Wat & Hoe Taalgids - Chinees Mandarijn.indd 1
16-12-2013 14:51:58
Chinees.indd 1
Vertaling Tang Qian en Marius van Bergen
16-12-13 12:57
Chinees.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Reisgidsen • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
11e druk, 2014 © Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: De Weijer Design BNO bv, Baarn Vormgeving: The Enschedé Font Foundry Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 5694 9 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
16-12-13 12:57
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 10 Handige rijtjes 11 Datum, tijd en getallen 16 Persoonlijke gegevens 24
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 26 Bank 26 Post 27 Telefoon 28 Internet 31 Foto en video 32 Het weer 34 Veiligheid 36
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 38 Algemeen 38 Iemand aanspreken 39 Zich voorstellen 41 Elkaar begrijpen 47 Hobby’s 48 Een mening geven 49 Een compliment geven 51 Iets aanbieden 51 Uitnodigen 52 Iets afspreken 53 Iemand versieren 54 Afscheid nemen 56
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 60 De weg vragen 60 Douane 63 Bagage 65 De auto 66 Verkeersborden 66 Het benzinestation 67 Pech en reparaties 68
Inhoud
Chinees.indd 3
Inhoud
16-12-13 12:57
Inhoud
4
Chinees.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 72 Vervoermiddel huren 73 Liften 74 Inlichtingen 75 Openbaar vervoer 80
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 89 Accommodatie zoeken 89 Bij de receptie 90 Kamperen 91 Hotel/appartement/huisje 93 Klachten 98 Vertrek 99
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 101 Bezienswaardigheden 101 Sport en recreatie 104 Aan het water 105 In de sneeuw 108 Wandelen en bergbeklimmen 109 Fitness en wellness 110
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 112 Algemeen 113 Levensmiddelen 115 Kleding en schoenen 116 Kapper 118 Afrekenen 120
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 122 In het restaurant 122 Bestellen 123 Klachten 133 Afrekenen 134 Uitgaan 135 Kaartjes reserveren 137
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 139 De dokter roepen 139 Klachten van de patiënt 139 Het consult 141 Recept en voorschriften 147 De tandarts 148
16-12-13 12:57
In moeilijkheden 151 Om hulp vragen 151 Ongelukken 152 Er is iemand vermist 154 Verlies en diefstal 155 Aanranding 156 De politie 157
5
Woordenlijsten 159 Nederlands – Chinees – Pinyin 159 Pinyin – Chinees – Nederlands 211
Inhoud
Chinees.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
16-12-13 12:57
Woord vooraf
6
Chinees.indd 6
Woord vooraf Deze volledig herziene editie van de vertrouwde Wat & Hoe Chinees is weer flink verbeterd. De hele tekst is ingrijpend gewijzigd en aangepast aan de moderne toerist. U kunt nu bijvoorbeeld vragen of er draadloos internet is, een telefoonoplader lenen of informeren hoe u uw foto’s op een USB-stick kunt zetten. Achter in de gids is een ‘omgekeerde’ woordenlijst opgenomen. Hierin kunt u heel eenvoudig een onbekend woord op de menukaart, op een verkeersbord of bij de bushalte opzoeken. En natuurlijk kan uw gesprekspartner snel aanwijzen wat hij bedoelt. In veel hoofdstukjes is ook een alfabetische lijst van termen opgenomen. Dankzij de vernieuwde vormgeving biedt deze taalgids u nog beter uitkomst in verschillende situaties. Met de gids in de hand zult u er zeker in slagen om duidelijk te maken wat u bedoelt. Met de duidelijke zinnetjes zult u in de meest voorkomende gevallen een eenvoudig gesprek kunnen voeren. Per situatie vindt u een groot aantal mogelijke antwoorden (met de Nederlandse vertaling), die u aan uw gesprekspartner kunt voorleggen. Bovendien kunt u, aan de hand van de beknopte grammatica, deze gids ook gebruiken als een eerste hulpmiddel bij het leren van het Chinees. Ook kunt u met behulp van de woordenlijst achterin gemakkelijk eigen zinnen maken. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
Deze Wat & Hoe-taalgidsen zijn ook als app verkrijgbaar: Duits Engels
Frans Italiaans
Spaans
16-12-13 12:57
7
1.1 Beknopte grammatica Inleiding
Het Chinees heeft geen alfabet, maar wordt geschreven in zogenaamde karakters of tekens. Achter veel karakters gaat een zekere logica schuil, maar het leren ervan is toch hoofdzakelijk een kwestie van memoriseren. Ieder karakter bestaat uit een aantal trekken en heeft een sleutel aan de hand waarvan het in een woordenboek kan worden opgezocht. Een dergelijke sleutel kan iets zeggen over de betekenis of over de uitspraak van een karakter. Het Chinees is monosyllabisch (één karakter komt overeen met één lettergreep) en is een toontaal. Dit laatste houdt in dat ieder karakter op een bepaalde toon wordt uitgesproken die bovendien betekenisonderscheidend is. De grote moeilijkheid van het Chinees zit hem in het feit dat ons Nederlands oor niet getraind is om dit onderscheid te maken. Sommige karakters worden bijvoorbeeld uitgesproken als het Nederlandse woord die. In de tweede toon kan dit vijand betekenen. Een totaal verschillend karakter, eveneens als die uitgesproken, maar dan in de vierde toon is keizer. De context waarbinnen karakters worden gebruikt, is daarom erg belangrijk, temeer omdat veel karakters slechts in bepaalde unieke samenstellingen voorkomen.
Handig om te weten...
Grammatica
Het Chinees kent weinig grammaticale regels en is in hoge mate instinctief. Er is bijvoorbeeld geen simpel woord voor ja en nee. Wel is de zinsvolgorde belangrijk. Voor de meeste zinnen ziet die volgorde er als volgt uit: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp. Er wordt in het Chinees geen onderscheid gemaakt tussen enkelvoud en meervoud. In de zin wŏ (ik) yŏu (heb) shū (boek) weten we niet of het gaat om één of om meerdere boeken. Wel wordt het suffix men gebruikt om het meervoud te vormen van persoonlijke voornaamwoorden. Wŏmen yŏu shū wordt dan: Wij hebben een boek of Wij hebben boeken. In tegenstelling tot het Nederlands gaat de volgorde in een tijdsbepaling van groot naar klein. 5 januari 2010 wordt 2010 nián (jaar 2010) 1 yuè (maand 1) 5 rì (dag vijf).
Beknopte grammatica
Chinees.indd 7
1 Handig om te weten...
16-12-13 12:57
26
2 Praktische zaken 2.1 Bank
Praktische zaken
Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
这附近哪里有银行 / 外币兑换处? zhè fùjìn năliyŏu yínháng/wàibì duìhuànchù?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
我能在这里兑换 ... 吗? wŏ néng zài zhèlĭ duìhuàn ... ma?
Kan ik hier pinnen?
我可以在这里用银行(密码)卡付款吗? wŏ kĕyĭ zài zhèlĭ yòng yínháng(mìmă)kă fùkuăn ma?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
我可以在这里用信用卡取钱吗? wŏ kĕyĭ zài zhèlĭ yòng xìnyòngkă qŭqián ma?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
我必须付多少手续费呢? wŏ bìxū fù duōshao shŏuxùfèi ne?
Waar moet ik tekenen?
我在哪里签字? wŏ zài năli qiānzì?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
我可以要一些小面值的钞票吗? wŏ kĕyĭ yào yīxiē xiăo miànzhí de chāopiào ma?
Bank
Ik zoek een geldautomaat
Chinees.indd 26
我找一个取款机? wŏ zhǎo yīge qŭkuănjī?
Wat is het minimum/maximum?
最少 / 最多能取多少钱? zuìshăo/zuìduō néng qŭ duōshao qián?
Mag ik ook minder opnemen?
我能少取点钱吗? wŏ néng shăo qŭdiăn qián ma?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
这是我在荷兰 / 比利时银行的资料 zhè shì wŏ zài Hélán/Bĭlìshí yínháng de zīliào
Dit is mijn bankrekeningnummer
这是我的银行帐户 zhèshì wŏde yínháng zhànghù
16-12-13 12:57
60
4 Onderweg 4.1 De weg vragen Pardon, mag ik u iets vragen?
劳驾, 我可以问您一下吗? láojià, wŏ kĕyĭ wèn nín yīxià ma?
Onderweg
Ik ben de weg kwijt
我迷路了 wŏ mílùle
Weet u een ... in de buurt?
这里有没有 ...? zhèlĭ yŏu méiyŏu ...?
Is dit de weg naar ...?
这是去 ... 的路吗? zhèshì qù ... de lù ma?
Kunt u me zeggen hoe ik naar ... moet lopen/fietsen?
请告诉我到 … 走路 / 骑自行车怎么走? qĭng gàosù wŏ dào … zŏulù/qízìxíngchē zĕnme zŏu?
Hoe kom ik daar het snelst met de auto?
我怎么最快地开车去那里？ wŏ zěnme zuì kuàide kāichē qù nàli?
Hoe kom ik het snelst in ...?
哪一条路去 ... 最快呢? nă yītiáo lù qù ... zuìkuài ne?
De weg vragen
Hoeveel kilometer is het nog naar ...?
Chinees.indd 60
到 ... 还有多少公里? dào ... háiyŏu duōshao gōnglĭ?
Kunt u het op de kaart aanwijzen?
您可以在地图上指出来吗? nín kĕyĭ zài dìtú shàng zhĭchū lái ma?
Mijn navigatiesysteem is kapot, kunt u me vertellen hoe ik in ... kom?
我的导航器坏了, 您能告诉我去 … 怎么走吗？ wǒde dǎohángqì huàile, nín néng gàosu wǒ qù … zěnme zǒu ma?
Waar? hier/daar
这里 / 那里 zhèlĭ/nàli
16-12-13 12:57
102
We blijven hier een week
我们在这里呆一周 wǒmen zài zhèlǐ dāi yīzhōu
We zijn geïnteresseerd in ...
我们对 ... 感兴趣 wǒmen duì ... gǎn xìngqù
Kunnen we een stadswandeling maken?
我们能不能在城里逛一逛? wŏmen néng bunéng zài chénglĭ guàng yīguàng?
Hoe lang duurt die?
要走多少时间? yào zŏu duōshao shíjiān?
Eropuit
Waar is het startpunt/eindpunt?
在哪里开始 / 结束? zài năli kāishĭ/jiéshù?
Zijn er hier rondvaartboten?
这里有游船吗? zhèlĭ yŏu yóuchuán ma?
Waar kunnen we aan boord gaan?
我们在哪里上船? wŏmen zài năli shàngchuán?
Zijn er rondritten per bus?
有没有坐旅游车的路线? yŏu méiyŏu zuò lǚyóuchēde lùxiàn?
Waar moeten we opstappen?
我们在哪里上车? wŏmen zài năli shàngchē?
Welke uitstapjes kan men in de omgeving maken?
Bezienswaardigheden
附近有什么景点值得去玩? fùjìn yŏu shénme jĭngdiăn zhídé qù wán?
Chinees.indd 102
Is er amusement voor kinderen?
这里有孩子玩的地方吗? zhèlĭ yŏu háizi wánde dìfang ma?
Zijn er pretparken in de buurt?
这里附近有游乐场吗? zhèlĭ fùjìn yŏu yóulèchăng ma?
Zijn er excursies?
有没有短途旅游路线? yŏu méiyŏu duăntú lǚyóu lùxiàn?
Waar gaan die naartoe?
短途旅游去哪儿? duăntú lǚyóu qù năr?
We willen naar ...
我们想去 ... wŏmen xiăng qù ...
16-12-13 12:57
138
Kan ik ... plaatsen voor de voorstelling van ... uur reserveren?
我想预订 ... 张 ... 点钟开演的票 wŏ xiăng yùdìng ... zhāng ... diăn zhōng kāiyănde piào
Zijn er nog kaartjes voor vanavond?
还有没有今晚的票? hái yŏu méiyŏu jīnwănde piào?
Hoeveel kost een kaartje?
一张票多少钱? yīzhāng piào duōshao qián?
Kaartjes reserveren
Eten en uitgaan
Wanneer kan ik de kaartjes ophalen?
Chinees.indd 138
我什么时候能来取票? wŏ shénme shíhou néng lái qŭpiào?
Ik heb gereserveerd
我预订了票 wŏ yùdìngle piào
Mijn naam is ...
我的名字是 ... wŏde míngzi shì ...
您想要预订哪一场演出? 您要坐在哪里呢? 票已售完 只有站的位子了 我们只有包厢的票了 我们只有最便宜的位子了 我们只有正厅的票了 我们只有前排的票了 我们只有后排的票了 您要几张票? 您要在 ... 点以前来取票 请出示票 这是您的座位
Voor welke voorstelling wilt u reserveren? Waar wilt u zitten? Alles is uitverkocht Er zijn alleen nog staanplaatsen Er zijn alleen nog plaatsen op het balkon Er zijn alleen nog plaatsen op het schellinkje Er zijn alleen nog plaatsen in de zaal Er zijn alleen nog plaatsen vooraan Er zijn alleen nog plaatsen achteraan Hoeveel plaatsen wilt u? U moet de kaartjes vóór ... uur ophalen Mag ik uw plaatsbewijzen zien? Dit is uw plaats
16-12-13 12:57
Chinees.indd 239
zhédié fānbù tăngyĭ 折叠帆布躺椅 strandstoel
zhékòu 折扣 korting zhèlĭ 这里 hier zhēn 针 naald zhen’àide 珍爱的 dierbaar zhĕntóu 枕头 kussen (zn) zhĕntóutào 枕头套 kussensloop zhènjìngjì 镇静剂 kalmeringsmiddel
zhēngliúshuĭ 蒸馏水 gedistilleerd water
zhĕnglĭ 整理 opruimen zhèngchángde 正常的 gewoon, normaal (bn)
zhèngfāngxíng 正方形 vierkant zhèngquède 正确的 correct zhèngrén 证人 getuige zhīpiào 支票 cheque zhīqìguăn yán 支气管炎 bronchitis
zhī 汁 sap zhīdào 知道 weten zhínǚ/wàishengnǚ 侄女/外甥女 nicht (dochter van broer/zus)
zhízi/wàisheng 侄子/外甥 neef (zoon van broer/zus)
zhífà 直发 steil (haar) zhíháng 直航 non-stop zhíjiē 直接 rechtstreeks zhízŏu 直走 rechtdoor zhídé yīkànde dìfang 值得一看的 地方 bezienswaardigheid zhíyè 职业 beroep zhíwù 植物 plant zhíwùyuán 植物园 botanische tuin zhĭtòngyào 止痛药 pijnstiller zhĭ 纸 papier zhĭjīn 纸巾 papieren zakdoekje zhĭchū 指出 (aan)wijzen zhĭjia 指甲 nagel zhĭjia shācuò 指甲砂锉 nagelvijl zhĭjia yóu 指甲油 nagellak zhĭnán 指南 gids zhǐnánzhēn 指南针 kompas zhìliáo 治疗 behandeling (med.) zhìliàng 质量 kwaliteit zhìnéngsuǒ 智能锁 SIM-lock
zhōngjiān xiūxī 中间休息 pauze zhòngshŭ 中暑 zonnesteek zhōngtú tíngliú 中途停留
239
tussenlanding
zhōngdiăn 终点 eindpunt zhŏnglèi 种类 soort zhòng 重 zwaar zhòngliàng 重量 gewicht zhòngyàode 重要的 belangrijk zhōumò 周末 weekend zhōumò zhíbān 周末值班 weekenddienst
zhōupiào 周票 weekabonnement zhóu 轴 as zhŏu 肘 elleboog zhūbăo 珠宝 sieraden zhūbăoshāng 珠宝商 juwelier zhūròu 猪肉 varkensvlees zhŭfù 主妇 huisvrouw zhŭ gānxiàn 主干线 grote weg zhǔshí 主食 hoofdgerecht zhŭyi 主意 idee zhŭde 煮的 gekookt zhŭshúlede 煮熟了的 gaar zhǔshuǐ 煮水 koken (water –) zhù 住 wonen zhùsù 住宿 accommodatie zhùsuǒ 住所 onderdak zhùdòngchē/jīdòng zìxíngchē 助动 车/机动自行车 brommer zhùtīngqì 助听器 gehoorapparaat zhùshè yìmiáo 注射疫苗 inenten zhùhè 祝贺 feliciteren zhùmíngde 著名的 beroemd zhuānkē yīshēng 专科医生 specialist
zhuănchē 转车 overstappen zhuăndì 转递 doorsturen zhuănxiàngtóu 转向头 balhoofd zhuănzhéqì 转辙器 derailleur zhuàngchē 撞车 aanrijding, botsing
zhuōzi 桌子 tafel zĭsè 紫色 paars zì 字 woord zìdiăn 字典 woordenboek zìdòngde 自动的 automatisch
Z
16-12-13 12:57
Wat & Hoe Taalgids - Chinees Mandarijn.indd 1
16-12-2013 14:51:58