⁄01
Voedselproducerende industrie renovatie
Voor beschadiging aan uw wanden en plafonds.
⁄02 Bedrijfsruimtes verbouwen
Pas bestaande bedrijfsruimtes aan zoals u dat wil.
⁄03 Kit afwerking
Kitnaden verwijderen en vervangen.
24/7 Beschikbaar
Ook tijdens feestdagen.
Dé renovatiespecialist
voor de voedselproducerende industrie
w ww . ja c ki t.nl
info@ ja c ki t.nl
Ze staan in de keuken en zijn druk in gesprek over één of andere game. Zoon, 19 jaar, leunt tegen het aanrecht en eet dampende pasta uit een schaaltje. Dochter, 22 jaar, tuurt onderwijl in de koelkast. De inhoud is zóveel uitgebreider en gevarieerder dan haar eigen exemplaar in het studentenhuis, dat het haar vast doet duizelen. “Deur dicht!” roep ik vanaf de zijlijn.
Mijn zoon knalt handig, al pratend én etend, het nog openstaande deurtje van de magnetron dicht. Zij houdt op rechts stevig grip op de koelkastdeur, terwijl ze met links een lel geeft tegen een keukenkastdeurtje dat ook nog open stond. Nog altijd staart ze de koelkast in. Te traag naar mijn zin neemt ze een besluit. Boter... Een pak melk… oja,… kaas. En ach; wat vleeswaren. Eindelijk gaat ook koelkast dicht. Nu de vriezer. Knarsend wrikt ze de lade waarin het brood verstopt zit, open. Ik besluit niet te wachten tot ze een keus heeft kunnen maken tussen wit-, volkoren- en/of mueslibrood, maak rechtsomkeer en loop naar de kapstok. Want daar puilt al de hele winter een dikke berg winterjassen en sjaals een halve meter het halletje in. Ik ben ze zat. Met de zonnige dagen en warme temperaturen in de één-na-laatste week van maart, jeuken mijn handen om die massa naar de vliering te brengen.
De vliering is, hoe zeg ik het netjes… een teringbende. Bij de verbouwing van de badkamer moesten er wat draden getrokken worden. Nogal wat spullen zijn toen snel en ruw aan de kant geschoven en vrij willekeurig elders weggepropt. Daarna ging de deur dicht. Bij het zien van de troep krijg ik het warm. Waar te beginnen? Maar ik heb het voorjaar in de bol, dus ga voortvarend aan de slag. Van de weeromstuit besluit ik van mijn voorjaarsschoonmaakwoede gebruik te maken en ons te ontdoen van jarenlang opgestapelde ballast. Na een ochtend hard werken ziet de vliering eruit om door een ringetje te halen. Mijn maag knort.
In de keuken tref ik slechts wat kruimels aan op het aanrecht. Verheugd constateer ik dat alles netjes is opgeruimd. Vaat in de vaatwasser. Keukenkastdeurtjes allemaal gesloten. Snel pak ik boter en kaas, maar bij het brood uit de vriezer krijgt mijn goede humeur een knauw. De lade zit múúrvast. ‘Waarom laat iedereen
toch altijd die deur zo eindeloos lang openstaan?’ mopper ik zacht. IJssplinters die bij het wrikken loskomen, spetteren me om de oren. Ik zucht. Dit kan zo niet langer. Dit vreet energie. Ook de mijne. Maar moet dit nú? Buiten schijnt de zon.
Op de radio vertelt de nieuwslezer dat het de komende dagen flink kouder wordt. Hagel en natte sneeuw krijgen we. Mijn voorjaarsvibes moeten blijkbaar terug de koelkast in. Ik ontdooi de vriezer wel als de temperatuur buiten keldert naar rond het vriespunt. Misschien ook die winterjassen maar weer terughalen.
Judith Witte judith@vakbladvoedingsindustrie.nl
K.I.M. Nederland B.V. Tweelingenlaan 144 7324 BP Apeldoorn
T. +31 (0)55 368 91 91 info@kim-nederland.nl www.kim-nederland.nl
Bij K.I.M. Nederland pro teert u van een unieke expertise in de koel- en vrieshuisbouw en isolatiesysteembouw. Deze is volledig afgestemd op uw logistieke organisatie en de actuele marktontwikkelingen in uw branche.
Dat zorgt voor een eindproduct dat exact aansluit op uw eisen en wensen!
door Saskia Stender
Van der Zee in Twello vormt het ambachtelijke fundament onder HANOS. Sinds 1925 draait hier alles om kwaliteit en continuïteit. Dagelijks produceren vakmensen vleeswaren, hamburgers, worsten en maaltijdcomponenten. De service van een keurslager, met de slagkracht van een horecaspecialist. Voedselveiligheid en constante productkwaliteit staan voorop.
De locatie is recent verbouwd en uitgebreid. In de vernieuwde ruimtes zie je pekelen, tumblen en roken naast moderne automatisering. Strakke logistiek ondersteunt het proces.
Vanuit Twello worden HANOS-vestigingen in Nederland en België beleverd en via Distrivers gaan producten naar zorginstellingen en ziekenhuizen. Het assortiment is breed, met aandacht voor streekconcepten en internationale invloeden.
Achter de productie staat een doordachte personeelsaanpak. Veel vakmensen zoals (leerling)slagers, leidinggevenden en verkoopmedewerkers op de werkvloer zijn verbonden aan Flexspecialisten. Deze organisatie verzorgt werving, planning en begeleiding van flexibel personeel. Ook internationale instroom, huisvesting en vervoer worden georganiseerd. Daarmee is personele continuïteit structureel geborgd. Flexspecialisten licht tijdens het programma
haar aanpak toe in een presentatie. Ga mee voor een kijkje achter de schermen van ambacht én organisatie.
We starten om 10.00 uur in twee groepen. De eerste groep gaat direct de rondleiding in. De tweede groep start met de presentaties van Van der Zee en Flexspecialisten. Rond het middaguur komen we weer samen voor een kleine lunch. Na de lunch wisselen de groepen. Zo volgt iedereen zowel de rondleiding als de
presentaties. Aan het einde van de middag is er ruimte voor netwerken. Rond 15.30 uur ronden we af en gaan we naar huis.
In principe is dit bezoek volgeboekt met de huidige 60 deelnemers, maar je kunt je nog aanmelden voor de reservelijst, je weet nooit of er nog iemand afvalt.
www.OSVnetwerk.com
De Koningh laat tijdens Empack (14-16 april, Gorinchem, stand G22) zien hoe verpakkingsprocessen beter beheersbaar worden in een markt met strengere eisen rond kwaliteit, traceerbaarheid en regelgeving. Met oplossingen voor coderen, valideren en inspecteren krijgen producenten meer grip op productdata en verpakkingen. Door deze stappen te integreren in de productielijn worden fouten eerder gesignaleerd en neemt de betrouwbaarheid toe.Toepassingen met DataMatrix- en QR-codes maken het mogelijk meer informatie te koppelen aan producten. Validatie en inspectie zorgen voor directe controle op afwijkingen, waardoor fouten worden beperkt en het verpakkingsproces consistenter verloopt.
www.dekoningh.nl
BEURZEN
TECHNISHOW EN ESEF MAAKINDUSTRIE BRENGEN
TechniShow en ESEF Maakindustrie brachten van 10 tot en met 13 maart 2026 de volledige maakketen samen in Jaarbeurs Utrecht, met 24.664 bezoekers uit het vak. Met een vernieuwd concept en focus op kwaliteit ontstonden gerichte gesprekken en concrete samenwerkingen. Van toeleveranciers en machinebouwers tot hightech toepassingen: de brede opzet maakt het platform ook relevant voor de voedingsindustrie, waar technologie en productie samenkomen. Live demonstraties en sessies op de Main Stage onderstreepten de rol van innovatie. De Fabriek van de Toekomst bereikte met 22 exposanten een record en zette samenwerking binnen het productieproces centraal.
www.jaarbeurs.nl
PD Gas Technology heeft zijn deuren geopend op een nieuwe locatie aan Bijsterhuizen 1120D, 6546 AS in Nijmegen. Deze verhuizing markeert een belangrijke mijlpaal voor het bedrijf, dat al jarenlang bekendstaat om zijn betrouwbare gastechnische producten en betrokken klantgerichte service. Met de verhuizing naar deze ruimere en beter bereikbare locatie kan PD Gas Technology haar groei voortzetten en nog efficiënter samenwerken met zowel klanten als partners. De nieuwe vestiging biedt de mogelijkheid om kennis te delen en om klanten te ondersteunen met oplossingen bij hun specifieke gastechnische vraagstukken, stelt het bedrijf in staat om de dienstverlening verder te verbeteren en klantgerichte oplossingen op een praktischere en doordachtere manier aan te bieden. De locatie is nieuw, maar de mentaliteit blijft onveranderd. PD Gas Technology blijft zich inzetten voor het leveren van hoogwaardige producten en het bieden van topservice aan haar klanten, nu vanuit een locatie die past bij de groei van het bedrijf.
www.pdgastechnology.nl
Verpakkingsprocessen worden complexer door strengere wetgeving, hogere kwaliteitsnormen en de groeiende vraag naar traceability. Mundi Technology biedt oplossingen die lasercoderen combineren met controle & inspectie in één geïntegreerde workflow. Codes worden snel en permanent aangebracht en direct automatisch
gecontroleerd en geverifieerd met de database. Daarnaast zorgen 360 graden labelinspectie en inline lekdetectie voor volledige controle op etikettering en verpakking. Afwijkingen worden realtime gesignaleerd en producten automatisch uit de lijn verwijderd. Tijdens Empack (14-16 april, Gorinchem, stand H21) laat Mundi zien hoe dit bijdraagt aan een betrouwbaar, foutloos en volledig traceable verpakkingsproces. www.mundi-technology.com
De veehouderij in de Europese Unie laat in 2026 een duidelijk verschuivend beeld zien. Het aandeel runderen, schapen en geiten neemt af, terwijl het aantal varkens juist groeit. Voor de tweede helft van 2026 wordt de rundveeproductie geraamd op 11,4 miljoen dieren, een daling van 4,2% ten opzichte van een jaar eerder. Ook schapen en geiten laten stevige afnames zien van respectievelijk 17,8% en 17,1%. Tegelijkertijd groeit de varkensproductie naar verwachting tot 61,2 miljoen dieren in het vierde kwartaal, een stijging van 3,2%. Spanje blijft in meerdere sectoren de grootste producent binnen de EU.
www.Rabobank.nl EMPACK 14-16 APRIL
De Nederlandse agrofoodsector staat voor een duidelijke omslag. Waar productie en efficiëntie lang leidend waren, verschuift de aandacht naar bredere waarde. In haar agrofoodvisie schetst Rabobank hoe het voedselsysteem moet veranderen om binnen ecologische grenzen te blijven. Die ontwikkeling raakt de hele keten, van primaire sector tot verwerking en retail.
De druk op ruimte en milieu neemt toe. Daardoor zal het productievolume in de land- en tuinbouw naar verwachting afnemen. De veestapel kan richting 2040 met 20 tot 30 procent dalen ten opzichte van 2023. Ook in de akkerbouw en vollegrondstuinbouw wordt een extensiever gebruik van grond verwacht. Nederland blijft tegelijkertijd één van de meest efficiënte producenten wereldwijd. De sector kent een hoge productie per hectare en per dier, met relatief lage emissies per kilo product. Daar staat een hogere emissie per hectare tegenover. Dat vraagt om een andere balans tussen omvang en waarde, inclusief impact op natuur en leefomgeving.
De verschuiving naar meer plantaardige eiwitten zet door.mDe huidige verhouding van circa 60 procent dierlijk en 40 procent plantaardig eiwit beweegt richting 40/60. Dat biedt kansen voor Nederlandse telers, onder meer in de teelt van peulvruchten. Initiatieven zoals Plant Protein Forward laten zien dat nieuwe ketens ontstaan. Daarbij staan vraaggestuurd telen, transparante kostprijzen en langdurige samenwerking centraal. Verdere opschaling vraagt om ketensamenwerking, afzetzekerheid en een beter verdienmodel voor telers. Rabobank benadrukt dat samenwerking in de keten noodzakelijk is om deze ontwikkeling mogelijk te maken.
MANON HOUBEN:
Manon Houben, voorzitter van VleesNL, is trots op haar branche. “Als voorzitter van VleesNL maak ik me hard voor de mensen die zich dagelijks inzetten om een mooi stukje vlees op het bord van de consument te krijgen én voor meer waardering voor het product zelf.” Hoe kijkt ze, een jaar na haar aanstelling, aan tegen de kansen en uitdagingen die er liggen? Wat volgt is een geanimeerd gesprek met een vrouw met een uitgesproken visie.
Manon Houben is een vrouw die ongekunsteld, eerlijk en zonder opsmuk vertelt waar ze voor staat, en wat ze wil bereiken. In deze woelige wereld is dat geen gemakkelijke opgave. We beginnen dichtbij huis, bij het nieuwe kabinet en het coalitieakkoord.
Waar ben je blij mee en waarvan denk je: daar is werk aan de winkel?
“Het coalitieakkoord is niet meer dan richtinggevend. Zo heb ik het ook gelezen. Er zijn mij drie belangrijke punten opgevallen. Allereerst komt het woord ‘voedsel’ er slechts vijf keer in voor, en dan alleen in de context van innovatie en voedselzekerheid. Het wordt genoemd in dezelfde zin als waarin ‘kweekvlees’ valt. Kweekvlees is fantastisch, maar ik zie het niet als een realistisch alternatief voor vlees.
Voedselveiligheid, een veel belangrijker thema,
krijgt in het akkoord geen enkele aandacht. Het tweede dat mij opviel is dat de keten als geheel - van boer tot bord – niet in dat document wordt genoemd. De rol van de boer wordt op het ministerie van Landbouw gereduceerd tot stikstof en natuurherstel.”
Verbaast je dat?
“Ik vind dat jammer, want ik denk dat er grotere issues zijn die we moeten oplossen dan alleen stikstof. In het klimaatvraagstuk, zeker in relatie tot voeding, gaat het om het héle plaatje. De focus zou mijns inziens veel meer moeten liggen op vragen als ‘Hoe kunnen we goed en gezond voedsel produceren met een zo laag mogelijke klimaat impact?’ We moeten stoppen met boeren wegzetten als een probleem, maar ze juist de hand reiken. Ze zijn leverancier van ons voedsel, en onderdeel van de oplossing als
het gaat om de problematiek voor het kabinet, zoals het biodiversiteitsvraagstuk. Kijk eens naar wat ze allemaal doen voor het beschermen van weidevogels. Als we boeren uitkopen om op de vrijgekomen grond gebouwen neer te zetten, weet ik één ding zeker: daar is de biodiversiteit niet mee geholpen. Wat mij zorgen baart, is dat er op het ministerie van Landbouw nu twee mensen zitten die én jong zijn én niet uit de Agrosector komen. Er ligt een grote taak om hen goed te informeren. We moeten ze meenemen in het complete verhaal en voorkomen dat we telkens discussie krijgen op onderdelen van de keten.”
Vertel eens; welk verhaal?
“In de Agrifoodsector hangt álles met elkaar samen. Dat maakt onze sector wezenlijk anders dan andere businesses. Je kunt >>
de vleessector niet benaderen vanuit een standaard businessmodel. Wij werken niet met flesjes cola of blikjes bier waarbij je, als de markt verandert, de productielijn even kunt stopzetten of opschalen. We werken met bederfelijke producten, en vooral: met levende have. De ‘productie’ van een varken begint ongeveer een jaar voor het uiteindelijke slachten; op de boerderij op het moment dat de zeug geïnsemineerd wordt. Daarna gaat de teller lopen, worden de biggen na 115 dagen geboren en groeit het dier met een voorspelbare groei per dag. Als het moment aanbreekt dat het dier slachtrijp is, kan je niet zeggen, ‘sorry, maar het komt nu even niet uit. Leg’m maar op de plank…’
Je noemde drie aandachtspunten; wat is het derde?
Dat is het arbeidsvraagstuk. Daar is wel meer aandacht voor bij dit kabinet, maar helaas vooral in negatieve zin. Feit is dat het arbeidsvraagstuk steeds ingewikkelder wordt om in te vullen. Het wordt de komende jaren nóg lastiger om in Nederland, en zelfs in Europa, mensen te vinden die ongeschoold en laagbetaald werk willen doen. Robotisering, automatisering en AI bieden potentiële
oplossingen, maar zijn ook een grote uitdaging. Voorlopig blijven er mensen aan de lijn nodig.”
Manon vertelt dat arbeid daarom het hoofdthema is van de ledenvergadering in april, en dat er eind vorig jaar een actieplan is aangeboden aan de minister met concreet te nemen stappen. “Onze focus ligt op het bevorderen van gezond, veilig en eerlijk werk in de vleessector. In het plan hebben we verwerkt hoe de samenleving naar onze sector kijkt, wat de verwachte demografische ontwikkelingen zijn en welke acties we daarop inrichten. Tijdens de ledenvergadering geven we een tussenstand van ons actieprogramma: wat is al wel en wat nog niet gelukt? Waar staan we nu? Wat zijn de doelen voor de komende tijd?
Vaststaat dat we méér mensen in duurzame arbeidsrelaties moeten aannemen, met extra aandacht voor een veilige werkomgeving. Daarnaast moeten we actief aan de slag met automatisering en robotisering om daarmee onze toekomstige vraag naar arbeid te kunnen verlagen.”
Wat zie je als de grootste uitdaging bij robotisering?
“In onze branche is het allemaal maatwerk.
Manon Houben studeerde diergeneeskunde in Utrecht, en was aansluitend vier jaar praktiserend dierenarts. Van 2001 tot 2007 werkte ze als docent
Varkensgezondheidszorg aan de faculteit
Diergeneeskunde van de Universiteit
Utrecht. In haar loopbaan was zij verder onder andere werkzaam bij Royal GD als afdelingsmanager varkensgezondheid en werkte ze bij de Van Loon Group in de functie van Programmamanager Ketenconcepten.
Sinds 1 april 2025 is ze voorzitter van VleesNL (voorheen COV-Centrale Organisatie voor de Vleessector/ Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie).
Dieren zijn niet te vergelijken met uniforme blikjes en flesjes, ze zijn allemaal anders. Gevonden oplossingen zijn mede daardoor zelden één-op-één te vertalen zijn naar andere bedrijven. In het slachtproces bij varkens is de bandsnelheid bijvoorbeeld veel sneller dan mogelijk is bij kalveren en zeker bij runderen, omdat varkens - ondanks de onderlinge verschillen - uniformer zijn qua omvang. De varkenssector is daardoor verder gerobotiseerd dan de kalver- en rundersector.
In de runderslachterijen is het zelfs nog lastiger; daar komen vooral dubbeldoelkoeien afkomstig uit de melksector binnen, maar ook af en toe een vleesstier of zoogkoe; de verschillen tussen de individuele dieren kunnen groot zijn. Op het gebied van voedselveiligheid spelen er andere issues. Het karkas van een varken is de broeibak in geweest en door branders gegaan; het is aan de buitenkant schoon. Dat geldt niet voor koeien; die hebben een vacht die er eerst afgestroopt moet worden. Zo kent iedere branche andere uitdagingen en oplossingen. Overeenkomsten zijn er natuurlijk ook: de uitdagingen rondom dierziektes zijn vergelijkbaar, evenals de exportsystemen. Het gaat altijd om ketensystemen; om het hele proces, van boer tot bord. En we hebben het natuurlijk over dierlijke eiwitten.”
Ja, die eiwitten… hoe kijk je als voorzitter van VleesNL aan tegen de campagnes rondom de eiwittransitie zoals die nu worden gevoerd, met als inzet minder vlees eten? De Gezondheidsraad adviseert zelfs niet meer dan 200 gram rood vlees per week te eten. “Tja, wat zal ik zeggen…” begint ze, waarna ze een stilte laat vallen. Ze denkt goed na voor ze haar antwoord formuleert. “Het advies van de Gezondheidsraad is gewijzigd van 300 gram naar 200 gram. Als je goed leest gaat het daarbij om 200 gram bereid product; dat is ongeveer 250 gram rauw product. Dat wordt niet duidelijk vermeld in de samenvatting en dat stoort mij. Maar wat mij vooral ergert, is dat dit aangepaste advies is bijgesteld op basis van onderzoek naar de vermeende klimáátimpact.
De Gezondheidsraad vermengt haar advies dus met klimaatadviezen. Dit terwijl het eten van vlees ook gezondheidswinst oplevert; daar bestaat ook wetenschappelijk bewijs voor.
Hoeveel je nodig hebt, is natuurlijk individueel verschillend. Sporters en mensen die in een herstelperiode na een ziekte zitten, hebben wat meer nodig. Anderen kunnen best minderen.
Feit is dat 95% van de Nederlanders graag en geregeld een stukje vlees eet. Voor mij hoeft dat écht niet elke dag. Belangrijker vind ik dat consumenten ervoor zorgen dat wát ze eten, kwalitatief goed is. En dat het op de juiste manier is bereid, zodat je er ook écht van kan genieten.”
“Binnen de eiwittransitie vind ik de hybride producten die een aantal van onze leden aan het maken zijn, een fantastische uitkomst. Het deels vervangen van vlees in een gehaktproduct door plantaardige eiwitten levert zeer smakelijke producten op. Dan zit de eiwittransitie in het product zélf, dat vind ik mooi. Dit is echter geen oplossing voor alle producten en producenten.
De beeldvorming die is ontstaan ten aanzien van de vleessector in onze maatschappij vind ik zorgelijk, maar ik wil niet meegaan in de ‘wij-zij /voor-tegen/ goed-slecht-discussie’ die gaande is. We zijn niet doof voor wat er in
de maatschappij gebeurt, daar moeten we naar blijven luisteren. Als het niet goed is, moeten we dat erkennen en op zoek gaan naar oplossingen. Maar laten we wél een eerlijke discussie voeren; op basis van feiten en niet op grond van meningen.” Het is duidelijk een punt dat haar raakt.
“Wat ik ook zo krom vind”, vervolgt ze licht geagiteerd, “is dat argument ‘dat we in Nederland alleen maar vlees produceren voor de export. Volgens mij zijn wij een handelsnatie; we leven van het feit dat we kunnen ruilen. De export van vlees geeft ons een goede onderhandelingspositie. De export van chips van ASML alleen is niet genoeg om die positie te behouden. We moeten ons goed realiseren dat wat we nu afbouwen, we niet zomaar weer terugkrijgen. We zijn al terrein aan het verliezen op de wereldmarkt. Straks zijn we strategisch niet meer belangrijk; dat kan een grote impact hebben.”
Hoe zou je dat anders willen zien? “Ik zou heel graag de nuance terug willen. Meer begrip voor elkaar. Heel veel mensen waarderen vlees, ze eten het geregeld en genieten ervan. Prima toch? En ja; we moeten kritisch zijn over hoe het geproduceerd wordt. Top, dat doen we. Maar het in Nederland helemaal niet meer produceren, is naar mijn mening greenwashing. Als het consumptiepatroon van de Nederlander niet verandert, zijn we de productie toch alleen maar aan het verplaatsen? Ik ben
in het verleden voor mijn werk vaak in het buitenland geweest en heb gezien hoe het daaraantoe gaat. Dat is echt niet per se beter. Qua dierenwelzijn, voedselveiligheid en duurzaamheid zijn we in Nederland absoluut op de goede weg. Het is prima om aan een ander voedingspatroon te werken met elkaar, en ook goed dat de Gezondheidsraad adviezen geeft. Maar wees wél eerlijk. Baseer je op wetenschappelijke kennis en feiten, niet op meningen.”
Hoe kijk je naar de toekomst van de slachterijen en vleesverwerkers in Nederland? “Deze bedrijven, veelal familiebedrijven die al jaren bestaan, worden gerund door fantastische ondernemers. Het zijn slimme mensen die met heel veel passie en effort hun bedrijven runnen. Die hoef ik het handje niet vast te houden. We hebben sterke kalverhouderijen dankzij een sterke melkveehouderij - zonder kalveren is er immers geen melk. Op de gronden waar koeien niet konden grazen, zijn varkens gezet; dát is de Nederlandse ondernemingsgeest. Dat we een sterke varkenshouderij hebben, is mede te danken aan onze goede havens. We leven in een vruchtbare delta die logistiek ideaal is ingericht. Kortom; we zitten op een fantastische plek op deze aarde. En de Nederlandse vleessector doet heel veel dingen goed. We mogen dat als branche best wat meer uitdragen. Ik ben er trots op!” n
Thema: Koelen en Vriezen
door Judith Witte
Er zijn veel veranderingen gaande in de koel- en vriesbranche. Welke trends zijn zichtbaar en wat
zijn de meest brandende kwesties in deze sector waarin alles draait om koud-kouder-koudst?
We praten erover met vier specialisten die de branche door en door kennen.
Een verhaal over koel- en vrieshuizen gaat over veel méér dan alleen koude, zo blijkt al snel als de vier experts om de tafel schuiven. Erik Hoogendoorn, manager techniek en innovatie bij Equans, bijt het spits af. Hij signaleert veel onzekerheid onder ondernemers: “Oorzaken zijn onder andere de geopolitieke onrust en oorlogen, handelstarieven die continu wijzigen en de steeds veranderende wet- en regelgeving zoals de Europese F-gassen-wetgeving en CSRD waarop ondernemers moeten anticiperen. De onzekerheid over de toekomst
van de elektrische infrastructuur in Nederland schuurt met de duurzaamheidsambities van bedrijven. Ondernemers wachten af. Wij kunnen de veroorzakers van de onzekerheden niet wegnemen, maar wel mogelijkheden creëren om stappen vooruit te maken.” Davey Gerlings, CEO/bestuurder van Nekovri, branchevereniging voor Nederlandse koel- en vrieshuizen, haakt daarop in. Hij ziet grote verschuivingen in de wereldwijde handelsstromen, die een flinke impact hebben op de sector. “Zo is onze export naar China deels opgedroogd doordat dat land in rap
tempo zelfvoorzienend is geworden”, geeft hij als voorbeeld. “Gelukkig is onze sector wendbaar; bedrijven schakelen ogenblikkelijk over naar andere producten.” De volgende trend die hij noemt is de toegenomen ketenintegratie. “Transportbedrijven gaan ook opslag verzorgen, retailers openen een eigen koel- en vrieshuis. Tegelijkertijd is er een consolidatieslag gaande. We zijn met steeds meer mensen op de wereld, we willen meer gemak. Koel- en vrieshuizen spelen daarin een essentiële rol. Het overgrote deel van de Nederlandse voedsel en sierteelt gaat >>
NORD biedt aluminium aandrijfcomponenten met NXD tupH ®: een unieke veredelingstechniek die het oppervlak van motoren, reductoren en omvormers keihard maakt. NXD tupH® is een innovatief alternatief voor RVS: • Corrosiebestendig, bestand tegen zuren, zouten en logen • Geen peeling of chipping • Krasbestendig en non-stick • Superieure warmtegeleiding • Eenvoudig te reinigen, ook met agressieve middelen • Geschikt voor zware wash-down toepassingen (IP69K) • Geheel voedselveilig volgens EU 1935/2004 en FDA-approved.
NORD Aandrijvingen Nederland | Tel. 0252 529 544 | tuph-nl@nord.com | www.nord.com
door Edwin Rensen | foto’s ©Anne van der Woude
Ambachtelijke Slager Van der Zee is klaar voor verdere expansie. Het concern bedient de institutionele markt én is bekend als dé slager van Hanos. De productielocaties in Emmen en Twello zijn gerenoveerd en uitgebreid. Partner Roma Projects tekende voor het ‘coldstoreproject’.
Van der Zee begon in 1925 als consumentenslager en bouwde de afgelopen honderd jaar een grote naam op. Inmiddels staat het concern, met hoofdvestiging in Emmen, bekend als dé ambachtelijke slager van alle Hanos-vestigingen in Nederland en België. Ook worden gebraden vleesproducten en kant- en klare maaltijdcomponenten geleverd aan het zusterbedrijf Distrivers voor de institutionele markt. Beide takken van het bedrijf zijn verantwoordelijk voor zo’n 50 procent van de omzet.
“Met Distrivers voorzien we zorginstellingen en horeca van vlees, zuivel, maaltijden, diepvriesproducten en groente. Een soort online supermarkt, speciaal voor de zorg”, legt Albert Ensing, directeur inkoop en productie bij Van der Zee uit. Vooral de ouderenzorg is een groeimarkt in tijden van vergrijzing. Het aandeel maaltijden wordt steeds groter. En binnen deze categorie is plantaardig bezig aan een opmars. “Dat komt mede door de Green Deal. Wij spelen daar op in. Bolognesesaus leent zich bijvoorbeeld uitstekend voor een
combinatie met vegetarisch gehakt om maar eens een voorbeeld te noemen”, geeft Ensing aan.
Om klaar te zijn voor de groei, die het bedrijf jaren geleden al aan zag komen, is 3,5 jaar geleden gekozen voor een nieuwe strategie. De productielocaties in Hoogeveen en Almelo zijn afgestoten en er zijn nu nog drie locaties over: Emmen (bereiden, zoals: koken, roken, bakken en braden), Twello (vers vlees en gesneden vleeswaren) en Hoogeveen (distributiecentrum). De vestiging in Emmen is uitgebreid en gerenoveerd, Twello is vooral uitgebreid met gebruikmaking van de meest moderne materialen. Hierdoor is een enorme efficiencywinst behaald.
Als belangrijke partner in dit ingrijpende bouwproces is gekozen voor Roma Projects, vooral bekend van de panelen, koel- en schuifdeuren. Met maatwerkoplossingen en energiezuinige systemen zorgt het bedrijf voor goede condities voor elk ‘coldstoreproject’ van bakkerijsector, vis- en kipverwerking, AGF-branche en maaltijdservices tot de farmaceutische sector en van distributiecentrum tot productieruimte. “Het was een heel complex
gebeuren om de bestaande situatie in Emmen te moderniseren, omdat het productieproces tijdens de bouw geen gevaar mocht lopen”, legt directeur Paul Pallandt van Roma uit. De renovatie moet zeker niet gezien worden als een technische noodzaak, maar als een strategische investering in continuïteit, foodsafety en toekomstbestendigheid.
“Tijdens de verbouwing van geconditioneerde ruimtes en de plaatsing van sandwichpanelen hebben we voortdurend afstemming gezocht met het bouwteam, waar ook Albert deel van uitmaakte. Dat was een groot voordeel. Op die manier zijn we er in geslaagd het
proces goed te laten verlopen en waren de lijntjes kort”, blikt Paul terug. “Er was tweewekelijks intensief overleg. We moesten veel doorrekenen, bijvoorbeeld als het ging om de plaatsing van klimaatkamers. Op een relatief kleine oppervlakte is in Emmen veel gerealiseerd in een korte periode.’’
NORMEN VOEDSELVEILIGHEID
De inpandige koel-of vriescellen, de wanden, panelen en de duurzame deuren en vensters voldoen nu aan de nieuwste en strengste normen voor voedselveiligheid en isolatie. “Tijdens het proces wisten we niet altijd wat we tegen zouden komen, bijvoorbeeld bij het wegslopen van bepaalde gedeeltes. Dan bleek een andere voorzetwand nodig dan oorspronkelijk gedacht. Maar telkens zijn we er goed uitgekomen en zo’n twee jaar bezig geweest met elkaar. Op 22 april 2025 is in Emmen de keuken volledig operationeel geworden,” weet Paul. Albert vult aan dat sindsdien de medewerkers prettiger werken in de industriële keuken en de worstmakerij. “Er heerst nu een constant gecontroleerd klimaat met een lichte overdruk in de ruimte zodat er gegarandeerd altijd geconditioneerde
lucht binnen komt’’, aldus Albert. Behalve de ingrijpende uitbreiding en renovatie in Emmen is de vestiging in Twello uitgebreid met 2.800 m2. Roma heeft hier getekend voor de hygiënische en isolerende schil van het gebouw, evenals de schuifdeuren. Een deel van de buitengevel dient nu bovendien ook als isolatieschil.
Beide heren zijn het erover eens dat bij deze twee projecten een gedegen voorbereiding essentieel was. Nu de nieuwe situatie ongeveer een jaar operationeel is, blikken ze tevreden terug. “Een groot voordeel voor ons is geweest dat Van der Zee niet heeft gekozen voor een hoofdaannemer, maar zelf in het bouwteam actief was. Dat hielp enorm in het nemen van slagvaardige besluiten’’, vindt Paul. “Ook de modernste technologische middelen zoals 3D-visualisaties en GPS-apparatuur hebben gezorgd dat we het project tot in de fijnste details en finesses konden voltooien zoals vooraf gepland.’’
www.vanderzee.nl www.romaned.nl
Thema: Koelen en Vriezen
door Dolf van Eldik | foto’s ©Marcel van Engelenburg
Koelen en vriezen is bij productie, opslag en transport van voedingsmiddelen essentieel. Het gebruik van synthetische koudemiddelen wordt sinds 2015 door Europese wetgeving stapsgewijs afgebouwd. Die uitfasering is in een versnelling gekomen. “De branche moet nú in actie komen”, waarschuwt Edwin Ernste, directeur van Celsis.
Veel koelinstallaties werken nog met traditionele synthetische koudemiddelen (F-gassen). Dit zijn koudemiddelen met een hoog GWP (Global Warming Potential). Om het milieu te beschermen is in 2015 een Europese verordening in werking getreden om het gebruik van deze gefluoreerde koudemiddelen langzaam af te bouwen. In 2024 is echter een nieuwe F-gassenverordening (2024/573) van kracht geworden. Er zijn daarbij nieuwe quota afgesproken die nu leiden tot een versnelde uitfasering van deze koudemiddelen. Bovendien mogen bestaande koelsystemen per 1 januari 2030 niet meer worden bijgevuld met een koudemiddel met een GWP hoger dan 2.500.
“Het gaat opeens heel snel”, zegt Edwin Ernste van Celsis; adviseur in en leverancier van koel- en klimaattechniek. “De toegestane hoeveelheid te produceren F-gassen is in 2024 verlaagd naar 24,3%. In 2027 wordt dit 12,3%. Dat veel bedrijven in de voedingsindustrie dat nog niet in de gaten hebben, zien we
aan de doorlopende vraag naar traditionele F-gassen. Die worden echter, vooruitlopend op de afnemende quota, steeds minder geproduceerd en vervangen door gassen met een laag GWP en door natuurlijke koudemiddelen.”
PRIJSSTIJGINGEN
Als de vraag hoog blijft en het aanbod afneemt… dan stijgt de prijs. Het is de eerste les die je leert bij economie. “Er komt echter een moment dat er niet meer voldoende geleverd kan worden. Bovendien wordt er sinds 1 januari 2026 een extra belasting geheven op koudemiddelen met een hoog GWP. Hoe hoger de GWP, hoe hoger ook de toeslag per kilo koudemiddel”, aldus Edwin. De vraag naar natuurlijke koudemiddelen zoals propaan, ammoniak en CO2 zou veel harder moeten groeien dan nu het geval is, maar een koelinstallatie kun je volgens Edwin niet zomaar vullen met een ander koelgas. Ventielen, verdampers en compressoren moeten meestal worden vervangen. En dat
kost tijd en geld. Nu actie nemen is dus verstandig: om te voorkomen dat je stilvalt.
In plaats van het aanpassen van een bestaande installatie kan het veel aantrekkelijker zijn om een nieuwe te
realiseren: vooral oudere koelinstallaties gaan inefficiënt met energie om. “Een lagere Total Cost of Ownership, een hoger rendement én gebruik van natuurlijke koudemiddelen zorgt voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering”, stelt Edwin. “Bovendien kun je een nieuwe installatie beter afstemmen op je productieproces, gebruik maken van ‘remote control’-mogelijkheden en integreren
in een gebouwmanagementsysteem. Dan kun je pieken en dalen in energieverbruik opvangen en compenseren met bijvoorbeeld zonne-energie of batterijopslag. Gezien de snelle daling in het aanbod van synthetische koudemiddelen door de versnelde uitfasering, is het belangrijk nu keuzes te maken. Vanaf 2032 is het bijvoorbeeld al niet meer toegestaan om apparatuur bij te vullen met een koudemiddel met een GWP boven 750. Er mag dan nog uitsluitend gerecycled koudemiddel of een natuurlijk koudemiddel worden gebruikt.”
Een andere belangrijke verandering is de verplichte certificering voor het werken met natuurlijke koudemiddelen. Met ingang van 29 september 2025 gelden er al nieuwe
certificeringregels voor monteurs. Voor installatiebedrijven en bedrijven met een eigen koeltechnische dienst, betekent dit bijscholing. “Er is een overgangsperiode”, legt Edwin uit. “Monteurs met een F-gas certificering die al met alternatieve koudemiddelen werken en over een vakbekwaamheidscertificaat A, B, en/of C beschikken, blijven tot 12 maart 2029 gecertificeerd. Daarna dus niet meer. Vanaf 29 maart 2026 kan examen afgelegd worden voor nieuwe certificeringen die zeven jaar geldig blijven. Dus ook dáár moet men snel in actie komen, zeker gezien het huidige tekort aan technisch personeel. Trek nu mensen aan en
Elk bedrijf in de voedingsmiddelenindustrie heeft een unieke koel- en vriesbehoefte. “Het zijn altijd maatwerksystemen”, zegt Edwin. “Het toepassen van natuurlijke koudemiddelen vraagt dus ook om maatwerk. We nemen onze adviesfunctie daarbij heel serieus. Zo organiseren we vier keer per jaar een kennisseminar. En elke twee weken belichten we in ons Experience Center specifieke aspecten van koel- en klimaattechnologie; zoals natuurlijke koudemiddelen en de toepassingen en consequenties daarvan.
We ontwerpen en assembleren regelmatig koelinstallaties voor toepassingen in de voedingsindustrie met gebruikmaking van natuurlijke koudemiddelen. Zo zien we dat in de vleesindustrie vooral ammoniak wordt toegepast, terwijl in de groente- en fruitsector vaak CO2 als koudemiddel wordt ingezet. Elke keuze heeft te maken met de specifieke wensen en eisen voor productie, opslag en transport. Voor advies op dit gebied kunnen installateurs ons natuurlijk altijd benaderen.”
www.celsisbv.nl
Bedrijfsreportage
door Esther van der Lelie | foto’s ©Koos Groenewold
Bij Lerøy Seafood Netherlands in Urk worden dagelijks grote hoeveelheden zalm verwerkt tot verse en gerookte producten voor supermarkten en klanten wereldwijd. In een productieomgeving waar hygiëne en voedselveiligheid centraal staan, moeten ook gebouwen en installaties in topconditie blijven. Dankzij de samenwerking met Jackit gebeurt dat zonder de productie stil te leggen.
Lerøy Seafood Group werd opgericht in 1899 en is inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijd seafoodbedrijf. Met zo’n 6.000 medewerkers produceert het bedrijf dagelijks miljoenen vismaaltijden die in meer dan tachtig landen worden verkocht. Op de Nederlandse vestigingen ligt de focus vooral op het verwerken van zalm tot verse en gerookte producten. Klaas Pieter Weerstand werkt inmiddels drie jaar bij Lerøy Seafood Netherlands. Zijn achtergrond ligt in de visserij. “Ik maak nu deel uit van de technische dienst en werk op alle vier de locaties van ons bedrijf in Urk”, vertelt hij. “Die afwisseling maakt het werk interessant. “Van koffiemachine tot een fileermachine, alles komt voorbij”, zegt hij met een glimlach.
RENOVATIE UITBESTEDEN
Met meerdere productielocaties en intensief gebruik krijgen gebouwen te maken met onderhoud. “Onze artisanale rokerij is bijvoorbeeld een pand van zo’n dertig jaar
oud”, vertelt Klaas Pieter. Voor de technische dienst betekent dat extra werk. “We zijn met zes TD’ers verantwoordelijk voor vier panden en alle machines. Het is hier vaak hollen of stilstaan. Dan is het fijn als je renovatieprojecten kunt uitbesteden.” De rechtstreekse samenwerking met Jack Pluim van Jackit ontstond door een onderhoudsklus. Een plafond in een van de panden werd vervangen. Dat moest in het weekend gebeuren om stilstand in de productie te voorkomen. Jack en zijn team hadden tijd. Jack vertelt: “We zijn vrijdagmiddag om 16.00 uur begonnen en zaterdagmorgen om 08.00 uur was het klaar. Zo’n 300 vierkante meter plafond in één dag.”
Dat eerste project smaakte naar meer. Dat werd voor Jackit de renovatie van alle Lerøy-locaties in Urk. De aanpak is praktisch en flexibel. “Er wordt ’s nachts gewerkt, zodat de productie niet stil komt te liggen”, licht Klaas Pieter toe. “Dat is voor ons ontzettend belangrijk.” Volgens hem speelt ook vertrouwen een grote rol. “Wat wij vooral waarderen is de manier van werken. Alles wordt netjes achtergelaten. De jongens zijn zorgvuldig, ook in de kantine of bij de toiletten. Dat zegt veel over een bedrijf.” Jack werkt bovendien met een vaste ploeg. “Je ziet steeds dezelfde gezichten. Dat geeft vertrouwen en werkt prettig samen.”
HYGIËNISCH MET SEALWISE
Tijdens de renovatie worden wanden, plafonds en kitwerk volledig aangepakt. Daarbij werkt
Jackit met Sealwise panelen en de Seal Food kit. Jack: “Sealwise panelen zijn antibacterieel en speciaal ontwikkeld voor hygiënische omgevingen zoals de voedingsindustrie. In de panelen zit Sealwise Protect verwerkt, waarin onder andere zilverionen zijn toegevoegd.
Daardoor worden bacteriën actief aangepakt.”
Ook het onderhoud wordt eenvoudiger. “De panelen zijn glad en waterdicht. In de praktijk betekent dat dat je ze vaak alleen hoeft af te spuiten om ze schoon te krijgen.” Naast de panelen wordt bij Lerøy ook nieuw kitwerk aangebracht. In totaal is zo’n 15.000 meter kit vervangen. Oude kitnaden zijn eerst zorgvuldig uitgesneden. “Dat is precisiewerk”, vertelt Jack. “Daar hebben we specialisten voor.”
De Seal Food kit die daarbij wordt toegepast is speciaal ontwikkeld voor gebruik in de voedingsindustrie. Het is een hoogwaardige siliconenkit die schimmelwerend is, elastisch blijft en zeer goed bestand is tegen vocht, water en intensieve reiniging. Daardoor blijven naden langdurig hygiënisch en onderhoudsarm. Ook worden stootranden bij de wanden geplaatst, zodat transportkarren niet langer tegen de wandpanelen rijden. “Dan raakt een kar eerst de stootrand en niet de wand.”
GEEN OMKIJKEN NAAR
Voor de technische dienst van Lerøy betekent de renovatie vooral rust. “Als de keuringsinstanties nu door de fabriek lopen, doen ze dat met een glimlach”, zegt Klaas Pieter. Dat scheelt de technische dienst veel tijd. “Vroeger waren we zelf nog veel bezig met herstelwerk en aanpassingen. Nu hebben we er geen omkijken meer naar en kunnen we ons richten op operationele werkzaamheden.”
Als hij de samenwerking met Jackit in drie woorden moet samenvatten, hoeft Klaas Pieter niet lang na te denken: “Korte lijnen, vertrouwen en geen ‘gedoe’.”
door Cynthia van der Waal | foto’s ©Dennis Wisse
Het is voor veel foodprofessionals een herkenbare uitdaging: kwaliteitsgaranties combineren met duurzaamheidsdoelstellingen. Hoe bespaar je energie zónder in te leveren op kwaliteit?
Frukar, importeur van groenten en fruit, vond de oplossing met FOPRO® van RBK Group.
Frukar is sinds 1990 actief in het importeren van groenten en fruit. Het bedrijf uit Barendrecht begon met de import van citrusvruchten, voornamelijk uit Spanje. Vandaag de dag kent de handel geen grenzen meer en haalt Frukar overal ter wereld het beste fruit, kruiden en groenten vandaan. Koenraad Luijendijk, Financieel Directeur, werkt sinds 2000 bij Frukar.
Dat was ook het moment waarop Frukar naar Barendrecht verhuisde en RBK Group in beeld kwam als adviseur voor de koeltechnische installaties. Het werd het begin van een vruchtbare relatie.
NIEUWE INSTALLATIE
Koenraad: “Bij Frukar hebben we verstand van groenten en fruit, bij RBK zitten de
specialisten als het gaat om koudetechniek. De koelinstallatie was na ruim 20 jaar aan vervanging toe. Door de strengere F-gassenverordening en hoge energieprijzen was ‘pleisters plakken’ op oude installaties geen optie meer. We zochten naar een duurzame en toekomstbestendige oplossing voor de lange termijn, zónder in te leveren op de kwaliteit van onze versproducten.”
BESPAREN ZONDER INLEVEREN
Koenraad refereert met zijn opmerking aan een veelvoorkomend dilemma, namelijk dat besparen vaak betekent dat er wordt ingeleverd op kwaliteit. RBK bewijst dat dit anders kan. Intelligente regeltechniek zorgt ervoor dat kwaliteit en duurzaamheid geen tegenpolen zijn, maar elkaar juist versterken. Theo Vliek, Sales Director bij RBK, legt uit: “In traditionele systemen is er doorgaans een directe koppeling tussen energieverbruik en stabiliteit. Veel installaties staan continu te pendelen, waarbij de compressoren te vaak starten en stoppen. Hierdoor ontstaan er grote drukverschillen, energieverliezen en is de kans op storingen groter. Elke start is immers een storingspotentie. Moderne regeltechniek doorbreekt deze lineaire koppeling door actief te sturen en optimaliseren. Dit resulteert niet alleen in lagere kosten voor energie, maar ook voor onderhoud.”
HOOG RENDEMENT
Frukar maakt onder andere gebruik van de FOPRO® balansregeling voor de besturing van de koude-installaties. Koudevraag en -aanbod worden met elkaar in balans gebracht waardoor de opbrengst van de compressoren beter wordt afgestemd op de fluctuerende vraag. Dit zorgt voor een meer constante temperatuur in de koelcel, minder energieverspilling en minder slijtage. Koenraad noemt een energiebesparing van circa 15%, maar dat is volgens hem niet de enige meerwaarde: “Het is hier een komen en gaan van producten. Hoewel
de deuren van de koelcellen regelmatig open gaan, is er nauwelijks een wijziging in temperatuur merkbaar. Schommelingen in temperatuur hebben direct effect op de houdbaarheid van onze producten. Sinds de nieuwe koelinstallaties hebben we minder derving.” Of hier daadwerkelijk sprake is van een causaal verband, is lastig te zeggen, omdat de kwaliteit bij de bron variabel is. Denk aan weersomstandigheden in het land van herkomst of omstandigheden tijdens transport. Feit is wel dat een goede koelinstallatie en slimme aansturing het potentieel van de binnenkomende producten maximaliseert en significant kan bijdragen aan het reduceren van energiekosten.
Met de nieuwe installatie is Frukar ook klaar voor de toekomst met het oog op weten regelgeving. “Wetten sorteren steeds meer voor op het gebruik van natuurlijke koudemiddelen”, verklaart Theo. “Ammoniak is dan een uitstekende oplossing. Dit klassieke koudemiddel was vroeger alleen rendabel voor
grote distributiecentra, maar wordt financieel steeds aantrekkelijker. Moderne installaties hebben minder koudemiddel nodig, chemische koudemiddelen worden steeds duurder en bedrijven kunnen in aanmerking komen voor de EIA als ze overstappen op een natuurlijk koudemiddel.”
INTEGRALE AANPAK
“In ons advies nemen we alles mee”, vervolgt Theo. “We hanteren een integrale aanpak en kijken naar de Total Cost of Ownership. Waar liggen bijvoorbeeld kansen op het gebied van restwarmte, peak-shaving en de conversie-efficiëntie van zonnepanelen?
We brengen alles samen in een uitgebreid bestek. Koenraad vult aan: “Er is ook goed nagedacht over de veiligheid. De regelsecties liggen allemaal op het dak en de ruimtes zijn voorzien van ongestoord leidingwerk. Hierdoor kan geen emissie van ammoniak in de koelcellen plaatsvinden, wat veiliger is voor mens en product.”
KRACHTIG DRIELUIK
In alle negen koelcellen en de geconditioneerde distributieruimte is de koeling vervangen en geoptimaliseerd. Theo spreekt van een krachtig drieluik gevormd door Frukar, RBK en de installateur, in dit geval Nijssen. “We brengen allemaal onze eigen expertise in, van blauwdruk tot dagelijkse operatie. We versterken elkaar; niet alleen door kennisoverdracht, maar ook doordat we met onze software de uitvoerende partij helpen met bijvoorbeeld een storingsanalyse. Vanuit ons scherm kunnen we doorgaans beter beoordelen wat er aan de hand is, dan de monteur naast een tokkelende machine. Als verbindende factor tussen klant en installateur creëren we een objectieve waarheid als basis voor een hoogrenderende procesomgeving.”
www.frukar.nl
www.rbk.nl
Bedrijfsreportage
door Shirley van der Linden |
Foto’s ©Dennis Wisse
Bakkerij Borgesius bakt en verpakt broodproducten voor toonaangevende supermarktketens.
Op hun locatie in Rotterdam wordt zowel groot- als kleinbrood geproduceerd. Enorme ovens, spiraalkneders, deegverdelers en lange transportlijnen zorgen ervoor dat het proces continu doorgaat. Om alles soepel te laten draaien, is het essentieel dat de machines goed worden gesmeerd met voedselveilige producten.
“In een industriële bakkerij als de onze staan voedselveiligheid en verantwoord werken op nummer één”, zegt Rogier Gerritsen van Marlen, hoofd technische dienst van de Borgesius-bakkerij in Rotterdam. “Daar komt veel bij kijken. Zo is het belangrijk de machines goed te onderhouden met de juiste smeermiddelen: middelen die bij de hoge temperaturen waarmee wij hier werken niet zomaar vloeibaar worden en gaan druppen. De volledig synthetische smeermiddelen van FenS zijn voor ons de perfecte oplossing. Doordat ze vrij zijn van minerale olie treedt er bij verhitting geen verdunning op. Daarnaast kiezen wij, waar mogelijk, voor zogenoemde 3H-producten.” Erik van Eldijk, Key Account Manager bij FenS, legt uit: “Dit zijn volledig plantaardige middelen die ook bij eventueel direct voedselcontact de voedselveiligheid van het eindproduct volledig waarborgen.”
PRIJS-KWALITEIT
Wanneer we Rogier vragen naar de prijskwaliteitverhouding van de smeermiddelen
van FenS, antwoordt hij resoluut: “Die is gewoon goed. De producten lijken in eerste instantie wat duurder, maar dat betaalt zich op termijn ruimschoots terug. Voorheen moest ik bijvoorbeeld ieder half jaar de mat van de oven inkorten, omdat deze door het zware lopen van de oven was opgerekt. Sinds we de producten van FenS gebruiken, is dat niet meer nodig. Ook hoor ik regelmatig van collega’s van andere locaties dat de bussen van de persarmen in de deegafmeters zijn uitgesleten. Het vervangen ervan is een hele operatie die veel tijd en geld kost. Onlangs heb ik mijn deegafmeters weer laten keuren en wat bleek: de bussen zijn nog steeds in goede staat. Je kunt het niet bewijzen, maar ik schrijf dat toe aan de smeermiddelen van FenS.”
Door de brede inzetbaarheid van de smeermiddelen is bovendien een duidelijke efficiëntieslag gemaakt. Erik vertelt: “Samen met Rogier hebben we eerst gekeken welke middelen er werden gebruikt en hoe we met onze smeermiddelen het aantal producten konden reduceren. Dat hebben we gedaan in combinatie met een smeerplan op maat, waarin alle aandachtspunten inzichtelijk zijn gemaakt.” Rogier: “Doordat we nu met veel minder verschillende producten af kunnen, is het inkoopproces minder foutgevoelig en kunnen we slimmer en kostenefficiënter werken. Daarnaast gaan de middelen langer mee, omdat er minder van nodig is. Vroeger werd er vaak te veel gesmeerd. Dat is zonde, en met de smeermiddelen van FenS ook helemaal niet nodig. Bij zuinig gebruik leveren ze optimaal resultaat.”
SERVICE & FLEXIBILITEIT
Borgesius verwacht van haar leveranciers meer dan alleen een goed product. “Het gaat om het totaalpakket: een kwalitatief hoogwaardig product mét de juiste service en ondersteuning”, zegt Rogier. “In FenS hebben
we daarin een echte partner gevonden. In een productieomgeving waar grote volumes worden gerealiseerd en het proces continu doorgaat, zijn flexibiliteit en snel schakelen essentieel. Als ik een vraag heb, krijg ik binnen 24 uur antwoord. Ze denken mee en staan open voor nieuwe ideeën. Toen ik Erik vroeg om een poster met uitleg over de producten voor mijn monteurs in opleiding, werd dat idee direct enthousiast ontvangen en uitgewerkt. Als je op deze manier kunt samenwerken, is dat heel waardevol.” Erik vult aan: “Met onze service willen we echt meerwaarde bieden. We denken onder andere mee over het smeerplan en voeren olieanalyses uit. Ideeën of wensen van klanten pakken we graag op. Onze service gaat daarin ver.”
Recent heeft Rogier automatische smeerpotjes geïnstalleerd op de lastig bereikbare plekken. “Het product erin komt
opnieuw van FenS”, vertelt Rogier. “Dat geeft mij rust, omdat ik zeker weet dat het de juiste bescherming en smering biedt. Bovendien bespaart het veel tijd. Voorheen moest ik al het plaatmateriaal van de machine verwijderen, alles controleren, schoonmaken en invetten, en daarna weer monteren. Nu hoef ik er alleen maar mijn lampje op te schijnen om te kijken of alles nog naar wens functioneert. Is dat zo? Dan kan ik weer verder.” Zo blijft Rogier zoeken naar verbetering. “Ook op het gebied van voedselveiligheid willen we steeds een stap verder gaan. De komende jaren zullen er weer nieuwe machines worden aangeschaft, waarvoor we met FenS opnieuw op zoek gaan naar de best passende smeeroplossingen. We doen alles met het oog op nog schoner, gerichter, efficiënter en duurzamer werken.”
www.borgesius.nl www.fens.nl
DUURZAAMHEID
NUL BRENGEN
De Nederlandse industrie kan haar CO2-uitstoot richting 2040 vrijwel volledig terugdringen. Dat blijkt uit onderzoek van CE Delft, uitgevoerd in opdracht van Natuur & Milieu. De boodschap is helder: het kan, maar het tempo moet omhoog. En snel ook. De kern van de transitie ligt bij het afbouwen van fossiele brandstoffen. In beide scenario’s daalt het gebruik van kolen, olie en gas fors. In het meest vergaande scenario gaat het om een afname tot circa 65 procent in 2040. Kolen verdwijnen daarbij bijna volledig. Aardgas en olie maken deels plaats voor elektriciteit, waterstof en circulaire grondstoffen. Tegelijk wordt sterker ingezet op recycling en biogrondstoffen, vooral in de chemie. De uitstoot kan zo met 94 procent afnemen. www.natuurenmilieu.nl
VOEDSELVERSPILLING
NEDERLANDER VERSPILT
33 KILO VOEDSEL PER JAAR
De voedselverspilling in Nederland is sinds 2015 met 17% gedaald, maar met gemiddeld 33 kilo per persoon per jaar ligt het tempo te laag om de halveringsdoelstelling voor 2030 te halen, stelt ING. In de keten spelen onder meer strikte producteisen en consumentengedrag een rol. Verspilling leidt tot verlies van grondstoffen en extra CO2-uitstoot, terwijl reductie juist tot 3 miljard kilo CO2 kan besparen. Supermarkten, producenten en horeca nemen maatregelen, zoals dynamisch afprijzen, kleinere porties en inzet van data. Verdere stappen vragen om samenwerking in de keten en gedragsverandering bij de consument.
Berichtgeving over bestrijdingsmiddelen op snoepgroenten vraagt volgens het Voedingscentrum om nuance. Onderzoek van PAN-NL toont resten van zeventien middelen in twintig producten van vijf supermarkten, binnen de wettelijke normen voor groente en fruit. Verwarring ontstaat doordat de strengere baby- en peuternorm wordt overschreden, terwijl snoepgroenten onder reguliere regelgeving vallen. Over de combinatie van middelen bestaat nog onzekerheid, al lijken de risico’s op basis van huidige kennis minimaal. Het Voedingscentrum benadrukt dat de hoeveelheid bepalend is voor het risico en dat variatie in consumptie helpt om de inname van één stof te beperken. www.voedingscentrum.nl
De monitor voedselverspilling in de AGF-sector is uitgebreid met snijderijen als aparte subsector, waardoor beter zichtbaar wordt waar verliezen in de keten ontstaan. Volgens Wageningen University & Research kreeg in 2024 97,1% van de aangevoerde AGF een bestemming als voedsel of veevoer, terwijl 2,9% als verspilling is geregistreerd. Tussen handelsbedrijven en snijderijen zijn duidelijke verschillen zichtbaar: waar handel gemiddeld 99% voor consumptie afzet, ligt dat bij snijderijen lager door reststromen die ontstaan bij het snijden. De monitoring helpt bedrijven om processen aan te scherpen en reststromen gerichter te benutten.
Duurzaamheid verliest aan kracht als onderscheidende marketingfactor en wordt steeds meer een basisvoorwaarde, blijkt uit de Sustainable Brand Index 2026 onder 1.600 merken. Consumenten vinden duurzaamheid nog steeds belangrijk, maar laten het minder meewegen in hun aankoopgedrag onder invloed van economische onzekerheid en maatschappelijke ontwikkelingen. Veel initiatieven worden als vanzelfsprekend gezien.
www.samentegenvoedselverspilling.nl
VOEDSELVERSPILLING
VLEESNL START NIEUWE MONITOR
VOEDSELVERSPILLING VLEESSECTOR
VleesNL start in 2026 met een nieuwe monitor om voedselverspilling in de Nederlandse vleessector in kaart te brengen, met gegevens over 2025. In samenwerking met Stichting Samen Tegen Voedselverspilling en Wageningen University & Research leveren bedrijven data aan volgens een uniforme methode, die anoniem wordt geanalyseerd. De monitor moet inzicht geven in waar verliezen ontstaan en waar processen efficiënter kunnen. Voor bedrijven biedt dit aanknopingspunten voor procesverbetering, kostenbeheersing en beter gebruik van grondstoffen. Daarnaast kunnen de uitkomsten worden ingezet voor CO2-inzicht en duurzaamheidsrapportages, zoals binnen CSRD en CSDDD. www.vleesnl.nl
De aandacht verschuift naar de bedrijfsvoering, waar verspilling van energie en grondstoffen wordt gezien als slecht management. Tegelijk groeit de focus op sociale thema’s. Merken die duurzaamheid direct koppelen aan hun product of werkwijze, presteren volgens het rapport beter.
www.sb-index.com
WETGEVING
De herziening van de Europese Energy Efficiency Directive (EED) halverwege 2026 brengt nieuwe eisen rond energiegebruik. Waar nu vooral de omvang van organisaties bepalend is, verschuift de focus naar het energieverbruik. Bedrijven met een gemiddeld verbruik tussen 10 en 87 TJ krijgen een auditplicht, terwijl boven de 87 TJ een energiemanagementsysteem, zoals ISO 50001, verplicht wordt. Daarbij telt het totale energieverbruik van verbonden ondernemingen mee. De aangepaste regels betekenen dat meer bedrijven onder de verplichtingen kunnen vallen en hun energiegebruik structureel moeten monitoren en rapporteren. www.dnv.nl
Food Tech Event Brabanthallen: 20 en 21 mei
Op 20 en 21 mei vindt de 3e editie van Food Tech Event plaats: dé one-stop-shop vakbeurs voor voedselproductie en -verwerking. Gedurende twee volle dagen staan de Brabanthallen in ’s-Hertogenbosch in het teken van innovatie, kennisdeling en frisse ideeën.
Het Food Tech Event is twee dagen kennis slurpen en ontdekken. Een event waarin technologie, proceskennis en ervaring uit de sector eens per jaar onder één dak samenkomen. Je ontmoet er vakgenoten uit de sectoren AGF, Vlees, Vis, Zuivel, Brood, Beverage, Vervangers en Convenience.
Programmamanager van het Food Tech Event Judith van den Nieuwenhuijzen: “Voor veel bezoekers is dit hét moment om concrete ideeën op te doen en nieuwe technologie in actie te zien. In twee dagen ontmoet je efficiënt en effectief 130 specialisten op de beursvloer met op food- en beverage-gerichte
oplossingen voor jouw voedselproductie- of verwerkingslocatie.”
VRAGEN? KRIJG ANTWOORD! Voedselproducenten en -verwerkers werken onvermoeibaar aan het verbeteren van ons voedsel: het moet lekkerder, gezonder,
verser maar ook steeds langer houdbaar zijn. Tegelijkertijd groeit de behoefte naar continue beschikbaarheid en meer gemak, wat vraagt om snellere, efficiëntere, duurzamere processen met minimale verspilling. Veel foodbedrijven worstelen dan ook met dezelfde vragen. ‘Hoe houd ik mijn kwaliteitscontrole betrouwbaar bij hogere volumes? Hoe organiseer ik voedselveiligheid in een complexere keten? Hoe pak ik automatisering en duurzaamheid concreet aan? Techniek en continue innovatie spelen een cruciale rol bij het oplossen van deze vraagstukken: slimmere machines en apparaten, en allerlei oplossingen voor kwaliteitsborging, voedselveiligheid, hygiëne en procesoptimalisatie.
Ervaar en ontdek verscheidende interactieve demo’s op het demoplein: van slimme dosering en productietechnologie tot 3D-scans en digitale fabrieken. Beleef bijvoorbeeld de VEGA-interactieve procesdemo en configureer zelf instrument specifieke eigenschappen ter plekke via een iPad. Of ontdek de compacte portioneermachine van Jansen Techniek voor het nauwkeurig portioneren van vis, vlees en gevogelte binnen ruimtebewuste productieomgevingen. Een echte eyecatcher is de live food-productielijn, waar bezoekers stap voor stap zien hoe innovatieve technologieën samenkomen in één geïntegreerd productieproces: een inspirerend voorbeeld van samenwerking binnen de voedingsindustrie.
Verder vindt op woensdag 20 mei de ‘Living Lab Lunch’ plaats; een interactieve netwerklunch met foodproducenten, machinebouwers en technologie-integrators, waarin relevante praktijkvragen en innovaties concreet samenkomen. Later die middag is er de gezellige (gratis) netwerkborrel (gesponsord door OSVnetwerk) waar je onder het genot van een hapje en drankje collega’s en exposanten informeel kunt spreken.
CONGRESPROGRAMMA
Op beide dagen wordt je bijgepraat over allerlei nieuwe ontwikkelingen in het congresprogramma. Dit programma bestaat uit praktijkverhalen van toonaangevende bedrijven, inzichten van experts en concrete oplossingen voor uitdagingen op de productievloer rondom vier uiterst relevante thema’s: Automatisering, Hygiëne, Kwaliteit en Duurzaamheid. Zo delen Ferr-Tech en Cleanwash hun praktijkervaring over het verduurzamen van het krattenwasproces, en neemt Hessing Supervers het publiek mee in hun boeiende verhaal hoe ze afgelopen jaren grote stappen hebben gezet in verduurzaming. Een aanrader is de interessante en praktische rondetafelsessie exclusief voor foodproducenten over hygiënisch ontwerp in de praktijk, met Leopoldo Becerra (35 jaar
FOOD TECH EVENT
Datum: woensdag 20 en donderdag 21 mei
Openingstijden: van 10:00 tot 17:00 uur
Locatie: Brabanthallen ’s-Hertogenbosch
www.food-tech-event.nl
ervaring bij The Coca-Cola Company en Cargill) en EHEDG-experts.
Op het programma staat onder meer ook een key-note paneldiscussie getiteld ‘Innovaties op de werkvloer: hoe gaat de organisatie hiermee aan de slag?’. Deze discussie is georganiseerd door Next Tech Food Factories en Vakblad Voedingsindustrie. Technologie is geweldig, maar niet neutraal: het verandert werkprocessen en de implementatie ervan heeft direct impact op medewerkers. Hoe zorg je ervoor dat innovaties binnen jouw bedrijf écht worden omarmd? Welke rol speelt het management, en hoe ondersteun je operators en medewerkers in het veranderproces? Vier experts werkzaam in food delen, onder leiding van moderator Judith Witte, hun ervaringen en inzichten om technologie, arbeid en mens toekomstbestendig te maken. Op het podium: Rob Goijaarts (Program Manager Digital MAKE bij Mars Wrigley Europe), Robbert van ’t Hoff (CEO van Westfort Vleesproducten), Frenky van Esdonk (Senior Business Associate bij Gwynt) en Jeroen Rondeel (CEO bij Blue Engineering).
Kijk voor het volledige programma op de site van het Food Tech Event: check vast welke lezingen je absoluut niet wil missen!
KOM SAMEN!
Zet het Food Tech Event nu in je agenda! Nog beter: nodig ook een collega of relatie uit, en kom samen ontdekken, ontmoeten en kennisdelen. De organisatie verwacht ruim 2.600 professionals uit de foodindustrie; er is dus volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen met collega’s uit de sector. n
Van orders tot certificaten: krijg inzicht in waar het schuurt en hoe je meer controle creëert
Lees de blog delaware pro/foodnl
Food Scientist For Hire ontwikkelt recepturen voor innovatieve houdbare voedingsmiddelen. Op onze stand, waar je ook kunt proeven, laten we zien waar we dagelijks aan werken: nieuwe smaken, slimme formuleringen en producten die écht opvallen in het schap. Van verrassende drankconcepten tot houdbare voedingsproducten met een uitstekende smaakbeleving. We werken voor startups, MKBs en internationale merken die hun idee willen omzetten in een succesvol product. Benieuwd hoe een goed idee verandert in een schaalbaar, commercieel en lekker voedingsmiddel? Kom langs, proef onze nieuwste ontwikkelingen en ontdek wat er mogelijk is. Misschien kunnen wij je helpen met een volgend nieuw product!
www.foodscientistforhire.com
DÖRR PACKAGING | STAND 163
ZET UW VERPAKKING IN BEWEGING
Al bijna 40 jaar ontwikkelt en produceert Dörr Kampen ontstapelmachines voor uiteenlopende soorten trays. Elke machine wordt volledig op maat gebouwd, afgestemd op de specifieke wensen van de klant of de vaak verregaande eisen van systemintegrators. De machines van Dörr zijn wereldwijd te vinden in diverse industrieën en staan bekend om hun betrouwbaarheid en robuuste constructie. Tijdens het Food Tech Event presenteert Dörr zich onder een nieuwe naam: Dörr Packaging. Met deze naam benadrukt het bedrijf zijn focus op innovatieve ontstapelmachines voor de industrie. Een naam om rekening mee te houden.
www.dorrpackaging.com
RUYS GROEP | STAND 109
Tijdens het Food Tech Event introduceren wij BakeCrete. In tegenstelling tot traditionele bakkersvloeren wordt deze vloer niet ingestrooid met zand. In plaats daarvan hebben wij een gestructureerd oppervlak ontwikkeld dat niet ‘hakerig’ is. Door de afgeronde vorm krijgt vuil geen kans om zich te hechten. Dit maakt BakeCrete de ultieme oplossing voor droge reiniging: u behoudt grip bij meel of vetten, maar profiteert van maximaal schoonmaakgemak. Ervaar de unieke structuur van deze vloer in de Demo Area of
GULLIMEX
bezoek onze specialisten op stand 109. Wij adviseren u graag over totaaloplossingen in industrievloeren, afwatering en wandbescherming. www.ruysgroep.nl
Hygiëne is geen aanname, maar iets wat u aantoonbaar wilt maken. Met onze EnSURE Touch en UltraSnap kunt u direct bijsturen op hygiëne door zelf te meten. Zeker in de voedingsindustrie kan een klein risico grote gevolgen hebben. Met deze ATP-metingen maak t u reiniging direct inzichtelijk: een snelle check op vervuiling, directe feedback op schoonmaakrondes en betere borging van procedures en kwaliteit. Op onze stand laten wij deze oplossing graag live aan u zien! Naast hygiëneoplossingen hebben wij ook lekdetectie en MAP-
oplossingen die we u live kunnen laten zien. www.gullimex.com
HANDTMANN BENELUX | STAND 107
Handtmann Benelux presenteert een krachtige en efficiënte productielijn. Op de stand draait de Handtmann VF 804 vacuümvulmachine in combinatie met de Handtmann FS 503 vormmachine, waarbij bezoekers live ervaren hoe nauwkeurig en consistent vormprocessen verlopen. Daarnaast presenteren wij de Handtmann-Inotec mengmachine voor optimale productvoorbereiding.
HAP BV | STAND 65
Op het demoplein tonen we samen met Jansen Techniek een geïntegreerde oplossing met een Handtmann VF608 vacuümvulmachine en de VSP-1 spiesmachine, die automatisch spiesproducten vormt zoals sate, kebab, of kaassticks. Ons expertteam staat klaar om u te inspireren en te informeren.
www.handtmann.nl
Bedrijfsruimtes zijn lastig schoon te houden en beschadigen snel. HAP BV ontzorgt je in hygiënische wand en plafondafwerking bij renovatie, verbouw en nieuwbouw. Van het eerste advies tot aan de laatste afwerking. Of het nu gaat om de voedingsindustrie of de farmaceutische sector, HAP BV biedt duurzame en onderhoudsvriendelijke afbouwoplossingen die voldoen aan de hoogste hygiëne-eisen, zoals HACCP. Onze wand- en plafondafwerkingen zijn slagvast, eenvoudig te reinigen en geschikt voor intensief dagelijks gebruik. Zo creëren we ruimtes die schoon, veilig en duurzaam inzetbaar blijven en ben je verzekerd van kwaliteit, betrouwbaarheid en vakmanschap.
www.hapbv.nl
ISM MACHINERY | STAND 51 GRIP OP UW VOEDSELPRODUCTIE
Bij ISM Machinery begrijpen we de unieke uitdagingen in de voedselproductie. Elk bedrijf en productieproces heeft zijn eigen valkuilen, en daar schieten de huidige machines vaak tekort. Het resultaat? Vertragingen, hogere kosten, kwaliteitsproblemen en zelfs klantverlies. Omdat geen productieproces hetzelfde is, leveren wij maatwerk, afgestemd op de unieke behoeften van uw bedrijf. Kom langs en ontdek hoe we samen uw productieproces kunnen optimaliseren. Wat we precies meenemen? Dat houden we als verrassing, maar het is zeker de moeite waard!
www.ismgroup.nl
SGS DIGITAL TRUST | STAND 5
Stel je voor: één helder, herkenbaar certificaat dat direct laat zien dat jouw organisatie topprioriteit geeft aan cybersecurity - zonder maandenlange trajecten of dikke handboeken. Het NIS2 Supply Chain Kwaliteitskeurmerk maakt dat mogelijk voor elke organisatie
in de foodbranche. Het biedt een snelle, laagdrempelige en begrijpelijke route naar aantoonbare NIS2 compliance. Je versterkt direct je digitale weerbaarheid, verkleint risico’s in de keten en bouwt vertrouwen op bij retailers, afnemers en leveranciers. Kortom: met dit keurmerk laat je zien dat jouw organisatie klaar is voor de toekomst. Wil je ontdekken wat het voor jouw organisatie kan betekenen? Laten we kennismaken. www.sgs.com/nl-nl/services/ nis2-supply-chain-keurmerk
Veel productiebedrijven weten dat digitalisering nodig is, maar missen overzicht en tijd om het goed aan te pakken. Het gevolg: losse acties zonder duidelijke richting. Met de Inspiratiedag van Nexpact krijg je in één dag inzicht in hoe jouw organisatie ervoor staat. We kijken op locatie naar je processen, brengen knelpunten scherp in beeld
en waar kansen liggen om dit keer wél gericht en doordacht aan de slag te gaan. Geen vage theorie, maar een heldere, praktische aanpak met concrete vervolgstappen. Zo weet je precies waar je staat en waar je naartoe kunt.
www.nexpact.com/ inspiratiedag/
Voedselproducenten staan voor flinke uitdagingen: hogere energiekosten, strengere duurzaamheidseisen en snelle digitalisering. Dat maakt processen slimmer, maar ook gevoeliger voor verstoringen. Equans laat zien hoe jij jouw productie efficiënter, veiliger en toekomstbestendig maakt door techniek en data optimaal samen te brengen. Van energiezuinige koel- en warmteoplossingen tot digitale monitoring en cyberweerbaarheid. Wij helpen om risico’s te verkleinen en prestaties te verbeteren. Dat zorgt voor stabiele kwaliteit, lagere kosten en meer grip op het totale proces. Bezoek onze stand en ontdek hoe jij jouw productie slimmer en duurzamer maakt.
www.equans.nl | www.koudetechniek.nl
TASCO | STAND 179 ETIKETTEN ON-DEMAND
Tasco laat voedingsbedrijven hun etikettenproductie volledig in eigen handen nemen. Met onze industriële labelprinters drukken producenten etiketten precies wanneer ze die nodig hebben: snel, flexibel, zonder grote voorraden. Ontdek op onze stand hoe je labels on-demand print op meer dan 40 materiaalsoorten, perfect voor foodtoepassingen zoals productlabels, batchinformatie en logistieke etiketten. Daarnaast tonen we ook onze etiketteeroplossingen voor cilindrische en vlakke verpakkingen, én een printer die rechtstreeks op zakjes of pouches kan drukken. Eyecatcher op de stand zijn live demo’s waarbij bezoekers zien hoe etiketten en verpakkingen in enkele seconden worden geprint en afgewerkt, met industriële kwaliteit en maximale flexibiliteit.
www.tasco.be
De wereldwijde voedselproductie staat flink onder druk. Daarom is het belangrijk dat we blijven innoveren op het gebied van voedselverwerking, restwarmtegebruik en het verkleinen van afvalstromen en uitstoot. Als onafhankelijke advies- en ontwerppartner werkt Arcadis nauw samen met verschillende bedrijven in de voedselverwerkende industrie. We helpen met het schaalbaar maken van innovaties, verduurzaming van het proces,
vervanging en groei. Bedrijven optimaal ondersteunen in strategie, plan, ontwerp, stakeholdermanagement, partnering en uitvoering is onze kracht. Daarom is het ontwerpproces bijvoorbeeld 100% BIM.
Iedere betrokken partij werkt vanuit hetzelfde 3D-model. Op onze stand vertellen we je graag hoe wij gezamenlijk succes regisseren.
CAPE, in samenwerking met haar partner Mendix, benadrukt het groeiende belang van slimme, datagedreven productieplanning binnen de voedingsindustrie. Met geavanceerde planningssoftware helpt CAPE organisaties in de foodsector om verstoringen te verminderen, capaciteit optimaal te benutten en beter te anticiperen op veranderingen in vraag en grondstofbeschikbaarheid.
Door processen te structureren en realtime inzicht te bieden, is er 24/7 inzicht in wat er op de operatievloer gebeurd. Het resultaat: hogere leverbetrouwbaarheid, efficiëntere productie en een beter voorspelbare keten. Bezoekers ontdekken hoe papierloze, digitale planningstechnologie direct waarde toevoegt aan hun productieprocessen.
www.cape.nl
IRINOX | STAND 195
IRINOX:
IRINOX presenteert in samenwerking met Comdes Componenten twee innovaties voor de voedingsmiddelenindustrie: de vernieuwde Hygienic
Line en de IRINOXPURE-airconditioners. De Hygienic
Line biedt waterdichte RVS-behuizingen met onder andere een schuin dak en vervangbare siliconen afdichtingen (IP66/IP69K) voor optimale reiniging. De IRINOXPURE-airconditioners zijn filterloos, wat onderhoud minimaliseert en bacterievorming
voorkomt. Door het gebruik van het natuurlijke koelgas R290 zijn ze bovendien zeer milieuvriendelijk. Met deze oplossingen combineert IRINOX 35 jaar expertise met moderne eisen op het gebied van voedselveiligheid, duurzaamheid en maatwerk. Hiermee ontzorgen zij productiebedrijven in veeleisende omgevingen.
www.comdes.nl
FLANDERS MAKE | STAND 131
Flanders Make toont op zijn beursstand hoe innovatie leidt tot efficiëntere, duurzamere en betrouwbaardere inline kwaliteitscontrole in de voedingsindustrie.
Vanuit reële productie-uitdagingen ontwikkelt het centrum oplossingen rond digitalisering, automatisering, AI, robotica en sensortechnologie. Twee demo’s illustreren hoe kwaliteitsinspectie rechtstreeks in het productieproces kan worden geïntegreerd. Zo vervangt een betaalbaar multispectraal camerasysteem dure hyperspectrale camera’s, en worden compacte spectroscopische sensoren ingezet voor detectie van defecten, toxines en nutriënten. Daarnaast biedt Flanders Make een herbruikbare AI-workflow voor visuele inspectie en robotvisie, die bedrijven ondersteunt van haalbaarheidsstudie tot validatie.
www.flandersmake.be
Hoe automatiseer je een productieproces waarin geen product hetzelfde is, zonder concessies te doen aan kwaliteit? Als foodautomation specialist levert QING standaard AI-driven automatiseringssystemen voor inspectie en sortering, ontworpen voor variërende productieprocessen. Zo werk je consistenter, behoud je kwaliteit en blijf je flexibel. Met STAQ® als control platform breng je inspectie, besluitvorming en aansturing samen in één systeem. Onze oplossingen zijn toepasbaar in diverse branches en met het STAQ® Tech Pack eenvoudig te integreren in bestaande lijnen. Tijdens het event laten we samen met Stäubli Robotics live zien hoe Vision AI en food-grade robotica bijdragen aan flexibele en future-proof automatisering.
In de voedingsmiddelenindustrie draait alles om betrouwbaarheid, hygiëne en continuïteit. Stilstand kost geld. Kwaliteitsrisico’s zijn geen optie. Leemberg ontwerpt, fabriceert en installeert procesleidingen, constructies en apparatuur voor foodproducenten die zekerheid willen. Van RVS-leidingsystemen en skidbouw tot modificaties, onderhoud en complete nieuwbouwprojecten. Met eigen engineers, werkvoorbereiders,
lassers en monteurs realiseren we projecten van ontwerp tot installatie. Alles volgens de eisen voor hygiënisch design, voedselveiligheid en volledige traceability. Het resultaat: installaties die blijven draaien. Vandaag, morgen en tijdens de volgende productierun. Bezoekt u onze stand? Dan laten we u graag zien hoe we uw project sneller, veiliger en efficiënter realiseren.
www.leemberg.nl
SANDERS MACHINEBOUW | STAND 77 VISION & AI
Bij Sanders Machinebouw ontwikkelen we slimme Vision-oplossingen die uw productie naar een hoger niveau tillen. Met geavanceerde 2Den 3D-camera’s, AI en robotintegratie automatiseren we inspectie, sortering en positionering van diverse producten. Dankzij onze samenwerking met Mech-Mind realiseren we flexibele systemen voor onder andere bin picking en kwaliteitscontrole. Het resultaat: minder uitval, hogere efficiëntie en consistente kwaliteit. Van testlab tot turnkey productielijn, wij vertalen uw uitdaging naar een betrouwbare, toekomstbestendige oplossing.
www.sandersmachinebouw.nl
HELEON GROUP | STAND 39 INTRODUCTIE NIEUWE INOXCO
VLINDERKLEPPEN
SENTHO | STAND 149
Sentho is specialist in hygiënische afbouw en renovatie voor de voedingsmiddelenindustrie. Wij realiseren duurzame oplossingen zoals vloeistofdichte wand- en plafondafwerking, sandwichpanelen en robuuste aanrijdbeveiliging. Met systemen als FRP-wanden, renovatiepanelen en naadloze epoxy afwerking creëren wij productieruimtes die optimaal reinigbaar zijn en bestand tegen vocht, schimmels en intensieve reiniging. Dankzij onze efficiënte aanpak beperken
Heleon Group presenteert op de stand haar oplossingen voor hygiënische procesinstallaties in de voedingsmiddelenindustrie. Te zien zijn onder meer roestvaststalen buizen en fittingen, industriële en voedingsslangen en hygiënische pompen te zien van de gespecialiseerde bedrijven Heleon Food, Heproflex en Spin Pompen. Daarnaast staat de eigen productlijn INOXCO centraal met de introductie van de nieuwe afsluiters naast de bestaande hoogwaardige rvs-procescomponenten voor hygiënische toepassingen. Deze productlijn combineert betrouwbare kwaliteit met een aantrekkelijk alternatief voor andere merken. Met meer dan 10.000 producten op voorraad, technische expertise en maatwerkoplossingen ondersteunt Heleon Group productieprocessen waar hygiëne en betrouwbaarheid essentieel zijn.
www.heleon-group.com
we stilstand tot een minimum. Klaar voor een hygiënische upgrade van uw productieruimte? Bekijk de mogelijkheden op onze website, of kom naar de stand.
www.sentho.nl
Spako Food Machinery presenteert op de beurs de Ultra Cooker: een innovatief type kookketel voor de convenience- en kanten-klaarmaaltijdindustrie. Deze eyecatcher is voorzien van een drukfunctie, reiniging via sproeibollen en een geoptimaliseerd mengsysteem voor een homogeen eindproduct. Dankzij snelle en efficiënte verwarming blijft de productkwaliteit optimaal.
Via het geavanceerde HMI-systeem biedt de Ultra Cooker uitgebreide data-uitlezing en maximale procescontrole. Hiermee realiseert Spako efficiënte, betrouwbare en hoogwaardige productieoplossingen voor soepen, sauzen, pasta’s en complete maaltijden.
www.spako.nl
BRONKHORST | STAND 205
De productie van je bedrijf wil je altijd laten doorgaan. Stilstand? Dat staat niet op het menu. In de voedingsindustrie is brandveiligheid dan ook een onmisbaar ingrediënt.
Bij Aqua+ stemmen we brandveiligheid perfect af op jouw proces.
Met onze kennis en jarenlange ervaring realiseren we oplossingen
en stilstand. Daarom ontwikkelen we betrouwbare systemen voor complexe omgevingen, van ontwerp en installatie tot onderhoud. Daarnaast is er Fuse: onze slimme oplossing waarmee je 24/7 inzicht hebt in de installatie en kunt testen op afstand.
www.aqua.nl
FLOW FORWARD MET BRONKHORST
In de foodsector draait alles om kwaliteit, veiligheid en efficiëntie. Bronkhorst biedt geavanceerde flowmeters en -regelaars die u helpen uw productieprocessen te optimaliseren. Of het nu gaat om het nauwkeurig doseren van kleurstoffen in snoepgoed, het betrouwbaar toevoegen van lucht aan slagroom of het precies doseren van aroma’s: onze oplossingen zorgen voor constante prestaties en ongeëvenaarde proceszekerheid. Met ruim veertig jaar aan expertise en wereldwijde ondersteuning is Bronkhorst uw partner voor innovatieve en duurzame procesautomatisering. Bezoek onze stand en ga met onze low-flow experts in gesprek om te ontdekken hoe onze technologie uw processen toekomstbestendig kan maken.
www.bronkhorst.nl
KELVINBOX | STAND 97 KELVINBOX, OPSLAAN, VERPAKKEN EN VERZENDEN TUSSEN +30˚C EN -196˚C
Kelvinbox is specialist in het verpakken, opslaan en wereldwijd verzenden van temperatuurgevoelige producten. Met slimme verpakkingen, eigen droogijsproductie en logistieke expertise zorgen wij dat verwarmde, gekoelde en ook diepgevroren producten veilig en geconditioneerd hun bestemming bereiken. Kelvinbox slaat ook producten op en verzorgt verzending op afroep met transporten temperatuurmonitoring, eventueel afgehaald door ons eigen transport. Ons team werkt flexibel en biedt maatwerk voor iedere
zending en levering naar de meeste Europese bestemmingen binnen 24 uur, of anders 48 uur. Kelvinbox is vooral gespecialiseerd in kleinere, tijdkritische zendingen, zoals foodsamples en testproducten, van een klein formaat doos tot palletshippers. Daarnaast ontwikkelt, test en valideert Kelvinbox temperatuurgecontroleerde verpakkingsoplossingen voor klanten uit de voedselindustrie, maar ook uit de medische- en farmaceutische hoek.
NETZSCH POMPEN NEDERLAND | STAND 137 NETZSCH POMPEN:
Maak kennis met oplossingen voor het verpompen van vloeibare producten. Ontdek hoe onze systemen bijdragen aan efficiënte en betrouwbare processen. Bij NETZSCH combineren we kennis en innovatie, met onder meer de PERIPRO® Tube. Ons team staat klaar voor persoonlijk advies en praktische oplossingen die aansluiten op uw situatie. Daarnaast tonen wij onze EHEDG-gecertificeerde pompen en lichten wij de toepassingen toe. Een goede gelegenheid om kennis te maken met onze technologie en in gesprek te gaan met onze specialisten. Wij verwelkomen u graag op onze stand.
pumps-systems.netzsch.com/nl
VIWATEQ | STAND 36
ViwateQ, een innovatief bedrijf, introduceert met ViwateQ® Finishing een revolutionaire oppervlaktebehandeling voor roestvast staal. Deze methode optimaliseert de reinigbaarheid door de oxidehuid en verontreinigingen, zoals verbrande laszones, te verwijderen zonder chemicaliën. Na behandeling vormt zich snel een nieuwe, corrosiebestendige oxide laag. Het unieke voordeel ligt in de microstructuur van het oppervlak, die de hechting van vuil en bacteriën minimaliseert. Dit vermindert het risico op bacteriële vervuiling en ‘under deposit attack’, wat resulteert in betere reinigbaarheid en kortere schoonmaaktijden. ViwateQ® Finishing biedt zo een duurzame, hygiënische oplossing, ideaal voor toepassingen in de voedselindustrie en daarbuiten.
www.viwateq.com
door Maaike Nieuwland en Valentina Acierno, wetenschappers Wageningen University & Research (WUR)
Veganistische alternatieven maken voor vlees en zuivel is niet makkelijk.
Een grote uitdaging is om gangbare ingrediënten als bonen en granen te laten smaken naar iets wat ze niet zijn: vlees, kaas of melk. Ook de textuur en het mondgevoel moeten lijken op een dierlijke tegenhanger. Wageningen
Food & Biobased Research (onderdeel van Wageningen University & Research, WUR) onderzoekt of het mogelijk is een product van boon en erwt te maken met minder off-flavours en behoud van functionaliteit.
Op dit moment worden de meeste veganistische alternatieven gemaakt op basis van soja. Voor deze boon bestaat er inmiddels een hele toolbox om de kwaliteit te verbeteren en off-flavours te verminderen. Een nadeel van soja is dat het een allergeen is. Ook wordt de meeste soja niet lokaal geteeld, terwijl er steeds meer vraag is naar lokale producten. Hoewel er initiatieven zijn rondom sojateelt in Nederland en breder in West-Europa, wordt de meeste soja nog steeds geïmporteerd. Daarom is het zinvol te onderzoeken of we kunnen werken met gewassen die van oudsher in Nederland groeien, zoals erwten en tuinbonen.
OFF-FLAVOURS
De smaak van erwten en tuinbonen is niet
dezelfde is als die van soja, en daarmee verschillen ook de uitdagingen voor gebruik in een vlees-, kaas- of zuivelalternatief. Sterker: de ene erwt is de andere niet. Afhankelijk van de soort zijn er soms grote smaakverschillen. Oogstjaar en grondsoort doen daar nog een schepje bovenop: ze hebben een enorme invloed op de uiteindelijke smaak. Net als de gekozen processingsmethode om van gewas naar eiwitingrediënt te komen trouwens. Een grote overeenkomst is er ook: de off-flavours zijn in al deze bonen soortgelijk. Zowel de vluchtige componenten, die je in de neus waarneemt en die de bonige aardse smaak en de grassige groene geur veroorzaken, als de niet-vluchtige componenten die je waarneemt in de mond en die bitterheid en het samentrekkende gevoel in de mond veroorzaken.
De componenten die deze off-flavours veroorzaken, kunnen van nature in de plant zitten. Een aantal bittere componenten komen in de plant voor als secondaire metaboliet. Ze spelen bijvoorbeeld een rol als natuurlijke pesticide. Off-flavours
kunnen echter ook worden gevormd tijdens de oogst en/of tijdens processing naar een eiwitingrediënt. Voor zowel vluchtige als nietvluchtige componenten speelt vetoxidatie een belangrijke rol in de vorming van off-flavours tijdens processing. Vetoxidatie vindt plaats als er zuurstof bij de componenten in de cel komt. Dat gebeurt bijvoorbeeld doordat de cellen kapot gaan tijdens de processingsstap.
Er kan sprake zijn van auto-oxidatie (waarbij de oxidatie spontaan plaatsvindt), maar een belangrijk deel van de oxidatie wordt veroorzaakt door enzymreacties.
DROGE EN NATTE FRACTIONERING
Er zijn twee manieren om eiwitproducten te maken: via droge en via natte fractionering. Een voorbeeld van droge fractionering is
scheiding door lucht (air classification). Daarbij worden de gewassen na ontvetting fijngemalen en de deeltjes vervolgens gescheiden in een luchtstroom op basis van hun dichtheid. Tijdens het malen gaan de cellen kapot, maar blijven de onderdelen van de cel, zoals zetmeelkorrels of eiwitdeeltjes, meestal intact. Dankzij het verschil in grootte tussen zetmeelkorrels en eiwitdeeltjes >>
● Isolerende deuren voor koel- en vriesruimtes in supermarkten en detailhandel in de levensmiddelenindustrie
● Isolerende deuren voor koelruimtes en vriescellen in de diepvrieslogistiek
● Optioneel CO2-neutraal voor alle producten voor de utiliteitsbouw waaronder isolerende deuren
kan je deze van elkaar scheiden. Met deze techniek maak je eiwitconcentraten met een eiwitgehalte van 50-65%.
De natte fractionering verbruikt veel meer energie, water en chemicaliën (om de pH te stellen) dan het droge proces. Het is daarmee minder duurzaam. De grote veranderingen in pH kunnen bovendien voor een gedeeltelijke ontvouwing van het eiwit zorgen. Meestal leidt dat tot een lagere technische functionaliteit (schuimen, geleren, emulgeren). Met natte fractionering krijg je wel een product met hoge zuiverheid, rond de 80-90%.
HET VOORKOMEN VAN OFF-FLAVOURS
Laten we uitgaan van het gebruik van drooggefractioneerde ingrediënten vanwege het duurzaamheidsaspect; die eis wordt namelijk steeds belangrijker. Wat doe je dan tegen de off-flavours? Een mogelijkheid is ervoor te zorgen dat je je gewas optimaliseert door een soort te kweken met minder off-flavours, minder precursors van off-flavours of minder enzymen die off-flavours maken. Een andere mogelijkheid is om extra processingstappen aan de bewerking toe te voegen. Weken, een temperatuurbehandeling, laten ontkiemen, fermenteren, extractie van de off-flavours met oplosmiddelen, toasten: het zijn allemaal mogelijkheden die onderzocht worden.
Bij natte fractionering kan een pH-neerslagreactie gebruikt worden: het gemalen gewas, ook weer na ontvetten, wordt in een oplossing gebracht met een alkalische pH (typisch rond de pH 9). Daarin lossen eiwitten over het algemeen vrij goed op zonder dat ze al ontvouwen (wat gebeurt bij nog hogere pH). Als de eiwitten zijn opgelost, wordt het vaste materiaal verwijderd. Vervolgens worden de eiwitten uit de oplossing neergeslagen door de pH te verlagen naar het iso-electrische punt van het eiwit (typisch rond de 5.5 voor de opslageiwitten van peulvruchten). Bij een neutrale pH zijn eiwitten iets negatief geladen. Daardoor stoten ze elkaar af en blijven ze in een oplossing gescheiden (en opgelost). Op het iso-electrische punt is het eiwit netto ongeladen (er zijn evenveel positief als negatief geladen groepen). Dan stoten de eiwitten elkaar niet meer af en slaan ze neer. Deze neerslag wordt verzameld, verder gedroogd en gebruikt als eiwitingrediënt. >>
Zowel natte als droge fractionering resulteren in het ontstaan van verschillende offflavours. De natte fractionering kent over het algemeen een pasteurisatiestap die enzymactiviteit stopt. De sproeidroogstap die daarop volgt, zorgt voor verdamping van een groot deel van de off-flavours. Deze stappen zijn er niet bij de droge scheiding, waardoor off-flavours mogelijk sterker aanwezig zijn. We verwachten echter dat de enzymactiviteit en dus off-flavour vorming in droog gefractioneerde ingrediënten laag is: enzymen hebben immers water nodig om hun werk te kunnen doen. Droog-gefractioneerde ingrediënten zijn dan ook gevoelig voor vocht.
Voor soja wordt een van deze methoden al op industriële schaal gebruikt: het toasten van de bonen om enzymactiviteit te beperken en zo off-flavours te verminderen. Deze techniek wordt nog niet voor erwten en tuinbonen gebruikt. Er zijn al wel andere hittebehandelingen beschreven in de literatuur. De resultaten zijn sterk afhankelijk van de exacte condities die gebruikt zijn,
wat waarschijnlijk komt doordat er een ‘sweet spot’ in de condities zit: je wilt de enzymatische activiteit stoppen, waarvoor een hoge temperatuur gunstig is, maar bij hoge temperaturen verloopt de auto-oxidatie sneller en neemt de kwaliteit dus juist af. En als de hittebehandeling in water plaatsvindt, is er een extra complicatie: dan worden de enzymen eerst actiever voor ze ontvouwen (en dus inactiveren). In dat eerste verhittingsstuk worden dan juist extra off-flavours gevormd. Naast deze balanceer-act voor off-flavours is er nóg een aspect waarmee je rekening
moet houden: hou behoud je de technische functionaliteit (schuimen, geleren, emulgeren)? Als je de eiwitten zo behandelt dat ze ontvouwen, is die functionaliteit over het algemeen lager. Dat wil je zoveel mogelijk voorkomen: je hebt die functionaliteit nodig in het product dat je gaat maken.
Wij als onderzoekers van WUR hebben gekeken naar het toasten van erwt en tuinboon. Daarmee wilden we een product maken met minder off-flavours, zonder aan
functionaliteit in te boeten. We gebruikten daarvoor 3 monsters:
1. Niet-getoast concentraat van bonen
2. Bonen die getoast werden vóór de air classificatie (‘getoaste bonen’)
3. Concentraat dat werd getoast ná air classificatie (‘getoast concentraat’)
De smaak is onderzocht met een sensorisch panel. De off-flavours (zowel de vluchtige als niet-vluchtige) zijn ook analytisch gemeten. Voor technische functionaliteit is gekeken naar kleur, oplosbaarheid en gelering en naar
in hoeverre het eiwit ontvouwde tijdens de toasting.
RESULTATEN
Allereerst de scheiding zelf. Deze was iets minder efficiënt voor de getoaste bonen (2) dan voor het concentraat (1 en 3). Tegelijkertijd was de kleur van alle zes monsters (drie erwt, drie tuinboon) vrijwel gelijk, en was er nauwelijks ontvouwing van het eiwit. Dat lijkt vreemd: bij een hittebehandeling verwacht je dat het eiwit gaat ontvouwen (denk aan het koken van een ei). Maar om te kunnen ontvouwen heeft een eiwit wel ruimte nodig in de vorm van water om het eiwit heen. In onze monsters lagen de eiwitten netjes tegen elkaar aan in droge toestand. Ze kunnen dus geen kant op. Dat zie je ook terug in de gelering, die vrijwel gelijk is in alle monsters. Allemaal goed nieuws, aangezien de kans bestond dat de functionaliteit juist zou afnemen door de processing.
HOE ZIT HET MET DE OFF-FLAVOURS?
We zien dat het niet-getoaste concentraat (1) erg lijkt op het getoaste concentraat (3), maar dat het concentraat van getoaste bonen (2) veel lager is in off-flavours. Dat kwam duidelijk naar voren in de beoordeling door het sensorisch panel. De bitterscore was twee keer zo laag voor de getoaste bonen (2) als voor de andere twee monsters, de erwtsmaak was twee tot drie keer zo laag, de groene en rauwe boon-smaak was in het getoaste bonenmonster (2) bijna verdwenen, en ga zo maar door. Deze trends zagen we ook terug in de analyse van de vluchtige en niet-vluchtige componenten.
ANALYTISCHE METINGEN
Naast het gebruik van het sensorische panel hebben we ook analytische metingen uitgevoerd. Daarbij keken we naar zowel de vluchtige als de niet vluchtige componenten.
Voor de vluchtige componenten analyseerden we twee markers voor vetoxidatie: hexanal en nonanal. Deze componenten zorgen zelf voor off-flavours, maar -nog belangrijker - ze laten zien dat er processen plaatsvinden waarbij nog meer én andere off-flavours gevormd worden. Hexanal ontstaat uit de oxidatie van omega-6 vetten. Nonanal uit de oxidatie van omega-9 vetten. In het getoaste bonenmonster (2) vonden we tien tot twintig keer minder hexanal dan in het getoaste concentraat (3) en het niet getoaste concentraat (1). Het getoaste bonenmonster (2) had ook twee tot drie keer minder nonanal. Een enorm effect, dat de sensorische lagere waardes voor erwt, groen en rauwe bonen goed verklaart. Het laat ook zien dat als je een erwten smaak, groene smaak of rauwe bonensmaak proeft (in dit soort monsters) het waarschijnlijk samenhangt met vet oxidatie.
Voor de niet-vluchtige componenten hebben we zowel gekeken naar de secondaire metabolieten die vaak bitter zijn (die in de plant bijvoorbeeld de rol hebben van natuurlijk pesticide), maar ook naar bittere componenten die ontstaan door vetoxidatie. De processing had nauwelijks invloed op de concentratie van de secondaire metabolieten. De componenten die ontstaan door vetoxidatie lieten wel een groot verschil zien: het monster van de getoaste bonen gaf een veel lagere concentratie dan de ander twee (getoaste concentraat en niet getoaste concentraat). In de sensorische testen zagen we ook dat de getoaste bonen veel minder bitter waren dan monsters 1 en 3. De verandering in bitterheid moet dus wel samenhangen met de vetoxidatie.
Het verschil tussen getoaste bonen (2) en nietgetoast concentraat (1) is wel te verklaren: de eerste heeft geen enzymatische activiteit meer, dus veel minder vetoxidatie en daarmee veel minder off-flavours. Het is veel verrassender
dat het getoaste concentraat (3) in off-flavour veel meer lijkt op het niet-getoaste monster (1) dan op de getoaste bonen. We hadden verwacht dat de enzymen niet actief zouden zijn tijdens het fractioneren, omdat het fractioneren in droge toestand plaatsvindt. Dan zou het niet uit moeten maken of je de bonen direct toast (2) of pas na de fractionering (3). We zien echter dat toasten van het concentraat niet zoveel doet. Hiervoor kunnen we twee oorzaken bedenken: A: we zijn te laat, de oxidatie heeft al plaatsgevonden tijdens de droge scheiding, ondanks de afwezigheid van water, of B: het toasten van het concentraat deed niets (of niet voldoende), we zouden meer moeten verhitten voor een effect.
Eigenlijk verwacht je geen oxidatie met een droog product, dus A is onwaarschijnlijk. Maar B is eveneens erg onwaarschijnlijk, omdat we uit ervaring weten dat de toastingcondities voldoende zijn om enzymen te deactiveren. Dit blijft dus een onduidelijk staartje in het onderzoek. Toch staat als een paal boven water dat het toasten van bonen (monster 2) een groot positief effect heeft en off-flavours kan verminderen.
EEN LEKKERE TOEKOMST?
Hoewel niet alle vragen zijn beantwoord, kunnen we concluderen dat het toasten van erwt en tuinboon zeer succesvol is in het verminderen van off-flavours. Het verandert de technische functionaliteit (een belangrijke factor in producten) vrijwel niet. Deze aanpak biedt dan ook goede hoop op een bredere variëteit aan plantaardige eiwitingrediënten. En dus lekkere plantaardige producten in de toekomst. Eet smakelijk!
www.wur.nl
BRON: HTTPS://RESEARCH.WUR.NL/EN/PROJECTS/LWV19028PULSES-OPTIMIZED-FOR-FLAVOUR-AND-FUNCTIONALITYBO-57-002/
