Wat & Hoe Taalgids - Zweeds.indd 1
05-03-2013 14:14:20
Aanvullingen en correcties Lena Kjellstrรถm
ZWEEDS
Zweeds.indd 1
Vertaling Marijke Keitz, m.m.v. Britta Johnson
28-02-13 11:14
Zweeds.indd 2
Wat & Hoe: wat anders!? Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl
Leverbaar in de serie Wat & Hoe: • Wat & Hoe Reisgidsen • Wat & Hoe Onderweg • Wat & Hoe Select • Wat & Hoe Taalgidsen Kijk voor meer informatie op: www.watenhoe.nl
49e volledig herziene druk, 2013 © Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Technische realisatie en productie: LINE UP boek en media bv Omslagontwerp: De Weijer Design BNO bv, Baarn Vormgeving: The Enschedé Font Foundry Illustraties: Monique van den Hout ISBN 978 90 215 5441 9 NUR 507 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave. Wij zouden het zeer waarderen wanneer u geconstateerde onjuistheden ons wilt doorgeven, zodat wij hiermee rekening kunnen houden bij een volgende druk. Uw opmerkingen kunt u zenden aan: info@watenhoe.nl
28-02-13 11:14
3
Woord vooraf 6 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Handig om te weten... 7 Beknopte grammatica 7 Uitspraak 11 Handige rijtjes 11 Datum, tijd en getallen 17 Persoonlijke gegevens 25
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Praktische zaken 27 Bank 27 Post 28 Telefoon 29 Internet 33 Foto en video 34 Het weer 36 Veiligheid 38
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12
Ontmoetingen 40 Algemeen 40 Iemand aanspreken 41 Zich voorstellen 43 Elkaar begrijpen 49 Hobby’s 50 Een mening geven 51 Een compliment geven 53 Iets aanbieden 53 Uitnodigen 54 Iets afspreken 55 Iemand versieren 56 Afscheid nemen 58
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
Onderweg 62 De weg vragen 62 Douane 65 Bagage 67 De auto 68 Verkeersborden 68 Het benzinestation 69 Pech en reparaties 72
Inhoud
Zweeds.indd 3
Inhoud
28-02-13 11:14
Inhoud
4
Zweeds.indd 4
4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
De fiets 74 Vervoermiddel huren 75 Liften 79 Inlichtingen 80 Openbaar vervoer 82
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Overnachten 91 Accommodatie zoeken 91 Bij de receptie 92 Kamperen 93 Hotel/appartement/huisje 97 Klachten 100 Vertrek 101
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Eropuit 103 Bezienswaardigheden 103 Sport en recreatie 106 Aan het water 107 In de sneeuw 110 Wandelen en bergbeklimmen 111 Fitness en wellness 112
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Winkelen 114 Algemeen 115 Levensmiddelen 117 Kleding en schoenen 118 Kapper 120 Afrekenen 122
8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6
Eten en uitgaan 124 In het restaurant 124 Bestellen 125 Klachten 133 Afrekenen 135 Uitgaan 135 Kaartjes reserveren 138
9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Gezondheid 140 De dokter roepen 140 Klachten van de patiënt 140 Het consult 144 Recept en voorschriften 149 De tandarts 150
28-02-13 11:14
In moeilijkheden 152 Om hulp vragen 152 Ongelukken 153 Er is iemand vermist 155 Verlies en diefstal 156 Aanranding 157 De politie 158
5
Woordenlijsten 160 Nederlands – Zweeds 160 Zweeds – Nederlands 213
Inhoud
Zweeds.indd 5
10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6
28-02-13 11:14
Woord vooraf
6
Zweeds.indd 6
Woord vooraf Deze volledig herziene editie van de vertrouwde Wat & Hoe Zweeds is weer flink verbeterd. De hele tekst is ingrijpend gewijzigd en aangepast aan de moderne toerist. U kunt nu bijvoorbeeld vragen of er draadloos internet is, een telefoonoplader lenen of informeren hoe u uw foto’s op een USB-stick kunt zetten. Achter in de gids is een ‘omgekeerde’ woordenlijst opgenomen. Hierin kunt u heel eenvoudig een onbekend woord op de menukaart, op een verkeersbord of bij de bushalte opzoeken. En natuurlijk kan uw gesprekspartner snel aanwijzen wat hij bedoelt. In veel hoofdstukjes is ook een alfabetische lijst van termen opgenomen. Dankzij de vernieuwde vormgeving biedt deze taalgids u nog beter uitkomst in verschillende situaties. Met de gids in de hand zult u er zeker in slagen om duidelijk te maken wat u bedoelt. Met de duidelijke zinnetjes zult u in de meest voorkomende gevallen een eenvoudig gesprek kunnen voeren. Per situatie vindt u een groot aantal mogelijke antwoorden (met de Nederlandse vertaling), die u aan uw gesprekspartner kunt voorleggen. Bovendien kunt u, aan de hand van de beknopte grammatica, deze gids ook gebruiken als een eerste hulpmiddel bij het leren van het Zweeds. Ook kunt u met behulp van de woordenlijst achterin gemakkelijk eigen zinnen maken. Wat & Hoe-taalgidsen zijn er in de volgende talen: Afrikaans Arabisch Braziliaans Bulgaars Catalaans Chinees Mandarijn Deens Duits Engels Fins Frans
Fries Grieks Hebreeuws Hongaars Indonesisch Italiaans Japans Kroatisch Noors Pools Portugees
Roemeens Russisch Slowaaks Spaans Thai Tsjechisch Turks Vietnamees Zweeds
28-02-13 11:14
7
1.1 Beknopte grammatica Uitspraak
Algemene opmerkingen: 1. Het Zweeds wordt veel meer vóór in de mond uitgesproken dan het Nederlands. Dit heeft invloed op alle klanken. Ook als er staat: ‘als in het Nederlands’, is er daarom altijd sprake van een verschil. 2. Lange klinkers worden in het Zweeds echt lang (d.w.z. twee keer zo lang als een klinker in het Nederlands) uitgesproken. Klinkers zijn kort als er in dezelfde lettergreep twee of meer medeklinkers volgen of als het een totaal onbeklemtoonde lettergreep betreft. In de uitspraakweergave geven de aa/a, ee/e, oo/o en uu/u (als u geschreven) altijd de hieronder genoemde klanken (lang, resp. kort) aan. Bij de ie, oe en uu (als y geschreven) is door verdubbeling van de medeklinkers die erachter komen zo duidelijk mogelijk aangegeven dat zij kort uitgesproken moeten worden. Als duidelijk is dat een lettergreep geen klemtoon heeft, is de verdubbeling van de medeklinkers na een korte klinker achterwege gelaten. Dit is ook consequent gebeurd bij het woordje inte (niet). 3. In samenstellingen heeft het Zweeds een tweede klemtoon die niet is aangegeven, maar wel vaak blijkt uit de weergave van de klinkers: zij behouden hun lengte en klank. In het geval van de ie, oe en uu is, als zij kort zijn, de medeklinker erachter verdubbeld.
a: e:
i: o:
u: y:
aa a ee e ə: ie oo o oe uu u uu
als in Engels far als in lam als in heer als in pet als in alle altijd als in hier, maar soms lang, soms kort als in zoon als in pot als in roem, maar soms lang soms kort als in duwen als in put altijd als in duur, maar soms lang, soms kort
Beknopte grammatica
De klinkers (aangegeven wordt hoe de letter geschreven wordt en hoe hij wordt uitgesproken):
Handig om te weten...
Zweeds.indd 7
1 Handig om te weten...
28-02-13 11:14
27
2.1 Bank Waar is hier ergens een bank/een wisselkantoor?
Var finns det en bank/ett växlingskontor här? waa fienns de en bank/et weksliengskontoer hèr?
Kan ik hier deze ... inwisselen?
Kan jag lösa in den här ... här? kan ja leusa ienn den hèr ... hèr?
Kan ik hier pinnen?
Kan jag betala med kort här? kan ja bətaala me koerrt hèr?
Kan ik hier met een creditcard geld opnemen?
Kan jag ta ut pengar på ett kreditkort här? kan ja taa uut pengar po et kredietkoerrt hèr?
Hoeveel provisie moet ik betalen?
Hur mycket måste jag betala i provision? huu muukkə mostə ja bətaala ie proewiesjoen?
Praktische zaken
Waar moet ik tekenen?
Var ska jag skriva på? waar ska ja skriewa poo?
Kan ik kleinere biljetten krijgen?
Kan jag få mindre sedlar? kan ja foo miendrə seedlar?
Ik zoek een geldautomaat
Jag letar efter en bankomat jaa leetar eftər en bankoemaat?
Wat is het minimum/maximum?
Bank
Zweeds.indd 27
2 Praktische zaken
Vad är minimibeloppet/maximibeloppet? wa ee mieniemiebəlopət/maksiemiebəlopət?
Mag ik ook minder opnemen?
Får jag ta ut mindre också? foo ja taa uut mienndrə okso?
Dit zijn de gegevens van mijn bank in Nederland/België
Det här är uppgifterna om min bank i Nederländerna/Belgien de hèr ee upjiefftərna om mienn bank ie needərlendərna/belĝiejən
Dit is mijn bankrekeningnummer
Det här är mitt kontonummer de hèr ee miett kontoenumər
28-02-13 11:14
28
Ik wil graag geld wisselen
Jag skulle vilja växla pengar ja skullə wiellja weksla pengar
euro tegen ...
euro mot ... ewroe moet ...
Wat is de wisselkoers?
Vad är växelkursen? wa ee weksəlkusjən?
Praktische zaken
Kunt u me ook wat kleingeld geven?
Kan du ge mig lite småpengar också? kan du jee mei lietə smoopengar okso?
Dit klopt niet
Det här stämmer inte de hèr stemər ientə
Du måste skriva under här Du måste fylla i det här Får jag se ditt pass? Får jag se din legitimation? Får jag se ditt bankkort?
U moet hier tekenen U moet dit invullen Mag ik uw paspoort zien? Mag ik uw identiteitsbewijs zien? Mag ik uw bankpasje zien?
2.2 Post
Post
frimärken paket
Zweeds.indd 28
postzegels pakjes
Ik ben op zoek naar een postkantoor
Jag letar efter ett postkontor ja leetar eftər et poskontoer
Waar is het hoofdpostkantoor?
Var finns huvudpostkontoret? waa fienns huuwəposkontoerət?
Is hier een brievenbus in de buurt?
Finns det en brevlåda här i närheten? fienns de en breewlooda hèr ie nèrheetən?
Bij welk loket kan ik geld wisselen?
Vilken lucka ska jag gå till för att växla pengar? wiekkən luka ska ja ĝoo tiell fur o weksla pengar?
Moet ik hier zijn voor een telefonische overboeking?
Kan man föra över pengar per telefon här? kan man fùra euwə pengar per teləfoon hèr?
28-02-13 11:14
124
8 Eten en uitgaan 8.1 In het restaurant
Eten en uitgaan
Kan ik een tafel voor zeven uur reserveren?
Kan jag få boka ett bord till klockan sju? kan ja foo boeka et boed tie klokan sjuu?
Graag een tafel voor twee personen
Ett bord för två personer, tack et boed fur twoo pesjoenər, tak
Wij hebben wel/niet gereserveerd
Vi har (inte) reserverat wie haar (ientə) reseweerat
Is de keuken al open?
Kan vi äta här redan? kan wie eetaa hèr reedan?
Hoe laat gaat de keuken open/dicht?
När kan man äta här? nèr kan man eeta hèr?
Is er een tafel vrij?
Finns det något ledigt bord? fienns de not leediet boed?
Kunnen we op een tafel wachten?
Kan vi vänta på ett bord? kan wie wenta po et boed?
In het restaurant
Moeten we lang wachten?
Zweeds.indd 124
Måste vi vänta länge? mostə wie wenta lengə?
Is deze (eet)gelegenheid rookvrij?
Är det rökfritt här? ee de reukfriett hèr?
Waar kan ik hier roken?
Var får man röka? waa foo man reuka?
Har du beställt bord? I vilket namn? Åt det här hållet, tack Det här bordet är reserverat Om en kvart har vi ett ledigt bord Vill du vänta (i baren) så länge?
Hebt u gereserveerd? Onder welke naam? Deze kant op, a.u.b. Deze tafel is gereserveerd Over een kwartier hebben wij een tafel vrij Wilt u zolang (aan de bar) wachten?
28-02-13 11:14
158
10.6 De politie
In moeilijkheden
Een aanhouding
Kan jag få se dina fordonshandlingar? Du körde för fort Du har parkerat fel Du har inte lagt i pengar i parkeringsautomaten Ljuset fungerar inte Du får ... kronor i böter Vill du betala på en gång? Du måste betala omedelbart Du måste följa med till polisstationen
Uw autopapieren, a.u.b. U reed te hard U staat fout geparkeerd U hebt de parkeermeter niet gevuld Uw lichten doen het niet U krijgt een boete van ... kronen Wilt u direct betalen? U moet direct betalen U moet mee naar het bureau
Ik spreek geen Zweeds
Jag talar ingen svenska jag taalar iengən swenska
Ik heb dat bord niet gezien
Jag såg inte den där skylten ja sooĝ ientə den dèr sjuulltən
Ik begrijp niet wat daar staat
Jag förstår inte vad som står där ja fusjtoor ientə wa som stoor dèr
Ik reed maar ... km per uur
Jag körde bara ... km i timmen ja tjùrdə baara ... tjieloemeetər ie tiemmən
De politie
Ik zal mijn auto laten nakijken
Zweeds.indd 158
Jag ska få min bil kollad ja ska foo mienn biel kolad
Ik werd verblind door een tegenligger
Jag blev bländad av en mötande bil ja bleew blendad av en meutandə biel
Ik heb hier niets mee te maken
Jag har inget med det här att göra ja haar iengət me de hèr o jùra
O p het politiebureau
Var hände det? Vad har du blivit av med? Vad har blivit stulet? Får jag se din legitimation?
Waar is het gebeurd? Wat bent u kwijt? Wat is er gestolen? Mag ik uw identiteitsbewijs?
28-02-13 11:14
Hoe laat is het gebeurd? Wie waren erbij betrokken? Zijn er getuigen? Wilt u dit invullen, a.u.b.? Hier tekenen, a.u.b. Wilt u een tolk?
159
Ik kom aangifte doen van diefstal/een botsing
Jag skulle vilja anmäla en stöld/en krock ja skulə wiellja anmeela en stuld/en krok
Kan ik hier aangifte doen van een vermissing/een verkrachting?
Kan jag anmäla ett försvinnande/en våldtäkt här? kan ja anmeela et furswiennandə/en woltekt hèr?
Wilt u een proces-verbaal opmaken?
Vill du göra en polisanmälan? wiell du jùra en poeliesanmeelan?
Mag ik een afschrift voor de verzekering?
Kan jag få en kopia för försäkringen? kan ja foo en koepieja fu fusjeekriengən?
Ik ben alles kwijt
Jag har blivit av med allt ja haa bliewiet aaw me alt
In moeilijkheden
Mijn geld is gestolen, ik ben radeloos
Mina pengar är stulna, jag är alldeles förtvivlad miena pengar ee stuulna, ja ee aldeeləs furtwiewlad
Ik wil graag een tolk
Jag skulle vilja ha en tolk ja skulə wiellja ha en tolk
Ik ben onschuldig
Jag är oskyldig ja ee oesjuuldie
Ik weet nergens van
Det vet jag ingenting om de weet ja iengəntieng om
De politie
Zweeds.indd 159
När hände det? Vilka personer var inblandade? Finns det några vittnen? Kan du fylla i det här? Kan du skriva under här? Vill du ha en tolk?
Ik wil spreken met iemand van de Nederlandse/Belgische ambassade of het consulaat
Jag vill tala med någon från nederländska/belgiska ambassaden eller konsulatet ja wiell taala me non froon needərlenska/belĝieska ambasaadən elə konsulaatət
Ik wil een advocaat die ... spreekt
Jag vill ha en advokat som talar ... ja wiell haa en adwokaat som taalar ...
28-02-13 11:14
160
A
Zweeds.indd 160
Woordenlijst Nederlands – Zweeds Deze woordenlijst is bedoeld als aanvulling op de hoofdstukjes hiervoor. De nummers achter het woord verwijzen naar de paragraaf met de belangrijkste zinnen waarin u deze woorden kunt gebruiken. In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in het boekje vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de ZweedsNederlandse lijst in 8.2. Een (o) achter een woord wil zeggen dat het een het-woord is (zie de grammatica). Voorts zijn de volgende afkortingen gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, zn = zelfstandig naamwoord, ww = werkwoord, mv = meervoudsvorm. a
aanbevelen 8.2 rekommendera rekomendeera aanbieden 3.8 bjuda (på) bjuuda (poo) aanbieding extrapris (o) ekstrapries aangebrand vidbränd wiedbrend aangenaam 3.3 trevlig treewlie aangetekend 2.2 rekommenderat rekomendeerat aangeven (bij douane) deklarera, förtulla deklareera, furtula aanhangwagen släpvagn sleepwangn aankomen komma fram koma fram aankomsttijd ankomsttid angkomstied aanranding övergrepp (o) euwəgrep aanrijding krock, påkörning krok, pootjùrnieng aansteker tändare tendarə aantrekkelijk tilltalande tielltaalandə aanwezig 2.3 närvarande nèrwaarandə aanwijzen 3.4, 4.1, 6.1, 7.3 peka (på/ut), visa peeka (poo/uut), wiesa aardappel potatis potaaties aardbeien 8.2 jordgubbar joedĝubar aarde (grond) jord joed aardewerk keramik, lergods (o) tjeramiek, leergoets aardig trevlig, snäll treewlie, snel abonnement 4.12, 6.4 abonnemang, prenumeration abonəmang,
prenumerasjoen
accommodatie 5.1 boende (o) boe-ənde accu 2.5, 4.4 batteri (o) batərie
28-02-13 11:14
Zweeds.indd 213
Woordenlijst
213
A
Zweeds – Nederlands In een aantal gevallen kunt u woorden die in deze lijst ontbreken elders in deze taalgids vinden, namelijk bij de illustraties van de auto, de fiets, de tent en het menselijk lichaam. Veel etenswaren kunt u vinden in de Zweeds-Nederlandse lijst in 8.2. De volgende afkortingen zijn gebruikt: bn = bijvoeglijk naamwoord, zn = zelfstandig naamwoord, ww =werkwoord, mv = meervoudsvorm. a
abonnemang abonnement adapter adapter adapter (internationell –) wereldstekker
adress adres advokat advocaat (jur.) affär winkel affärsresa zakenreis aftersun aftersun aftonklädsel avondkleding aids aids akut p-piller morning-afterpil aldrig nooit alkohol alcohol alkoholfri alcoholvrij alldeles helemaal allergisk allergisch zijn all-in all-in allt alles alltid altijd allting alles allvarlig erg, ernstig alvedon paracetamol ambassad ambassade ambulans ambulance ananas ananas andra tweede andra (mv) andere andra sidan overkant ankomsttid aankomsttijd
annan andere annat andere ansikte gezicht ansvarig verantwoordelijk ansvarsförsäkring WA-verzekering antagligen waarschijnlijk anteckningsblock blocnote antenn antenne antibiotika antibiotica antik antiek (bn) antikviteter (mv) antiek (zn) anus anus använda gebruiken apelsin sinaasappel apelsinjuice sinaasappelsap aperitif aperitief apotek apotheek arbeta werken arbete werk arbetsdag werkdag arbetslös werkloos arg boos, kwaad arkitektur architectuur arm arm armband armband armbandsur horloge armbåge elleboog armhåla oksel artikel artikel ask doos askkopp asbak astma astma automat automaat (machine)
28-02-13 11:14
Wat & Hoe Taalgids - Zweeds.indd 1
05-03-2013 14:14:20