Deens.indd 1
Vertaling Edith Koenders en Søren Sørensen Aanvullingen en correcties Anders Bay en Ingrid Hilwerda, Stichting Scandinavisch Vertaal& Informatiebureau Nederland, Groningen
27-02-14 15:28
Deens.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Reisgidsen • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
43e druk, 2014 © Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: De Weijer Design BNO bv, Baarn Vormgeving: The Enschedé Font Foundry Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 5756 4 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
27-02-14 15:28
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 10 Handige rijtjes 12 Datum, tijd en getallen 17 Persoonlijke gegevens 25
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 27 Bank 27 Post 28 Telefoon 29 Internet 33 Foto en video 34 Het weer 36 Veiligheid 38
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 40 Algemeen 40 Iemand aanspreken 41 Zich voorstellen 43 Elkaar begrijpen 49 Hobby’s 50 Een mening geven 51 Een compliment geven 53 Iets aanbieden 53 Uitnodigen 54 Iets afspreken 55 Iemand versieren 56 Afscheid nemen 58
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 62 De weg vragen 62 Douane 65 Bagage 67 De auto 68 Verkeersborden 68 Het benzinestation 69 Pech en reparaties 70
Inhoud
Deens.indd 3
Inhoud
27-02-14 15:28
Inhoud
4
Deens.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 74 Vervoermiddel huren 75 Liften 79 Inlichtingen 80 Openbaar vervoer 82
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 91 Accommodatie zoeken 91 Bij de receptie 92 Kamperen 93 Hotel/appartement/huisje 95 Klachten 100 Vertrek 101
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 103 Bezienswaardigheden 103 Sport en recreatie 106 Aan het water 107 In de sneeuw 110 Wandelen en bergbeklimmen 111 Fitness en wellness 112
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 114 Algemeen 115 Levensmiddelen 117 Kleding en schoenen 118 Kapper 120 Afrekenen 122
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 124 In het restaurant 124 Bestellen 125 Klachten 133 Afrekenen 134 Uitgaan 135 Kaartjes reserveren 138
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 140 De dokter roepen 140 Klachten van de patiënt 140 Het consult 144 Recept en voorschriften 149 De tandarts 150
27-02-14 15:28
In moeilijkheden 152 Om hulp vragen 152 Ongelukken 153 Er is iemand vermist 155 Verlies en diefstal 156 Aanranding 157 De politie 158
5
Woordenlijsten 160 Nederlands – Deens 160 Deens – Nederlands 213
Inhoud
Deens.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
27-02-14 15:28
Woord vooraf
6
Deens.indd 6
Woord vooraf Deze volledig herziene editie van de vertrouwde Wat & Hoe Deens is weer flink verbeterd. De hele tekst is ingrijpend gewijzigd en aangepast aan de moderne toerist. U kunt nu bijvoorbeeld vragen of er draadloos internet is, een telefoonoplader lenen of informeren hoe u uw foto’s op een USB-stick kunt zetten. Achter in de gids is een ‘omgekeerde’ woordenlijst opgenomen. Hierin kunt u heel eenvoudig een onbekend woord op de menukaart, op een verkeersbord of bij de bushalte opzoeken. En natuurlijk kan uw gesprekspartner snel aanwijzen wat hij bedoelt. In veel hoofdstukjes is ook een alfabetische lijst van termen opgenomen. Dankzij de vernieuwde vormgeving biedt deze taalgids u nog beter uitkomst in verschillende situaties. Met de gids in de hand zult u er zeker in slagen om duidelijk te maken wat u bedoelt. Met de duidelijke zinnetjes zult u in de meest voorkomende gevallen een eenvoudig gesprek kunnen voeren. Per situatie vindt u een groot aantal mogelijke antwoorden (met de Nederlandse vertaling), die u aan uw gesprekspartner kunt voorleggen. Bovendien kunt u, aan de hand van de beknopte grammatica, deze gids ook gebruiken als een eerste hulpmiddel bij het leren van het Deens. Ook kunt u met behulp van de woordenlijst achterin gemakkelijk eigen zinnen maken. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
Deze Wat & Hoe-taalgidsen zijn ook als app verkrijgbaar: Duits Engels
Frans Italiaans
Spaans
27-02-14 15:28
7
1.1 Beknopte grammatica Zelfstand ige naamwoorden
– gemeenschappelijk geslacht, de zogenoemde n-woorden. Ongeveer 75% van de zelfstandige naamwoorden is van dit geslacht. Zelfstandige naamwoorden die iets levends betekenen, zijn meestal n-woorden (zie voorbeelden hieronder). – onzijdig geslacht, de zogenoemde t-woorden (zie voorbeelden hieronder). Enkelvoud
een bloem een huis
en blomst et hus
de bloem het huis
blomsten huset
Eindigt het zelfstandige naamwoord al op een -e, dan wordt er alleen maar een -n of een -t toegevoegd, bijvoorbeeld en lampe, lampen (een lamp, de lamp) en et øje, øjet (een oog, het oog).
Beknopte grammatica
Voor de woorden van het gemeenschappelijk geslacht is het onbepaalde lidwoord en (uit te spreken als een): en blomst (een bloem), en mand (een man), en kvinde (een vrouw), en kat (een kat), en voor onzijdige woorden is het onbepaalde lidwoord et (uit te spreken als it): et hus (een huis), et tæppe (een vloerbedekking), et øje (een oog), et beløb (een bedrag). Beide woorden, en en et, worden in het Nederlands dus weergegeven met een. In het Nederlands komt het bepaalde lidwoord (de, het) vóór het zelfstandige naamwoord. In het Deens wordt het bepaalde lidwoord als een uitgang aan het zelfstandige naamwoord vastgehecht. Bijvoorbeeld: De uitgang -en wordt uitgesproken als -ən. De uitgang -et wordt in het grootste deel van Denemarken met een zachte d uitgesproken: -əD (zie uitspraak).
Handig om te weten...
Deens.indd 7
1 Handig om te weten...
Meervoud
Zelfstandige naamwoorden krijgen in het onbepaalde meervoud -(e)r, -e of niets als uitgang. In een paar gevallen verandert de klinker van een woord als het in het meervoud staat, bijvoorbeeld barn (= kind), børn
27-02-14 15:28
27
2.1 Bank Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Hvor er der en bank/et vekselkontor her i nærheden? wor er der een bank/it weksəlkontoor hir ie nèrhiDən?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Kan jeg veksle denne ... her? ken jaj weĝslə denə ... hir?
Kan ik hier pinnen?
Kan jeg betale med kreditkort her? ken jaj betèlə med kredietkoort hir?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Kan jeg hæve penge her med et kreditkort? ken jaj heewə pengə hir meD it kredietkoort?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Hvor meget skal jeg betale i provision? wor majəD sĝel jaj betèlə ie proowiesjoon?
Praktische zaken
Waar moet ik tekenen?
Hvor skal jeg skrive under? wor sĝel jaj sĝriewə oenər?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Kan jeg få mindre sedler? ken jaj fò mindrə siDlər?
Ik zoek een geldautomaat
Jeg leder efter en pengeautomat jaj liDər eftər een pengə-autoomèt
Wat is het minimum/maximum?
Bank
Deens.indd 27
2 Praktische zaken
Hvad er minimum/maksimum? weD er mienimom/maĝsimom?
Mag ik ook minder opnemen?
Kan jeg også hæve mindre? ken jaj osə heewə mindrə?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Her er min hollandske/belgiske banks data hir er mien holensĝə/belĝiesĝə banks dètè
Dit is mijn bankrekeningnummer
Her er mit bankkontonummer hir er mit bankontonomər
27-02-14 15:28
40
3 Ontmoetingen 3.1 Algemeen Dank u wel
Ontmoetingen
Bedankt/dank u wel
Tak/Mange tak tak/mangə tak
Geen dank/graag gedaan
Selv tak sel tak
Heel hartelijk dank
Tusind tak toesən tak
Erg vriendelijk van u
Det er meget venligt af Dem di er maj-əD wenliet e dem
Het was me een waar genoegen
Det var mig en sand fornøjelse di waar maj een sen fornoj-əlsə
Dank u voor de moeite
Mange tak for hjælpen mangə tak for jelpən
Algemeen
Dat had u niet moeten doen
Deens.indd 40
Det er alt for meget di er elt for maj-əD
Dat zit wel goed, hoor
Det var så lidt di waar so lit
Pard on Pardon
Undskyld onsĝuul
Sorry!
Undskyld! onsĝuul!
Sorry, ik wist niet dat ...
Undskyld, jeg vidste ikke, at ... onsĝuul, jaj wistə iĝə, et ...
27-02-14 15:28
Kan jeg ride på hest her? ken jaj rieDə pò hest hir?
107
Ik wil graag een helikoptervlucht maken
Jeg vil gerne lave en helikoptertur jaj wil ĝernə lèwə een heeliekoptərtoer
Ik wil graag een ballonvaart maken
Jeg vil gerne lave en ballonfart jaj wil ĝernə lèwə een balongfaart
Kan ik les nemen in ...?
Kan jeg få undervisning i ...? ken jaj fò oenərwiesning ie ...?
Hoeveel kost dat per uur/dag/keer?
Hvor meget koster det pr. time/dag/gang? wor majəD kostər di per tiemə/dej/ĝang?
Heb je daarvoor een vergunning nodig?
Skal man have en tilladelse? sĝel men he een tilèDəlsə?
Waar kan ik die vergunning krijgen?
Eropuit
Hvor kan jeg få den tilladelse? wor ken ja fò den tilèDəlsə?
6.3 Aan het water Is het nog ver (lopen) naar zee?
Er der langt (at gå) til havet? er der lanĝt (et ĝò) til hewəD?
Kun je hier zwemmen?
Kan man svømme her? ken men swumə hir?
Is hier een zwembad?
Er der en svømmehal her? er der een swuməhel hir?
Is hier een zandstrand in de buurt?
Er der en sandstrand i nærheden? er der een senstran ie nèrhiDən?
Is hier ook een naaktstrand?
Aan het water
Deens.indd 107
Kan ik hier paardrijden?
Er der også en strand for nøgenbadning her? er der osə een stran for noj-ənbèDning hir?
Word ik al bruin?
Bliver jeg allerede brun? blie-ər jaj aləreeDə broen?
Zal ik je even insmeren?
Skal jeg lige smøre dig ind? sĝel jaj liejə smeurə daj in?
27-02-14 15:28
157
Ik ben bestolen
Jeg er blevet bestjålet jaj er bleewəD bestjoləD
Mijn ... is gestolen
Min/mit ... er blevet stjålet mien/miet ... er bleewəD stjoləD
Mijn auto is opengebroken
Min bil er blevet brækket op mien biel er bleewəD breĝəD op
Waar kan ik aangifte doen?
Hvor kan jeg melde det til politiet? wor ken jaj melə di til poolietie-əD?
Het was een zakkenroller
Det var en lommetyv di waar een lomətuuw
Mijn fiets stond op slot
Min cykel var låst mien suuĝəl waar lòst
Ik lag te slapen
Jeg lå og sov jaj lò o soow
In moeilijkheden
10.5 Aanranding Ik ben aangerand
Jeg er blevet overfaldet jaj er bleewəD owərfeləD
Ik ben verkracht
Jeg er blevet voldtaget jaj er bleewəD woltèjəD
Ik ken de dader niet
Jeg kender ikke gerningsmanden jaj kenər iĝə ĝerningsmenən
Kan ik worden geholpen door een vrouwelijke agent?
Aanranding
Deens.indd 157
Diefstal
Kan jeg blive betjent af en kvindelig betjent? ken jaj blie bətjeent e een kwinəlie bətjent?
Ik word lastiggevallen door ...
Jeg bliver chikaneret af ... jaj blie-ər sjiekèneerəD e ...
27-02-14 15:29
Deens.indd 207
vliegen (vliegtuig) flyve fluuwə vliegticket flybillet fluubilet vliegtuig 4.12 fly(vemaskine) fluu(wəmesĝienə) vliegveld 4.12 lufthavn loefthaun vloed 6.3 flod flooD vloei cigaretpapir siĝaratpapier vlooienmarkt loppemarked lopəmaaĝəD vlucht (reis) 4.12 flyvning fluuwning vluchtnummer flynummer, rutenummer fluunomər, roedənomər vlug hurtig hoertie voedsel mad meD voedselvergiftiging 9.3 madforgiftning meDforĝieftning voelen føle feulə voet 9.2 fod fooD voetbal (bal) 3.5 fodbold fooDbold voetballen spille fodbold spilə fooDbold voetbalwedstrijd 8.5 fodboldkamp fooDboldkamp voetganger fodgænger fooDĝengər vogels kijken se på fugle see pò foelə voicemail 2.3 voicemail wojsmeel vol 1.3, 4.6 optaget optè-jəD volgeboekt booket op boekəD op volgen 4.1, 6.6 følge fuljə volgende 1.4, 2.3, 4.6, 4.11, 4.12, 8.2 næste nestə volleyballen spille volleyball spilə woliebol volpension helpension heelpangsjoon voor 1.3, 1.4, 2.2, 2.3, 2.5, 2.6 foran, før for-en, feur vooraan 4.1, 8.6 forrest forəst voorbehoedmiddel forebyggende middel, præservativ fo-əbuuĝənə
207
mieDəl, preeserwatiew
voorgerecht 8.2 forret forat voorhoofd 9.2 pande penə voorin 4.12 foran for-en voorkeur foretrække fo-ətreĝə voorrang 4.5 forkørselsret forkeursəlsret voorrangsweg 4.5 forkørselsvej forkeursəlswaj voorstellen, zich (aan) præsentere sig for preesenteerə saj for voorstellen, zich (iets) forestille sig fo-əstilə saj voorstelling 8.5, 8.6 forestilling fo-əstiling voortent fortelt fortelt voortreffelijk 3.7 fortræffelig fortrefəlie voorvork 4.8 forgaffel forĝafəl voorzichtig 3.11, 10.1 forsigtig forsiĝtie vorig 1.4 tidligere, forrig tieDlie-erə, forie vork gaffel ĝafəl vorst (kou) 2.6 frost(vejr) frost(weer) vouwwagen camp-let kamplet
V
27-02-14 15:29