Wat & Hoe Taalgids - Hongaars.indd 1
11-07-2013 14:48:48
Hongaars.indd 1
Vertaling Zoltรกn J. Huszti
30-04-14 09:40
Hongaars.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Reisgidsen • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
30e druk, 2014 © Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: De Weijer Design BNO bv, Baarn Vormgeving: The Enschedé Font Foundry Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 5587 4 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
30-04-14 09:40
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 10 Handige rijtjes 12 Datum, tijd en getallen 17 Persoonlijke gegevens 25
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 27 Bank 27 Post 28 Telefoon 29 Internet 33 Foto en video 34 Het weer 36 Veiligheid 38
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 40 Algemeen 40 Iemand aanspreken 41 Zich voorstellen 43 Elkaar begrijpen 49 Hobby’s 50 Een mening geven 51 Een compliment geven 53 Iets aanbieden 53 Uitnodigen 54 Iets afspreken 55 Iemand versieren 56 Afscheid nemen 58
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 62 De weg vragen 62 Douane 65 Bagage 67 De auto 68 Verkeersborden 68 Het benzinestation 72 Pech en reparaties 72
Inhoud
Hongaars.indd 3
Inhoud
30-04-14 09:40
Inhoud
4
Hongaars.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 75 Vervoermiddel huren 75 Liften 79 Inlichtingen 80 Openbaar vervoer 82
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 91 Accommodatie zoeken 91 Bij de receptie 92 Kamperen 93 Hotel/appartement/huisje 97 Klachten 100 Vertrek 101
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 103 Bezienswaardigheden 103 Sport en recreatie 106 Aan het water 107 In de sneeuw 110 Wandelen en bergbeklimmen 111 Fitness en wellness 112
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 114 Algemeen 115 Levensmiddelen 117 Kleding en schoenen 118 Kapper 120 Afrekenen 122
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 124 In het restaurant 124 Bestellen 125 Klachten 134 Afrekenen 135 Uitgaan 136 Kaartjes reserveren 139
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 141 De dokter roepen 141 Klachten van de patiënt 141 Het consult 143 Recept en voorschriften 150 De tandarts 151
30-04-14 09:40
In moeilijkheden 153 Om hulp vragen 153 Ongelukken 154 Er is iemand vermist 156 Verlies en diefstal 157 Aanranding 158 De politie 159
5
Woordenlijsten 161 Nederlands – Hongaars 161 Hongaars – Nederlands 214
Inhoud
Hongaars.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
30-04-14 09:40
Woord vooraf
6
Hongaars.indd 6
Woord vooraf Deze volledig herziene editie van de vertrouwde Wat & Hoe H ongaars is weer flink verbeterd. De hele tekst is ingrijpend gewijzigd en aangepast aan de moderne toerist. U kunt nu bijvoorbeeld vragen of er draadloos internet is, een telefoonoplader lenen of informeren hoe u uw foto’s op een USB-stick kunt zetten. Achter in de gids is een ‘omgekeerde’ woordenlijst opgenomen. Hierin kunt u heel eenvoudig een onbekend woord op de menukaart, op een verkeersbord of bij de bushalte opzoeken. En natuurlijk kan uw gesprekspartner snel aanwijzen wat hij bedoelt. In veel hoofdstukjes is ook een alfabetische lijst van termen opgenomen. Dankzij de vernieuwde vormgeving biedt deze taalgids u nog beter uitkomst in verschillende situaties. Met de gids in de hand zult u er zeker in slagen om duidelijk te maken wat u bedoelt. Met de duidelijke zinnetjes zult u in de meest voorkomende gevallen een eenvoudig gesprek kunnen voeren. Per situatie vindt u een groot aantal mogelijke antwoorden (met de Nederlandse vertaling), die u aan uw gesprekspartner kunt voorleggen. Bovendien kunt u, aan de hand van de beknopte grammatica, deze gids ook gebruiken als een eerste hulpmiddel bij het leren van het Hongaars. Ook kunt u met behulp van de woordenlijst achterin gemakkelijk eigen zinnen maken. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
Deze Wat & Hoe-taalgidsen zijn ook als app verkrijgbaar: Duits Engels
Frans Italiaans
Spaans
30-04-14 09:40
7
1.1 Beknopte grammatica
Het lid woord
Het bepaalde lidwoord (de, het) is a voor een medeklinker en az voor een klinker. Het onbepaalde lidwoord (een) is egy. Zelfstand ige naamwoorden
De meervoudsuitgang na een klinker is -k, na een medeklinker komt er nog een tussenklank bij; bijv. autó, autók auto, auto’s, ház, házak huis, huizen, gyermek, gyermekek, kind, kinderen, bor, borok wijn, wijnen, sör, sörök bier, bieren. Geen meervoud na telwoorden, bijv. öt ház vijf huizen, sok ház vele huizen. Voor een bezitsuitgang is de meervoudsuitgang -i; bijv. ház huis, házak huizen, házam mijn huis, házaim mijn huizen.
Beknopte grammatica
Het Hongaars behoort, anders dan de meeste in Europa gesproken talen die tot de Indo-Europese taalfamilie behoren, tot de Fins-Oegrische taalfamilie. Zoals de naam al zegt is het Hongaars verwant aan het Fins, en aan enkele kleinere talen die allemaal in de voormalige SovjetUnie worden gesproken. De dagelijkse woordenschat is overwegend van niet Indo-Europese oorsprong; en dat is de reden dat u zonder enige kennis van het Hongaars nauwelijks iets van die taal kunt begrijpen. Het is ook niet mogelijk u op deze plaats een stoomcursus Hongaars te geven, de bedoeling is dat u met behulp van deze inleiding de voorbeeldzinnen beter kunt gebruiken. Geef de moed niet op, Hongaren spreken lang niet altijd vreemde talen en zullen de moeite die u neemt om ze in hun eigen taal tegemoet te komen, erg waarderen! De meest in het oog vallende kenmerken van het Hongaars: – geen voorzetsels (bij, in, op enz.) en bezittelijke voornaamwoorden (mijn, jouw, zijn/haar enz.) maar achtervoegsels en achterzetsels; bijv. ház huis házam mijn huis, házamban in mijn huis, a ház mögött achter het huis; – in een woord komen meestal alleen diepluidende (a, á, o, ó, u, ú) of hoogluidende klinkers (e, é, i, í, ö, ő, ü, ű) voor; – de bezitter staat voorop en zijn bezit krijgt een bezittelijk achtervoegsel; bijv. János háza het huis van Jan; – geen grammaticaal geslacht; ook geen aparte woorden voor hij en zij.
Handig om te weten...
Hongaars.indd 7
1 Handig om te weten...
30-04-14 09:40
27
2.1 Bank Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Hol van itt a közelben bank/pénzváltóhely? hol wan iet-t a kuzelben bank/peenzwaaltoohej?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Beválthatom itt ezt a ...-t? bewaalthatom iet-t est a ...-t?
Kan ik hier pinnen?
Fizethetek itt bankkártyával? fiezethetek iet-t bank-kaartjaawal?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Vehetek itt fel pénzt hitelkártyával? wehetek iet-t fel peenst hietelkaartjaawal?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Mennyi jutalékot kell fizetnem? menj-njie joetaleekot kel-l fiezetnem?
Praktische zaken
Waar moet ik tekenen?
Hol kell aláírnom? hol kel-l alaa-iêrnom?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Kaphatnék kisebb bankjegyeket? kaphatneek kiesjeb-b bankjedjeket?
Ik zoek een geldautomaat
Egy pénzautomatát keresek edj peenza-oetomatát keresjek
Wat is het minimum/maximum?
Bank
Hongaars.indd 27
2 Praktische zaken
Mi a legkisebb/legnagyobb összeg? mie a lek-kiesjeb-b/leĝnadjob-b us-seĝ?
Mag ik ook minder opnemen?
Kevesebbet is felvehetek? kewesjeb-bet iesj felwehetek?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Ezek a bankom adatai Hollandiában/Belgiumban ezek a bankom adata-ie hol-landiejaaban/belĝijoemban
Dit is mijn bankrekeningnummer
Ez a bankszámlám száma ez a banksaamlaam saama
30-04-14 09:40
40
3 Ontmoetingen 3.1 Algemeen Dank u wel
Ontmoetingen
Bedankt/dank u wel
Köszi/köszönöm (szépen) kusie/kusunum (seepen)
Geen dank/graag gedaan
Nincs mit/szívesen nientsj miet/siêwesjen
Heel hartelijk dank
Nagyon szépen köszönöm nadjon seepen kusunum
Erg vriendelijk van u
Roppant kedves öntől rop-pant kedwesj unteul
Het was me een waar genoegen
Igazán nincs mit ieĝazaan nientsj miet
Dank u voor de moeite
Köszönöm a fáradozását kusunum a faaradozaasjaat
Algemeen
Dat had u niet moeten doen
Hongaars.indd 40
Nem kellett volna nem kel-let-t wolna
Dat zit wel goed, hoor
Szóra sem érdemes soora sjem eerdemesj
Pardon Pardon
Bocsánat botsaanat
Sorry!
Elnézést elneezeesjt
Sorry, ik wist niet dat ...
Elnézést, nem tudtam, hogy ... elneezeesjt, nem toet-tam, hodj ...
30-04-14 09:40
65
északra ...-tól/től eesakra ...-tool/teul
Nem tudom, nem vagyok ismerős errefelé Rossz helyen jár Vissza kell mennie ...ig A táblák alapján onnan eltalál Ott kérdezze meg újra egyenesen balra jobbra befordulni követni átmenni a kereszteződés az utca a jelzőlámpa az alagút ‘elsőbbségadás kötelező’ tábla az épület a sarkon a folyó a felüljáró a híd a vasúti átjáró/a sorompó a(z) ... irányába mutató tábla a nyíl
Ik weet het niet, ik ben hier niet bekend U zit verkeerd U moet terug naar ... Daar wijzen de borden u verder Daar moet u het opnieuw vragen rechtdoor linksaf rechtsaf afslaan volgen oversteken de kruising de straat het verkeerslicht de tunnel het verkeersbord ‘voorrangskruising’ het gebouw op de hoek de rivier het viaduct de brug de spoorwegovergang/de spoorbomen het bord richting ... de pijl
Kérem az útlevelét! Kérem a zöld kártyáját! Kérem a forgalmi engedélyét! Kérem a vízumát! Hova utazik? Mennyi ideig marad? Van elvámolni való Önnél? Kérem, nyissa ki ezt! Vegye le az övét! Vegye le a cipőjét! Mi van ebben? Saját maga csomagolta be a táskáját?
Uw paspoort, a.u.b. De groene kaart, a.u.b. Het kentekenbewijs, a.u.b. Uw visum, a.u.b. Waar gaat u naartoe? Hoe lang bent u van plan te blijven? Hebt u iets aan te geven? Wilt u deze openmaken? Doe uw riem af Doe uw schoenen uit Wat zit hierin? Hebt u uw tas zelf ingepakt?
Douane
4.2 Douane
Onderweg
Hongaars.indd 65
ten noorden van
30-04-14 09:40
110
Csak engedéllyel Fürdeni tilos Horgászni tilos Horgászóhely Szörfölni tilos Veszélyes
Alleen met vergunning Verboden te zwemmen Verboden te vissen Viswater Verboden te surfen Gevaar
6.4 In de sneeuw
Eropuit
Kan ik hier skiles nemen?
Van itt síoktatás? wan iet-t sjiêoktataasj?
voor beginners/(half)gevorderden
Kezdőknek/(fél)haladóknak kezdeuknek/(feel)haladooknak
Hoeveel kost een skiles?
Mennyibe kerül egy síóra? mennyibe kerül egy sjiêoora?
Hoe groot zijn de groepen?
Mekkorák a csoportok? mek-korák a tsjoportok?
Ik wil graag een abonnement voor de skilift
Bérletet szeretnék a sílifthez beerletet seretneek a sjiêliefthez
voor ... dagen/weken
… napra/hétre … napra/heetre
In de sneeuw
Moet ik een pasfoto inleveren?
Hongaars.indd 110
Kell hozzá igazolványkép? kel-l hoz-zaa ieĝazolwaanjkeep?
Waar kan ik een pasfoto laten maken?
Hol tudok igazolványképet csináltatni? hol toedok iĝazolwaanjkeepet tsjienaaétatnie?
Ik wil graag bergschoenen huren/kopen
Hegymászó bakancsot szeretnék bérelni/vásárolni hedjmaasoo bakantsjot seretneek beerelnie/waasjaarolnie
Kan ik hier ski’s huren/kopen?
Bérelhetek/vásárolhatok itt síléceket? beerelhetek/waasjaarolhatok iet-t sjiêleetseket?
Verhuurt/verkoopt u ook skischoenen?
Árulnak/bérbe adnak síbakancsot is? aaroelnak/beerbe adnak sjiêbakantsjot iesj?
30-04-14 09:40
226
K
Hongaars.indd 226
kiad verhuren kiadó te huur kiállítás tentoonstelling kiárusítás opruiming, uitverkoop kicserél verwisselen kicsi klein kicsit een beetje kiejt uitspreken kifestőkönyv kleurboek kificamít verzwikken kígyó slang (dier) kígyóuborka komkommer kijárat uitgang kikötő haven kilátás uitzicht kiló kilo kilométer kilometer kilométerszámláló kilometerteller kint buiten kinyit openen kipufogókönyök uitlaatpijp kirakat etalage király koning királynő koningin kirándulás excursie, tocht, uitstapje
kirándulás a természetbe natuurexcursie kis klein kis táska tasje kisgyerek kleinkind kiskanál theelepel kismotor brommer kitisztít stomen (reinigen) kitölt invullen kitűnő voortreffelijk kiürítés ontruiming kiütés huiduitslag kiváló uitstekend klíma klimaat köbméter kubieke meter kockacukor klontje kockázat risico kocog joggen kocsi auto kocsi wagon köd mist
koffeinmentes cafeïnevrij koffer koffer köhögés hoest kóla cola kolbász(féle) worst kölcsönad lenen (aan) kölcsönöz lenen (aan/van) kölcsönvesz lenen (van) köldök navel kolléga collega kölni eau de toilette kolostor klooster költségek onkosten komoly erg komp pont, veerboot koncert concert kondom condoom konnektor stopcontact könnyű gemakkelijk könnyűbúvár-felszerelés duikuitrusting
könnyűbúvársport duiksport kontaktlencse contactlens kontaktlencse-fertőtlenítőszer contactlensvloeistof
kontaktlencse-folyadék lenzenvloeistof
köntös ochtendjas konyak cognac konyha keuken könyök elleboog könyv boek könyvesbolt boekhandel könyvtár bibliotheek konzervdoboz blikje konzervnyitó blikopener konzulátus consulaat köptető hoestdrank kör cirkel korán vroeg korcsolyázás schaatsen körforgalom rotonde kórház ziekenhuis kormány fietsstuur kormány(kerék) autostuur kormányfej balhoofd kormányház stuurhuis
30-04-14 09:40
környék omgeving, streek köröm nagel körömlakk nagellak körömreszelő nagelvijl körömvágó nagelschaartje körséta rondrit korsó karaf körte peer körülbelül ongeveer körutazás rondreis körutazás hajóval cruise kóser koosjer kóstol, (meg-) proeven köszönöm bedankt, dank u wel koszorúér kransslagader kosztüm kostuum kötél touw kötelező vereist, verplicht kötés verband követ volgen következő volgende követség, (nagy-) ambassade közben tijdens közbenső leszállás tussenlanding közel dichtbij középen midden közlekedés verkeer, vervoer közlekedési lámpa verkeerslicht közlekedési tábla verkeersbord kozmetika cosmetica kozmetikai szalon schoonheidssalon
közönséges gewoon központ centrum központi fűtés centrale verwarming
közvetlen rechtstreeks, onmiddellijk
krém crème krumpli aardappel kukac apenstaartje kulacs veldfles kulcs sleutel kulcscsont sleutelbeen külföld buitenland külföldi buitenlands kullancscsipesz tekenpincet
Hongaars.indd 227
küllő spaak különösen bijzonder külső uiterlijk (gezicht) külső gumi buitenband külső visszapillantó tükör
227
buitenspiegel
külsőleg uitwendig kunyhó hut (niet op schip) kutya hond l
láb voet láb(szár) been labda bal lábfej voet lábikra kuit (lichaamsdeel) lábos koekenpan lábujj teen lágy zacht lágyék lies lakás flat lakik wonen lakókocsi caravan lakosság bevolking lakosztály appartement lámpa lamp lánc ketting láncos kerékpárzár kettingslot láncvédő kettingkast lány meisje lánya dochter laptop laptop lárma lawaai lassú langzaam látnivaló bezienswaardigheid látogat bezoeken látogató(k) visite látszerész opticien (winkel) lavina lawine láz koorts le naar beneden lé sap leánytestvér zus lebarnul bruin worden légiforgalmi társaság
L
luchtvaartmaatschappij
30-04-14 09:40
Wat & Hoe Taalgids - Hongaars.indd 1
11-07-2013 14:48:48