Egels in de tuin Makkelijker dan je denkt!
Egelvriendelijke tuin
Een groene tuin is goed voor de natuur én voor jezelf. Door je tuin te vergroenen help je de natuur een handje, zoals bijen, vlinders en egels. Egels zijn beschermde dieren en komen in Utrecht voor. Sterker nog, tuinen zijn zeer geliefde plekjes voor egels om te slapen, eten en een nestje te bouwen. Niet iedere tuin is geschikt voor een egel, maar gelukkig kun je makkelijk wat aanpassen waardoor jouw tuin in een waar egelparadijs verandert. Lees hier hoe je in 5 stappen jouw tuin egelvriendelijk maakt!
Stap 1: Toegang
Zorg ervoor dat egels jouw tuin gemakkelijk in en uit kunnen lopen. Een egel kan lange afstanden afleggen ‘s nachts, soms tot wel 5 kilometer! Als tuinen met elkaar verbonden zijn kunnen egels gebruik maken van voedsel, nestgelegenheid en veilige passage tussen tuinen. Maak een doorgang van minimaal 15 × 15 cm in de schutting of zorg ervoor dat de schutting iets boven de grond hangt. Een natuurlijke erfafscheiding, zoals een heg, is nog beter: die kan ook dienen als beschutting voor egels en andere dieren. Door je tuin toegankelijk te maken, draag je bij aan een egelsnelweg: een netwerk van verbonden tuinen waardoor egels zich veilig door de wijk kunnen verplaatsen. In Utrecht wordt hier actief aan gewerkt. Steeds meer bewoners maken samen een route waar egels veilig van tuin naar tuin kunnen bewegen. Dit is belangrijk, want hoe makkelijker ze van tuin naar tuin bewegen, hoe minder tijd ze hoeven te spenderen op gevaarlijke wegen.
www.utrechtnatuurlijk.nl
Stap 2: Inheemse planten Tegels eruit, planten erin! Hoe meer inheemse planten er in je tuin staan, hoe groter de kans is dat egels voedsel en beschutting in jouw tuin kunnen vinden. Egels eten graag wormen, slakken en insecten. Dit kleine leven komt vooral af op inheemse planten die biologisch geteeld zijn. Daarnaast gebruiken egels de planten voor beschutting en als nestlocatie. Hier zijn struiken, hoge bodembedekkers en andere hoge planten het meest geschikt voor. Gebruik zelf absoluut geen gif of chemische middelen in de tuin.
Stap 3: Dood hout Dood hout trekt net zoals de inheemse planten allerlei bodemdieren aan en daarnaast biedt het ook beschutting aan insecten en kleine dieren, waardoor de biodiversiteit in je tuin toeneemt. Laat daarom gevallen takken zoveel mogelijk liggen of leg bewust dood hout in de tuin. Je kan bijvoorbeeld een stapel takken maken (een takkenrils), houtsnippers neerleggen of een oude boomstronk laten liggen. Dit alles maakt je tuin niet alleen aantrekkelijker voor egels, maar helpt ook veel andere diersoorten.
www.utrechtnatuurlijk.nl
Stap 4: Nest Een egel heeft een veilige en rustige plek nodig om overdag te rusten, jongen groot te brengen en een winterslaap te houden. In de natuur doet hij dit in zelf gebouwd nest van droge bladeren, gras en kleine takken, goed verscholen onder struiken, hagen of een dichte takkenhoop. Je kan een egel helpen door een rustige plek in de tuin te creëren waar bladeren en takken mogen blijven liggen. Je kan deze materialen ook alvast op een beschutte plek neerleggen of een composthoop maken. Hier maken ze graag gebruik van. Stap 5: Vrij van gevaren Een tuin kan verschillende gevaren bevatten voor egels. • Zorg bij vijvers altijd voor een plankje waar egels de vijver kunnen verlaten. • Let er ook op dat de netten, draden of hekken niet tot aan de grond komen, maar 15 cm erboven stoppen. • Controleer voor tuinwerkzaamheden zoals maaien, snoeien of werk aan de composthoop of er een egel aanwezig is. • Vermijd het gebruik van bestrijdingsmiddelen en slakkenkorrels. Deze kunnen schadelijk zijn voor egels of de insecten en andere bodemdieren waar egels van leven. Egelhuisje en bijvoeren Een egelhuisje of het bijvoeren van egels kan een mooie aanvulling zijn, maar is meestal niet noodzakelijk en kan ook nadelen hebben. Het beste is om het natuurlijke gedrag van egels te stimuleren door natuurlijke voedselbronnen te creëren (door middel van inheemse planten en dood hout), en natuurlijke nestgelegenheid te bieden. Als je toch graag wil bijvoeren, zorg dan dat je egelvoer of kattenbrokjes gebruikt. Houd bij een egelhuisje rekening met goede doorluchting en hout dat niet schimmelt. Een schaaltje water wegzetten in droge periodes is altijd goed!
www.utrechtnatuurlijk.nl
Inheemse bomen en heesters
Mei - Juni
Acer Campestre Spaanse aak
Januari - april
Maart - mei
Corylus avellana
Betula pendula
Hazelaar
Zachte berk
April - mei
April
Malus Sylvestrus
Prunus Avium
Cornus mas
Wilde appel
Zoete kers
Gele karnoelje
Maart - april
April - mei
Februari - maart
Maart - april
Salix viminalis
Crataegus laevigata
Prunus spinosa
Katwilg
Tweestijlige meidoorn
Sleedoorn
www.utrechtnatuurlijk.nl
Inheemse struiken
Mei - Juni
April - mei
Mei - Juni
Berberis thunbergii
Carpinus betulus
Euonymus planipes
Zuurbes
Haagbeuk
Kardinaalsmuts
April - mei
April - augustus
April - mei
Hippophae rhamnoides
Ribus nigrum
Ribes rubrum
Duindoorn
Zwarte bes
Aalbes
Juni - juli
Juli - augustus
Mei - Juni
Rosa canina
Rosa rubiginosa
Viburnum opulus
Hondsroos
Egelantier
Gelderse roos
www.utrechtnatuurlijk.nl
Inheemse bodembedekkers
September - december
Juni - september
Mei - Juni
Hedera helix
Nepeta cataria
Salvia patensis
Klimop
Kattenkruid
Veldsalie
Juli - september
Origanum vulgare Wilde marjolein
April - Juli
Geranium phaeum
Mei - september
Galium odorato Lievevrouwenbedstroo
Juni - juli
Hieracium aurantiacum
Donkerpaarse ooievaarsbek Havikskruid
www.utrechtnatuurlijk.nl
April - Juni
Allium ursiunum Daslook
Juni - oktober
Thymus pulegioidus Grote tijm
Inheemse planten
Mei - Augustus
Mei - Juli
Juni - oktober
Digitalis purpurea
Vragaria vesca
Malva sylvestris
Vingerhoedskruid
Bosaardbei
Groot kaasjeskruid
Juni - september
Mei - september
Sanguisorba officinalis
Valeriana officinalis
Leucanthemum vulgare
Grote pimpernel
Echte valeriaan
Margriet
Mei - augustus
Juni - augustus
April - Juni
Allium schoenoprasum
Cardamine pratensis
Achillea millefolium
Pinksterbloem
Duizendblad
Bieslook
www.utrechtnatuurlijk.nl
Juni - november
De egel-hotline Heb je een egel gezien in Utrecht? Meld het bij de egel-hotline! Zo houden we bij waar en wanneer egels worden gezien, zodat de gemeente de stad egelvriendelijker kan maken. Het is heel simpel: • Voeg de egel-hotline toe aan je contacten: 06 33 00 34 35 • Meld je waarneming direct via WhatsApp, Signal, Telegram of SMS. • Stuur locatie, datum en tijd mee. Heb je een foto? Stuur die ook. • Zie je een overleden egel? Meld dit ook. Dit helpt ons gevaarlijke plekken in kaart te brengen. • Wij leggen je waarneming vast op waarneming.nl. Activiteiten Utrecht Natuurlijk Met het project Egel030 zet Utrecht zich in voor een gezonde egelpopulatie. Als je benieuwd bent naar dit project en/of wil weten hoe je zelf kunt bijdragen, neem dan een kijkje op www.utrechtnatuurlijk.nl/egel030. Naast egels worden ook vleermuizen, gierzwaluwen en ringslangen gemonitord en beschermd. Lees hierover verder via www.utrechtnatuurlijk.nl/projecten. Bij vragen over deze diersoorten of over deze projecten kun je terecht bij Sandra Ploeg via sandra.ploeg@utrechtnatuurlijk.nl Egel in nood? Dierenambulance Utrecht: 06 54 77 27 00 Wildopvang stichting Snorhaar: 06 35 64 12 70
www.utrechtnatuurlijk.nl
Utrecht Natuurlijk
@UtrechtNatuurlijk
@UtrechtNatuurlijk.nl