Wat & Hoe Taalgids - Pools.indd 1
15-08-2013 17:00:51
POOLS
Pools.indd 1
Vertaling Dr. E.D. Zakrzewska, m.m.v. Prof. dr. J. van der Vliet
28-12-2009 16:07:07
Pools.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Reisgidsen • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen • Wat & Hoe Wandelgidsen • Wat & Hoe Fietsgidsen Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
27e volledig herziene druk, 2010 © Kosmos Uitgevers B.V., Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: De Wijer Design BNO bv, Baarn Vormgeving: The Enschede Font Foundry Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 4730 5 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
28-12-2009 16:07:07
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 9 Handige rijtjes 10 Datum, tijd en getallen 15 Persoonlijke gegevens 23
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 25 Bank 25 Post 26 Telefoon 27 Internet 31 Foto en video 32 Het weer 34 Veiligheid 36
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 38 Algemeen 38 Iemand aanspreken 39 Zich voorstellen 41 Elkaar begrijpen 47 Hobby’s 48 Een mening geven 49 Een compliment geven 51 Iets aanbieden 51 Uitnodigen 52 Iets afspreken 53 Iemand versieren 54 Afscheid nemen 56
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 60 De weg vragen 60 Douane 64 Bagage 66 De auto 67 Verkeersborden 67 Het benzinestation 68 Pech en reparaties 68
Inhoud
Pools.indd 3
Inhoud
28-12-2009 16:07:07
Inhoud
4
Pools.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 72 Vervoermiddel huren 73 Liften 75 Inlichtingen 78 Openbaar vervoer 80
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 89 Accommodatie zoeken 89 Bij de receptie 90 Kamperen 91 Hotel/appartement/huisje 93 Klachten 98 Vertrek 99
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 101 Bezienswaardigheden 101 Sport en recreatie 104 Aan het water 105 In de sneeuw 108 Wandelen en bergbeklimmen 109 Fitness en wellness 110
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 112 Algemeen 113 Levensmiddelen 115 Kleding en schoenen 116 Kapper 118 Afrekenen 120
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 122 In het restaurant 122 Bestellen 123 Klachten 132 Afrekenen 133 Uitgaan 134 Kaartjes reserveren 136
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 139 De dokter roepen 139 Klachten van de patiënt 139 Het consult 141 Recept en voorschriften 147 De tandarts 149
28-12-2009 16:07:07
In moeilijkheden 152 Om hulp vragen 152 Ongelukken 153 Er is iemand vermist 155 Verlies en diefstal 156 Aanranding 157 De politie 158
5
Woordenlijsten 160 Nederlands – Pools 160 Pools – Nederlands 214
Inhoud
Pools.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
28-12-2009 16:07:07
Woord vooraf
6
Pools.indd 6
Woord vooraf Deze volledig herziene editie van de vertrouwde Wat & Hoe Pools is weer flink verbeterd. De hele tekst is ingrijpend gewijzigd en aangepast aan de moderne toerist. U kunt nu bijvoorbeeld vragen of er draadloos internet is, een telefoonoplader lenen of informeren hoe u uw foto’s op een USB-stick kunt zetten. Achter in de gids is een ‘omgekeerde’ woordenlijst opgenomen. Hierin kunt u heel eenvoudig een onbekend woord op de menukaart, op een verkeersbord of bij de bushalte opzoeken. En natuurlijk kan uw gesprekspartner snel aanwijzen wat hij bedoelt. In veel hoofdstukjes is ook een alfabetische lijst van termen opgenomen. Dankzij de vernieuwde vormgeving biedt deze taalgids u nog beter uitkomst in verschillende situaties. Met de gids in de hand zult u er zeker in slagen om duidelijk te maken wat u bedoelt. Met de duidelijke zinnetjes zult u in de meest voorkomende gevallen een eenvoudig gesprek kunnen voeren. Per situatie vindt u een groot aantal mogelijke antwoorden (met de Nederlandse vertaling), die u aan uw gesprekspartner kunt voorleggen. Bovendien kunt u, aan de hand van de beknopte grammatica, deze gids ook gebruiken als een eerste hulpmiddel bij het leren van het Pools. Ook kunt u met behulp van de woordenlijst achterin gemakkelijk eigen zinnen maken. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
28-12-2009 16:07:07
7
1.1 Beknopte grammatica Kort overz icht van de belangrijkste verschillen tu ss en de Poolse en d e Nederlandse grammatica
Lidwoorden
Het Pools kent geen lidwoorden. Bijv. chłopiec ‘jongen’ betekent, afhankelijk van de context, een jongen of de jongen. Zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden
Werkwoorden
Persoonsaanduidingen zoals ik, jij, hij, wij enz. worden, als ze het onderwerp van de zin zijn, in het Pools uitgedrukt in de uitgangen van de werkwoordsvorm. Ze hoeven dus niet als een apart woord te verschijnen, bijv. ik ben aan het opbellen – dzwonię. De werkwoordstijden die in het Nederlands door middel van hulpwerkwoorden en voorzetsels worden uitgedrukt, zijn in het Pools eveneens geïntegreerd in de werkwoordsvorm, bijv. ik ben aan het opbellen – dzwonię; ik heb gebeld – zadzwoniłem. In de verleden tijd wordt daarnaast onderscheid gemaakt tussen mannelijke en vrouwelijke werkwoordsvormen, bijv. ik (man) heb opgebeld – zadzwoniłem; ik (vrouw) heb opgebeld – zadzwoniłam. In deze gids wordt dit als volgt aangeduid: zadzwoniłem (-łam).
Beknopte grammatica
De Poolse zelfstandige naamwoorden hebben verschillende vormen afhankelijk van hun functie in de zin, de zgn. naamvallen. In het Nederlands daarentegen wordt de functie van een naamwoord uitgedrukt door zijn positie in de zin en door voorzetsels, bijv.: Dit is een jongen – To jest chłopiec; Ik zie geen jongen – Nie widzę chłopca; Ik geef dit aan de jongen – Daję to chłopcu enz. Ook de bijvoeglijke naamwoorden in het Pools hebben naamvallen: mądry chłopiec ‘een/de slimme jongen’, mądrego chłopca ‘van de slimme jongen’, mądremu chłopcu ‘aan de slimme jongen’ enz. De naamwoorden kennen drie geslachten: vrouwelijk, mannelijk en onzijdig, bijv. mądry chłopiec ‘de slimme jongen’, mądra kobieta ‘de slimme vrouw’, mądre dziecko ‘het slimme kind’. De vrouwelijke vormen hebben vaak een uitgang -a, die in deze gids als volgt wordt aangeduid: mądry (-ra).
Handig om te weten...
Pools.indd 7
1 Handig om te weten...
28-12-2009 16:07:07
20
Over drie kwartier
Za trzy kwadranse za-tsjì kfadranse
te vroeg/laat
za wcześnie/za późno za-ftsjesnje/za poezjno
Datum, tijd en getallen
Handig om te weten...
op tijd
Pools.indd 20
na czas/puktualnie na-tsjas/poenktoealnje
zomertijd
czas letni tsjas letnie
wintertijd
czas zimowy tsjas ziemovì
Een, twee, drie ...
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 30
zero jeden/raz dwa trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć jedenaście dwanaście trzynaście czternaście piętnaście szesnaście siedemnaście osiemnaście dziewiętnaście dwadzieścia dwadzieścia jeden dwadzieścia dwa trzydzieści
zero jedden/raz dva tsjì tsjterrì pjentsj sjestsj sjeddem osjem dzjevjentsj dzjesjentsj jedenastsje dvanastsje tsjìnastsje tsjternastsje pjetnastsje sjesnastsje sjedemnastsje osjemnastsje dzjevjetnastsje dva-dzjestsja dva-dzjestsja jedden dva-dzjestsja dva tsjì-dzjestsjie
28-12-2009 16:07:08
60
4 Onderweg 4.1 De weg vragen Pardon, mag ik u iets vragen?
Przepraszam, czy mogę o coś zapytać? psjeprasjam, tsjì moĝĝe o-tsosj zapittatsj?
Onderweg
Ik ben de weg kwijt
Zgubiłem (-łam) drogę zgoebiewem (-wam) droĝe
Weet u een ... in de buurt?
Gdzie tu jest ...? ĝdzje toe jest ...?
Is dit de weg naar ...?
Czy to droga do ...? tsjì to droĝa do ...?
Kunt u me zeggen hoe ik naar ... moet lopen/fietsen?
Proszę mi powiedzieć, jak iść/jechać na rowerze do ...? prosje mie povjedzjetsj, jak jechatsj/iestsj/jechatsj narovvezje do ...?
Hoe kom ik daar het snelst met de auto?
Jak najszybciej dojadę tam samochodem? jak najsjiptsjej dojade tam samochodem?
Hoe kom ik het snelst in ...?
Jak dostać się najszybciej do ...? jak dostatsj sjè najsjiptsjej do ...?
De weg vragen
Hoeveel kilometer is het nog naar ...?
Pools.indd 60
Ile jest jeszcze kilometrów do ...? iele jest jestsje kielometroef do ...?
Kunt u het op de kaart aanwijzen?
Czy może mi to pan (pani) pokazać na mapie? tsjì mozje mie to pan (panie) pokazatsj namapje?
Mijn navigatiesysteem is kapot, kunt u me vertellen hoe ik in ... kom?
Zepsuł mi się system nawigacji, proszę mi powiedzieć, jak dojadę do … zepsoew miesje sistem navieĝatsjie, prosje mie povjedzjetsj, jak dojade do …
Waar? hier/daar
tu (tutaj)/tam toe (toetaj)/tam
28-12-2009 16:07:12
gdzieś/nigdzie ĝdzjesj/nieĝdzje
61
overal
wszędzie fsjendzje
ver weg/dichtbij
daleko/blisko dalekko/bliesko
naar rechts/links
na prawo/na lewo napravo/nalevo
rechts/links van
na prawo od/na lewo od napravo od/nalevo od
rechtdoor
prosto prosto
via
przez psjez
Onderweg
in
w v
op
na na
onder
pod pod
tegen
przy psjì
tegenover
naprzeciwko napsjetsiefko
naast
De weg vragen
Pools.indd 61
ergens/nergens
przy, koło psjì, kowo
bij
przy, u psjì, oe
voor
przed psjed
28-12-2009 16:07:12
112
7 Winkelen
Winkelen
Winkels
Pools.indd 112
antyki, DESA apteka artykuły gospodarstwa domowego artykuły metalowe bar biuro podróży centrum handlowe coctail-bar cukiernia delikatesy dom towarowy drogeria fryzjer gabinet kosmetyczny jubiler kiosk księgarnia kwiaciarnia nabiał optyk pasaż handlowy perfumeria piekarnia poczta pralnia; pralnia chemiczna sam/sklep samoobsługowy sklep meblowy sklep mięsny sklep monopolowy sklep muzyczny sklep obuwniczy sklep rowerowy sklep rybny sklep sportowy/sprzęt sportowy
antiek apotheek huishoudelijke apparaten ijzerwaren lunchroom reisbureau winkelcentrum ijssalon banketbakkerij delicatessenwinkel warenhuis drogist kapsalon schoonheidssalon juwelier kranten/tijdschriften boekhandel bloemist melkproducten opticien winkelgalerij parfumerie bakkerij postkantoor stomerij zelfbediening meubelzaak slagerij slijterij cd-winkel schoenenwinkel rijwielhandel vishandel sportzaak
28-12-2009 16:07:18
kruidenier groente en fruit belastingvrije winkel biologische winkel tweedehands artikelen speelgoedzaak fotohandel supermarkt markt rookartikelen telefoonwinkel computerzaak
7.1 Algemeen Is er een supermarkt op loopafstand?
113
Winkelen
Czy w do supermarketu dojdę piechotą? tsjì do soepermarkettoe dojde pjechotõn?
Ik ben op zoek naar een warenhuis
Szukam domu towarowego sjoekam domoe tovaroveĝo
Is er hier in de buurt een winkelstraat?
Czy tu w okolicy jest pasaż handlowy? tsjì toe vokolietsì jest pasazj handlovì?
In welke winkel kan ik ... krijgen?
Gdzie mogę kupić ...? ĝdzje moĝĝe koepietsj ...?
Wanneer is deze winkel geopend?
W jakich godzinach czynny jest ten sklep? vjakiech ĝodzjienach tsjin-nì jest ten sklep?
Kunt u me de ...-afdeling wijzen?
Gdzie jest dział ...? ĝdzje jest dzjaw ...?
Algemeen
Pools.indd 113
sklep spożywczy sklep warzywny sklep wolnocłowy sklep ze zdrową żywnością sklep z używaną odzieżą sklep z zabawkami sprzęt fotograficzny supermarket targ trafika/sklep z wyrobami tytoniowymi sklep z elektroniką/sklep z telefonami sklep z elektroniką/sklep komputerowy
Kunt u me helpen? Ik zoek ...
Proszę mi pomóc. Szukam ... prosje mie pomoets. sjoekam ...
Verkoopt u Nederlandse/Belgische/Vlaamse kranten?
Czy są gazety holenderskie/belgijskie/flamandzkie? tsjì sõn ĝazettì holenderskje/belĝiejskje/flamantskje?
Verkoopt u ook iPod’s? Ik ben op zoek naar een iPod touch
Czy są iPody? Szukam iPoda touch tsjì sõn ajpodì? Sjoekam ajpoda tatsj
28-12-2009 16:07:18
Pools.indd 229
płyn do prania wasmiddel płyn do szkieł kontaktowych contactlensvloeistof, lenzenvloeistof
płyn do toalety chemicznej chemisch toiletvloeistof
płyn hamulcowy remvloeistof płyn niezamarzający (do chłodnicy) antivries płyn po goleniu aftershave płyn przeciw komarom muggenolie
płyta kompaktowa cd płytki ondiep pływać zwemmen pływać kajakiem kanoën po na po drodze onderweg po drugiej stronie overkant po południu (dziś –) vanmiddag po południu ’s middags po prawej stronie rechts pobrać się trouwen pobrać z bankomatu pinnen (geld opnemen)
pobyt verblijf pocałować kussen (ww) pocałunek kus pochwa vagina pociąg trein pociąg osobowy stoptrein pociąg pospieszny sneltrein początkujący beginner poczekalnia wachtkamer poczta post (TNT), postkantoor poczta głosowa voicemail poczta lotnicza per luchtpost pod (spodem) onder podatek belasting podbicie wreef podbródek kin podbrzusze onderbuik podczas tijdens podeszwa zool podglądać ptaki vogels kijken podgrzewacz do butelek flessenwarmer
podjazd helling, oprit podjąć pinnen (geld opnemen) podkolanówki kous
podkoszulek hemd podłoga namiotu grondzeil podnośnik krik podobać się leuk vinden podpaska maandverband podpis handtekening podpisać ondertekenen, signeren podróż reis podróż dookoła świata wereldreis podróż poślubna huwelijksreis podróż służbowa zakenreis podróż tam heenreis podróż z powrotem terugreis podróżny reiziger podróżować reizen podstawa grond poduszka kussen (zn) poduszka powietrzna airbag pogoda weer (zn) pojazd jadący z przeciwka
229
tegenligger
pojemnik na śmiecie vuilnisbak pojutrze overmorgen pokazać aanwijzen, wijzen pokojówka kamermeisje pokój kamer pokrajać snijden pokwitowanie reçu pokwitowanie odbioru ontvangstbewijs
pole biwakowe kampeerterrein pole golfowe golfbaan polecać aanbevelen policja politie policjant agent policzek wang połączenie verbinding połknąć doorslikken połowa helft południe zuiden pomarańcza sinaasappel pomarańczowy oranje pomidor tomaat pomnik standbeeld pomoc hulp pomoc drogowa wegenwacht pomóc helpen pomówić spreken pompka luchtpomp pompka (rowerowa) fietspomp
P
28-12-2009 16:07:35
Wat & Hoe Taalgids - Pools.indd 1
15-08-2013 17:00:51