SPIS TREŚCI
[WPROWADZENIE]
Co myśmy zrobili? – prof. dr hab. Ryszard Koziołek ➞ 7
1.
JAK BUDOWANO FUNDAMENTY MIASTA NAUKI? [ZAŁOŻENIA]
INNE MIASTO. INNY REGION. INNE ŻYCIE. ➞ 10 O tytule ➞ 10 Pierwsze ➞ 10 Uznanie i szansa ➞ 10 POTENCJAŁ I PARTNERSTWO STRATEGICZNE ➞ 12 Wspólny wysiłek ➞ 12 Silni razem ➞ 14 Przyszłość ➞ 14 Budowanie odporności ➞ 14 POTRZEBY ODBIORCÓW ➞ 15 Nic o nas bez nas ➞ 15 STRATEGIA DZIAŁANIA I ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE ➞ 15 Idea przewodnia – nauka nowym przemysłem Śląska ➞ 15 Narzędzia – uczelnie to dobro publiczne ➞ 15 Sposób działania ➞ 16 Na jakie pytania szukamy odpowiedzi? ➞ 16 Prototypowanie Miasta i życia ➞ 16 Metoda naukowa zobowiązuje ➞ 17 Cele działań w Mieście Nauki ➞ 18 Rzecz o fundamentach ➞ 18 Ścieżki tematyczne ➞ 19 Wytyczne do projektowania ➞ 20 Wkład do realizacji strategii europejskiej ➞ 20
2. PO CO BUDUJEMY MIASTO NAUKI? [POWODY]
Miasto nauki – prof. dr hab. Tadeusz Sławek ➞ 22 Nauka da nam przyszłość – prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec ➞ 22 Życie zmienia naukę – prof. dr hab. Grzegorz Hańderek ➞ 23 Nauka. Nowy przemysł Śląska – prof. dr hab. Ryszard Koziołek ➞ 24
3. DLA KOGO JEST MIASTO NAUKI? [ODBIORCY]
Rada Młodych Miasta Nauki ➞ 27 Obywatele Miasta Nauki ➞ 26
Serce Miasta Nauki – Katowice ➞ 31 Miasta Akademickie ➞ 31 Metropolia ➞ 31 Region ➞ 31 Kraj ➞ 31 Europa i świat ➞ 32
5. JAK ZORGANIZOWANE JEST TO MIASTO? [ZARZĄDZANIE]
Finansowanie ➞ 34 Struktura organizacyjna ➞ 36 Marketing i komunikacja ➞ 37 Sponsorzy i partnerzy ➞ 45
6. CO SIĘ WYDARZYŁO W MIEŚCIE NAUKI? [PROGRAM]
WSTĘP: MIASTO NA LATA ➞ 48 I. ROK NAUKI 2024 – PROGRAM OBCHODÓW PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ 49 50 Tygodni w Mieście Nauki ➞ 50 Miasto-Region-Akademia ➞ 78 Nauczyciele Nauczycielom ➞ 80 Program Młodych ➞ 81 Kato Science Corner ➞ 84 KONKURSY EUROPEJSKIE ➞ 85 EUCYS 2024 – European Union Contest for Young Scientists ➞ 85 EU TalentOn Katowice 2024 – European Union Contest for early-career researchers ➞ 87 FameLab Poland ➞ 89 Three Minute Thesis® 2024 ➞ 90 WYDARZENIA STRATEGICZNE ➞ 91 KATOPOLIS – widowisko otwarcia roku obchodów Europejskiego Miasta Nauki 2024 ➞ 91 7. Śląski Festiwal Nauki Katowice – weekend Otwarcia EMNK 2024 ➞ 93 Dzień Nauki Polskiej w Parlamencie Europejskim ➞ 94 Chcemy rzeki. Święto Rawy ➞ 94 Międzyuczelniana Inauguracja Roku Akademickiego 2023/24 oraz 2024/25 ➞ 95 Noc Naukowców w Europejskim Mieście Nauki 2024 ➞ 95 Międzynarodowy Kongres Jakości Kształcenia ➞ 96 8. Śląski Festiwal Nauki Katowice – weekend zamknięcia EMNK ➞ 96 Wieczór Miasta Nauki ➞ 98 Koncert Galowy Miasta Nauki ➞ 98 PROJEKTY SPECJALNE ➞ 99 Śląski Szlak Naukowy ➞ 99 Zapytaj naukowca! ➞ 99 Seeds of Science, ŚFN on Tour & ScienceTruck ➞ 100 Radio Miasta Nauki ➞ 100 Wystawy: Urban Art i Kato Blues Faces ➞ 101 Projekty własne Konsorcjum ➞ 101 PUBLIKACJE ➞ 106
SPIS TREŚCI
4. GDZIE LEŻY MIASTO NAUKI? [WYMIARY]
II.
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA
WSTĘP: NAUKA ZMIENIA ŻYCIE – ŻYCIE ZMIENIA NAUKĘ ➞ 106 EuroScience Open Forum ➞ 107 EuroScience Open Forum 2022: Katowice Regional Site ➞ 107 EuroScience Open Formum 2024: Life changes science ➞ 108 EU Talent Fair ➞ 109 Science in the City Festival ➞ 110 Citizen Science ➞ 110 Spin Business Accelerator ➞ 111 Szkoła Popularyzacji Nauki ➞ 111 Śląska Nagroda Naukowa ➞ 112 Inicjatywa Doskonałości Badawczej w Mieście Nauki ➞ 113 Obserwatorium Przyszłości Nauki ➞ 115 Program Naukowy dla Śląska ➞ 118
III. ZIELONA STREFA NAUKI WSTĘP: O NIEZWYKŁEJ DOLINIE – prof. dr hab. Ryszard Koziołek ➞ 121 Historia prac nad projektem strefy ➞ 122 Miasto nauki na rzecz rawy i projektu ZSN ➞ 124 Działania strategiczne i badania Rawy ➞ 124 Wydarzenia ➞ 125 Dyskusje ➞ 125 Kampus katowicki Uniwersytetu Śląskiego elementem Zielonej Strefy Nauki – przestrzeń dla ludzi, miasta i natury ➞ 127
7.
JAK SKORZYSTALIŚMY Z (MIASTA) NAUKI? [EFEKTY]
NAJWAŻNIEJSZE DYSKUSJE ➞ 130 LICZBY MIASTA NAUKI ➞ 132 WYBITNI GOŚCIE MIASTA NAUKI ➞ 134
8. W JAKIM MIEŚCIE BĘDZIEMY ŻYC? [PRZYSZŁOŚĆ] O PRZYSZŁOŚCI MIASTA NAUKI – dr Łukasz Lamża ➞ 138 DEKLARACJA MIASTA NAUKI ➞ 142
ZAŁĄCZNIKI ZAŁĄCZNIK 1: Odpowiedzialni za organizację EMNK 2024 ➞ 145 ZAŁĄCZNIK 2: Spis wydarzeń w programach całorocznych EMNK 2024 ➞ 156 ZAŁĄCZNIK 3: Spis miejsc, w których odbywał się program całoroczny się EMNK 2024 ➞ 174
WPROWADZENIE
CO MYŚMY ZROBILI?
Mijają kolejne miesiące od zakończenia wspólnego dzieła o nazwie Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024 i wraz z upływającym czasem coraz lepiej widać nasze dokonania oraz ich pozytywne skutki. Gdyby dziś przyszło mi odpowiedzieć, co uznaję za najważniejsze efekty tego szalonego przedsięwzięcia – i to takie, które będą miały długie trwanie – wskazałbym trzy. Po pierwsze, wprowadziliśmy już na stałe temat nauki akademickiej do debaty o przyszłości naszego regionu. Hasło: „nauka nowym przemysłem Śląska” dostarczyło jasnej odpowiedzi, na jakim fundamencie należy budować tę przyszłość.* Po drugie, zbudowaliśmy w wielu europejskich środowiskach akademickich elementarną wiedzę o Katowicach jako mieście akademickim, którego uczelnie są gotowe do współpracy naukowej, edukacyjnej i organizacyjnej przy największych i najbardziej złożonych projektach. Po trzecie, stworzyliśmy bezprecedensowy model współpracy między publicznymi uczelniami Katowic, czyli Konsorcjum Miasto Nauki. Aplikacja o tytuł, przygotowanie i realizacja programu „50 Tygodni” uczyniły z nas wypróbowanych partnerów, a w wielu wypadkach po prostu przyjaciół. I co szczególnie istotne, są to relacje na
wszystkich poziomach funkcjonowania naszych uczelni. Od pracowników administracji akademickiej po rektorów, na czele z badaczami i badaczkami, których pasje naukowe i zaangażowanie stały się treścią wydarzeń roku obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024.** Jako ludzie pracowici i zapracowani mamy skłonność do wybiegania ku kolejnym wyzwaniom, a przez to traktowania podobnie wszystkich zadań wykonanych jako zamknięte i „odhaczone” na liście naszych powinności. Skutkiem tego jest nie tylko pomniejszenie wagi dokonań największych, ale też brak czasu na radość, celebrowanie sukcesu, wzajemną manifestację słusznego poczucia dumy i satysfakcji z dzieła, które nieprędko będzie powtórzone. Temu służy niniejsze podsumowanie. Abyśmy w syntetycznym ujęciu mieli przed oczyma nasze osiągnięcie – jego rozmiar i znaczenie, zwłaszcza dla przyszłości naszych uczelni, naszych miast akademickich i całego regionu.*** Przekonajmy się raz jeszcze, co wspólnie zrobiliśmy. Niech ta publikacja przypomina nam już zawsze, do czego jesteśmy zdolni oraz da impuls, siłę i odwagę do kolejnych, jeszcze bardziej ambitnych przedsięwzięć. Dziękuję!
w imieniu organizatorów EMNK 2024 prof. dr hab. Ryszard Koziołek
*
WIĘCEJ INFORMACJI NA STRONIE ➞ 24
**
PRZEGLĄD PROGRAMU ROKU OBCHODÓW DOSTĘPNY NA STRONACH ➞ 47–105
***
LICZBY MIASTA NAUKI DOSTĘPNE NA STRONIE ➞ 130
7
ZAŁOŻENIA
[1]
Jak budowano fundamenty
Miasta Nauki?
9
JAK BUDOWANO FUNDAMENTY MIASTA NAUKI? INNY REGION. INNE ŻYCIE. O TYTULE Europejskie Miasto Nauki to prestiżowe wyróżnienie nadawane od 2004 r. z inicjatywy Komisji Europejskiej miastom o szczególnym potencjale rozwoju dla pogłębienia zmian towarzyszących transformacji społeczeństwa w stronę nauki. Wraz z tytułem uzyskano możliwość aplikowania o środki unijne na rzecz realizacji inicjatyw mających na celu budowanie relacji między społeczeństwem a nauką, takich jak całoroczny program obchodów, konferencja EuroScience Open Forum oraz europejskich konkursów: EUCYS European Union Contest for Young Scientists oraz EU TalentOn – European Union Contest for earlycareer researchers. PIERWSZE Katowice były pierwszym miastem Europy ŚrodkowoWschodniej, któremu przyznano ten tytuł. Dotąd tytuł Europejskiego Miasta Nauki otrzymywały wyłącznie miasta tzw. starej Europy, w sumie dziesiątka ośrodków akademickich o ustalonej renomie, długiej tradycji badawczej i znacznych możliwościach finansowych. Śląska wspólnota akademicka przystąpiła do rywalizacji o tytuł z innej pozycji. Stanęła więc przed koniecznością przyjrzenia się silnym naukowym stronom Śląska i Zagłębia. Specyfiką regionu jest szybka i głęboka transformacja ku nowej, nieznanej przyszłości. Zaproponowano, by za podstawę przyszłego sukcesu miasta i regionu uznawać edukację i naukę. Zgodnie z hasłem, że nauka może być nowym przemysłem Śląska, zorientowanego na naprawianie świata, w którym żyjemy. Katowice zdobyły tytuł EMNK, prezentując właśnie taką opowieść – po to, by Śląsk zaczął być kojarzony także z pracą intelektualną, z wymyślaniem nowych rozwiązań i opracowywaniem innowacji. W 2024 r. w miejsce European City of Science uruchomiono nowy program Komisji Europejskiej pt. Science Comes to Town. Na podstawie doświadczeń wynikających z rozwoju inicjatyw Miast Nauki, w szczególności propozycji Leiden oraz Katowic kolejne miasta wyróżniane przez Komisję mają obowiązek zbudowania całorocznego programu obchodów w międzynarodowym partnerstwie (co najmniej 3 miasta jednocześnie).
10
UZNANIE I SZANSA Dołączenie Katowic do grona Europejskich Miast Nauki to wyraz uznania dla osiągnięć i potencjału śląsko-zagłębiowskiego środowiska akademickiego, a zwłaszcza zrozumienia jego roli w transformacji regionu i poprawie jakości życia. To równocześnie szansa na pozyskanie środków na badania i inwestycje, zwrócenie uwagi na oferowaną na Śląsku wysoką jakość kształcenia, umocnienie międzynarodowej współpracy badawczej oraz uczynienie z nauki i edukacji wyższej fundamentu rozwoju miast akademickich, metropolii i regionu.
‘We believe in science not for the sake of science, but because it can give us the answers to the biggest puzzles that we face today. In 2024 Katowice will be the guiding star for the European research and innovation community. Throughout the next 12 months, the city will host some of Europe’s most important events. (...) The European Commission is proud to be a part of the celebration and to sponsor an event that fosters dialogue and learning.’
Marc Lemaître Director-General for „Research and innovation” (RTD) European Commission
ZAŁOŻENIA Europejskie Miasta Nauki
💠 Sztokholm (Szwecja) 2004
💠 Kopenhaga (Dania) 2014 Dublin (Irlandia) 2012 💠
💠 Manchester (Wielka Brytania) 2016 💠 Lejda (Holandia) 2022
Katowice (Polska) 2024 💠 Monachium (Niemcy) 2006
Tuluza (Francja) 2018 💠
💠 Triest (Włochy) 2020 💠 Turyn (Włochy) 2010
💠 Barcelona (Hiszpania) 2008
11
POTENCJAŁ I PARTNERSTWO STRATEGICZNE WSPÓLNY WYSIŁEK Nie byłoby Miasta Nauki, gdyby nie wola współpracy śląskiego środowiska akademickiego oraz miasta, metropolii i regionu. Wstępne negocjacje z Komisją Europejską rozpoczęto w Konsorcjum Akademickim w kwietniu 2021 r., po czym 30 września 2021 r. została podjęta uchwała intencyjna Rady Miasta Katowice w sprawie ubiegania się o przyznanie Katowicom tytułu Europejskiej Stolicy Nauki w 2024 roku. W trakcie wzajemnych wizyt studyjnych komisja oceniająca analizowała potencjał naukowy i organizacyjny w związku z ubieganiem się o tytuł, m.in. podczas 5. edycji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice. 22 grudnia 2021 r. w obecności premiera oraz przedstawicieli Ministerstwa Edukacji i Nauki ogłoszono przyznanie Katowicom tytułu na 2024 r. W międzyczasie we wrześniu 2021 r. siedem uczelni publicznych z siedzibą w Katowicach, a także Miasto Katowice, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia oraz Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego podpisały list intencyjny o współpracy na rzecz transformacji regionu poprzez naukę, a uczelnie nawiązały oficjalne partnerstwo strategiczne pod nazwą Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki. Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki zostało utworzone w 2021 r. przez 7 uczelni publicznych, mających swoje siedziby w Katowicach.
→
7
uczelni konsorcjum
57 118 1 516 Członkowie: osób studiujących 💠 Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, 💠 Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, 💠 Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczkiw Katowicach, doktorantek i doktorantów 💠 Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 💠 Politechnika Śląska, 💠 Śląski Uniwersytet Medyczny, pracowniczek i pracowników 💠 Uniwersytet Śląski w Katowicach (lider).
11 226 13 584
absolwentek i absolwentów Partnerzy strategiczni: 💠 Miasto Katowice, zespołów badawczych 💠 Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, 💠 Województwo Śląskie.
825 48
centrów badawczych
725 106
W 2024 r. uczelnie Miasta Nauki kształciły 57 118 studentów na 701 kierunkach i specjalnościach oraz 1 516 doktorantek i doktorantów. Pracowało na nich 11 226 nauczycieli akademickich i pracowników administracji akademickiej. krajowych europejskich projektów Tylko w 2024projektów roku studia w uczelniach Konsorcjum Miasto i grantów badawczych Nauki ukończyło 13 584 osób. i grantów badawczych W tym czasie naukowcy i naukowczynie tych uczelni zrealizowali 231 grantów, a efekty swoich prac przedstaprojektów inwestycyjnych wili w ok. 10 760 publikacjach.
18 125 151
projektów Wiele z tychdydaktycznych badań ma bezpośredni wymiar użyteczny i przynosi rozwiązania problemów, z którymi borykają się patentów regionu. Uczelnie konsorcjum systematycznie mieszkańcy obejmują ochroną prawną wyniki prac badawczych. Tylko w 2024 r. na ich rzecz udzielonych zostało ponad 150 praw własności przemysłowej, głównie patentów na wynalazki oraz praw ochronnych na wzory użytkowe.
701
🖉
kierunków i specjalności
10 760 Podjęcie współpracy uczelni i Miasta Katowice na rzecz organizacji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice
2016 r.
Współpraca na rzecz nauki
12
publikacji
Wspólne działania kryzysowe w związku z COVID-19 (śląskie uczelnie zarządzały ogólnopolskim zespołem kryzysowym w środowisku akademickim)
2019 r.
2020 r. Ustanowienie programu Metropolia Nauki GZM – formy wsparcia finansowego i organizacyjnego uczelni
ZAŁOŻENIA Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach: prof. dr hab. Jarosław prof. dr hab. Władysław Mamczarski Szymański
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach: prof. dr hab. inż. Celina Olszak
Miasto Katowice:
Politechnika Śląska: prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk
GórnośląskoZagłębiowska Metropolia: Kazimierz Karolczak
dr Marcin Krupa
Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach: prof. dr hab. Grzegorz Hańderek
Wsparcie przez Województwo Śląskie inwestycji w strategiczną infrastrukturę akademicką
2021 r.
prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk
Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach: prof. dr hab. n.med. prof. dr hab. Grzegorz Juras Andrzej Małecki,
Śląski Uniwersytet Medyczny: prof. dr hab. n.med. Tomasz Szczepański
Uniwersytet Śląski w Katowicach: prof. dr hab. Ryszard Koziołek
Województwo Śląskie: Wojciech Saługa
Ustanowienie wspólnej Międzyuczelnianej Inauguracji Roku Akademickiego w Katowicach
2022 r. Wspólne działania na rzecz Ukrainy; uruchomienie Laboratorium Rawa i prototypowanie przestrzeni Zielonej Strefy Nauki
Jakub Chełstowski
Analiza wspólnego potencjału Konsorcjum; badanie potrzeb mieszkańców regionu względem Miasta Nauki
Ustanowienie Programu Naukowego dla Śląska
2023 r.
2024 r. Rok obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024
▶
13
SILNI RAZEM Śląskie uczelnie publiczne z siedzibą w Katowicach, działając wspólnie, mają potencjał badawczy i rozwojowy przewyższający największe uczelnie w kraju. Ta świadomość – zobiektywizowana i określona wskaźnikami – wynika z jednego z odważniejszych projektów przeprowadzonych w latach 2022-2023, jako element przygotowania do pełnienia roli Miasta Nauki. 7 uczelni zdecydowało się podzielić danymi i opracować wspólne ścieżki rozwoju, analizując potencjał konsolidacji (projekt nr MEiN/2022/ DIR/1761, dofinansowany z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego). Z analiz wynika m.in., że skonsolidowane śląskie uczelnie mają dorobek publikacyjny na porównywalnym poziomie co Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński czy Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita. Konsorcjum oferuje studentom co najmniej siedem razy więcej niż każda uczelnia z osobna. PRZYSZŁOŚĆ Świadomość siły jedności nie jest nowa w Konsorcjum – uczelnie prowadzą komplementarne kierunki studiów, współpracują badawczo i szanują swoją odrębność, pozostając autonomiczne w swojej działalności. Jednak największe projekty i odpowiedzi na nowe wyzwania społeczne i środowiskowe planowane są już wspólnie, a najbardziej adekwatną formą współpracy, pozwalającą na wykorzystanie w pełni potencjału śląskiego środowiska akademickiego, jest stopniowa konsolidacja funkcjonalna. Do jej najważniejszych obszarów będą należeć działania w zakresie: badań naukowych, kształcenia, wymiany międzynarodowej, komunikacji naukowej i popularyzacji wiedzy, działalności wydawniczej, archiwizacji dokumentów, systemu informacji naukowej, działalności akomodacyjnej, zamówień publicznych, cyberbezpieczeństwa, legislacji akademickiej. BUDOWANIE ODPORNOŚCI Działając wspólnie z samorządami, uczelnie są w stanie odpowiedzieć na najważniejsze i najbardziej złożone wyzwania cywilizacyjne, a mieszkanców wyposażyć w narzędzia budowania odporności na kryzysy. Są to m.in. ochrona zdrowia, transformacja energetyczna, technologiczna i społeczna po erze przemysłu ciężkiego, zmiany klimatyczne, cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo, depopulacja oraz poprawa edukacji powszechnej. Na Śląsku, na rzecz nauki i edukacji, w minionych latach udało się zrealizować to, co najistotniejsze Podjęcie współpracydla powodzenia w dowolnym obszarze – skuteczny uspójnienie celów, wspólna strateuczelni i Miasta dialog, Katowice gia działania, uznanie, że nauka i edukacja prawdziwie są na rzecz organizacji priorytetem dla miast akademickich, metropolii i regionu. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice
→
7
57 118 1 516 osób studiujących
doktorantek i doktorantów
pracowniczek i pracowników absolwentek i absolwentów
825 48
11 226 13 584
zespołów badawczych
centrów badawczych
725 106 krajowych projektów
europejskich projektów
i grantów badawczych
i grantów badawczych
18 125 151
projektów inwestycyjnych projektów dydaktycznych patentów
701
🖉
kierunków i specjalności
10 760
publikacji
Wspólne działania kryzysowe w związku z COVID-19 (śląskie uczelnie zarządzały ogólnopolskim zespołem Konsorcjum Akademickie w liczbach kryzysowym w środowisku akademickim)
2016 r.
2019 r.
* DANE ZA 2024 R.
14
uczelni konsorcjum
2020 r. Ustanowienie programu Metropolia Nauki GZM – formy wsparcia finansowego i organizacyjnego uczelni
*
STRATEGIA DZIAŁANIA I ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE
NIC O NAS BEZ NAS W 2022 r. na zlecenie Miasta Katowice uczelnie Konsorcjum opracowały diagnozę potrzeb mieszkańców względem nauki i edukacji w związku z rokiem nauki 2024. W badaniach wzięło udział blisko 2000 mieszkańców Katowic, a wyniki analiz stanowiły fundament budowania programu obchodów. Liczne rekomendacje zgłoszone przez uczelnie na podstawie wywiadów i ankiet z udziałem mieszkańców będą stanowiły wytyczne do dalszego budowania strategii rozwoju Miasta Katowice.
IDEA PRZEWODNIA NAUKA NOWYM PRZEMYSŁEM ŚLĄSKA Sukces gospodarczy i cywilizacyjny Śląska wyrasta wprost z rewolucji przemysłowej. Jesteśmy beneficjentami i ofiarami niekontrolowanego rozwoju nauki stosowanej, która dała światu nowoczesność, relatywnie wysoki poziom życia, pracę, wpłynęła na dynamiczny rozwój miast. Tak powstała cywilizacyjna atrakcyjność Śląska i Zagłębia, które przez dwa wieki przyciągały ludzi z Polski i Europy w poszukiwaniu pracy, zysku, ale i miejsca do życia. Powstała dzięki temu unikalna kultura techniczna tego regionu – efekt wielopokoleniowej pracy w środowisku skomplikowanych maszyn i złożonego podziału pracy. Praca przemysłowa stała się laboratorium społecznym, w którym testowano pokojową i efektywną współpracę ludzi różnych kultur i języków. Społeczność tę cechuje brak lęku przed maszynami, wysoki poziom kompetencji technicznych oraz skłonność do innowacji. Jak mówi śląski pisarz Alojzy Lysko: „Ślązak, jak idzie przez życie, zostawia za sobą zagospodarowany świat.” Zapłaciliśmy za to wysoką cenę w postaci degradacji środowiska naturalnego, depopulacji mieszkańców, wyczerpywania się paliw kopalnych, chorób przemysłowych. Region musi dokonać głębokiej transformacji energetycznej, ekologicznej, gospodarczej i społecznej. Nie da się tego zrobić bez udziału nauki. Czas uznać naukę i edukację za nowe dobro naturalne i nowy przemysł Śląska.
Zakres diagnozy i rekomendacji wobec założeń programowych EMNK 2024: 💠 Muzyka dla miasta – Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach 💠 Mapowanie miejsc z potencjałem kreatywnym w przestrzeni Miasta Katowice Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach 💠 Oczekiwania mieszkańców w dziedzinie kultury fizycznej, sportu i rekreacji Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach 💠 Diagnoza oczekiwań mieszkańców w kontekście popularyzacji nauk technicznych Politechnika Śląska 💠 Oczekiwania mieszkańców w dziedzinie nauk medycznych Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 💠 Potrzeby i preferencje mieszkańców i przedsiębiorców w obszarze nauk ekonomicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 💠 Zastosowanie nauk społecznych w ocenie potencjału przyrodniczego okolic Rawy w aspekcie planowanych zmian, zapewniających podniesienie jakości życia w Katowicach oraz zidentyfikowanie przestrzeni wokół Rawy jako miejsca łączącego społeczność miasta i środowisko akademickie Uniwersytet Śląski w Katowicach Wśród licznych rekomendacji szczegółowych, dotyczących zarówno poprawy jakości życia w Katowicach, jak i zakresu merytorycznego programu obchodów EMNK, jako najważniejszą potrzebę respondenci podali zwiększenie dostępności nauki dla mieszkańców poprzez wszelkie formy jej prezentowania -– nowe programy i projekty, kampanie, które umożliwią dostęp do zdobywania wiedzy z różnych dziedzin dla osób z różnych grup społecznych.
NARZĘDZIA UCZELNIE TO DOBRO PUBLICZNE Nie da się dziś uprawiać nauki w pojedynkę. Tylko grając zespołowo, można sprostać wyzwaniom stojącym przed regionem tak różnorodnym jak Śląsk. Postawiona mu diagnoza jest znana. W najbliższych latach i dekadach będzie musiał znaleźć praktyczne odpowiedzi na szereg złożonych problemów cywilizacyjnych, będących efektem dotychczasowej trajektorii rozwoju i nowych zjawisk, takich jak rewolucja sztucznej inteligencji czy upowszechnienie się trudności w weryfikacji faktów (tzw. fake news). Śląsk zbudował swoją potęgę dzięki osiągnięciom nauki i techniki, wdrożonym przez przemysł wydobywczy i ciężki. Nauka i edukacja stanowią środki spłaty długu zaciągniętego wobec wielu pokoleń mieszkańców naszego regionu, dotkniętych wyniszczającą zdrowie pracą, dewastacją ekologiczną środowiska, rabunkową eksploatacją złóż kopalnych, problemami społecznymi typowymi dla obszarów przemysłowych. Tą drogą przez ponad dwieście lat podążała śląska modernizacja, tak utrwalał się cywilizacyjny magnetyzm i wyjątkowość Śląska i Zagłębia. Stąd wziął się śląski etos, wynikający z funkcjonowania w świecie skomplikowanych maszyn i urządzeń, zharmonizowanych z nimi społeczności, cechujących się wysokimi kompetencjami technicznymi.
15
ZAŁOŻENIA
POTRZEBY ODBIORCÓW
1
diagnoza stanu i potrzeb
4
2
konsultacje społeczne i eksperckie
3 5
prototypowanie rozwiązań
proponowanie rozwiązań
▶
wdrożenie
Sposób działania w Mieście Nauki
Ostatnie doświadczenia regionu pokazują, że nowym motorem napędowym jest nauka, która staje się drogowskazem i ubezpieczeniem dla rozwoju społecznego i jednostkowego. W Katowicach, na Śląsku i w Zagłębiu ciąży na niej obowiązek dostarczenia rozwiązań, które poprawią jakość codziennego życia mieszkańców i pozwolą chronić ich zdrowie, a także wyznaczać nowe ścieżki rozwoju. Naszej części Europy nie ominą ani zmiany klimatyczne, ani szersze trendy społeczne. Śląska już dotykają niekorzystne zmiany demograficzne wraz z postępującą depopulacją i starzeniem się społeczeństwa. Region czeka głęboka transformacja energetyczna, a jego przyszły dobrobyt będzie zależał od tego, jak sprawnie uda się podążyć za falą przemian technologicznych lub uczestniczyć w ich doprecyzowaniu, przy coraz szybszej i głębszej rewolucji cyfrowej. Równie ważne jest zabezpieczenie się przed coraz liczniejszymi i groźniejszymi cyberzagrożeniami. SPOSÓB DZIAŁANIA Zaprojektowaliśmy Miasto Nauki po to, by metoda naukowa rutynowo wspierała dialog społeczny i debatę obywatelską. Jeśli społeczeństwo stoi przed złożonymi wyzwaniami, to powinno mieć dostęp do wiedzy, na podstawie której będzie mogło podjąć najlepsze dla siebie kluczowe decyzje, wolne od uprzedzeń i od obiegowych sądów, przyjęte po wysłuchaniu wszystkich zainteresowanych stron. Dojście do tego punktu nie jest łatwe, ale zapewnia je pójście ścieżką metody naukowej i skorzystanie ze stosowanych przez nią instrumentów: od identyfikacji problemów i zbierania danych, przez proponowanie rozwiązań aż po weryfikację scenariuszy i wybór optymalnego. Dlatego w budowaniu Miasta Nauki obowiązują określone zasady postępowania: 💠 Każde wyzwanie społeczne, środowiskowe i gospodarcze może być istotnym problemem badawczym. 💠 Metody naukowe służą tworzeniu rozwiązań praktycznych poprzez połączenie podejścia eksperckiego i funkcjonalnej analizy danych. 💠 Działalność naukowa i kształcenie są instrumentami w dążeniu do lepszej jakości życia i poprawy zdrowia mieszkańców regionu. 💠 Decydenci w Mieście, Metropolii i Regionie korzystają z wiedzy eksperckiej i doświadczenia blisko 6 000 badaczy i badaczek w kluczowych dla życia i zdrowia sprawach.
TWÓRZ WSPÓŁPRACUJ DOŚWIADCZAJ ZMIENIAJ
16
💠 Głos blisko 60 000 osób studiujących i kształcących się w szkołach doktorskich jest kluczowy dla budowania strategii rozwoju na każdym poziomie. 💠 Inwestycje w zrównoważony rozwój projektowane są według zasady wzajemności: nauka dla miasta – miasto dla nauki, zgodnie najnowszą wiedząkonsultacje społeczne i ekspe diagnoza stanu izpotrzeb ekspercką oraz dostępnością środków. 💠 Budowanie programu, zadań i strategii w Mieście
2
1
4
3 5
prototypowanie rozwiązań
proponowanie rozwiązań NA JAKIE PYTANIA SZUKAMY ODPOWIEDZI?
💠 Jak nauka może odpowiedzieć na kluczowe wyzwania transformacji? 💠 Jak może zmienić się miasto, metropolia i region dzięki nauce i edukacji wyższej? 💠 W jaki sposób każdy mieszkaniec miasta, metropolii i regionu może czerpać korzyści z nauki?
PROTOTYPOWANIE MIASTA I ŻYCIA Cztery naczelne zasady stosowane w Mieście Nauki wywodzą się z doświadczeń lokalnych i europejskich w zakresie prototypowania Zielonej Strefy Nauki, za co Komisja Europejska nagrodziła projekt Metropolii GZM i Uniwersytetu Śląskiego w konkursie Mobility Action 2022. Zasady następnie przyjęto na potrzeby budowania programu obchodów Miasta Nauki oraz jego wieloletniej strategii. Należą do nich:
TWÓRZ WSPÓŁPRACUJ DOŚWIADCZAJ ZMIENIAJ
wdrożenie
ZAŁOŻENIA Projekt prototypowania przestrzeni nad Rawą otrzymał główną nagrodę Komisji Europejskiej w konkursie Mobility Action. Nagrodę przyznawaną za rozwiązania w zakresie zrównoważonej mobilności wręczono 23 marca 2023 roku podczas ceremonii zorganizowanej w Gandawie w Belgii.
erckie
▶
The Mobility Action Award 2022, the first ever of it’s kind, for engaging proffesionals for the public transport, cycling, social development and urban policy sectors, for it’s traffic common measures and for transforming university car park into a green, pedestrian-friendly space. The winner is Metropolia GZM (projekt złożony przez GZM we współpracy z Uniwersytetem Śląskim).
Torsten Klimke Head of the Innovation and Research Unit at the European Commission’s DirectorateGeneral for Mobility and Transport
Metoda naukowa zobowiązuje do tworzenia koncepcji oraz ich testowania. Fizyczna przestrzeń charakteryzująca Miasto Nauki zostanie zaprojektowana w procesie prototypowania urbanistycznego. Prototypowanie w Katowicach jest początkiem wdrażania modelu stanowiącego odpowiedź m.in. na problemy mobilnościowe zgłaszane przez mieszkańców śródmieścia oraz studentów i wykładowców UŚ w wywiadach przeprowadzonych przez zespół Metropolitalnej Szkoły Prototypowania GZM. Pod koniec września 2022 r. uruchomiono proces prototypowania przestrzeni wzdłuż bulwarów Rawy. Autorami projektu byli: arch. Paweł Jaworski, arch. Aleksandra Hantkiewicz-Lejman, arch. kraj. Michał Zarzecki. Zaproszono okolicznych mieszkańców, studentów, pracowników uczelni do pracy, w ramach której fizycznie tworzono rozwiązania pożądane przez użytkowników przestrzeni miasta. Wszystko po to, aby odrzucić – dominujący do tej pory – głównie inwestycyjny charakter planowania zmian. Prototypowanie wskazało ścieżkę nadchodzących zmian. Każdy z uczestników mógł zaproponować usprawnienia przestrzeni i natychmiast przyjrzeć się efektom swoich działań. Prace te zostały rozwinięte w 2024 r.,
i zaowocowały utworzeniem masterplanu kampusu katowickiego UŚ jako jednej z przestrzeni Zielonej Strefy Nauki. Oprócz nagrody europejskiej prototypowana przestrzeń otrzymała również wyróżnienie przyznawane przez Towarzystwo Urbanistów Polskich – nagrodę specjalną w XVII Konkursie na najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce, w kategorii: rewitalizowana miejska przestrzeń publiczna. Nagroda specjalna została przyznana za innowacyjne podejście w projektowaniu przestrzeni publicznych. Projekt kampusowy wyróżnił się złożonością przekształceń, obejmując różnorodne aspekty badanego obszaru, takie jak bulwar nadrzeczny, przestrzeń kampusu, ciągi komunikacyjne czy tereny zielone. Nagroda została przyznana w celu promowania metody prototypowania – alternatywy do tworzenia monumentalnych przestrzeni, które kształtują charakter miejsc na długie lata, bez możliwości przetestowania zmian.
Prototyp skonstruowaliśmy społecznościowo, gdyż taki sposób działania przywraca ludziom korzystającym z przestrzeni miejskiej właścicielstwo nad jej kształtem. Taki gest wzmacnia współodpowiedzialność za wizję transformacji i jej przebieg, ale także buduje wspólnotę wokół zmian.
Paweł Jaworski Autor projektu prototypowania fragmentu kampusu UŚ, Dyrektor Departamentu Adaptacji do Zmian Klimatui Polityki Miejskiej, Ministerstwo Klimatu i Środowiska
ZOBACZ: EUROPEAN MOBILITY WEEK AWARD CEREMONY
17
Ścieżki tematyczne Miasta Nauki
Klimat i środowisko
CEL GENERALNY: Transformacja miasta i regionu w oparciu o nowoczesną naukę i innowacje CELE KLUCZOWE:
Nauka jako nowy przemysł regionu
Integracja środowisk i kooperacja: uczelni, Zdrowie władz miasta/metropolii/regionu/województwa, i jakość życia instytucji, mieszkańców i biznesu Rozwój i transformacja Przemysły infrastruktury miasta w demokratyczną, przyjazną przyszłości dla wszystkich przestrzeń
Nauka jako podstawowe narzędzie transformacji społecznej, ekologicznej, cyfrowej
Realne Miasto Nauki Innowacje Przekształcanie przestrzeni sołeczne Miasta
Budowanie w regionie kompetencji w zakresie korzystania z nauki
Tworzenie zawodów przyszłości w regionie – nauka jako narzędzie transformacji zawodowej
Nauka obywatelska Dziedzictwo i społeczny bank wiedzy jako podstawowe instrumenty dialogu przemysłowe
i kulturowe
Upowszechnienie lokalnych osiągnięć badawczych oraz dążenie do ich szerokiego zastosowania praktycznego
Wdrożenie postulatów i strategii Komisji Europejskiej wobec środowiska naturalnego
Kreacja i krytyka
CEL LOKALNY: Rewitalizacja odcinka Rawy
→ przywrócenie mieszkańcom rzeki i jej brzegów jako miejsca rekreacji oraz eksperymentów naukowych i społecznych
Fundamenty Miasta Nauki ↓
↓
↓
Nauka jako narzędzie dialogu społecznego
Doskonałość Naukowa
Dziedzictwo
↓
↓
↓
Rok obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024
Programy wspierania naukowców
Zielona Strefa Nauki
ESOF 2024 Program Naukowy dla Śląska
18
Inwestycje w infrastrukturę akademicką
Ścieżki tematyczne Miasta Nauki
Klimat i środowisko Zdrowie i jakość życia Przemysły przyszłości Innowacje sołeczne Dziedzictwo przemysłowe i kulturowe Kreacja i krytyka
Fundamenty Miasta Nauki ŚCIEŻKI TEMATYCZNE W każdym mieście kluczowa jest komunikacja i transport – w Mieście Nauki drogi wyznaczono więc między ↓ ↓ uczelniami publicznymi. W ten sposób powstało 6 główNauka jako narzędzie Doskonałość nych wątków tematycznych, wokół których zbudowadialogu społecznego no program obchodów. ŚcieżkiNaukowa Miasta Nauki nawiązują do najważniejszych problemów naszego regionu, na któ↓ ↓ re mogą odpowiedzieć naukowcy 7 uczelni, zgodnie ze Programy wspierania Rok obchodów swoimi specjalizacjami. naukowców Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 ESOF 2024 Program Naukowy dla Śląska
↓ Dziedzictwo ↓ Zielona Strefa Nauki Inwestycje w infrastrukturę akademicką ZOBACZ: ŚCIEŻKI TEMATYCZNE
19
WYTYCZNE DO PROJEKTOWANIA → Stosowanie zasady: myśl globalnie, działaj lokalnie → Dostępność (m.in. architektoniczna, językowa, finansowa, technologiczna, dbałość o aspekty włączające i równościowe) → Egalitarność (m.in. język popularnonaukowy, powszechny dostęp, powszechne komunikowanie) → Zrównoważony rozwój (korzystanie z zasobów i ich tworzenie w sposób uwzględniający wpływ na środowisko naturalne) → Europejski wymiar (m.in. promocja międzynarodowa, udział odbiorców i gości zagranicznych, tłumaczenie materiałów, współpraca z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, uczestnictwo/tworzenie międzynarodowych sieci współpracy) → Interdyscyplinarność → Proaktywność i otwartość na problemy (m.in. prowadzenie dyskusji o problemach i wyzwaniach, dążenie do dialogu, szukanie rozwiązań w toku konsultacji społecznych i eksperckich) → Wszechstronny, powszechny i oczywisty kontakt z nauką → Odpowiedzialne i celowe projektowanie zadań/ wydarzeń/projektów (m.in. poprzez zaplanowanie i określenie w jaki sposób proponowane zadanie wpłynie na transformację regionu)
20
WKŁAD DO REALIZACJI STRATEGII EUROPEJSKIEJ → Realizacja programu Horyzont Europa na lata 2023–2024 – poszerzanie uczestnictwa i wzmacnianie Europejskiej Przestrzeni Badawczej (Horyzont – WIDERA) → Realizacja 6 priorytetów Komisji Europejskiej na lata 2019–2024 oraz realizacja Strategii badań i innowacji KE na lata 2020-2024: 1) Środowisko i klimat / Europejski Zielony Ład 2) Nasza cyfrowa przyszłość / Europa na miarę ery cyfrowej 3) Praca i gospodarka / Gospodarka służąca ludziom 4) Ochrona obywateli i wartości / Silniejsza pozycja Europy na świecie 5) Europa na świecie / Promowanie europejskiego stylu życia 6) Demokracja i prawa / Nowy impuls dla demokracji europejskiej → Wdrażanie idei Nowego Europejskiego Bauhausu (NEB) opartego na trzech wartościach: 1) zrównoważony rozwój, 2) estetyka, 3) integracja – Zielona Strefa Nauki jako laboratorium Nowego Europejskiego Bauhausu. → Realizacja Strategii Komisji Europejskiej na rzecz bioróżnorodności 2030 pod nazwą „Przywracanie przyrody do naszego życia” → Wdrażanie Celów Zrównoważonego Rozwoju 2030 ONZ → Realizacja priorytetów Programu Erasmus+: włączenie i różnorodność; transformacja cyfrowa; środowisko i walka ze zmianą klimatu; uczestnictwo w życiu demokratycznym, wspólne wartości i zaangażowanie obywatelskie
POWODY
[2]
Po co budujemy
miasto nauki
21
PO CO BUDUJEMY MIASTO NAUKI?
MIASTO NAUKI
prof. dr hab. Tadeusz Sławek Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w latach 1996–2002
Rok Nauki dobiegł końca. Napisawszy to, uświadamiam sobie, że jest to zdanie wymagające niezbędnego uzupełnienia; trzeba dodać – dobiegło końca pewne ważne przedsięwzięcie, które przez 50 tygodni prezentowało osiągnięcia i dorobek nauki, wykazując jej znaczenie w życiu nowoczesnego społeczeństwa. Mówimy więc o końcu „Roku Nauki” tylko z kronikarskiego szacunku dla chronologii tej inicjatywy, bowiem jeżeli czegoś nie powinniśmy robić, to ogłaszać „końca” roku (a właściwie „lat”) nauki, zwłaszcza gdy wkroczyliśmy wraz z wyborem Donalda Trumpa w nowy wiek (jeśli cokolwiek się „skończyło” w roku 2024, to wiek dwudziesty) szczególnie agresywnego wykorzystywania badań do tworzenia nowego podziału świata, w którym dostęp do najnowszych technologii i umiejętność ich wytwarzania wyznaczy różnicę między przyjaciółmi, wrogami i obsługującą ich „służbą” dopuszczaną jedynie do okruchów z pańskiego stołu. To z jednej strony, a z drugiej – obskuranckie decyzje amerykańskiego prezydenta służące wyłącznie interesom wyborczym i zyskaniu poparcia wielkiego przemysłu wskazują, że polityka potrafi z nauką nie tylko się nie liczyć, ale wręcz głosić tezy z nauką sprzeczne. „Drill, baby, drill”: zmiany klimatyczne są przecież tylko „lewackim” wymysłem; plastikowe rurki są lepsze od papierowych, bo te „wybuchają”, a poza tym rekin i tak zeżre wszystko, co napotka na swojej drodze. Dlatego nie ogłaszajmy „końca” roku nauki. Ale gdy mówimy o nauce, mamy na myśli (a katowicki Rok Nauki dowiódł tego dobitnie) nie tylko wielkie problemy i wielkie pieniądze niezbędne do ich rozwiązywania. Ogłoszenie „końca” roku nauki byłoby brakiem szacunku dla pracy wykonanej w ciągu 50 tygodni, w których przedmiotem spotkań (tłumnie uczęszczanych) i konferencji były różne dziedziny zjawisk, jak „zimno” ludzkiego działania i ambicji, jak „podróże kosmiczne” zachowań i afektów, jak „humor” czy „miłość”. Z tak szerokiej panoramy zagadnień wynika, że wszelka nauka to doskonalenie sztuki (tak, sztuki!) uważnego namysłu nad życiem w całym
22
bogactwie jego przejawów. Nauka jest uwagą poświęconą życiu, która sprawia, że nie ma w nim zjawisk nieważnych czy nieciekawych. Mówiąc krótko: nauka sprzeciwia się brakowi uwagi i niechlujnej pospieszności, jaką wykazujemy się (przy walnym udziale mediów społecznościowych) wobec świata. Dogłębny namysł i cierpliwa niespieszność (postawy trudne, bowiem przeciwstawiające się zatrważającej płytkości, jaka dominuje w internetowym świecie) ustanawiają wspólnotę fizyka i metafizyka, medyka i kulturoznawcy, biologa i filologa. Wszyscy oni, każdy w swej dziedzinie i właściwymi jej metodami, starają się odpowiedzieć na pytanie: jak najlepiej i najmądrzej człowiek winien wpisywać się w świat, współ-pracować ze światem, który przecież nie jest wyłącznie „ludzki” i w żaden sposób do człowieka nie „należy”. To, że mumpizm (znakomity termin na nowe rządy amerykańskiego big-techu ukuty przez Timothy Snydera) rozpoczął od zapowiedzi bezprawnego zagarnięcia nowych terytoriów i zmian nazewnictwa jako symbolicznego znaku hegemonii, nie jest w żadnej mierze przypadkiem. Trzeba koniecznie umieć to dostrzec, by ustrzec się przed cynizmem polityków. Dlatego do wspomnianych dwóch elementów postawy naukowej (albo uniwersyteckiej) dodaję następny – konieczność krytycznej obserwacji już wcielanych w życie propozycji nowego urządzenia świata. Nie chodzi o prostą technofobię, ta nie miałaby sensu, lecz o niezbędną krytyczną refleksję wobec znoszącego wszelkie ograniczenia technooptymizmu. O to, by nie dać sobie wmówić, że daleko idąca ostrożność (mówimy o „ostrożności”, nie o „odrzuceniu”) wobec tego rodzaju przedsięwzięć jak Artificial General Intelligence oznacza „zacofanie” i „wstecznictwo”. Przeciwnie – to obrona powagi ludzkiego myślenia, które dostrzega swoje możliwości, ale także swoje granice.
NAUKA DA NAM PRZYSZŁOŚĆ
prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec prorektor ds. nauki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Hasło „Nauka da nam przyszłość” ma dla mnie wyjątkowe znaczenie, zarówno jako lekarza, jak i naukowca. Od wieków to właśnie nauka była kluczem do rozwoju cywilizacji – to dzięki niej przekraczamy kolejne granice wiedzy, rozwiązujemy największe problemy ludzkości i tworzymy lepszą przyszłość. Dotyczy to zarówno technologii, gospodarki, medycyny, ekologii czy kosmosu. Nauka nie tylko poszerza nasze horyzonty, ale także daje nam narzędzia, by skutecznie mierzyć się z wyzwaniami współczesnego świata.
ŻYCIE ZMIENIA NAUKĘ
prof. dr hab. Grzegorz Hańderek Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach
Świadome zamieszkiwanie świata to nieustanna konfrontacja własnych założeń z chaosem rzeczywistości, a to oznacza, że nasza obecność objawia się w aktywnym udziale w jego interpretowaniu, przekształcaniu i tworzeniu. Żadnego z wniosków wyrosłych na gruncie tego doświadczenia nie sposób jednak uznać za oczywisty, pewny, czy trwały, a samej rzeczywistości – za przewidywalną, czy logiczną – tym bardziej, gdy poddaje się działaniu niekontrolowanych zmiennych: polityki, ekonomii, klimatu, czy po prostu ludzkiej natury. Życie jako ekosystem,
który znajduje swoją treść i formę za pomocą subiektywnych codzienności bardzo często wytwarza swoje sensy poza przyjętą przez nas logiką, metodą czy dowodem. Tym samym również badań nie sposób prowadzić w izolacji od świata – tak jak nie da się zatrzymać wkraczającego w sterylne laboratoria powietrza, niosącego ślady spalonych lasów, przemysłowych wyziewów czy mutujących wirusów. Nauka, choć dąży do obiektywności, nie jest wolna od kontekstu – to właśnie życie wymusza na niej korekty, zmienia priorytety, podważa autorytety i burzy pewniki. Porowata i rozmyta granica życia i nauki staje się obszarem interakcji oraz oddziaływań sił, połączeń i zależności. Zanurzenie nauki w świecie oznacza więc splątanie z jego sprzecznościami i głębokie uwikłanie w najróżniejsze interesy społeczne i kulturowe. Przekształcanie otoczenia poszerza jak dotąd horyzont wyłącznie ludzkiej cywilizacji, a ponieważ każda innowacja wymaga materialnej podstawy, sprowadza nasze środowisko do roli źródła zasobów i koniecznych do produkcji surowców. Historia pokazuje, że rozwój nie jest abstrakcyjną ideą, lecz ścieżką ściśle powiązaną z tym, co materialnie dostępne – od epoki kamienia, przez erę żelaza i węgla, aż po dzisiejszą gospodarkę opartą na litowo-kobaltowym krwiobiegu technologii. Współczesna droga wiodąca z Doliny Krzemowej w kierunku pierwiastków ziem rzadkich odsłania dzisiaj przed nami brutalną rzeczywistość współczesnej nauki i technologii, które – wbrew idealistycznym narracjom o innowacyjności i postępie – są w istocie zakładnikami geopolityki, surowcowej zależności i bezwzględnej walki o dominację. Nauka nie jest tu wyłącznie neutralnym obserwatorem, ale kluczowym motorem tej ekspansji, podczas gdy rzeczywistość w przeciwieństwie do jej abstrakcyjnej „natury” ma swoje granice i progi wytrzymałości. Obsesja innowacji bez refleksji nad surowcową i polityczną rzeczywistością prowadzi do powtarzania schematów nowoczesnego kolonializmu, wyzysku i konfliktów. Zamiast ślepego dążenia do nowych gadżetów i przełomów, konieczna jest uczciwa dyskusja o tym, kto kontroluje surowce, komu służą technologie i kto ponosi koszty tego „postępu”. Czy nauka da nam odpowiedź na pytanie, jak odwrócić się od dotychczasowych sposobów życia opartych na abstrakcyjnej logice niekończącego się wzrostu i nieskończonego wydobywania zasobów – czy pozwoli odzyskać stabilną równowagę i nauczyć się żyć w relacji z innymi – w „świecie, w którym mieści się wiele światów”? Być może kluczowe pytanie nie dotyczy jedynie tego, czy nauka wskaże nam rozwiązanie, ale czy będziemy gotowi je przyjąć. Czy zdołamy wyjść poza abstrakcyjne modele i dostrzec rzeczywistość w jej pełni – jako sieć powiązań, współzależności i światów, które nie muszą się wykluczać, lecz mogą współistnieć? Odpowiedzi na te pytania nie znajdziemy wyłącznie w laboratoriach czy raportach – musimy ich szukać w sposobie, w jaki żyjemy, współpracujemy i podejmujemy decyzje. Nauka może nas prowadzić, ale to życie – wielogłosowe, nieprzewidywalne, uwikłane w materię i relacje – wystawi nas na ostateczną próbę.
23
POWODY
Co istotne, „Nauka” w najszerszym tego słowa znaczeniu, ze wszystkimi swoimi dziedzinami jest ważna dla przyszłości – pojęcie „zrównoważony rozwój” wydaje się w dzisiejszym świecie kluczowe. Nie tylko szybki rozwój nowoczesnych technologii, ale ewolucja etyki, filozofii, nauk społecznych, nauk o zdrowiu określą naszą przyszłość. Co będzie wiodącym kierunkiem rozwoju, a co będzie za nim nadążać ? Ważne, abyśmy zachowali równowagę. Hasło „Nauka da nam przyszłość” jest dla mnie również przypomnieniem, jak ważna jest edukacja. Bez edukacji nie ma nauki. Trudno bez niej jest osiągnąć sukces, spełnić marzenia, czy znaleźć swoje miejsce w społeczeństwie. Współczesny świat zmienia się w niesamowitym tempie, a przyszłość należy do tych, którzy potrafią się dostosować, uczyć nowych rzeczy i rozwijać swoje umiejętności. W erze cyfrowej potrzebne jest nie tylko zdobywanie wiedzy, ale także umiejętność jej wykorzystania – kreatywne myślenie, analiza informacji i zdolność do rozwiązywania problemów. Jako profesor medycyny i kardiolog, patrzę na hasło „Nauka da nam przyszłość” także przez pryzmat medycyny – dziedziny, w której postęp naukowy bezpośrednio ratuje życie. Współczesna nauka daje nam narzędzia, dzięki którym możemy nie tylko skuteczniej leczyć, ale i zapobiegać chorobom, przewidywać ich rozwój i personalizować terapię. To właśnie nauka otwiera drzwi do przyszłości, w której choroby nie będą już wyrokiem, a medycyna stanie się bardziej skuteczna, precyzyjna i dostępna dla każdego. Pewnie mamy czasem wrażenie, że nie jesteśmy w stanie ogarnąć wizji przyszłości. I chyba nie jesteśmy – bez względu na to, czy zajmujemy się nauką, czy nie. Natomiast nasze małe cegiełki tworzone każdego dnia w dobrym celu będą z pewnością elementem przyszłości.
NAUKA. NOWY PRZEMYSŁ ŚLĄSKA
prof. dr hab. Ryszard Koziołek Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Dziś wiemy już na pewno, że bez nauki i dobrej edukacji nie zmienimy jakości życia na Śląsku; nie przyciągniemy nowych mieszkańców; nie zatrzymamy najzdolniejszej młodzieży. Ta świadomość nie jest nowa. Wbrew temu, co mówi się na temat Śląska i jego uwięzienia w przemysłowym modelu cywilizacyjnym, w ciągu półwiecza dokonały się tu dwa wielkie skoki transformacyjne – powstanie ośrodków wielkiej medycyny w Katowicach i Zabrzu oraz spektakularny rozwój kultury: muzyki, filmu, plastyki, architektury, literatury. Symbolizuje tę zmianę katowicka Strefa Kultury, ale jej zasięg obejmuje cały region. Czas na trzeci skok. Ośrodki naukowe istnieją na Śląsku od międzywojnia, ale przyszedł czas, żeby uznać naukę za priorytet rozwojowy województwa, widząc w nich jego kluczowy kapitał kulturowy i gospodarczy. Nauka to dobro naturalne, równie ważne dla regionu, jak paliwa kopalne czy przemysł z nimi związany, które zbudowały pierwszy sukces cywilizacyjny. Nauka stosowana, czyli przemysł wydobywczy i ciężki, dała nam nowoczesność, relatywnie wysoki poziom życia, pracę, wpłynęła na dynamiczny rozwój miast. Tak powstała cywilizacyjna atrakcyjność Śląska i Zagłębia, które przez dwa wieki przyciągały ludzi z Polski i Europy w poszukiwaniu pracy, zysku, ale i miejsca do życia. Wytworzyły również unikalną kulturę techniczną – efekt wielopokoleniowej pracy w środowisku skomplikowanych maszyn i złożonego podziału pracy. Praca przemysłowa stała się tym razem laboratorium społecznym, w którym testowano pokojową i efektywną współpracę ludzi różnych kultur i języków. Społeczność tę cechuje brak lęku przed maszynami, wysoki poziom kompetencji technicznych oraz skłonność do innowacji Transformacja cywilizacyjna Śląska i Zagłębia nie oznacza zerwania z ich unikalną tożsamością. Przeciwnie,
daje ona znakomite oparcie do budowania kultury innowacji i przemysłów inteligentnych właśnie, bardziej niż gdzie indziej. I podobnie jak od wieków, w niedalekiej przyszłości przemysł nauki i edukacji będzie zatrzymywać i przyciągać pracowników i mieszkańców z różnych stron Polski i świata. A przede wszystkim najzdolniejszych młodych ludzi ze Śląska i Zagłębia. W pierwszym rzędzie jednak nauka i edukacja stanowią środki spłaty długu zaciągniętego wobec wielu pokoleń mieszkańców, dotkniętych wyniszczającą zdrowie pracą, dewastacją ekologiczną środowiska, rabunkową eksploatacją złóż kopalnych, problemami społecznymi typowymi dla obszarów przemysłowych. Powinnością uczelni, miasta i regionu jest podejmowanie szerokiej, wielodziedzinowej współpracy celem systemowego diagnozowania i modelowania rozwiązań problemów, z jakimi boryka się miasto i region. Nie sposób uczynić tego osobno. Nauki chemiczne i biologiczne, medycyna i technika, nauki społeczne, humanistyka i edukacja muszą w tym celu współpracować z sobą i z jednostkami samorządowymi oraz podmiotami gospodarczymi regionu. Publiczne uczelnie województwa winny być wielkim publicznym think-tankiem w służbie mieszkańców regionu – budować jego odporność na wstrząsy i kryzysy, wzmacniać przewagę konkurencyjną w kraju i w Europie.
Nauka. Nowy przemysł Śląska
Europejskie Miasto Nauki Katowice
24
ODBIORCY
[3]
Dla kogo
jest Miasto Nauki?
25
Miasto Nauki odwiedziło blisko
600 000 uczestników
kultury i sztuki
nauki
europejskie
krajowe
INSTYTUCJE
regionalne
samorządowe i publiczne
społeczne
dzieci
non profit
MIESZKAŃCY REGIONU
↑
opiniotwórcze
fauna
→
młodzież
seniorzy
regionalne
naukowcy/badacze
administracja akademicka
krajowe
ŚRODOWISKO AKADEMICKIE
międzynarodowe
osoby studiujące
ODBIORCY ↓
OTOCZENIE biznesowe i gospodarcze
←
dorośli
flora
osoby kształcące się w szkołach doktorskich
ODBIORCY
O RADZIE MŁODYCH Rada Młodych Miasta Nauki została powołana przez Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki, aby oddać decydujący głos tym, którzy stanowią o przyszłości regionu. W jej skład weszli przedstawiciele i przedstawicielki wszystkich samorządów studenckich i doktoranckich uczelni Konsorcjum, a także Młodzieżowego Sejmiku Województwa Śląskiego i Młodzieżowej Rady m. Katowice. Prace Rady koordynował Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.
Można powiedzieć, że Miasto Nauki spadło na młodych z siłą tsunami.
Miasto Nauki dało mi coś wyjątkowego – możliwość rozwijania moich pasji i poznawania ludzi z różnych środowisk. To właśnie dzięki tym znajomościom mogę teraz pomagać przy rozwoju Akademickiego Radia na Uniwersytecie Ekonomicznym. Z kolei Rada Młodych otworzyła przede mną zupełnie nowe drzwi. Organizowanie wystaw, spotkań i wydarzeń dla społeczności akademickiej było dla mnie nie tylko wyzwaniem, ale też okazją do dzielenia się pomysłami i budowania wartościowych relacji. Wspólnie z nowymi przyjaciółmi stworzyliśmy coś, co zostanie z nami na długo – wspomnienia, projekty i relacje, które wciąż się rozwijają. A co dalej? Na pewno nie zwalniamy tempa! Mamy w głowach mnóstwo pomysłów i projektów, które chcemy realizować. Oczywiście, pojawiają się wyzwania – jak zawsze czas i finansowanie są kluczowe – ale wierzymy, że znajdziemy sposoby, by je pokonać i dalej działać dla społeczności akademickiej. Bo kiedy otaczasz się ludźmi pełnymi pasji, wszystko jest możliwe!
Paradoksalnie to właśnie to orientalne porównanie dobrze obrazuje to, co przeżyliśmy jako szeroko rozumiana grupa interesu, jako doktoranci i doktorantki, wreszcie jako Rada Młodych Miasta Nauki w roku 2024. Rozproszeni po uczelniach, szkołach, swoich mikrośrodowiskach, skupieni na własnych partykularnych potrzebach, celach i aspiracjach, zderzyliśmy się z różnorodnością regionu, świata akademickiego i po prostu z ludźmi, którzy nie okazali się tacy jak my. Pamiętam długie negocjacje Programu Rady Młodych, podczas których przekonywaliśmy się, które inicjatywy należy zrealizować. Pamiętam liczne spotkania operacyjne i ewaluacyjne, kiedy każdy zwracał uwagę na najbardziej istotny aspekt danego przedsięwzięcia. Ale najbardziej pamiętam te dobre chwile: kiedy rodziły się przyjaźnie, kiedy po prostu byliśmy razem i właśnie w tym dostrzegaliśmy wartość. Mam nadzieję, że jako grupa staniemy się pewnym projektem – projektem, który nie do końca jeszcze wie, jaki chce osiągnąć cel, ale najważniejszą wartością będzie trwanie bez względu na systemowe powiązania. Klaudia Żubryk doktorantka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Marcel Goldmann student Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach
27
WYMIARY
[4]
Gdzie
leży
Miasto
Nauki?
29
Islandia
Finlandia Norwegia
Szwecja
Estonia
Kanada
Łotwa Dania
USA
Litwa
Zjednoczone Królestwo Irlandia Holandia
Polska
Niemcy
Belgia Luksemburg
Czechy
Ukraina
Słowacja Francja
Szwajcaria
Austria
Mołdawia
Słowenia
Rumunia Serbia
Włochy
Portugalia
Bułgaria
Gruzja
Macedonia Północna Albania
Hiszpania
Armenia Turcja
Malta
Cypr
Izrael Egipt Chiny
obszar GZM →
Województwo Śląskie →
Miasta, w których odbywał się program EMNK 2024
30
Korea Południowa
Katowice
WYMIARY
GDZIE LEŻY MIASTO NAUKI?
Tytuł Europejskiego Miasta Nauki 2024 otrzymały Katowice. Od samego początku było jednak dla nas jasne, że ostatnia litera w skrótowcu EMNK, którym posługiwaliśmy się cały rok, jest tylko symboliczna. Katowice – oraz rozsiane po tym mieście uczelnie – są tylko węzłem znacznie szerszej sieci, a my sami jesteśmy tylko tak silni, jak cała ta sieć. Impuls wychodzący z Katowic obejmował więc coraz szersze kręgi: przede wszystkim Metropolię GórnośląskoZagłębiowską i całe województwo. Teraz możemy z dumą zameldować, że wydarzenia EMNK 2024 odbyły się aż w 34 miastach regionu. Nasze pomysły i plany napędzał również pierwszy człon otrzymanego przez nas tytułu. Chcieliśmy, żeby wydarzenia EMNK miały zasięg krajowy, europejski i międzynarodowy. Do Miasta Nauki przyjechali goście z 38 krajów europejskich i, rzecz jasna, spoza naszego kontynentu. Nie należały do rzadkości chwile, kiedy na katowickich bulwarach przeplatały się ze sobą rozmowy o nauce prowadzone po śląsku, po polsku i w mieszaninie języków europejskich. SERCE MIASTA NAUKI Miasto Katowice było liderem działań organizacyjnych na rzecz mieszkańców oraz organizatorem EuroScience Open Forum 2024. Miasto pełniło też wiodącą rolę w grancie unijnym KTW.Science finansowanym z programu Horizon Europe – Widening participation and strengthening the European Research Area. Katowice na blisko 2 lata uruchomiły miejsce spotkań naukowych pod nazwą Kato Science Corner i zrealizowały szereg inicjatyw popularnonaukowych, kulturalnych i sportowych, w tym konkurs wspierania inicjatyw inicjowanych przez organizacje pozarządowe. To na zlecenie Miasta 7 uczelni przeprowadziło diagnozę oczekiwań mieszkańców wobec EMNK. Uczniowie i nauczyciele katowickich szkół regularnie uczestniczyli w wydarzeniach roku obchodów, a przedstawiciele młodzieży inicjowali działania w Radzie Młodych. Miasto Katowice jest od samego początku gospodarzem Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice i wspiera uczelnie Konsorcjum w bieżącej działalności, szczególnie w zakresie infrastruktury oraz upowszechniania osiągnięć badawczych. Choć niewątpliwie sercem Miasta Nauki są Katowice,, to jego bezpośredni obszar jest zdecydowanie większy i obejmuje całe województwo. Tylko w 2024 program obchodów realizowany był w 33 miastach regionu.
MIASTA AKADEMICKIE Uczelnie Konsorcjum mają swoje siedziby w 9 miastach regionu (Bielsko-Biała, Bytom, Cieszyn, Gliwice, Katowice, Chorzów, Rybnik, Sosnowiec, Zabrze). W trakcie W trakcie badań potrzeb mieszkańców odnośnie EMNK rektorzy spotkali się z prezydentami wszystkich miast akademickich, co zaowocowało zbudowaniem programu 50 Tygodni w sposób, który w pierwszej kolejności umożliwiał skorzystanie z niego mieszkańcom miast związanych z uczelniami. Również działania Rady Młodych realizowane były we wszystkich miastach akademickich, co sprowokowało istotną dyskusję dotyczącą przyszłości młodych na Śląsku. METROPOLIA Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia wspierała finansowo i merytorycznie działania Miasta Nauki jeszcze przed podjęciem starań o tytuł. Wraz z ustanowieniem Funduszu Wspierania Nauki uczelnie Konsorcjum mogły prowadzić dodatkowe działania o szczególnym znaczeniu społecznym. To dzięki pracom realizowanym w MetroLabie GZM powstał pierwszy prototyp Zielonej Strefy Nauki, nagrodzony przez Komisję Europejską nagrodą Mobility Action 2022. GZM jest współgospodarzem Śląskiego Festiwalu Nauki oraz partnerem Programu Naukowego dla Śląska. GZM współfinansowała program obchodów Europejskiego Miasta Nauki. REGION Województwo Śląskie było największym po Komisji Europejskiej fundatorem roku obchodów EMNK 2024. Sejmik Województwa Śląskiego podjął w grudniu 2023 r. uchwałę o Wieloletniej Prognozie Finansowej Województwa Śląskiego na lata 2024–2035, w której przeznaczył na działania Konsorcjum w 2024 r. 15 mln zł. Wieloletnim finansowaniem objęto też Śląski Festiwal Nauki, umożliwiając jego stabilny rozwój jako wizytówki Województwa. Województwo Śląskie jest współgospodarzem Śląskiego Festiwalu Nauki oraz partnerem Programu Naukowego dla Śląska. Województwo pełni również kluczową rolę w procesach inwestycyjnych uczelni Konsorcjum finansowanych z funduszy europejskich. KRAJ Inicjatywa Miasta Nauki zyskała przychylność Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Zdrowia, które przyznały uczelniom Konsorcjum dodatkowe fundusze w związku z realizacją roku obchodów. Ministerstwa wspierały również komunikację ogólnopolską o Mieście Nauki.
31
EUROPA I ŚWIAT 1. Współpraca Wszystkie działania Miasta Nauki zrealizowane w roku obchodów odbywały się we współpracy z Komisją Europejską i podlegały jej nadzorowi. Zdecydowana część zadań finansowana była z grantów europejskich w ramach programu Horyzont Europa. Przedstawiciele Komisji pełnili też aktywną rolę w budowaniu programu merytorycznego. Przedstawiciele KE byli bezpośrednio zaangażowani w organizację EuroScience Open Forum, EU Talent Fair, a także konkursów EUCYS i EU TalentOn. 2. Uniwersytety Europejskie 3 spośród 7 uczelni Konsorcjum są członkami sojuszy uniwersytetów europejskich, dzięki czemu działania Miasta Nauki docierały równolegle aż do 27 uczelni w całej Europie. Uniwersytet Śląski w ramach sojuszu Transform4Europe współpracuje z 10 zagranicznymi uczelniami, Politechnika Śląska w ramach sojuszu Eureca-Pro z 8 uczelniami, a od zeszłego roku Uniwersytet Ekonomiczny w ramach sojuszu BAUHAUS4EU z 9 uczelniami. 3. Turystyka naukowa Do Miasta Nauki, m.in. w ramach organizowanych konkursów i konferencji ESOF 2024, przybyli młodzi naukowcy łącznie z 42 krajów. Lista krajów: → Albania → Armenia → Austria → Belgia → Bułgaria → Chiny → Cypr → Czechy → Dania → Egipt → Estonia → Finlandia → Francja → Gruzja → Hiszpania → Holandia → Irlandia → Islandia → Izrael → Korea Południowa → Łotwa → Litwa → Luksemburg
WIĘCEJ O SOJUSZACH EUROPEJSKICH:
32
→ Kanada → Macedonia Północna → Malta → Mołdawia → Niemcy → Norwegia → Polska → Portugalia → Rumunia → Serbia → Słowacja → Słowenia → Szwajcaria → Szwecja → Turcja → Ukraina → USA → Włochy → Zjednoczone Królestwo
Miasta i gminy, w których odbywał się program EMNK: → Będzin → Bieruń → Bielsko-Biała → Brenna → Bruksela → Bytom → Cieszyn → Czeladź → Częstochowa → Dąbrowa Górnicza → Gliwice → Istebna → Jaworzynka → Katowice → Knurów → Kuźnia Raciborska → Mikołów → Mysłowice → Ożarowice → Piekary Śląskie → Radzionków → Ruda Śląska → Rybnik → Szczyrk → Siemianowice Śląskie → Sosnowiec → Świętochłowice → Tychy → Wisła → Zabrze → Zawiercie → Żory → Żywiec
ZARZĄDZANIE
[5]
Jak
zorganizowane jest
to Miasto?
33
JAK ZORGANIZOWANE JEST TO MIASTO?
FINANSOWANIE Realizacja zadań Miasta Nauki możliwa była dzięki wsparciu instytucji: → Komisji Europejskiej → Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego → Ministerstwa Zdrowia → Województwa Śląskiego → Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii → Miasta Katowice → partnerów ze świata biznesu, sztuki, kultury i edukacji Uczelnie Konsorcjum podjęły uchwałę o podziale zadań, a Uniwersytet Śląski pełnił rolę organizatora prac wspólnych. Działania te nie byłyby możliwe, gdyby nie przychylność Marszałka Województwa Śląskiego oraz Przewodniczącego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, którzy zadeklarowali wsparcie finansowe i organizacyjne przedsięwzięć Miasta Nauki, stając się docelowo jego zaangażowanymi współorganizatorami. W przypadku grantów unijnych z programu Horyzont Widera ustalono następujący podział zadań: → EUROPEAN SCIENCE IN THE CITY AND EUROSCIENCE OPEN FORUM – KATOWICE 2024 akronim KTW.Science: Koordynator – Miasto Katowice, partner – Uniwersytet Śląski → European Union Contest for Young Scientists (EUCYS) 2024 akronim: EUCYS2024 – Koordynator – Uniwersytet Śląski
34
→ EU TalentOn Katowice 2024 – European Union Contest for early-career researchers akronim EU TalentOn Koordynator – Uniwersytet Śląski Miasto Nauki zostało zbudowane na dwuczęściowym – miejsko-akademickim – fundamencie. Inicjatywa zainspirowana przez śląskie uczelnie publiczne w 2021 r. szybko zyskała uznanie i wsparcie Miasta Katowice, które zorganizowało pierwsze środki i struktury organizacyjne konieczne do negocjacji tytułu European City of Science 2024. W międzyczasie władze rektorskie 7 uczelni publicznych z siedzibą w Katowicach połączyły siły i zawiązały Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki, stając się liderem działań merytorycznych całej inicjatywy. Liderem Konsorcjum został inicjator starań – Uniwersytet Śląski w Katowicach. W ciągu kolejnych 4 lat zarówno w Mieście, jak i wspólnie w Konsorcjum utworzono struktury organizacyjne umożliwiające m.in.: 💠 budowanie programu roku obchodów, 💠 wspólne aplikowanie o środki unijne i inne fundusze, 💠 dokonanie eksperckiej analizy potrzeb, 💠 sprawne zarządzanie procesami, 💠 prowadzenie rozmów z Komisja Europejską, 💠 sprawne komunikowanie i promocję, 💠 rzetelną analizę działań programowych, 💠 nawiązywanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
ZARZĄDZANIE
JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ OBCHODÓW EMNK 2024 RADY PROGRAMOWE
KOMISJE OPINIUJĄCE
KOMITETY
• Rada programowa – Zarząd EMNK 2024 • Rada Młodych Miasta Nauki • Rada kuratorów 50 Tygodni Miasta Nauki • Rada programowa Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice • Rada programowa ds. ICEQ • Rada programowa ds. Programu Naukowego dla Śląska
• Komisja konkursowa do oceny ofert na realizację w 2024 roku zadań z zakresu pożytku publicznego w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania pn. Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024 (miejska) • Komisja do spraw opiniowania wniosków na organizację wydarzeń oraz inicjatyw Europejskiego Miasta Nauki 2024 (miejska) • Komisja ds. opiniowania wniosków o dofinansowanie wydarzeń, inicjatyw i projektów specjalnych, realizowanych w ramach obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, w paśmie Miasto-Region-Akademia • Komisja ds. Śląskiej Nagrody Naukowej (konsorcjalna)
• Komitet sterujący ESOF 2024 • Komitet programowy ESOF 2024 • Komitet medialny ESOF 2024 • Komitet honorowy ICEQ 2024
ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCY i NADZÓR NAD PRODUKCJĄ
ZESPOŁY ROBOCZE
• Dyrektor zarządzający ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice • Dyrektor zarządzająca ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024, pełnomocnik Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki (UŚ) • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w AM • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w ASP • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w AWF • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w UE • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w PŚ • Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w SUM • Pełnomocnik Prezydenta ds. EMNK • Pełnomoczniczka Rektora UŚ ds. Zielonej Strefy Nauki • Dyrektorka biura EMNK • Dyrektor wykonawczy ds. produkcji i komunikacji EMNK 2024 • Dyrektor kreatywna ds. marketingu EMNK 2024
• Zespół kanclersko-kwestorski Konsorcjum Akademickiego • Międzyuczelniany zespołu ds. promocji, komunikacji i współpracy • Międzyuczelniany zespół rzeczników prasowych • Międzyuczelniany zespół ds. MRA • Zespół ds. EU TalentOn • Zespół ds. EUCYS • Zespół ds. ESOF 2024 • Zespół ds. Europejskiej Nocy Naukowców • Międzyuczelniany zespół ds. MIRA • Zespół ds. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice • Zespół producencki 50 Tygodni • Zespół Roboczy odpowiedzialny za realizację zadań związanych z ubieganiem się i przyznaniem miastu Katowice tytułu Europejskiej Stolicy Nauki 2024 • Zespół Roboczy odpowiedzialny za przygotowanie do realizacji projektu pn. „Zielona Strefa Nauki” • Zespół Roboczy odpowiedzialny za pozyskanie i realizację grantu European Science in the City next generation
• Dyrektorka wykonawcza ds. organizacji wizyt, wydarzeń akademickich i programu całorocznego EMNK 2024 • Dyrektor wykonawcza ds. programu młodych EMNK 2024 • Dyrektor wykonawczy ds. 50 Tygodni i programu całorocznego • Dyrektor wykonawczy ds. ESOF • Dyrektor kreatywny ds. 50 Tygodni EMNK 2024 • Dyrektorka ds. środków unijnych EMNK 2024 • Kierownik wykonawcza projektu EU TalentOn • Koordynatorka Seeds of Science • Kierownik wykonawcza projektu EUCYS • Koordynatorka Science in the City Festival • Koordynatorka ds. fundraisingu • Koordynator ds. mediów • Koordynatorka programu nauczyciele – nauczycielom • Koordynatorka Talent Fair • Koordynator wykonawczy projektu Europejska Noc Naukowców • Koordynatorka ds. programu Zielonej Strefy Nauki 2024 • Koordynatorka ds. Citizen Science • Konsultant ds.dostępności • Konsultant ds. równości i różnorodności • Konsultant ds. troski o środowisko naturalne
35
KONSORCJUM AKADEMICKIE – KATOWICE MIASTO NAUKI
MIASTO KATOWICE
Zarząd EMNK 2024 – Rada programowa ↓ ↓
↓
Dyrektor Zarządzająca ds. EMNK 2024 – Pełnomocnik Konsorcjum Akademickiego
Przewodniczący Komisji i Zespołów
↓
↓
↓
Międzyuczelniany zespół koordynujący
Zespół roboczy odpowiedzialny za grant European Science in the City Next Generation
Komisja Konkursowa opiniująca złożone oferty na realizację w 2024 roku zadań publicznych w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania pn. „Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024”
↓ Biuro EMNK 2024 ↓ Zespół zarządzający | nadzór nad produkcją ↓
Zespół roboczy odpowiedzialny za projekt Zielonej Strefy Nauki
Komisja do spraw opiniowania wniosków na organizację wydarzeń oraz inicjatyw Europejskiego Miasta Nauki 2024
Międzyuczelniany zespół ds. promocji, komunikacji i współpracy z mediami
Zespół ds. logistycznej organizacji ESOF 2024
Międzyuczelniany zespół rzeczników prasowych
Zespół Roboczy odpowiedzialny za realizację zadań związanych z ubieganiem się i przyznaniem miastu Katowice tytułu Europejskiej Stolicy Nauki 2024
Zespół organizacyjny ds. TalentOn Zespół organizacyjny ds. EUCYS Zespół producencki ds. 50 Tygodni Zespół ds. merytorycznej organizacji ESOF 2024 Komisja ds. opiniowania wniosków o dofinansowanie wydarzeń, inicjatyw i projektów specjalnych, realizowanych w ramach obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, w paśmie Miasto-Region-Akademia Produkcja wydarzeń strategicznych Fundraising
Struktura organizacyjna
36
Sprawna realizacja zadań była możliwa z uwagi na m.in. następujące elementy dotychczasowej współpracy: 💠 przeprowadzenie w latach 2022-2024 badania potencjału współpracy m.in. w zakresie widzialności, wpływu społecznego, upowszechniania nauki – w proces zaangażowanych było ponad 160 pracowników wszystkich uczelni, uzyskano blisko 2 tysiące stron raportów i rekomendacji, dokonano analizy wszystkich kluczowych projektów badawczych, potencjału współpracy badawczej i promocyjnej. Zadania te pozwoliły na wyłonienie 50 kluczowych tematów oraz propozycji rady kuratorów realizujących poszczególne tygodnie. 💠 Stała komunikacja Rady Programowej, złożonej z władz rektorskich wszystkich uczelni, którzy w drodze uchwał dokonywali ustaleń dotyczących podejmowanej problematyki, zadań realizowanych przez poszczególne uczelnie, podziału środków. 💠 Ścisła i regularna współpraca organizacyjna 10 podmiotów – 7 uczelni, miasto Katowice, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego 💠 Zróżnicowane finansowanie: 3 projekty unijne, dotacja Województwa Śląskiego, dotacja GZM, sektor prywatny 💠 Zaangażowanie ponad 200 podmiotów w roli partnerów zobowiązanych do promocji zadań EMNK 2024 (m.in. biblioteki, domy kultury, szkoły).
💠 8 lat współpracy na polu upowszechniania nauki poprzez porozumienie na rzecz organizacji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice. 💠 Organizacja zadań w EMNK poprzez międzyuczelniane zespoły.
MARKETING I KOMUNIKACJA Strategia promocji, komunikacji i współpracy z mediami Realizacja działań związanych z promocją i komunikacją Europejskiego Miasta Nauki Katowice rozpoczęła się od wspólnego działania 7 katowickich uczelni publicznych w tzw. projekcie konsolidacyjnym („Wspieranie procesów konsolidacji uczelni” (nr MEiN/2022/DIR/1761, realizowanym w ramach projektu MEiN dofinansowanego z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego). Projekt miał na celu zbadanie potencjału uczelni, zbliżenie do siebie zespołów wykonawczych realizujących różne zadania, a także zbadanie możliwości współtworzenia w przyszłości skonsolidowanej uczelni. Była to także okazja do wypracowania wspólnego systemu działań komunikacyjnych – w jednym z zespołów roboczych opracowano między innymi koncepcję przekazywania sobie najważniejszych informacji, wymiany treści, korzystania ze wspólnych zasobów czy koordynacji działań. Dzięki analizie potencjału możliwe było płynne przejście do prac związanych z zarządzaniem komunikacją EMNK 2024, ponieważ wspomniany wcześniej zespół roboczy w naturalny sposób wziął na siebie działania związane z obchodami 2024 r. Zespół spotykał się regularnie od 2023 r., a także przez cały czas trwania obchodów Europejskiego Miasta Nauki. Korzyści płynące z takich działań koordynacyjnych sprawiły, że przedstawiciele Uczelni zdecydowali o utrzymaniu tej formy współpracy. Pierwszym wspólnym działaniem zespołu zrealizowanym jeszcze w 2023 r. było opracowanie dokumentów wskazujących na zakres obowiązków poszczególnych uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki, w tym w zakresie działań komunikacyjnych i promocyjnych. Uczelnie wskazały na planowane działania i zobowiązały się do ich realizacji, a także przedstawiły narzędzia, jakimi dysponują. Następnie doszło do wielostronnego przyjęcia uchwał dotyczących strategii działań – od tego momentu komunikacja EMNK mogła formalnie być realizowana jako zadanie wszystkich siedmiu uczelni. Działania promocyjno-komunikacyjne w 7 uczelniach Konsorcjum były realizowane zgodnie z dokumentem ,,Strategia promocyjno-komunikacyjno-medialna Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki”, przyjętym w formie uchwały 7 rektorów uczelni Konsorcjum 13 lutego 2024 r.
37
ZARZĄDZANIE
O całokształcie Miasta Nauki decyduje Rada Programowa, w skład której wchodzili do tej pory przedstawiciele byłych i obecnych władz rektorskich 7 uczelni Konsorcjum oraz Prezydent Miasta Katowice: → prof. dr hab. Władysław Szymański, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach → prof. dr hab. Jarosław Mamczarski, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach → prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, → prof. dr hab. Grzegorz Juras, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki → prof. dr hab. n.med. Andrzej Małecki, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki → prof. dr hab. inż. Celina Olszak, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach → prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, Politechnika Śląska → prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, Politechnika Śląska → prof. dr hab. n.med. Tomasz Szczepański, Śląski Uniwersytet Medyczny → prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Uniwersytet Śląski w Katowicach → dr Marcin Krupa, Miasto Katowice
50 Tygodni Miasta Nauki (autorka: dr Martyna Sobolewska – absolwentka Wydziału Artystycznego w Cieszynie (obecnie Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji)
38
ZASADY WSPÓŁPRACY MIĘDZYUCZELNIANEGO ZESPOŁU DS. PROMOCJI I KOMUNIKACJI: Zespół pod nadzorem dyrektor kreatywnej ds. marketingu oraz dyrektora wykonawczego ds. produkcji i komunikacji. Działania zespołu rozpoczęły się na ok. pół roku przed startem obchodów EMNK 2024. Przyjęto wówczas zestaw zadań do wykonania, które związane były z przygotowaniami działań promocyjnych i komunikacyjnych EMNK. Wykorzystano w tym celu część analiz wypracowanych pomiędzy uczelniami Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki w tzw. projekcie konsolidacji uczelni. Działania w zakresie przygotowań obejmowały: 1) Opracowanie zagadnień i wytycznych w zakresie systemu identyfikacji wizualnej projektu (m.in. opracowanie systemu, opracowanie projektów graficznych stron internetowych, itp.). 2) Opracowanie zagadnień i wytycznych w zakresie zasad komunikacji (m.in. opracowanie zasad wymiany informacji, wskazanie na grupy docelowe i ich potrzeby, dobór narzędzi, opracowanie stylebooka EMNK). 3) Istotnym krokiem było rozwinięcie dotychczasowej współpracy i ustalenie zasad komunikacyjnych pomiędzy Konsorcjum a partnerami EMNK 2024, czyli
4) Urzędem Miasta Katowice, Urzędem Marszałkowskim Województwa Śląskiego i Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Ustalono między innymi rozwiązania polegające na wymianie istotnych informacji i udostępnieniu zasobów. Wprowadzono także zmiany dotyczące stron internetowych podmiotów, tak aby informowały one o obchodach EMNK. W przypadku wszystkich partnerów ustalono zwiększenie priorytetu dla informacji związanych z Miastem Nauki dla jeszcze lepszego dotarcia do grup docelowych. Ze względu na organizowanie wspólnych działań, wydarzeń i przedsięwzięć możliwe było osiągnięcie synergii w komunikacji m.in. w zakresach dotyczących przestrzeni Kato Science Corner x Metrolab GZM, Zielonej Strefy Nauki, a także wydarzeń wspieranych finansowo przez poszczególne instytucje. 5) Dla uspójnienia rozwiązań komunikacyjnych opracowany został także dokument zawierający najważniejsze ustalenia dotyczące EMNK 2024. Tzw. „Stylebook EMNK 2024” zawierał informacje dotyczące zasad językowych, formatowania treści, stosowania argumentacji dotyczącej obchodów, kanałów komu-nikacyjnych i sposobów dotarcia do grup docelowych. Dokument został przekazany do wykorzystania przez wszystkich partnerów. Jego uzupełnieniem były również materiały dotyczące zasad stosowania identyfikacji wizualnej EMNK. 6) W ramach pracy zespołu międzyuczelnianego ds. komunikacji EMNK 2024 przygotowane zostały również dokumenty pozwalające na planowanie działań komunikacyjnych dotyczących obchodów, a także działań realizowanych przez poszczególne uczelnie. Plany komunikacyjne przyjęły formę dokumentów online uzupełnianych na bieżąco przez partnerów. Podczas całych obchodów stosowane były osobne plany dla 50 Tygodni w Mieście Nauki oraz dla poszczególnych pasm (MRA, Nauczyciele-Nauczycielom). Wszyscy partnerzy otrzymali także instrukcje komunikacyjne wskazujące na to, jakie są wymagania dotyczące realizowanych działań komunikacyjnych. 7) Regularne spotkania koordynacyjne. W ramach pracy zespołu ustalono także zakres odpowiedzialności partnerów za realizację zadań, w tym: → realizację komunikacji centralnej (realizowana pod kierownictwem Uniwersytetu Śląskiego; odpowiedzialni za kreowanie treści i ich rozpowszechnianie byli wszyscy partnerzy) → realizacja komunikacji między partnerami (ustalenie zasad wymiany informacji, rozwiązania techniczne dotyczące wymiany zasobów, itp.) → realizacja komunikacji z wykorzystaniem stron internetowych (opracowano m.in. stronę internetową www.miastonauki.pl oraz program. miastonauki.pl) → realizacja komunikacji z wykorzystaniem SM (ustalono zasady realizacji komunikacji z wykorzystaniem profili SM dla EMNK 2024)
39
ZARZĄDZANIE
Strategia obejmowała m.in.: 💠 5 obszarów działań: marketing, komunikacja wewnętrzna, komunikacja zewnętrzna, identyfikacja wizualna, współpraca z mediami, 💠 sposób realizacji bezpośredniego nadzoru nad obszarami w podziale na 10 współorganizatorów EMNK 2024, a także określenie szczegółowych zadań dla obszarów, 💠 20 głównych wątków tematycznych koniecznych do zakomunikowania: ➞ EMKN 2024 (kampania krajowa i europejska) ➞ Śląska nauka (kampania krajowa i europejska) ➞ Studiuj w Katowicach (kampania krajowa) ➞ EUCYS, ➞ TalentOn ➞ 50 Tygodni w Mieście Nauki ➞ Miasto-Region-Akademia ➞ Program obchodów – pozostałe (młodzi, nauczyciele, science truck, seeds of science) ➞ Dzień Nauki Polskiej w Parlamencie Europejskim ➞ Międzyuczelniana Inauguracja Roku Akademickiego ➞ Noc Naukowców, ➞ Weekend Zamknięcia ➞ ESOF 2024 ➞ Science in the City Festival ➞ Zielona Strefa Nauki ➞ Sieciowe Centrum Nauki ➞ Śląski Festiwal Nauki Katowice ➞ Zapytaj Naukowca ➞ Nauka nowy przemysł Śląska. 💠 założenia budżetowe, 💠 wytyczne strategiczne dot. identyfikacji wizualnej dla poszczególnych kampanii marketingowych, 💠 wytyczne strategiczne dot. miejsc promocji, 💠 wytyczne strategiczne dot. komunikacji zewnętrznej i wewnętrznej, 💠 wytyczne strategiczne dot. partnerów medialnych i kontaktów z mediami, 💠 podział zadań między 10 współorganizatorów EMNK, w tym lidera i partnera projektu KTW.Science.
→ inne formy komunikacyjne, m.in. aplikacje i newslettery (przygotowano zasady komunikacji z użyciem newslettera Supernova docierającego każdorazowo do ponad 20 000 odbiorców; opracowano modyfikację aplikacji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice oraz wdrożono nowy produkt w postaci aplikacji EMNK 2025) Partnerzy EMNK ustalili również zasady odpowiedzialności za pozostałe zadania komunikacyjne, takie jak: → realizacja publikacji drukowanych (m.in. publikacja o 50 najważniejszych projektach badawczych realizowanych przez Konsorcjum, publikacja zawierająca scenariusze lekcji inspirowane 50 Tygodniami tematycznymi EMNK) → realizacja podcastów tematycznych (dotyczących 50 Tygodni w Mieście Nauki a także stanowiących podsumowanie poszczególnych działań realizowanych w ramach EMNK) → wdrożenia dodatkowych serwisów internetowych (np.: www.askthescientist.eu, www.esof.eu, www. studiujwmiescienauki.pl) → działania w zakresie nadzorowania statystyk i przekazywania bieżących danych dotyczących efektywności komunikacyjnej 8) Dotarcie do odbiorców – dzięki wykorzystaniu efektów oraz danych z projektu konsolidacyjnego uczelni Konsorcjum udało się zbudować sieć kontaktów oraz form dotarcia do odbiorców. Pozyskane z uczelni dane pozwoliły na zbudowanie zasobów ułatwiających planowanie realizacji kampanii komunikacyjnych i promocyjnych. Jednocześnie wykorzystanie kanałów dotarcia dostępnych większej liczbie podmiotów pozwoliło na uzyskanie efektu synergii w komunikacji. Wspomniane wcześniej spotkania koordynacyjne pozwoliły przy tym uniknąć problemu nadmiarowości i powtarzalności treści. 9) Prowadzone były działania analityczne oparte między innymi na: → własnych narzędziach analitycznych dostępnych uczelniom Konsorcjum → zamawianiu raportów medialnych dotyczących skuteczności działań promocyjnych i komunikacyjnych EMNK 2024 → wykorzystywaniu narzędzi do badania siły marki oraz analizujących działania w zakresie mediów społecznościowych (Brand24 i SoTrender) 10) Współpraca z zewnętrznymi podwykonawcami pozwoliła na odciążenie głównego zespołu odpowiedzialnego za promocję i komunikację z realizacji zadań w okresach szczególnego nasilenia prac. Wzajemna wymiana doświadczeń partnerów w zakresie współpracy z zewnętrznymi usługodawcami pozwoliła na wypracowanie portfolio zaufanych podmiotów i osób, którym zlecane były prace w zakresie, m.in.: → obsługi działań SM → obsługi fotograficznej
40
→ opracowywania tekstów oraz treści do materiałów sponsorowanych → realizacji usług projektowania graficznego Współpraca z zewnętrznymi podmiotami wpłynęła także pozytywnie na różnorodność przekazu oraz uzyskanie atrakcyjnych form dotarcia do odbiorców. 11) Realizacja zadań kluczowych – zespół poza realizacją działań standardowych, takich jak obsługa promocyjno-komunikacyjna poszczególnych pasm EMNK 2024 (50 Tygodni, MRA, Nauczyciele-Nauczycielom, itp.) realizował skoordynowane aktywności w zakresie następujących wydarzeń/zakresów tematycznych: → Dzień Nauki Polskiej → Wizyta EMNK w Brukseli → Działania zw. z ESOF → Działania zw. z TalentOn i EUCYS → Działania zw. z MIRA → Działania zw. z ŚFN → Promocja konkursu FameLab → Szkoła Popularyzatora → Działania zw. z Citizen Science → Radio EMNK W ramach realizacji działań komunikacyjnych korzystano z następujących kanałów dotarcia do odbiorców: → social media EMNK 2024 → social media uczelni Konsorcjum → strony internetowe EMNK 2024 → strony internetowe uczelni Konsorcjum → usługi mailingowe i newsletterowe → aplikacja mobilna → podcasty → wysyłka komunikatów do mediów → konferencje prasowe i briefingi → reklamy w mediach i social mediach → treści sponsorowane w mediach → dodatki prasowe do gazet i magazynów Najważniejsze statystyki dotyczące działań komunikacyjnych: 💠 Zasięgi stron internetowych EMNK 2024: 1 647 694 użytkowników 💠 Zasięg profili FB związanych z EMNK 2024 (m.in. profil główny, ŚFN, TalentOn, EUCYS, ESOF i inne): 9 250 781 użytkowników 💠 Zasięgi treści Instagram EMNK 2024 (m.in. ŚFN, TalentOn, EUCYS, ESOF i inne): 1 431 734 odbiorców 💠 Liczba wszystkich publikacji treści online dotyczących EMNK 2024: 19 966 💠 Liczba wszystkich interakcji (online i offline) z publikacjami o EMNK 2024: 209 211 531 kontaktów 💠 Wartość całościowa ekwiwalentu medialnego wygenerowanego dla EMNK 2024 (AVE): 40 385 927 zł 💠 Liczba wszystkich publikacji w prasie: 353 💠 Zasięg odbiorców komunikatów radiowych i podcastów: 2 631 000 odbiorców
MEDIA W ramach EMNK w 2024 zrealizowano wspólnie w Konsorcjum kampanie marketingowe promujące pośrednio i bezpośrednio uczelnie Konsorcjum jako uczelnie współpracujące (reklama zewnętrzna, prasa, telewizja, radio, internet, media społecznościowe – łącznie 160 podmiotów): → Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024 (ogólnopolska); → Nauka. Nowy przemysł Śląska (ogólnopolska we współpracy z Urzędem Marszałkowskim); → Zapytaj Naukowca (międzynarodowa, ciągła); → Studiuj w Mieście Nauki (ogólnopolska, ciągła); → EuroScience Open Forum (międzynarodowa we współpracy z Urzędem Miasta); → 7 i 8. Śląski Festiwal Nauki (ogólnopolska); → Bright Young Minds (międynarodowa); Przez cały rok wspólnie prowadzono cykliczne działania dotyczące upowszechniania badań realizowanych w uczelniach Konsorcjum oraz komunikowania o programie obchodów, m.in. w następujących mediach: Telewizja: TVN, Polsat, TVP, TVP Info, TVP Nauka, TV Silesia, Telewizja TVT, COMTV; Radio: Radio RMF FM, Radio ZET, Polskie Radio, Radio TOK FM, Antyradio, Radio ESKA, Radio Nowy Świat, Radio Katowice, Radio 357, Radio RMF MAXX, Radio Chilli ZET, Radio eM, Meloradio, Radio Złote Przeboje, Radio Bielsko, Rock Radio, Radio Fama, Radio Plus, Radio Pogoda, Radio VOX FM Internet: Financial Times UK, European Federation for Science Journalism, European Union of Science Journalists Association, Science-guide.eu, Helsingin sanomat, Onet, PAP Nauka w Polsce, Forum Akademickie, Świat Nauki, Wiedza i Życie, Polityka, Pulsar, Charaktery, RMF24.pl, wKatowicach.eu, Nasze Katowice, Nowoczesny Przemysł, Portal Samorządowy, wnp.pl, Slazag, Śląska Opinia, Nasze Sprawy Prasa: Newsweek, Forbes, Świat Nauki, Wiedza i Życie, Polityka, Rzeczpospolita, Perspektywy, Charaktery, Europerspektywy, Dziennik Zachodni, Gazeta Wyborcza, Nasze Katowice, Magazyn Pacjent i Zdrowie, Gość Niedzielny, Business Life Polska, Głos Ziemi Cieszyńskiej, Nasze Miasto Śląskie, Trybuna Górnicza
MARKETING W obszarze działań dotyczących marketingu zrealizowano liczne prace w zakresie: tworzenia materiałów graficznych, opracowań reklamowych, materiałów promocyjnych (gadżety, branding), organizacji stoisk informacyjnych, promocyjnych oraz kampanii reklamowych w przestrzeni publicznej i w internecie, które dotyczyły promocji samego EMNK 2024 oraz przedsięwzięć, inicjatyw w ramach fundamentów EMNK 2024, tj.: → Program obchodów: 50 Tygodni w Mieście Nauki, Miasto-Region-Akademia, Program Młodych, Nauczyciele-Nauczycielom, wydarzenia strategiczne: KATOPOLIS – widowisko otwarcia roku obchodów Europejskiego Miasta Nauki 2024 7. i 8. edycja Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice, EU Talent Fair, Dzień Nauki Polskiej w Parlamencie Europejskim, Święto Rawy, Międzyuczelniana Inauguracja Roku Akademickiego 2023/2024 oraz 2024/2025, Noc Naukowców w Europejskim Mieście Nauki 2024 , Święto Rawy, Kongres Jakości Kształcenia, Koncert Galowy Miasta Nauki → Doskonałość naukowa: Program Naukowy dla Śląska, Projekty Citizen Science, EuroScience Open Forum 2022 i 2024, EU Talent Fair, Science in the City Festival, Akademia Popularyzacji Nauki, Obserwatorium przyszłości nauki, Programy EMNK IDB UŚ, Śląska Nagroda Naukowa, Spin Business Accelerator → Infrastruktura Miasta Nauki: Sieciowe Centrum Nauki, Zielona Strefa Nauki, inwestycje uczelni. Działania promocyjne były prowadzone przez cały rok w miejscach strategicznych, takich jak: Kato Science Corner, Rynek w Katowicach, miejskie Domy Kultury, świetlice, kluby seniora, centra przesiadkowe, urzędy, biblioteki, szkoły, dworce kolejowe w województwie śląskim; infokioski na terenie galerii handlowych; środki komunikacji zbiorowej (ZTM, Koleje Śląskie, PKP). Wykorzystywano po następujące nośniki reklamowe: billboard, plakaty drukowane i cyfrowe, reklama w wiatach przystankowych, reklama wielkoformatowa, reklama wideo. Zaprojektowano oraz wyprodukowano dystrybuowane wśród uczestników wydarzeń liczne gadżety, takie jak: długopisy, notesy, ołówki, torby bawełniane, autorskie torby materiałowe, torby z recyklingu, plecaki, smycze, naklejki, butelki szklane, odblaski, torby z nasionami, kubki, koszulki funkcyjne, t-shirty, czapki z daszkiem, nerki, bluzy, lunchboxy. Stworzono projekty oraz wyprodukowano materiały brandingowe: rollupy, namioty pneumatyczne, heptagony, kulę reklamową, flagi, kostki do siedzenia, leżaki, trybunki, instaramki, bramę pneumatyczną, które służyły do oznakowania wydarzeń oraz promocji marki EMNK 2024. Ponadto w ramach szeregu działań Uniwersytet Śląski w Katowicach, lider Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki (KAKMN), zrealizował kampanię „Nauka. Nowy przemysł Śląska”. Cele kampanii obejmowały: dotarcie do odbiorców w całej Polsce; promocję Katowic jako miasta nauki; ukazanie Śląska jako regionu
41
ZARZĄDZANIE
💠 Zasięg stron internetowych 7. i 8. Śląskiego Festiwalu Nauki: 168 429 użytkowników 💠 Zasięg kampanii online dotyczącej akcji Zapytaj Naukowca/Ask the Scientist: 4 107 368 użytkowników
42
ZARZĄDZANIE
atrakcyjnego do studiowania, mieszkania i rozwoju zawodowego, a także podkreślenie znaczenia współpracy między uczelniami, instytucjami naukowymi i otoczeniem społeczno-gospodarczym. Zmieniając postrzeganie Śląska z regionu przemysłowego na miejsce dynamicznego rozwoju wiedzy i nowych technologii, kampania prezentowała naukę jako nowy fundament przyszłości. Do realizacji kampanii opracowano spójne i przyciągające uwagę kreacje graficzne w kontrastowych kolorach, eksponujące hasła, które pojawiły się na nośnikach outdoorowych i w mediach społecznościowych. Głównym hasłem kampanii było „Nauka. Nowy przemysł Śląska”, przedstawiające województwo śląskie jako region, który przekuwa swoje industrialne dziedzictwo w naukę, sztukę i nowe możliwości budowania kariery oraz spędzania czasu. Pozostałe hasła to: „Jedni artyści kończą. Inni zaczynają”, „Wpadnij na studia, zostań na życie”, „Tu się studiuje, tu się pracuje, tu się żyje”, „Nauka i edukacja, nasze pokłady”. W projektach zastosowano krój pisma Di Grotesk KatoScience, autorstwa Mariana Misiaka, który powstał specjalnie dla EMNK 2024. Obok haseł zastosowano następujące elementy graficzne: 1) asterysk – część logo EMNK 2024, odwołujący się do znaku przypisu oraz symbolizujący siedem uczelni KAKMN; 2) ikony Spodka i szybu kopalnianego z projektu Medialab Katowice, popularyzującego dziedzictwo architektoniczne regionu. Na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), w Gdańsku, Warszawie, Wrocławiu i Krakowie zrealizowano 619 reklam zewnętrznych typu: wielkoformatowe, billboardy, fullback na autobusach, tramwaj, ekrany na dworcach kolejowych, lotniskach, w pociągach. W internecie kampania była obecna na: Google, YouTube, Facebook, Instagram i LinkedIn. Przygotowano także specjalny spot radiowy emitowany w ogólnopolskich stacjach radiowych. Kampania była realizowana we współpracy z wielokrotnie nagradzaną agencją kreatywną Huta 19 im. Joachima Fersengelda, kierowaną przez Dariusza Rzontkowskiego, absolwenta ASP w Katowicach. Kampania promowała Katowice i Śląsk jako miejsce rozwoju, edukacji, nauki i innowacji. Zrealizowane działania miały na celu wzmocnienie wizerunku Katowic jako Europejskiego Miasta Nauki 2024 oraz wzmocnienie rozpoznawalności uczelni Konsorcjum Akademickiego. Dodatkowo kampania podkreśliła, że Śląsk to region, w którym nauka, współpraca z przemysłem i kultura akademicka napędzają rozwój oraz oferują atrakcyjne warunki do życia i pracy.
IDENTYFIKACJA WIZUALNA
175%
System identyfikacji wizualnej EMNK 2024 Do prowadzenia spójnej komunikacji wizualnej na temat Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 został stworzony system identyfikacji wizualnej. Nad kreacją i wdrażaniem pracował zespół absolwentów i pracowników ASP w składzie: Aleksandra Braska, Jan Dybała, Anna Kopaczewska, Mikołaj Hałabuda, Dawid Koruszowic, Hanna Sitarz-Pietrzak oraz gościnnie Marian Misiak – projektant krojów pisma i publicysta, badacz kultury wizualnej, który przygotował specjalną wersję swojego kroju Di Grotesk KatoScience – oficjalnego fonta Konsorcjum. Zespół zaprojektował logo EMNK 2024, w którym zastosowano charakterystyczny dla tekstów naukowych znak przypisu – gwiazdkę (asterysk), formą odnoszący się do 7 uczelni zorganizowanych wokół wspólnej misji, współpracujących ze sobą i działających w celu wzmocnienia infrastruktury badawczej i potencjału naukowego. Powstała także księga znaku i manual systemu identyfikacji wizualnej EMNK 2024. Zespół realizował warsztaty dotyczące komunikacji i strategii promocji EMNK 2024. Logo EMNK 2024 oraz font DiGrotesk KatoScience były wykorzystywane przez pracowników podmiotów organizujących EMNK 2024 w związku z działalnością Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Użycie logo EMNK 2024 jest konsultowane w poszczególnych instytucjach we wskazanych jednostkach w celu dbałości i zachowanie poprawności stosowania systemu. System identyfikacji wizualnej Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 był podstawowym systemem stosowanym w komunikacji wizualnej EMNK 2024. Dla pasma 50 Tygodni w Mieście Nauki oraz wydarzeń kluczowych: ESOF 2024, EU TalentOn 2024, EUCYS 2024 stworzono systemy identyfikacji wizualnej spójne z SIW EMNK 2024.
💠 💠 💠 💠 💠 💠 DiGrotesk KatoScience 💠 💠 💠 💠 💠 💠
KSIĘGA SYSTEMU
KSIĘGA
IDENTYFIKACJI WIZUALNEJ
ZNAKU
EMNK 2024
EMNK 2024
43
Ilustracje tematyczne dr Natalii Łukomskiej
System identyfikacji wizualnej 50 Tygodni w Mieście Nauki Do promocji każdego z 50 Tygodni w Mieście Nauki tworzone są projekty graficzne utrzymane w spójnej stylistyce zgodnej z systemem identyfikacji wizualnej EMNK. Realizowane były następujące materiały graficzne: reklamy zewnętrzne do ekspozycji na nośnikach typu billboard, plakaty z miesięcznym programem – do druku oraz do ekspozycji na nośnikach cyfrowych, reklamy z programem miesięcznym do ekspozycji w wiatach na przystankach tramwajowych i autobusowych, plakaty ze szczegółowym programem danego Tygodnia, pocztówki z ilustracjami dr Natalii Łukomskiej, na strony internetowe: miastonauki. pl oraz uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki, do komunikacji w social mediach EMNK 2024 oraz uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki.
W projekcie systemu identyfikacji wizualnej EU TalentOn 2024 zastosowano rozszerzoną paletę kolorów oraz liternictwo stosowane w systemie identyfikacji wizualnej EMNK 2024 oraz elementy graficzne z systemu identyfikacji wizualnej 2022. System opracowała dr Iwona Cichy.
System identyfikacji wizualnej ESOF 2024
System identyfikacji wizualnej EUCYS 2024
W projekcie systemu identyfikacji wizualnej EuroScience Open Forum Katowice 2024 zastosowano paletę kolorów oraz liternictwo stosowane w systemie identyfikacji wizualnej EMNK 2024 oraz element znaku EMNK 2024 – asterysk. Autorem sytemu jest dr hab. Tomasz Kipka, prof. UŚ.
Na System Identyfikacji Wizualnej EUCYS 2024 składa się logo zawierające element graficzny EUCYS rozbudowany o ikonę najbardziej znanego w Katowicach budynku o nazwie Spodek. W projekcie systemu identyfikacji wizualnej EUCYS zastosowano paletę kolorów oraz liternictwo stosowane w systemie identyfikacji wizualnej EMNK 2024. System opracowała dr Martyna Sobolewska.
System identyfikacji wizualnej EU TalentOn 2024
SYSTEM
SYSTEM
SYSTEM
IDENTYFIKACJI
IDENTYFIKACJI
IDENTYFIKACJI
WIZUALNEJ
WIZUALNEJ
WIZUALNEJ
ESOF
TALENTON 2024
EUCYS 2024
44
ZARZĄDZANIE SPONSORZY I PARTNERZY Europejskie Miasto Nauki zyskało przychylność wielu instytucji, firm i przedstawicieli otoczenia społecznego. W promocję wydarzeń roku nauki zaangażowały się liczne szkoły, domy kultury i instytucje kultury, a także urzędy miast akademickich w regionie.
Sponsorem złotym Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 był PKO Bank Polski, stanowiący przykład wzorowej współpracy międzysektorowej ze środowiskiem akademickim. W Mieście Nauki Bank współorganizował aż 15 wydarzeń w ramach programu 50 Tygodni w Mieście Nauki oraz Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice.
Szczególnie zaangażowanymi partnerami i/lub sponsorami Miasta Nauki był następujące instytucje: → Muzeum Śląskie w Katowicach → Urząd Statystyczny w Katowicach → Filharmonia Śląska im. H. M. Góreckiego → Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Katowicach → Biblioteka Śląska → Instytucja Filmowa „Silesia Film” w Katowicach → Opera Śląska → Śląskie Centrum Wolności i Solidarności → Zamek Cieszyn → Teatr Rozrywki → Teatr Zagłębia w Sosnowcu → Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach → Miejska Biblioteka Publiczna im. Gustawa Daniłowskiego w Sosnowcu → Planetarium Śląskie → Centrum Łukasiewicz → Decathlon Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością → Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA → Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA → ING Bank Śląski SA → Koleje Śląskie sp. z o.o. → Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej → Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System SA → PKO Bank Polski → Polsko – Amerykańska Komisja Fulbrighta → Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach → Skymedia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością → iSpot Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością → Fakro Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Rok 2024 Europejskiego Miasta Nauki Katowice był wyjątkowym i ogromnie ciekawym przedsięwzięciem popularyzującym naukę. Działania edukacyjne podejmowane przez PKO Bank Polski w tym czasie znakomicie wpisywały się w tematykę poszczególnych tygodni i pozwalały nam na wzmacnianie współpracy z Uczelniami biorącymi czynny udział w tym projekcie. Jako bank staramy się aktywnie wspierać projekty w obszarze nauki, w tym i te mające na celu podnoszenie poziomu wiedzy w zakresie edukacji finansowej dzieci i młodzieży. Poza przekazem w tradycyjnych i cyfrowych mediach zorganizowaliśmy wiele spotkań w naszych oddziałach, prezentacji, a także przygotowaliśmy i prowadzili zajęcia w formie gry miejskiej czy quizów. Wykorzystaliśmy aktywności osadzone w świecie cyfrowym z użyciem gogli VR – prowadząc lekcje w metaversum. W trakcie roku Europejskiego Miasta Nauki mieliśmy okazję dotrzeć z naszymi działaniami edukacyjnymi do bardzo wielu młodych mieszkańców naszego regionu, zarówno w trakcie poszczególnych tygodni, w które byliśmy bezpośrednio zaangażowani, jak również w trakcie Śląskiego Festiwalu Nauki w Katowicach. Dziękujemy za tak dobrą współpracę i perspektywy jej rozwoju!
Jacek Piechota Dyrektor Regionu Bankowości Detalicznej PKO Bank Polski
45
46
PROGRAM
[6]
Co się wydarzyło
w Mieście Nauki?
47
Budowanie programu ŚFN
2016 r.
Przyznanie tytułu EMNK 2024
...
2022 r.
Rok obchodów EMNK 2024
2023 r.
2024 r.
2025 r.
2026 r.
2027 r.
Program Naukowy dla Śląska
▶
Inwestycje w infrastrukturę naukową
2016 r.
...
2022 r.
2023 r.
2024 r.
2025 r.
2026 r.
2027 r.
Zielona Strefa Nauki Sieciowe Centrum Nauki
Miasto na lata
Analiza kluczowych tematów badawczych ↓ Analiza potencjału współpracy uczelni ↓ Analiza potrzeb mieszkańców ↓ Lista propozycji tematów ↓ Uchwała rady programowej ↓
↓
Powołanie kuratorów (pod nadzorem dyrektora programowego 50 Tygodni w Mieście Nauki)
Powołanie producentów (pod nadzorem dyrektora ds. produkcji 50 Tygodni w Mieście Nauki ↓
Wspólny zestaw zasad projektowania i realizacji 50 Tygodni w Mieście Nauki ↓ Określenie budżetu Tygodnia ↓ Realizacja Tygodnia
48
Sposób tworzenia programu 50 Tygodni w Mieście Nauki
▶
I. ROK NAUKI 2024 – PROGRAM OBCHODÓW PROGRAMY CAŁOROCZNE
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ↳ 50 Tygodni w Mieście Nauki to główny program całoroczny Europejskiego Miasta Nauki. Autor tekstu: dr Łukasz Lamża Pomysł był prosty: niech każdy tydzień roku 2024 upłynie pod znakiem innego pojęcia: hasła, które opisuje zarazem jakiś fragment ludzkiego życia oraz dziedzinę badań naukowych. „Tydzień Zimna” – bo przecież każdy z nas odczuwał kiedyś zimno, a naukowcy chętnie opowiedzą nam o granicach zimna w Kosmosie, o zachowaniu się ciała podczas morsowania i o krioterapii – nie mówiąc już o zabawie ciekłym azotem. „Tydzień Skarbów” – bo wszyscy marzymy o tym, aby znaleźć w ziemi bezcenny klejnot, a naukowcy z przyjemnością pokażą, jak tak naprawdę wydobywamy diamenty albo „czarne złoto” Śląska oraz jakie skarby spadają z nieba. I tak dalej. Przy projektowaniu zaczęliśmy od „listy marzeń”: tematów, które czuliśmy, że muszą zostać opowiedziane. Z drugiej strony sięgnęliśmy do zasobów 7 uczelni Konsorcjum Akademickiego: długiej listy osób prowadzących u nas badania, wykładowców i popularyzatorów nauki. Szybko okazało się, że listy pokrywają się: udało się bez większego trudu znaleźć kuratorów – czyli opiekunów naukowych – dla 50 Tygodni tematycznych. Co niezwykłe, naukowcy ci błyskawicznie odnaleźli się w powierzonej im roli, wychodząc ze swoich wąskich specjalizacji: medycy specjalizujący się w wirusach od początku wiedzieli, że do Tygodnia Wirusów będzie też trzeba zaprosić informatyków, a matematycy od Tygodnia Liczb szybko dogadali się z Akademią Wychowania Fizycznego w sprawie organizacji biegu na π (3,14...) kilometrów. Świetnie też pamiętam znakomitą trójstronną rozmowę z przedstawicielami
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i Akademii Muzycznej, podczas której wspólnie planowaliśmy Tydzień Organów. Każdy tydzień otrzymał też producenta, czyli osobę koordynującą jego organizację. W praktyce bowiem program 50 Tygodni szybko urósł do rangi 50 całotygodniowych festiwali popularnonaukowych. Czegoś takiego jeszcze nie było: 50 festiwali naukowych, jeden za drugim, przez cały rok. Gdy jeden się kończył w niedzielę wieczorem, w blokach startowych stały już dziesiątki, a czasem nawet i setki osób czuwających nad kolejnym. Ostatecznie w ciągu roku zorganizowaliśmy 2 006 wydarzeń, w których wzięło udział 82 783 osób: od wielkich i spektakularnych, jak piknik lotniczy, aż po dziesiątki małych, kameralnych spotkań, podczas których specjaliści mogli spokojnie porozmawiać z publicznością na nierzadko trudne, wąskie, niszowe tematy. Dzisiaj możemy spokojnie powiedzieć, że wypełniliśmy szczelnie przestrzeń 2024 roku nauką – różnorodną, wielobarwną, przekraczającą granice dyscyplin. Za merytoryczne i programowe aspekty programu 50 Tygodni odpowiadał dr Łukasz Lamża – dyrektor kreatywny ds. 50 Tygodni, natomiast za produkcję oraz zespół producencki odpowiadał Krzysztof Pająk – dyrektor wykonawczy ds. 50 Tygodni.
49
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
CO SIĘ WYDARZYŁO W MIEŚCIE NAUKI?
1
2
Tydzień Zimna
Tydzień Skarbów
1–7 stycznia
8–14 stycznia
Kuratorzy
Kuratorzy
dr Aneta Szczygielska-Łaciak, prof. UŚ, UŚ
inż. Ewa Głuszek, POLSL
dr Marcin Łaciak, prof. UŚ, UŚ
prof. dr hab. inż. Małgorzata Labus, POLSL
Produkcja
Aneta Knapik, UŚ
Wydarzenia
60
Uczestnicy
2 500
Tydzień Zimna otworzył całoroczny program 50 Tygodni. Pogoda dopisała i udało się nawet zorganizować kilka wydarzeń typowo zimowych, jak spacer w zimowym krajobrazie Śląska i wspólne morsowanie. Okazało się jednak, że niskie temperatury pojawiają się jako temat badawczy w całej nauce. Goście naszych wydarzeń wyruszyli więc w kosmos, przenieśli się do skali molekularnej i atomowej, a nawet cząstek elementarnych. Jakie temperatury panują w Kosmosie, czym jest zero bezwzględne? Jaki jest wpływ niskich temperatur na organizmy żywe i człowieka? Jak niską temperaturę jest w stanie wytrzymać człowiek? Co skrywają lodowce? Co nam mówią ślady, badane przez kryminologów, a zachowane dzięki niskim temperaturom?
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
50
Produkcja
Paulina Świtała, UŚ
Wydarzenia
43
Uczestnicy
1 440
Tematem przewodnim tego tygodnia były skarby Ziemi. Bez podstawowych surowców mineralnych nie byłoby większości przedmiotów codziennego użytku. Podczas Tygodnia Skarbów nasi goście zapoznali się też z najcenniejszymi, wyjątkowymi skarbami Ziemi, jak złoto, diamenty, szmaragdy, a nawet pozaziemskie skały – meteoryty. Podczas warsztatów gemmologicznych uczestnicy mogli spróbować samodzielnie odróżnić kamienie jubilerskie od ich imitacji. W trakcie Tygodnia Skarbów pokazaliśmy także maszyny i urządzenia, dzięki którym można eksploatować surowce, a także roboty, które rewolucjonizują przemysł i wkraczają do naszego życia codziennego. A na zakończenie odbyła się Giełda Minerałów i Skamieniałości, na której można było kupić swój własny „skarb”.
4
Tydzień Rysunku
Tydzień Żywności
15–21 stycznia
22–28 stycznia
Kuratorzy
Kurator
prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, ASP
dr n. o zdr. Katarzyna Brukało, SUM Produkcja Wydarzenia
Paulina Walczak-Hańderek, ASP Produkcja
Ewelina Budzińska-Góra, UŚ
Wydarzenia
34
Uczestnicy
640
Rysunek może być szkicem, notatką, zapisem pierwszej myśli, projektem. Można powiedzieć, że rysunek to stan umysłu. Towarzyszy nam od początku naszego życia, niezależnie czy ktoś wykorzystuje go profesjonalnie, czy tworząc mechaniczne wzory podczas nudnej rozmowy telefonicznej. Rysunek to nie tylko ekspresja wizualna. Ekwiwalent rysunku można znaleźć w rejestrach audialnych i działaniach performatywnych. To również narzędzie wykorzystywane w terapii. W czasie Tygodnia Rysunku w Mieście Nauki potraktowaliśmy rysunek jako źródło, z którym wszyscy mamy do czynienia od samego początku W programie tygodnia znalazły się warsztaty dla dzieci i dorosłych (także dźwiękowe) oraz wystawy, wykłady i performance taneczny.
dr Ilona Hajok, SUM 27
Uczestnicy
600
Spożywanie posiłków to nie tylko podstawowa potrzeba biologiczna, ale również kwestia wysokiej jakości życia – i niezwykle ciekawy temat badawczy na styku nauk środowiskowych, rolniczych, technologii chemicznych, logistyki, psychologii, teorii edukacji… Podczas Tygodnia Żywności odbyła się m.in. Interdyscyplinarna Konferencja Żywieniowa: „Wspólna Droga do Zdrowia Dzieci” dla osób zainteresowanych pracą z dziećmi, ich zdrowiem i właściwym rozwojem. Zorganizowaliśmy też warsztaty „Zamówienia Publiczne Żywności: Doskonalenie Umiejętności dla Intendentów i Dyrektorów”, aby porozmawiać o dobrych praktykach żywienia dzieci w szkołach. Wiele radości przyniosły warsztaty zero waste dla młodzieży: od teorii, przez wspólne przygotowywanie posiłków, aż po zasilenie lodówki społecznej ugotowanymi wcześniej potrawami.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
51
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
3
52
Wydarzenia
6
Tydzień Sztucznej Inteligencji
Tydzień Gór
29 stycznia – 4 lutego
5–11 lutego
Kurator
Kurator
dr hab. Jan Kozak, prof. UE, UEK
prof. dr hab. Zbigniew Waśkiewicz, AWF
dr Barbara Probierz, UEK 54
Uczestnicy
1 050
Sztuczna inteligencja potrafi analizować dane, rozpoznawać wzorce, podejmować decyzje i nawet komunikować się w sposób zbliżony do naszego. To fascynujące pole badawcze, które otwiera drzwi do niezliczonych możliwości. Podczas Tygodnia Sztucznej Inteligencji próbowaliśmy wyjaśnić podstawy współczesnej AI. Przykładowo, celem wykładu „Praktyczny przewodnik po ChatGPT” było pokazanie, co kryje się pod „maską” tego najpopularniejszego dziś chat-bota. Dzieci i młodzież brali udział w warsztatach programowania robotów i łazików, a dorośli w warsztatach na temat automatyzacji procesów analitycznych. AI to również otwarte pytania, które poruszaliśmy na debatach i wykładach otwartych. Jak wprowadzać AI w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych? Jakie są najważniejsze zagrożenia obecnego rozwoju sztucznej inteligencji?
Produkcja
Joanna Śrubarczyk, AWF
Wydarzenia
26
Uczestnicy
2 500
Tydzień Gór łączył w sobie elementy dziedzictwa kulturowego, pasję do sportu i zrównoważonego rozwoju osobowości. Aktywności zostały zaplanowane tak, aby przyciągnąć różnorodną publiczność: osoby, które nie bywają w górach, turystów, miłośników aktywności na świeżym powietrzu oraz entuzjastów kultury. Odbyło się wiele wykładów i warsztatów: „Bezpieczeństwo w górach”, „Przygotowanie do wyprawy w góry”, „Zdrowie w górach”, podczas których wypowiadali się eksperci: wspinacze, trenerzy, specjaliści medycyny ratunkowej, ortopedii i traumatologii. Wielkim powodzeniem cieszyły się praktyczne warsztaty wspinaczkowe. Udało się też zorganizować wspólne wyjście w góry na skitury. Oglądaliśmy też wspólnie film „Z hałdy w Himalaje”. Opowiada on historię wyprawy podopiecznych Fundacji Ulica na najwyższy łańcuch górski na Ziemi.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
53
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
5
Produkcja Wydarzenia
7
8
Tydzień Miłości
Tydzień Humoru
12–18 lutego
19–25 lutego
Kurator
Kurator
dr hab. Ania Malinowska, prof. UŚ, UŚ
dr Łukasz Jach, prof. UŚ UŚ
Aleksandra Kwiatkowska, UŚ 25
Uczestnicy
1 500
Produkcja Wydarzenia
Małgorzata Balewska, UŚ 19
Uczestnicy
775
Podczas Tygodnia Miłości interesowały nas mechanizmy, konteksty, natura, technologie oraz przedstawienia emocji zwyczajowo kojarzone z miłością, a przy tym nie zawsze postrzegane jako uniwersalne.
Umiejętność tworzenia i dostrzegania humoru to jedna z cech odróżniających ludzi od pozostałych stworzeń zamieszkujących Ziemię. Wspólny śmiech stanowi jeden z najważniejszych mechanizmów budowania więzi społecznych.
Oto niektóre z naszych spotkań: „Takotsubo. Zespół złamanego serca, czyli potęga chorego umysłu”, „Miłość okiem filozofa – warsztat rozwojowy”, „Czy uważność (mindfulness) może poprawić jakość relacji romantycznej?” W duchu interdyscyplinarności odbył się też wykład „Splątanie kwantowe: gdy nie wiemy, gdzie jedno ciało się kończy, a drugie zaczyna”.
Pierwszym wydarzeniem była sesja naukowa „O humorze i humorach”, jednak już następnego dnia przyjrzeliśmy się bliżej nauce jako takiej: „Badania naukowe na wesoło. Spotkanie z Crazy Nauką i nagrodą IG Nobla”.
Przebojem był „eksperyment naukowo-artystyczny EEG Kiss” duetu Lancel/Maat z Amsterdamu. Pary ochotników całowały się, podczas gdy aktywność ich mózgów przetwarzano, za pomocą urządzenia do elektroencefalografii (EEG), do postaci widocznej dla zgromadzonych gości.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
54
W trakcie Tygodnia Humoru usiedliśmy też wspólnie w kinie „Światowid” przy klasykach komedii polskiej, jak „Miś” czy „Pół żartem, pół serio”, zawsze w towarzystwie znawców kina. Wielkim zainteresowaniem cieszyły się warsztaty jogi śmiechu oraz warsztaty z rysownikiem Bartoszem Minkiewiczem. W ostatnim dniu wystąpił dla nas Teatr Improwizacji Impro Silesia.
10
Tydzień Trzech Kultur
Tydzień Kosmiczny
26 lutego – 3 marca
4–10 marca
Produkcja Wydarzenia
Kurator
Kuratorzy
dr Aniela Kucharska, UŚ
dr Milena Ratajczak, Fundacja New Space
dr Cecylia Tatoj, UŚ 48
Uczestnicy
2 022
Choć dziś wydaje się to niemożliwe, był kiedyś taki kraj w Europie, w którym współistniały trzy kultury i trzy największe religie: judaizm, chrześcijaństwo oraz islam. Jaki to był kraj? Hiszpania za panowania Alfonsa X Mądrego. Tydzień Trzech Kultur to powrót do tych korzeni. Podczas tego tygodnia mogliśmy m.in.: zwiedzić Centrum Kultury i Dialogu „Doha”, nauczyć się podstaw języka arabskiego i hebrajskiego oraz wysłuchać gry na bandurze. Miał miejsce wykład „Science and faith in Islamic perspective” połączony z rozmową na temat relacji nauki z wiarą,, mogliśmy także wysłuchać debat, w których uczestniczyli przedstawiciele i przedstawicielki żydowów, chrześcijan i muzułmanów. Gościom zaoferowaliśmy oryginalne tatuaże z henny, warsztaty parzenia kawy oraz ceremoniał przepysznej herbaty marokańskiej. Można też było posłuchać koncertów, obejrzeć ciekawy film o Notre Dame w Paryżu i przejechać się zabytkowym tramwajem, słuchając opowieści o dawnych mieszkańcach Katowic i Będzina.
Jan Pomierny, Fundacja New Space Produkcja Wydarzenia
dr Agnieszka Sikora, UŚ 44
Uczestnicy
2 221
Tydzień Kosmosu, zorganizowany we współpracy z Fundacją New Space, zaplanowaliśmy tak, aby zadowolić wszystkich: od najmłodszych miłośników Kosmosu po jego wytrawnych znawców. Już pierwszego dnia odbyło się spotkanie „Paradoks Fermiego, czyli gdzie są ci kosmici? Spotkanie z twórcami science fiction”, zorganizowane we współpracy ze Śląskim Klubem Fantastyki. W następnych dniach rozmawialiśmy też o psychologicznych („Astronauci poszukiwani! Selekcja psychologiczna do misji kosmicznych”) i technicznych („Budujemy nadajnik SSTV – transmisja obrazów ze stratosfery i kosmosu”) aspektach podboju Kosmosu. Wielkie emocje wzbudziła też misja balonu stratosferycznego, zakończona pełnym sukcesem.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
55
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
9
11
12
Tydzień Liczb
Tydzień Miasta
11–17 marca
18–24 marca
Kurator
Kurator
dr Anna Glenszczyk, UŚ
dr Roman Marchaj, UŚ
Produkcja
Paulina Świtała, UŚ
Wydarzenia
54
Uczestnicy
Produkcja 2 100
Wydarzenia
Ewelina Budzińska-Góra, UŚ 63
Uczestnicy
14 632
Liczby towarzyszą nam wszędzie i nawet ci, którzy mieli największe problemy z matematyką w szkole, nie mogą od nich uciec. Podczas Tygodnia Liczb pokazaliśmy, jak się z nimi zaprzyjaźnić i jak odnaleźć ich piękno w życiu codziennym.
Już sama nazwa wydarzenia „Europejskie Miasto Nauki” zmusza do bliższego przyjrzenia się tematyce miasta i zadania szeregu istotnych pytań. Przede wszystkim tak fundamentalnych jak: dla kogo jest miasto? Po co jest miasto? Jakie powinno być?
Podczas wykładu „Od zera do miliona, czyli dlaczego „nic” ma wartość” rozmawialiśmy o kryptowalutach, a wystawa obrazów generowanych przez AI była pretekstem do rozmowy o algorytmach ewolucyjnych. Odbyły się też wydarzenia adresowane do matematyków, jak choćby seminarium „The Coq proof assistant in research and in teaching” poświęcone systemom automatycznego dowodzenia i weryfikacji dowodów.
Zorganizowaliśmy m.in. serię spotkań dla młodzieży szkół ponadpodstawowych „Jak działa miasto?” – każde w innym mieście. Osoby zainteresowane inżynierią miejską mogły porozmawiać o koncepcji „miasta-gąbki”, która daje nadzieję na mądrzejsze zarządzanie wodą, a kwestie prawne i organizacyjne poruszyliśmy choćby na seminarium „Jak działają metropolie i obszary metropolitalne w Europie Środkowej?”.
W weekend rozruszaliśmy się podczas serii biegów inspirowanych liczbą pi, od dystansu 100 * pi metrów (ok. 314 m) dla przedszkolaków, aż po 3,14 km dla dorosłych biegaczy zmatematyzowanych.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
56
Miało też miejsce kilka spacerów miejskich, a nawet nocne zwiedzanie katowickiego „Spodka”.
Wydarzenia
14
Tydzień Dźwięku
Tydzień Wirusów
1–17 kwietnia
8–14 kwietnia
Kurator
Kurator
dr Sara Knapik-Szweda, UŚ
dr n. med. Karolina Lau, SUM
Paulina Świtała, UŚ 33
Uczestnicy
Produkcja 795
Dźwięk towarzyszy nam codziennie, wpływając na emocje, zdrowie i sposób postrzegania świata – warto go zgłębiać na wielu poziomach, od fizyki, aż po medycynę i świat sztuki. Podczas Tygodnia Dźwięku odbyło się wiele wydarzeń: warsztaty, koncerty, wykłady i spacery dźwiękowe. Uczestnicy eksplorowali akustyczny pejzaż miast, brali udział w zajęciach muzykoterapeutycznych i uczyli się, jak dźwięk wpływa na ciało i psychikę. Odbyła się też konferencja naukowa „Dźwięk i jego droga” oraz warsztaty self-care, koncerty integrujące lokalne społeczności i wystawa „Interferencje”. 7 kwietnia zamknęliśmy Tydzień Dźwięku koncertem „Moje dźwiękowe miasto” autorstwa dra Przemysława Schellera. Utwory, powstałe z nagrań terenowych, poddane zostały obróbce przy pomocy nowoczesnych technologii dźwiękowych.
Wydarzenia
dr Ilona Hajok, SUM 21
Uczestnicy
800
Tydzień Wirusów to czas, w którym walczyliśmy z rażącym problemem dezinformacji na temat wirusów, znanej jako infodemia. Naszym celem było pokazanie, jakie są istotne aspekty dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowegopocząwszy od właściwego odżywiania i aktywności fizycznej przez kontrolę stresu, aż po szczepienia ochronne. Zorganizowaliśmy m.in. Międzyuczelniane Forum Młodych Naukowców Wirusy w Naszym Życiu II. Odbyła się też oficjalna projekcja filmu w ramach kampanii „STOP HPV”, z udziałem prof. Zenona Czuby, onkolog dr Katarzyny Kryszczyszyn-Musialik oraz ginekolog dr Kariny Barszczewskiej („Medycyna na obcasach”), a także z udziałem studentów medycyny WNMZ Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Z myślą o 7 przewodnich zasadach „Jak żyć, aby nie dać się wirusom?”,w zorganizowaliśmy bieg „Biegnę po zdrowie” oraz Grę Terenową „Wirusy vs Szczepionki"– od słów do czynów!
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
57
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
13
Produkcja Wydarzenia
15
16
Tydzień Nowych Technologii
Tydzień Organów
15–21 kwietnia
22–28 kwietnia
Kurator
Kurator
dr Katarzyna Schmidt, prof. UŚ, UŚ
dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, prof. AM, AM
Paulina Świtała, UŚ 50
Uczestnicy
Produkcja 1 000
Ten tydzień to nie tylko prezentacja odkryć naukowych, ale również okazja do zastanowienia się nad wpływem nowych technologii na naszą codzienność, społeczeństwo i przyszłość naszej planety. Wystawa „Accelerating Science”, w całości poświęcona CERN-owi, prezentowana była w budynku SMCEBI w Chorzowie. Wystawa ta zawiera trzy kapsuły, w których znajdują się m.in. gabinet fizyki teoretycznej, kącik dla dzieci i prezentacje eksperymentów ze świata mikrokosmosu. Odbyły się też m.in. wykład dla studentów „Materiały inteligentne” oraz warsztaty dla młodzieży „Czy wariograf naprawdę jest w stanie wykryć kłamstwo?”. Technologię druku 3D prezentowaliśmy w kontekście medycznym podczas zajęć „Druk 3D w przeciwdziałaniu COVID-19 i w służbie zdrowia”.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
58
Wydarzenia
Agnieszka Sepioło, AM 39
Uczestnicy
1 660
O czym myślisz, gdy słyszysz termin „organy”? Czy w Twojej wyobraźni pojawia się majestatyczny instrument muzyczny, czy może serce, płuco lub inny organ wewnętrzny? Podczas Tygodnia Organów każde z tych skojarzeń było prawidłowe. W Akademii Muzycznej odbyły się koncerty i warsztaty inaugurujące funkcjonowanie nowych organów zbudowanych w sali koncertowej Akademii. Wśród wykonawców pojawi się rektor AM – prof. dr hab. Władysław Szymański. Nie mogło też zabraknąć kontekstu medycznego, jak choćby podczas warsztatów pt. „Usłysz swoje organy, czyli rozmowa o organach wewnętrznych, profilaktyce i badaniach przesiewowych”. Zorganizowaliśmy też spotkanie „Serce i Mózg”, podczas którego o pracy pisarskiej rozmawiali Jacek Dehnel i Piotr Tarczyński.
18
Tydzień Architektury
Tydzień Książki
29 kwietnia – 5 maja
6–12 maja
Produkcja Wydarzenia
Kurator
Kurator
dr Krzysztof Groń, POLSL
dr Anna Machwic, ASP
Ewelina Budzińska-Góra, UŚ 17
Uczestnicy
Produkcja
1 080 Wydarzenia
Architektura to jedno z tych zagadnień, które szczególnie świetnie i naturalnie nadawało się na interdyscyplinarny, bogaty, wielowymiarowy tydzień. Z jednej strony, architektura to dziedzina ścisła – zorganizowaliśmy więc warsztaty dotyczące ergonomii pracy biurowej oraz poświęcone podstawom pracy z materiałami ceramicznymi i szkłem. Jednym z wykładów na naszym otwartym seminarium naukowym był ten pt. „Projektowanie z perspektywy neuronauki”. Z drugiej strony, Grzegorz Piątek, laureat Nagrody Literackiej Nike, prowadził spotkanie pt. „Motywy architektury we współczesnej książce”. Prof. Tsutomu Nozaki pokazywał nam zaś piękno architektury japońskiej. Nie byłoby też Tygodnia Architektury bez spacerów po przestrzeni Katowic, w tym spaceru „Architektura nauki” we współpracy z Pałacem Młodzieży.
Magdalena Palupska, ASP dr Barbara Firla, ASP 80
Uczestnicy
1 756
Podczas Tygodnia Książki, 8 maja, przypadał Dzień Bibliotekarza i Bibliotek. Dzięki pracownikom bibliotek akademickich mogliśmy odkryć najcenniejsze skarby tych instytucji. CINiBA pokazała publikacje i obiekty pochodzące z kolekcji Franciszki i Stefana Themersonów, a także oprowadziła, z komentarzem po śląsku, po swoim gmachu. Zorganizowaliśmy też wystawę książek miniaturowych (poniżej 10 cm) z prywatnego zbioru bibliotekarki Natalii Garasińskiej, a także spotkanie z Michałem Chojeckim, znawcą i twórcą zinów, oraz wspólne tworzenie zina o Katowicach. Gregor Strutz, ekspert z zakresu projektowania włączającego, poprowadził warsztaty dla środowiska bibliotekarskiego. Odbyła się też wystawa „Jednostka urojona”, na której znalazły się projekty książek autorstwa najmłodszego pokolenia twórców, zrealizowane w Pracowni Grafiki Książki ASP.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
59
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
17
Produkcja Wydarzenia
19
20
Tydzień Oddechu
Tydzień Pieniądza
13–19 maja
20–26 maja
Kurator
Kurator
dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, prof. AM, AM
dr Łukasz Szewczyk, UEK
Agnieszka Sepioło, AM 20
Uczestnicy
Produkcja 1 957
O oddechu myśleć możemy w wielu perspektywie fizjologicznej, psychologicznej czy artystycznej. Mówimy też „potrzebuję oddechu”, gdy nadszedł czas na odpoczynek. Podczas Tygodnia Oddechu mogliśmy wspólnie usiąść i popracować nad oddechem. Zorganizowaliśmy otwarte warsztaty „Oddech w medytacji mindfulness. O znaczeniu koncentracji na oddechu dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Uważność – Oddech”, ale też wydarzenie „Oddechowa praktyka pielęgniarska” adresowane do pielęgniarek i osób związanych ze środowiskiem lekarskim. Odbyły się też m.in. Międzynarodowe Kursy Mistrzowskie „Oddech – Muzyka” skierowane do nauczycieli muzyki i rytmiki w szkołach muzycznych I i II stopnia oraz dla nauczycieli muzyki w podstawowych szkołach ogólnokształcących.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
60
Wydarzenia
dr Aleksandra Nocoń, UEK 45
Uczestnicy
1 920
O pieniądzu warto mówić, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że w naszej kulturze pozostaje on ciągle tematem tabu. Pieniądzem posługują się też niemal wszyscy, praktycznie bez ograniczeń wiekowych. Podczas Tygodnia Pieniądza zorganizowaliśmy szereg wydarzeń, w których pieniądz odgrywał główną rolę, m.in warsztaty dla licealistów pt. „Zabezpieczenia banknotów” oraz, jeszcze bardziej praktyczne, „Sztuka odkładania pieniędzy na wymarzony cel”. Do środowiska naukowego, studentów oraz osób dorosłych adresowana była konferencja „Oblicza współczesnego pieniądza – od gotówki do pieniądza i płatności cyfrowych”. Na wykładzie „Pieniądz w sztuce” skupiliśmy się na pieniądzu jako motywie sztuki, w szczególności dzieł malarskich. Poszukiwaliśmy także odpowiedzi na pytanie, czy sam pieniądz jako przedmiot może być dziełem sztuki? Analizowaliśmy ponadto ceny, jakie uzyskiwały na rynku wybrane dzieła sztuki.
Wydarzenia
22
Tydzień Latania
Tydzień Starości
27 maja– 2 czerwca
3–9 czerwca
Kurator
Kurator
dr hab. Jarosław Kozuba, POLSL
dr hab. n. med. Agnieszka BatkoSzwaczka, SUM
dr inż. Robert Wieszała, POLSL 17
Uczestnicy
2 975
Produkcja Wydarzenia
Aleksandra Wilk, SUM 29
Uczestnicy
872
Lotnictwo dla jednych jest zwykłą codziennością, dla innych pasją życia albo niespełnionym marzeniem związanym z byciem pilotem, stewardessą czy też mechanikiem lotniczym. Podczas Tygodnia Latania wyszliśmy naprzeciw wszystkim tym grupom.
Podczas Tygodnia Starości wspólnie poszukiwaliśmy „eliksiru młodości”, pozwalającego choćby spowolnić proces starzenia się. Mówiliśmy nie tylko o tym, jak zachować zdrowie na długie lata, ale przyjrzeliśmy się również zagadnieniom związanym z depresją i seksualnością starszego wieku.
We współpracy z Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice-Pyrzowice zorganizowaliśmy konferencję na tematy takie, jak obecny stan transportu lotniczego w Polsce albo Zarządzanie Przestrzenią Powietrzną.
Dla uczniów szkół średnich przygotowaliśmy m.in. zajęcia z wykorzystaniem symulatora starości, który pozwala doświadczyć ograniczeń, z jakimi seniorzy mierzą się na co dzień. Pośród wykładów Tygodnia Starości był choćby ten pt. „Farmakologiczne sposoby przedłużania życia”.
Odbyły się targi pracy firm lotniczych, nocny pokaz dronów czy konkurs z wiedzy nt. bezpieczeństwa operacji bezzałogowych statków powietrznych dla szkół podstawowych i średnich.
Istotne były dla nas zajęcia praktyczne: stąd nasza bogata oferta warsztatów: „Zbawienna moc żonglowania”, „Nordic walking – ścieżka zdrowia”, „Mindfulness – trening uważności” czy „Aqua senior”.
W weekend odbyły się pokazy lotnicze, podczas których m.in. wystąpiły grupy akrobacyjne, odbył się pokaz szybowców akrobacyjnych i zrzut skoczków z grupy spadochronowej.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
61
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
21
Produkcja Wydarzenia
23
24
Tydzień Kryształów
Tydzień Transportu Przyszłości
10–16 czerwca
17–23 czerwca
Kuratorzy
Kuratorzy
dr Magdalena Szubka, UŚ,
dr inż. Adam Mańka, POLSL
dr Jerzy Jarosz, prof. UŚ, UŚ
dr inż. Rafał Setlak, POLSL
Paulina Świtała, UŚ 73
Uczestnicy
Produkcja 3 100 Wydarzenia
Skrócony tekst: Krystalografia, elektronika, optoelektronika, jubilerstwo, chemia, biologia, farmacja czy medycyna – to tylko niektóre z dziedzin, w których kryształy odgrywają istotną rolę. „Kryształy są wszędzie” – debatując odnaleźliśmy je w skorupie ziemskiej, w kopalniach węgla, w organizmach żywych, w laboratoriach, w kosmosie, w sztuce, w skamieniałościach a nawet w literaturze. Budowaliśmy je z papieru, z modeli atomów, tworzyliśmy graffiti na Rynku, słuchaliśmy szklanej harfy, oglądaliśmy gigantyczne kryształy w niedostępnych jaskiniach, zaglądaliśmy do laboratoriów badawczych i wreszcie oglądaliśmy na wystawach tak naukowych, jak i znanych artystów. Odbyła się także konferencja naukowa „Kryształy – porządek, piękno i użyteczność”.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
62
dr hab. inż. Damian Hadryś, prof. PŚ, POLSL 68
Uczestnicy
2 040
Tydzień Transportu Przyszłości był próbą podzielenia się pasją do nowoczesnych środków transportu oraz zachęcenia do interaktywnego poznawania najnowszych rozwiązań w transporcie samochodowym, kolejowym i lotniczym. Transport rozwija się dynamicznie i nie wiadomo co przyniesie przyszłość. Zorganizowaliśmy wykłady „Nowe źródła zasilania w transporcie” czy „Lasery w transporcie”, ale też i przejazd autobusem wodorowym na terenie Katowic wraz z krótką prezentacją techniczną pojazdu. Podczas tygodnia miał też miejsce finał Konkursu Wiedzy o Transporcie Szynowym. Częścią Dnia Transportu Samochodowego były m.in. zajęcia na symulatorach i pokazy pracowni oraz na hamowni podwoziowej i silnikowej.
Wydarzenia
26
Tydzień Śląska
Tydzień Wiedzy
24–30 czerwca
1–7 lipca
Kurator
Kurator
dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ, UŚ
dr Anna Budzanowska, Miasto Katowice
Ewelina Budzińska-Góra, UŚ 66
Uczestnicy
2 800
Tydzień Śląska składał się z kilku autonomicznych bloków tematycznych, razem tworzących spójny obraz tego regionu. Z jednej strony nie zapomnieliśmy o przemysłowym dziedzictwie Śląska. Wystawa fotografii Franco Zeccina „Śląsk jakiego nie chcemy oglądać” pokazała nam piętno przemysłu ciężkiego odciśnięte na krajobrazie Śląska oraz jego mieszkańcach. Śląsk to oczywiście nie tylko przemysł, stąd choćby wspólny spacer po uroczysku Buczyna. Perspektywy rozwoju Śląska omawialiśmy m.in. podczas spotkania pt. „Otwarta innowacja artystyczna jako sposób promocji turystycznej kultury mniejszości w Maroku i na Śląsku” – albo na wykładzie „Surowce przyszłości”: czy era węgla kamiennego, utożsamianego ze Śląskiem, rzeczywiście się kończy?
Produkcja Wydarzenia
Mirosław Rusecki 34
Uczestnicy
1 760
W Tygodniu Wiedzy odkrywaliśmy, jak wielowymiarowe i kluczowe znaczenie ma wiedza we współczesnym świecie. Każdego dnia przybliżaliśmy jej różne oblicza – od wiedzy naukowej i empirycznej po intuicyjną i praktyczną. Podczas wykładów, debat i warsztatów rozmawialiśmy o tym, jak wiedza kształtuje nasze decyzje, pomaga rozwiązywać problemy i napędza postęp w technologii, kulturze i społeczeństwie. Szczególne miejsce poświęciliśmy refleksji nad rolą rzetelnej informacji w czasach kryzysu – jak podczas pandemii COVID-19 czy wyzwań geopolitycznych. Tydzień Wiedzy był okazją, by wspólnie spojrzeć na wiedzę jako narzędzie zmiany, obrony i budowania świadomej przyszłości. Katowice to wyjątkowe miasto na mapie Europy, transformujące naukę w dobrobyt mieszkańców. Wydarzenia odbywały się w różnych lokalizacjach miasta, w tym w Kato Science Corner, gdzie uczestnicy mogli wziąć udział w interaktywnych prezentacjach i eksperymentach.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
63
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
25
Produkcja Wydarzenia
27
28
Tydzień Kontrastu
Tydzień Mikroświata
8–14 lipca
15–21 lipca
Kurator
Kuratorzy
dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, prof. AM, AM
dr hab. inż. Anna Gnida, POLSL
Agnieszka Sepioło, AM 33
Uczestnicy
971
Projektowanie tego tygodnia pozwoliło nam na odnalezienie pobudzających powiązań między dyscyplinami nauki i sztuki. Kontrast to przecież zjawisko poznawcze („ostra sprzeczność między zestawionymi zjawiskami”), artystyczne („różnica jasności między jasnymi i ciemnymi częściami obrazu”), a także pojęcie medyczne: „kontrast” to środek cieniujący, umożliwiający uwidocznienie obiektów w obrazie rentgenowskim. W Akademii Muzycznej odbył się m.in. wykład „Czarne i białe. O budowie i historii fortepianu słów kilka” oraz wydarzenia muzyczne, np. I Koncert uczestników XIV Międzynarodowego Mistrzowskiego Kursu Pianistycznego. W Częstochowie zorganizowaliśmy warsztaty dla seniorów „Moc czerni i bieli/BALANS”, a w katowickim SpinPLACE lek. Szymon Franczyk prowadził wykład „Kontrast. Od podania do badania”.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
64
dr Justyna Michalska, POLSL Produkcja Wydarzenia
dr inż. Anna Byczek-Wyrostek, POLSL 76
Uczestnicy
760
Wiele elementów świata, który otacza nas na co dzień, nie jest dla nas widocznych gołym okiem. Tuż obok nas życie toczy się w zupełnie innej skali – mikroskali. Wielkim bohaterem Tygodnia Mikroświata był mikroskop – nasi goście mogli się z nim zaprzyjaźnić m.in. podczas warsztatów „Mikroskopem w świat komórki roślinnej” z wykorzystaniem mikroskopii jasnego pola, polaryzacyjnej, kontrastowo-fazowej czy fluorescencyjnej. Przyglądaliśmy się z bliska mikroorganizmom, m.in. grzybom, bakteriom jelitowym i niesporczakom. Wspólnie badaliśmy też inteligentne materiały oraz prowadzone przez mrówki hodowle grzybów. Poznaliśmy też świat makrofotografii, m.in. na wystawie prac Marka Misia „Mikroświat w fotografii”.
30
Tydzień Głosu
Tydzień Muzyki
22–28 lipca
29 lipca – 4 sierpnia
Kuratorzy
Kurator
dr Ewa Biłas-Pleszak, prof. UŚ, UŚ
Łukasz Kałębasiak, Miasto Katowice Produkcja
dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. UŚ, UŚ
dr hab. Katarzyna Wyrwas, prof. UŚ, UŚ Produkcja Wydarzenia
Anna Szrama, UŚ 52
Uczestnicy
1 590
Podczas Tygodnia Głosu zaprosiliśmy gości do odkrywania wszechstronności głosu – od higieny i emisji w nauce i pracy (warsztaty dla osób występujących publicznie i pracujących z mikrofonem), przez diagnozę logopedyczną („Sprawdź, jakim mówisz głosem!”), aż po jego wyrazistość w sztuce i mediach (recital poświęcony kobiecemu głosowi w muzyce). Przez cały tydzień trwał również „CAMP DREAM. SPEAK. LIVE – Marz, mów i żyj!” program dla dzieci z jąkaniem i ich rodziców z udziałem specjalistów i wolontariuszy, w tym studentów, uczestniczących w Letniej Studenckiej Szkole Logopedów Uniwersytetu Śląskiego.
Wydarzenia
Wojciech Mirek, Miasto Katowice 17
Uczestnicy
350
Jeśli zgodzimy się z Johnem Cagem, że „wszystko jest muzyką”, to wielowymiarowość programu Tygodnia Muzyki będzie dla nas oczywistością. Dzięki Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Technik Innowacyjnych EMAG odkryliśmy nowe możliwości tworzenia i odbierania muzyki w specjalnym środowisku – komorze badań kompatybilności elektromagnetycznej (EMC). Dla osób takich jak szefowie festiwali czy sal koncertowych, zorganizowaliśmy dwudniową konferencję „Budowanie karier muzyków – strategie i narzędzia w praktyce”. Przez Katowice przeszła też „Wędrująca potańcówka” – wspólnie z Kapelą Fedaków odkrywaliśmy tajemnice tradycyjnej śląskiej muzyki i tańców, wędrując przez Katowice tanecznym krokiem w rytm muzyki.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
65
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
29
Produkcja Wydarzenia
31
32
Tydzień Nudy
Tydzień Kultur i Tradycji
5–11 sierpnia
12–18 sierpnia
Kurator
Kurator
dr Łukasz Lamża
dr hab. Aleksandra Achtelik, prof. UŚ, UŚ
Krzysztof Pająk, UŚ 16
Uczestnicy
Produkcja 300
Podczas Tygodnia Nudy wrzuciliśmy na luz. Środek lata to idealny czas, żeby przysiąść na leżaku i pozwolić swojemu umysłowi na swobodne żeglowanie. Kto wie, może właśnie mózg zrelaksowany doprowadzi nas do nowego wielkiego odkrycia? Codziennie przed Rektoratem UŚ śledziliśmy na żywo, w towarzystwie naukowców, najnudniejszy eksperyment świata – tzw. eksperyment kropli paku, trwający nieprzerwanie od prawie 100 lat, choć interesujące nas zdarzenie zachodzi tylko raz na 10 lat. Psychologowie opowiadali o tym, co robi umysł, gdy nic go nie zajmuje – a najodważniejsi mogli wziąć udział w eksperymencie: jako długo umiesz nie robić naprawdę nic? Wolne wieczory wypełniliśmy spacerami po Katowicach z lokalnymi przewodnikami, m.in. bardzo popularnym spacerem „Szlak murali katowickich”.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
66
Wydarzenia
Aleksandra Kwiatkowska, UŚ 33
Uczestnicy
2 000
Tydzień Kultur i Tradycji był okazją do wymiany doświadczeń pomiędzy mieszkańcami Śląska a gośćmi naszego regionu, zwłaszcza studentami. Rozmawialiśmy o językach („W czym język polski (nie)podobny jest do chińskiego. O typologii języków”) i sposobach ich zapisu: wokół katowickiego Rynku rozstawiliśmy „stoliki językowe”. Odbywały się tam warsztaty wiedzy na temat alfabetów świata: historii, rozwoju pisma, zmian alfabetów dla niektórych języków, np. tureckiego, gruzińskiego, koreańskiego, cyrylicy południowosłowiańskej. W holu Teatru Zagłębia w Sosnowcu studenci z Japonii, Chin i Korei prowadzili warsztaty rękodzieła Dalekiego Wschodu. Uczyli też chętnych zapisywać swoje imiona w języku japońskim, chińskim i koreańskim.
67
Produkcja Wydarzenia
33
34
Tydzień Eko
Tydzień Olimpizmu
19–25 sierpnia
26 sierpnia – 1 września
Kurator
Kurator
dr hab. inż. Ewa Brągoszewska, prof. PŚ, POLSL
dr hab. Kajetan Słomka, prof. AWF, AWF
inż. Ewa Głuszek, POLSL 36
Uczestnicy
Produkcja 890
Wydarzenia
Oskar Kozikiewicz, AWF 16
Uczestnicy
1 732
Tydzień Eko to czas, w którym szeroko otworzyliśmy drzwi do świata ekologii i zrównoważonego rozwoju – tak aby te idee trafiły do wszystkich naszych gości.
Czym jest olimpijski duch? To nie tylko determinacja i pasja zawodników, ale również dziesiątki lat badań naukowych, które pozwalają osiągnąć szczyty ludzkich możliwości.
Dla najmłodszych przygotowaliśmy warsztaty tworzenia „Eko-zabawek” z materiałów recyklingowych, takich jak karton, plastikowe butelki, tkaniny czy stare guziki. Dla dorosłych przewidzieliśmy warsztaty „Kuchnia roślinna Zero Waste”.
Zaczęliśmy od Ceremonii Otwarcia Tygodnia Olimpizmu oraz wspólnego wyplatania wianków olimpijskich.
Zorganizowaliśmy m.in. Sportowy Canmagedon – tor przeszkód odpowiadający 9 etapom cyrkularnego życia aluminiowych puszek po napojach. Mówiliśmy też o naukowej stronie recyklingu podczas „Warsztatów Hasiomaszketnika”, gdzie uczestnicy poznali od strony praktycznej zasady chromatografii bibułowej, tajniki fotometrii płomieniowej czy spektrofotometrię.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
68
Zorganizowaliśmy wiele warsztatów sportowych, m.in. breakingu ulicznego, gimnastyki czy jazdy na deskorolce. Odbyły się warsztaty praktyczne „Biomechanika sportu” wprowadzające w świat współczesnej analizy techniki sportowej: dlaczego jedni biegną szybciej, inni skaczą wyżej, a jeszcze inni pchają silniej? W dniach 30–31 sierpnia 2024 wraz z NSCA GC Poland zaprosiliśmy na Konferencję „Kompleksowy Rozwój Sportowca”.
Wydarzenia
36
Tydzień Raka
Tydzień Katowic
2–8 września
9–15 września
Kurator
Kurator
dr hab. Iwona Gabriel, SUM
dr hab. inż. Grzegorz Wojnar, prof. PŚ, POLSL
Agata Pustułka, SUM 15
Uczestnicy
Produkcja 200
W czasie Tygodnia Raka chcieliśmy promować podejście holistyczne do pacjenta: zarówno jego dobro fizyczne, jak i psychiczne wpływa na całość dobrostanu osoby. Kluczowa jest oczywiście wymiana wiedzy i doświadczeń, stąd choćby konferencja „Diagnostyka i leczenie nowotworów głowy i szyi” albo webinar on-line „Perspektywy sztucznej inteligencji w medycynie”. Zorganizowaliśmy też warsztaty dla przedszkolaków z użyciem klocków edukacyjnych, wprowadzające najmłodszych w świat zdrowia i profilaktyki. Elementem naszej drogi przez tydzień poznawania nowotworów był pokaz filmu „W kręgu miłości” w kinie Światowid. Nie zapomnieliśmy też o wychodzeniu naprzeciw mieszkańcom z działaniami profilaktycznymi, m.in. poprzez dostępność mammobusa i cytobusa w wybranych miejscach w regionie.
Wydarzenia
Mirosław Rusecki 48
Uczestnicy
1 300
Tydzień Katowic rozpoczęliśmy od Pierwszej Konferencji Naukowej Najlepszych Naukowców w Świecie – Top 2%. W tym zaszczytnym gronie jest wielu naukowców z katowickich uczelni. Co ważniejsze, ponad 40 osób przyjęło zaproszenie i wygłosiło referaty. Nic tak dobrze nie prezentuje potęgi nauki, jak jej praktyczne wykorzystanie. Zorganizowaliśmy więc m.in. wycieczkę edukacyjną dla dzieci połączoną z prezentacją technik i technologii wykorzystywanych przez Państwową Straż Pożarną, a także pokaz symulatorów jazdy pociągiem i samochodem na Wydziale Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej. Przyjrzeliśmy się także katowickiej przyrodzie – po mieście oprowadzał nas Michał Książek, reporter, inżynier leśnik i ornitolog. Odwiedziliśmy też maszynę parową w Szybie Bartosz Muzeum Śląskiego.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
69
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
35
70
Wydarzenia
38
Tydzień Szczęścia
Tydzień Turystyki
16–22 września
23–29 września
Kurator
Kurator
dr Justyna Mędrala, ASP
dr Paweł Piotrowski, UEK
Magdalena Palupska, Agata Cikała, ASP 54
Uczestnicy
Produkcja Wydarzenia
Angelika Gagracz, UEK 12
Uczestnicy
498
1 238
Tydzień Szczęścia, któremu towarzyszyło hasło „Różne stany szczęścia”, był swoistą mozaiką. W ciągu tego tygodnia wspólnie szukaliśmy sposobów, aby wzbogacić nasze spojrzenie na świat, w którym żyjemy, poprzez smakowanie, dotykanie, słuchanie, patrzenie i naukę wyciszania się. Odbyły się warsztaty oddechowe w Palmiarni w Gliwicach, zajęcia z tworzenia „drzewek szczęścia” dla dzieci oraz koncert Harmonii Sfer z wykorzystaniem instrumentów świata takich jak Hand Pany, gongi, misy tybetańskie, misy kryształowe i kamertony. Nie boimy się też trudnych tematów. Zorganizowaliśmy m.in. wykład „Dużo szczęścia i zdrowia… „Różne stany szczęścia więźniów obozów koncentracyjnych”. Pokaz filmu pt: „Uczta Babette” połączony był z wykładem „Uczta (się) szczęścia, czyli o pięknym życiu na talerzu”.
Nadrzędną ideą Tygodnia Turystyki było ukazanie wyzwań w obliczu, których turystyka stoi, zarówno wymiarze regionalnym, jak i międzynarodowym. Jednym z nich jest zjawisko tzw. „overtourismu”, stąd pierwszym wydarzeniem Tygodnia była dyskusja pt. „Should we stop travelling?”: czy powinniśmy przestać podróżować? – zwracająca uwagę na pozytywną i negatywną rolę turystyki we współczesnym świecie. Szeroko pojęty zrównoważony rozwój turystyki był zagadnieniem poruszanym m.in. przy okazji premierowej w Polsce projekcji filmu „The Last Tourist”, czy konferencji dotyczącej dobrych praktyk w zakresie wdrażania tej idei. Regionalne wyzwania turystyki poruszone były m.in. w trakcie spotkań dotyczących aktualnej i potencjalnej obecności obiektów z województwa śląskiego na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, spacerów poświęconych potencjałowi turystycznemu gliwickiej architektury i żywieckiej przyrody. Tydzień kończył wykład z dyskusją dotyczącą współczesnych wyzwań turystyki w Katowicach.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
71
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
37
Produkcja Wydarzenia
39
40
Tydzień Tańca
Tydzień Informacji
30 września – 6 października
7–13 października
Kurator
Kurator
dr Artur Fredyk, AWF
dr Karina Cicha, UEK
dr Agnieszka Smykla, AWF 11
Uczestnicy
1 100
Ideą Tygodnia Tańca było zaprezentowanie nie tylko technik tanecznych w trakcie pokazów scenicznych, ale też szerszych kontekstów tańca, choćby dydaktycznych, filmowych i medycznych. Zorganizowaliśmy seanse w kinie „Światowid”: „Balerina” dla uczniów szkół podstawowych oraz „Billy Elliot” i „Deszczowa piosenka” dla uczniów szkół ponadpodstawowych i dorosłych. Odbyła się Gala Tańca w Pałacu Młodzieży w Katowicach, na której wystąpiły m.in. uniwersyteckie zespoły pieśni i tańca, zespoły taneczne Pałacu Młodzieży oraz zespół z Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej im. Ludomira Różyckiego w Bytomiu. Rozmawialiśmy też o terapii tańcem oraz zadaliśmy trudne pytanie, czy taniec to zdrowie: był to tytuł panelu dyskusyjnego na temat tańca w rehabilitacji i w lecznictwie, ale też o problemach zawodowych tancerzy.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
72
Produkcja Wydarzenia
Angelika Gagracz, UEK 64
Uczestnicy
550
Wielkim pytaniem współczesności jest to, jak odnaleźć się w zalewie treści, które codziennie do nas docierają. Podczas Tygodnia Informacji zorganizowaliśmy m.in. warsztaty „Sztuka szukania w labiryncie informacji” oraz „Wiarygodność informacji medycznej dostępnej w internecie”. Miała też miejsce premiera e-booka „Cyberbezpieczni”. Jak zadbać o swoje bezpieczeństwo w cyfrowym świecie? Celem tygodnia było pokazanie całego spektrum informacji, od biologicznej, zapisanej w DNA, w pożywieniu czy w mowie zwierząt, po warsztaty weryfikowania informacji i rozszyfrowywania fake newsów. Studenci kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna UE (specjalność Projektowanie komunikacji wizualnej i narracji) przedstawili plakaty przedstawiające proces projektowania informacji w różnych kontekstach.
Wydarzenia
42
Tydzień Kreatywności
Tydzień Przemysłu 4.0
14–20 października
21–27 października
Kurator
Kurator
dr Bartłomiej Gabryś, UEK
inż. Anna Kiljan, POLSL
Dagmara Piskorz, UEK 80
Uczestnicy
Produkcja 1 975
Tydzień Kreatywności był niezwykłą przestrzenią do rozwijania pasji i talentów – pełen twórczej energii, inspirujących spotkań i niezapomnianych doświadczeń. Zorganizowaliśmy wiele wydarzeń twórczych: warsztaty z kreatywnej fotografii (podczas których m.in. „malowaliśmy światłem”), z tworzenia kartek okolicznościowych metodą scrapbookingu i quillingu oraz warsztaty międzypokoleniowe „Połączeni Kreatywnością”, a także projektowaliśmy przyszłość Katowic z klocków LEGO. Były też emocjonalne kalambury, klimatyczne warsztaty, zapachy zamknięte w butelkach. A ponieważ na kreatywności można próbować zarobić, odbyły się też wykłady „Wszyscy jesteśmy twórcami – ABC własności intelektualnej” oraz „Czy ten pomysł na biznes ma szanse wypalić? W skrócie o przedsiębiorczości i finansach”. Natomiast „Technologię kreatywności” poznaliśmy podczas wykładu na temat sztuki ewolucyjnej i algorytmicznej, połączonego z wystawą.
Wydarzenia
inż. Ewa Głuszek, POLSL 19
Uczestnicy
515
Celem Tygodnia Przemysłu 4.0 było promowanie innowacji, edukacji oraz współpracy między nauką a przemysłem. Zaawansowana technologia jest wszędzie wokół nas. Zorganizowaliśmy m.in. wykład „Nowoczesne technologie wspomagające medycynę” w Europejskim Centrum Innowacyjnych Technologii dla Zdrowia (EHTIC), adresowany do nauczycieli i studentów, połączony ze zwiedzaniem laboratoriów EHTIC. Dla grup przedszkolnych przeznaczone były zajęcia „Małe rączki, wielkie technologie: przygoda z robotami” Odbyła się też konferencja „Przemysł 4.0 dla ROW 2.0”. Wydarzenie to, zorganizowane we współpracy z Urzędem Miasta Rybnik, Zespołem Szkół Technicznych w Rybniku i APA Group, dotyczyło przyszłości Rybnickiego Okręgu Wodorowego.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
73
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
41
43
44
Tydzień Czarownic
Tydzień Gier
28 października – 3 listopada
4–10 listopada
Kuratorzy
Kurator
prof. dr hab. inż. Sławomir Boncel, POLSL
dr hab. Michał Kłosiński, prof. UŚ, UŚ Produkcja
dr hab. inż. Agata Blacha-Grzechnik prof. PŚ, POLSL Produkcja Wydarzenia
dr inż Aleksandra Nyga, POLSL 40
Uczestnicy
735
Celem Tygodnia Czarownic była prezentacja nowoczesnej chemii poprzez zajęcia i rozmowy z czarującymi naukowcami ze Śląska, Polski i świata. Zaczęliśmy od „Lekcji eliksirów w Hogwarcie”, podczas której uczniowie mieli okazję samodzielnie wykonać eliksiry o ciekawych właściwościach. Odbyły się też warsztaty dla nauczycieli i maturzystów pt. „Odczarować maturę z chemii”, a także zajęcia dla licealistów „Od lampy naftowej do utrafioletowej”. Nie zabrakło również opowieści o czarownicach... tych bardziej i tych mniej znanych. Tydzień Czarownic zakończyła rodzinna gra terenowa „W świecie alchemii”, w której uczestnicy, przemierzając kampus Politechniki Śląskiej, musieli zmierzyć się z różnorodnymi magicznymi wyzwaniami.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
74
Wydarzenia
Aneta Knapik, Weronika Cygan-Adamczyk, UŚ 46
Uczestnicy
710
W Tygodniu Gier chcieliśmy pokazać prawdziwe bogactwo świata gier, od czystej rozrywki, przez seminaria groznawcze, aż po profesjonalne symulatory treningowe. Zorganizowaliśmy Ogólnopolski Kongres Groznawstwa, na którym spotkały się studenckie koła groznawcze, rozmawialiśmy o metodologii badań gier czy o perspektywach polskiego rynku gier wideo. Odbyła się otwarta sesja RPG z udziałem pracowników UŚ pt. „Nadumysł”, którą prowadził Michał Ciastoń/ Solveig. Prowadziliśmy zajęcia z ratownictwa medycznego z wykorzystaniem symulatora VR „Trige”, a także zajęcia chirurgiczne z symulatorem VR „Narzędzia chirurgiczne”. Uczestnicy tych ostatnich mogli, korzystając z narzędzi chirurgicznych w VR, przećwiczyć proste techniki operacyjne i pracę w zespole medycznym.
Wydarzenia
46
Tydzień Robotów
Tydzień Klimatu
11–17 listopada
18–24 listopada
Kurator
Kurator
dr inż. Aldona Rosner, POLSL
dr hab. Edyta Sierka, prof. UŚ, UŚ
Dorota Huget, POLSL 40
Uczestnicy
Produkcja 2 840
Celem Tygodnia Robotów jest pokazanie ich zastosowań w różnych branżach przemysłowych, a także w służbie człowiekowi. Zorganizowaliśmy debatę „Drony w obronności i bezpieczeństwie kraju” z udziałem przedstawicieli wojska, samorządu, naukowców i GOPR. Miał miejsce turniej robotyki dla szkół podstawowych „Robotic Exploration of SPACE” połączony ze zwiedzaniem laboratoriów robotyki Politechniki Śląskiej. Odbyła się też dwudniowa Międzynarodowa Konferencja „RoboServe – Roboty w Służbie Człowiekowi” („RoboServe – Robots in the Service of Man”). Cały weekend trwał Festiwal Robotów, a na nim m.in. stanowiska pokazowe robotów edukacyjnych, Wirtualny Gabinet Stomatologiczny i edScape – „Medyczny Escape Room w wirtualnej rzeczywistości”.
Wydarzenia
Weronika Cygan-Adamczyk, UŚ 46
Uczestnicy
1 246
W ostatnich latach temat zmian klimatu nie schodzi z nagłówków. Podczas Tygodnia Klimatu chcieliśmy porozmawiać również na temat rozmawiania o klimacie. Jednym z tego typu wydarzeń były warsztaty „Zmiany czy zmiana klimatu, czyli jak mówić i rozmawiać o klimacie?”, podczas których uczyliśmy się pracować nad metodami skutecznego zarządzania emocjami i wiedzą w dialogu. Obok wydarzeń edukacyjnych (jak choćby wykład „Mity i fakty klimatyczne” albo Test Wiedzy o Klimacie „Chwila dla klimatu! Czas na refleksję!”), staraliśmy się wyjść poza pierwsze skojarzenia z tematem zmian klimatu. Stąd choćby „Haiku Workshop – Poezja dla Ziemi” albo warsztaty curlingowe „Od wody kranowej do olimpijskich kółek”. W weekend kończący Tydzień Klimatu zorganizowaliśmy akcję „Sadzenie drzewa dla klimatu”.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
75
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
45
Produkcja Wydarzenia
47
48
Tydzień Energii
Tydzień Improwizacji
24 listopada – 1 grudnia
2–8 grudnia
Kurator
Kurator
dr inż. Michał Jurczyk, POLSL
dr hab. Tomasz Bielak, prof. UŚ, UŚ
dr inż. Krzysztof Rusin, POLSL 43
Uczestnicy
1 043
Tydzień Energii poświęcony był rozmaitym aspektom wytwarzania i magazynowania energii. W części popularnonaukowej pokazaliśmy wszystkie skale, na których nauka mówi o energii: od pojedynczej komórki żywej (zajęcia „Mitochondria – energetyczne fabryki komórkowe”), przez poziom całego organizmu (wykład „Kaloria kalorii nie równa” dotyczący bilansu energetycznego organizmu), aż po poziom całego Kosmosu („Czy całkowita energia Wszechświata to dokładnie zero?”). Dużym zainteresowaniem cieszyły się tematy związane z energetyką. Zorganizowaliśmy między innymi międzynarodową konferencję naukową II. International Academic Conference „Energy justice & energy transition”, ale też trzyczęściowe seminarium poświęcone transformacji energetycznej.
Produkcja Wydarzenia
Anna Szrama, UŚ 35
Uczestnicy
500
Czy improwizacja to brak planu i jasno wyznaczonych celów? A może raczej działanie, które umożliwia poznanie własnych potrzeb i zwiększony udział kompetencji miękkich w projektowaniu? W Tygodniu Improwizacji nasi goście mieli możliwość swobodnego tworzenia i kreacji. Podczas warsztatów „Improwizacja z Lego” dzieci samodzielnie projektowały pojazdy, jednak musiały one spełniać określone wymagania projektowe. W ramach futurologicznych warsztatów „Pomyśleć przyszłość” zachęcaliśmy młodzież do budowania własnej narracji oraz wizualizowania światów z przyszłości wraz z ich infrastrukturą i użytkownikami. Nie zabrakło również improwizacji muzycznej, literackiej, graficznej, a nawet filmowej, przez których meandry przeprowadzili nas: prof. dr hab. Joanna DembińskaPawelec, prof. dr hab. Dariusz Ziora, dr hab. Marcin Trzęsiok, dr hab. Marcin Koszałka, prof. UŚ oraz dr Magdalena Nazarkiewicz. Całości Tygodnia dopełnił koncert zespołu Ariany Savall, Pettera Udlanda Johansena oraz Hirundo Maris Ensemble.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
76
Wydarzenia
50
Tydzień Człowieka
Tydzień Materiałów
9–15 grudnia
16–22 grudnia
Kurator
Kurator
dr hab. Robert Wolny, prof. UE, UEK
dr inż. Tomasz Pawlik, POLSL
Dagmara Piskorz, UEK 50
Uczestnicy
Produkcja 1 660
Tydzień Człowieka to był czas refleksji, emocji i spotkań – od wykładów, przez spektakle, warsztaty, po działania artystyczne. Zastanawialiśmy się, czy człowiek jest (nie)ekologiczny, czy cyfrowa przyszłość ma ludzką twarz, rozmawialiśmy o relacji człowieka z AI, pytaliśmy, czy człowiek to racjonalny konsument. Zadbaliśmy również o ciało i umysł – na relaksacyjnych warsztatach oddechowych, podczas spotkań o zdrowiu. Teatr Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach premierowo wystawił spektakl „NASZA korporacja”, a Narodowy Stary Teatr im. H. Modrzejewskiej widowisko „Solaris”. Wystawy, gry terenowe, warsztaty, tworzenie zapachów i smaków, budowanie człowieka z LEGO i spotkania z wyjątkowymi gośćmi – wszystko po to, by pokazać, że człowiek to nie tylko ciało i rozum, ale też emocje, relacje i wyobraźnia, że w centrum wszystkich wielkich tematów – technologii, zdrowia, edukacji i kultury – zawsze stoi człowiek.
Wydarzenia
Hanna Biela 35
Uczestnicy
1 851
W ramach Tygodnia Materiałów poruszyliśmy wiele tematów z zakresu szeroko pojętych badań materiałów – nie tylko inżynierskich i konstrukcyjnych. Dla osób zainteresowanych nowoczesnymi technikami wytwarzania zorganizowaliśmy wykład „Exploring potentials of modern materials in realizing sustainable additive manufacturing”, który wygłosił dr Hirpa Lemu z Norwegii. Wielkim zainteresowaniem cieszyły się też warsztaty „Wiklina – materiał z duszą”: nie tylko okazja do zdobycia nowych umiejętności, ale również sposób na chwilę wytchnienia i rozwijanie kreatywności. 18 grudnia studenci Inżynierii Materiałowej zmierzyli się z „resztą świata” w emocjonującym meczu siatkówki, z misją charytatywną na rzecz Hospicjum Cordis.
W ramach Tygodnia Człowieka, 14 grudnia 2024 r. w Galerii Szyb Wilson odbyły się dwa pokazy spektaklu „Solaris” – opery autorstwa Karola Nepelskiego, opartej na powieści Stanisława Lema, w reżyserii Waldemara Raźniaka, realizowanej przez Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.
PEŁNY PROGRAM, GALERIA ZDJĘĆ, ARTYKUŁY, WIDEO, PODCASTY
77
50 TYGODNI W MIEŚCIE NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Produkcja
49
Określenie wspólnych założeń programu Miasto – Region – Akademia ↓ Opracowanie zasad wewnętrznych ↓
↓
Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki
Miasto Katowice ↓
Powołanie komisji wewnętrznych i nabór wniosków ↓
↓
↓
214 inicjatyw akademickich Miasto – Region – Akademia
52 inicjatywy miejskie Miasto – Region – Akademia
25 inicjatyw w otwartym konkursie ofert na udzielenie dotacji z budżetu miasta na wsparcie realizacji zadań w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty wychowania pn. „Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024”.
↓ 291 inicjatyw Sposób tworzenia programu Miasto-Region-Akademia
MIASTO-REGION-AKADEMIA ↳ 246 inicjatyw w 28 miastach O PROGRAMIE Drugi całoroczny program EMNK dotyczył cyklicznych i nowych wydarzeń naukowych i popularnonaukowych, artystycznych, sportowych lub edukacyjnych, inicjowanych przez środowisko akademickie lub organizacje pożytku publicznego. Przez cały rok odbyło się 246 takich wydarzeń w 28 miastach regionu, a w każdym organizatorzy musieli m.in. wykazać zbieżność z założeniami programowymi EMNK, spełnić określone w „Zasadach współpracy” wytyczne współpracy naukowej, wytyczne środowiskowe, a także nawiązać współpracę z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, zaprosić zagranicznych prelegentów, udostępnić specjalistyczne wydarzenia dla wszystkich grup odbiorców (poprzez bezpłatny wstęp, udogodnienia dla osób ze specjalnymi potrzebami czy transmisje na żywo). Wśród zaproszonych gości w programie MRA znaleźli się m.in.: prof. dr hab. Leszek Balcerowicz, prof. dr hab. Jerzy Buzek, prof. Adam Bodnar, prof. Jan Knopf (Karlsruhe Institute of Technology KIT), prof. Hans Helmut Lüger (Universität Koblenz-Landau), prof. Jürgen Hillesheim (Universität Augsburg), prof. José Gabriel de Oliveira Andrade Junior (Universidade do Minho), prof. Marta Martín Llaguno (Universidad de Alicante), prof. Miloš Gregor (Masarykova Univerzita), dr Artur prof. Chiara Manfrin (University of Trieste); dr Artur Sokolovsky
78
(University of Adelaide – Australia), dr Ewa Grassin (Harvard Medical School), dr Mansour Kouyate (Sorbonne Universite), dr Raimundas Baublys (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie). Wśród instytucji, które podejmowały współpracę z organizatorami wydarzeń w paśmie Miasto-RegionAkademia, można wymienić między innymi: Polski Związek Szermierczy, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Uniwersytet w Trieście, Northeastern University, Filharmonia Śląska, European Polar Board, Muzeum Śląskie, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla dzieci i młodzieży niesłyszącej i słabosłyszącej w Raciborzu, Internationaler Verband fur Schwerhorige Seelsorge, Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu, British Accounting & Finance Association, Polskie Towarzystwo Matematyczne, Miejska Biblioteka Publiczna im. J. Śniegonia w Wiśle i wielu innych. Efektem było powstanie licznych projektów naukowych i artystycznych, które przyczyniły się do popularyzacji wiedzy oraz integracji środowiska akademickiego z mieszkańcami. Program umożliwił budowanie trwałych inicjatyw o szerokim zasięgu i dużej wartości społecznej. Ponadto w ramach pasma powstały publikacje o różnej tematyce – od książeczek dla dzieci, przez ściśle naukowe
przez organizacje pożytku publicznego, spełniające założenia programowe przyjęte w Mieście Nauki. Oceny wniosków konkursowych i decyzji o wysokości finansowania dokonywała powołana w tym celu komisja. Podstawowe zasady realizacji określono w dokumencie „Zasady współpracy”, regulującym status wydarzenia, możliwość partnerstwa, a także procedury nadawania patronatów EMNK.
JAK ZBUDOWANO PROGRAM MIASTO-REGION-AKADEMIA? W przeciwieństwie do programu 50 Tygodni, który projektowany był w odpowiedzi na potrzeby mieszkańców Miasta Nauki – program Miasto-Region-Akademia odpowiadał w pierwszej kolejności na potrzeby środowiska akademickiego i umożliwiał realizację cyklicznych lub nowych projektów naukowych, edukacyjnych, sportowych i artystycznych realizowanych z inicjatywy pracowników, doktorantów oraz osób studiujących wszystkich uczelni. Program był zarządzany równolegle na 7 uczelniach zgodnie z przyjętym wspólnie zestawem zasad podstawowych oraz regulaminami wykonawczymi odrębnymi dla każdej uczelni, które regulowały m.in. powołanie komisji programowej ds. MRA. Drugą odnogą był miejski program MRA, w ramach którego w trybie konkursowym wspierano inicjatywy proponowane
INICJATYWY MIEJSKIE 3 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Katowice powołał Zarządzeniem nr 3771/2024 Komisję do spraw opiniowania wniosków na organizację wydarzeń oraz inicjatyw EMNK 2024. Na stronie internetowej EMNK 2024 zostały opublikowane zasady współpracy z potencjalnymi partnerami zewnętrznymi. W ciągu roku Komisja rozpatrzyła pozytywnie 52 wnioski o patronat, z czego 32 inicjatywy otrzymały dofinansowanie z budżetu Miasta. Dodatkowo Miasto Katowice zorganizowało dwie edycje otwartego konkursu ofert na udzielenie dotacji z budżetu Miasta Katowice na wsparcie realizacji zadań w obszarze „nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania” pn. „Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024”, w ramach których sfinansowano 25 projektów popularnonaukowych.
PEŁNA LISTA WYDARZEŃ MIASTO-REGION-AKADEMIA
79
MIASTO-REGION-AKADEMIA ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
treści, po relacje z wystaw. Efekty wypracowane podczas wydarzeń na długie lata będą służyły nie tylko mieszkańcom regionu, ale także środowiskom naukowym, sportowym i artystycznym. Z pewnością wiele z wydarzeń zorganizowanych w paśmie Miasto-Region-Akademia stanie się cykliczne, podtrzymując zaangażowanie różnych grup społecznych i lokalnych społeczności w ideę Miasta Nauki.
PROGRAM NAUCZYCIELE – NAUCZYCIELOM ↳ 252 uczestników 6 akademii Program „Nauczyciele – Nauczycielom” był innowacyjnym przedsięwzięciem mającym na celu integrację środowiska nauczycieli akademickich oraz nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Celem programu była stworzenie przestrzeni do wzajemnej wymiany myśli i doświadczeń, co umożliwiło opracowanie nowatorskich rozwiązań dydaktycznych oraz inspiracji wspierających rozwój zawodowy uczestników. Program realizowany był przez uczelnie należące do Konsorcjum Akademickiego oraz szkoły podstawowe i ponadpodstawowe z regionu. Dzięki temu możliwe było uzyskanie szerokiego spojrzenia na procesy edukacyjne oraz zastosowanie najlepszych praktyk. W trosce o dalszą integrację nauczycieli w listopadzie 2024 r. uruchomiono KLUB NAUCZYCIELA, którego siedziba znajduje się w Centrum kreatywności i coworkingu spinPLACE w Katowicach przy ul. Bankowej 5. W ramach
działalności klubu odbywać się będą cykliczne spotkania, zapewniające nauczycielom stałe miejsce do rozmów, refleksji i dzielenia się wiedzą, a także działania analityczne. JAK ZBUDOWANO PROGRAM NAUCZYCIELE – NAUCZYCIELOM? Przed rozpoczęciem działań programowych przeprowadzono konsultacje oraz diagnozę potrzeb, które pomogły określić aktualne oczekiwania maturzystów i uczniów. Na podstawie tych analiz powołano sześć akademii tematycznych, które odpowiadały ścieżkom Europejskiego Miasta Nauki 2024: klimat i środowisko, przemysły przyszłości, zdrowie i jakość życia, innowacje społeczne, dziedzictwo przemysłowe i kulturowe oraz kreacja i krytyka. Każda akademia miała swój tydzień tematyczny, podczas którego odbywały się wykłady, warsztaty, pokazy naukowe mające na celu podniesienie kompetencji nauczycieli w danej dziedzinie. W EMNK powstała publikacja „NAUKA INSPIRUJE!”, zawierająca scenariusze lekcji szkolnych zgodnych z wątkami 50 Tygodni EMNK, której celem jest wsparcie nauczycieli w pracy edukacyjnej.
NAUKA INSPIRUJE MATERIAŁY POMOCNICZE DLA NAUCZYCIELI
80
10 INICJATYW DLA LEPSZEGO STUDIOWANIA W programie wykreowanym przez Radę Młodych dla młodych znalazły się: PROGRAM MŁODYCH Rawa Cooltury – cykl plenerowych wydarzeń kulturalnych organizowanych nad brzegiem Rawy w Katowicach. Podczas koncertów wystąpili młodzi lokalni artyści, zespoły muzyczne oraz wykonawcy reprezentujący różnorodne gatunki muzyczne, takie jak rock, jazz, folk, pop czy muzyka elektroniczna. Głównym celem Koncertów nad Rawą było ożywienie przestrzeni miejskiej oraz promocja kultury i sztuki wśród mieszkańców regionu. Natomiast kluczowym aspektem była integracja społeczności lokalnej poprzez wspólne uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych. Organizacja koncertów plenerowych nad Rawą stanowiła atrakcyjną propozycję dla mieszkańców oraz turystów, tworząc inspirującą przestrzeń do spędzania czasu na świeżym powietrzu przy dźwiękach muzyki. Wydarzenia te pokazały, że młode pokolenie myśli globalnie i angażuje się w kreowanie przestrzeni kulturalnej dla całego społeczeństwa. W 6 koncertach wystąpiło 24 solistów oraz zespołów (łącznie ponad 50 artystów). Cykliczne Wystawy Sztuki to seria wydarzeń kulturalnych, które odbyły się w Katowicach, umożliwiając młodym artystom prezentację ich dzieł oraz promując różnorodne formy twórczości artystycznej. Finalnie zorganizowano cztery wystawy, które miały miejsce w różnych przestrzeniach miasta, w tym także w otwartych przestrzeniach miejskich, tj. na Placu Kwiatowym. Głównym celem projektu było promowanie sztuki i kultury wśród mieszkańców Metropolii, zwiększenie widoczności młodych twórców. Realizacja projektu była ważnym elementem wzbogacania oferty kulturalnej miasta. Projekt realizowany pod nadzorem Pracowni Informacji Wizualnej ASP w Katowicach. Wkoło Nauki – cykl 8 spotkań, debat i warsztatów dla uczestników kół naukowych Konsorcjum poświęconych aktualnym zagadnieniom nauki, technologii, sportu i gamingu. Eksperci i pasjonaci dyskutowali m.in. o diagnostyce funkcjonalnej w sporcie, toksycznym zachowaniu w grach online, przyszłości e-sportu w regionie oraz kryptowalutach. Uczestnicy mogli także wziąć udział w warsztatach fotograficznych i zajęciach dotyczących tworzenia gier edukacyjnych. Całość zakończyły spotkania o roli nauki w popkulturze oraz studenckim życiu w Mieście Nauki. Cykl zakończył się zestawem rekomendacji możliwych do zaimplementowania w uczelniach Miasta Nauki. Program grantowy Nauka Młodych – międzyuczelniany i międzypokoleniowy program grantowy Konsorcjum
Miasta Nauki, w którym do roli kierowników projektów zaproszono osoby kształcące się w szkołach doktorskich Konsorcjum, wykonawcami były osoby studiujące, a opiekunami naukowymi grantów (mentorami) pracownicy naukowi w stopniu co najmniej doktora. Zrealizowano 9 takich grantów, angażując ponad 90 wykonawców, a ich wyniki zaprezentowano publicznie podczas specjalnej sesji w ramach 8. Śląskiego Festiwalu Nauki. Zrealizowane projekty: 💠 Zastosowanie „zielonych rozpuszczalników” w procesie wytwarzania spieków metali w technologii MFDM – kierowany przez doktoranta Politechniki Śląskiej 💠 MULTU-HYDRO – kierowany przez doktorantkę Politechniki Śląskiej 💠 Śląscy liderzy opinii, czyli Nieoficjalna Reprezentacja Ślązaków – kierowany przez doktorantkę Uniwersytetu Śląskiego 💠 SmartFoot: ekonomiczne i wytrzymałe rozwiązanie podologicznej maty pomiarowej wraz z elektronicznym układem pomiarowym i możliwością archiwizacji danych – kierowany przez doktoranta Politechniki Śląskiej 💠 Siła Ścisku: Sekretny Wskaźnik Zdrowia na Każdym Etapie Życia – kierowany przez doktorantów Politechniki Śląskiej 💠 Jak zapytać o dochody bez pytania wprost? – Problematyka pomiaru sytuacji materialnej gospodarstw domowych – kierowany przez doktorantkę Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 💠 Chodź, pomaluj mój świat, na zielono... Inwestowanie w aktywa społecznie odpowiedzialne – analiza możliwości inwestycyjnych i postaw inwestorów – kierowany przez doktorantkę Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 💠 Magazyn energii cieplnej zbudowany z odpadów górniczych – kierowany przez doktoranta Politechniki Śląskiej 💠 Od Kandydatury do Mandatu: Badanie Skutecznych Kampanii Wyborczych do Rady Miasta – kierowany przez doktoranta Uniwersytetu Śląskiego Studenckie Granty Badawcze Europejskiego Miasta Nauki – dla wspierania młodych talentów akademickich i promowania innowacyjności wśród osób studiujących na Uniwersytecie Śląskim uruchomiony został program Studenckich Grantów Badawczych Europejskiego Miasta Nauki. Studentki i studenci, pod kierunkiem nauczycieli akademickich, mogli zrealizować własne projekty, a jednocześnie rozwinąć swoje umiejętności badawcze, analityczne i komunikacyjne.
81
PROGRAM MŁODYCH MIASTA NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
PROGRAM MŁODYCH MIASTA NAUKI ↳ 10 inicjatyw dla lepszego studiowania
82
Na kilku wydziałach utworzone zostały strefy do wspólnego spędzania czasu, których przeznaczenie idealnie oddaje tytuł jednego ze zgłoszeń: „Przestrzeń 4P – for people, czyli miejsce gdzie można Przyjść, Porozmawiać, Poczytać, Pograć”. W trzech przypadkach powstały przestrzenie, w których osoby studiujące mogą skorzystać z urządzeń kuchennych (mikrofalówka, ekspres do kawy czy czajnik). W ramach Studencko-Doktoranckiego Budżetu Partycypacyjnego na jednym z wydziałów odbył się Festiwal „Przy człowieku. O sensie, spełnieniu, dobrostanie”, na innym utworzona została „studencka biblioteczka”, a na jeszcze innym miejsce z planszówkami. Europejskie Miasto Studentów – projekt, którego celem było udzielenie odpowiedzi na pytanie Jakich Katowic chcą studenci? W trakcie prac mapowano problemy, a następnie projektowano rozwiązania, dzięki którym Katowice będę miastem bardziej przyjaznym studentom. Potrzeby młodych mieszkających na Śląsku. Teraź-niejszość i przyszłość (polityka młodzieżowa Miasta Nauki) – projekt miał na celu zgromadzenie danych, które pozwolą na lepsze zrozumienie potrzeb młodych mieszkańców Śląska oraz wskazanie obszarów szczególnie ważnych z tej perspektywy dla młodzieży. Wyniki są podstawą do wdrożenia programów i rozwiązań szczególnie istotnych z perspektywy osób młodych, najważniejszych
interesariuszy w obliczu postępującego niżu demograficznego, ujemnego przyrostu naturalnego i ujemnego salda migracji ludności. Badania były przeprowadzane przy wykorzystaniu metody CAWI. Workshop for Early Career Researchers with EURODOC – warsztaty organizowane przez przedstawicieli EURODOC wspólnie z Radą Młodych, Krajową Reprezentantów Doktorantów, Uczelnianą Radą Samorządów Doktoranckich UŚ i SUM. Ideaton 2024 to wyjątkowe całonocne wydarzenie, które zgromadziło młodych pasjonatów nauki, technologii i edukacji. Skupione było wokół tworzenia innowacyjnych koncepcji gier edukacyjnych. Uczestnicy, pracując w zespołach liczących od 3 do 5 osób, zmierzyli się z wyzwaniem stworzenia koncepcji gry wspierającej proces edukacyjny. W trakcie intensywnych sesji rozwijali umiejętności zarządzania projektami, pracy zespołowej oraz kreatywnego myślenia. Całe wydarzenie koordynowali eksperci, którzy służyli swoją wiedzą i doświadczeniem, inspirując młodych twórców do poszukiwania nowatorskich rozwiązań. Potańcówka – Potańcówka stała się nie tylko okazją do wspólnej zabawy przy muzyce, ale również wydarzeniem wzmacniającym więzi społeczne. Dzięki niej mieszkańcy mieli szansę na chwilę oderwania się od codziennych obowiązków, integrację międzypokoleniową i poczucie wspólnoty. Było to wydarzenie sprzyjające budowaniu lokalnej tożsamości i tworzeniu przestrzeni, w której każdy mógł poczuć się częścią kulturalnego życia miasta. Potańcówka zgromadziła około 60 uczestników. Obchody Miasta Nauki w Katowicach na długo zapiszą się na kronikach miasta jako rok możliwości, licznych wydarzeń i nowych pasji. Rada Młodych Miasta Nauki miała w tym swój niemały wkład, organizując wiele wydarzeń zarówno kulturalnych, jak i naukowych. Podczas każdego z nich mogliśmy spotkać młodych ludzi, którzy byli żywo zainteresowani tematyką każdego z projektów. Wniosek płynący z obchodów MNK 2024 to przekonanie, że zarówno region, jak i młode pokolenie potrzebują tego typu inicjatyw, a scheda Miasta Nauki jest czymś, o czym możemy mówić z dumą na arenie międzynarodowej.
Maciej Geratowski Przewodniczący Młodzieżowego Sejmiku Województwa Śląskiego
83
PROGRAM MŁODYCH MIASTA NAUKI ➞ PROGRAMY CAŁOROCZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Projekty studenckie realizowane były w obszarach zgodnych z 6 ścieżkami Miasta Nauki i mogły być wykonywane indywidualnie lub zespołowo (do pięciu osób). Spośród 45 wniosków komisja oceniająca wybrała do realizacji 24 projekty studenckie (16 indywidualnych i 8 grupowych). Granty obejmowały badania naukowe oraz dzieła artystyczne. Część z nich miała wymiar edukacyjny i skupiała się na rozwiązywaniu problemów środowiskowych, powszechne były też wyjazdy terenowe w celach badawczych (m.in. Włochy, Niemcy, Hiszpania). Studenci pod opieką prowadzili badania laboratoryjne na terenie uczelni, a także badania społeczne w terenie. W ramach upowszechniania wyników grantów studenci występowali na międzynarodowych konferencjach i sympozjach. Część beneficjentów grantów zamierza wykorzystać wyniki badań zrealizowanych w programie w swoich pracach dyplomowych. Studencko-Doktorancki Budżet Partycypacyjny – Osoby studiujące i kształcące się w szkołach doktorskich Uniwersytetu Śląskiego miały możliwość pozyskania środków na realizację inicjatyw mających na celu poprawę warunków studiowania w swoich jednostkach w ramach Studencko-Doktoranckiego Budżetu Partycypacyjnego. Wnioskodawcy musieli uzyskać poparcie w środowisku studenckim lub doktoranckim, zależnie od jednostki, której wniosek dotyczył. Spośród 14 aplikacji 12 wniosków otrzymało finansowanie. Środki przeznaczono przede wszystkim na rozwój małej infrastruktury, działania integrujące społeczność, zwiększenie dostępności ogólnodostępnych przestrzeni akademickich, aranżację przestrzeni w taki sposób, by lepiej odpowiadała potrzebom osób studiujących.
KATO SCIENCE CORNER ↳ Nowe miejsce na mapie Katowic przyciągnęło blisko 10 000 uczestników Na potrzeby realizacji programu obchodów na mapie Katowic powstało niezwykłe miejsce – Kato Science Corner, zlokalizowane w zabytkowej kamienicy na rogu ulic Pocztowej i Młyńskiej. To przestrzeń służąca upowszechnianiu nauki oraz ideom EMNK, a także twórczemu podejściu do miasta (Metrolab GZM). Uruchomiony we wrześniu 2023 Kato Science Corner służy m.in. jako punkt informacyjny EMNK, miejsce inspirujących spotkań, dyskusji, kreatywnej burzy mózgów w przytulnej i swobodnej atmosferze. Kato Science Corner jest również siedzibą Metrolabu, w którym każdy ma możliwość, aby podzielić się swoim pomysłem na miasto, wspólnie zaprojektować proponowane zmiany lub nowe usługi, spróbować je wdrożyć i przetestować. Wspólnie finansowany przez Miasto Katowice i GZM projekt zakłada przygotowanie kalendarza spotkań, wykładów, warsztatów, prezentacji przybliżających tematykę Miasta Nauki, a szerzej nauki w ogóle, także w oparciu o założenia programowe EMNK oraz Metrolabu GZM. Od października 2023 r. wszystkie uczelnie wchodzące w skład Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki realizowały w tym miejscu wydarzenia i spotkania popularnonaukowe, a za koordynację tych działań odpowiedzialny był Uniwersytet Ekonomiczny – opiekun merytoryczny miejsca. Zaaranżowany atrakcyjnie i funkcjonalnie punkt jest otwarty dla mieszkańców od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–17.00 i będzie funkcjonował do czerwca 2025 r.
84
Autorską grafikę na jednej ze ścian KSC przygotowała Gosia Kulik – znana graficzka i malarka, twórczyni ilustracji, opowieści graficznych, komiksów, plakatów, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.
Wśród zaproszonych gości w programie Science Corner znaleźli się m.in.: Agata Kiedrowicz, Bartosz Minkiewicz, Filip Springer, Jarosław Juszkiewicz, Michał Chojecki, Rafał Julian Kordeusz, Wiktor Niedzicki, Charles Landry. Wśród instytucji, które realizowały inicjatywy w KSC, znaleźli się, oprócz uczelni Konsorcjum, m.in.: Centrum Zimbardo w Nikiszowcu, Katowicki Oddział Polskiego Towarzystwa socjologicznego, Klub Młodego Odkrywcy, Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Języka Niemieckiego, Regionalny Instytut Kultury im. Wojciecha Korfantego, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Katowice, Urząd Statystyczny w Katowicach.
Cały nasz region od wielu dziesięcioleci cechuje pewna moderna, spojrzenie w przyszłość i na nowoczesność. Te wszystkie elementy z całą pewnością nie byłyby możliwe bez nauki. Nauka to przyszłość nas wszystkich.
Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Miasta Katowice
EUCYS ➞ KONKURSY EUROPEJSKIE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
KONKURSY EUROPEJSKIE Eliminacje krajowe ↓ Finaliści z 37 krajów UE ↓ Międzynarodowe finały ↓
↓
Prezentacje projektów
Rozmowy z jury ↓
Wyłonienie zwycięzców
EUCYS 2024 EUROPEAN UNION CONTEST FOR YOUNG SCIENTISTS ↳ 143 młodych naukowców z 37 krajów O KONKURSIE Zaszczytna inicjatywa Komisji Europejskiej, jaką jest konkursy EUCYS, wspierający rozwój naukowy młodzieży, odbyła się w 2024 r. w Mieście Nauki. We wrześniu we współpracy z Krajowym Funduszem na Rzecz Dzieci w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia zorganizowano 35. międzynarodowy finał konkursu European Union Contest for Young Scientists. Finał konkursu co roku odbywa się w innym kraju, co pozwala młodym ludziom doświadczać różnic kulturowych w trakcie naukowych zmagań. Podczas międzynarodowych finałów uczestniczki i uczestnicy mają również możliwość spotkać światowej sławy ekspertów – w Katowicach był nim prof. Andrzej Dragan, a koordynatorem katowickiego finału był dr Tomasz Rożek. W Katowicach o zwycięskich projektach decydowało międzynarodowe jury złożone z 21 specjalistów różnych dziedzin nauki. Do Polski przyjechało 143 finalistów eliminacji krajowych – młodych naukowczyń i naukowców z 37 krajów z Europy i ze świata. Dla zafascynowanych nauką była to okazja, aby konkurować w prezentacji projektów badawczych, m.in. z nauk przyrodniczych, matematycznych, technicznych, ekonomicznych i społecznych. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć prototypy rozwiązań i projekty badawcze dotyczące najróżniejszych tematów, m.in. innowacyjnych systemów wspierających pszczelarstwo, wykorzystania bakteriofagów w walce z bakteriami opornymi na antybiotyki, nowych terapii leczenia glejaka mózgu, inteligentnego stołu wspierającego osoby niewidome, mikrocegieł wykorzystywanych do usuwania niedopałków papierosów, dziedziczenia języka czy funkcjonalnych protez ucha.
Organizacja konkursu EUCYS
Najlepsi młodzi badacze inspirują się w Europejskim Mieście Nauki!
Finały najważniejszego europejskiego konkursu dla młodych naukowców po raz drugi w Polsce
85
Wyłoniono 33 laureatów, którzy poza 13 nagrodami finansowymi w wysokości od 2 500 do 7 000 euro, otrzymali nagrody specjalne w postaci staży naukowych i wizyt w prestiżowych ośrodkach badawczych na całym świecie. Wśród zwycięzców, jako laureat pierwszej nagrody, znalazł się reprezentujący Polskę Piotr Olbryś z projektem: Design of new pyrene-4,5,9,10-tetraonebased heterocyclic derivatives as highcapacity organic cathode materials: a density functional theory study. Nagrodę lokalną ufundowaną przez Śląski Uniwersytet Medyczny otrzymał drugi z reprezentantów Polski – Aleksander Zieliński za projekt: Impact of the ability to block the pathogenesis of autoimmune diseases with newly designed Fab domains of anti-Baff, anti-April antibodies. Wśród licznych partnerów Konkursu, którzy obok nagród Komisji Europejskiej przyznali nagrody specjalne, znaleźli się między innymi: Europejska Organizacja Badań Jądrowych (CERN), Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), World Expo 2025 Osaka, Europejski Ośrodek Promieniowania Synchrotronowego w Grenoble (ESRF), Europejskie Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL), European Southern Observatory (ESO). Konsorcjum Akademickie również wręczyło wybranym laureatom nagrody, zapraszając ich do dalszej współpracy z uczelniami i studiowania w Mieście Nauki.
HISTORIA I CELE
Korzenie EUCYS sięgają roku 1968, kiedy to duńska firma Royal Philips zorganizowała jego pierwszą edycję. Z kolei w 1989 roku inicjatywa ta została przejęta przez Komisję Europejską i w ten sposób konkurs nieprzerwanie co roku wyłania i nagradza najzdolniejszych młodych naukowców z całego świata. Polska bierze udział w wydarzeniu od 1995 roku – od tego czasu nagrodzono 67 projektów naukowych przedstawicieli naszego kraju, przyznając im 29 nagród głównych oraz 38 nagród specjalnych, honorowych i dodatkowych. Katowice są drugim (po Warszawie w 2014 r.) polskim miastem, które miało przyjemność zorganizować finał European Union Contest for Young Scientists. Głównym celem konkursu jest zachęcenie młodych ludzi do interesowania się nauką oraz wspieranie ich naukowych pasji. Przedsięwzięcie stwarza idealną przestrzeń do wyłonienia talentów światowej skali, których odkrycia mogą mieć realny wpływ na rozwój nauki bądź rozwiązywanie globalnych problemów. Od samego początku w ramach konkursu zostało zaprezentowanych wiele przełomowych prac mających potencjał pozytywnego zmieniania rzeczywistości. EUCYS stanowi także niepowtarzalną szansę dla uczennic i uczniów na poszerzenie kompetencji naukowych.
PEŁNA LISTA PROJEKTÓW BADAWCZYCH
PEŁNA LISTA
ZAPREZENTOWANYCH W POLSCE
LAUREATÓW
86
with these students
Karen Slavin, former Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission)
O KONKURSIE
For me, what was the most interesting was probably kind of the story of the city because in the beginning it was industrial, a mine type of city. And then the fact that they transitioned into science city. I was amazed by how friendly people are here, not only the participants but also the locals here.
David Davidian Ii, Armenia, uczestnik konkursu, autor projektu: Metallic Combat: Paving the Way for Pure Water Flow
Nie martwię się o przyszłość ludzkości i planety, gdy patrzę na zaangażowanych i pomysłowych młodych ludzi. Eucys to jedna z tych inicjatyw, która ich zbiera i pozwala „się policzyć”. Bycie ambasadorem takiej inicjatywy to ogromna przyjemność i zobowiązanie.
dr Tomasz Rożek, ambasador EUCYS 2024
We want to empower researchers to become creators of knowledge, but also to become innovators. We recognise the enormous potential of the European research community. We don’t want the ideas to stay only on paper or in the laboratory. We want to see these ideas become solutions that impact both our economies or competitiveness, but also our environments.
Slaven Misljencevic Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission)
EU TalentOn to nowy konkurs Komisji Europejskiej stawiający przed młodymi naukowczyniami i naukowcami wyzwanie w postaci stworzenia zespołowo innowacyjnego projektu, przyczyniającego się do rozwiązania wybranego problemu zgodnego z tematyką misji europejskich. W ciągu 5-dniowego naukowego maratonu młodzi naukowcy, przy specjalistycznym wsparciu, szukają rozwiązań najistotniejszych problemów współczesnego świata. W Europejskim Mieście Nauki 2024 mieliśmy okazję zorganizować drugą (po Leiden w 2022 r.) edycję konkursu, dzięki czemu we wrześniu w Katowicach gościliśmy 108 najbardziej obiecujących młodych naukowców i naukowczyń z 38 krajów Europy. W międzynarodowych zespołach uczestnicy pracowali nad realnymi rozwiązaniami ratującymi życie. Przez pięć intensywnych dni uczestniczki i uczestnicy, wybrani spośród ponad 1270 zgłoszeń z całego świata, pracowali w czteroosobowych zespołach, podejmując wyzwania w ramach pięciu kluczowych obszarów misji europejskich: 💠 adaptacji do zmian klimatu, 💠 walki z rakiem, 💠 ochrony oceanów, 💠 tworzenia inteligentnych miast, 💠 przywracania żyzności gleby. Proponowane koncepcje były oceniane wielokrotnie przez międzynarodowe jury, w tym 23 ekspertów z różnych dziedzin nauki, członków Komisji Europejskiej, a także zwycięzców i organizatorów pierwszej edycji Konkursu i przedstawicieli europejskiego biznesu. Projekty były też oceniane publicznie podczas tzw. wieczoru public pitches, gdzie oceniano praktyczność i wykonalność proponowanych rozwiązań oraz sposób ich prezentacji. Podczas public pitches nagrodę publiczności w wysokości 3 000 euro otrzymał zespół H2FAST, który opracował nowatorską, samowystarczalną instalację zasilaną energią słoneczną i wiatrową, łagodzącą skutki ekstremalnych warunków pogodowych i zwiększającą odporność infrastruktury energetycznej. Nagrodę główną w wysokości 12 000 euro zdobył zespół Breath for Life za przełomowe rozwiązanie w dziedzinie wczesnego wykrywania nowotworów. Innowacyjność, skuteczność i potencjał ich pomysłu zachwyciły jury i publiczność.
87
TALENTON ➞ KONKURSY EUROPEJSKIE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
Europe is in good hands
EU TALENTON KATOWICE 2024 EUROPEAN UNION CONTEST FOR EARLY-CAREER RESEARCHERS ↳ 1270 aplikacji / 108 uczestników / 38 krajów / 25 innowacyjnych rozwiązań
Rekrutacja uczestników (108 osób spośród 1270 zgłoszeń z 38 krajów) ↓ Zapoznanie drużyn – online (25 zespołów) ↓ Finały konkursów w Katowicach ↓
↓
Public pitches
Ocena jury ↓
Zwycięzcy – nagrody finansowe w łącznej kwocie 75 000 euro
ORGANIZACJA KONKURSU EU TALENTON
88
Na podstawie ocen jury wybrało najlepszy projekt w ramach każdej Areny Misji i przyznało nagrody finansowe w wysokości od 4 500 do 12 000 euro umożliwiające rozwinięcie koncepcji lub założenie startu-upu pod opieką Komisji Europejskiej. Wszystkie zwycięskie projekty w poszczególnych arenach misji UE prezentowały światowy poziom oraz wysoką potencjalną użyteczność, m.in.: 💠 zespół H2FAST stworzył system zwiększający odporność infrastruktury energetycznej na ekstremalne zjawiska pogodowe, 💠 zespół WhaleTrail opracował sposób na poprawę kondycji oceanicznych ekosystemów poprzez innowacyjne odżywki dla wielorybów, 💠 zespół E(CO) mining – inspirując się naszym regionem, pokazał, jak dawne kopalnie mogą stać się źródłem ciepła dla miast, 💠 zespół ReviSoil zaproponował ekologiczne rozwiązanie poprawiające jakość gleby dzięki bioodpadom. Dodatkową nagrodą, przyznaną przez ekspertów była Alumni Award, dająca możliwość uczestnictwa w 8. Śląskim Festiwalu Nauki Katowice oraz odbycia szkoleń z zakresu popularyzacji nauki. Organizacja tak prestiżowego konkursu była dla uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki oraz dla Katowic ogromną szansą na pokazanie swojego potencjału jako prężnie rozwijającego się ośrodka akademickiego i naukowego. Miasto, które w ostatnich latach przeszło dynamiczną transformację, coraz bardziej umacnia swoją pozycję na mapie Polski i Europy.
Young talents meeting each other for the first time in person and then in their teams, during breaks – in this lays the crazy idea. Perhaps the solution for the future, for the most important point, is that they get more skills around the talents, and they know how to use them properly.
Lucien Geelhoed Intendant for Leiden’s European City of Science 2022 and Intendant of EU TalentOn Leiden 2022
Największą przyjemnością podczas finału było dla mnie spacerowanie pomiędzy zatopionymi w pracy uczestnikami i rozmowa z nimi. Nigdy w życiu nie doświadczyłem takiego stężenia talentu, wiedzy, energii i po prostu fajności na metr kwadratowy! Łukasz Lamża Koordynator naukowy i Mission Navigator EU TalentOn
What we wanted to develop and what we thought about in the past few days is to create an easier device to do early-detection cancer screening. We started with lung cancer because it is the type of cancer that is usually detected very late and because of its late detection, only 5% of patients survive. With our device we want to enable large population screening so people can be screened regularly and discover whether they have lung cancer in an early stage.
Anneke Kastelein członkini zwycięskiej drużyny Breath for life
O KONKURSIE FameLab to największy na świecie konkurs komunikacji naukowej na licencji Cheltenham Festivals, który po kilkuletniej przerwie powrócił na polską arenę właśnie w Europejskim Mieście Nauki. Ideą konkursu jest przedstawianie skomplikowanych zagadnień naukowych w zrozumiały sposób – uczestnicy mają za zadanie przedstawienie koncepcji naukowej w ciągu zaledwie 3 minut. Konkurs jest skierowany do młodych naukowców i doktorantów (do 35. roku życia), którzy w ramach przygotowania do finału otrzymują również trening komunikacyjny prowadzony przez międzynarodowe grono popularyzatorów nauki. W latach 2011-2021 polską edycję Konkursu współorganizowali Centrum Nauki Kopernik i British Council. Zadanie finalistów konkursu polega na zaprezentowaniu jurorom oraz publiczności wybranego przez siebie tematu naukowego w ciągu trzech minut. Używanie prezentacji multimedialnej jest zakazane – na scenie FameLabu liczy się tylko uczestnik i jego umiejętność zafascynowania innych swoją naukową pasją. FAMELAB POLAND – OGÓLNOPOLSKI FINAŁ KONKURSU Finał polskiej edycji konkursu w 2024 r. odbył się 4 czerwca w budynku spinPLACE Uniwersytetu Śląskiego. Wzięła w nim udział dwunastka uczestników z całej Polski, którą wyłoniono spośród 25 półfinalistów. Decyzją Komisji Konkursowej laureatami konkursu zostali: → I miejsce: dr inż. Marcelina Jureczko z Politechniki Śląskiej (temat: Fungi – Avengers who wear caps instead of superhero capes), → II miejsce: Emilie Szwajnoch z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (temat: The Chinese Social Credit System – a myth that lives on), → III miejsce: Bartosz Szóstak z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – (temat: AI technology in electrical power and energy systems).
FameLab został stworzony ponad 20 lat temu, aby nauczyć naukowców w jaki sposób powinni mówić o swoich badaniach. Uczestnicy są oceniani są w zakresie trzech kategorii – treści przemówienia, jasności przekazu oraz charyzmy (tzw. zasada 3C – content, clarity, charisma).
dr Marike Navin, dyrektorka programowa Cheltenham Science Festival, Koordynatorka FameLab International
89
FAMELAB POLAND ➞ KONKURSY EUROPEJSKIE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
FAMELAB POLAND ↳ Krajowe finały największego międzynarodowego konkursu komunikacji naukowej
Laureaci finału krajowego otrzymali nagrody finansowe w wysokości 6000 zł (1. miejsce), 4000 zł (2. miejsce) oraz 2000 zł (3. miejsce). Finalistów oceniało profesjonalne jury złożone z naukowców i specjalistów w zakresie komunikacji naukowej: 💠 dr Bartłomiej Gabryś (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach), 💠 prof. dr hab. Zbigniew Nawrat (Śląski Uniwersytet Medyczny), 💠 David Price (EUSEA, Science Made Simple UK), 💠 dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. UŚ (Uniwersytet Śląski w Katowicach), 💠 dr hab. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska, prof. PŚ (Politechnika Śląska).
FameLab to połączenie pasji i niezwykle ważnych tematów naukowych, które zmieniają świat. Przez ponad dwie godziny rozmawialiśmy o nauce w sposób prosty i bardzo interesujący.
dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. UŚ, Prorektor ds. nauki Uniwersytetu Śląskiego, przewodnicząca jury FameLab Poland 2024
FAMELAB INTERNATIONAL – MIĘDZYNARODOWY FINAŁ KONKURSU 29 listopada 2024 r. najlepsi aspirujący popularyzatorzy nauki z różnych zakątków globu zmierzyli się w międzynarodowym finale FameLab International. W finałowych zmaganiach udział wzięli reprezentanci 8 krajów: Australii, Czech, Niemiec, Republiki Południowej Afryki, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoch oraz Polski. Nasz kraj reprezentowała dr inż. Marcelina Jureczko z Politechniki Śląskiej – zwyciężczyni konkursu FameLab Poland. W swoim wystąpieniu opowiedziała o grzybach, które mogą zwalczać komórki nowotworowe oraz przeciwdziałać ich powstawaniu. Zwyciężczynią konkursu została reprezentantka Szwajcarii, Sivaniya Subramaniapillai, która w ramach nagrody głównej wystąpiła później podczas 8. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice w charakterze gościa specjalnego.
90
THREE MINUTE THESIS® 2024
O KONKURSIE
Three Minute Thesis® (3MT®) to ogólnoświatowy konkurs z zakresu komunikacji naukowej na licencji The Uniwersytetu Queensland w Australii. Celem uczestników jest prezentacja tematyki pracy doktorskiej w sposób jak najbardziej przystępny dla szerokiego grona odbiorców jedynie w 3 minuty! Do konkursu mogą zgłaszać się doktoranci wszystkich dyscyplin naukowych. Jest to więc świetna okazja do przybliżenia publiczności zagadnień naukowych, a także zaprezentowania działalności śląskich uczelni i zachęty do studiowania różnorodnych kierunków. Dzięki udziałowi w 3MT® młodzi naukowcy, będący siłą napędową polskiej nauki, mają okazję do przedstawienia swoich idei i odkryć oraz rozwinięcia zdolności komunikacyjnych i popularyzacyjnych. Poza treningiem zdolności komunikacyjnych i popularyzacją swoich badań uczestnicy mają możliwość zdobycia atrakcyjnych nagród. FINAŁY W MIEŚCIE NAUKI W eliminacjach konkursu prowadzonych na Politechnice Śląskiej wzięło udział 22 doktorantów, spośród których do finału zakwalifikowało się 10 osób. Śląska edycja konkursu Three Minute Thesis® jest dla uczestników (doktorantów ze śląskich uczelni) okazją do rozwijania umiejętności w zakresie popularyzacji nauki oraz komunikacji naukowej, a w szczególności do docierania do szerokiego grona odbiorców i przekazywania im treści naukowych w sposób jasny i przejrzysty. W finale biorą udział odbiorcy spoza środowiska akademickiego, którzy zyskują wiedzę o różnych dziedzinach nauki.
WYDARZENIA STRATEGICZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
WYDARZENIA STRATEGICZNE MIASTA NAUKI
KATOPOLIS – WIDOWISKO OTWARCIA ROKU OBCHODÓW EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI 2024 ↳ Ponad 150 artystów na scenie Spodka na rzecz nauki Rok obchodów został zainicjowany 9 grudnia 2023 r. widowiskiem naukowo-muzycznym „KATOPOLIS”, podczas Weekendu Otwarcia Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. W katowickiej hali Spodka otwarcie bram Miasta Nauki celebrowało blisko 8000 uczestników, a na scenie wystąpiło ponad 150 artystów i wykonawców. W trakcie widowiska odbiorcy mogli zapoznać się z historią śląskiej nauki, śląskiego dziedzictwa przemysłowego, które wpłynęło na akademicki
rozwój kluczowych miast, a także zapoznać się z najwybitniejszymi postaciami naukowców tego regionu. Nad warstwą merytoryczną widowiska pracowali rektorzy Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki, a nad jego produkcją zespół w składzie: Miłosz „Miuosh” Borycki (dyrektor artystyczny), Zbigniew Rokita (autor scenariusza, we współpracy z prof. dr hab. Ryszardem Koziołkiem), Jan P. Matuszyński (reżyser multimediów) oraz Mateusz Znaniecki (producent). Wśród zaproszonych artystów znaleźli się: Dawid Tyszkowski, Julia Pietrucha, Natalia Grosiak, Natalia Schroeder, Igo, Piotr Rogucki oraz Mela Koteluk. W widowisku wystąpili także aktorzy i aktorki z teatrów śląskich: Grażyna Bułka, Marcin Gaweł, Barbara Lubos, Izabela Malik, Mirosław Neinert, Wiesław Sławik oraz Robert Talarczyk. Wydarzenie uświetniły chóry akademickie: Chór Uniwersytetu Śląskiego „Harmonia”, Chór Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Chór Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach i Chór
91
Politechniki Śląskiej. Artyści, pod batutą Jana Stokłosy, wspólnie wykonali aranżacje znanych utworów, nawiązujących do ścieżek tematycznych Miasta Nauki. Widowisko otworzył prof. Mike Berners-Lee, światowej sławy ekspert w dziedzinie zrównoważonego rozwoju i zmian klimatycznych, w tym wskaźników emisji dwutlenku węgla. W krótkim wystąpieniu prof. Berners-Lee mówił o roli nauki wobec wyzwań współczesności, w tym kryzysu klimatycznego, zagrożeń dla bioróżnorodności czy zanieczyszczeń oraz o potrzebie połączenia wysiłków nauki z ekonomią, polityką czy sztuką na rzecz zwalczania tych zagrożeń. Odwiedzający katowicki Spodek mogli zobaczyć również aktorów Teatru Śląskiego, którzy w trakcie widowiska pokrótce przybliżyli sylwetki znanych osób związanych z naszym regionem. Pojawiły się m.in. takie nazwiska, jak prof. Zbigniew Religa, prof. Jolanta Wadowska-Król czy prof. Bożena Hager-Małecka. Odtwarzane były też wypowiedzi m.in. rektorów Konsorcjum Akademickiego i samorządowców, będące odpowiedziami na żartobliwie formułowane pytania dotyczące różnych planów wobec Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Konferansjerkę prowadzili z widowni dyrektor Teatru Śląskiego Robert Talarczyk i szef Teatru Korez Mirosław Neinert. Opowiadali m.in. o Katowicach, konkludując, że jest to miasto, do którego zawsze przyjeżdżało się, aby zobaczyć, jak będzie wyglądała przyszłość. Dochód ze sprzedaży biletów został przekazany na wsparcie rozwoju młodzieży województwa śląskiego w ramach programu Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci we współpracy z Europejskim Miastem Nauki.
It is wonderful to be back in Katowice and at this amazing science festival. As you go around the Festival and enjoy the spectacle we’re going to have tonight, I encourage you to take a perspective on it and consider the context in which this Festival is taking place. Humanity is facing an incredibly important moment in our history. We need the best science and technology more than ever – to leave fossil fuels in the ground, to develop renewable energy sources, to combat global health threats, and to transform agriculture. Science also needs people – people like everyone in this room – to help us all wake up and do the big transition that we need.
Tym wspaniałym przedstawieniem muzycznym rozpoczynamy obchody Europejskiego Miasta Nauki. Z tego jestem bardzo dumny. Chciałbym podziękować wszystkim rektorom naszych śląskich uczelni wyższych. To dzięki ich zapałowi, ich determinacji możemy dzisiaj wspólnie świętować rozpoczęcie roku nauki. To dla mnie zaszczyt, że mogę kierować miastem, które na wskroś jest miastem akademickim. Siedem uczelni wyższych publicznych, które kształcą przyszłych menedżerów, lekarzy, inżynierów i w wielu innych zawodach. Kształcą ludzi, którzy mają wypełniać nasze miasto, naszą metropolię.
dr Marcin Krupa Prezydent Miasta Katowice
Prof. Mike Berners-Lee Lancaster University
Chcemy połączyć spektakl z historią, która ma jednocześnie w ludziach pozostać. To ma być widowisko, które opowiada o Śląsku, o Katowicach, o śląskiej scenie naukowej ludziom, którzy przyjadą tutaj z całego świata.
Miuosh dyrektor artystyczny widowiska, raper i producent muzyczny
CZYTAJ ARTYKUŁ:
ZOBACZ
WIDOWISKO KATOPOLIS
JAK WYGLĄDAŁO WIDOWISKO KATOPOLIS
92
Śląski Festiwal Nauki Katowice to wspaniałe przeżycie! Publiczność jest bardzo zaangażowana i dociekliwa. Po każdym z moich wystąpień miałem okazję zmierzyć się z szeregiem interesujących pytań i rozmów z uczestnikami festiwalu, a i ja sam świetnie bawiłem się podczas reszty wydarzenia.
Prof. Lewis Dartnell University of Westminster
POCZĄTEK – WEEKEND OTWARCIA EMNK Wraz z kolejną, siódmą już, edycją Śląskiego Festiwalu Nauki, która odbyła się w grudniu 2023 r. otwarto po raz pierwszy bramy Miasta Nauki, by zwiastować jego idee w najbardziej dostępny sposób. W Międzynarodowym Centrum Kongresowym zbudowano realne Miasto Nauki, które można było odwiedzić po raz pierwszy aż przez 3 dni. Nowością tej edycji był Rynek Idei Miasta Nauki, na którym zbudowano 6 scen symbolizujących kamienice oraz agorę, które odzwierciedlały żywe miasto. Jednym z kluczowych wątków Festiwalu był wpływ człowieka na środowisko i zdrowie – uczestnicy mogli poznać bliżej historię Jolanty Wadowskiej-Król, która zasłynęła ze swojej walki z ołowicą w katowickich Szopienicach. Na cześć zmarłej niedawno doktor honoris causa UŚ zaproponowano strefę, w której dyskutowano o chorobach poprzemysłowych. Będąc gościem ŚFN, można było również poznać tajniki związane z nauką w motorsporcie oraz zapoznać się z naukowym tłem rozwijania najnowocześniejszych technologii stosowanych m.in. w wyścigach Formuły 1 czy w najwyższej klasy rajdach samochodowych. W trakcie ŚFN odbyło się widowisko KATOPOLIS. Uczestnicy mieli też okazję poznać tajniki fizyki podczas laserowego show prowadzonego przez grupę naukowców z Lund University.
NAJLEPSZE W NAUCE ŚLĄSKIEJ, POLSKIEJ I ŚWIATOWEJ Najwybitniejsi uczeni śląskich uczelni prezentowali swoje osiągnięcia na scenie Silesian Hall of Fame. Naukowe spotkania obserwowano również na scenie World Science (goście zagraniczni), scenie Nauka. To Lubię! (prowadzonej po raz kolejny przez ambasadora ŚFN, dr. Tomasza Rożka), scenie Pulsar (organizowanej we współpracy z tygodnikiem „Polityka”), scenie 357 (tworzonej wraz z Radiem 357), scenie EMNK „Czytamy naturę” (powstałej we współpracy z dr. Łukaszem Lamżą), scenie Przynależności czy scenie Doliny Rawy, jak również przy Drzewie Opowieści (współtworzonym z Festiwalem Słowa im. Jerzego Pilcha „Granatowe Góry”) oraz na dwóch Przystankach Nauka (tym razem nazwanych na cześć noblistów – Alberta Einsteina oraz Wisławy Szymborskiej). W tej edycji Festiwalu uczestniczyło ponad 100 gości specjalnych z Polski oraz 18 gości zagranicznych. Znaleźli się wśród nich m.in. dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, prof. Krzysztof Zanussi, prof. Andrzej Dragan, dr Niamh Shaw, prof. Derrick de Kerckhove, Alaina Wood, prof. Lewis Dartnell.
W 7. ŚFN uczestniczyło: 💠 870 prelegentek i prelegentów 💠 2 691 popularyzatorów nauki 💠 ponad 68 000 uczestników i uczestniczek w Międzynarodowym Centrum Kongresowym
WIĘCEJ O 7. ŚFN
93
WYDARZENIA STRATEGICZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
7. ŚLĄSKI FESTIWAL NAUKI WEEKEND OTWARCIA EMNK ↳ Bramy Miasta Nauki otwarto po raz pierwszy dla 68 000 uczestników
DZIEŃ NAUKI POLSKIEJ W PARLAMENCIE EUROPEJSKIM ↳ My – Ślązacy – jesteśmy (w) centrum Europy
CHCEMY RZEKI. ŚWIĘTO RAWY
Z okazji obchodów Dnia Nauki Polskiej w lutym 2024 r. przedstawicielki i przedstawiciele Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki odwiedzili Parlament Europejski, gdzie w siedzibie głównej w dniu 20 lutego otwarta została wystawa Where The Mountains Are Upside Down And Inside Out, która pod kuratelą Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach przybrała kształt mikroeseju wizualnego. Zaprezentowano m.in. rdzenie geologiczne pozyskane z kopalni węgla kamiennego „Jankowice” w Rybniku, kolekcję metalofitów prof. Adama Rostańskiego – roślin, które dzięki adaptacji zdolne są do przetrwania w zanieczyszczonym środowisku, a także obraz Ludwika Holesza stworzony na podstawie odciśniętych w węglu śladów roślin. Uczestnicy i uczestniczki wizyty mogli ponadto obejrzeć etiudy filmowe studentów Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego. Podczas otwarcia wykład inauguracyjny pt. „Zazieleniamy węglowe serce Europy” wygłosiła prof. dr hab. Iwona Jelonek z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego. W wydarzeniu wzięli udział m.in. Elżbieta Bieńkowska, prof. dr hab. inż. Jerzy Buzek, dr Włodzimierz Cimoszewicz i Jan Olbrycht, a także przedstawiciele Komisji Europejskiej. Wystawie towarzyszyła debata poświęcona nauce i edukacji jako głównym instrumentom transformacji regionów na przykładzie Śląska oraz spotkanie zatytułowane „Jak wygrać z populistami? – młodzi wyborcy i przyszłość demokracji” z udziałem studentów i doktorantów Konsorcjum, prowadzone przez posła do Parlamentu Europejskiego Łukasza Kohuta. Z okazji Dnia Nauki Polskiej przygotowana została wyjątkowa publikacja pn. „50 wybitnych osiągnięć śląskiej nauki”.
25 maja 2024 r. po raz pierwszy odbyło się wydarzenie „Chcemy rzeki. Święto Rawy”, współorganizowane przez Uniwersytet Śląski oraz Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach.
Obecność przedstawicieli Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Parlamencie Europejskim z okazji Dnia Nauki Polskiej jest wyrazem uznania dla dorobku akademickiego i innowacyjnych projektów realizowanych przez śląskie uczelnie oraz dowodem, że Śląsk to dziś ważne centrum myśli naukowej o europejskim znaczeniu, a także miejsce dyskusji i szukania odpowiedzi na największe dylematy stojące przed Europą i światem. Elżbieta Bieńkowska Przewodnicząca Rady Uczelni Uniwersytetu Śląskiego
94
Święto Rawy to zachęta do regeneracji, radości spaceru, wytchnienia. Święto symbiozy z pejzażem, który jest. To święto zorientowane na uważność, zauważanie i akceptację. Rawa, niezależnie od stanu zachowania, jest dziedzictwem, tworzy okazję do relacji, identyfikacji z miejscem i obiektem, jest nasza. Jest też punktem wyjścia (źródłem) dla różnorodnych działań twórczych: plastycznych, muzycznych, sportowych. prof. Grzegorz Hańderek rektor ASP w Katowicach, pomysłodawca wydarzenia
Spotkanie było okazją do dyskusji o przyszłości Rawy oraz udziału w zróżnicowanych warsztatach, spacerach dźwiękowych i tzw. interwencjach studenckich (m.in. gry RPG, ścieżki edukacyjne). Święto prowokowało do myślenia o Rawie m.in. jako punkcie wyjścia dla działań twórczych: plastycznych, muzycznych, performatywnych, kulinarnych, sportowych oraz społecznych, jak sprzątanie przestrzeni wokół Rawy. W czasie wydarzenia przedstawiono także badania naukowców i naukowczyń z Uniwersytetu Śląskiego, dotyczące przyrodniczego i społecznego kontekstu Rawy. Wieczór zwieńczył koncert dźwięków rzeki w wykonaniu Michała Zygmunta.
Katowice są Europejskim Miastem Nauki. To nietrywialne wyróżnienie. Co to znaczy nauka? Wstępnie nauka znaczy ogół wiedzy. Arystoteles napisał: ,,Nauki są fizyczne, poetyckie, teoretyczne”. Wątpię, czy to wystarczy.(...) Prawdziwa mądrość polega na uznaniu własnej niewiedzy i ciągłym dążeniu do poszerzania horyzontów prof. Norman Davies historyk
27 września 2024 r. w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR) odbyła się trzecia Międzyuczelniana Inauguracja Roku Akademickiego uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki. O godzinie 11:00 w Klubie Rawa odbył się „Koncert życzeń” – audycja Radia Nowy Świat, prowadzona przez Joannę Kołaczkowską oraz prof. Ryszarda Koziołka, rektora Uniwersytetu Śląskiego. W tym czasie na katowickim rynku funkcjonowało miasteczko naukowe EMNK. Po południu ulicami miasta przeszedł dwustuosobowy orszak rektorski. W wydarzeniu wzięło udział 80 rektorów, a także Minister Nauki i Minister Przemysłu. W programie inauguracji znalazł się m.in. wykład prof. Normana Daviesa pt. „Wiedza i niewiedza: czy Zachód rozumie wszystko?”. Oprawę artystyczną zapewniły: Cieszyńska Orkiestra Dęta Uniwersytetu Śląskiego, Chór Uniwersytetu Śląskiego „Harmonia”, Akademicki Chór Politechniki Śląskiej, Chór Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach oraz Chór Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Uroczystość zwieńczył koncert Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
NOC NAUKOWCÓW W EUROPEJSKIM MIEŚCIE NAUKI 2024 ↳ Ponad 300 aktywności w 1 wieczór Noc Naukowców, organizowana od wielu lat w Politechnice Śląskiej, w Mieście Nauki przybrała nowe rozmiary, gdyż odbyła się równolegle na 6 uczelniach Konsorcjum Akademickiego i jednocześnie w 8 miastach: Gliwicach, Zabrzu, Katowicach, Chorzowie, Sosnowcu, Bytomiu, Rybniku i Cieszynie. Wydarzenie pod hasłem „Śląska moc naukowców!” odbyło się w sobotę, 12 października 2024 roku, w godzinach od 17.00 do 23.00. Skupiliśmy się na interdyscyplinarnym wymiarze nauki, która we wspólnych działaniach łączy ze sobą naukowców wielu dziedzin. Podczas wydarzenia można było sprawdzić, jak inżynierowie zmieniają oblicze medycyny, po co AI jest potrzebna nie tylko programistom, czy gry zmienią przyszłość edukacji, dlaczego inteligentne materiały mogą wpłynąć na nasz sposób podróżowania. Część aktywności poświęciliśmy Śląskowi, a dotyczyły one zarówno ochrony środowiska i nowoczesnych technologii w przemyśle i transporcie, jak i architektury, języka, tradycji. Dodatkowymi atrakcjami były naukowe koncerty, wystawy, pokazy filmów i warsztaty przeznaczone dla najmłodszych dzieci lub wykłady tylko dla dorosłych. Uczestnicy mogli wziąć udział w ponad 300 aktywnościach popularnonaukowych, prowadzonych przez 850 naukowców śląskich uczelni. W ramach Nocy Naukowców w Europejskim Mieście Nauki 2024 zorganizowano siedem konkursów skierowanych do dzieci, młodzieży oraz nauczycieli, w tym także zespołowe: „Odkrywca XXI wieku – narysuj swój wynalazek”; „W sieci nie daj się złapać w sieć”; „Stop fake newsom!”; „Szanuję siebie” oraz indywidualne: „Naukowa widokówka ze Śląska – konkurs fotograficzny”; „Nauka – Moja Pasja”; „Moje miasto w przyszłości – praca plastyczna”. Konkursy spotkały się z dużym zainteresowaniem uczestników. Do organizatorów spłynęły 363 zgłoszenia konkursowe. Wyłoniono 95 laureatów oraz wyróżnionych, którzy zostali zaproszeni na uroczystą inaugurację Nocy Naukowców.
95
WYDARZENIA STRATEGICZNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
MIĘDZYUCZELNIANA INAUGURACJA ROKU AKADEMICKIEGO ↳ Blisko 2000 akademików wspólnie zainaugurowało kolejny rok
MIĘDZYNARODOWY KONGRES JAKOŚCI KSZTAŁCENIA / INTERNATIONAL CONGRESS ON EDUCATION QUALITY 2024 ↳ Ponad 100 prelegentów Międzynarodowy Kongres Jakości Kształcenia (ICEQ) odbył się w październiku w Katowicach już po raz trzeci. Co roku gromadzi osoby zainteresowane zagadnieniami związanymi z systemami zapewniania jakości kształcenia, monitorowaniem jakości, akredytacją, umiędzynarodowieniem edukacji, rozwojem kompetencji dydaktycznych oraz kształceniem zdalnym. Uczestnicy mieli możliwość nie tylko zdobywania nowej wiedzy, lecz także angażowania się w praktyczne działania, sposobność dzielenia się przykładami dobrych praktyk oraz tworzenia sieci kontaktów zawodowych, które mogą zaowocować współpracą na arenie międzynarodowej. Kongres stał się platformą wymiany doświadczeń w zakresie umiędzynarodowienia kształcenia, efektów międzynarodowych projektów edukacyjnych oraz innowacji dydaktycznych wdrożonych przez polskie i zagraniczne uczelnie. Dzięki udziałowi ponad 100 prelegentów i uczestników z różnych krajów, wydarzenie przyczyniło się do budowania silnych partnerstw edukacyjnych na poziomie globalnym. Organizatorami ICEQ były uczelnie wchodzące w skład Konsorcjum Akademickiego Katowice – Miasto Nauki. Wydarzenie odbywało się na uczelniach oraz w Muzeum Śląskim.
8. ŚLĄSKI FESTIWAL NAUKI WEEKEND ZAMKNIĘCIA EMNK ↳ Blisko 4000 popularyzatorów w realnym Mieście Nauki
Śląski Festiwal Nauki pokazuje, że uczelnie potrafią ze sobą współpracować. Tak jest, jak się zjawiają ludzie, którym się chce, którzy mają pomysł i którzy wiedzą, że synergia działa cuda. Uczelnie, które współpracują ze sobą w ramach konsorcjum, mają lepsze wyniki naukowe, większą cytowalność, przyciągają nowych studentów (...)
Barbara Nowacka Minister Edukacji, podczas 8. ŚFN
PODSUMOWANIE BUDOWY EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI – PRAWDZIWE MIASTO W MCK W Międzynarodowym Centrum Kongresowym można było tym razem znaleźć dzielnice poświęcone poszczególnym dyscyplinom nauki. Nad zgromadzonymi w głównej przestrzeni unosiła się przepiękna Gaia, czyli ogromny balon z wysokiej rozdzielczości zdjęciami Ziemi. Autor tej instalacji, brytyjski artysta Luke Jerram obliczył, że oglądanie instalacji z odległości 211 metrów pozwala doświadczyć bardzo szczególnych odczuć, dostępnych jedynie astronautom, którzy oglądali ziemię z Księżyca. I rzeczywiście przez cały Festiwal Gaia wzbudzała ogromne zainteresowanie. Wejście do Festiwalu otwierała Dolina Rawy – scena, na której występowali m.in. stypendyści programu Fulbrighta. Spotkania z Jeffem Forshawem, Andrzejem Draganem i Lewisem Dartnellem, które otwierały kolejne dni, przyciągały pod Scenę Główną tłumy. Nasi goście dyskutowali z zebranymi kolejno o tajemnicach Wszechświata zapisanych w czarnych dziurach, zagadnieniu istnienia teraźniejszości oraz tego, jak życie na Ziemi było kształtowane przez procesy geologiczne. MÓWIMY „SPRAWDZAM” PRZYGLĄDAMY SIĘ TRWAŁYM EFEKTOM EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI 8. Śląski Festiwal Nauki Katowice nie oznacza zakończenia starań o budowę prawdziwego Miasta Nauki. Ta podróż podzielona jest na etapy, z których jeden zakończył się wraz z końcem 2024 r., ale wymierne efekty starań uczelni Konsorcjum Akademickiego w założeniu mają zostać z nami na dłużej. Ósma edycja ŚFN była idealnym miejscem do zaprezentowania między innymi założeń Programu Naukowego dla Śląska, który ma stać się rozwiązaniem grantowym dla finansowania śląskiej nauki. Organizatorzy przedstawili także rozwiązania związane
96
97
z budową Zielonej Strefy Nauki, której głównym założeniem jest stworzenie w Katowicach przestrzeni łączącej wypoczynek oraz kontakt z efektami prac naukowych, a wszystko to w ramach planowanej rewitalizacji Rawy. ZSN ma być również przestrzenią, w której powstanie zupełnie wyjątkowe Sieciowe Centrum Nauki łączące potencjał 7 uczelni publicznych w sposób pozwalający na dostęp do badaczy, ich pracowni i efektów ich starań dla wszystkich zainteresowanych. Festiwal był również okazją do podsumowania 50 Tygodni w Mieście Nauki – doskonałym miejscem dla zaprezentowania najbardziej interesujących aktywności tego pasma programowego EMNK, była przestrzeń Rynku Idei. Festiwal był również okazją do zaprezentowania międzynarodowej publiczności efektów licznych konkursów organizowanych podczas całego 2024 roku. Ponownie pojawili się więc w Katowicach zwycięzcy prestiżowego konkursu FameLab, którego głównym celem jest promowanie badań naukowych w formule 3-minutowych wystąpień. O swoich sukcesach opowiadali także najlepsi w zorganizowanych podczas EMNK konkursach europejskich czyli EU TalentOn i EUCYS, a blisko 40 studenckich zespołów prezentowało koncepcyjne projekty rozwiązań wybranych problemów w ramach inicjatyw „Współmyślenie – współdziałanie: Studenckie Projekty Naukowe” oraz programu „Nauka Młodych w Mieście Nauki”. WYJĄTKOWE NOWOŚCI, WYJĄTKOWI GOŚCIE Wśród nowości, które cieszyły się szczególną popularnością były sceny i strefy specjalne, w tym te dotyczące sztucznej inteligencji, gamingu i kosmosu. Rozwinięta została także formuła współpracy z zaprzyjaźnionym festiwalem literackim Granatowe Góry – tym razem fani literatury mogli każdego dnia odwiedzić inny festiwal literacki i spotkać się z jego organizatorami oraz zaproszonymi gośćmi. Poza wspomnianym już festiwalem z Wisły, któremu patronuje Jerzy Pilch, w strefie literatury obecny był także Aglo Festiwal Jana Rokity oraz Festiwal Przestrzeni Słowa Biblioteki Śląskiej. Na liście zagranicznych gości specjalnych 8. ŚFN znaleźli się między innymi laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki prof. J. Georg Bednorz, dr Yolanda Ohene, prof. Norman Davies, Fran Scott, prof. Jeff Forshaw, Cosimo Accoto, prof. Alicja Tardy czy prof. Lewis Dartnell. Wśród polskich gości znaleźli się m.in. dr Dawid Myśliwiec, Aga Szuścik, prof. Andrzej Dragan, Tymon Tymański, dr inż. Adam Mirek, Agata Romaniuk, Karol Wójcicki, dr Agata Kołodziejczyk, dr Krzysztof M. Maj czy Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka.
Festiwal odwiedziło: 💠 Blisko 70 000 uczestników w MCK 💠 Prawie 10 000 uczestników online 💠 3 500+ popularyzatorów nauki
98
WIECZÓR MIASTA NAUKI ↳ Blisko 800 uczestników wyjątkowego koncertu Wyjątkowym momentem weekendu zamknięcia roku obchodów był koncert pt.: „Wieczór Miasta Nauki”, który odbył się 7 grudnia 2024 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach (MCK) w czasie Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice. Wydarzenie rozpoczęło się od serii podsumowań całorocznych obchodów Europejskiego Miasta Nauki, łącznie z prezentacją filmu pokazującego miniony rok wypełniony nauką. Następnie Rektorzy uczelni Konsorcjum Akademickiego, Miasta Katowice i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii uroczyście odczytali oraz jako pierwsi sygnatariusze podpisali „Deklarację Miasta Nauki”. Głównym punktem wydarzenia był koncert muzyki filmowej w wykonaniu Stokłosa Collective Orchestra pod batutą Jana Stokłosy. Na scenie pojawili się również Kuba Badach i Natalia Grosiak.
KONCERT FINAŁOWY W FILHARMONII ŚLĄSKIEJ ↳ 287 wyróżnionych ludzi Miasta Nauki 20 grudnia 2024 roku w Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach odbył się Koncert Finałowy, wieńczący obchody Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Pod batutą dyrektora artystycznego Filharmonii Śląskiej, Yaroslava Shemeta, Orkiestra Symfoniczna wykonała klasyczny repertuar. Tego wieczoru uhonorowano również osoby szczególnie zasłużone w organizacji programu obchodów. Odznaki Miasta Nauki wręczono 287 reprezentantom instytucji współorganizujących obchody EMNK 2024 oraz partnerom Miasta Nauki.
PROJEKTY SPECJALNE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
PROJEKTY SPECJALNE
W Mieście Nauki zapoczątkowano inicjatywy popularnonaukowe, które mają przez zwiększenie dostępności nauki, oraz jej upowszechnianie tworzyć poczucie, że na Śląsku – bardziej niż w innych regionach – nauka jest zawsze pod ręką. Między innymi w tym celu zapoczątkowano stałe inicjatywy Konsorcjum – zapraszamy do korzystania z nich.
ŚLĄSKI SZLAK NAUKOWY ↳ 200 obiektów turystyki naukowej w regionie
ZAPYTAJ NAUKOWCA! ↳ 108 osiem odpowiedzi na pytania nieoczywiste
We współpracy Konsorcjum Akademickiego z Fundacją Nauka. To Lubię opracowano wyjątkowy przewodnik turystyki naukowej. Śląska edycja projektu szlaku naukowego łączy promocję eksplorowania inspirujących miejsc związanych z nauką z konceptem Sieciowego Centrum Nauki. W oparciu o najlepszą wiedzę i doświadczenie sporządzono mapę ponad 200 instytucji, obiektów, jednostek nauki i kultury z terenu województwa śląskiego, które pełnią funkcję niepowtarzalnego szlaku naukowego. Wśród instytucji oferujących nieograniczony dostęp do nauki oraz upowszechniających śląskie osiągnięcia badawcze znalazły się – obok wielu jednostek uczelni Konsorcjum – muzea, instytuty badawcze i miejsca kultury o szczególnym znaczeniu dla nauki. W przewodniku dostępnych będzie 10 wycieczek tematycznych, uwzględniających wybrane lokalizacje. Przewodnik będzie dostępny w formie serwisu internetowego.
W Konsorcjum Akademickim – Katowice Miasto Nauki pracuje blisko 10 tysięcy naukowców gotowych, by służyć wiedzą ekspercką i udzielić odpowiedzi na najbardziej nurtujące pytania dorosłych i dzieci! Akcja „Zapytaj Naukowca” realizowana jest od grudnia 2023 roku. Jej celem jest umożliwienie każdej osobie uzyskania odpowiedzi na pytanie, którego wyjaśnienie nie jest oczywiste. Odpowiedzi udzielają naukowcy i eksperci z siedmiu uczelni publicznych tworzących Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki. Do końca 2024 roku łącznie zadano 239 pytań. W akcję zaangażowało się 56 badaczy z Konsorcjum Akademickiego, dzięki czemu na stronie akcji opublikowano 108 odpowiedzi. Zadaj pytanie!*
INICJATYWA STANOWIŁA TEŻ MOTYW PRZEWODNI MIĘDZYNARODOWEJ
*
KAMPANII PROMUJĄCEJ STUDIOWANIE W KONSORCJUM AKADEMICKIM
ZADAJ
– SPRAWDŹ!
PYTANIE!
99
SEEDS OF SCIENCE, ŚFN ON TOUR & SCIENCETRUCK MIASTO NAUKI NA 4 KOŁACH Seeds of science to inicjatywa Miasta Nauki, której celem jest rozbudzanie pasji do nauki na terenach, z których dotarcie do większych ośrodków naukowych bywa utrudnione. Dzięki zakupionej w Mieście Nauki przyczepie pn. „Science Truck”, będącej jednocześnie sceną wykładową, salą warsztatową i mobilnym laboratorium badawczym, możemy dotrzeć do szczególnych grup odbiorców. Inicjatywa mobilnego miasteczka naukowego oparta jest na dotychczasowych działaniach Śląskiego Festiwalu Nauki KATOWICE, w wersji wyjazdowej, czyli ŚFN on Tour. To wyjazdowe pokazy festiwalowe (stoiska pokazowe, spotkania z naukowcami, wykłady i inne formy popularyzacji nauki) realizowane w ramach mobilnej strefy gościnnie pojawiającej się podczas różnego typu wydarzeń sprzyjających promowaniu nauki. W 2024 r. dodatkowo realizowano edycję ŚFN on Tour – Dom Nauki, dzięki której spotkania przedstawicieli świata nauki z młodymi odbiorcami odbywały się w 10 placówkach prowadzących działalność opiekuńczo-wychowawczą na terenie województwa śląskiego. Celem Domu Nauki jest popularyzacja nauki wśród dzieci i młodzieży ze środowisk zagrożonych wykluczeniem, ułatwienie dostępu do wiedzy, rozbudzanie ciekawości poznawczej, zaprezentowanie pozytywnego wpływu nauki na przyszłość świata. Osoby zainteresowane zaproszeniem mobilnej inicjatywy Miasta Nauki do swojej miejscowości/szkoły/placówki proszone są o kontakt pod adresem: emn@us.edu.pl
100
RADIO EGIDA – RADIO EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI 2024 ↳ Studencka perspektywa Miasta Nauki W ramach projektu Radio Egida przeniosło siedzibę do centrum Katowic, do budynku spinPLACE. Decyzja ta wyniknęła z możliwości, jakie dało Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024, umożliwiając współpracę z inicjatywami naukowymi i kulturalnymi, takimi jak TalentOn, EUCYS oraz Śląski Festiwal Nauki. Nowa siedziba została wyposażona w nowoczesne studio radiowe, studio podcastowe oraz pokój newsroomu z profesjonalnym sprzętem komputerowym i mikserami, co poprawiło funkcjonalność redakcji. Pod kierunkiem redaktorów naczelnych wprowadzono nową ramówkę, m.in. program „Kopalnia Wiedzy”, który umożliwia naukowcom prezentację wyników badań. W ramówce znalazły się również audycje poświęcone tematycznym tygodniom (Dźwięk, Książka, Oddech, Pieniądz, Starość, Głos itd.), dostosowane do potrzeb społeczności akademickiej. Projekt umożliwił również wdrożenie nadawania w technologii DAB+. Po przeprowadzeniu audytu lokalnych dostawców TV kablowej oraz podpisaniu umowy, w wyniku której uzyskano koncesję na 10 lat. W wyniku realizacji projektu do zespołu dołączyło 30 nowych redaktorów, a Radio Egida umocniło swoją pozycję jako instytucja łącząca naukę, kulturę i technologię.
Projekt przyniósł wymierne korzyści w zakresie infrastruktury, programu oraz technologii nadawania, tworząc solidne podstawy dla dalszego rozwoju studenckiej rozgłośni. → Technologia DAB+ w blisko 20 miastach → Nowa siedziba radia → Nowe studia i newsroom → Rekrutacja 30 nowych redaktorów → 50 audycji poświęconych Tygodniom Nauki
WYSTAWY: URBAN ART I KATO BLUES FACES ↳ 11 tysięcy odbiorców sztuki Projekt „Kato Blues Faces” to jedno z licznych przedsięwzięć, które zostały zainicjowane w ubiegłym roku w związku z tytułem Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Ideą tej inicjatywy jest przypomnienie muzycznych dziejów Katowic i udziału śląskiego dziedzictwa w historii bluesa. Zlokalizowana przy Staromiejskiej 13, w bliskim sąsiedztwie rynku, przestrzeń wystawowa, prezentująca m.in. grafiki, plakaty i zdjęcia związane z legendami śląskiego bluesa, cieszy się wielkim zainteresowaniem nie tylko mieszkańców Katowic. Przez kilka miesięcy odwiedziło ją niemal 6 tys. osób! Staromiejska 13 to adres spod szczęśliwej gwiazdy, gdyż podobną popularnością cieszyła się wystawa „W ramach miasta: Urban Art”, która latem ub. roku w tym właśnie miejscu prezentowała prace znanych artystów sztuki współczesnej i street artu. „Kato Blues Faces” kontynuuje więc dobrą tradycję tej przestrzeni i zachęca do odkrywania muzycznych korzeni miasta. Zapraszamy do wizyty, tym bardziej że wystawa nadal jest dostępna ze względu na niesłabnącą popularność.
SUMWAY! ↳ Nauka. Medycyna.Biznes W listopadzie 2024 z inicjatywy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego odbyła się wyjątkowa konferencja, jej celem było stworzenie interaktywnej i inspirującej platformy, która zgromadzi naukowców, lekarzy, inżynierów, specjalistów, doktorantów studentów oraz pasjonatów nowoczesnych rozwiązań, aby wspólnie odkrywać, dyskutować i dzielić się wiedzą na temat przełomowych innowacji technologicznych w sektorze opieki zdrowotnej. Wśród kluczowych wątków tematycznych znalazły się: logopedia cyfrowa – wykorzystanie sztucznej inteligencji we wspomaganiu diagnostyki logopedycznej, cyberbezpieczeństwo w diagnostyce oraz AI w opiece zdrowotnej.
IV KONFERENCJA SPRAWOZDAWCZA DLA UCZELNI UCZESTNICZĄCYCH W I KONKURSIE W RAMACH PROGRAMU „INICJATYWA DOSKONAŁOŚCI – UCZELNIA BADAWCZA” ↳ Platforma wymiany doświadczeń W dniach 18–19 listopada 2024 r. w Gliwicach odbyła się IV Konferencja Sprawozdawcza dla uczelni uczestniczących w pierwszym konkursie w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB). Wydarzenie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego we współpracy z Politechniką Śląską i przy wsparciu międzynarodowych ekspertów oceniających postępy uczelni w realizacji planów rozwoju. Celem konferencji było omówienie dotychczasowych osiągnięć uczelni w ramach programu IDUB, ze szczególnym uwzględnieniem wyników oceny śródokresowej przeprowadzonej w 2023 roku. Dyskusje koncentrowały się na takich obszarach, jak umiędzynarodowienie, kultura pracy, przyciąganie utalentowanych naukowców oraz integracja potencjału badawczego. Program konferencji obejmował panele dyskusyjne z udziałem rektorów i prorektorów czołowych polskich uczelni, m.in. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Gdańskiej, Politechniki Łódzkiej, Gdańskiego Uniwersytetu
101
PROJEKTY WŁASNE KONSORCJUM ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
PROJEKTY WŁASNE KONSORCJUM
Medycznego, Uniwersytetu Warszawskiego, AGH, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Warszawskiej, Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydarzenie miało charakter hybrydowy, umożliwiając uczestnictwo zarówno stacjonarne, jak i online. Językiem konferencji był angielski, z zapewnieniem tłumaczenia symultanicznego na język polski oraz tłumaczenia na język migowy. Tegoroczne wydarzenie zostało również uzupełnione o część warsztatową, skierowaną zarówno do beneficjentów programu IDUB, jak i uczelni uprawnionych do wzięcia udziału w II edycji konkursu, w związku z wynikami pierwszej ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2017–2021. IV Konferencja Sprawozdawcza stanowiła istotny element monitorowania postępów uczelni w realizacji założeń programu IDUB oraz platformę wymiany doświadczeń i dobrych praktyk między instytucjami szkolnictwa wyższego w Polsce.
KONFERENCJA PROJEKT POLITECHNIKA ↳ 159 uczniów pod opieką nauczycieli akademickich 1 marca 2024 r. w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej odbyła się konferencja pn. ProjektPolitechnika, podsumowująca drugą edycję cyklu projektów realizowanych przez nauczycieli akademickich we współpracy z uczniami szkół ponadpodstawowych, w ramach programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza. W wydarzeniu wzięli udział uczniowie z 27 szkół średnich z województwa śląskiego oraz z Krakowa i Wolsztyna. Zespoły projektowe, składające się z 2–3 uczniów klas drugich i trzecich liceów ogólnokształcących oraz techników, pracowały pod opieką nauczycieli akademickich, wspieranych przez doktorantów i studentów. Łącznie w projektach uczestniczyło 159 uczniów, 42 głównych opiekunów oraz 43 opiekunów pomocniczych. Podczas konferencji zaprezentowano 61 projektów w formie posterów, obejmujących wszystkie Priorytetowe Obszary Badawcze Uczelni. Projekty realizowano w formule kształcenia zorientowanego projektowo (PBL – Project-Based Learning), co pozwoliło uczniom na rozwijanie umiejętności praktycznych, kreatywności oraz pracy zespołowej. Komisja konkursowa wyróżniła sześć najlepszych projektów, m.in.: → „Detektor – sygnalizator przeszkód dla osób niewidomych” (III LO w Katowicach), → „Funkcjonalne kompozyty konstrukcyjne ceramiczno-metalowe do zastosowań w lotnictwie i przemyśle automotive” (ZST w Mikołowie), → „Interaktywny ROBO-Pot” (ZSTI w Gliwicach),
102
→ „Projektowanie i wytwarzanie książki sensorycznej z wymiennymi panelami technologią druku 3D” (ZST w Mikołowie), → „Wpływ stylu życia na sprawność fizyczną uczniów szkół ponadpodstawowych – pokolenia Z” (I LO w Chorzowie), → „Zautomatyzowana identyfikacja obiektów” (I LO w Chorzowie). Dodatkowo przyznano wyróżnienie EURECA PRO za projekt „Wtórne wykorzystanie materiałów odpadowych w procesie druku 3D metodą FDM” (ZST w Mikołowie). Uczniowie realizujący projekty otrzymali mikropoświadczenia – cyfrowe dokumenty potwierdzające zdobycie wiedzy, umiejętności i kompetencji zawodowych. Dla członków wyróżnionych zespołów przewidziano stypendium w wysokości 700 zł miesięcznie w pierwszym roku studiów na Politechnice Śląskiej. Konferencja „Projekt Politechnika” stanowiła doskonałą okazję do zaprezentowania efektów współpracy między uczelnią a szkołami średnimi oraz promowania kształcenia zorientowanego projektowo jako skutecznej metody rozwijania kompetencji młodzieży.
PREMIERA SPEKTAKLU TEATRU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W KATOWICACH ↳ Spektakl inspirowany dramatem „TOP DOGS” Ursa Widmera 10 grudnia 2024 r. na scenie Teatru Rozrywki w Chorzowie odbyła się historyczna, bo pierwsza premiera Teatru Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Wydarzenie miało miejsce w ramach Tygodnia Człowieka w Mieście Nauki i zgromadziło licznych gości, studentów oraz miłośników teatru. Spektakl „NASZA korpoRACJA” powstał na bazie dramatu „TOP DOGS” autorstwa Ursa Widmera i stanowił odważną interpretację realiów świata korporacyjnego. Teatr Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach powstał w listopadzie 2023 r. we współpracy z Teatrem Rozrywki, dając studentom możliwość rozwoju aktorskiego pod okiem profesjonalistów.
SPOTKANIE Z ANNE APPLEBAUM ↳ Przyszłość demokracji w rękach technologii 12 grudnia 2024 r. Anne Applebaum wzięła udział w zorganizowanym w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach spotkaniu autorskim, które dotyczyło jej najnowszej książki – „Koncern Autokracja”. Uczestnicy dyskutowali
MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA „ROBOSERVE – ROBOTY W SŁUŻBIE CZŁOWIEKOWI” ↳ Czy roboty zmienią świat? Celem Międzynarodowej Konferencji „RoboServe – Roboty w Służbie Człowiekowi” było przedstawienie nowoczesnych rozwiązań wykorzystujących roboty i robotykę w różnych branżach – od przemysłu, przez medycynę, po wsparcie osób ze szczególnymi potrzebami i osób starszych. Wydarzenie odbyło się 14 oraz 15 listopada na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć roboty przemysłowe, drony, roboty dla straży pożarnej oraz łaziki, co pozwoliło na poznanie szerokiego zakresu zastosowań technologii robotycznych. Wydarzenie odbywało się pod Honorowym Patronatem Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, który umożliwił pokaz robotów wspomagających strażaków.
INŻYNIERSKIE TARGI PRACY, PRZEDSIĘBIORCZOŚCI, TECHNOLOGII I DOSTĘPNOŚCI ↳ 120 wystawców wiosną i na jesień W dniach 4–11 marca 2024 r. Politechnika Śląska zorganizowała jubileuszową, 30. edycję Wiosennych Targów Pracy, Przedsiębiorczości, Technologii i Dostępności. Wydarzenie odbyło się w formule hybrydowej: od 4 do 11 marca na platformie zdalnej (https://targipracypolsl.webexpo.pl), a 11 marca w formie stacjonarnej w hali „Nowa” Ośrodka Sportu uczelni w Gliwicach. Targi skierowane były do studentów, absolwentów, pracowników naukowych oraz uczniów szkół średnich podejmujących decyzje o dalszej ścieżce edukacyjnej i zawodowej.
Ówczesny Rektor Politechniki Śląskiej, prof. Arkadiusz Mężyk, podkreślił, że jubileuszowa edycja targów zbiegła się z ustanowieniem roku 2024 Rokiem Edukacji Ekonomicznej, co stanowiło doskonałą okazję do popularyzowania wiedzy ekonomicznej wśród społeczności akademickiej i lokalnej. Organizatorami wydarzenia byli: Biuro Karier Studenckich, Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami oraz Samorząd Studencki Politechniki Śląskiej. Z kolei 18. jesienna, edycja targów odbyła się 21 października 2024 r. w Ośrodku Sportu Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Wydarzenie zgromadziło blisko 120 wystawców, w tym przedsiębiorstwa poszukujące pracowników, instytucje rynku pracy, organizacje studenckie oraz stowarzyszenia wspierające osoby z niepełnosprawnościami i znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej. Targi skierowane były do szerokiego grona odbiorców: studentów, absolwentów, pracowników naukowych oraz uczniów szkół średnich i branżowych. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z ofertami pracy, staży i praktyk, a także skorzystać z konsultacji w Targowej Strefie Doradczej, gdzie eksperci pomagali w przygotowaniu dokumentów aplikacyjnych oraz prowadzili symulowane rozmowy rekrutacyjne.
LABOPENDAYS 2024 ↳ Otwarte laboratoria W dniach 11 i 12 kwietnia 2024 roku Politechnika Śląska zorganizowała drugą edycję LabOpenDays – Dni Otwartych Laboratoriów, które przyciągnęły wielu uczniów szkół średnich zainteresowanych nauką i technologią. Wydarzenie odbyło się na wszystkich wydziałach uczelni w Gliwicach, Katowicach i Zabrzu, oferując uczestnikom możliwość poznania nowoczesnych laboratoriów, spotkań z naukowcami i studentami oraz udziału w warsztatach i wykładach. Podczas LabOpenDays 2024 uczestnicy mogli m.in.: → zwiedzić laboratoria mikroskopii skaningowej, chirurgii małoinwazyjnej, wirtualnej rzeczywistości oraz rejestracji sygnałów biomedycznych na Wydziale Inżynierii Biomedycznej; → poznać nowoczesne technologie pomiarowe stosowane w geodezji, takie jak tachimetry, niwelatory kodowe, odbiorniki GNSS, skanery laserowe czy drony; → wziąć udział w warsztatach z mechatroniki, budowy i programowania robotów jeżdżących z wykorzystaniem ChatGPT oraz projektowania i druku 3D na Wydziale Transportu i Inżynierii Lotniczej; → zobaczyć, jak mierzy się zanieczyszczenia powietrza, do czego służy chromatograf, a pod mikroskopem obejrzeć mikroplastik czy nanomateriały; → spróbować swoich sił na symulatorze pociągu oraz dowiedzieć się, jak wytwarza się wodór i zamienia go na ruch pojazdu.
103
PROJEKTY WŁASNE KONSORCJUM ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
o problemach współczesnego świata opisywanych przez dziennikarkę w jej najnowszej publikacji. Poruszono kwestie szerzącej się dezinformacji i populizmu, światowego kryzysu demokracji oraz spadku zaufania wobec instytucji publicznych. Applebaum przywołała historie opisane w „Koncernie Autokracja” i wraz z uczestnikami debaty próbowała odpowiedzieć na najbardziej palące pytania dzisiejszego świata, który – m.in. w obliczu nowych technologii, natrafia na coraz to nowsze wyzwania. Spotkanie przyciągnęło nie tylko pasjonatów polityki, ale także studentów, którzy mogli pogłębić swoją wiedzę na temat współczesnych zjawisk politycznych i społecznych.
104
PUBLIKACJE ➞ OBCHODY ➞ PROGRAM
PUBLIKACJE ↳ 83 publikacje Miasta Nauki W ramach programów oraz licznych inicjatyw Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 ukazały się 32 publikacje w druku, w nakładzie 132 720 sztuk, oraz online. Ponadto znakiem graficznym „Książka powstała w Mieście Nauki” opatrzono zarówno wszystkie publikacje drukowane w Wydawnictwie Uniwersytetu Śląskiego w 2024 roku, w liczbie 51, jak i te publikacje i monografie naukowe, które są w otwartym dostępie.
Wśród publikacji Miasta Nauki znalazły się: wydawnictwa upowszechniające badania naukowe: 💠 50 wybitnych osiągnięć śląskiej nauki / 50 Outstanding Achievments of Silesian Science, 💠 Rocznik śląskiej nauki 2024, który prezentuje osiągnięcia badawcze uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki; monografie naukowe: 💠 Silesia Superior. Narratives on Upper Silesia. A Multitude of Perspectives pod redakcją Renaty Dampc-Jarosz, Andrzeja Kowalczyka, Lucyny Sadzikowskiej; 💠 Wirusy w naszym życiu. Tydzień Wirusów 8–14.04.2024 r. pod redakcją dr hab. n. med. Janusza Kasperczyka; publikacje pokonferencyjne: 💠 Post-conference publication ESOF 2024 Katowice pod redakcją Michała Daszykowskiego, Dawida Matuszka, Agnieszki Lniak, Patrycji Kierlik; publikacje popularnonaukowe dla dorosłych: 💠 Nauka inspiruje! Materiały pomocnicze dla nauczycieli związane z tematyką 50 Tygodni w Mieście Nauki Katowice 2024, zawierające 50 scenariuszy lekcji, 💠 Po drugiej stronie studni. Górny Śląsk w przekładach Niny Nowawy-Marysik, 💠 Nowa Atlantyda – efekt prac projektowych prowadzonych w ramach Akademii Interpretacji Dziedzictwa Antropocenu, działającej na Wydziale Humanistycznym UŚ;
publikacje popularnonaukowe dla dzieci: 💠 Mieszkańcy Doliny Szczęśliwości Joanny Foryś, Jerzego Jarosza, Łukasza Hajca, 💠 Jeż Nikoś i tajemnicze marzenia Kasi: Magiczna Podróż do Świata Nauki! książki artystyczne 💠 Zasada zachowania energii Justyny Stefańczyk; katalogi: 💠 konkursu EUCYS; 💠 wystawy Ryszarda Czernowa Świat z cegieł; publikacje prezentujące systemy identyfikacji wizualnej: 💠 EMNK 2024, 💠 ESOF, 💠 EUCYS, 💠 EU TalentOn. materiały informacyjne na temat EMNK 2024 w postaci prezentacji, briefów i broszur.
PUBLIKACJE DOSTĘPNE ONLINE
105
II. DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA
Rok 2024 był dla Katowic czasem intensywnych działań, które nie tylko umocniły pozycję miasta na mapie naukowej Europy, ale także stworzyły podwaliny pod długofalowy rozwój badań i innowacji. Dzięki współpracy uczelni, samorządu i sektora biznesowego powstały nowe inicjatywy, które będą procentować w kolejnych latach. Katowice nie tylko stały się miejscem debat i spotkań wybitnych naukowców, ale również przestrzenią realnych działań na rzecz przyszłości nauki, edukacji i innowacji. Katowice, Europejskie Miasto Nauki 2024, stały się areną unikalnego połączenia nauki, biznesu, edukacji i społeczeństwa. To właśnie tutaj, w sercu dynamicznie zmieniającego się Śląska, podjęto działania mające na celu zacieśnienie współpracy między uczelniami, sektorem przemysłowym i społecznością lokalną. Rok 2024 był wyjątkowym czasem dla świata nauki – nie tylko pod względem organizacyjnym, ale przede wszystkim w kontekście budowania trwałych fundamentów dla dalszego rozwoju badań, innowacji oraz popularyzacji nauki wśród obywateli. W niniejszym opracowaniu podsumowujemy najważniejsze inicjatywy, wydarzenia i projekty, które składają się na sukces Katowic jako Europejskiego Miasta Nauki. Opowiemy o kluczowych konferencjach, programach badawczych oraz przedsięwzięciach edukacyjnych, które miały miejsce w minionym roku, a także przyjrzymy się długofalowym efektom tej wyjątkowej inicjatywy. WCZORAJ Jednym z najważniejszych wydarzeń była konferencja EuroScience Open Forum (ESOF 2024) – największe europejskie spotkanie naukowców, biznesu i decydentów politycznych, które odbyło się w Katowicach w czerwcu 2024 roku. Podczas ponad 120 sesji tematycznych, wykładów oraz paneli dyskusyjnych poruszono kluczowe zagadnienia dotyczące przyszłości nauki i jej roli w kształtowaniu społeczeństw. Tematyka obejmowała m.in. transformację energetyczną, zrównoważony rozwój, tożsamość kulturową i społeczne przemiany, zdrowe społeczeństwo oraz cyfrową rewolucję. Udział w wydarzeniu wzięło ponad 3600 uczestników, w tym naukowcy, przedsiębiorcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych i instytucji publicznych, a także młodzi badacze, dla których wydarzenie stanowiło okazję do nawiązania cennych kontaktów i poszerzenia perspektyw kariery naukowej. Nieodłącznym elementem ESOF 2024 były wydarzenia towarzyszące, takie jak Europejskie Targi Talentów (EU Talent Fair), skierowane do młodych naukowców i profesjonalistów. W trakcie tej inicjatywy ponad 700 uczestników mogło spotkać się z przedstawicielami akademii,
106
przemysłu i sektora innowacji, uczestnicząc w panelach dyskusyjnych, warsztatach oraz sesjach networkingowych. Targi stanowiły wyjątkową platformę dla tych, którzy dopiero rozpoczynają karierę naukową, oferując możliwość zdobycia wiedzy na temat nowoczesnych trendów oraz wyzwań stojących przed sektorem badawczym. Rok 2024 w Katowicach to także czas intensywnych działań na rzecz popularyzacji nauki i zaangażowania społeczeństwa w badania naukowe. W ramach Science in the City Festival zorganizowano seminaria i wystawy, takie jak „Zielony rozwój przed nami. Innowacje w energetyce, ICT i zielonym transporcie”. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z nowoczesnymi rozwiązaniami w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, a także poznać wpływ programów unijnych, takich jak Horyzont Europa, na rozwój technologii w regionie. Szczególnie istotnym elementem obchodów Europejskiego Miasta Nauki była również nauka obywatelska (Citizen Science). W ramach tej inicjatywy zrealizowano cztery projekty badawcze, w których wzięło udział ponad 100 uczestników, a wyniki ich pracy – w postaci analiz i rekomendacji – zostały przekazane do instytucji odpowiedzialnych za ochronę środowiska i zarządzanie zasobami wodnymi. Badania obejmowały takie obszary, jak jakość wód, wpływ nawodnienia na kondycję fizyczną, rekreacja odpowiedzialna ekologicznie oraz monitoring ptasich populacji przy wykorzystaniu technologii głębokiego uczenia.
Nauka zmienia życie – życie zmienia naukę Katowice jako Europejskie Miasto Nauki 2024 to wspólnota zaangażowana zarówno w celebrację nauki, jak i w wyzwania współczesnego świata. Takie podejście stawiamy w centrum myślenia o przyszłości społeczeństwa i miejsca, w którym żyjemy.
dr Anna Budzanowska
champion ESOF 2024
Często postrzegamy naukę jako coś abstrakcyjnego i oderwanego od codziennego życia. Wydarzenia takie, jak ESOF 2024 przypominają, że nauka nie jest czymś ponad czy poza nami – to dziedzina, która wprowadza zmiany w wielu obszarach naszego życia i odpowiada na najważniejsze wyzwania, jakie stawia przed nią rzeczywistość.
prof. Michał Daszykowski prorektor ds. finansów Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przewodniczący Komitetu Programowego ESOF 2024
JUTRO Długofalowym efektem Europejskiego Miasta Nauki jest również utworzenie Programu Naukowego dla Śląska, który ma na celu finansowanie badań naukowych i projektów rozwojowych w regionie. Współpraca siedmiu śląskich uczelni publicznych oraz samorządu i sektora biznesowego ma stworzyć warunki dla zrównoważonej transformacji regionu, uwzględniając zarówno wyzwania energetyczne, gospodarcze, jak i społeczne. Na zakończenie warto wspomnieć o powstaniu Obserwatorium Przyszłości Nauki – jednostki analitycznej zajmującej się prognozowaniem trendów w nauce i technologii oraz dostarczaniem rzetelnych danych dotyczących publikacji, projektów badawczych i innowacji. Dzięki współpracy z prestiżowymi ośrodkami badawczymi, takimi jak Center for Security and Emerging Technology (CSET) z Georgetown University, Katowice stały się miejscem, w którym nie tylko prowadzi się badania, ale także analizuje ich globalne znaczenie. Zapraszamy do lektury pełnego opracowania – przeczytajcie, dlaczego Katowice to miasto, które udowodniło, że nauka może być siłą napędową zmiany!
EUROSCIENCE OPEN FORUM ↳ Największa konferencja naukowa w Europie Jednym z kluczowych elementów każdej dotychczasowych edycji Obchodów Miasta Nauki była interdyscyplinarna konferencja dotycząca tematów łączących świat nauki, przemysłu i biznesu. Jest to największe europejskie wydarzenie poświęcone nauce, badaniom i innowacjom. W Katowicach odbyły się dwie edycje ESOF. Pierwszym wydarzeniem była konferencja ESOF2022: Katowice Regional Site, towarzysząca głównemu wydarzeniu odbywającemu się w holenderskiej Lejdzie, która w uzyskała tytuł Europejskiego Miasta Nauki 2022. Dwa lata później, w ramach obchodów EMNK 2024, w stolicy Górnego Śląska odbyła się 3-dniowa konferencja ESOF 2024: Life Changes Science. EUROSCIENCE OPEN FORUM 2022 KATOWICE REGIONAL SITE
Kiedy: 15 lipca 2022 Gdzie: Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach → Pierwsza wspólna inicjatywa Konsorcjum Akademickiego Katowice Miasto Nauki.
W ramach obchodów Europejskiego Miasta Nauki 2022, którym była holenderska Lejda, od 13 do 16 lipca 2022 roku w Lejdzie odbyła się konferencja naukowa Euro Science Open Forum 2022 (ESOF2022) Jednocześnie w Katowicach 15 lipca 2022 roku odbyła się konferencja towarzysząca ESOF2022 Regional Site. Spotkanie miało miejsce w Międzynarodowym Centrum Kongresowym. Na wydarzenie obowiązywała bezpłatna rejestracja, gdzie osoby zainteresowane udziałem mogły wybrać wydarzenia z szerokiego wachlarza paneli tematycznych: zrównoważone środowisko, tożsamość kulturowa i transformacje społeczne, przestrzeń dla nauki, zdrowe społeczeństwo, wolność i odpowiedzialność nauki w stosunku do społeczeństwa, edukacja gospodarcza w oparciu o działania, zejście z utartej ścieżki: nowe drogi kariery akademickiej. Wśród zagadnień, jakie zostały podjęte, były m.in.: 💠 Jak będzie prowadzona nauka w przyszłości i w jaki sposób nauka może poprawić swoją funkcjonalność jako podmiot transformacji, który prowadzi do zmiany społeczeństwa? 💠 W jaki sposób nauka może być w pełni otwarta i wykraczać poza granice krajów, dyscyplin naukowych i społeczeństw? 💠 Jakie są przyszłe zachowania, wartości, oczekiwania, postawy i normy społeczności badawczej? 💠 W jaki sposób można zmienić struktury instytucjonalne, aby wspierać i rozwijać różnorodność, równowagę i integrację? 💠 Jaki był wpływ sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego na społeczność naukową oraz praktyki naukowe? 💠 Nauka wobec wojny i jej skutków.
107
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM
DZIŚ Ważnym aspektem Katowic jako Miasta Nauki było także wsparcie dla młodych naukowców i innowatorów. Spin Business Accelerator to program skierowany do studentów, doktorantów i pracowników naukowych, który umożliwiał rozwijanie innowacyjnych rozwiązań w odpowiedzi na wyzwania współczesnych miast. Podczas sześciotygodniowego cyklu uczestnicy pracowali nad projektami związanymi z retencją wody, zazielenianiem przestrzeni miejskich, zdrowiem publicznym i zrównoważonym rozwojem, korzystając ze wsparcia ekspertów i mentorów. Program zakończył Demo Day, podczas którego zaprezentowano najlepsze pomysły, a laureaci otrzymali nagrody finansowe na dalszy rozwój swoich projektów. Katowice to także miejsce, w którym uhonorowano wybitnych naukowców i osoby przyczyniające się do rozwoju nauki. Śląska Nagroda Naukowa, przyznana podczas uroczystej gali w grudniu 2024 roku, wyróżniła tych, którzy poprzez swoje badania, działalność artystyczną i dydaktyczną przyczynili się do budowania prestiżu nauki w regionie i na arenie międzynarodowej.
W ramach konferencji odbyły się również sesje poświęcone szkołom doktorskim, w tym dotyczące doktoratów wdrożeniowych, modeli kształcenia oraz prawnych aspektów funkcjonowania szkół doktorskich w Polsce. Wydarzeniom towarzyszyła sesja posterowa, w której wzięli udział doktoranci ze wszystkich katowickich szkół doktorskich. Program konferencji w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach obejmował trzynaście 75-minutowych sesji stacjonarnych, z czego cztery były transmitowane online z Lejdy. W sesjach wzięli udział specjaliści z uczelni tworzących katowickie konsorcjum Europejskiego Miasta Nauki 2024, a także zaproszeni przedstawiciele polskich i zagranicznych ośrodków naukowych, eksperci reprezentujący biznes, instytucje kulturalne i media. W połowie lipca w katowickim MCK pojawiło się ponad 500 osób, aby wspólnie pochylić się nad tematami łączącymi świat nauki, społeczeństwa przemysłu i biznesu. Organizatorem konferencji było konsorcjum uczelni „Katowice – Miasto Nauki” we współpracy z EuroScience oraz Miastem Katowice. Przygotowania do tego wydarzenia stały się fundamentem dla zacieśnienia relacji pomiędzy uniwersytetami zrzeszonymi w konsorcjum oraz Miastem Katowice. Efektem tej kooperacji było nie tylko sprawne przeprowadzenie konferencji, lecz także umocnienie partnerstwa, które odegrało kluczową rolę w organizacji ESOF 2024. EuroScience Open Forum 2022 Regional Site było ogólnoeuropejskim hybrydowym wydarzeniem podejmującym dialog na temat nauki, technologii, polityki i społeczeństwa. Ta platforma wymiany doświadczeń i prezentacji najnowszych osiągnięć naukowych, innowacji i technologicznego rozwoju przyciągnęła do Katowic polityków, biznesmenów i przedstawicieli mediów z całego kraju.
EUROSCIENCE OPEN FORUM 2024
Kiedy: 12 do 15 czerwca 2024 Gdzie: Międzynarodowe Centrum Kongresowe → Ponad 3 500 uczestników z prawie 40 krajów
Highlights
💠 Międzynarodowi keynote speakerzy 💠 Ponad 470 zgłoszeń naukowych, z których zaakceptowano najciekawsze prace 💠 121 sesji tematycznych w sześciu kluczowych obszarach nauki 💠 Blisko 150 prezentacji ustnych i 100 posterów naukowych 💠 Networking Day pełen warsztatów i prezentacji innowacyjnych projektów z regionu Śląska 💠 ponad 3 500 uczestników 💠 7 wydarzeń towarzyszących
108
Konferencja odbyła się w dniach 12–15 czerwca 2024 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, stanowiąc platformę dla interdyscyplinarnej i międzynarodowej debaty naukowej. Uczestnicy, w tym światowej klasy naukowcy, przedstawiciele biznesu, instytucji publicznych oraz mediów, zgłębiali zagadnienia dotyczące wpływu nauki na życie oraz życia na naukę. Tematem przewodnim wydarzenia było hasło „Life Changes Science”, podkreślające dynamiczną relację między życiem a nauką. Program obejmował 121 sesji tematycznych, 10 wykładów głównych, 150 prezentacji ustnych oraz 91 sesji posterowych. W ramach sześciu głównych obszarów tematycznych (transformacja energetyczna, zrównoważone środowisko, tożsamość kulturowa i przemiany społeczne, doskonałość naukowa, zdrowe społeczeństwo, transformacja cyfrowa) omówiono aktualne wyzwania nauki i innowacji. Konferencja została zorganizowana przez Katowice jako Europejskie Miasto Nauki we współpracy z konsorcjum siedmiu śląskich uniwersytetów. Dzięki strategicznemu zaangażowaniu Miasta Katowice i uczelni udało się stworzyć przestrzeń do efektywnej wymiany wiedzy oraz nawiązania nowych partnerstw naukowych. Kluczowe wsparcie zapewniły również instytucje krajowe i międzynarodowe, takie jak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polonium Foundation i UNICEF Polska. Program obejmował wykłady wybitnych Keynotów, takich jak Sir Andy Haines (London School of Hygiene & Tropical Medicine), Jara Pascual (CEO w Collabwith), Marcin Piątkowski (Bank Światowy, Waszyngton) oraz Krzysztof Wodiczko (Uniwersytet Harvarda) Wydarzenie przyciągnęło uczestników z całego świata, wzmacniając współpracę naukową na poziomie regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Zorganizowano warsztaty, w tym sesje dotyczące transformacji cyfrowej i przyszłości edukacji medycznej. Konferencja była również miejscem dynamicznego Networking Day, który umożliwił uczestnikom zapoznanie się z innowacyjnymi projektami regionu. W konferencji udział wzięło 3 637 uczestników, w tym: 2 499 – uczestnicy konferencji 556 – prelegenci 195 – goście VIP 120 – przedstawiciele Mediów 267 – organizatorzy, wolontariusze i operator konferencji
WIĘCEJ
PUBLIKACJA
O KONFERENCJI
POKONFERENCYJNA
ESOF
ESOF
Kiedy: 14 czerwca 2024 Gdzie: Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach Wydarzenie towarzyszące ESOF 2024 💠 720 zarejestrowanych uczestników z całej Europy. 💠 Ponad 75 prelegentów i trenerów ze środowisk akademickich, przemysłu i sektorów innowacji. 💠 50 aktywności, w tym dyskusje panelowe, prezentacje, seminaria, warsztaty, historie sukcesu i sesje networkingowe. 💠 35 instytucji zaangażowanych w działania programu EU TF. 💠 4 strefy interakcji zaprojektowane w celu zaspokojenia różnych potrzeb rozwojowych w ekosystemie badawczym 💠 1 dzień pełen okazji do nawiązywania kontaktów, budowania umiejętności Europejskie Targi Talentów odbyły się równolegle z ESOF, jako wydarzenie skierowane do początkujących naukowców i osób zainteresowanych pracą badawczą. Celami targów było wzmocnienie szans na zatrudnienie młodych naukowców w sektorach gospodarki związanych z rozwojem i pracą naukową, ułatwienie kontaktów oraz podniesienie świadomości młodych ludzi na temat
możliwości rozwoju kariery w nauce, a także w kluczowych sektorach gospodarki. Targi pokazały różnorodność możliwości kariery w badaniach, łącząc młodych naukowców z pracodawcami i omawiając trendy na rynku pracy. W targach wzięło udział 75 panelistów, prelegentów i trenerów, którzy przygotowali blisko 50 aktywności, takich jak dyskusje panelowe, warsztaty i prezentacje, aby inspirować uczestników do rozwoju w dziedzinach związanych z badaniami naukowymi. Nowa Europejska Karta Naukowca (przyjęta w 2023 jako strategiczny dokument ERA) była istotnym tematem, wskazującym zasady, które instytucje powinny wdrażać dla wsparcia rozwoju karier naukowych. Tematyka pozostałych dyskusji: 💠 Tworzenie ścieżek kariery w nauce 💠 Europejskie Ramy Kompetencji dla Naukowców (ResearchComp) 💠 Rozwój kompetencji technicznych, cyfrowych i osobistych 💠 Kariera naukowców w innowacyjnych sektorach 💠 Idea Uniwersytetu Europejskiego Targi Talentów były okazją do międzynarodowej, interdyscyplinarnej i międzysektorowej dyskusji na temat możliwości rozwoju osobistego w nauce, z udziałem przedstawicieli sektorów HE oraz B+R. Idea wydarzenia: Tworzenie sprzyjających warunków rozwoju kariery jest kluczowe dla przyciągania i zatrzymywania badaczy w Europie, co ma istotne znaczenie zarówno w globalnej rywalizacji o talenty, jak i dla funkcjonowania Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA). O tym w swoich wystąpieniach mówili przedstawiciele Komisji Europejskiej, m.in.: Slaven Misjencevic.
109
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM
EU TALENT FAIR ↳ Ponad 75 prelegentów i trenerów ze środowisk akademickich, przemysłu i sektorów innowacji.
SCIENCE IN THE CITY FESTIVAL: SEMINARIUM I WYSTAWA „ZIELONY ROZWÓJ PRZED NAMI. INNOWACJE W ENERGETYCE, ICT I ZIELONYM TRANSPORCIE” ↳ Horyzont Europa – szansa na wsparcie innowatorów Kiedy: 13 czerwca 2024 Gdzie: Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach Wydarzenie towarzyszące ESOF 2024 Science in the City Festival to cykl inicjatyw, które prezentują szerokiej publiczności wyniki projektów badawczo-rozwojowych wspieranych przez Komisję Europejską, w tym programu Horyzont Europa oraz projektów realizowanych przez śląskich naukowców. W ramach projektu Horyzontalny Punkt Kontaktowy Polska Południowo-Zachodnia, koordynowanego przez Politechnikę Śląską oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zaproszono do udziału w seminarium pt. „Zielony rozwój przed nami. Innowacje w energetyce, ICT i zielonym transporcie”. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać prelekcji przygotowanych przez przedstawicieli Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych i Innowacji KE, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Wspólnotowego Centrum Badawczego (JRC), dyrektora Działu Krajowego Punktu Kontaktowego NCBR oraz przedstawicieli uczelni i instytutów na temat priorytetowych działań z zakresu energetyki, ICT i zielonego transportu. Seminarium towarzyszyła wystawa realizowanych obecnie w regionie projektów badawczo-rozwojowych, prowadzonych w międzynarodowych konsorcjach, a finansowanych z Programów Ramowych – Horyzont 2020 i Horyzont Europa.
CITIZEN SCIENCE ↳ 4 projekty nauki obywatelskiej HIGHLIGHTS:
💠 4 projekty badawcze 💠 116 uczestników badań, 💠 306 obserwacji, 💠 ponad 3 tys. ankiet 💠 ponad 30 tys. rekordów
W ramach Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 każdy, kto chciał dobrowolnie poświęcić swój czas i inne zasoby na udział w realizacji badań naukowych, mógł sprawdzić się – we współpracy z naukowcami Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i Politechniki Śląskiej w Gliwicach – w nauce obywatelskiej, czyli citizen science. Dzięki zaangażowaniu w badania osób spoza akademickich murów jeszcze bardziej dostrzegamy, że nauka jest w istocie wytworem społecznym. Udział obywateli (citizens) reprezentujących różne grupy społeczne umożliwia zbieranie danych na większą niż zazwyczaj skalę. Woda jako temat przewodni tych badań okazała się inspiracją do stworzenia czterech pilotażowych projektów, które miały na celu zarówno edukację, jak i realne wsparcie nauki. Badacze obywatelscy mogli zaangażować się w: 💠 projekt „WATERBIOLIFE (WABIOLI)” 💠 projekt „Misja: Woda. RESPONSIBLE WATER RECREATION (REC)” 💠 projekt „Ocena wpływu ilości spożywanej wody oraz rodzajów napojów na kondycję psychofizyczną – WATER4HEALTH” 💠 projekt „Obserwacja ptaków w budkach lęgowych przy zaangażowaniu algorytmów głębokiego uczenia.” Działania citizen science w mieście nauki zaangażowały mieszkańców, którzy w ramach czterech projektów badawczych mogli zbierać różnorodne dane badawcze. Dzięki realizacji projektów udało się między innymi zebrać grupę badaczy obywatelskich, którzy deklarują chęć dalszego udziału w aktywnościach citizen science. Wyniki badań zostały przekazane do dalszych analiz, a część z nich trafiła już w formie rekomendacji i raportów do jednostek zajmujących się ochroną środowiska i utrzymaniem zbiorników wodnych. Jednocześnie dane w zakresie badań związanych z fizjologią posłużą do wsparcia działań edukacyjnych w zakresie samooceny sprawności fizycznej, bazującej na testach wykonywanych w warunkach domowych. W ramach projektu powstała publikacja podsumowująca, która została zaprezentowana podczas panelu dyskusyjnego o działaniach Citizen Science podczas 8. Śląskiego Festiwalu Nauki (7–9.12.2024 r.).
CITIZEN SCIENCE W MIEŚCIE NAUKI
110
PUBLIKACJA
Gdzie: SpinPLACE Kiedy: 2 listopada – 13 grudnia 2024 Spin Business Accelerator to program akceleracyjny zorganizowany przez Uniwersytet Śląski w Katowicach we współpracy ze spółką SPIN-US. Jego celem było opracowanie innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na współczesne wyzwania miejskie w kontekście zrównoważonego rozwoju i odporności na zmiany klimatyczne. Program skierowany był do studentów, doktorantów oraz pracowników uczelni należących do Konsorcjum Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Program trwał sześć tygodni, od 2 listopada do 13 grudnia 2024 roku. W tym czasie uczestnicy pracowali nad rozwiązaniami w odpowiedzi na dziesięć wyzwań pogrupowanych w pięć obszarów tematycznych: środowisko, przestrzeń miejska, zdrowie publiczne, mobilność oraz zrównoważony rozwój kampusów akademickich. Przykładowe wyzwania obejmowały tworzenie innowacyjnych metod zazieleniania przestrzeni miejskich, poprawę retencji wody w obszarach miejskich oraz opracowanie zrównoważonych praktyk rolniczych wspierających rolnictwo miejskie. Uczestnicy mieli dostęp do szerokiej kadry ekspertów z różnych dziedzin oraz wsparcie finansowe na testowanie opracowywanych rozwiązań. Program przewidywał nagrody finansowe dla najlepszych zespołów: 5 000 zł za pierwsze miejsce, 3 000 zł za drugie i 1 000 zł za trzecie. Dodatkowo, zespoły mogły otrzymać do 2 000 zł na zakupy i usługi niezbędne w procesie testowania. Przebieg programu obejmował kilka kluczowych etapów. 13 listopada 2024 roku odbyły się warsztaty z zakresu Design Thinking, prowadzone przez Łukasza Szczęsnego, podczas których uczestnicy uczyli się tworzenia rozwiązań opartych na rzeczywistych potrzebach użytkowników. Następnego dnia zorganizowano warsztaty Team Building, prowadzone przez Ulę Szwed i Izę Bernau-Ławniczak, skupiające się na wzmacnianiu współpracy i budowaniu zaufania w zespołach. 11 grudnia 2024 roku miała miejsce sesja Crossing Session, będąca próbą generalną przed finałowym Demo Day. Podczas tego wydarzenia siedem zespołów zaprezentowało swoje innowacyjne rozwiązania, co pozwoliło na wzajemną wymianę opinii i sugestii dotyczących dalszego rozwoju projektów. Finał programu, Demo Day, odbył się 17 grudnia 2024 roku. Wydarzenie prowadziła dr Katarzyna PapieżPawełczak, prezes zarządu spółki SPIN-US, a gości przywitał kanclerz Uniwersytetu Śląskiego, Dariusz Laska. Jury w składzie: Barbara Miś, dr inż. Magdalena Letun-Łątka, Monika Ptak oraz Robert Bieleń, po burzliwych obradach wyłoniło laureatów: I miejsce (5 000 zł): zespół prezentujący aplikację EcoSigma i sieć Ecomatów jako rozwiązania dla zrównoważonych kampusów przyszłości. Autorki: Magdalena
Christ, Paulina Major-Kalinowska, Kamila Cywińska; opiekunka grupy: Agnieszka Stefaniak-Zubko. II miejsce (3 000 zł): projekt „Stan umysłu – ścieżka zdrowia psychicznego”, wspierający dobrostan mieszkańców miast. Autorzy: Wiktoria Moczarska, Hewilia Hetmańczyk, Patryk Morawiec, Sylwia Chrostowska; opiekun: Stanisław „Stan” Cieśla. III miejsce (1 000 zł): projekt „superKRATKI, superDRZEWA DLA RETENCJI”, innowacyjny sposób na zwiększenie retencji wody. Autorzy: Kinga Schreck, Oliwier Tajstra, Edyta Sygut, Marta Ostrowska-Bies; opiekunka grupy: Joanna Foryś. Nagrodę publiczności zdobyły autorki EcoSigmy i Ecomatów. Podczas Demo Day dr hab. Marek Marzec, prof. UŚ, zaprezentował również projekt AdiPlus laureata nagrody publiczności w finale VI edycji Programu Grantowego ING Banku Śląskiego. Program Spin Business Accelerator pokazał, że różnorodność perspektyw, doświadczeń i kompetencji sprzyja tworzeniu innowacyjnych rozwiązań dla miast przyszłości. Organizatorzy wyrazili nadzieję na kontynuację inicjatywy w kolejnych latach.
SZKOŁA POPULARYZACJI NAUKI ↳ 94 uczestników szkoleń z komunikacji naukowej Gdzie: spinPLACE w Katowicach, Kiedy: 3 –4 czerwca 2024, 21–22 października 2024 Szkoła Popularyzacji Nauki Uniwersytetu Śląskiego była jedną z największych tego rodzaju inicjatyw w Polsce, adresowaną do pracowników akademickich, doktorantów, nauczycieli szkolnych i osób studiujących oraz wszystkich zainteresowanych podnoszeniem swoich kompetencji w zakresie komunikacji naukowej. W 2024 r. odbyły się dwie edycje wydarzenia, które miały miejsce 3–4 czerwca 2024 r. oraz 21–22 października w spinPLACE w Katowicach przy udziale 94 uczestników. Celem dwudniowych warsztatów w ramach Szkoły Popularyzacji Nauki był rozwój dydaktycznych pasji u uczestników, poprzez zapoznanie ich z nowoczesnymi metodami nauczania. Swoim doświadczeniem w zakresie prezentacji zjawisk naukowych w absorbujący widzów sposób, poprzez: tworzenie dramaturgicznie zaskakujących opowieści, kreacji atrakcyjnego science buskingu czy możliwości nauczania metodą STEAM (ang. STEAM: science, technology, engineering, the arts, mathematics) dzieliło się grono międzynarodowych trenerów Szkoły: Andrea Brunello, David Price, Dr Anna Łosiak, Aleksandra Jaźwa, Dr Alex Baker oraz Maciej Myśliwiec. Szkoła Popularyzacji Nauki była prowadzona w języku angielskim i była wydarzeniem bezpłatnym.
111
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM
SPIN BUSINESS ACCELERATOR ↳ Miasto Nauki na rzecz innowacji miejskich
Sylwetki trenerów: Andrea Brunello – badacz, dramaturg, reżyser, aktor, nauczyciel, popularyzator nauki i podcaster. Wykłada teorię i praktykę opowiadania historii naukowych na Uniwersytecie w Trydencie oraz jest zaangażowany w ONSCI – Officina di Narrazione della Scienza w Bolonii, będącą coroczną letnią szkołą poświęconą nauczaniu komunikacji poprzez opowiadanie historii. Andrea Brunello jest również założycielem i dyrektorem Teatru Portland w Trydencie. David Price – brytyjski naukowiec plenerowy, pisarz, trener klasy mistrzowskiej FameLab. Specjalizuje się w niezwykle mobilnych i inspirujących formach przekazywania wiedzy naukowej. W 2007 r. dołączył do szkoły Science Made Simple. Podróżuje po świecie jako naukowiec plenerowy – artysta uliczny, który wykonując zaskakujące doświadczenia naukowe, przekazuje wiedzę w prosty i przyjemny sposób. Za swoje innowacyjne pomysły i wkład w kreatywne szerzenie nauki otrzymał Nagrodę Josha na Festiwalu Naukowym w Manchesterze Dr Anna Łosiak – Geolożka planetarna, zajmująca się badaniem małych kraterów uderzeniowych na Ziemi i procesów kształtujących powierzchnię Marsa. Pracuje w Instytucie Nauk Geologicznych PAN. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i Michigan State University, doktoryzowała się na Universität Wien, pracowała na Exeter University w UK. Otrzymała granty Fulbrighta, Narodowego Centrum Nauki, Fundacji Nauki Polskiej, Europlanet oraz Marii SkłodowskiejCurie Individual Fellowship. Aleksandra Jaźwa – absolwentka geologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracuje w Instytucie Nauk Geologicznych PAN, gdzie zajmuje się preparatyką próbek geologicznych zarówno w makro-, jak i mikroskali. Od lat popularyzuje nauki geologiczne, poszukiwania minerałów oraz geoturystykę. Dr Alex Baker – wielokrotnie nagradzany adiunkt i wynalazca na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Warwick. Jest nie tylko naukowcem, cieszącym się międzynarodową renomą dzięki tworzeniu diagnostyki medycznej nowej generacji, ale również doświadczonym popularyzatorem nauki w Wielkiej Brytanii. Jego pasją jest angażowanie społeczeństwa we wszystko, co związane z chemią i naukami ścisłymi. W ramach grupy badawczej Baker Humanitarian Chemistry Group dąży do znalezienia rozwiązań problemów związanych z humanitarną opieką zdrowotną, które mają wpływ na najbardziej marginalizowane społeczności na całym świecie. Za sprawą swoich badań nawiązał współpracę z inżynierami, biologami, fizykami, lekarzami oraz przemysłem w dążeniu do polepszenia opieki zdrowotnej w skali globalnej. Maciej Myśliwiec – specjalista w zakresie komunikacji z niemal 20-letnim doświadczeniem w pracy z sektorem technologii i kosmosu oraz światem nauki. Jest właścicielem Space Agency, która zajmuje się usługami z zakresu marketingu, mediów i public relations aż po science&business relations, projektowanie kursów i badanie rynku. Prowadził zajęcia na uczelniach w całej Polsce, buduje mosty pomiędzy nauką a biznesem, szczególnie
112
w sektorze kosmicznym. Wspiera studentów w rozpoczynaniu kariery zawodowej, znajdując możliwości współpracy z biznesem, ubiegania się o granty badawcze i budowania własnych start-upów. Jest pasjonatem kosmosu i technologii. Uwielbia wszystko, co lata.
ŚLĄSKA NAGRODA NAUKOWA ↳ Nagrodzono 11 wybitnych naukowców Kiedy: 8 grudnia 2024 Gdzie: Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach Śląska Nagroda Naukowa przyznawana jest przez uczelnie współorganizujące Śląski Festiwal Nauki Katowice, ma uhonorować osoby, które w znaczący sposób przyczyniają się do rozwoju nauki, prezentują wybitne osiągnięcia artystyczne oraz promują śląską naukę na arenie krajowej i międzynarodowej. Śląska Nagroda Naukowa stanowi ważne wyróżnienie dla naukowców i artystów związanych z regionem, promując ich osiągnięcia i wspierając rozwój nauki na Śląsku. Organizatorami wydarzenia były śląskie publiczne uczelnie: Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Politechnika Śląska, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Uniwersytet Śląski w Katowicach oraz Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie. Każda z tych instytucji nominowała swoich kandydatów, spośród których Kapituła Śląskiej Nagrody Naukowej wyłoniła laureatów. W ramach nagrody wyróżniono pracowników naukowych oraz doktorantów. Nagrodą Specjalną Prezydenta Miasta Katowice uhonorowano dr. hab. inż. Grzegorza Wojnara, prof. Politechniki Śląskiej. Z kolei laureatami Nagrody Specjalnej „Zasłużony dla nauki śląskiej” zostali dr inż. Marcin Krupa, Prezydent Miasta Katowice oraz Kazimierz Karolczak, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W kategorii „Pracownicy” Nagrodę zdobyli: 💠 mgr Piotr Ceglarek i mgr Jan Dybała z Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach; 💠 dr Wacław Adamczyk z Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach; 💠 prof. dr hab. inż. Sławomir Boncel z Politechniki Śląskiej; 💠 prof. dr hab. n. med. Mariusz Gąsior z Śląskiego Uniwersytetu Medycznego; 💠 prof. dr hab. Krystian Heffner z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach; 💠 prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie; 💠 prof. dr hab. Miron Lakomy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W kategorii „Doktoranci” nagrodę otrzymał mgr inż. Adam Kaczmarek z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM Gala miała charakter uroczystego spotkania środowiska naukowego regionu, podczas którego podkreślano znaczenie współpracy między uczelniami oraz promowania osiągnięć naukowych i artystycznych Śląska. Wieczór uświetnił występ muzyczny dr. hab. Karola Pyki, prof. UŚ, wraz z zespołem. Wydarzenie miało charakter zamknięty, a w gali uczestniczyło około 85 osób. Wydarzenie miało zasięg regionalny, jednak przyznawanie tego prestiżowego wyróżnienia promuje uczelnie organizujące Śląską Nagrodę Naukową oraz podkreśla współpracę pomiędzy nimi, dając okazję do uhonorowania swoich najwybitniejszych naukowców oraz wyróżnienia tych, którzy przyczyniają się do tak intensywnego rozwoju Śląskiej Nagrody Naukowej.
INICJATYWA DOSKONAŁOŚCI BADAWCZEJ W MIEŚCIE NAUKI ↳ ponad 300 beneficjentów programów naukowych Fundusze pochodzące z funduszy ministerialnych na realizację Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 umożliwiły otwarcie wielu dodatkowych konkursów w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej. Wsparciem zostały objęte działania naukowe, artystyczne, popularyzatorskie, na rzecz równości, a także zwiększające mobilność naukową kadry. W ramach budżetu Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w minionym roku odbyły się cztery konkursy, wpisujące się w założenia Inicjatywy Doskonałości Badawczej realizowanej od kilku lat przez Uniwersytet Śląski, oraz inne inicjatywy wspierające naukę:
1. „SWOBODA BADAŃ | W MIEŚCIE NAUKI”
→ 115 beneficjentów
Konkurs „Swoboda badań”, realizowany w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej, jest inicjatywą, która od lat cieszy się dużym zainteresowaniem naukowców Uniwersytetu Śląskiego. Edycja „Swoboda badań | w Mieście Nauki” stanowiła ważny element działań strategicznych realizowanych w ramach zadań Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Dofinansowanie mogli otrzymać pracownicy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach prowadzący działalność naukową. W ramach konkursu można było ubiegać się o przyznanie wsparcia na różnorodne działania badawcze. Naukowcy mogli wnioskować o dofinansowanie w kwocie do 10 000 zł, a w przypadku podjęcia współpracy międzynarodowej – wsparcie mogło wynosić maksymalnie 20 000 zł. Do celów konkursu „Swoboda badań | w Mieście Nauki” należały między innymi udoskonalenie warunków rozwoju naukowego pracowników Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, aktywizacja naukowa i budowanie wysokiej jakości dorobku naukowego. Ponadto uzyskane wsparcie umożliwiło eksplorację nowych tematów badawczych, upowszechnianie i komercjalizację wyników badań, co w efekcie zwiększyło wpływ działalności naukowej uczelni na rozwój nauki w kraju i za granicą. Naukowcy mogli uzyskać dofinansowanie na takie działania, jak: wyjazdy badawcze i konsultacyjne, kwerendy, badania terenowe, zakup materiałów i odczynników niezbędnych do prowadzenia badań własnych, opracowanie dzieł muzycznych i artystycznych. Dofinansowanie obejmowało ponadto koszty tłumaczeń i korekt tekstów przeznaczonych do publikacji w wysoko punktowanych czasopismach.
113
2. „WIDZIALNOŚĆ CENTRÓW BADAWCZYCH | W MIEŚCIE NAUKI”
→ 9 nagrodzonych centrów
Celem konkursu „Widzialność centrów badawczych | w Mieście Nauki” było zwiększenie widzialności międzynarodowej i wzmocnienie międzynarodowej współpracy oraz wpływu na otoczenie zewnętrzne centrów badawczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wnioskodawcą w konkursie był dyrektor centrum badawczego. Aplikacja musiała zawierać plan rozwojowy centrum badawczego wraz ze szczegółowym kosztorysem działań. We wniosku należało uwzględnić opis celów i efektów działań badawczo-rozwojowych, zgodnych z profilem i celami badawczymi centrum, oraz harmonogram zawierający najważniejsze zaplanowane zadania. Ważnym elementem wniosku był opis współpracy z partnerami zagranicznymi oraz otoczeniem zewnętrznym, a także przewidywany wpływ działań na zwiększenie widzialności centrum badawczego w regionie, Europie i na świecie. Maksymalna wysokość dofinansowania, o jaką można było zawnioskować, wynosiła do 60 tys. zł. 3. „HORYZONT TWÓRCZY | W MIEŚCIE NAUKI”
→ 25 nagrodzonych projektów artystycznych
artystycznego, które zamierza uzyskać dzięki przyznanemu wsparciu. Dodatkowo premiowane było zadeklarowanie podjęcia możliwej do udokumentowania współpracy międzynarodowej. 4. „POPULARYZACJA NAUKI”
→ 120 beneficjentów
Celem programu „Popularyzacja nauki” było wsparcie działalności pracowników Uniwersytetu Śląskiego w obszarze upowszechniania i popularyzacji nauki, wzmacniania widzialności i wizerunku uczelni oraz ukazywania wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. Program był skierowany do nauczycieli akademickich, a także do pracowników bibliotecznych oraz pracowników dokumentacji i informacji naukowej, pracowników badawczo-technicznych, inżynieryjno-technicznych oraz pracowników wydawnictwa UŚ, których dotychczasowa działalność odznaczała się bezpośrednią bądź organizacyjną aktywnością w obszarze popularyzacji nauki. Dofinansowanie obejmowało koszty działań zmierzających do popularyzacji i upowszechnienia nauki w UŚ, a także wzmocnienia widzialności i wizerunku uniwersytetu, takich jak: kursy, szkolenia, wyjazdy indywidualne mające na celu wyposażenie pracowników w narzędzia niezbędne do prowadzenia działania na rzecz popularyzacji działalności UŚ. W ramach programu można było uzyskać dofinansowanie na organizację lub aktywny udział w wydarzeniu popularyzatorskim, w tym wydarzeniu artystycznym, festiwalu lub targach. Dofinansowanie obejmowało ponadto koszty publikacji książek i artykułów popularnonaukowych, tłumaczeń i korekty tekstów popularyzatorskich, a także koszty opracowania popularyzatorskich materiałów graficznych, multimedialnych i innych. Maksymalna wysokość dofinansowania, o którą można było wnioskować, wyniosła 5 000 zł.
Celem konkursu „Horyzont twórczy | w Mieście Nauki” było przede wszystkim udoskonalenie warunków rozwoju artystycznego pracowniczek i pracowników uczelni oraz budowanie wysokiej jakości dorobku artystycznego. Dla uniwersytetu kluczowa była realizacja interdyscyplinarnych działań, eksploracja nowych obszarów sztuki, upowszechnianie wyników działań artystycznych, a w konsekwencji zwiększenie wpływu działalności artystycznej uczelni na rozwój sztuki w kraju i za granicą, rozwój międzynarodowej współpracy artystycznej, w szczególności z partnerami sojuszu Transform4Europe. Maksymalna wysokość wnioskowanego dofinansowania projektu artystycznego wynosiła do 60 tys. zł. W ramach konkursu „Horyzont twórczy | w Mieście Nauki” można było ubiegać się o sfinansowanie kosztów niezbędnych do stworzenia różnorodnych dzieł artystycznych, w tym opracowania kompozycji muzycznych oraz dzieł plastycznych, takich jak obrazy, rzeźby, murale, kolaże oraz instalacje artystyczne. Dodatkowo koszty związane z opracowaniem tekstów literackich, powieści, cykli wierszy oraz scenariuszy filmowych, wideoklipów, animacji, gier wideo i planszowych również podlegały wsparciu finansowemu. W ramach konkursu planowane było również sfinansowanie realizacji wydarzeń artystycznych lub cyklu takich wydarzeń, oraz promocja działań artystycznych. Wnioskodawca zobowiązany był do zadeklarowania minimum jednego wybitnego osiągnięcia
W ramach budżetu Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 sfinansowano również ponad 40 wyjazdów naukowców z Uniwersytetu Śląskiego do partnerów sojuszu T4EU. Tego rodzaju mobilność sprzyja budowaniu trwałych relacji akademickich, umożliwiających rozwój wspólnych projektów badawczych, a także wspiera sieciowanie i wymianę doświadczeń w międzynarodowym środowisku naukowym. To istotny element rozwoju kariery naukowej oraz promocji Katowic jako dynamicznie rozwijającego się miasta nauki na arenie europejskiej.
WIDZIALNOŚĆ – INICJATYWA
BADANIA – INICJATYWA
DOSKONAŁOŚCI BADAWCZEJ
DOSKONAŁOŚCI BADAWCZEJ
114
5. „MOBILNOŚĆ I NETWORKING NAUCZYCIELI AKADEMICKICH” → 40 wyjazdów naukowych
Program Tech – Kadra zakładał dofinansowanie szkoleń mających na celu podniesienie kompetencji społeczności akademickiej Uniwersytetu Śląskiego. W ramach inicjatywy realizowane były działania adresowane do pracowników uczelni, skoncentrowane na doskonaleniu ich kompetencji badawczych oraz umiejętności związanych z efektywnym wykorzystaniem infrastruktury badawczo-dydaktyczno-artystycznej. Dofinansowano ponadto szkolenia dla kadry administracyjnej i dydaktycznej, w tym dotyczące zarządzanie sobą w czasie oraz w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii – w tym sztucznej inteligencji w procesach kształcenia i prowadzenia badań. W ramach programu realizowano również szkolenia rozwojowe skierowane do pracowników Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego, wspierające rozwój ich kompetencji w zakresie narzędzi wykorzystywanych w działalności wydawniczej. 7. DOFINANSOWANIE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ STACJI POLARNEJ NA SVALBARDZIE Pod koniec 2023 roku, po trzech latach intensywnych starań, Centrum Studiów Polarnych (CSP) przy współpracy z Polskim Konsorcjum Polarnym sfinalizowało inicjatywę utworzenia i utrzymania centrum logistyczno-naukowego na Svalbardzie. Efektem tych działań było rozpoczęcie działalności nowej jednostki w Longyearbyen w marcu 2024 roku. W ramach środków pochodzących z EMNK 2024 uzyskano dofinansowanie, które objęło wynajem lokalu, wsparcie działań naukowo-badawczych oraz realizację niezbędnych działań logistycznych związanych z funkcjonowaniem stacji. Projekt ten znacząco wzmacnia obecność polskiego środowiska naukowego w Arktyce i otwiera nowe możliwości dla badań w regionie Svalbardu.
Zgodnie z regulaminami konkursów „Widzialność Centrów Badawczych | w Mieście Nauki” i „Horyzont Twórczy | w Mieście Nauki” są one sfinansowane i kontynuowane w 2025 roku jako elementy Inicjatywy Doskonałości Badawczej Uniwersytetu Śląskiego.
HTTPS://BERA.US.EDU.PL/
OBSERWATORIUM PRZYSZŁOŚCI NAUKI ↳ Wyjątkowa mapa światowej nauki Jednym z efektów Miasta Nauki jest nowo powstałe w 2024 r. w Uniwersytecie Śląskim Obserwatorium Przyszłości Nauki (OPN). W tej jednostce analizowane są dane dotyczące stanu nauki i perspektyw jej rozwoju na poziomie światowym, polskim i regionalnym. Jego założycielem i kierownikiem jest dr Łukasz Lamża. OPN ma trzy główne cele: 1. ➞ Precyzyjna, ilościowa i transparentna analiza danych dotyczących publikacji, udziału w projektach badawczych, patentów i innych pokrewnych danych w celu diagnozy bieżącego stanu badań naukowych w śląskim Konsorcjum Akademickim, na tle krajowym i międzynarodowym; 2. ➞ Prognozowanie rozwoju wybranych dziedzin naukowych w oparciu o modelowanie i opinie ekspertów, w celu identyfikowania kluczowych obszarów badawczych i zwiększenia konkurencyjności nauki śląskiej; 3. ➞ Wizualizowanie nauki w przystępny sposób i popularnonaukowe informowanie o bieżącym stanie badań naukowych. (wstępna wersja jednej z wizualizacji znajduje się pod adresem: www.mapanauki.pl) Kluczowym zasobem OPN jest współpraca z jednym z wiodących światowych think-tanków naukowych, Center for Security and Emerging Technology (CSET) przy Georgetown University w Waszyngtonie. Podpisane z nim porozumienie zapewnia nam dostęp do cennych danych analitycznych i know-how. Obecnie OPN korzysta z trzech głównych źródeł danych: pierwszym z nich są informacje o dorobku naukowym pozyskane bezpośrednio od uczelni partnerskich Konsorcjum Akademickiego przy użyciu jednolitej metodologii; drugim są zasoby otwartej bazy danych OpenAlex, które można analizować dzięki opracowanym specjalnie dla OPN algorytmom, co pozwala na automatyczną ocenę powiązań pomiędzy naukowcami i ośrodkami badawczymi, identyfikowanie zespołów badawczych, kluczowych artykułów naukowych itd.; trzecim są dwa produkty CSET: bazy MAC i RC, które pozwalają na ilościową ocenę i porównywanie w skali globalnej parametrów, takich jak: znaczenie danego obszaru badawczego dla całości nauki (np. poprzez wskaźniki cytowań), tempo ich rozwoju, siła powiązań z przemysłem (patenty, wspólne publikacje, finansowanie) i inne.
WWW.MAPANAUKI.PL
115
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM
6. „TECH | KADRA” → szkolenia podnoszące kompetencje pracowników
116
117
DOSKONAŁOŚĆ NAUKOWA ➞ ➞ PROGRAM
PROGRAM DLA ŚLĄSK ↳ Finansowanie badań kluczowych dla rozwoju Regionu
WYZWANIA I SZANSE TRANSFORMACYJNE ŚLĄSKA
Region śląski stoi przed ogromnym wyzwaniem, jakim jest wieloobszarowa transformacja energetyczna, gospodarcza, środowiskowa, technologiczna i społeczna. Jej skala i tempo wydają się nie mieć w historii naszego kraju precedensu. Jednym z gwarantów zrównoważonego rozwoju województwa śląskiego jest opracowanie, wdrożenie i sfinansowanie programu doskonałości naukowej śląskich uczelni publicznych jako komponentu strategicznego, uzupełniającego pozostałe kluczowe obszary interwencji w procesie inteligentnej i sprawiedliwej transformacji. To również narzędzie pozwalające stworzyć zupełnie nowe oblicze regionu, w którym silna nauka i wysoki poziom kształcenia stają się jego wschodzącymi przemysłami, komplementarnie uzupełniającymi rozwijający się w ostatnim ćwierćwieczu przemysł nowoczesnych technologii oraz instytucji kultury i sztuki. Znaczący i synergiczny potencjał Konsorcjum śląskich uczelni publicznych (Uniwersytet Śląski w Katowicach – lider, Politechnika Śląska, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Muzyczna w Katowicach), który w szczególny sposób uwidocznił się podczas ubiegłorocznych obchodów Europejskiego Miasta Nauki – Katowice 2024, wciąż pozostaje jednak w pewnej mierze niewykorzystany, zwłaszcza w zakresie bezpośredniego wpływu nauki na pozytywne procesy przemian.
WIZJA PRZYSZŁOŚCI: NAUKA JAKO PRZEMYSŁ ŚLĄSKA
W konsekwencji współpracy, zacieśnionej i rozwijanej w ramach EMNK 2024, Uniwersytet Śląski w Katowicach, pełniący funkcję lidera Konsorcjum siedmiu śląskich uczelni publicznych, podjął skuteczne działania zmierzające do utworzenia programu finansowania badań naukowych pn. Program naukowy dla Śląska. To strategiczna i zaplanowana na wiele lat inicjatywa nakierowana na współpracę w zakresie prowadzenia oraz finansowania badań naukowych i prac rozwojowych śląskich uczelni, mająca na celu podejmowanie kluczowych wyzwań związanych z transformacją regionu Śląska. Program finansowania wspólnych badań wspierających procesy transformacji będzie miał charakter celowy, prowadzący do powiązania najsilniejszych naukowców i grup badawczych, a także racjonalnego wykorzystania najnowocześniejszej aparatury i infrastruktury badawczej na rzecz rozwiązania kluczowych wyzwań stojących przed regionem.
118
PARTNERZY I STRUKTURA PROGRAMU
7 grudnia 2024 r., podczas 8. edycji Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice, Konsorcjum Akademickie – Katowice Miasto Nauki, reprezentowane przez władze rektorskie siedmiu uczelni, a także przedstawiciele Ministerstwa Przemysłu, Województwa Śląskiego, GórnośląskoZagłębiowskiej Metropolii, Miasta Katowice, podpisali list intencyjny w sprawie wspólnej realizacji Programu naukowego dla Śląska. W jego ramach naukowcy uczelni Konsorcjum będą mogli realizować badania ukierunkowane na rozwiązanie najistotniejszych wyzwań transformacji energetycznej, gospodarczej, cyfrowej, środowiskowej, zdrowotnej, społeczno-kulturowej i bezpieczeństwa, a także na rozwój i wzmacnianie współpracy naukowców z otoczeniem społeczno-gospodarczym i przemysłowym. To pierwsze tego rodzaju rozwiązanie w Polsce, w którym dzięki współpracy podmiotów szkolnictwa wyższego, otoczenia społeczno-gospodarczego i lokalnego samorządu możliwe będzie finansowanie badań o szczególnym znaczeniu dla otoczenia społeczno-gospodarczego. Działania w ramach Programu mają na celu poprawę jakości życia mieszkańców Śląska, wspieranie jego rozwoju gospodarczego oraz stymulowanie przedsiębiorczości. Realizacja Programu powinna stworzyć bardziej sprzyjające warunki do życia i pracy, pozytywnie wpływając na atrakcyjność regionu dla obecnych i przyszłych mieszkańców – tak aby stał się on dynamicznym obszarem innowacji, przyciągającym talenty i inwestycje. Program ma odpowiadać na kluczowe potrzeby regionu i lokalnych społeczności, zapewniając finansowanie projektów naukowych, które mają na celu opracowanie i wdrożenie praktycznych naukowych rozwiązań w odpowiedzi na wyzwania transformacyjne.
Podkreślam, tu nie chodzi o finansowanie nauki regionalnej, tu chodzi o finansowanie rozwiązywania problemów ważnych dla rozwoju regionu. Śląsk i Zagłębie to jest arsenał problemów badawczych ze względu na nasze dziedzictwo przemysłowe, ze względu na przyszłość. Nauka ma tu co robić, tylko trzeba na to pieniędzy.
,
prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego
ŻYWA PAGINA
NAUKOWY KA Finansowanie badań będzie mieć charakter konkursowy, a naukowcy w ramach międzyuczelnianych zespołów badawczych będą ubiegać się o granty na realizację projektów naukowych, w tym we współpracy krajowej i międzynarodowej. Partnerem merytorycznym tej inicjatywy zostało Narodowe Centrum Nauki, którego przedstawiciele będą udzielać bieżącego wsparcia w organizacji i przeprowadzaniu konkursów na projekty, gwarantując najwyższe standardy rzetelności naukowej. Partnerzy Programu powołali ponadto Radę Naukową, której rolą jest m.in. kształtowanie polityki naukowej Programu, wskazywanie kierunków jego rozwoju oraz funkcjonowania, a także określanie wyzwań i wskazywanie priorytetowych obszarów badawczych. Program zakłada stworzenie mechanizmu umożliwiającego przekazywanie na jego rzecz środków finansowych z budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, uczelni wyższych, przedsiębiorstw, spółek skarbu państwa, osób prawnych i fizycznych oraz innych podmiotów zainteresowanych realizowanymi działaniami. Pierwsze środki
finansowe na rzecz Programu – na realizację pilotażowego konkursu, którego ogłoszenie planowane jest na wiosnę 2025 roku – zarezerwowano w budżecie GórnośląskoZagłębiowskiej Metropolii.
IDEA
Idea Programu naukowego dla Śląska zrodziła się z przekonania, że inwestycja w naukę jest opłacalna i stanowi najlepsze narzędzie do przeprowadzenia transformacji, rozwoju oraz budowania silnej, konkurencyjnej gospodarki. Jego realizacja przyczyni się do zatrzymania „migracji mózgów”, wzmocnienia innowacyjności społecznej i gospodarczej, a także promocji Śląska jako miejsca, w którym dobrze się mieszka, pracuje, studiuje. Z uwagi na innowacyjny i wielowymiarowy charakter, Program Naukowy dla Śląska może stać się wzorem do powielenia w innych regionach naszego kraju i jedną z głównych platform wcielających w życie ideę nauki jako nowego przemysłu Śląska.
FOLDER
WIĘCEJ
INFORMACYJNY
O PROGRAMIE
119
120
O NIEZWYKŁEJ DOLINIE Dolina Rawy, w której planowane jest utworzenie Zielonej Strefy Nauki, jest jednocześnie eksperymentem i instrumentem transformacji śródmieścia Katowic, całego miasta i regionu za sprawą nauki i edukacji zaawansowanej. Organizatorzy EMNK 2024 już wiele lat temu połączyli siły oraz indywidualne plany, by stworzyć naukowe i edukacyjne narzędzia poprawy jakości życia w mieście i w regionie. Rewitalizacja Rawy i jej brzegów może stać się widocznym i sugestywnym dowodem zaangażowania ośrodków naukowych regionu w poprawę jakości życia mieszkańców. Jako wspólna przestrzeń akademicka uczelni katowickich oraz miejsce rekreacji i promocji nauki dla mieszkańców stanie się wyjątkową przestrzenią w śródmieściu Katowic. Nauka i edukacja to możliwość spłaty długu zaciągniętego wobec wielu pokoleń mieszkańców naszego regionu, dotkniętych wyniszczającą zdrowie pracą, dewastacją ekologiczną środowiska, rabunkową eksploatacją złóż kopalnych, problemami społecznymi typowymi dla obszarów przemysłowych. Powinnością uczelni miasta i regionu jest podejmowanie wielodziedzinowej współpracy dla systemowego diagnozowania i modelowania rozwiązań problemów, z jakimi boryka się miasto i region. Nie sposób uczynić tego osobno. Nauki chemiczne i biologiczne, medycyna i technika, nauki społeczne, humanistyka i edukacja muszą w tym celu współpracować z sobą i z jednostkami samorządowymi oraz podmiotami gospodarczymi regionu. Uczelnie Katowic i Śląska winny być wielkim publicznym think-tankiem w służbie mieszkańców miasta i regionu. A Rawa, jako siedziba Zielonej Strefy Nauki, może być najbardziej spektakularnym efektem tych działań i widocznych przemian. Zielona Strefa Nauki (ZSN) to kompleksowa inicjatywa, której celem jest stworzenie nowoczesnej przestrzeni naukowo-rekreacyjnej, łączącej aspekty ekologiczne, społeczne, edukacyjne oraz innowacje. Projekt ten nie tylko koncentruje się na rozwoju akademickim, ale również na zrównoważonym rozwoju przestrzeni miejskiej Katowic, z uwzględnieniem dbałości o środowisko naturalne i dobrostan jego mieszkańców. Kluczowym elementem, odróżniającym w przyszłości tę przestrzeń od innych, jest projektowanie jej w oparciu o wielodziedzinowe badania i naukowe analizy, w wyniku których jej projektowane elementy będą sprzyjały nauce oraz lepszemu funkcjonowaniu użytkowników. ZSN będzie naukowym showroomem, stałą ekspozycją naukową i żywym laboratorium eksperymentalnym.
Cieszy mnie, że woda w mojej rzeczce jest coraz czystsza. Zaczęliśmy znów na nią patrzeć i widzieć wreszcie w jej brudnej toni swoje nieczyste sumienie. Ale też plan odkupienia. (...) Nie umiałbym znaleźć lepszych argumentów. Czerpię z nich nie tylko nadzieję na dobrą przyszłość Rawy, ale i przekonanie bardziej fundamentalne. Żeby nie odrzucać kłopotliwego dziedzictwa człowieka. Krytykować je, ale nim nie pogardzać, gdyż jest świadectwem, że my, ludzie, mamy w sobie zdolność nieustannej samonaprawy. prof. dr hab. Ryszard Koziołek Rektor UŚ
Kiedyś ludzie nazywali ją Roździanką, potem Rawą. Dawała życie i pomagała rozwijać się miastu. Potem ją otruto i ukryto w kolektorach, kanałach i betonowym korycie. Rzeka, zamiast wartością, stała się problemem. (...) Czy tak powinno być? Czy w centrum Katowic zamiast rzeki musimy mieć sztuczne koryto? Czy brzegi Rawy mają odpychać zamiast przyciągać? (...) Może wzorem dla jej zmian (choć skala wyzwań w Katowicach jest mniejsza) jest renaturalizacja rzeki Emscher w Zagłębiu Ruhry? Możemy się tam nauczyć, jak całkowicie odmienić wizerunek miejsca i zadbać o przyrodę. Przemysław Jedlecki redaktor „Gazeta Wyborcza”
ZOBACZ PUBLIKACJĘ PRZEPRAWA.
ZOBACZ PUBLIKACJĘ RAWA –
WYWIAD Z RZEKĄ
NOWA ATLANTYDA
121
ZIELONA STREFA NAUKI ➞ PROGRAM
III. ZIELONA STREFA NAUKI
ZIEL STRE HISTORIA PRAC NAD PROJEKTEM ZSN
↳ 2021 5. ŚLĄSKI FESTIWAL NAUKI KATOWICE NAD RAWĄ Piąta edycja Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice odbyła się nad Rawą, na jej bulwarach. Wydarzenie to stało się kluczowym impulsem do dyskusji o potrzebie rewitalizacji rzeki i jej znaczeniu dla mieszkańców. W trakcie inauguracji Festiwalu odczytano manifest Rawy, a na festiwalowej Scenie Miasta i Wody skupiono się na projektowaniu przestrzeni publicznej, urbanistyce i ekologii, inicjując prace nad Zieloną Strefą Nauki (ZSN).
↳ 2022 PROTOTYP PRZESTRZENI NAD RAWĄ Temat Rawy zaowocował projektem „Laboratorium Rawa” realizowanym w Metropolitalnej Szkole Prototypowania GZM wspólnie z Uniwersytetem Śląskim, nadzorowanym przez Anetę Moczkowską i urbanistę – Pawła Jaworskiego. Jesienią 2022 roku zrealizowano prototyp przestrzeni publicznej, który wprowadzał nad bulwary Rawy zieleń, meble miejskie i ekologiczne rozwiązania, tworząc miejsce sprzyjające spotkaniom oraz dyskusjom o przyszłości przestrzeni miejskich. W ramach tych działań wykorzystano wcześniej opracowany „Wzornik kolorów Rawy”, stworzony przez dr hab. Justynę Szklarczyk-Lauer z Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach (ASP). Wzornik, będący artystyczną dokumentacją rzeki opartą na fotograficznych impresjach, łączył naukę i sztukę, odzwierciedlając charakterystyczne barwy Rawy. Doprowadzono do wyłączenia z ruchu części ul. Moniuszki w Katowicach, znajdującej się przy Uniwersytecie Śląskim. Dzięki temu rozwiązaniu mieszkańcy i studenci zyskali przestrzeń, w której nie muszą już poruszać się między samochodami po wąskim chodniku, ale mogą w pełni korzystać z bezpiecznego, otwartego terenu, sprzyjającego pieszym spacerom i integracji społecznej. WYKŁADY I WARSZTATY Z BELINDĄ TATO W grudniu na zaproszenie Uniwersytetu Śląskiego i GZM Belinda Tato – architektka z hiszpańskiej firmy ecosistema urbano i wykładowczyni Uniwersytetu Harvarda – przeprowadziła serię warsztatów i wykładów o zrównoważonym projektowaniu przestrzeni. Architektka podzieliła się doświadczeniami z zakresu miejskiego projektowania społecznego, inspirując dalsze działania w ramach Zielonej Strefy Nauki.
AGENCJA INFORMACJI NAUKOWEJ ZMIANY RAWY
122
OPRACOWANIE DOKUMENTU „ZIELONA STREFA NAUKI I LABORATORIUM RAWA: KONCEPCJA INTEGRACJI BADAŃ NAUKOWYCH I PROJEKTOWANIA URBANISTYCZNEGO” W 2022 roku Uniwersytet Śląski zamówił opracowanie rozwiązań wspierających rewitalizację rzeki przy jednoczesnym poszanowaniu ekologii i lokalnych potrzeb. W wyniku konsultacji powstał dokument „Zielona Strefa Nauki i Laboratorium Rawa: Koncepcja integracji badań naukowych i projektowania urbanistycznego” autorstwa Pawła Jaworskiego, który wraz z zespołem architektów oraz pracowniczek i pracowników UŚ zarysował wizję transformacji Rawy w zieloną przestrzeń rekreacyjną.
↳ 2023 BADANIA SOCJOLOGICZNE I MAPOWANIE PRZESTRZENI KREATYWNEJ WOKÓŁ RAWY Wraz z decyzją o przyznaniu Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki 2024 Miasto Katowice zleciło uczelniom Konsorcjum diagnozę potrzeb mieszkańców. Badania Uniwersytetu Śląskiego i Akademii Sztuk Pięknych obejmowały m.in. analizę oczekiwań mieszkańców i społeczności akademickiej wobec przestrzeni oraz diagnozę potencjału przyrodniczego Rawy, a także mapowanie kreatywnych miejsc w Katowicach. Wyniki stały się ważnym elementem prac nad założeniami ZSN.
WSPÓŁPRACA KONSOLIDACYJNA UCZELNI W KONSORCJUM AKADEMICKIM W ramach projektu „Wspierania procesów konsolidacyjnych uczelni” finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołano w Konsorcjum Akademickim – Katowice Miasto Nauki międzyuczelniany zespół ds. Zielonej Strefy Nauki, koordynowany przez Anetę Moczkowską – pełnomocniczkę Rektora UŚ ds. ZSN. W zespole opracowano m.in. model zmian w zarządzaniu przestrzenią publiczną i przygotowano propozycje interdyscyplinarnych projektów naukowych możliwych do realizacji na terenach bulwarów Rawy. W drugim etapie prac nad projektem zespół ds. ZSN opracował kompleksowy zestaw założeń i rekomendacji, odpowiadający na kluczowe obszary rewitalizacji. Wytypowano siedem możliwych scenariuszy przyszłości, które stanowią różne wizje i kierunki rozwoju obszaru Zielonej Strefy Nauki. Każdy z tych scenariuszy oparty był na wcześniejszych pracach i analizach, uwzględniając potrzeby użytkowników oraz potencjał naukowy i społeczny obszaru. Wynikające z tych dokumentów rozwiązania miały na celu nie tylko rozwój nauki, ale także poprawę jakości życia mieszkańców oraz stworzenie nowoczesnej przestrzeni dla integracji.
FACEBOOK ZSN
ZIELONA STREFA NAUKI ➞ PROGRAM
LONA EFA „TEMAT: RZEKA” – INTERDYSCYPLINARNE SPOJRZENIE NA RAWĘ W czerwcu w dawnej siedzibie Muzeum Śląskiego w Katowicach odbyła się wystawa „Temat: Rzeka”, zorganizowana przez ASP w Katowicach, Muzeum Śląskie i GZM. Wystawa poświęcona rzece Rawie łączyła naukę i sztukę, wykorzystując takie formy jak nagrania terenowe, kartografia, performance i film. Rawa, której historia ilustruje skutki urbanizacji i degradacji środowiska, stała się punktem wyjścia do refleksji nad rolą człowieka w przekształcaniu natury. Ekspozycja podejmowała dylematy związane z renaturalizacją i akceptacją nieodwracalnych zmian środowiskowych. Prace artystyczne i badawcze zwracały uwagę na hybrydowy charakter Rawy – obiektu jednocześnie naturalnego i przekształconego przez człowieka. Wystawa towarzyszyła Światowemu Forum Miejskiemu WUF11.
RAWA JAKO INSPIRACJA NAUKI I SZTUKI Rzeka Rawa stała się ważnym tematem interdyscyplinarnych działań artystycznych i naukowych prowadzonych na Uniwersytecie Śląskim. Publikacje PrzepRawa. Wywiad z rzeką oraz Rawa – Nowa Atlantyda ukazują rzekę jako symbol historii, przemian i ekobójstwa, inspirując studentów do refleksji nad relacjami człowieka z naturą.
KRAJOWY PROGRAM SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI A ROZWÓJ ZIELONEJ STREFY NAUKI We współpracy uczelni Konsorcjum Akademickiego, Miasta Katowice i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przygotowano opracowanie dla Krajowego Programu Sprawiedliwej Transformacji. Stało się ono podstawą do stworzenia wariantowego studium wykonalności dla obszaru Zielonej Strefy Nauki, obejmującego szereg innowacyjnych projektów inwestycyjnych, takich jak: Centrum Transformacji Gospodarki (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach), Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii i Centrum Biotechnologii i Bioróżnorodności (UŚ), a także Centrum Technologii i Nauk Obliczeniowych (Politechnika Śląska) oraz Metrolab i Szkoła Prototypowania (GZM). Studium miało charakter inwestycyjny, ale obejmowało także działania związane z rekonstrukcją zielono-błękitnej infrastruktury i zagospodarowaniem przestrzeni miejskiej, w tym przekształceniem bulwarów Rawy. NAGRODY DLA DZIAŁAŃ NA RZECZ PRZESTRZENI PUBLICZNYCH I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Projekt prototypowania przestrzeni nad Rawą, realizowany przez Uniwersytet Śląski we współpracy z GZM, otrzymał prestiżową nagrodę MobilityAction Award Komisji
123
Europejskiej za zrównoważone rozwiązania miejskie. Projekt został również wyróżniony nagrodą Towarzystwa Urbanistów Polskich za innowacyjne podejście do rewitalizacji przestrzeni miejskich na terenie kampusu UŚ, które łączą funkcje ekologiczne, społeczne i naukowe, stanowiąc wzór nowoczesnego planowania przestrzennego. WARSZTATY I SPOTKANIE Z MICHAŁEM SIKORSKIM ORAZ DR. JORDANEM LACEYEM Uniwersytet Śląski zaprosił do współpracy Michała Sikorskiego (współautora książki Przestrzenie uniwersytetu, autora koncepcji kampusów Uniwersytetu Warszawskiego oraz kampusu Paris-Saclay we Francji) i dr. Jordana Laceya (Royal Melbourne Institute of Technology w Melbourne). Podczas warsztatów zgłębiano rolę przestrzeni akademickich, łącząc naukę, sztukę i praktykę w kreowaniu przyjaznych przestrzeni miejskich i akademickich, które wspierają nie tylko rozwój intelektualny, ale i wspólnotowy.
Widzę ogromny potencjał, by rewitalizacja Rawy stała się impulsem do szerokiej transformacji ekologicznej i społeczno-gospodarczej regionu. Kluczowe jest zaangażowanie wszystkich interesariuszy – miasta, uczelni, zarządzających wodami, właścicieli gruntów i mieszkańców – w tworzenie spójnych projektów, które przyniosą realne korzyści lokalnym społecznościom. dr Stephan Treuke pracownik naukowy Uniwersytetu Technicznego w Dortmundzie, członek World Urban Parks i German Academy for Spatial Planning and Housing. Specjalizuje się w pracy nad programami zielonej infrastruktury na dużą skalę, planowaniem regionalnymi adaptacją do zmian klimatu w mieście.
„Rewitalizacja Rawy to nie tylko kwestia infrastruktury, ale przede wszystkim zmiana podejścia do miejskich rzek. Potrzebujemy kompleksowej inwentaryzacji i waloryzacji doliny Rawy, co pozwoli na opracowanie skutecznych działań przywracających jej naturalne funkcje i znaczenie w przestrzeni miejskiej.” , prof. dr hab. Damian Absalon hydrolog, geograf, specjalista w zakresie gospodarki wodnej
124
↳ 2024 ↳ PRZEŁOMOWY ROK DLA ZIELONEJ STREFY NAUKI MIASTO NAUKI NA RZECZ RAWY I PROJEKTU ZSN W 2024 r. skupiono się przede wszystkim na działalności badawczej oraz społecznej przemianie bulwarów Rawy, rok ten zakończył się opracowaniem projektu masterplanu dla fragmentu Rawy przyległego do kampusu Uniwersytetu Śląskiego. DZIAŁANIA STRATEGICZNE I BADANIA RAWY Zespół badawczy Uniwersytetu Śląskiego opracował szczegółową mapę kierunków spływu wód na terenie kampusu UŚ oraz ocenił ich wpływ na środowisko. Aby pogłębić poznanie funkcjonowania Rawy i całego systemu obiegu wody w zlewni Rawy, zaprogramowano i rozpoczęto badania monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych oraz stanu atmosfery w zlewni. W tym celu podjęto instalację stacji ciągłego monitorowania przepływu oraz głównych parametrów fizykochemicznych wody w Rawie. W grudniu zainstalowano stację badawczą na Rawie, dzięki czemu naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego mogą systematycznie monitorować parametry jakościowe rzeki. Obecnie trwa przygotowanie planu kolejnych badań, które pozwolą jeszcze lepiej poznać możliwości renaturyzacji Rawy. To kolejny istotny krok na drodze do przywrócenia rzeki jej naturalnych funkcji ekologicznych i rekreacyjnych, a także poprawy środowiska miejskiego w Katowicach. Ponadto prowadzone będą badania terenowe i laboratoryjne wody z rzeki, a w dalszej kolejności także wód podziemnych w bezpośrednim otoczeniu Rawy. Te skoordynowane działania stanowią niezbędny krok w kierunku opracowania koncepcji kompleksowego programu rewitalizacji i ochrony ekosystemu Rawy. W 2024 r. powstały dokumenty strategiczne, które wyznaczają kierunki rozwoju kampusu Uniwersytetu Śląskiego na najbliższe lata. Jednym z kluczowych opracowań była Strategia Rozwoju Przestrzennego Kampusu Katowickiego Uniwersytetu Śląskiego na lata 20252035” (Masterplan), która koncentruje się na zrównoważonej rewitalizacji terenów kampusu oraz nadbrzeża Rawy z uwzględnieniem nowoczesnych rozwiązań ekologicznych. W ramach tej strategii opracowano również dokumentację dotyczącą zarządzania wodami opadowymi oraz mapy kierunków spływu wód na terenie kampusu, co stanowi podstawę do przyszłego planowania przestrzennego. Podczas prac nad dokumentami planistycznymi opracowano również szczegółowe rekomendacje dotyczące małej architektury, uwzględniające potrzeby użytkowników oraz aspekty ekologiczne. Dodatkowo przeprowadzono specjalistyczną analizę dokumentów i materiałów z zakresu architektury i urbanistyki. Równolegle do ww. działań opracowano raport bazujący na psychologii środowiskowej
„Każdego dnia przybliżamy się do realizacji marzenia o stworzeniu Zielonej Strefy Nauki – otwartej, integrującej przestrzeni, w której nauka będzie obecna w codziennym życiu miasta. To miejsce do spotkań, rozmów i współpracy, ale też symbol nowego myślenia o środowisku, edukacji i wspólnocie. Projekt od początku opiera się na współdziałaniu – bez niego ta przemiana nie byłaby możliwa.”
Aneta Moczkowska Prezeska Zarządu Funduszu Transformacji Województwa Śląskiego S.A, wcześniej Pełnomocniczka Rektora UŚ ds. Zielonej Strefy Nauki
„
Rawa to rzeka trudna – silnie przekształcona, o nieoczywistej tożsamości, przez lata degradowana. Ale właśnie dlatego może stać się unikalnym przedmiotem badań i działań rewitalizacyjnych. Potencjał Rawy leży nie w powrocie do natury, lecz w stworzeniu nowej jakości – rzeki miejskiej, zrozumianej, oswojonej i wpisanej w życie Katowic.”
prof. dr hab. Andrzej Kowalczyk Hydrogeolog, rektor UŚ w latach 2016–2020
WYDARZENIA W roku obchodów EMNK w miejscu planowanej Zielonej Strefu Nauki odbyły się m.in.: 💠 Green Workshop 2024 – Tree – warsztaty terenowe dotyczące pielęgnacji drzew oraz ich roli w przestrzeni miejskiej. W trakcie warsztatów analizowano m.in. sposoby ochrony roślinności na bulwarach Rawy oraz na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego. 💠 Akcja sprzątania brzegów Rawy, która odbyła się 18 maja 2024 r., miała na celu rozwijanie świadomości ekologicznej społeczności lokalnej oraz zaangażowanie jej w działania na rzecz poprawy jakości środowiska naturalnego. 💠 „Chcemy Rzeki. Święto Rawy” – pierwsze święto rzeki odbyło się 25 maja 2024 r., zorganizowane wspólnie przez Uniwersytet Śląski w Katowicach oraz Akademię Sztuk Pięknych w Katowicach. Jego celem było zwrócenie uwagi na znaczenie rzeki Rawy w przestrzeni miejskiej oraz na jej potencjał jako miejsca spotkań i działań artystycznych. Program obejmował liczne warsztaty, spacery dźwiękowe, interwencje artystyczne oraz dyskusje na temat przyszłości Rawy. Uczestnicy mieli okazję wziąć udział w takich aktywnościach, jak spacer „Biodróż Rawą” prowadzony przez Michała Książka, warsztaty „Wolne słuchanie Rawy – akustyczne środowisko rzeki” z Pauliną WalczakHańderek i Zofią Paśnik, czy performance „Jestem Rzeką – Rawa” autorstwa Sióstr Rzek z Cecylią Malik na czele. Na zakończenie obchodów odbył się nad Rawą koncert Michała Zygmunta. 💠 W lipcu 2024 roku zorganizowano kilka wydarzeń – spacer „Rawa nieodkryta” wycieczkę rowerową „Rawo-rower: Do źródeł rzeki” oraz warsztaty na Stawie Morawa. Dzięki tym wydarzeniom uczestnicy mieli możliwość lepszego poznania roli rzeki Rawy w kształtowaniu przestrzeni miejskiej, a także zrozumienia wpływu tej przestrzeni na zdrowie i ekologię. Zainteresowanie tymi wydarzeniami wskazało na dużą potrzebę dalszej edukacji ekologicznej i zaangażowania mieszkańców w procesy rewitalizacyjne miasta. Uczestnicy poznawali historię rzeki także podczas wycieczki terenowej prowadzonej przez naukowców z UŚ – prof. Andrzeja Kowalczyka oraz dr Kingę Ślósarczyk, zgłębiając jej przemiany w kontekście industrializacji i wpływu człowieka na jej stan. 💠 Kulturalnym dopełnieniem wydarzeń były muzyczne wieczory „Rawa Cooltury”, organizowane przez Radę Młodych Miasta Nauki, które zamieniły kampus UŚ w przestrzeń pełną energii młodych artystów. W ramach cyklu w okresie od czerwca do sierpnia odbyło się 6 wieczorów koncertowych.
125
ZIELONA STREFA NAUKI ➞ PROGRAM
oraz neuroarchitekturze. Raport dostarczył cennych wskazówek dotyczących projektowania przestrzeni wspierających dobrostan, zdrowie psychiczne oraz kreatywność użytkowników. Te innowacyjne wytyczne stanowią integralną część działań mających na celu stworzenie przestrzeni edukacyjnych, które są dostępne, inkluzywne i sprzyjają zdrowiu fizycznemu oraz emocjonalnemu. Nawiązano również międzynarodową współpracę, której istotnym elementem była wizyta dr. Stephana Treuke, eksperta z zakresu renaturyzacji rzek z Technische Universität Dortmund (Niemcy). Wizyta miała na celu wymianę doświadczeń w zakresie renaturyzacji rzek, w tym także przykładu rzeki Emscher, która przekształciła się z przemysłowego kanału ściekowego w ekosystem sprzyjający bioróżnorodności. Spotkanie z dr. Treuke i jego wykłady stanowiły cenne źródło wiedzy, która może zostać zaadaptowana do procesu rewitalizacji rzeki Rawy, wpływając na poprawę jakości środowiska w Katowicach.
💠 Z okazji Światowego Dnia Drzewa, 10 października 2024 roku, na bulwarach Rawy, na terenie kampusu Uniwersytetu Śląskiego, posadzono w Alei Drzew Polskich dąb szypułkowy. Dąb symbolizuje wyróżnienie Katowic jako Europejskiego Miasta Nauki 2024 oraz podkreśla zaangażowanie miasta w tworzenie przestrzeni sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi i ochronie środowiska. 💠 W ramach A<FESTIVAL, młodzi twórcy mieli okazję wziąć udział w maratonie A<24, który stanowił platformę do tworzenia narracji dla Zielonej Strefy Nauki. Warsztaty storytellingu urbanistycznego i refleksje na temat radości w mieście stały się przestrzenią kreatywnej współpracy nad wizją rewitalizacji Rawy i przestrzeni miejskich. Dodatkowo na budynku Wydziału Humanistycznego UŚ powstał mural autorstwa Bartosza Piórkowskiego (studenta UŚ) i Jana Wojtasia (studenta ASP), stworzony w ramach zajęć dr Joanny Soćko (UŚ) „Flesze. Miniatury literackie w praktyce”. Mural przedstawia rybę Remorę – zaczerpniętą z „Nowych Aten” ks. Benedykta Chmielowskiego – której wizerunek zestawiono z symbolem zanieczyszczenia środowiska. Projekt ten łączy literaturę, sztukę i ekologię, podkreślając wpływ człowieka na życie wodne.
DYSKUSJE Zielona Strefa Nauki była prezentowana podczas prestiżowych wydarzeń międzynarodowych, takich jak Europejski Kongres Gospodarczy (EKG) i EuroScience Open Forum (ESOF) w Katowicach. Na EKG dyskutowano o roli Zielonej Strefy Nauki w kontekście rozwoju Europejskiego Miasta Nauki, a prof. Jerzy Buzek podkreślił znaczenie rewitalizacji Rawy dla zrównoważonego rozwoju i współpracy nauki z miastem. Podczas ESOF Zielona Strefa Nauki była głównym tematem briefingu, na którym omawiano jej wpływ na promocję nauki oraz trwały rozwój regionu. W grudniu 2024 i styczniu 2025 roku istotnym wydarzeniem promującym działania w ramach Zielonej Strefy Nauki była plenerowa wystawa, która stanęła na Placu Kwiatowym w Katowicach. Ekspozycja, przygotowana przez Uniwersytet Śląski, przybliżała mieszkańcom ideę projektu, jego dotychczasowe osiągnięcia oraz planowane działania związane z rewitalizacją Rawy i tworzeniem nowoczesnej przestrzeni naukowo-rekreacyjnej w centrum miasta. Uzupełnieniem powyższych działań było uruchomienie w sierpniu profili ZSN w mediach społecznościowych oraz cyklu rozmów „Eksperci o Rawie”. Wśród rozmówców znaleźli się m.in. dr hab. Aleksandra Nadgórska-Socha, prof. dr hab. Andrzej Kowalczyk, dr hab. Andrzej Woźnica, prof. UŚ., prof. dr hab. Robert Krzysztofik oraz dr Stephan Treuke.
ZOBACZ FILM
ZOBACZ FILM
WYSTAWA
REWITALIZACJA RAWY
EKSPERCI O RAWIE
PLENEROWA MATERIAŁY
126
KAMPUS KATOWICKI UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO ELEMENTEM ZIELONEJ STREFY NAUKI – PRZESTRZEŃ DLA LUDZI, MIASTA I NATURY Uniwersytet Śląski w Katowicach planuje wejście w nowy etap rozwoju, w którym przestrzeń kampusu stanie się integralną częścią miasta i bulwarów Rawy, odpowiadającą na potrzeby zarówno społeczności akademickiej, jak i mieszkańców. Na podstawie opracowanego w 2024 roku Masterplanu powstała spójna koncepcja przekształcenia kampusu w otwartą, zieloną i funkcjonalną przestrzeń, sprzyjającą nauce, pracy, odpoczynkowi i codziennemu życiu. Planowana transformacja opiera się na konkretnych rozwiązaniach przestrzennych i funkcjonalnych, których celem jest podniesienie jakości środowiska, ograniczenie udziału samochodów w centrum kampusu, a także wyraźne powiązanie go z miejskim kontekstem. W ramach tej wizji przewiduje się przekształcenie ulic w kampusie w zielone aleje, stworzenie sieci publicznych placów oraz rozwój funkcji wspierających aktywność akademicką i społeczną, otwarcie przestrzeni gastronomicznych, obiektów sportowych oraz bazy noclegowej. Przestrzeń kampusu ma być otwarta na mieszkańców, a sam kampus stanie się aktywnym fragmentem miasta, dobrze skomunikowanym i łatwo dostępnym dla pieszych i rowerzystów. Szczególną rolę w tej koncepcji pełni rzeka Rawa, wokół której planuje się stworzenie ciągów pieszo-rowerowych, terenów zielonych i rekreacyjnych, a także nowej zabudowy usługowej i akademickiej. Przestrzeń wzdłuż rzeki ma zyskać charakter krajobrazowy i ekologiczny, stając się osią organizującą życie kampusu oraz ważnym punktem łączącym go z miastem. Planowane są strefy relaksu, miejsca do nauki i pracy zespołowej, przestrzenie do wydarzeń, a także elementy infrastruktury wspierające aktywną mobilność – jak stacje rowerowe, infrastruktura dla hulajnóg a także ograniczenie do minimum ruchu samochodowego. Jednym z głównych założeń projektu jest dbałość o środowisko i przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu. Planowana błękitno-zielona infrastruktura umożliwi retencję wód opadowych, ograniczenie efektu miejskiej wyspy ciepła oraz zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych. Przewidziane są różnorodne formy zieleni – od przestrzeni miejskich z 20% udziałem zieleni, przez ogrody z 40%, po naturalne enklawy z co najmniej 60% powierzchni biologicznie czynnej. Nawierzchnie będą
projektowane w sposób przepuszczalny, z użyciem materiałów wtórnych i lokalnych, a zieleń będzie pełnić funkcje zarówno estetyczne, jak i ekologiczne. Wzdłuż Rawy i na całym obszarze kampusu planuje się nasadzenia roślinności sprzyjającej bioróżnorodności oraz tworzenie siedlisk dla miejskich ekosystemów. Na terenie kampusu powstanie także Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii, Centrum Biotechnologii i Bioróżnorodności oraz planowane jest utworzenie nowego centrum sportowego i gastronomicznego. Budynki będą aktywizować przestrzeń parterami otwartymi na użytkowników, a niektóre z nich – pierwsze elementy Sieciowego Centrum Nauki – będą pełnić funkcję łączników między uczelnią a miastem. Wszystkie te działania mają służyć stworzeniu przestrzeni, która odpowiada na potrzeby współczesnego kampusu uniwersyteckiego – miejsca, które jest jednocześnie przestrzenią edukacji, pracy, relacji społecznych i odpoczynku. Nasza wizja zakłada, że kampus Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach stanie się nie tylko nowoczesnym środowiskiem nauki, ale też aktywnym uczestnikiem życia miejskiego i przykładem zrównoważonego projektowania, uwzględniającego potrzeby człowieka i środowiska. Plany te zostały określone w dokumencie strategicznym (masterplanie) i są w trakcie pogłębionych konsultacji z wszystkimi interesariuszami. „Rawa może stać się czymś więcej niż ciekawym przypadkiem hydrologicznym – może być impulsem do budowania nowej relacji mieszkańców z miastem. To przestrzeń, która zaprasza do interpretacji, refleksji i działania. Jeśli ją na nowo opowiemy i oswoimy, stanie się symbolem zmiany, a nie tylko pozostałością po przemysłowej przeszłości.”
dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ Koordynatorka ds. naukowych Zielonej Strefy Nauki
„Zielona Strefa Nauki to przestrzeń, w której spotykają się idee, ludzie i instytucje. To projekt wymagający współpracy wielu środowisk – nauki, miasta, projektantów i mieszkańców – ale właśnie dzięki temu ma szansę realnie zmieniać miasto. Naszym zadaniem było i jest spinać te wątki w spójną, dynamiczną całość.”
Ewelina Budzińska-Góra koordynatorka organizacyjna ds. Zielonej Strefy Nauki
WIZUALIZACJA KAMPUSU
127
ZIELONA STREFA NAUKI ➞ PROGRAM
Dodatkowo cykl otwartych spotkań „Rozmowy w Strefie”, odbywający się od września do października w przestrzeniach Uniwersytetu Śląskiego, był kluczowym elementem integrującym społeczność lokalną, studentów oraz ekspertów. Publikowane od listopada na Spotify i YouTube wideocasty stanowią cenne źródło wiedzy i będą dostępne w formie materiałów archiwalnych.
128
Masterplan kampusu katowickiego UŚ w Zielonej Strefie Nauki
129
Nauka jako nowy przemysł Śląska
Mieszkalnictwo młodych
Współpraca uczelni
Finansowanie badań w Polsce
Po co studiować?
Transformacja
Dobra praca
WAŻNE DYSKUSJE W MIEŚCIE NAUKI
Nauczyciel to dobry zawód
Zawody przyszłości
Koszty i jakość życia
Wyludniające się miasta
Zdrowe życie w przemysłowym regionie
130
Odpowiedzialność za środowisko
EFEKTY
[7]
Jak skorzystaliśmy
z (Miasta) Nauki?
131
STRUKTURA 10 organizatorów 7 uczelni 5 programów całorocznych 3,5 mln E – środki unijne
MIEJSCA 43 kraje pochodzenia uczestników 33 miasta, w których odbywał się program
LUDZIE 590 000 + uczestników
450+ lokalizacji 1 270 zgłoszeń do EU TalentOn 10 000 + użytkownicy Science Corner
4 500 + naukowców i popularyzatorów 1 932 grup szkolnych 2 161 nauczycieli 143 uczestników EUCYS 1 270 zgłoszeń do EU TalentOn 10 000 + użytkownicy Science Corner
SPOTKANIA 5 951 aktywności 3 269 wydarzeń 2 044 wykłady 1 422 warsztaty 1 267 pokazy naukowe 86 konferencji i sympozjów 47 wydarzeń sportowych 389 wydarzeń kulturalnych 77 spacerów naukowych 55 konkursów
Rok Europejskiego Miasta Nauki 132
🖉
EFEKTY
→
POTENCJAŁ 32 120 nakład publikacji 29 innowacji studenckich 35 grantów młodych 77 grantów doktoranckich
Najczęściej wybierane ścieżki tematyczne
3000+ uczestników citizen science 300+ beneficjentów programów naukowych
535 zdrowie i jakość życia 520 kreacja i krytyka 411 dziedzictwo przemysłowe i kulturowe 321 przemysły przyszłości 307 innowacje społeczne 292 klimat i środowisko
WIDZIALNOŚĆ 7 kampanii promocyjnych 160 mediów 40 736 mln ekwiwalentu medialnego 168 250 druków reklamowych 2 917 nośników reklamy
Najczęściej wybierane cele zrównoważonego rozwoju ONZ
19 905 publikacji w internecie 11 mln zasięg użytkowników SM
883 dobra jakość edukacji 560 dobre zdrowie i jakość życia
ESOF
236 innowacyjność, przemysł, infrastruktura
556 prelegentów
121 sesji
169 zrównoważone miasta i społeczności
3 600+ uczestników
150 prezentacji
111 działanie w dziedzinie klimatu
470+ aplikacji
100+ posterów
133
� prof. Georg Bednorz Doktor nauk fizycznych, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, doktor honoris causa wielu uczelni.
� prof. Mike Berners-Lee założyciel i dyrektor Small World Consulting, czołowy myśliciel na temat zmian klimatycznych i wyzwań XXI wieku.
� Larry Jackson prodziekan ds. akademickich, dyrektor Witten Center for the Core Curriculum w Columbia College, USA.
← prof. Tiziano Margiotta profesor zwyczajny Akademii Sztuk Pięknych w Lecce i Bolonii w dziedzinie metodologii i technik komunikacji.
� prof. Derrick de Kerckhove jeden z najbardziej znaczących badaczy na świecie w dziedzinie nowych mediów, relacji społeczeństwa, kultury i technologii (STS).
� prof. Maurice Benayoun – znany także jako 莫奔 MoBen, pionier sztuki mediów, teoretyk, kurator, profesor w Hongkongu i Paryżu.
↑ prof. Jeff Forshaw profesor fizyki cząstek elementarnych na Uniwersytecie w Manchesterze.
� Jara Pascual Dyrektor generalna Collabwith, Członkini zarządu Forum Innowacji K4I przy Parlamencie Europejskim, Ekspertka ds. innowacji w Parlamencie Europejskim oraz Komisji Europejskiej. ↑ Philip K. Hopke profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Rochester, pełnił funkcję przewodniczącego Komitetu Doradczego ds. Czystego Powietrza przy Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (USEPA).
↑ prof. Lewis Dartnell astrobiolog, pracuje na Uniwersytecie Westminster. Bada, w jaki sposób moglibyśmy odkryć proste, jednokomórkowe życie na Marsie.
↑ David Stainforth ekspert w zakresie analizy niepewności i zmian klimatu, pracownik London School of Economics.
↑ Sabina Leonelli profesor filozofii i historii nauki na Uniwersytecie w Exeter, profesorfilozofii i historii nauki i technologii na Technical University of Munich, Dyrektor ds. Badań The Ethical Data Initiative.
↑ Isto Huvila – profesor na Uniwersytecie w Uppsali w Szwecji, jego obszary badawcze obejmują zarządzanie informacją i wiedzą, pracę informacyjną, organizację wiedzy, dokumentację, dane naukowe oraz społeczne i partycypacyjne praktyki informacyjne.
� prof. Norman Davies Autor bestsellerowych książek o historii Europy, światowej sławy angielski historyk walijskiego pochodzenia.
� Anne Applebaum amerykańsko-polska dziennikarka, laureatka Nagrody Pulitzera (2004), publicystka „The Atlantic”.
� prof. Horst Hoertner Wybitny artysta medialny, badacz specjalizujący się w interakcji człowiek-maszyna.
↑ prof. Jeff Forshaw profesor fizyki cząstek elementarnych na Uniwersytecie w Manchesterze.
↑ sir Richard Long brytyjski artysta rzeźbiarz, malarz i fotograf zajmujący się „land artem”, czyli sztuką ziemi.
� dr Anna Fogtman członkini Zespołu Medycyny Kosmicznej w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Kieruje operacjami ochrony radiologicznej w Europejskim Centrum Astronautów ESA w Kolonii. ↑ Fran Scott naukowczyni z wykształcenia i inżynier z zamiłowania, prezenterka. Notowana w rankingu „The Progress 1000” najbardziej wpływowych osób w Londynie.
↑ prof. Souvik Mukherjee profesor nadzwyczajny w dziedzinie kulturoznawstwa w Centrum Studiów Nauk Społecznych w Kalkucie, pionierski badacz gier z subkontynentu indyjskiego.
↑ Sir Andy Haines współprzewodniczy Komisji Pathfinder Lancet ds. zdrowia w gospodarce zeroemisyjnej oraz współkieruje Centrum Współpracy WHO ds. zmian klimatu, zdrowia i zrównoważonego rozwoju, W 2005 roku otrzymał tytuł szlachecki za zasługi dla medycyny.
� Jego Ekscelencja prof. Ibrahim Bin Saleh Al-Naimi – Podsekretarz Stanu Ministerstwa Edukacji i Szkolnictwa Wyższego w Katarze, Przewodniczący Rady Dyrektorów Międzywyznaniowego Centrum Dialogu Międzynarodowego w Doha w Katarze
� Toma Susi profesor nadzwyczajny na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Wiedeńskiego,przewodniczył grupie roboczej ds. otwartej nauki w Initiative for Science in Europe.
↑ dr inż. Valerjan Romanovski mors z wieloletnim doświadczeniem, wielokrotny rekordzista Guinnessa.
ODWIEDZILI MIASTO NAUKI
136
PRZYSZŁOŚĆ
[8]
W jakim
mieście
będziemy żyć
137
W JAKIM MIEŚCIE BĘDZIEMY ŻYĆ? O PRZYSZŁOŚCI MIASTA NAUKI dr Łukasz Lamża
Rok 2024 zakończył się, jak łatwo się domyślić, 31 grudnia. W momencie gdy powstaje ten tekst, czyli na początku kwietnia 2025 roku, na katowickim Oku Miasta jeszcze wciąż widnieje gigantyczny napis „Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024”, podobnie jak w dziesiątkach innych miejsc w regionie. Prędzej czy później napisy te trzeba będzie pewnie zdjąć – ale może nie w całości? Cyfry trzeba będzie pewnie zeskrobać, ale może serce tego tytułu – fraza „Miasto Nauki” – pozostanie już z nami na stałe? Wszyscy jesteśmy dziś pytani, co dalej. Czy EMNK 2024 stanowiło jednorazowe wydarzenie, po którym wrócimy do „normalności”, czymkolwiek by ona była? A może mieszkanie w Mieście Nauki stanie się naszą nową normalnością? * Wiemy na pewno, że wielu procesów nie da się już zatrzymać. W najbliższym czasie ruszy na dobre Program Naukowy dla Śląska – wyjątkowy w skali kraju regionalny program wspierania nauki, powołany przez największe ośrodki akademickie Górnego Śląska już w styczniu 2024 roku. Idea jest prosta: Śląsk czeka w najbliższych dziesięcioleciach potężna transformacja. Częściowo wymuszą ją procesy lokalne, jak planowe zamykanie kopalń węgla kamiennego i stopniowe odchodzenie gospodarki regionu od przemysłu ciężkiego. Częściowo zaś napędzą ją procesy globalne, jak choćby przestawianie się światowej energetyki na odnawialne źródła energii, pojawianie się nowych technologii, konieczność zmagania się ze zmianami demograficznymi czy chorobami cywilizacyjnymi. Tak czy inaczej: wiemy, że przyszłość będzie inna, a nauka może stanowić jeden z mechanizmów pomagających nam przygotować się na nią i ją współtworzyć. Program Naukowy dla Śląska będzie stanowić jeden z mechanizmów wsparcia finansowego dla naukowców, których badania dają nadzieję na lepszą, bardziej sprawiedliwą transformację. Chcemy wspierać badaczy z naszego regionu, którzy zajmują się zagadnieniami takimi, jak transformacja energetyczna, zrównoważone środowisko, tożsamość kulturowa, zdrowie publiczne czy transformacja cyfrowa. W przygotowaniu jest też Zielona Strefa Nauki: koncepcja dogłębnego odświeżenia przestrzeni Katowic poprzez zrewitalizowanie rzeki Rawy, płynącej przez środek miasta, a jednak przez dziesięciolecia wstydliwie ukrytej pod warstwami betonu. Co istotne, oś Zielonej Strefy Nauki,
138
wyznaczana przez bieg Rawy, przechodzi przez katowickie kampusy Uniwersytetu Śląskiego, Politechniki Śląskiej i Uniwersytetu Ekonomicznego. Naukowcy biorą więc nie tylko udział merytoryczny w nadaniu naszej rzece drugiego życia – będą też sami elementem tej na nowo odkrytej przestrzeni. Zielona Strefa Nauki będzie miejscem przenikania się tkanki miejskiej i akademickiej. W podobnym duchu tworzymy Sieciowe Centrum Nauki: alternatywę wobec istniejących juz w Polsce centrów nauki takich, jak Hevelianum w Gdańsku czy Experymentarium w Łodzi. Zamiast gromadzić nasze zasoby edukacyjne i popularnonaukowe w nowym budynku, chcemy udostępnić mieszkańcom i gościom naszego regionu rozsiane po Śląsku przestrzenie, w których nauka dzieje się naprawdę. W centrum popularyzacji nauki nie znajdziemy laboratorium biotechnologicznego, urządzeń do sekwencjonowania genomu, mikroskopów elektronowych albo prawdziwych robotów przemysłowych. A jednak spacerując ulicami śląskich miast, mijamy czasem zapierające dech w piersiach, nowoczesne laboratoria, w których prowadzone są właśnie badania na skalę światową. Sieciowe Centrum Nauki ma stanowić zarazem mapę drogową i bilet wstępu do prawdziwej nauki. Co więcej, przekonaliśmy się dobitnie przez 8 lat organizowania Śląskiego Festiwalu Nauki – i potwierdziliśmy to ostatecznie podczas obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 – że na naszych uczelniach można bez trudu znaleźć wspaniałych edukatorów i popularyzatorów nauki, którzy chętnie i profesjonalnie opowiedzą każdemu o arkanach swoich badań. * Inwestycje w naukę budują naszą odporność → Tego typu konkretne inicjatywy – z planem, budżetem i wsparciem instytucji – są oczywiście kluczowe dla realizacji naszej wizji przyszłości. Inwestycje w naukę budują odporność Regionu i nas – jego mieszkańców – dzięki nowym możliwościom tworzenia i wytwarzania rozwiązań wzmacniających nasze działania w czasach kryzysów: środowiskowych, społecznych czy militarnych. Obecnie trwają lub niedługo rozpoczną się następujące procesy inwestycyjne w uczelniach Konsorcjum:
PRZYSZŁOŚĆ → budowa Śląskiego Interdyscyplinarnego Centrum Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, które ma zostać oddane do użytku w 2027 r., → budowa Centrum Biotechnologii i Bioróżnorodności Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, które ma zostać oddane do użytku w 2029 r., → przebudowa budynku Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach na potrzeby utworzenia Centrum Innowacyjnej Dydaktyki Medycznej w Zabrzu, które ma być oddane do użytku w 2028 r., → utworzenie nowoczesnej jednostki badawczej w dziedzinie medycyny i farmacji – DiagMedFarm Centrum Nauk Medyczno-Farmaceutycznych w Sosnowcu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, które ma być oddane do użytku w 2028 r., → utworzenie Centrum Operacji Cyberbezpieczeństwa (SOC- Security Operations Center) na Politechnice Śląskiej, → utworzenie Centrum Odnawialnych Źródeł Energii i Technologii Wodorowych Politechniki Śląskiej w Rybniku, → utworzenie Centrum Technologii i Nauk Obliczeniowych Politechniki Śląskiej w Katowicach, → Śląskie Międzywydziałowe Laboratorium Technologii Lotniczych Politechniki Śląskiej, które ma być oddane do użytku w 2026 r., → przebudowa budynków Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach na potrzeby studentów i administracji akademickiej – część prac zakończy się w 2028 r., → rozbudowa infrastruktury dydaktycznej kampusu Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach na rzecz sztuki i dizajnu, która zakończy się w 2028 r., → Akademicka Strefa Sztuki Scenicznej – nowy gmach Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego z salą widowiskową dla 300 osób ma być oddany w 2026 r. Nie mniej istotne są jednak „miękkie” rezultaty tego, co dzieje się od lat i czego kulminacją był rok 2024: proces wzajemnego zbliżania się instytucji samorządowych, biznesowych i naukowych regionu. Zawiązane w 2022 roku Konsorcjum Akademickie Katowice – Miasto
Nauki (Akademia Muzyczna w Katowicach, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach, Politechnika Śląska, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach i Uniwersytet Śląski w Katowicach) w 2024 roku funkcjonowało już niemal jako jedna instytucja. Samo formalne porozumienie między naszymi uczelniami to jednak tylko efekt czegoś znacznie głębszego – wieloletniego procesu poznawania się, wymiany informacji i doświadczeń oraz wspólnych planów. Utworzone w 2024 roku Obserwatorium Przyszłości Nauki ma między innymi na celu analizę tego, jaka jest „nauka śląska”, jaka będzie i czym może stać się dla regionu. Taka analiza, jak już dzisiaj wiemy, musi być przeprowadzana dla całego Konsorcjum, które, liczone łącznie, jest jedną z największych sił naukowych naszego kraju i znaczącym graczem w skali europejskiej. To kolejny „miękki” rezultat naszej współpracy: rosnąca świadomość, że nasze wspólne możliwości są znacznie większe, niż byliśmy to sobie w stanie wyobrazić jeszcze kilka lat temu. Sztuka jest ważna – w ramach działań upowszechniających idee Europejskiego Miasta Nauki 2024 w okolicach siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia powstanie instalacja artystyczna w postaci rzeźby autorstwa Moniki Sosnowskiej. Prace z tym związane koordynuje Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, przy finansowym wsparciu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. * Jesteśmy głęboko przekonani, że choć tylko przez 12 miesięcy mieszkaliśmy w Europejskim Mieście Nauki, to z każdym kolejnym miesiącem przybliżamy się do tego, aby na stałe zamieszkać w naszym Mieście Nauki. Granice administracyjne i konkretne nazwy są przy tym drugorzędne. Być może z czasem przyjmie się nazwa „Metropolia Nauki”, „Region Nauki”, albo jeszcze inna, albo – co najbardziej prawdopodobne – formalna nazwa dla dziejących się obecnie procesów nie będzie ani powszechnie znana, ani potrzebna. Istotne jest to, że na naszych oczach otaczający nas region odmienia się, a nauka pełni kluczową rolę w tej transformacji. Tak dużej energii, jakiej uwolnienie obserwowaliśmy w 2024 roku, nie da się już wytracić.
139
� Centrum Technologii i Nauk Obliczeniowych Politechniki Śląskiej w Katowicach
↑ Centrum Innowacyjnej Dydaktyki Medycznej w Zabrzu
� Śląskie Międzywydziałowe Laboratorium Technologii Lotniczych Politechniki Śląskiej
↑ Centrum Operacji Cyberbezpieczeństwa (SOC – Security Operations Center) Politechniki Śląskiej
� Śląskie Interdyscyplinarne Centrum Chemii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
140
PRZYSZŁOŚĆ ↑ Centrum Biotechnologii i Bioróżnorodności Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
↓ DiagMedFarm, Centrum Nauk MedycznoFarmaceutycznych w Sosnowcu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
↑ Centrum Odnawialnych Źródeł Energii i Technologii Wodorowych Politechniki Śląskiej w Rybniku
141
CHCĘ ŻYĆ W MIEŚCIE NAUKI!
Jeżeli chcesz budować swoje miejsce życia i pracy zgodnie z ideą Miasta Nauki – podpisz deklarację. Nauka jest dobrem wspólnym.
DEKLARACJA MIASTA NAUKI Preambuła Miasto Nauki: 💠 to idea łącząca mieszkańców i mieszkanki województwa śląskiego ze wspólnotami uczelni Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki; 💠 to projekt i marzenie o stworzeniu wielkiej przestrzeni dla spotkań, debat, wspólnego namysłu, planów i działań wykorzystujących fakt istnienia uczelni publicznych w regionie dla lepszego życia mieszkańców województwa śląskiego. 💠 to nasze dziedzictwo odnowione dzięki tytułowi Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024. Należy je rozwijać i przekształcać w projekty, programy, inwestycje i wydarzenia, które będą skutkować pożyteczną i przyjazną wszystkim transformacją regionu.
DEKLARACJA
PODPISZ!
MIASTA NAUKI
DEKLARUJĘ CHĘĆ STANIA SIĘ
STRONA
OBYWATELEM MIASTA NAUKI
142
PRZYSZŁOŚĆ
CHCĘ ŻYĆ W MIEŚCIE NAUKI, PONIEWAŻ:
❶
Nauka, sztuka i edukacja są dobrem wspólnym wszystkich mieszkańców regionu i należy dążyć do tego, aby każdy miał szansę czerpać korzyści z obecności uczelni publicznych w regionie.
❺
❷
Nauka i edukacja są spłatą części długu zaciągniętego wobec wielu pokoleń mieszkańców, dotkniętych wyniszczającą zdrowie pracą, dewastacją ekologiczną środowiska, rabunkową eksploatacją złóż kopalnych, problemami społecznymi typowymi dla obszarów przemysłowych. Powinnością uczelni, regionu, metropolii i miasta jest podejmowanie szerokiej, wielodziedzinowej współpracy celem systemowego diagnozowania i modelowania rozwiązań problemów, z jakimi borykają się wszyscy mieszkańcy.
❸
Do 2030 roku dwie trzecie populacji świata będzie mieszkać w miastach. Potrzebne są nowe myślenie i praktyki oparte na badaniach naukowych, aby miasto mogło dbać o wysoką jakość życia i dobrostan swych mieszkańców. Miasto Nauki jest projektem budowania zasobów, środków i systemów uczelni publicznych dla stworzenia warunków do swobodnych interakcji naukowców i mieszkańców. W Mieście Nauki toczy się nieustanny dialog o tym, jak nauka, sztuka i edukacja mogą ulepszyć nasze życie indywidualne i wspólne.
Ośrodki naukowe i wyższego kształcenia istnieją w naszym regionie od międzywojnia, ale przyszedł czas, żeby uznać naukę, sztukę i edukację za nowy przemysł Śląska, który uczyni nasz region równie atrakcyjnym do pracy i życia, jak stało się to za sprawą nowoczesnego przemysłu w XX wieku. Nauka i edukacja budują odporność regionu i państwa, a także stanowią o ich przyszłości, przygotowując instytucje i obywateli na dokonujące się zmiany demograficzne, kulturowe, technologiczne, energetyczne, klimatyczne.
Transformacja cywilizacyjna województwa nie oznacza zerwania z unikalną tożsamością Śląska i Zagłębia. Wysoka kultura techniczna, obcowanie mieszkańców od wieków z zaawansowaną technologią i organizacją pracy, prymat kompetencji i pracowitości w ocenie człowieka i wynikająca stąd tolerancja – stanowią doskonały fundament dla budowania kultury pomysłowości, niestrudzonego poszukiwania i odwagi twórczego eksperymentu.
❹
Wieloletnia przemysłowa eksploatacja regionu zdewastowała środowisko naturalne i zdrowie wielu pokoleń. Potrzeba pilnych działań, aby dokonać szerokiej diagnozy kondycji zdrowotnej mieszkańców oraz stanu środowiska naturalnego, aby móc opracować systemowy program naprawczy. Uczelnie publiczne powinny być kluczowymi uczestnikami tych prac.
❻ ❼
Miasto Nauki gruntuje i ożywia demokratyczne społeczeństwo, sprzyjając właściwemu poziomowi debaty publicznej, inicjując dialog społeczny na każdy temat ważny dla jego mieszkańców. Troską środowiska naukowego będzie dołożenie starań, by wspólnie z obywatelami i władzami miast i regionu znaleźć najlepsze możliwe rozwiązanie dla pojawiających się problemów. To nowa agora, gdzie – z pomocą swoich uczelni – wolni obywatele pytają, dyskutują, stawiają hipotezy, eksperymentują, zaspokajając w ten sposób naturalną ciekawość poznania i pragnienie prawdy.
143
144
145
ZAŁĄCZNIK 1 Odpowiedzialni za organizację EMNK 2024 STRUKTURY PROGRAMOWE RADA PROGRAMOWA EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI • prof. dr hab. Władysław Szymański, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • prof. dr hab. Jarosław Mamczarski, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, • prof. dr hab. Grzegorz Juras, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki • prof. dr hab. n.med. Andrzej Małecki, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki • prof. dr hab. inż. Celina Olszak, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, Politechnika Śląska • prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, Politechnika Śląska • prof. dr hab. n.med. Tomasz Szczepański, Śląski Uniwersytet Medyczny • prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Marcin Krupa, Miasto Katowice
RADA MŁODYCH MIASTA NAUKI • Michał Szczęsny, student, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Bartosz Dryja-Gołębiowski, student, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Jakub Witkowski, student, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Michał Gębicki, doktorant, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Klaudia Żubryk, doktorantka, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Marcel Goldmann, student, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • Maciej Geratowski, student, Młodzieżowy Sejmik Województwa Śląskiego, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Julia Herbuś, studentka, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Szymon Mazur, student, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • Stanisław Wiśniewski, student, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
RADA PROGRAMOWA DS. PROGRAMU NAUKOWEGO DLA ŚLĄSKA • prof. dr hab. Michał Daszykowski, Uniwersytet Śląski w Katowicach • prof. dr hab. n. med. Mariusz Gąsior, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • prof. dr hab. Maciej Nowak, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
146
• prof. dr hab. Inż. Sebastian Werle, Politechnika Śląska • dr hab. Marta Nowacka-Chmielewska, prof. AWF, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach • dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, prof. AM, Akademia Muzyczna im. K. Szymanowskiego w Katowicach • dr hab. Justyna Kucharczyk, prof. ASP, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr Marcin Liana, Narodowe Centrum Nauki
RADA KURATORÓW 50 TYGODNI MIASTA NAUKI • dr hab. Aleksandra Achtelik, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Agnieszka Batko-Szwaczka, Śląski Uniwersytet Medyczny • dr hab. Tomasz Bielak, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr hab. inż. Agata Blacha-Grzechnik, prof. PŚ, Politechnika Śląska • prof. dr hab inż. Sławomir Boncel, Politechnika Śląska • dr hab. inż. prof. PŚ, Ewa Brągoszewska, Politechnika Śląska • dr Katarzyna Brukało, Śląski Uniwersytet Medyczny • dr Anna Budzanowska, Miasto Katowice • dr Karina Cicha, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Artur Fredyk, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach • dr hab. Iwona Gabriel, Śląski Uniwersytet Medyczny • dr Bartłomiej Gabryś, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Anna Glenszczyk, Uniwersytet Śląski w Katowicach • mgr inż. Ewa Głuszek, Politechnika Śląska • dr hab. inż. Anna Gnida, Politechnika Śląska • dr Krzysztof Groń, Politechnika Śląska • prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr hab Łukasz Jach, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr. Jerzy Jarosz, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr inż. Michał Jurczyk, Politechnika Śląska • Łukasz Kałębasiak, Miasto Katowice • mgr inż. Anna Kiljan, Politechnika Śląska • dr hab. Michał Kłosiński, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Sara Knapik-Szweda, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, Akademia Muzyczna im. K. Szymanowskiego w Katowicach • dr hab. Jan Kozak, prof. UE, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr hab. Jarosław Kozuba, Politechnika Śląska • dr Aniela Kucharska, Uniwersytet Śląski w Katowicach • prof. dr hab. inż. Małgorzata Labus, Politechnika Śląska • dr n. med Karolina Lau, Śląski Uniwersytet Medyczny • dr Marcin Łaciak, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Anna Machwic, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr hab. Anna Malinowska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr inż. Adam Mańka, Politechnika Śląska • dr Roman Marchaj, Uniwersytet Śląski w Katowicach • mgr Justyna Mędrala, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr Justyna Michalska, Politechnika Śląska • dr inż. Tomasz Pawlik, Politechnika Śląska
RADA PROGRAMOWA ŚLĄSKIEGO FESTIWALU NAUKI • prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach • prof. Andrzej Małecki, Rektor Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • prof. dr hab. Janusz Kapuśniak, Rektor Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie • prof. dr hab. Jarosław Mamczarski, Rektor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • prof. dr hab. inż. Celina Olszak, Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach • prof. dr hab. Marek Pawełczyk, Rektor Politechniki Śląskiej • prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach • prof. dr hab. Tomasz Szczepański, Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego • dr hab. inż. Marek Warzecha, prof. PCz, Rektor Politechniki Częstochowskiej
KOORDYNATORZY I KOORDYNATORKI OBSZARÓW TEMATYCZNYCH I ŚFN: • prof. dr hab. Marta Tomczok, Uniwersytet Śląski, Koordynatorka merytoryczna obszaru nauki humanistyczno-społeczne • dr hab. Agata Daszkowska-Golec, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna obszaru przyrody • dr hab. Kinga Czerwińska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna obszaru nauk humanistyczno-społecznych • dr hab. Tomasz Tobolewski, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczny obszaru sztuki • dr inż. Rafał Setlak, Politechnika Śląska, Koordynator merytoryczny obszaru techniki
• dr Marcin Łaciak, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczny obszaru nauk ścisłych • dr Aneta Szczygielska-Łaciak, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna obszaru nauk ścisłych • Oskar Kozikiewicz, Akademia Wychowania Fizycznego, Koordynator merytoryczny obszaru medycyna i zdrowie • Aleksandra Wilk, Śląski Uniwersytet Medyczny, Koordynatorka merytoryczna obszaru medycyna i zdrowie
KOORDYNATORZY I KOORDYNATORKI PROGRAMÓW SPECJALNYCH I ŚFN • prof. dr hab. Marta Tomczok, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna sceny woda–ziemia–powietrze • dr hab. Agnieszka Nowak-Brzezińska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna Sceny STEM • dr hab. Anna Maj, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczna strefy specjalnej AI • dr hab. Edyta Sierka, prof. UŚ, Koordynator merytoryczna sceny woda–ziemia–powietrze • dr hab. Michał Kłosiński, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski, Koordynator merytoryczny strefy specjalnej gamingu • dr Roman Marchaj, Koordynator merytoryczny sceny obywatelskiej • dr Agata Stronciwilk, Koordynator merytoryczna sceny Fulbrighta • Andrzej Drobik, Koordynator merytoryczny sceny literatury (dzień Festiwalu Słowa im. J. Pilcha Granatowe Góry) • Tomasz Majzel, Koordynator merytoryczny sceny literatury (dzień Przestrzeni Słowa Biblioteki Śląskiej) • Zbigniew Rokita, Koordynator merytoryczny sceny literatury (dzień Aglo Festiwalu) • Jan Pomierny, Koordynator merytoryczny strefy kosmicznej
RADA DS. GOŚCI ŚLĄSKIEGO FESTIWALU NAUKI • prof. zw. dr. hab. inż. Witold Elsner, Politechnika Częstochowska • prof. dr hab. Jacek Jania, Uniwersytet Śląski • prof. dr hab. Jerzy Łukaszewicz, Uniwersytet Śląski • prof. dr hab. Marta Tomczok, Uniwersytet Śląski • dr hab. Agata Daszkowska-Golec, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Damian Gruszka, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. inż, prof. PŚ, Andrzej Katunin, Politechnika Śląska • dr hab. Michał Kłosiński, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Seweryn Kowalski, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Anna Maj, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Małgorzata Myśliwiec, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Marta Nowacka-Chmielewska, prof. AWF • dr hab. Agnieszka Nowak-Brzezińska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Grzegorz Olszański, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Edyta Sierka, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr hab. Robert Wolny, prof. UE, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Michał Brol, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr Renata Jankowska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr Katarzyna Kowalska-Szojda, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr Dagna Kocur, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
147
ZAŁĄCZNIKI
• dr Paweł Piotrowski, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Milena Ratajczak, New Space Foundation • dr inż. Aldona Rosner, Politechnika Śląska • dr hab. Lucyna Sadzikowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Katarzyna Schmidt, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr inż. Rafał Setlak, Politechnika Śląska • dr hab. Edyta Sierka, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr hab. Kajetan Słomka, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach • dr Aneta Szczygielska-Łaciak, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Łukasz Szewczyk, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Magdalena Szubka, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Paulina Walczak-Hańderek, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • prof. Zbigniew Waśkiewicz, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach • dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • prof. Grzegorz Wojnar, Politechnika Śląska • dr hab. Robert Wolny, prof. UE, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
• dr Marcin Łaciak, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • dr inż. Rafał Setlak, Politechnika Śląska • dr Aneta Szczygielska-Łaciak, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski • Aleksander Fangor, Uniwersytet Śląski • Michał Gębicki, Uniwersytet Śląski
RADA PROGRAMOWA ICEQ 2024 • dr Katarzyna Trynda, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Katarzyna Sujkowska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach • prof. dr hab. Grzegorz Biegas, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • dr hab. Iwona Bańska, prof. AM, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • dr hab. Judyta Bernaś, prof. ASP, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr hab. Lesław Tetla, prof. ASP, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr Marta Więckowska, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr hab. Rajmund Tomik, prof. AWF, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • dr hab. Izabela Zając-Gawlak, prof. AWF, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • prof.dr hab. inż. Anna Chrobok, Politechnika Śląska • dr inż. Tomasz Rusek, Politechnika Śląska • dr hab. inż. Marek Roszak, prof. PŚ, Politechnika Śląska • prof. dr hab. n. med. Jerzy Stojko, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • dr hab. n. farm. Ewa Chodurek, prof. SUM, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • dr hab. n. med. Patrycja Dolibog, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • prof. dr hab. Wojciech Dyduch, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
JURY EUCYS 2024 • Prof. Milan Macek, Charles University • Franco Algieri, Webster Vienna University • Henrik Per Göran Aronsson, University of Gothenburg • Victoria Bloodworth, Siemens Gamesa Renewable Energy • Attila Borics, Hungarian Academy of Sciences • Tony Fagan, University College Dublin • Milena Horvat, Institut Jozef Stefan • Hans Langeveld, Biomass Research • Morten Lennholm, EUROfusion (JET), Culham Science Centre • Mariya Lyubenova, European Southern Observatory, Munich • Lidiya Matija, University of Belgrade • Mária Minárová, Slovak University of Technology, Bratislava • María Ángeles Moro Sánchez, Universidad Complutense Madrid • Estelle Mossou, ESRF • Margus Niitsoo, Music Education LLC, Tartu • Luisa Pereira, Institute of Molecular Pathology and Immunology, University of Porto
148
• Bojan Ribic, Zagreb City Holding • Lina Tomasella, INAF Italian National Institute for Astrophysics, Padova • Mira Van Thielen, Ghent University Hospital • Emer Jones Westmuckett, MRC Cognition and Brain Sciences Unit, University of Cambridge • Anna Zajakina, Latvian Biomedical Research and Study Centre
JURY EU TALENTON • dr hab. Ewa Łupikasza, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach | Adaptation to Climate Change • dr Alexandre Gagnon, Liverpool John Moores University | Adaptation to Climate Change • dr Dariusz Ignatiuk, Uniwersytet Śląski w Katowicach | Adaptation to Climate Change • dr n. med. Aleksandra Auguściak-Duma, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach | Cancer Prevention & Care Arena • prof. dr hab. Gabriela Kramer-Marek Institute of Cancer Research w Londynie, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach | Cancer Prevention & Care Arena • dr Roberta Gatta, Uniwersytet Gdański | Cancer Prevention & Care Arena • dr hab. Andrzej Woźnica, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach | Restore Our Oceans And Waters Arena • prof. Vahid Nourani, University of Tabriz, Iran; Near East University, Cyprus; Charles Darwin University, Australia | Restore Our Oceans And Waters Arena • dr Yunqing Xuan, Swansea University | Restore Our Oceans And Waters Arena • dr Katarzyna Ponikowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach | Climate-Neutral & Smart Cities Arena • Francisco Mendes Palma, Universidade Católica Portuguesa | 100 Climate-Neutral & Smart Cities Arena • prof. Monika Kuffer, University of Twente | Climate-Neutral & Smart Cities Arena • prof. Zita Kriaučiūnienė, Uniwersytet Witolda Wielkiego na Litwie | A Soil Deal For Europe Arena • dr hab. Marta Pogrzeba, prof. IETU, Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych IETU | A Soil Deal For Europe Arena • Diego Soto Gomez, University of Cartagena| A Soil Deal For Europe Arena • Lucien Geelhoed, National Agency for Scientific and Technological Culture in Portugal | Eu TalentOn Experts • Pedro Russo, Leiden University w Holandii | Eu TalentOn Experts • Andrea Stephany Diaz, OncoSwab | Eu TalentOn Experts • Katarzyna Geiger, Green Dreams Labs | Business Experts • Robert Bieleń, Uniwersytet Śląski, Politechnika Śląska, Politechnika Krakowska | Business Experts • Monika Habrzyk, Planet Heroes | Business Experts • Przemysław Pyziel, Business Experts • Alberto Ramos Vernieri, National Scientific and Technical Research Council (CONICET) w Argentynie | Business Experts
KOMITET STERUJĄCY ESOF 2024 • prof. dr hab. Ryszard Koziołek, rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pełniący rolę Championa ESOF 2024
KOMITET PROGRAMOWY ESOF 2024 • prof. dr hab. Michał Daszykowski, prorektor ds. nauki i finansów Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, przewodniczący • prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, prorektor ds. nauki i rozwoju Politechniki Śląskiej, wiceprzewodniczący • prof. dr hab. Wanda Palacz, prorektor ds. dydaktyki i nauki Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, członkini • dr hab. Justyna Kucharczyk, prof. ASP, prorektor ds. badań i współpracy Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach– członkini • dr hab. Bogdan Bacik, prof. AWF, prorektor ds. nauki Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, członek • prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec, prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, członkini • prof. dr hab. Maciej Nowak, prorektor ds. nauki i rozwoju kadry akademickiej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, członek • prof. dr hab. Zbigniew Błocki, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
KOMITET MEDIALNY ESOF 2024 • przewodniczący: Jarosław Juszkiewicz, dziennikarz naukowy • wiceprzewodniczący: Jacek Szymik-Kozaczko, rzecznik prasowy Uniwersytetu Śląskiego • Anna Leszczyńska-Rożek, dziennikarka naukowa • Elżbieta Wieteska, Redaktor naczelna pisma Świat Nauki • Anna Ślązak, Redaktor naczelna PAP Nauka w Polsce • Piotr Kieraciński, Redaktor naczelny Forum Akademickiego • Ewelina Kosałka-Passia, Redaktor naczelna Radia Katowice • Przemysław Jedlecki, Gazeta Wyborcza Katowice • Marcin Zasada, Redaktor naczelny Dziennika Zachodniego • Maciej Stachura, Sekretarz Miasta Katowice • Milica Momcilovic, President of the World Federation of Science Journalists • Tony Lockett, Head of Communications at the European Research Council • Clive Cookson, Science Editor of Financial Times UK
KOMITET HONOROWY ICEQ 2024 • dr hab. Jarosław Mamczarski, prof. AM, Rektor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach • prof. dr hab. n.med. Andrzej Małecki, Rektor Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, Rektor Politechniki Śląskiej • prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański, Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach • prof. dr hab. inż. Celina Olszak, Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Przewodnicząca Regionalnej Konferencji Rektorów Uczelni Akademickich • prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Wiceprzewodniczący Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich • dr Anna Budzanowska, Champion ESOF 2024, Pełnomocnik ds. Europejskiej Stolicy Nauki Katowice 2024 • Marcin Czaja, Dyrektor Departamentu Organizacji Uczelni, Kształcenia i Spraw Studenckich w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego • mgr Aleksandra Dyla, Śląska Kurator Oświaty • prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik, Rektor Politechniki Łódzkiej, Przewodniczący Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych • prof. dr hab. Bogumiła Kaniewska, Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich • dr Wojciech Karczewski, Dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej
KAPITUŁA ŚLĄSKIEJ NAGRODY NAUKOWEJ • prof. dr hab. inż. Sebastian Werle, Politechnika Śląska • prof. dr hab. inż. Witold Elsner, Politechnika Częstochowska • prof. dr hab. Maciej Nowak, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec, Śląski Uniwersytet Medyczny • dr hab. Justyna Kucharczyk, prof. ASP Katowice, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • prof. dr hab. Michał Krzysztofik, prof. AWF Katowice, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • dr hab. Bogusław Przywora, prof. UJD, Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Przewodniczący Kapituły • dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach
149
ZAŁĄCZNIKI
• Matthias Girod, sekretarz generalny EuroScience • dr Marcin Krupa, prezydent Katowic • dr Anna Budzanowska, pełniąca rolę Championa ESOF 2024 • prof. dr hab. Władysław Szymański, rektor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • prof. dr hab. Grzegorz Hańderek, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach • prof. dr hab. Grzegorz Juras, rektor Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, rektor Politechniki Śląskiej • prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański, rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach • prof. dr hab. inż. Celina M. Olszak, rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
STRUKTURY ORGANIZACYJNE ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCY
150
Aleksandra Śnieżek-Gornig, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Politechnice Śląskiej
dr Justyna Szostek-Aksamit, Dyrektor zarządzająca ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024, pełnomocnik Konsorcjum Akademickiego, Katowice Miasto Nauki, UŚ
Anna Tilszer, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Śląskim Uniwersytecie Medycznym
Ewelina Kajzerek, Dyrektor zarządzająca ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice
Dariusz Laska, Kanclerz UŚ
Ewa Gajewska-Nowara, Zastępczyni Dyrektor Zarządzającej ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice oraz Lider ds. współpracy Miasta Katowice
Sylwia Ledwoch, Dyrektorka Biura EMNK 2024, UŚ
Anna Budzanowska, Pełnomocnik Prezydenta ds. EMNK 2024
Radosław Aksamit, Dyrektor wykonawczy ds. produkcji i komunikacji EMNK 2024, UŚ
dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, prof. AM, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Akademii Muzycznej im K. Szymanowskiego w Katowicach
Martyna Fołta, Dyrektor kreatywna ds. marketingu EMNK 2024, UŚ
Agnieszka Karpa, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach
dr Łukasz Lamża, Dyrektor kreatywny ds. 50 Tygodni EMNK 2024, Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, Uniwersytet Jagielloński
Magdalena Palupska, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach
Krzysztof Pająk, Dyrektor wykonawczy ds. 50 Tygodni i programu całorocznego EMNK 2024, UŚ
Joanna Śrubarczyk, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach
Ewelina Sporysz, Dyrektorka wykonawcza ds. organizacji wizyt, wydarzeń akademickich i programu całorocznego EMNK 2024, UŚ
Dagmara Piskorz, Koordynator zarządzająca ds. EMNK 2024 w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach
dr Dawid Matuszek, Dyrektor wykonawczy ds. ESOF, UŚ
Piotr Kaszuba, Koordynator FameLab, UŚ
Gabriela Wilczyńska, Dyrektor wykonawcza ds. programu młodych EMNK 2024, UŚ
Joanna Wantuła, Koordynatorka wykonawcza programu edukacyjnego, UŚ
dr hab. Edyta Sierka, prof. UŚ, Koordynatorka ds. Citizen Science, UŚ
Ewelina Budzińska-Góra, Koordynatorka ds. programu Zielonej Strefy Nauki, UŚ
Aleksandra Kwiatkowska, Kierowniczka wykonawcza projektu EU TalentOn, Koordynatorka produkcji programu całorocznego EMNK, Koordynatorka Seeds of Science, UŚ
Aneta Moczkowska, Pełnomocniczka Rektora UŚ ds. Zielonej Strefy Nauki, UŚ
Paulina Świtała, Kierowniczka wykonawcza projektu EUCYS, Koordynatorka produkcji programu całorocznego EMNK 2024, Koordynatorka Science in the City Festival, UŚ
Anna Szrama, Koordynatorka ds. Partnerów EMNK, UŚ
Joanna Müller, Koordynatorka ds. fundraisingu , Koordynatorka produkcji programu całorocznego, UŚ
Marzena Żurawska, Koordynatorka ds. kontaktów oficjalnych, UŚ
Małgorzata Poszwa, Kierownik wykonawcza projektu EU TalentOn, Rzecznik prasowa Miasta Nauki, UŚ
Ewa Ciborowska, Koordynatorka ds. kontaktów oficjalnych, UŚ
Jacek Szymik-Kozaczko, Rzecznik prasowy Miasta Nauki, Koordynator ds. mediów, UŚ
Patrycja Kierlik, Koordynatorka zespołu ds. ESOF 2024, UŚ
Monika Bazan, Kierowniczka wykonawcza projektu EUCYS, Koordynatorka programu Nauczyciele Nauczycielom, UŚ
KOMISJA KONKURSOWA OPINIUJĄCA ZŁOŻONE OFERTY NA REALIZACJĘ W 2024 ROKU ZADAŃ PUBLICZNYCH W OBSZARZE NAUKI, SZKOLNICTWA WYŻSZEGO, EDUKACJI, OŚWIATY I WYCHOWANIA PN. „EUROPEJSKIE MIASTO NAUKI KATOWICE 2024”
Katarzyna Więcek-Jakubek, Koordynatorka Talent Fair, UŚ
• Przewodniczący komisji konkursowej: Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Miasta Katowice • Zastępca Przewodniczącego komisji konkursowej: Ewelina Kajzerek, Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych
151
ZAŁĄCZNIKI
Aleksandra Pieniążek, Dyrektorka ds. środków unijnych EMNK 2024, UŚ
• Członek komisji konkursowej: Ewa Gajewska-Nowara, Główny specjalista w Biurze Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • Członek komisji konkursowej: Katarzyna Strzelczyk, Główny specjalista w Biurze Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • Członek komisji konkursowej: Anna Śmieszek-Szkutek, Starszy inspektor w Biurze Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • Członek komisji konkursowej: Grażyna Burek, Zastępca Naczelnika Wydziału Edukacji i Sportu • Członek komisji konkursowej: Magdalena Floriańska, Kierownik Referatu Organizacji, Wsparcia i Rozwoju Edukacji w Wydziale Edukacji • Członek komisji konkursowej: Jowita Hercig, Zastępca Naczelnika Wydziału Kultury • Członek komisji konkursowej: Agnieszka Lis, Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Pozarządowych • Członek komisji konkursowej: Justyna Buchalik, Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej • Członek komisji konkursowej: Łukasz Gawroński, Kierownik Referatu Marki Miasta w Wydziale Promocji • Z głosem doradczym członek komisji konkursowej: Sylwia Ledwoch, dyrektorka Biura Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 Uniwersytetu Śląskiego, przedstawiciel Lidera Konsorcjum Akademickiego Katowice, Miasto Nauki • Z głosem doradczym członek komisji konkursowej: dr hab. Lucyna Sadzikowska, profesor Uniwersytetu Śląskiego, przedstawiciel Lidera Konsorcjum Akademickiego Katowice, Miasto Nauki
KOMISJA DO SPRAW OPINIOWANIA WNIOSKÓW NA ORGANIZACJĘ WYDARZEŃ ORAZ INICJATYW EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI 2024 • Przewodniczący Komisji: Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Miasta Katowice • Zastępca Przewodniczącego Komisji: Ewelina Kajzerek, Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych, Dyrektor Zarządzający ds. Europejskiego Miasta Nauki 2024 w Urzędzie Miasta Katowice • Sekretarz Komisji: Anna Śmieszek-Szkutek, Starszy inspektor PPS • Koordynator Komisji: Ewelina Sporysz, Kierowniczka Biura Wydarzeń Akademickich Uniwersytetu Śląskiego, Dyrektorka ds. Organizacji wizyt i wydarzeń akademickich EMNK • Dagmara Piskorz, Dyrektor Centrum Marketingu, Uniwersytet Ekonomiczny • dr Agnieszka Put, Kierownik Działu Komunikacji, Uniwersytet Ekonomiczny • dr Grzegorz Mikrut,Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki • dr Paweł Krzywda, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • dr hab. prof. AM Ludwika Konieczna-Nowak, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • Magdalena Kudewicz-Kiełtyka, Politechnika Śląska • Michał Henke, Śląski Uniwersytet Medyczny • Sylwia Ledwoch, Uniwersytet Śląski, Dyrektorka Biura EMNK 2024 • Krzysztof Pająk, Uniwersytet Śląski, Dyrektor wykonawczy ds. 50 Tygodni
152
• Justyna Buchalik, Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej, Miasto Katowice • Grażyna Burek, Z-ca Naczelnika Wydziału Edukacji i Sportu, Miasto Katowice • Marta Chmielewska, Naczelnik Wydziału Promocji, Miasto Katowice • Magdalena Floriańska, Kierownik Referatu Organizacji, Wsparcia i Rozwoju Edukacji w WEIS, Miasto Katowice • Ewa Gajewska-Nowara, Główny Specjalista PPS, Z-ca Dyrektora Zarządzającego ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice , Miasto Katowice • Maciej Grymowicz, Główny Specjalista PPS, Miasto Katowice • Jowita Hercig, Z-ca Naczelnika Wydziału Kultury, Miasto Katowice • Agnieszka Lis, Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Pozarządowych, Miasto Katowice • Barbara Miś, Kierownik Referatu Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Wydziale Obsługi Inwestorów, Miasto Katowice
KOMISJA DS. OPINIOWANIA WNIOSKÓW O DOFINANSOWANIE WYDARZEŃ, INICJATYW I PROJEKTÓW SPECJALNYCH, REALIZOWANYCH W RAMACH OBCHODÓW EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI KATOWICE 2024 W UNIWERSYTECIE ŚLĄSKIM W KATOWICACH, W PAŚMIE MIASTO–REGION– AKADEMIA • prof. dr hab. Jerzy Łukaszewicz • ks. prof. dr hab. Artur Malina • prof. dr hab. Barbara Mikołajczyk • ks. prof. dr hab. Leszek Szewczyk • prof. dr hab. Piotr Świątek • prof. dr hab. Waldemar Wojtasik • dr hab. Agata Daszkowska-Golec, prof. UŚ • dr hab. Zbigniew Feliszewski, prof. UŚ • dr hab. Mariusz Grabiec, prof. UŚ • dr hab. Monika Jagielska, prof. UŚ • dr hab. Seweryn Kowalski, prof. UŚ • dr hab. Agnieszka Nowak-Brzezińska, prof. UŚ • dr hab. Grzegorz Olszański, prof. UŚ • dr hab. Natalia Pawlus, prof. UŚ • dr hab. Marek Ruman, prof. UŚ • dr hab. Lucyna Sadzikowska, prof. UŚ • dr hab. Edyta Sierka, prof. UŚ • dr hab. Patrycja Szostok, prof. UŚ • dr hab. Magdalena Szyndler, prof. UŚ • dr Dawid Matuszek • dr Maciej Stanek • Sylwia Ledwoch • Justyna Olesińska • Krzysztof Pająk • Paulina Pruchnicka (sekretarz komisji) • Ewelina Sporysz (koordynator komisji) • Joanna Trąbka (sekretarz komisji) • Aleksandra Wal (sekretarz komisji)
KOMISJA DS. OPINIOWANIA WNIOSKÓW O DOFINANSOWANIE WYDARZEŃ, INICJATYW I PROJEKTÓW SPECJALNYCH, REALIZOWANYCH W RAMACH OBCHODÓW EUROPEJSKIEGO
• prof dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec • dr n. prawn. Mariusz Miśkiewicz • Michał Henke • Anna Tilszer • Justyna Bula
MIĘDZYUCZELNIANY ZESPÓŁ DS. PROMOCJI, KOMUNIKACJI I WSPÓŁPRACY Z MEDIAMI EUROPEJSKIEGO MIASTA NAUKI KATOWICE 2024
ZAŁĄCZNIKI
MIASTA NAUKI KATOWICE 2024 W ŚLĄSKIM UNIWERSYTECIE MEDYCZNYM W KATOWICACH, W PAŚMIE MIASTO-REGION-AKADEMIA:
Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • • • •
Piotr Rodak Karolina Frączek Oskar Kozikiewicz Kamila Świeca
Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • Mirosław Rusecki, Rzecznik prasowy • Magdalena Palupska
Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego • Anna Matyja • Łukasz Kałębasiak
Uniwersytet Śląski w Katowicach
ZESPÓŁ RZECZNIKÓW PRASOWYCH EMNK 2024
• Radosław Aksamit, Dyrektor wykonawczy ds. produkcji i komunikacji Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 • Martyna Fołta, Dyrektor kreatywna ds. marketingu Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 • Jacek Szymik-Kozaczko, Rzecznik prasowy Miasta Nauki i Koordynator ds. mediów • Małgorzata Poszwa, Kierownik wykonawcza projektu EU TalentOn i Rzecznik prasowa Miasta Nauki • Artur Adamczyk • Adam Bała • Iwona Cichy • Weronika Cygan-Adamczyk • Maria Dębska • Radosław Hojka • Piotr Kaszuba • Aleksandra Kiernas • Małgorzata Kłoskowicz • Przemysław Kowal • Karol Kurp • Olimpia Orządała • Anna Rynk • Piotr Skrzynecki • Bartłomiej Stelmach • Katarzyna Suchańska • Małgorzata Biylnik
• Małgorzata Poszwa, Rzecznik prasowa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Rzeczniczka EMNK 2024 • Jacek Szymik-Kozaczko, Rzecznik prasowy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Rzecznik EMNK 2024 • Marek Kiczka, Rzecznik prasowy Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach • Jadwiga Witek, Rzecznik prasowy Politechniki Śląskiej (do września 2024) • Izabela Flanczewska-Rogalska, Rzecznik prasowy Politechniki Śląskiej (od września 2024) • Agata Pustułka, Rzecznik prasowy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach • Mirosław Rusecki, Rzecznik prasowy Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach • Piotr Rodak, Kanclerz Akademii Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • Dagmara Piskorz, Dyrektor Centrum Marketingu • Marek Kiczka, Rzecznik prasowy • Angelika Gagracz, Kierownik Działu Promocji Centrum Marketingu • dr Agnieszka Put, Kierownik Działu Komunikacji Centrum Marketingu
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Agata Pustułka, Rzecznik Prasowy • Michał Henke
Politechnika Śląska • Krzysztof Gronowicz, Dyrektor Centrum Promocji i Komunikacji PŚ • Jadwiga Witek, Rzecznik prasowa (do września 2024) • Iwona Flanczewska-Rogalska, Rzecznik prasowa (od września 2024), Z-ca dyrektora Centrum Promocji i Komunikacji • Natalia Miler
ZESPÓŁ ORGANIZACYJNY EUCYS 2024 • Karen Slavin, Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • Maria Mancero, Communications Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • Slaven Misljencevic, Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • Irina Tiron, Project Adviser, Research Executive Agency (REA) • dr Tomasz Rożek, Ambasador EUCYS • Aleksandra Pieniążek, Kierownik projektu • Paulina Świtała, Kierownik wykonawcza projektu • Monika Bazan, Kierownik wykonawcza projektu • Joanna Müller, Sekretarz Jury • Hanna Kostrzewska, Koordynatorka administracyjno-finansowa • Anna Rynk, Koordynator ds. promocji i komunikacji • Kacper Skalmierski, Koordynator Podróży • Natalia Bareta, Koordynator Podróży • Magdalena Jezierska, Koordynator ds. współpracy z organizatorami krajowymi • Katarzyna Suchańska, Zespół ds. komunikacji i promocji • Sylwia Krawczyk, Zespół ds. komunikacji i promocji • Magdalena Lier, Wsparcie organizacyjne
ZESPÓŁ ORGANIZACYJNY EU TALENTON • Katharina Buse, Project Adviser, Research Executive Agency (REA)
153
• Karen Slavin, Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • Maria Mancero, Communications Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • Slaven Misljencevic, Policy Officer at the DG for Research and Innovation (European Commission) • dr Łukasz Lamża, Koordynator merytoryczny • Aleksandra Pieniążek, Kierownik projektu • Małgorzata Poszwa, Kierownik wykonawcza projektu • Aleksandra Kwiatkowska, Kierownik wykonawcza projektu • Dobromiła Stano, koordynatorka administracyjno-finansowa • Anna Szrama, Koordynatorka ds. ekspertów • Piotr Skrzynecki, Koordynator ds. promocji i komunikacji
ZESPÓŁ DS. MERYTORYCZNEJ ORGANIZACJI ESOF 2024 • Dyrektor ESOF 2024, dr Dawid Matuszek • Koordynatorka Zespołu: Patrycja Kierlik, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • Monitorująca prace Zespołu: dr inż. Weronika Wolany, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Maciej Bisaga, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Aleksandra Więcek, Dział Nauki Uniwersytet śląski w Katowicach • Małgorzata Krasuska-Korzeniec, Dział Nauki Uniwersytet śląski w Katowicach • dr Agnieszka Lniak, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • Emilie Szwajnoch, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Stella Hansel-Bielówka, Dział Nauki Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr hab. Agnieszka Babczyńska, prof. UŚ, Wydział Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Elżbieta Łepkowska, Wydział Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Katarzyna Papaja, Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr n. prawn. Mariusz Miśkiewicz, Z-ca Kanclerza ds. Badawczych, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
OSOBY WYZNACZONE DO LOGISTYCZNEJ ORGANIZACJI ESOF 2024 • Ewelina Kajzerek, Pełnomocnik Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych, Urząd Miasta Katowice • Ewa Gajewska-Nowara, Biuro Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych, Urząd Miasta Katowice • Strzelczyk Katarzyna, Biuro Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych, Urząd Miasta Katowice • Anna Śmieszek- Szkutek, Biuro Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych, Urząd Miasta Katowice
ZESPÓŁ PRODUCENCKI 50 TYGODNI EMNK • Małgorzata Balewska, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Paulina Bara, Politechnika Śląska • Hanna Biela, Politechnika Śląska • Ewelina Budzińska-Góra, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Weronika Cygan-Adamczyk, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Angelika Gagracz, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
154
• Ewa Głuszek, Politechnika Śląska • Kamila Golos, Politechnika Śląska • dr hab. inż. Damian Hadryś, prof. PŚ, Politechnika Śląska • dr Ilona Hajok, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Agnieszka Jankowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Anna Kądziołka-Gil, Politechnika Śląska • Aneta Knapik, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Oskar Kozikiewicz, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • Aleksandra Kwiatkowska, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Joanna Marek, Politechnika Śląska • dr Aleksandra Nocoń, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr inż. Aleksandra Nyga, Politechnika Śląska • Krzysztof Pająk, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Dagmara Piskorz, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • dr Barbara Probierz, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • Agata Pustułka, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Mirosław Rusecki, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • Agnieszka Sepioło, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • dr Agnieszka Sikora, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Agnieszka Smykla, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • Anna Szrama, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Aleksandra Śnieżek, Politechnika Śląska • Joanna Śrubarczyk, Akademia wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • Paulina Świtała, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr Cecylia Tatoj, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Robert Wieszala, Politechnika Śląska • Aleksandra Wilk, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
ZESPÓŁ ROBOCZY ODPOWIEDZIALNY ZA REALIZACJĘ ZADAŃ ZWIĄZANYCH Z UBIEGANIEM SIĘ I PRZYZNANIEM MIASTU KATOWICE TYTUŁU EUROPEJSKIEJ STOLICY NAUKI 2024 • Przewodniczący Zespołu: Waldemar Bojarun, Wiceprezydent Miasta Katowice • Zastępca Przewodniczącego Zespołu: Maciej Stachura, Sekretarz Miasta Katowice • Zastępca Przewodniczącego Zespołu: Ewelina Kajzerek, Dyrektor zarządzająca ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice • Lider ds. współpracy, Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024: Ewa Gajewska-Nowara, Z-ca Dyrektora zarządzającego ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 w Urzędzie Miasta Katowice • Sekretarz Zespołu: Anna Śmieszek-Szkutek, inspektor, Biuro Pełnomocnika Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • dr Anna Budzanowska- Pełnomocnik Prezydenta ds. Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 • dr Justyna Szostek-Aksamit, Dyrektor Gabinetu Rektora Uniwersytetu Śląskiego, Dyrektor Zarządzająca ds. EMNK 2024 • Justyna Buchalik, Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej; • Marta Chmielewska, Naczelnik Wydziału Promocji • Ewa Czajka, Naczelnik Wydziału Księgowo-Rachunkowego • Małgorzata Domagalska, Naczelnik Wydziału Funduszy Europejskich • Małgorzata Kwapisz, Naczelnik Wydziału Budżetu Miasta • Monika Maniecka, Naczelnik Wydziału Organizacji i Zarządzania
ZESPÓŁ ROBOCZY ODPOWIEDZIALNY ZA PRZYGOTOWANIE DO REALIZACJI PROJEKTU PN. „ZIELONA STREFA NAUKI” • Przewodniczący Zespołu: Marcin Krupa, Prezydent Miasta Katowice • Zastępca Przewodniczącego Zespołu: Mariusz Skiba, Wiceprezydent Miasta Katowice, • Koordynator Zespołu: Aneta Moczkowska, ekspert zewnętrzny
Urząd Miasta Katowice • Małgorzata Domagalska, Naczelnik Wydziału Funduszy Europejskich • Katarzyna Staś, Naczelnik Wydziału Rozwoju Miasta • Magdalena Cyganek, Pełnomocnik Prezydenta ds. Centrum Nauki • Ewelina Kajzerek, Pełnomocnik Prezydenta ds. organizacji imprez strategicznych
Uniwersytet Śląski w Katowicach • Agnieszka Maj, Zastępca Kanclerza ds. Inwestycji i Zarządzania Logistycznego Uniwersytetu Śląskiego • Dariusz Laska, Zastępca Kanclerza ds. Rozwoju i Współpracy z Gospodarką Uniwersytetu Śląskiego
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • Robert Wolny, Profesor Uniwersytetu Ekonomicznego • Artur Ochojski, Katedra Badań Strategicznych i Regionalnych Uniwersytetu Ekonomicznego • Paweł Kadłubiak, Kanclerz Uniwersytetu Ekonomicznego.
Politechnika Śląska • Magdalena Letun-Łątka, Dyrektor Centrum Inkubacji i Transferu Technologii Politechniki Śląskiej • Jan Filipczyk, Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej • Ewa Steiman- Zastępca Kierownika Działu Technicznego i Inwestycji Politechniki Śląskiej
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia • Łukasz Łata, Zastępca Dyrektora Departamentu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego i Współpracy • Bartosz Rozpondek, Dyrektor Departamentu Funduszy Zewnętrznych
ZESPÓŁ ROBOCZY ODPOWIEDZIALNY ZA POZYSKANIE I REALIZACJĘ GRANTU „EUROPEAN SCIENCE IN THE CITY NEXT GENERATION” • Przewodnicząca Zespołu: dr Anna Budzanowska, Pełnomocniczka Prezydenta ds. EMNK 2024 • Zastępca przewodniczącej Zespołu: Małgorzata Mondraszek, Naczelniczka, Wydział Funduszy Europejskich • Zastępca przewodniczącej Zespołu: Dariusz Laska, Kanclerz UŚ • Koordynatorka Zespołu: Magdalena Sołtys, Główna Specjalistka, Wydział Funduszy Europejskich
Urząd Miasta Katowice • Ewelina Kajzerek, Pełnomocniczka Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • Ewa Gajewska-Nowara, Główna Specjalistka, Biuro Pełnomocniczki Prezydenta ds. Organizacji Imprez • Strategicznych • Katarzyna Strzelczyk, Główna Specjalistka, Biuro Pełnomocniczki Prezydenta ds. Organizacji Imprez • Strategicznych • Aneta Paziewska, Inspektorka, Biuro Pełnomocniczki Prezydenta ds. Organizacji Imprez Strategicznych • Maciej Grymowicz, Główny Specjalista, Biuro Pełnomocniczki Prezydenta ds. Organizacji Imprez • Strategicznych • Anna Śmieszek-Szkutek, Inspektorka, Biuro Pełnomocniczki Prezydenta ds. Organizacji Imprez • Strategicznych • Justyna Buchalik, Naczelniczka, Wydział Komunikacji Społecznej • Aleksandra Sontag, Główna Specjalistka, Wydział Komunikacji Społecznej • Patrycja Marszałek, Starsza Inspektorka, Wydział Komunikacji Społecznej • Anna Pomykała, Kierowniczka, Wydział Komunikacji Społecznej • Sandra Hajduk, Rzeczniczka Prasowa, Wydział Komunikacji Społecznej • Joanna Górska, Kierowniczka, Wydział Komunikacji Społecznej • Michał Malina, Inspektor, Wydział Komunikacji Społecznej • Michał Mendala, Główny Specjalista, Wydział Komunikacji Społecznej • Sławomir Rybok, Starszy Inspektor, Wydział Komunikacji Społecznej • Dariusz Czapla, Starszy Inspektor, Wydział Komunikacji Społecznej • Anna Królewiecka, Kierowniczka, Wydział Księgowo-Rachunkowy • Karolina Grudzień, Główna Specjalistka, Wydział Księgowo-Rachunkowy • Wioleta Zychla, Starsza Inspektorka, Wydział Księgowo-Rachunkowy • Joanna Skatuła, Główna Specjalistka, Wydział Księgowo-Rachunkowy • Lena Tokarz, Główna Specjalistka, Wydział Organizacji i Zarządzania • Monika Hornik-Młynarska, Główna Specjalistka, Wydział Organizacji i Zarządzania • Marta Chmielewska, Naczelniczka, Wydział Promocji • Łukasz Gawroński, Kierownik, Wydział Promocji • Katarzyna Włodarczyk, Główna Specjalistka, Wydział Promocji • Krzysztof Smętkiewicz, Główny Specjalista, Wydział Promocji • Barbara Wójtowicz, Główna Specjalistka, Wydział Promocji • Michalina Bajor, Starsza Inspektorka, Wydział Promocji • Magdalena Czekajska, Główna Specjalistka, Wydział Promocji • Dorota Drabek, Inspektorka, Wydział Promocji • Agnieszka Starowicz-Mańka, Pomoc Administracyjna, Wydział Promocji • Joanna Czarna, Starsza Inspektorka, Wydział Promocji
155
ZAŁĄCZNIKI
• Katarzyna Staś, Naczelnik Wydziału Rozwoju Miasta • Monika Sobczyk, Kierownik Biura Zamówień Publicznych • Grzegorz Kania, Radca Prawny, Wydział Prawny
• Monika Winkler, Starsza Inspektorka, Wydział Promocji • Marta Ferens, Starsza Inspektorka, Wydział Promocji
Ze strony Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach • dr Justyna Szostek-Aksamit, Dyrektorka zarządzająca ds. EMNK 2024, Pełnomocniczka Konsorcjum Akademickiego Katowice Miasto Nauki • Sylwia Ledwoch, Dyrektorka ds. biura organizacyjnego EMNK 2024 • Radosław Aksamit, Dyrektor ds. komunikacji EMNK 2024 • Martyna Fołta, Dyrektorka kreatywna EMNK 2024 • Ewelina Sporysz, Dyrektorka ds. organizacji wizyt i wydarzeń akademickich EMN • Gabriela Wilczyńska, Dyrektorka ds. programu młodych EMNK 2024 • Krzysztof Pająk, Dyrektor ds. produkcji programu całorocznego • dr Dawid Matuszek, Dyrektor wykonawczy ds. ESOF • Aleksandra Pieniążek, Dyrektorka ds. środków unijnych EMNK 2024 • Hanna Kostrzewska, Specjalistka działu projektów
ZESPÓŁ ORGANIZACYJNY MIASTO-REGION-AKADEMIA • dr hab. Ludwika Konieczna-Nowak, Akademia Muzyczna im. K. Szymanowskiego w Katowicach • Magdalena Palupska, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach • Marcelina Marońska, Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach • Michał Henke, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Karolina Rzepiejewska, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Justyna Bula, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach • Dagmara Piskorz, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • Agnieszka Put, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach • Ewelina Sporysz, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Aleksandra Wal, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Joanna Trąbka, Uniwersytet Śląski w Katowicach • Paulina Pruchnicka, Uniwersytet Śląski w Katowicach • dr hab inż Aleksandra Kuzior, prof. PŚ, Politechnika Śląska • Iwona Flanczewska-Rogalska, Politechnika Śląska • Anna Śmieszek-Szkutek, Urząd Miasta Katowice • Kamila Rożnowska, GZM • Aleksandra Łyszczarz, Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
KOMITET ORGANIZACYJNY Z MIĘDZYUCZELNIANEJ INAUGURACJI ROKU AKADEMICKIEGO • dr Agnieszka Smykla, Kierownik Biura Rektora, AWF • Agnieszka Karpa, Kierownik Biura Rektora ASP • Klara Kucharczyk, ASP • Agnieszka Chabior, AM • Izabela Musiał, Dyrektor Biura Rektorskiego UE • dr Dagmara Piskorz, Dyrektor Centrum Marketingu UE • Aleksandra Śnieżek, Dyrektor Biura Rektora PŚ • Ewelina Sporysz, Kierownik Biura Wydarzeń Akademickich UŚ • Aleksandra Wal • Paulina Pruchnicka • Michał Hanke, Kierownik Działu Promocji SUM • Aleksandra Wilk, SUM • Anna Śmieszek-Szkutek, UM Katowice
156
ZAŁĄCZNIK 2 Spis wydarzeń w programach całorocznych EMNK 2024 * wydarzenia, na które przebiegała rejestracja, w kolejności zgodnej z harmonogramem • Wiara, spotkanie, dialog. Trzy religie na śląskiej • Wybitni muzułmanie • Kościoły w krajach arabskich • Dziedzictwo kulturowe narodu marokańskiego • Spotkanie z językiem arabskim i jego kaligrafią oraz wykład o parzeniu kawy arabskiej wraz z degustacją • Warsztaty z ceramiki „Trzy kultury” • Na styku kultur, religii i poglądów, czyli kilka słów o wzgórzu Moria • Spotkanie z językiem hebrajskim • Promocja książki „Nie damy się wysiedlić… o żydowskim ruchu oporu w Zagłębiu Dąbrowskim” • Koncert chórów ewangelickich i gry na bandurze • Z Jerozolimy do Paryża. Krótka historia Notre-Dame • Notre-Dame płonie • Różnorodność myśli – myśli o różnorodności • Science and faith in Islamic perspective • Science and religion. Separately or together? Where did we come from, where are we and where are we going? • Weekendowe spotkanie z kulturą arabską. Ceremoniał marokańskiej herbaty • Arabska sztuka zdobienia ciała • Etnos Ensemble „Trzy kultury. Trzy Religie” • Trzy kobiety. Trzy religie. Trzy punkty widzenia? • Spotkanie z Marokiem • Motywy i symbole cmentarza żydowskiego • Śladami katowickich żydów • Żydowskie ślady • Solar Festiwal • Kraina lodu, czyli okiełznać potworny ziąb • Śpiewać każdy może! • Z archiwum Jerzego Kukuczki • Ice Show! • Magia ognia • (Nie)okiełznane zimno • Czy zimno leczy? • Naukowe zabawy w ciepło zimo • Czytanie lodu. Laboratorium lektury • Wykład z pokazami eksperymentów z fizyki „Niskie temperatury” • Mrożąca lody na patyku kuchnia molekularna • Misja Nunavut • Alboś zimny alboś gorący? Zmierz swoją temperaturę w oparciu o termometr postaw wobec filmów Harry Potter i Władca Pierścieni • Alboś zimny alboś gorący? Zmierz swoją temperaturę • Wspólny czas na „Żylecie” • Zimowe zagrożenia w górach • Zimno arktyczne i lodowce
• Zapachy Katowickiej Hałdy: Zapachy Przeszłości i Teraźniejszości (spacer olfaktoryczny) • Wieczorne olfaktorie Katowice • Koncert na saksofon, flet, syntezatory i elektronikę • Ucholokacja – dźwięk w przestrzeni, przestrzeń w dźwięku (sound walk) • Radość wspólnego muzykowania – Muzealny Chór Społeczny przy Muzeum Śląskim w Katowicach | koncert plenerowy • Mikrowyprawa krajoznawcza po Katowicach • Nocna obserwacja owadów nad Rawą • Szczęśliwy mózg. Warsztaty pomiaru fal EEG w Laboratorium Badań Kognitywnych UŚ • pokaz filmu pt: „C’mon, c’mon” • pokaz filmu pt: „Uczta Babette” • Spotkanie z Marzeną Figiel-Strzałą • InterNanoPoland 2024 • Drzewko szczęścia – warsztaty dla dzieci • Koncepcja wielofunkcyjnej struktury usługowokomunikacyjnej w oparciu o obiekty dawnej parowozowni w Katowicach • Partyzantka Formy Otwartej. Rysunek w praktyce art • Wystawa „Ideobranie. Idee i prototypy” • Deatach dislove relieve. How the fruit comes off the tree • What does water taste like? wykład i warsztaty • Opodatkowanie gier hazardowych w Polsce • Spacer po dzielnicy Załęże • Nauka na drodze – bezpieczeństwo w ruchu. Symulator lokomotywy DB Cargo. • Nauka na drodze – bezpieczeństwo w ruchu. Pokazy technologii wykorzystywanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, Państwową Straż Pożarną oraz DB Cargo • „Wokół esportu” – turnieje i prelekcje • Prelekcja: Dużo szczęścia i zdrowia… „Różne stany szczęścia” więźniów obozów koncentracyjnych • Disegno metaforico. Alternatywna historia rysunku • Rozgrywki „Gry w Osiedle” • Sesje RPG w Gliwicach (MROWISKO) • Rozgrywki i turniej gier planszowych dla szkół podstawowych w Bibliotece Śląskiej • Debata „Gry planszowe w edukacji” • Rozgrywki i turniej gier planszowych dla szkół średnich w Bibliotece Śląskiej • „Planszówki z Politechniką” w Rybniku • „Pociąg do Gier” w Wodzisławiu Śląskim • GRYdułtowy – Dzień Gier Planszowych w Rydułtowach • Turniej eliminacyjny Ogólnopolskich Mistrzostw Planszówki „Mitrys” oraz koncert pieśni bardowskich • Rysowanie dźwiękiem kontra granie rysunków • Sto lat królewskiej gry na Śląsku • pokaz filmu pt:. „Kwiat szczęścia” • Nadumysł – otwarta sesja RPG z udziałem pracowników UŚ • Strategia, cierpliwość, zwycięstwo – rozgrywki Go • Zagraj w Historię – świętujmy Dzień Niepodległości • Ogólnopolski Kongres Groznawstwa • „Balerina” seans dla uczniów szkół podstawowych • „Billy Eliot” seans dla uczniów szkół ponadpodstawowych i dorosłych. • „Deszczowa piosenka” – seans dla uczniów szkół ponadpodstawowych i dorosłych • Koncert POROSTY • Tańcząc Pinę – seans dla młodzieży i dorosłych
157
ZAŁĄCZNIKI
• Czy lodowce spowodują potop? • Niskie temperatury • Jak zwiększyć wydolność sportowca? Czy schłodzeni • Zima w medycynie czyli zimno, zimniej, leczymy • Zimowe fraktale • Życie w niskich temperaturach • Przypadek Człowieka lodu, czyli jak zimno wpływa na ślady kryminalistyczne • Ciepło ciepło, czyli rzecz o tym, jak zimno pozwala rozwiązać zagadki kryminalne • Seanse filmowe z zimnem w tle „Zimno w kinematografii” • Czy w zimowym lesie wszystko jest zimne? Spacer • Opanujemy Dolinę Trzech Stawów • Skarby prehistorycznego świata – skamieniałości • Poszukiwania skarbów sprzed setek milionów lat… • Skarby wiedzy – trening liderskich kompetencji przyszłości • Geodezyjny świat nowych technologii • Geocaching – treasure hunting game… • Life after life of underground mines • Skarby w dłoni – warsztaty z rozpoznawania minerałów • Skarby i podróbki – warsztaty gemmologiczne • Inwestycje alternatywne na przykładzie rynku metali • Jak zadbać o zdrowie – swój największy skarb • Diamenty – nasze odwieczne skarby? • Maszyny i roboty odkrywają skarby… Pokazy działani • Nieziemskie skarby • Ile jest złota w Twoim smartfonie? • Świecące skarby – tajemnicze oblicze minerałów… • Giełda skarbów Ziemi i nie tylko… • Dlaczego gwiazdy świecą? • Wszystkie gwiazdy Wszechświata • Międzynarodowe Triennale Rysunku Studenckiego • Wystawa Jurorów MTRS • Wernisaż wystawy pt. „Płynność leżąca u podstaw pewnych konstrukcji” • Światłość/czułość – warsztaty rysunkowe z dziećmi • Corpus Circulare – wernisaż wystawy • Festiwal Światła „Wdzięczność” • Kiedy ściany mają uszy • Zakreślanie – rysunek w strategiach feministycznych • Prezentacja i rozgrywki Go oraz innych klasycznych gier • Prezentacja i rozgrywki gier o tematyce historycznej • Prezentacja i rozgrywka „Bios: Genesis” • Prezentacja i rozgrywka „Bios: Megafauna” • Prezentacja i rozgrywka „Bios: Origins” • Prezentacja i rozgrywka „High Frontier” • GŁOSY Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 „Tak brzmi Miasto” • FestSlow – lokalny cykliczny festiwal – miejska garażówka • Green Gaming Seminar – Games for Climate • „Za kulisami wirtualnych światów” – spotkanie z programistami gier komputerowych (Maciej Miga i Radosław Płachta) • „Gry (nie tylko) dla niewidomych” – spotkanie z Karoliną Glanowską, autorką gry dla osób niewidomych „Niewidzialna wyspa” • „Historia wargamingu” – prelekcja Jarosława Krajniewskiego • Misy kryształowe i Gongi w Bibliotece Śląskiej • Zmysły i dialog z technologią. O trendach w dizajnie • Ogień, gaz, lot – oddech, guma, ciało: 1783 odcienie muzyki balonowej • Falowanie i spadanie – Koncert Izabeli Smelczyńskiej
• Taniec w fitnessie – Warsztaty dla nauczycieli WF szkół podstawowych i ponadpodstawowych • Taniec to zdrowie? – panel dyskusyjny na temat tańca w rehabilitacji i w lecznictwie, ale też o problemach zawodowych tancerzy. • Gala Tańca | Pokazy taneczne zespołów artystycznych • Taniec to nie obciach – Warsztaty praktyczne polskich tańców narodowych • AWF Katowice Dance Cup – Turniej Tańca Nowoczesnego • Taniec w nauce i praktyce – sesja naukowa on-line Konferencji Naukowo-Dydaktycznej Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach • Połączeni Kreatywnością: Warsztaty międzypokoleniowe • Ozdabianie ubrań malunkami, naszywkami itp. • Koło emocji – doskonała zabawa dla rodziców i dzieci. • Warsztaty dla rodziców i dzieci w ASP w Katowicach • Kreatywnie na UE – Dzień Otwarty • Tworzenie kartek okolicznościowych metodą scrapbookingu i quillingu • Tworzenie bransoletek ze sznurka i koralików metodą makramy • Warsztaty z kreatywnej fotografii • Przedsiębiorczość 4.0. Trendy, wyzwania, możliwości • Ozdabianie przedmiotów metodą decoupage • Wręczenie nagród Prezydenta Miasta Katowice dla nauczycieli • Wręczenie Nagród Prezydenta Miasta Katowice oraz JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego dla wyróżniających się uczniów i uczennic ,,Katowicki Diament Edukacyjny” • Inauguracja Miejskiego Programu Edukacji Klimatycznej ,,Klimatyczne Katowice” • Pies asystujący w europejskim mieście. Kontynuacja cyklu warsztatów edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych • A few points about lines – projekt performatywny • Przenośny festiwal literacki • Aromat zakręcony w butelce – warsztaty zerowaste • Tworzenie kwiatowych broszek ze wstążek i koralików • ZbudujMY miasto marzeń – Katowice z klocków LEGO • Wyczaruj gadżet 3D – warsztaty kreatywne • Warsztaty kreatywne Art journalingu • GŁOSY Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 – „MÓJ GŁOS” • Ogród Kreacji. Rozkwit Kreatywności / Medytacja z rośliną mocy -Tworzenie własnego totemu mocy • Interdyscyplinarna Konferencja Żywieniowa: „Wspólna Droga do Zdrowia Dzieci” • Ogród Kreacji. Rozkwit Kreatywności/Tworzenie ozdób i dekoracji • Ogród Kreacji. Rozkwit Kreatywności/Galeria otwarta. Wspólne tworzenie wystawy i ozdabianie sali dekoracjami. • FestSlow – lokalny cykliczny festiwal • Pokaz Breakingu • Terapia Tańcem • Informacja na rynku – jakie znaczenie mają newsy dla wyceny instrumentów finansowych? • Wystawa prac studentów UE Katowice Projektowanie Informacji • Sztuka szukania w labiryncie informacji • Centrum Dokumentacji Dziejów Medycyny i Farmacji na Górnym Śląsku – oryginalne źródło w badaniach z zakresu służby zdrowia w regionie
158
• System RAD-on źródłem danych o szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce| • Kulinarna odrobina mądrości: warsztaty zero waste • Wiarygodność informacji medycznej dostępnej w internecie • Polska Platforma Medyczna – zaawansowany portal wiedzy o polskiej medycynie • Mowa zwierząt – sposoby porozumiewania się w świecie zwierząt • Z AI na Ty: praktyczne zastosowania ChatGPT • Nie tylko Google – warsztaty z wyszukiwania materiałów do pisania prac naukowych w oparciu o Polską Platformę Medyczną, bibliograficzno-abstraktowe medyczne bazy danych, źródła elektroniczne • Punkt konsultacyjny: Cyberbezpieczny obywatel – jak chronić nasze informacje? • Zasoby informacyjne witryny internetowej Biblioteki SU • Unconventional forms of market communication • Zdrowe lata, Zdrowa Planeta: Warsztaty Dietetyczne dla Seniorów • Kulinarne czarowanie z nutką eksperymentu: sztuka • Informacja w drewnie zapisana – warsztaty dla dzieci • Informacja w drewnie zapisana – warsztaty dla młodzieży • Między prawdą a fantazją. Hieronim Bosch – wykład z historii sztuki • Od grochu z kapustą do mistrzowskiej kolekcji PDF-ów – zrób to z Mendeley’em – porządkowanie informacji z wykorzystaniem menedżera bibliografii • Jak nie dać się zmanipulować w świecie (dez)informacji? (Warsztaty dziennikarstwa śledczego i fact checkingu) • Rycerze Króla Artura • Zamówienia publiczne żywności – czy wiemy, co zama • Dlaczego komunikacja to nie tylko słowa? – o komunikacji niewerbalnej • Informacja dzięki, której żyjemy: co współczesna biologia mówi o przekazywaniu informacji genetycznej • Siła informacji w internecie, a rynek pracy. Budowanie marki własnej w social mediach, czyli jak być sobą w internecie i nie podpaść przyszłemu pracodawcy. • Premiera podcastu: News czy fake news – ile jest informacji w informacji? • Premiera e-booka Cyberbezpieczni. Jak zadbać o swoje bezpieczeństwo w cyfrowym świecie? • Warsztaty kreatywne z tworzenia prostych form plastycznych i dobrej zabawy • Warsztaty kreatywne z artystycznego szycia – młodzież w wieku 14–17 • Odkryj swoją Supermoc – kreatywne warsztaty nauki myślenia rozwiązaniami • Ogród Kreacji. Rozkwit Kreatywności • Prezentacja i rozgrywki gier planszowych (Stowarzyszenie Trzy Plansze) • Zamówienia Publiczne Żywności: Doskonalenie Umiejętności dla Intendentów i Dyrektorów • ARTYŚCI NA SZLAKU z okazji 80. rocznicy zwycięskiej bitwy na Monte Cassino • Rodzinna gra terenowa • finał Tygodnia Kreatywności – „LEGOwizja Katowic – miasto marzeń” – budowanie miasta marzeń z klocków Lego • Wszyscy jesteśmy twórcami – ABC własności intelektualnej • Wykład dla nauczycieli „Skuteczna komunikacja w praktyce a młodzieżowe słowa” • O śląskim duchu przedsiębiorczości • Kino Kosmos Alejandro Jodorowskiego
• W świecie czarownic i czarowników • Nowinki ze złotych czasów alchemii • Czarownice, wiedźmy czy po prostu kobiety? Ze szczególnym uwzględnieniem historii Katarzyny Włodyczkowej z Czeladzi • SZTUKA EWOLUCYJNA • Zaklęcia przemieniające materię dla zaawansowanych • Halloweenowy Kreatywny Senior • Pojedynki czarodziejów • Magiczna wyprawa przez żywioły z Inżynierią Materiałową: czarowanie z ziemią, wodą, ogniem i powietrzem • Halloweenowy Maraton Filmowy • Klasyfikator kotów, czyli jak sztuczna inteligencja pomaga w problemie klasyfikacji • W świecie alchemii – rodzinna gra terenowa • warsztaty z wystąpień publicznych • Mobilne Planetarium – cykl seansów filmów • Przyjdź z zadaniem z chemii….. • Konkurs dla przyszłych inżynierek i inżynierów • Jak walczyć o czyste powietrze? • ABC klastry i spółdzielnie energetyczne • Moc w kamieniach, czyli tajemnice surowców energetycznych od węgla do uranu • Konkursy wiedzy o sztucznej inteligencji • Potańcówka w klimacie Chicago Bluesa • BLUESOWE warsztaty i JAM SESSION w KATO BLUES FACES! • A<FESTIVAL • Srebrny wodospad • Dzień z historią i kulturą gier komputerowych w Muzeum Historii Komputerów i Informatyki • Sympozjum Transformacji Energetycznej • A<FESTIVAL – URBAN MOVIE 1 – „Kopenhaga to najszczęśliwsze miasto świata” • A<FESTIVAL – Blok Radości 1- „Skacz, skacz do miejskiego basenu na bombę” • A<FESTIVAL – urban showcase 1 • Uczenie maszynowe z zastosowaniem metod zespołowych • A<FESTIVAL – A<24 • A<FESTIVAL – agrocybernetyka • A<FESTIVAL – miejskie eksplorowanie: przez czwartą przyrodę w Rudzie 1 • A<FESTIVAL – ustawka szosowa • A<FESTIVAL – miejskie eksplorowanie: przez dachy • A<FESTIVAL – miejskie eksplorowanie: przez wille • A<FESTIVAL miejskie eksplorowanie: przez wątki ezoteryczne • A<FESTIVAL – Blok Radości 2 • A<FESTIVAL – sesja RPG • A<FESTIVAL – BLOK ŚNIADANIOWY • Odkrywanie wiedzy z dużych zbiorów danych • A<FESTIVAL – miejskie eksplorowanie: przez Park Śląski • A<FESTIVAL – miejskie eksplorowanie: przez zaplecza • A<FESTIVAL – urban movie 2 • Marsz Śląskiej Przyrody • Drony w obronności i bezpieczeństwie Kraju • Demonstracja cyfrowych technik praktycznego nauczania ratownictwa medycznego – Warsztaty pierwszej pomocy z wykorzystaniem technologii VR i XR • Warsztaty LEGO robotyki • Praktyczny przewodnik po ChatGPT • Robotic Exploration of SPACE – Turniej Robotyki dla szkół podstawowych
159
ZAŁĄCZNIKI
• Czy ten pomysł na biznes ma szanse wypalić? W skrócie o przedsiębiorczości i finansach • Od sportu do ekonomii, czyli ekonomiczne oblicza • Zielono mi! Domowe ogródki – warsztaty ogrodnicze • Inwestor indywidualny na rynku aktywów alternatywnych • Świat, który nie istnieje czyli dlaczego gry (nie tylko komputerowe) są przyszłością edukacji? • Czy sztuczna inteligencja może zajrzeć nam do mózgu? • Szpital bez pacjentów, urząd bez petentów i uczelnia bez studentów? Wykład niezwykle poważny! • Pokaz funkcjonalności robotów AI • Ścieżki zawodowe młodego pokolenia – czy studia ekonomiczno-finansowe mają przyszłość? • Czym jest cyfrowy ślad konsumenta? • Kulturowe uwarunkowania transakcji międzynarodowych,czyli jak się obrócić w międzynarodowym towarzystwie? • Jak założyć własną działalność gospodarczą? • Analityk finansowy = programista? • Zdrowo w formie: indywidualne konsultacje dietetyczne • Dlaczego dobre zarządzanie publiczne jest takie ważne? • Chat GPT i modele AI – praktyczny przewodnik • Nie zmarnuj kilku najbliższych lat! • „Artificial Intelligence in practice” – lecture • Przemysł 4.0 dla ROW 2.0 • „Nowoczesne technologie wspomagające medycynę” wykład oraz zwiedzanie EHTIC • Małe rączki, wielkie technologie: przygoda z robotami • Seans filmowy „Skradzione ciało” • „Kosmiczne odkrycia: misje, technologie i smaki” • Z babcinego przepiśnika… • Kosmiczne innowacje: eksploracja Księżyca i Marsa • Warsztaty z druku 3D • Zakres i funkcjonalność statystycznych baz danych • Zakres i funkcjonalność systemu STRATEG oraz Krajowej Platformy Raportującej – SDG • Informacja w drewnie zapisana. Drewno jako źródło informacji o cywilizacji i środowisku • W sieci fałszywej informacji – czasopisma fałszywe i drapieżne – prezentacja • Dzień otwarty laboratoriów na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej • Mitochondria – energetyczne fabryki komórkowe • Odpady w aspekcie gospodarki o obiegu zamkniętym – energetyka zero-odpadowa GOZ w praktyce • Dzień otwarty laboratoriów Katedry Maszyn i Urządzeń Energetycznych Politechniki Śląskiej • Smaczne dobre zdrowie: rodzinna odyseja ku zdrowem • PomuzykujMY • Konferencja Przemysł 4.0. Spotkanie Nauki i Przemysłu • Woda w Energetyce • Lekcja eliksirów w Hogwarcie • Tydzień Czarownic z Biblioteką SUM: Od Alchemii do farmacji w Muzeum Medycyny i Farmacji w Sosnowcu • Od lampy naftowej do utrafioletowej • Odczarować maturę z chemii – warsztaty dla nauczycieli i maturzystów • Otwarcie wystawy: Maria Skłodowska-Curie. Zakochana w nauce oraz spotkanie autorskie • Maria Skłodowska-Curie. Zakochana w nauce • Zaklęcia przemieniające materię • Otwarcie Tygodnia Sztucznej Inteligencji
• Robotic Exploration of SPACE – Turniej Robotyki dla szkół ponadpodstawowych • Drone Show – pokaz z wykorzystaniem dronów edukacyjnych z efektami świetlnymi • Spektakl Teatralny dla uczniów szkół podstawowych • OpenLab – Otwarte Laboratoria Instytutu Łukasiewicza – EMAG • Galeria VR – pokaz gier stworzonych przez studentów ASP • Międzynarodowa Konferencja „RoboServe – Roboty w Służbie Człowiekowi” („RoboServe – Robots in the Service of Man”) – dzień 1 • Warsztaty LEGO robotyki – robotyczna ręka LEGO • Sztuczna inteligencja w aplikacjach mobilnych • OpenLab – Otwarte Laboratoria Zespołu Szkół Technicznych w Rybniku • Festiwal Robotów • Warsztaty Familijne • Debata – Robotyka w Edukacji: Przyszłość Nauczania czy Technologiczna Rewolucja? • Universality in Physical Processes: from Aurora to Corona, from birth to death of stellar systems. • Zarządzanie budżetem domowym – warsztaty VR w Cieszynie • Graj w liczby z PKO Bankiem Polskim w Chorzowie • Graj w liczby z PKO Bankiem Polskim w Mikołowie • Prezentacja „Ars ludi, Ars populi, czyli sztuka w grach komputerowych” • Koncert 360 w LORI ASP • Automatyzacja procesów analitycznych • Czy całkowita energia Wszechświata to dokładnie zero? • Efektywność energetyczna w robotyce • Kształtowanie miksu energetycznego w drodze ku neutralności klimatycznej • Nowoczesne rozwiązania energetyczne w praktyce • Inauguracja Tygodnia Klimatu • Wykład „Mity i fakty klimatyczne” • Debata młodzieży i naukowców „Fakty klimatyczne” • Warsztaty „Zmiany czy zmiana klimatu, czyli jak mówić i rozmawiać o klimacie?” • Warsztaty „Modnie i klimatycznie – konsumenckie wybory a klimat” • Haiku Workshop – Poezja dla Ziemi • Roboty i łaziki w akcji: Przygody z technologią • Wehikuł czasu na planszy. Stań w kolejce i zrób zakupy w PRL • Spotkanie „Identyfikacja konsekwencji zmian klimatu środowisk wodnych” • Międzynarodowa Konferencja RoboServe – Roboty w Służbie Człowiekowi (RoboServe – Robots in the Service od Man) – dzień 2 • AI for multimedia and XR • Zajęcia z ratownictwa medycznego z wykorzystaniem symulatora VR „Trige • Prezentacja narzędzi VR: „Triage”, „Gabinet stomatologiczny”, „Sala monitorowania pacjenta”, „Anatomia” • Zajęcia chirurgiczne z wykorzystaniem symulatora VR „Narzędzia chirurgiczne • Mistrzostwa Katowic Szkół Ponadpodstawowych w szachach • Fitografie. Antropogeniczne życiorysy roślin • Justice-Centered Climate Adaptation for Resilient Cities
160
• Seminarium „Rozwiązania oparte na przyrodzie i ich rola w adaptacji miast do zmian klimatu” • Seminarium „Dobra energia dla klimatu” • Wpływ AI na gospodarkę i naukę ekonomii • Spotkanie naukowe „Klimatyczne oblicze zdrowia” • Warsztaty curlingowe „Od wody kranowej do olimpijskich kółek” • Llife cycle thinking in higher education • Is Small the new Big? – On current nuclear reactor developments • Wykład online „Paradoksy i wyzwania antropocenu” • Warsztaty „Adaptacja do zmian klimatu jako zadanie publiczne” • Wykład oraz warsztaty „Kaloria kalorii nie równa” • Spotkanie z psychologiem • Koncert fortepianowy Mateusza Dubiela • Spotkanie „Klimat na statystykę” • Autonomiczne systemy mobilne • Zielony Level dla przyszłości! Sadzimy „Klimatyczny las” • Spotkanie przy kawie „Przyjaźniej dla środowiska i mieszkańców w obliczu zmian klimatycznych” • Zielony Level dla przyszłości! Tydzień Klimatu dla dzieci • W czarnym klimacie: rzeczywistość tonie rzeczywistość • „Jedziemy z ochroną klimatu!”. Webinar o kreatywnej edukacji w duchu ekologii • Wystawa „Co po COPie? Klimatyczna droga Conferences of the Parties” • Warsztaty „Ślad węglowy – Twój wkład w zrównoważoną przyszłość” • Akcja „Sadzenie drzewa dla klimatu” • Test Wiedzy o Klimacie „Chwila dla klimatu! Czas na refleksję!” • Przełom czy zagrożenie? Rola sztucznej inteligencj • Warsztaty dla młodzieży licealnej i studentów – Pomyśleć przyszłość. Warsztaty futurologiczne • Improwizacja z Lego • „Człowieku zbadaj się na Święta” • „Zdrowa głowa” • „Było sobie życie” – prezentacja wybranego odcinka, a do tego gra edukacyjna z warsztatami pełnymi witamin – od stopy po głowę • „Było sobie życie” – prezentacja wybranego odcinka, a do tego gra edukacyjna z warsztatami pełnymi witamin – od stopy po głowę • Uwolnij napięcie wypuść korzenie • „Czy Głuchy mówi? – fakty i mity o społeczności ludzi niesłyszących” • „Człowiek wypalony” – Spotkanie w formie warsztatowej • „Dialog z przyszłością: Człowiek a sztuczna inteligencja” • Łączymy światy: sztuczna inteligencja w służbie ko • „Zimowa Herbaciarnia pachnąca zmysłami” • „Świąteczny łańcuch życzliwości” • „Co za piernik z tej choinki” • Gra Rodzinna • Przedstawienie „Renifer Niko ratuje Święta” • GŁOSY Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 – „OPOWIEŚCI SPOŁECZNOŚCI” • Ogród Kreacji. Rozkwit Kreatywności – „Człowiek jako Opiekun Życia” • Co nam w duszy gra? • Climate Mindfullness. Zakończenie Tygodnia Klimatu • Programowanie przyszłości: sztuczna inteligencja w świecie nowych technologii
• Materiały napędzają świat • Wiklina – materiał z duszą • Liga wytrzymałości • Era materiałów • Materiał na Siłę – trening z Estetykami Sylwetki • Materiałowy Escape Room- laboratorium ucieczki • Systemy rekomendacyjne – rekomendacje filmów • Co w materiale piszczy? • Wystawa modeli anatomicznych i prezentacja atlasu 3D anatomii człowieka • Anatomia człowieka – wystawa modeli anatomicznych i prezentacja atlasu 3D anatomii człowieka (Biblioteka ŚUM) • Ciało człowieka – wystawa modeli anatomicznych i prezentacja atlasu 3D anatomii człowieka (Biblioteka ŚUM) • Budowa człowieka – wystawa modeli anatomicznych i prezentacja atlasu 3D anatomii człowieka • Poznaj budowę swojego ciała – wystawa modeli anatomicznych, prezentacja atlasu 3D anatomii człowieka i ścianka zmysłów dla dzieci • O byciu wyalienowanym – wystawa „Między światami” Klaudii Wysiadeckiej • Na pograniczu dźwięku i ciszy – wystawa „Między światami” Klaudii Wysiadeckiej • Kreatywne szaleństwo-twórz z pasją • VinyLOVE – zobacz dźwięk • Materiały biomedyczne | wykłady i panel dyskusyjny • Elektryzujące materiały • Strategiczne światy – strefa relaksu • Stalowy wojownik • DREWNO – materiał przeszłości, teraźniejszości i przyszłości • Ogniem i młotkiem • Chroń się jak metal przed korozją • Nie święci garnki lepią • Ceramika • Hutnictwo – z tradycji w nowoczesność • Kolorowy świat witraży • Szczenięce Asany – joga z pieskami • Smaki materiałów • Escape room z SI • Spotkanie autorskie poświęcone najnowszej publikacji pt. „Koncern autokracja” Anne Applebaum • Premiera spektaklu „NASZA korpoRACJA” na podstawie „TOP DOGS” • spektakl „Solaris” w reżyserii Waldemara Raźniaka • Legowizja – Lego – Anatomia Kreatywne wnętrze. Wewnętrzna budowa człowieka jako inspiracja do działań twórczych • Kreatywne wnętrze. Wewnętrzna budowa człowieka jako inspiracja do działań twórczych. – warsztaty z tworzenia w glinie • Wernisaż wystawy multimedialnej „Ludzie Miasta Nauki” • Warsztaty tworzenia świątecznego stroika i wieńca • Konferencja „Człowiek w cyfrowym świecie” • Wykład „Konsument – człowiek racjonalny?” • Koncert prof. Tadeusza Trzaskalika- „Człowiek Orkiestra” • AI w robotyce • AI z robotem Photon • AI: Jak sztuczna inteligencja pomaga nam wszystkim • Panel dyskusyjny: Kobiety w rozwoju sztucznej inte • Z archiwum Jerzego Kukuczki • Pokaz filmu „Z hałdy w Himalaje”
161
ZAŁĄCZNIKI
• Muzyka jako doświadczenie. Rozmowa wokół książki Marcina Trzęsioka • Warsztaty dla dzieci Sztuka improwizacji. Warsztaty twórczości niezaplanowanej • Warsztaty: Suche kule śnieżne • Villanella. Od formy muzycznej do poetyckiej • Improwizacja w filmie dokumentalnym. MasterClass dr. hab. Marcina Koszałki • Warsztaty: świąteczne kartki pop-up twist • Wpływ pandemii gruźlicy na malarstwo, literaturę i muzykę • Polityka kulturalna miast. Między improwizacją a planowaniem • Tańczący Zorba – muzyka improwizowana i medycyna • Czy AI zastąpi człowieka? • Spotkanie autorskie z Martą Obuch • Warsztaty: świąteczne kartki pop-up prezenty • Koncert „Jubileusz 15- lecia zespołu. Ariana Savall i Hirundo Maris” • Nieimprowizowany projekt książki. Warsztaty InDesign • Warsztaty „Diorama z pingwinami i zabawki z wytłoczek dzieci z rodzicami” • Warsztaty: „Świąteczna diorama z talerzyków” • Uncharted Paths: Novel Approaches to Decarbonization • Wystawa „Między światami” • Gra w kamień, papier, nożyce • Przesiewowe badania słuchu za pomocą audiometru • Profilaktyka chorób nowotworowych – zajęcia warsztatowe na fantomach do badania fizykalnego • Rozgrywka Bios:Origins • Warsztaty „Naukowa zabawa dla dzieci: Kosmetyki i Laboratorium Mydlarskie” • Wystawa modeli anatomicznych, atlasu 3D anatomii człowieka i magiczna ścianka zmysłów dla dzieci • Warsztaty malowania toreb we wzory botaniczne • Wernisaż wystawy „Między Światami” • Gra Rodzinna „Tajemnica Człowieka – Zagadka Leonarda Da Vinci” • Otwarte laboratoria Politechniki Śląskiej związane • „Skąd się biorą dzieci – dla zaawansowanych” • „Światło, kamera, człowieczeństwo” – Pokaz filmu wraz z prelekcją. „Człowiek z żelaza” (1981) • Warsztaty „Pies asystujący w europejskim mieście. Kontynuacja cyklu warsztatów edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych” • Dzień z pracodawcą w świecie materiałów • Material LAB • Materiały dla miasta przyszłości • Exploring potentials of modern materials in realizing sustainable additive manufacturing • Poukładane do ostatniego spinacza- konsultacje tworzenia efektywnego CV • Jak wprowadzać AI w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych • Paszport do kariery- treningi rozmów kwalifikacyjnych • Moc – prędkość – sztuka hamowania • DREWNO-materiał przeszłości, teraźniejszości i przyszłości • W pogoni za adrenaliną • Nic o nas bez nas-Women in science: nauka, przemysł, życie • Tajniki materiałów • Materiały na ekologiczne tekstylia i odzież • Rozpoznawanie obrazów na przykładzie otwartej bazy • Ochrona ekstremalna – DELTA, #Enjoy safety
• Bezpieczeństwo w górach • Przygotowanie do wyprawy w góry • Archiwum Jerzego Kukuczki • Zdrowie w górach • Warsztaty wspinaczkowe „Limbo” • Górskie szlaki długodystansowe • Regeneracja po wędrówce, przygotowanie, urazy • Góry dają, góry zabierają • Wyjście w góry na skitury • Warsztaty wspinaczkowe dla dzieci • BaseCamp na Dolinie • Porozmawiajmy o górach • Emotion Control Unit • Testery Miłości: Technologiczne prototypy profilowania relacji • Spotkanie z Przemysławem Jasielskim, pomysłodawcą urządzenia Emotion Control Unit • Miłość w teledyskach • Spotkanie z Przemysławem Jasielskim, pomysłodawcą urządzenia Emotion Control Unit • Splątanie kwantowe: gdy nie wiemy, gdzie jedno ciało się kończy, a drugie zaczyna • Off love • O miłości do 3 istot – człowieka, zwierzęcia i robota • Miłość w kryzysie, czy ideał sięgnął bruku? • Filozoficzna erotyka – od abstrakcji do relacji • Unhappy Endings. Poems for the Broken Hearted • Ludzkie postrzeganie boskiej miłości. Krótka historia bolesnych pomyłek • Testery Miłości: Technologiczne prototypy profilowania relacji • Życie podatkowo-finansowe małżonków i partnerów przed małżeństwem, w trakcie i po rozwodzie – co się zmienia? • Czy uważność (mindfulness) może poprawić jakość relacji romantycznej? O znaczeniu uważności dla funkcjonowania w związku i doświadczania miłości • Takotsubo. Zespół złamanego serca, czyli potęga chorego umysłu • Miłość okiem filozofa – warsztat rozwojowy • Extended-Self Love: Material imagination and healing from Eating Disorders • Eksperyment naukowo-artystyczny EEG Kiss, Lance&Matt • „…i żyli długo i szczęśliwie” – psychologiczne co nieco o zmianach w satysfakcji z bliskiego związku, o których nie piszą bajki • Otwarcie wystawy: Antropocen. Niszcząca miłość miasta • Antropocen. Niszcząca miłość miasta • Gwiazdy, mapy miłosne i aplikacje – wyznaczanie trasy, której punktem końcowym jest miłość • Spotkanie z żywymi Książkami Żywa Biblioteka • Miłość w czasach Netflix • Sesja naukowa O humorze i humorach • Badania naukowe na wesoło. Spotkanie z Crazy Nauką i nagrodą IG Nobla • Self-reflection z humorem. Wizualizacja danych w codziennym życiu • Klasyka komedii polskiej w kinie Światowid. „Miś” Stanisława Barei • Klasyka komedii światowej w kinie Światowid. „Pół żartem, pół serio” • Warsztaty jogi śmiechu w Mieście Nauki • Rysunki z humorem. Warsztaty rysunkowe • Teatr Improwizacji Impro Silesia w Mieście Nauki
162
• Chrońmy ciemne niebo! • Teleskopowy pokaz Słońca wśród planet • Mój pierwszy teleskop i ciemne niebo • Paradoks Fermiego, czyli gdzie są ci kosmici? Spotkanie z twórcami science fiction • Astronauci poszukiwani! Selekcja psychologiczna do misji kosmicznych • Obserwacje astronomiczne • Budujemy nadajnik SSTV – transmisja obrazów ze stratosfery i kosmosu • Minimisje stratosferyczne • Start misji stratosferycznej • Balonem przez atmosferę • Astronomy on Tap • Zbuduj rakietę! • Poznaj Kosmos z Paxim • Kariera w sektorze kosmicznym • Meteoryty, przybysze z kosmosu • Projektowanie baz księżycowych w Tinkercad • Śląsk z orbity, czyli zdjęcia satelitarne w edukacji • Prawa Keplera w działaniu • Pokaz filmu „Proxima” poprzedzony dyskusją „Kobiety w Kosmosie” • Łazik marsjański z Politechniki Śląskiej • Cykl wykładów Nauka jest kobietą • Gala Finałowa LXVII Olimpiady Astronomicznej oraz finał konkursu Direction: Space • Wystawa obrazów generowanych przez Sztuczną Inteligencję • Liczymy (na) matematykę. Jak zostać aktywnym i kreatywnym nauczycielem • Od zera do miliona, czyli dlaczego „nic” ma wartość • Generowanie obrazów przy pomocy narzędzi AI – Sztuka ewolucyjna • Seminarium online dla doktorantów i pracowników naukowych The Coq proof assistant in research and in teaching: a personal perspective • Warsztaty online o inwestowaniu – Od kryptografii do kryptowalut, czyli jak zapis cyfrowy może mieć wartość • Koncert Akademickiej Orkiestry Symfonicznej im. Karola Szymanowskiego pod dyrekcją Mikhaila Meringa • Liczbami po Świecie Biznesu: Wprowadzenie do Rachunkowości • Ogólnopolskie warsztaty Oscylacje 2.0 • Organizm w liczbach • Nieskończoność a modelowanie wielowymiarowe w sporcie • Mecz matematyczny • Warsztaty ciągłe z historii matematyki – Kawiarnia szkocka • Warsztaty ciągłe dla dzieci i młodzieży – Zagadki logiczne • Turniej szachowy πonek • Pokazy chemiczne Chemiczne 2+2 • Warsztaty z budowy i programowania lego-robotów 3-2-1 shake-it micro:bit • Finanse? A skąd się to bierze? • Sięgaj, gdzie wzrok nie sięga dzięki skanerowi rentgenowskiemu • Warsztaty chemiczne Magiczna chemia • Łut szczęścia czyli ile? Miary staropolskie • Co światło powie nam o leku? • Święto Liczby Pi • Warsztaty z geometrii dla uczniów Matematyczne czary • Technologie druku 3D w lotnictwie • Bieg na dystansie 1000*π • Debata i projekcja filmu „Dowód”. Wizerunek kobiety–matematyka
• Akustyczny self-care • Dźwiękowy Self-Care • Interferencje • Weekendowe spotkanie z akustyką – nauka i zabawa • Ekspresyjne formy zapobiegające wypaleniu zawodowemu • Sztuka dla dobrostanu człowieka • Moje dźwiękowe miasto • Bieg Wirtualny w ramach Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 „Biegnę po zdrowie” • Konferencja Naukowa Wirusy w Naszym Życiu • Uroczyste otwarcie wystawy Accelerating Science wykład dla młodzieży oraz zwiedzanie wystawy (P/0/01) • Gra o tematyce zdrowotnej i związanej z wirusami dla uczniów wyłącznie szkół licealnych • Dzień Otwarty Katedry Mikrobiologii i Immunologii • Międzyuczelniane Forum Młodych Naukowców Wirusy w Naszym Życiu II • Materiały inteligentne – wykład dla studentów • Oficjalna projekcja filmu Kampania STOP HPV • Czy wariograf naprawdę jest w stanie wykryć kłamstwo? – warsztaty dla młodzieży • Modelowanie procesów biznesowych w notacji BPMN • Bieg Biegnę po zdrowie w myśl 7 zasad jak żyć, aby nie dać się wirusom! • Zarządzanie przedsiębiorstwem w chmurze – warsztaty z SAP Cloud Solution (4/17) • Konferencja Klubu Młodego Odkrywcy – konferencja dla młodzieży (KatoScience Corner) • Nanotechnologia szansa czy zagrożenie? • Druk 3D w przeciwdziałaniu COVID-19 i w służbie zdrowia – warsztaty dla młodzieży • IV Sympozjum BPM 2024 • Niedzielna przychodnia • Modern ways of teaching (in STEM) with examples from selected projects • Nowe Technologie w pracach młodych naukowców • ACCELERATING SCIENCE – wystawa (biblioteka kampus Chorzów) • Transformacja energetyczna – wyzwanie dla gospodarki • Inteligentne rozwiązania dla zdrowia i komfortu • Materiały luminescencyjne – czyli jak otrzymać szkło, które świeci bez podłączenia do prądu elektrycznego • Znaczenie danych w modelowaniu procesów wg BPMN • Offlajnowi – warsztaty Mózg vs. Technologia • Food chain – sympozjum (spinPLACE) • Zaglądnąć w głąb ciała • Piknik z Nowymi Technologiami – piknik rodzinny (kampus Chorzów) • Materiały przyszłości na Śląsku – konferencja dla biznesu (CINIBA) • Budżet domowy – dlaczego rodzice mówią: „Jak dorośniesz, to zrozumiesz”? • Międzynarodowa wystawa sztuki z okazji Światowego Dnia Sztuki • Mebel inspirowany architekturą • TOP 12 – Mój pierwszy projekt • Warsztaty Ceramiki i szkła • Spacer architektoniczny „Architektura nauki” Pałac Młodzieży • Spotkanie Motywy architektury we współczesnej książce • Wielotematyczne otwarte seminarium naukowe • Roboty – czy jest się czego bać
163
ZAŁĄCZNIKI
• Miniwykład połączony z występem artystycznym Studenckiego Zespołu Pieśni i Tańca „Katowice” – O liczbach w muzyce • Debata „Quo vadis Katowice?” połączona z otwartym spotkaniem firm członkowskich Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach • Festiwal WUD Silesia 2024 – Miasto Wiedzy • Spotkanie dla młodzieży szkół ponadpodstawowych „Jak działa miasto?” • Warsztaty dla studentów WPiA UŚ „Zakres i funkcjonalność statystycznych baz danych” • Wystawa „Antropocen” • Miasta gąbki – rzeki • Miasta gąbki – drzewo • Spacer – Moderna • Spacer – Zwiedzanie Spodka • Spacer – Murale • Nocne Zwiedzanie Spodka • Klimatyczne Katowice – transformacja energetyczna • Pierwsza lekcja pokazowa w ramach „Eurobasket 2025” • „Szwendanie Kłodnickie” śladem północnej części Górnych Lasów Pszczyńskich z Kokocińca na Radoszowy • Spotkanie autorskie z Leszkiem Jodlińskim, autorem książki „Mieszkanie kawalera” • Wernisaż „SZTUKA POLECANIA na czasy rozpędzonej kultury”. • Spacer – Nowe Katowice • Projekcja filmu pt. „Po co nam architekci?” połączona z debatą • Ars Electronica Animation Festival on Tour – „Electronic Theatre” • Wręczenie certyfikatów „Samorządowy Lider Edukacji” • Seminarium „Jak działają metropolie i obszary metropolitalne w Europie Środkowej?” • Miasto jako ekosystem • Poznawanie siebie – fiksacja na ego czy rozwój? • Jak oddolnie naprawić miasto? • Wspólnota. Mieszkańcy. Metropolia. • Outsourcing samokontroli? Jak świat cyfrowy wpływa na naszą samoregulację • VIII Wiosenne Forum Samorządów Uczniowskich • Wernisaż wystawy pt. „Widoki z bliska” • Zawód infobroker. Teoria i praktyka usługowej działalności informacyjnej • Warsztaty i debata na temat zielonych dachów • Zielone dachy – prezentacja dla mieszkańców • 2 miliony nasion • Spektakl dla dzieci KOT W BUTACH w wykonaniu Teatru Blaszany Bębenek • Naukowy Tramwaj • Seans filmowy dla dzieci połączony z warsztatami „Jakub, Mimmi i gadające psy” • Pobudź Dialog – Ogrody mocno społeczne • Spacery dźwiękowe • Spacery dźwiękowe • Dźwięk i jego droga • W poszukiwaniu harmonii: pielęgnowanie życzliwości i uważnej świadomości na scenie • Parents as Nurturing Resources: A Family Integrated Approach to Music Therapy for Neonatal Procedural Support • Wizyta studyjna w Miejskim Szpitalu w Rudzie Śląskiej • Dźwięk jest wśród nas – eksploracja dźwięków w społeczności • NIECH CI SIĘ SZCZĘŚCI • OJ WESNA KRASNA!
• Ergonomia pracy biurowej – dopasuj wysokość biurka do twoich parametrów ciała • Zdjęcia z nowymi ławkami nr 1 i 2 – BenchMan Kato Nauka • Zdjęcia z nowymi ławkami nr 3 i 4 – BenchMan Kato Nauka • Zdjęcia z nową ławką nr 5 – BenchMan Kato Nauka • Performance artystyczno-fotograficzny – układ i zdjęcia z koszulkami KATOWICE MIASTO NAUKI • Warsztaty ceramiki i szkła • Posturologia poznawcza a codziennie czynności w życiu człowieka – wykład z warsztatem – Rafał Wysocki i Marek Podkowa • Festiwal Organowy – Inauguracja nowych organów w sali koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • Muzyczne spotkanie edukacyjne – „Obrazy zamknięte w piszczałkach” – Roman Hyla i Kazimierz Salik • Serce i Mózg. O miłości i wspólnej pracy pisarskiej rozmawiają Jacek Dehnel i Piotr Tarczyński • Festiwal Organowy – Inauguracja nowych organów w sali koncertowej Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach • Usłysz swoje organy, czyli rozmowa o organach wewnętrznych, profilaktyce i badaniach przesiewowych • Festiwal Organowy – Kursy mistrzowskie dla organistów prowadzone przez Oliviera Latry • Koncert na pozytywie połączony z wykładem: Stanisław Pielczyk – pozytyw, Tadeusz Trzaskalik – wprowadzenie • Spotkanie warsztatowe: Kompetencje organów administracji rządowej i samorządowej w zakresie finansowania instytucji kultury w Polsce – Małgorzata Grząba-Włoszek • Recital organowy – Olivier Latry • Minikonferencja Koła Naukowego Organistów: Organy jako jeden ORGANizm • Zwiedzanie Muzeum Organów z prof. Julianem Gembalskim • Wykład: Organy ochrony konsumenta – czym są i jak mogą nam pomóc w codzienności? • Organowy koncert muzyki improwizowanej: ImproWizje. • Super materiały: odkryj potencjał dla Nowych Technologii! • Nowe technologie w badaniach nad materią jądrową • Kryptowaluty i technologia blockchain • Otwarta próba w Operze Śląskiej • Koncert muzyki polskiej w 100. rocznicę śmierci Mieczysława Surzyńskiego Jan Bokszczanin – organy • Co w brzuchu gra? Warsztaty dla dzieci. Szymon Franczyk, Grażyna Leja-Franczyk • Usłysz swoje organy, czyli rozmowa o organach wewnętrznych, profilaktyce i badaniach przesiewowych • Koncert organowy – Oblicza wariacji • Ale o tym nas nie uczyli’. Dyskusja i Q&A o tym jakich umiejętności oczekują pracodawcy dziś i przyszłości • Spotkanie z prof. Andrzejem Bochenkiem • Uroczysta inauguracja Tygodnia Pieniądza. Historia polskiego złotego • Zabezpieczenia banknotów • Fakty vs. mity: Prawdziwe oblicze doradcy finansowego • Sztuka odkładania pieniędzy na wymarzony cel • 100 rocznica utworzenia Banku Polskiego S.A. – wystawa zewnętrzna • Gra miejska w Rudzie Śląskiej • Oblicza współczesnego pieniądza- od gotówki do pieniądza i płatności cyfrowych
164
• Capgemini Poland – stoisko dla uczestników • Rachunek wartości pieniądza w czasie • Podatki, opłaty, cła, czyli pieniądze publiczne • Ruch okrężny pieniądza w gospodarce • Gra miejska w Rybniku • Poznaj NBP – zajęcia edukacyjne • Autentyczność pieniądza. Metody zabezpieczeń znaków pieniężnych • Płatność wzrokiem – fikcja czy rzeczywistość? Innowacje w usługach płatniczych • Seminarium pt.: „Finansowe formy wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw” • Pieniądz w wirtualnym świecie – finansowy aspekt branży gamingowej i e-sportowej • Dzień Przemysłu Lotniczego (Katowice) • Dzień Transportu Lotniczego (Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice) • Dzień Bezzałogowych Systemów Powietrznych • 100-lecie Banku Polskiego S.A. – wystawa wewnętrzna • Gra miejska w Sosnowcu • Dzień kształcenia, edukacji i szkolenia lotniczego • Edukacja finansowa – Promowanie zdrowych nawyków finansowych • Historia pieniądza a sztuka inwestowania • Dzień Dronów i modeli latających – I Dzień pokazów lotniczych • Scorehunter- jak ocenić wiarygodność kredytową? • Lotnictwo ogólne i samoloty odrzutowe – II Dzień pokazów lotniczych • Bezpieczeństwo finansowe seniora • Oszczędności a inwestycje – podejście praktyczne • Bezpieczne pieniądze • Poznaj NBP – warsztaty dla dzieci i młodzieży • The past, present and future of finance • Najlepszy kapitał- inwestycja w siebie • Złoto jako pieniądz światowy i miernik porównawczy walut • Pieniądz w sztuce • Cyberbezpieczeństwo w świecie pieniądza. Uroczyste podsumowanie i zamknięcie Tygodnia Pieniądza • Słów kilka o pieniądzu i finansach • Jednostka urojona • Michał Chojecki / Circulation • Idea i praktyka zinów. Self-publishing dla artystek i artystów. Spotkanie z Michałem Chojeckim z Oficyny Peryferie • CINiBA bez tajemnic – wycieczka po gmachu CINiB-y • Zrób z nami zin o Katowicach • Otwarte Pracownie Artystyczne. Pracownia badań nad ekslibrisem współczesnym • Warsztaty tworzenia opraw książkowych z papieru marmurkowego • Książki bez słów – spotkanie dotyczące książek fotograficznych • Włączenie jako szansa – z dostępnością i projektowaniem dla wszystkich w stronę biblioteki przyszłości. Warsztaty z Gregorem Strutzem • Każdy może ocalić morze • Od oprawy do okładki – prelekcja • Odwiedziny w bibliotece – student w bibliotece akademickiej • Nasze początki – literatura techniczna w Bibliotece Politechniki Śląskiej • Ukryta przyjemność czytania kryminałów • Otwarte Pracownie Artystyczne. Pracownia projektowania graficznego
• Wehikuł czasu – atlasy anatomiczne wczoraj i dziś • Modele anatomiczne • Wystawa miniaturowych książek • Targi pracy firm lotniczych • Konkurs dla szkół średnich • Prezentacja sprzętu technicznego portu lotniczego • Konkurs dla szkół średnich • Prezentacja bezzałogowych statków powietrznych • Konkurs dla szkół podstawowych i średnich • Junior Droniada • Prezentacja dorobku kół naukowych uczelni wyższych kształcących w zawodach lotniczych • Spotkanie lotniczych pokoleń • Pokazy lotnicze – drony i modele latające • Nocny pokaz dronów • Występ taneczny w Centrum Katowic – niespodzianka • Wystawa prac studentów Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej • Gra towarzyska, rodzinna i terapeutyczna „Otwarcie być ze sobą” • Finansowe formy wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw • Międzynarodowe Kursy Mistrzowskie. Oddech – Muzyka. KOD Edukacji Muzycznej: Kodaly-Orff-Dalcroze – Dzień I • Oddech w medytacji mindfulness. O znaczeniu koncentracji na oddechu dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Uważność – Oddech. • Oddech – rytm i ruch • Międzynarodowe Kursy Mistrzowskie. Oddech – Muzyka. KOD Edukacji Muzycznej: Kodaly-Orff-Dalcroze – Dzień II • Oddechowa praktyka pielęgniarska • Koncert Akademickiej Orkiestry Dętej pod dyrekcją Jarosława Ignaszaka • Międzynarodowa Konferencja Naukowa Breath, Music and Music Therapy – Dzień I • Akordeon – instrument z jednym płucem. • Koncert Akademickiej Orkiestry Dętej pod dyrekcją Jarosława Ignaszaka • Międzynarodowa Konferencja Naukowa Breath, Music and Music Therapy – Dzień II • Akordeon – instrument z jednym płucem • Sztuka narracyjna jako wytchnienie, czyli od eskapizmu, sublimacji do kompensacji wydłużonych muzyką • Dla uszka maluszka • Dźwięk, który budzi do życia • Pokolenia • Leśna gra rodzinna Cztery Królestwa • Oddech jako inspiracja i esencja wykonania utworu • Oddychaj! To tylko (aż) trema • Oddech, który porusza – praca z oddechem oraz manipulacją energii • Fraszkoterapia bez recepty. Na choroby są sposoby • Między Światami • Międzynarodowy Studencki Przegląd Projektowy AGRAFA 2024 • Muzeum Techniki: Zorganizowane oprowadzanie. • Trening funkcji poznawczych • Trening funkcji poznawczych • Prezentacja książek – poradników o tematyce zdrowotnej • BeMW – rusz się, zachowaj równowagę i będziesz mógł więcej
165
ZAŁĄCZNIKI
• Jeden obraz jest wart więcej niż tysiąc słów – historia ilustracji medycznej. Oprowadzanie po wystawie. • Artystyczne książki obrazkowe dla dzieci • Spotkanie: Jak można zaprojektować książkę? – ciekawe realizacje w Bibliotece ASP w Katowicach • Umberto Eco i biblioteka świata – pokaz filmu • Spotkanie z bajką matematyczną • Otwarte Pracownie Artystyczne. Pracownia ilustracji i plakatu • Wiedza w pięknej szacie. Od książek popularnonaukowych do informacyjnych – polskie 100 lat • Wydawniczy biznes Edwarda Feitzingera. Magia w XIX-wiecznej literaturze dla ludu • Małe jest piękne – spotkanie z autorką wystawy i rozmowa na temat pasji kolekcjonowania miniaturowych książek • Międzynarodowy Studencki Przegląd Projektowy AGRAFA 2024. Oprowadzanie po wystawie • Rajza do CINiB-y – wycieczka po gmachu CINiB-y, po śląsku • Terapeutyczna funkcja książki – spotkanie z Magdaleną Walą • Czytaj Miasto. Tożsamość w mieście. Spotkanie z Anną Cieplak „Ciało huty” oraz Anouk Herman „Nigdy nie będziesz szło samo” • Zanim etnolog napisze książkę… Słów kilka o unikatowych zielnikach, notatnikach i fotografiach cieszyńskiego Archiwum Polskiego Atlasu Etnograficznego • Dawna Książka Naukowa – oprowadzanie kuratorskie po wystawie • Spotkanie z autorką publikacji „Między Światami” – Klaudią Wysiadecką • Otwarte Pracownie Artystyczne. Pracownia komiksu i sztuki narracji • Themersonowie – ludzie książki • Początki druku – spotkanie z grą planszową Gutenberg oraz warsztaty introligatorskie w Oficynie Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach • Atlasy anatomiczne online – warsztaty • Doktórka od familoków – spotkanie z autorką książki – Magdaleną Majcher • Warsztaty – Kolektywny atlas dzielnicy – ciąg dalszy – książka • Gala Bohaterów Literackich • Międzynarodowy Studencki Przegląd Projektowy AGRAFA 2024. Oprowadzanie po wystawie • Spotkanie integracyjne pracowniczek i pracowników bibliotek akademickich • Jeden obraz jest wart więcej niż tysiąc słów – historia ilustracji medycznej. Oprowadzanie po wystawie • ONO MA TO – warsztaty literacko-dźwiękowe z Asi Miną • Miasto książek. Spacer śladami dawnego cieszyńskiego drukarstwa i księgarstwa • Spotkanie autorskie z Rafałem Julianem Kordeuszem • Książka od deski do deski – zwiedzanie Muzeum Drukarstwa połączone z warsztatem introligatorskim • MULTIMEDIALNY WIECZÓR ORGANOWY • Gaberbocchus Press. Niezgoda na konformizm Oblicza Franciszki Themerson • Książka dobrze zaprojektowana – zacznijmy od dzieci. Laureaci 8. edycji konkursu • Skarby Biblioteki Teologicznej. Wystawa online w 100-lecie książnicy • Biblioteka od zaplecza • Kultura fizyczna i sport w Kolekcji Książki Dawnej Biblioteki AWF w Katowicach
• Zbawienna moc żonglowania • Mindfulness – trening uważności • Ćwiczenia wzmacniające mięśnie i kości • Aqua senior • Warsztaty Metaverse • Nordic walking – ścieżka zdrowia • Pamiętam tylko kiedy chcę je sobie przypomnieć, to zapominam – Jak zmniejszyć związane z wiekiem ryzyko utraty pamięci • Długość życia mieszkańca województwa śląskiego w świetle danych statystycznych • Wiek niejedno ma imię – wielowymiarowa konceptualizacja procesu starzenia się • Warsztaty dla Seniorów z elementami muzykoterapii • Farmakologiczne sposoby przedłużania życia • Kącik Opiekuna • Warsztaty tworzenia kul kąpielowych • Dziarskim krokiem • Krytyka koncepcji różnorodności międzypokoleniowej • Muzyczny oddech z praktyką uważności • Człowiek w centrum uwagi cyberprzestępców • Jak zdrowo się starzeć? • Zwiedzanie w VR (wirtualna rzeczywistość) • Warsztaty dla uczniów klasy I • Wystawa prac artystów z niepełnosprawnościami poznawczymi + komentarz na temat roli aerterapii • Skuteczna współpraca wielopokoleniowa • Profilaktyka dla seniorów • Warsztaty i ćwiczenia mięśni dna miednicy • Seksualność wieku podeszłego • Świat Technologii na wyciągnięcie ręki • Razem zmienimy świat na lepszy • O tajemnicach ciotki Zefy i śląskim pograniczu z Anną Dziewit-Meller rozmawia Artur Madaliński | spotkanie otwarte dla publiczności • Zaraz, jak to będzie po śląsku? Mam to na końcu języka! Wykład konwersatoryjny poświęcony śląskiemu językowi literackiemu • Serce Śląska| Wycieczka do Ustronia • „Ja i moje książki – to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak” – promocja publikacji i spotkanie z autorkami książki | Spotkanie literackie i promocja książki • Rzeka Rawa – od źródeł do ujścia, od przeszłości do teraźniejszości |wyjazd terenowy • Od monokryształu Jana Czochralskiego do grafenu – otwarcie wystawy • Crystal Landscapes – otwarcie wystawy i wernisaż • Crystal Landscapes – wystawa prac multimedialnych Marii Constanzy Ferreiry i studentów ASP • Od monokryształu Jana Czochralskiego do grafenu • Kryształy są wszędzie • Kryształy z papieru • GRAFFITI • Przepis na kometę – wykład z pokazem • Projekcja filmu dokumentalnego z polskimi napisami „The Mystery of The Giant Crystals” + projekcja filmu „W głowie się nie mieści 2” • Kryształy wokół nas – zwiedzanie wystawy, wykład i warsztaty • Jesteśmy dziećmi Wszechświata
166
• Warsztaty kreatywne „Eko warsztaty z drewna osikowego – EMNK 2024” • Warsztaty „Architekt struktur” • Wykład „Tajemnice kryształów lodu” • Wykład „Jak hodujemy kryształy materiałów innych niż sól kuchenna i cukier?” • Warsztaty „Krystaliczna natura kryształów” • Warsztaty interaktywne „Krystaliczna czystość” • Konferencja naukowa „Kryształy – porządek, piękno i użyteczność” wraz z Galą wręczenia nagród Laureatom „XI Ogólnopolskiego Konkursu Wzrostu Kryształów dla Młodzieży Szkolnej 2024” • Wystawa interaktywna „Carboneum” • Zwiedzanie i relaks w „Parku 12C” • Kryształowy Spacer Dźwiękowy • Szklana harfa • Czarne złoto – o tradycjach górniczych związanych z węglem • Co wspólnego mają kryształy z powstaniem materii ożywionej, pojęciem masy i upływem czasu? • Monokrystaliczne łopatki silników lotniczych – niewielkie elementy o wielkim znaczeniu • Nano-obraz makro-świata • Materiały w mikroskopii elektronowej • Jak wywołać ducha kryształu? • Zobaczyć z bliska • Kryształy małe i duże • W świecie atomów • Wpływ struktury kryształów na jego własności na przykładzie diamentu, grafitu i białek – jak otrzymać nowe leki? • Warsztaty terenowe dla młodzieży z kodami QR – „Razem zbudujemy przyszłość” • Wykład otwarty „Od bałaganu do porządku i z powrotem • Przystanek Nauka „Zaskakujące kryształy” • Rodzinna gra terenowa z Uniwersytetem Śląskim „W Poszukiwaniu Kryształów” i piknik w Dolinie Trzech Stawów, Harpagan z Tres Amigos • Śląskie krajobrazy w baśniach | Wieczór literacki z prelekcją • Teatr w Kattowitz/ Katowicach 1907-1905; Theatermachen in Kattowitz/Katowice 1907-1945| Kuratorskie oprowadzenie po wystawie • Literacko-historyczny spacer po Katowicach • Szukając śladów. Spacer po Bytomiu • Z szacunkiem wobec starości – przypadek gruziński • Studencki program kosmiczny Koła Naukowego „Silesian Aerospace Technologies” • Co słychać w kosmosie? Spotkanie z dr. Sławoszem Uznańskim – astronautą projektowym Europejskiej Agencji Kosmicznej • Dzień Transportu Samochodowego – zajęcia na symulatorach i pokazy pracowni oraz na hamowni podwoziowej i silnikowej • Kosmiczny trening z astronautą Sławoszem Uznańskim • Dzień z Pracodawcą w Transporcie Samochodowym • Finał Konkursu Wiedzy o Transporcie Samochodowym • Wirtualne warsztaty w przemyśle samochodowym • Katowice miasto nauki i edukacji dla nowoczesnego transportu samochodowego – cele, wyzwania, aktualne badania, nowe technologie • Dzień Transportu Szynowego – zajęcia na symulatorach kolejowych, pokaz makiety kolejowej oraz pokazy pracowni związanych z transportem szynowym • Per Saecula. Szwendanie Murckowskie
• Skały i minerały Górnego Śląska – nie tylko węgiel… | oprowadzanie po wystawie • Zwiedzanie Muzeum Geologii Złóż im. Cz. Poborskiego • GRAFFITI • Warsztaty „Architekt struktur” • Przepis na kometę – wykład z pokazem • Crystal Landscapes – wystawa prac multimedialnych Marii Constanzy Ferreiry i studentów ASP • Od monokryształu Jana Czochralskiego do grafenu • Development of transport sector in Morocco: current projects and future perspectives • Rozstrzygnięcie konkursu i wskazanie laureatów • Modele pojazdów elektrycznych, hybrydowych i wodorowych • Warsztaty dla mieszkańców – Jak prawidłowo zbudować sobie dach zielony • Multimedialny wieczór organowy • Warsztaty tworzenia wycinanek ludowych z motywami historycznymi miasta Katowice • Promocja książki „Wojny niebieskie. W środku najbrutalniejszego gangu kiboli” i spotkanie z autorem Marcinem Pietraszewskim • Kolektywny atlas dzielnicy • II. International Academic Conference „Energy justice & energy transition” • Wycieczka po CINiB-ie | oprowadzanie po Bibliotece w języku śląskim • Kampania edukacyjno – zdrowotna w zakresie prewencji raka | mobilny kontener unijnej kampanii „Spójrz Polsko!” w ramach europejskiej Misji Rak. • Zwiedzanie Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA • Spacer po uroczysku Buczyna • Sprawdź jakim mówisz głosem! Konsultacje logopedyczne • GŁOŚniej o życzliwości! Promowanie kampanii społecznej • Inauguracja CAMP DREAM. SPEAK. LIVE – ODWAŻ SIĘ MARZYĆ, MÓWIĆ I ŻYĆ! • Postaw na uważność, gdy stres odbiera ci głos! • CAMP dzień II • W sercu Śląska. W Nikiszowcu. W Centrum Zimbardo. Zmiana zależy od nas. • Wielogłos o logopedii – otwarte forum młodzieży • Jak mówić, by nas słuchano i rozumiano? • CAMP dzień III • Każdy głos jest ważny! Każdy głos się liczy! Parada i otwarty mikrofon • Mój głos, twój głos, nasz głos – matki i córki w relacji • Joga dla głosu – uwalnianie głosu dla każdego • CAMP dzień IV • Pomóżmy dzieciom mówić życzliwym głosem! • Każdy z nas jest inny, każdy taki sam – wszyscy mamy prawo do mówienia swoim głosem! Warsztaty dla dzieci InterACT • Twardość psychiczna – potrzebujesz? Decydujesz! • CAMP dzień V • CAMP Dream. Speak. Live. Poland – Wielki Finał! • Dbaj o swój głos, doceniaj swój głos! • Seeing the voice: using Praat for speech analysis and in speech therapy / Zobaczyć głos – wykorzystanie programu Praat do analizy mowy i w terapii logopedycznej • Stuttering and cluttering. Everybody has a voice! Jąkanie i giełkot – wszyscy mają głos! Międzynarodowe seminarium • Spotkanie z Żywą Książką – oddajmy głos osobom uciszanym!
167
ZAŁĄCZNIKI
• Open innovation artistique comme moyen de promotion touristique de la culture des minorités du Maroc et de la Silésie / Otwarta innowacja artystyczna jako sposób promocji turystycznej kultury mniejszości w Maroku i na Śląsku • Ukryte oblicze podziemnego miasta | wykład • Rola muzeum w procesie zachowania dziedzictwa górniczego |prelekcja • Śląscy arystokraci – śląscy milionerzy | wykład otwarty • Dzień z Pracodawcą w Transporcie Szynowym • Wytańczyć ołowicę. Spotkanie z reżyserką spektaklu „Matka Boska Szopienicka” • Finał Konkursu Wiedzy o Transporcie Szynowym • Wirtualne warsztaty w transporcie szynowym • Dawny Śląsk w malarstwie Mariana Knapika, Grupa Janowska | wernisaż wystawy • Katowice miasto nauki i edukacji dla nowoczesnego transportu szynowego – cele, wyzwania, aktualne badania, nowe technologie • Dzień Transportu Lotniczego • Wpływ długotrwałej emisji zanieczyszczeń – środowiskowe, zdrowotne i społeczno-kulturowe skutki hutnictwa metali nieżelaznych | debata • Rawa – wczoraj, dzisiaj, jutro | rozmowa • Z Katowic w świat: Gerda Stryi-Leitgeb i Ruth Storm • Etnospacer „Śladami dawnej magii czyli opowieść o południcy, zmorach i utopcach” zakończony warsztatami z wykonywania toreb z linorytem beboków • Dzień z Pracodawcą w Transporcie Lotniczym • Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Transport Problems • Między duchem a materią – Agnieszka Pilchowa i inni czyli o spirytystach i jasnowidzach na Śląsku | wykład • Finał Konkursu Wiedzy o Transporcie Lotniczym • Śląski i zagłębiowski teatr jako Instytuty Pamięci Regionalnej | rozmowa • Wirtualne warsztaty w przemyśle lotniczym • Projekcja kompozycji sono-wizualnej pt.: Ryszard Czernow. Martwe z natury. DUCH MATERII • Katowice miasto nauki i edukacji dla nowoczesnego transportu lotniczego – cele, wyzwania, aktualne badania, nowe technologie • Dzień Inżynierii Ruchu i Mobilności Miasta Przyszłości • Dzień z Pracodawcą w Inżynierii Ruchu • Wizyta w fabryce pociągów Alstom Polska S.A. w Chorzowie • Finał Konkursu Nowoczesna Inżynieria Ruchu i Mobilność Miasta Przyszłości • Organizacja publicznego transportu zbiorowego od kuchni – wirtualne warsztaty online w Zarządzie Transportu Metropolitalnego w Katowicach • Katowice miasto nowoczesnego systemu transportowego • Wycieczka terenowa nad Zbiornik Goczałkowicki • Studencka Sesja Naukowa • Lasery w transporcie • Wymagania stawiane zbiornikom ciśnieniowym wykorzystywanym w transporcie – metodyka badań • Nowe źródła zasilania w transporcie • Wodór w transporcie • Dzień Mechatroniki w Transporcie • Konkurs Robotów Transportowych – zakończenie Warsztatów z Mechatroniki w Transporcie • Dzień Rekomendacji dla Przyszłości Transportu w Regionie • GŁOŚniej o życzliwości – seminarium • Surowce przyszłości. Bez nich nie byłoby nowych technologii
• Usłysz nasz głos, wyluzuj i pozwól nam się komunikować! Audiowizualne archiwum defaworyzowanych • Młodzi logopedzi mają głos! • Usłyszmy się nawzajem! Spotkanie członkiń Koła Naukowego Młodych Logopedów Uniwersytetu Śląskiego ze studentami śląskich Uniwersytetów Trzeciego Wieku • Kobiecy głos w muzyce – recital prof. dr hab. Elżbiety Grodzkiej-Łopuszyńskiej, akompaniament Dagmara Niedziela • Wystawa fotografii Franco Zeccina – Śląsk jakiego nie chcemy oglądać • „Czyste zwycięstwo: gra o pokonaniu bakterii” • „Mikrocywilizacja jelitowa” • Finał Droniady Junior w konkurencji „Transport przyszłości w mieście 2050” • Autobusy wodorowe w mieście Rybnik • Przejazd autobusem wodorowym na terenie miasta Katowice wraz z krótką prezentacją techniczną pojazdu • „Mikroskopem w świat komórki roślinnej” • „Mikroświat w naszej kuchni” • „Odlotowe przygody latających bakterii” • „CSI: Gliwice” • „Mikroświat w moim ciele i wokół mnie – czy wszystkich mikroorganizmów należy się bać” • [ODWOŁANE] Mikro-konferencja prezentująca infografiki w ramach konkursu „Tajemnice świata mikroorganizmów” – rozstrzygnięcie konkursu” • „Fascynujący mikroświat, czyli co w trawie piszczy...” • „Bliskie spotkanie z tajemniczymi mieszkańcami wód” • „Mikroskopijny Hollywood – czyli rola mikroorganizmów w życiu człowieka” • „Mikroświat w fotografii” • „Bakterie potrafią rozłożyć wiele zanieczyszczeń. Jakie są Twoje supermoce?” • „Barwne tajemnice komórek” • „Bliżej natury, bliżej siebie” • „Czego możemy się nauczyć od natury – genialne mikroorganizmy i inteligentne materiały” • „Podróż do wnętrza drzewa • „Poszukiwane! Pożyteczne bakterie i ich ważne cechy” • „Szkiełkiem i okiem” • „Ukryci strażnicy roślin, czyli o bakteriach, które żywią i bronią” • „Co wewnątrz roślin żyje” • „Mikrogrzyby potencjalnie chorobotwórcze dla człowieka” • „Mikrokosmos możliwości” • „Mrówki zombie i podziemne plantacje – o roli mikroorganizmów w życiu owadów” • „Natura jako konstruktor – rozwiązania biomimetyczne od skali mikro do makro” • „Niedźwiedzie w skali mikro – tajemnice biologii niesporczaków” • „Niewidzialne, a jednak obecne – czyli gdzie kryją się mikrogrzyby” • „Roślinny świat coraz bardziej mikro” • „Różnorodna Funga” • „Trwałość tworzyw sztucznych a „niezawodność mikroorganizmów”” • „Mikroświat makro-możliwości” • Mikrowykłady online – część 1: „Mikroświat w służbie człowieka”
168
• Mikrowykłady online – część 2: „Mikroświat w służbie człowieka” • „Wystawa prac w ramach konkursu „Fascynujący mikroświat i jego tajemnice” – rozstrzygnięcie konkursu” • „Grzyb uwięziony w szkle” • I Koncert uczestników XIV Międzynarodowego Mistrzowskiego Kursu Pianistycznego • Dialog społeczny czy dialog muzyczny? Kontrasty, podobieństwa i formy • Moc czerni i bieli/BALANS • Czarne i białe. O budowie i historii fortepianu słów kilka • Kontrasty harmonii i nastrojów • Muzyczne pejzaże z Tuwimem. Lutosławski, Sokorski, Laks, Markiewicz • II Koncert uczestników XIV Międzynarodowego Mistrzowskiego Kursu Pianistycznego • Muzyczna kraina kontrastu • Kontrast w urodzie, stylizacji i fotografii • Między żartem a dramatem. Rola kontrastów w Scherzach Fryderyka Chopina • Kontrast. Od podania do badania • III Koncert uczestników XIV Międzynarodowego Mistrzowskiego Kursu Pianistycznego • Dźwięk nagrany vs. zapisany – o sposobach nazywania i notowania cech wokalnych na gruncie muzyki tradycyjnej • Nadzwyczajny recital mistrzowski • Czego nas mogą nauczyć gafy i wpadki w dyplomacji? • Wiedza o człowieku. Jak patrzeć na serce oczami echokardiografii? • Wiedza o człowieku. Iluzja. Pokaz. • Wiedza o świecie najbliższym. Śląski dla hanysów i goroli. Korepetycje. • Wiedza o kosmosie, Space Academy: warsztaty dla dzieci + wykład dla wszystkich • Wiedza o żywiołach. Teatr ognia. • Dzień Danych Otwartych • Fakescape. Ucieknij fake newsom • Wiedza o świecie najbliższym. Czy pszczoły tańczą w wakacje? Warsztaty dla dorosłych i dla dzieci • Wiedza o kosmosie. Wspólne obserwowanie księżyca i nocnego nieba przez teleskopy. • Wiedza w plenerze – piknik dla małych i dużych • Wiedza o świecie wykreowanym, zwiedzanie Alvernia Studios • Kino plenerowe • Etnografia bliżej Ciebie • Mobilne Planetarium • Cyberbezpieczeństwo w dobie cyfrowej transformacji, Otwarty panel dyskusyjny dla młodzieży i dorosłych • Gra miejska „Od przemysłu do nauki”, otwarta gra miejska dla uczniów i studentów • Czas zamknięty – wystawa w Centrum Popularyzacji Nauki, Politechnika Śląska • Konkurs plastyczno-graficzny „Fascynujący mikroświat i jego tajemnice” • Konkurs na infografikę popularno-naukową • „Oczyszczalnie ścieków jako biorafinerie – wyzwania i kierunki rozwoju sektora wodno-ściekowego” • Centralne Obchody Światowego Dnia Serca 2024 • XIV Międzynarodowy Kurs Muzyczny I Lekcje mistrzowskie dla pianistów • Miejsca trudne w polskiej wymowie – świat polskich samogłosek • O podobieństwach mowy maszyn i ludzi
• Wycieczka rowerowa Szlakiem Murali • Warsztaty: Dubaj, Majorka, Korsyka, a może… własna psychika? – O nieoczywistym kierunku wakacyjnych podróży • Wykład: Nuda na zewnątrz – nuda w środku? – parę słów o sztuce prowadzenia wewnętrznych rozmów. • „Nuda w lesie” • Głosy Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 • FestSlow • Wystawa: Oczami śląskich fotografów – IV edycja – MAGIA NATURY • Warsztaty ruchowe: joga, gimnastyka japońska, pilates • „Ekologia w edukacji – świadomość ekologiczna Polaków” – wywiad z prof. dr. hab. Piotrem Skubałą i dr. Ryszardem Kulikiem • Jak to się robi za granicą. Warsztaty rękodzieła • Warsztaty: Bądź Eko z EkoBotem! • Warsztaty Hasiomaszketnika • EkoCZYTELNIA „Wśród zielska” – spotkanie z Jackiem Hugo-Baderem • Warsztaty: DHMO, czyli cała prawda o wodzie • Tworzymy Eko-zabawki • Warsztaty: EkoBAND – muzyka z odzysku • Uważny EkoSPACER po Parku Kościuszki w Katowicach • Eko-tor przeszkód – Canmagedon • Warsztaty: Czyste powietrze – zdrowa przyszłość • EkoCZYTELNIA „Modlitwa o deszcz” – spotkanie z Wojciechem Jagielskim • Wszystko gra! Warsztaty dla dzieci o tym, co mają ze sobą wspólnego recykling, instrumenty, otoczenie i muzyka! • Warsztaty: Czyste powietrze: Eko–sposoby na walkę z mikrozanieczyszczeniami • Wykład: Im więcej tym lepiej. O zawiłości interakcji w bioróżnorodności. • Wykład: Eko-logiczne? Rozważania nad prawdziwą ekologią • Warsztaty: EkoKREATYWNIE • EkoSPACER: „Spotkania z przyrodą” – Wyrchczadeczka • EkoMISJA – między blokami a kwiatami. Poznaj tajemnice pszczół w wielkim mieście… • EkoSEANS w kinie KOSMOS: prezentacja filmu • Warsztaty: Cenny plastik • Wystawa Eko–zabawek • Warsztaty: Kuchnia roślinna Zero Waste • Warsztaty: Naturalne kosmetyki i środki higieny osobistej • Wykład pt. „Eko Organizacja – Kompleksowe działania firmy na rzecz przyrody i ochrony klimatu” • Warsztaty: Różne oblicza drewna – ekosurowiec • Panel dyskusyjny z mieszkańcami i środowiskiem akademickim – „10 rzeczy, które możesz zrobić dla czystego powietrza. Suma małych działań sukcesem w walce ze smogiem”. Projekt LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit” • Projekt LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit” – stoisko informacyjne • Panel dyskusyjny: The Future of the Circular Economy: Challenges and Opportunities • „Śląska przyroda – bardziej egzotyczna, niż myślisz” – spotkanie autorskie z Tomaszem Sczansnym wraz z pokazem fotografii cyfrowej • Symbole Olimpijskie – Warsztaty wyplatania wianków olimpijskich • Ceremonia Otwarcia Tygodnia Olimpizmu • Seminarium Kobiety w Sporcie
169
ZAŁĄCZNIKI
• W czym język polski (nie)podobny jest do chińskiego. O typologii języków • Wykład 1. Ramajana – najstarsza książka? (Lecture 2: Ramayana – the oldest book?) EN • Wykład 2. Książka w wiekach średnich • Wykład 3. Muzyka dawna– czyli jaka? O różnych odcieniach kultury muzycznej minionych wieków • Seria wykładów: Kultury wysokiego kontekstu – wokół kultur Dalekiego Wschodu • Warsztaty rękodzieła Dalekiego Wschodu • Warsztaty językowe • Daleka Azja z pierwszej ręki • Alfabety świata • O opresjach językowych • Język w popkulturze • Każdy może być Innym– o kształceniu wrażliwości interkulturowej w dydaktyce języka polskiego jako obcego/ drugiego • Eksperymentuj! Warsztaty muzyczne z Jędrzejem Siwkiem • Muzyka i elektromagnetyzm: eksperymenty dźwiękowe w komorze EMC • Pozdrowienia z Krainy Cienia – akcja członków koła naukowego ASP syntax_error • Wędrująca potańcówka • „Budowanie karier muzyków – strategie i narzędzia w praktyce” – konferencja i warsztaty • Koncert uczestników warsztatów Eksperymentuj! • Otwarcie wystawy Muzyka Miasta • Muzyczny Plac Zabaw • Muzyczny piknik • Nikiszowiec – czy może uwieść cudzoziemca? –Interaktywne warsztaty wyjaśniające istotę regionalizmu i regionalności • Kultury pogranicza – specyfika, bogactwo, wyzwania • Kulinarne tendencje świata– co to takiego „zero waste” … • Sprawdzian z polskiego, konkurs ortograficzny i wykład: Język jest jak powietrze • Spotkanie kultur i tradycji • Wielkie Śląskie Czytanie – Czym literatura śląska może uwieść cudzoziemca • Międzynarodowy polonez • Warsztaty integracyjne dla nauczycieli języka polskiego jako obcego • Czy literatura polska jest światowa • Recepcja literatury polskiej w Chinach • Kultura polska oczami cudzoziemca: od stereotypu do poznania • Polska Półka Filmowa, czyli rola filmu w poznawaniu kultury • Czy zapożyczenia to tylko wyrazy? • O wspólnocie języków słowiańskich – prezentacja programu Slavic Network • Akylaj, czyli mądry księżyc – imiona kirgiskie • Jak porozumiewają się między sobą mieszkańcy Indii? • Stoliki językowo-kulturowe • Najnudniejszy eksperyment naukowy świata. Wykład i transmisja na żywo z przeprowadzanego eksperymentu • Nauka dla relaksu – seria podcastów nad Rawą • Wycieczka piesza po Katowicach szlakiem Moderny • Wycieczka szlakiem Neonów • Wycieczka piesza po Katowicach Szlak Murali • Psychologicznie o nudzie. Czym jest i dlaczego (wbrew pozorom) jej potrzebujemy? • Przyjdź i sprawdź jak wychodzi ci nudzenie się.
• Konferencja – Igrzyska od kuchni • Breaking uliczny – warsztaty • Psychologia Sportu • Deskorolka – warsztaty • Gimnastyka – warsztaty sportowe • Wydarzenie towarzyszące – Śląska premiera filmu „Kiedy umilknie wiatr” | Rialto DOCumentalnie • Biomechanika Sportu – warsztaty praktyczne • Konferencja „Kompleksowy rozwój sportowca” • Olimpizm – wystawa edukacyjna • Sportowa Wioska Olimpizmu na Dolinie – turnieje sportowe, gry i zabawy dla dzieci i młodzieży • Uroczyste otwarcie Tygodnia Raka • Dyskusja: Nowotwory kobiece: objawy, diagnostyka, leczenie. • Warsztaty ekologiczne • Czy rośliny chorują na raka? • Diagnostyka i leczenie nowotworów głowy i szyi • Profilaktyka w akcji: Mammobus • Poznajemy świat od najmłodszych lat • Licealiści w onkologii • SUM OPEN LAB DAY • Fundacja ISKIERKA – dzień nowotworów dziecięcych • Film: „W kręgu miłości” • Męskie sprawy • Pociąg do zdrowia • Biała sobota – zdiagnozuj z nami raka • Webinar on-line Perspektywy sztucznej inteligencji w medycynie • Spotkanie i wspólna celebracja zakończenia Tygodnia Raka • Should we stop travelling? • Korzenie szczęścia | Fundacja Zbiorów Rodziny Sosenko; wernisaż wystawy • Wystawa Korzenie Szczęścia • Warsztaty oddechowe w Palmiarni w Gliwicach • wykład: „Czy samotność potrafi zabić?” • wykład: Uczta (się) szczęścia, czyli o pięknym życiu na talerzu • Międzynarodowe Finały EUCYS 2024 • Wystąpienia uczestników EU TalentOn • Konferencja Naukowa Najlepszych Naukowców w Świecie „TOP 2%” • Nauka – jakie korzyści odnosi dzięki niej społeczeństwo? Transport szynowy | wykłady i dyskusja • Nauka – jakie korzyści odnosi dzięki niej społeczeństwo? Transport samochodowy | warsztaty i wykład • 20th Scientific and Technical Conference TRANSPORT SYSTEMS THEORY AND PRACTICE. 10-11 września 2024 r. • Warsztaty na Stacji Czytania Krajobrazu oraz Warsztaty dot. zastosowania Systemów Informacji Geograficznej w turystyce • Otwarte warsztaty na Stacji Czytania Krajobrazu • Obiekty z województwa śląskiego a Lista UNESCO • Świadome podróże w czasach cyfryzacji • The Last Tourist – pokaz filmu • Salon gier sterowanych ruchem oka i głowy • Inauguracja Tygodnia Gier • „1849: The Game of Sicilian Railways” – prezentacja gier o budowie kolei • Rewolucja wiedzy: szkolna gra z Wikipedią w tle
170
• Rozmowa z Michałem Meiserem: „Od pomysłu do planszy – jak powstaje Navy Academy” • Spacer Krajobrazowy na górę Grojec w Żywcu • Turystyka w Katowicach – współczesne wyzwania • Gliwickie Domy Towarowe – dawniej i dziś • Dobre praktyki w zakresie wdrażania idei zrównoważonego rozwoju w turystyce • Odpowiedzialność biur podróży względem klientów, postępowanie reklamacyjne i dochodzenie przez klientów roszczeń na drodze sądowej • „Rajza przez minione lata...” – O tym, jak pokazywać historię za pomocą gier terenowych • Nauka w sporcie | prezentacja możliwości technicznych samochodu rajdowego • Zwiedzanie gmachu Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego (Sejmik Śląski) • Pokaz symulatorów Na Wydziale Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej • 17.00–18.30 Zwiedzanie z przewodnikiem Muzeum Organów Śląskich | wycieczka • Biodróż z Michałem Książkiem | spacer tematyczny • Wycieczka edukacyjna oraz prezentacja technik i technologii wykorzystywanych przez Państwową Straż Pożarną | wycieczka • Zwiedzanie Teatru Ateneum | zwiedzanie • Warsztaty o Wojciechu Korfantym • Zwiedzanie Muzeum Śląskiego z przewodnikiem • Zwiedzanie Filharmonii Śląskiej | zwiedzanie • Zwiedzanie tarasów widokowych Panteonu Górnośląskiego | zwiedzanie • Warsztat edukacyjny nt. pracy psów asystujących i niepełnosprawności| warsztat • Bezpieczeństwo i nowoczesne technologie stosowane w samochodach marki Ferrari | wizyta w serwisie Ferrari • Zmierz bezpłatnie moc swojego samochodu na hamowni podwoziowej Politechniki Śląskiej | pokaz • Zwiedzanie Bazyliki Franciszkanów pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP w Katowicach | zwiedzanie • Katowice w Polskiej Kronice Filmowej | projekcje w Kinie Światowid • Co właściwie robią pszczoły w zimie? | warsztaty • Dziennikarki, właścicielki, radne, działaczki, kobiety przeciw totalitaryzmom | spacer miejski • Ewangelicy w Katowicach | tematyczny spacer miejski • Spektakl rodzinny profilaktyczno-edukacyjny dot. bezpiecznego zachowania na drodze pt. „Smerfuj bezpiecznie” | spektakl teatralny • Wieczorne zwiedzanie tarasów widokowych Panteonu Górnośląskiego | zwiedzanie • Możliwość bezpłatnego zbadania swojego samochodu na ścieżce diagnostycznej (bez potwierdzenia odbycia przeglądu w dowodzie rejestracyjnym) • REDAGOWANIE USTEREK – egalitarne i demokratyczne warsztaty miejskie z wykorzystaniem rysunku | warsztaty • Tajemnice lasów panewnickich i załęskich | wycieczka rowerowa • Spacer po dzielnicy Załęże z przewodnikiem • Nocne zwiedzanie Teatru Śląskiego • Paleta pełna Katowic – plener malarski | plener • Wieczorne zwiedzanie tarasów widokowych Panteonu Górnośląskiego • Nocny spacer po Uroczysku Buczyna • REDAGOWANIE USTEREK – spacer miejski i tworzenie mapy osobistych atrakcji | spacer
• Międzynarodowa Konferencja Naukowa Motor Control • Konferencja gromadząca okulistów z całej Polski zainteresowanych schorzeniami siatkówki • XXII Studencka Sesja Naukowa • I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Opowieść w edukacji, edukacji środowiskowej, terapii i rozwoju człowieka” • Letnia Studencka Szkoła Logopedów Uniwersytetu Śląskiego • Cykliczna konferencja międzynarodowa, organizowana przez zespół Centre for Economics of Climate Change • Konferencja podsumowująca dwuletni projekt finansowany ze środków NAWA • Cykliczne prestiżowe wydarzenie organizowane przez British Accounting & Finance Association • Międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Nowoczesne strategie wspomagania zdrowia, sprawności i treningu sportowego” • Międzynarodowa konferencja „Różnorodność, równość i inkluzja w społeczności – wspieranie dobrostanu i zrównoważonego rozwoju” • Noc Naukowców w Europejskim Mieście Nauki 2024 pod hasłem: „Śląska moc naukowców!” • Posiedzenie plenarne European Polar Board (EPB) i międzynarodowa sesja naukowa pod patronatem EPB „High North and Far South from European and Regional Perspectives” • 23. Polsko-Węgierskie Seminarium Zimowe • Kognitywne Spotkania na Uniwersytecie Śląskim • Nauka jest kobietą – kobiety nauki dla kobiet województwa śląskiego • I Ogólnopolska Konferencja Naukowa Prawa Filmowego „Zmiany na rynku audiowizualnym” • ECO-GRAFIKA – warsztaty z litografii artystycznej (druku płaskiego) • Game Music Fest – IN PROGRESS • Ogólnopolski Dzień Inżynierii Materiałowej • Studencka Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Współczesne wyzwania w praktyce pediatrycznej – choroby zakaźne” – IV edycja • Koncert „Lutosławski – geniusz nowej formy” • Konferencja „Współczesne wyzwania w administracji publicznej i biznesie” • XVI edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Teoretyczne i praktyczne aspekty nauczania na odległość” („E-learning & Enchensing of Soft Skills”) • Modelowanie ścieżek kształcenia prawniczego w erze AI i GenZ • „Orkiestra dęta w świecie muzyki filmowej” • V Surdokonferencja „Codzienność osoby z niepełnosprawnością słuchu – sztuka, kreatywność i twórczość w życiu osób z niepełnosprawnością słuchu” • Gaude (radość) – obrazy, dźwięki, technologie… • Mechatronika – od pomysłu przez projekt do realizacji • Konferencja naukowa pt. „Kryształy – porządek, piękno i użyteczność” połączona z galą wręczenia nagród laureatom Ogólnopolskiego Konkursu Wzrostu Kryształów dla Młodzieży Szkolnej • „Złota dekada himalaizmu polskiego” • Obchody Dnia Świętej Łucji
171
ZAŁĄCZNIKI
• Oczyszczalnia ścieków: Ścieżka Edukacyjna Gigablok • Zwiedzanie maszynowni szybu „Bartosz” w Muzeum Śląskim w Katowicach • Prezentacja i rozgrywki w gry planszowe o tematyce zdrowia, miasta, przyrody, historii i klasyczne • Śląsk – zagłębiem nowych technologii • Międzynarodowa konferencja European Rivers – Problems and Challenges • Forum Matematyków Polskich • Jubileusz 50-lecia germanistyki w Uniwersytecie Śląskim • III Puchar Polski Seniorów w Szpadzie – V Memoriał prof. Zbigniewa Czajkowskiego • Zjazd Katedr Przedsiębiorczości oraz Innowacji • Chemikalia – Twoja Atomowa Uczta Wiedzy! • IX Wieczór z Geografią przed Maturą • Międzynarodowa wystawa inspirowana twórczością Richarda Longa • 12. Triennale Grafiki Polskiej • Biznes X Design • Wystawa fotografii pt.”RYSZARD CZERNOW. ŚWIAT Z CEGIEŁ. ODSŁONA DRUGA” • Święto Liczby Pi • AWFalia • XV Katowicki Festiwal Biegowy im. Jerzego Kukuczki • Jubileusz 55-lecia Wydziału Inżynierii Materiałowej Politechniki Śląskiej – konferencja naukowa z okazji 55. Dnia Hutnika • Konferencja naukowa „Komunikacja, interakcja i emocje w klasie językowej” • Konferencja naukowa „Christianity in Europe. Questions of Unity” • Dzień Otwarty AWF • Design 32 – konkurs na najlepsze dyplomy projektowe • „Nauka jest wśród nas” – cykl wykładów i konferencja naukowa • V Dni Kulturoznawstwa i Kultur Mediów • Cykliczne tygodniowe warsztaty, pokazy i wykłady dla uczniów szkół średnich • Katowice Miasto Nauki dla nowoczesnego transportu – konkursy dla uczniów połączone z warsztatami w szkołach • Dzień Otwarty i Dzień z Pracodawcą na Wydziale Transportu i Inżynierii Lotniczej w Katowicach • Treningi prozdrowotne w Mieście Nauki Katowice • Wyjazd Naukowy w Góry Świętokrzyskie z okazji Jubileuszu 50-lecia WNP • Noc Biologów • Debata ekspercka pt. „Wyspy Wiedzy: środowisko – globalne zmiany – strategie działania – perspektywa międzyobszarowa” • Konferencja ogólnopolska „Krajobraz audytu w nauce i praktyce” • Międzynarodowe Triennale Rysunku Studenckiego • Wystawa • Miasto Wiedzy – Festiwal wielu pytań • Międzynarodowa Studencka Konferencja Naukowa • Seminarium „Fizyka zmian klimatycznych” • Muzyka Katowic – Miasta Nauki i Kreatywności • XXXV Konferencja Embriologiczna oraz warsztaty dla uczniów i nauczycieli • Panewnicki Bieg Dzika • Inauguracja Uniwersyteckiego Miasteczka Naukowego 2024 • Konferencja Katedr Finansów 2024 • Postindustrialny słownik roślinno-ludzki
• XXVIII Uroczysty Koncert Akademicki z okazji Święta Uniwersytetu Śląskiego oraz Jubileuszu 55-Lecia Studenckiego Zespołu Pieśni i Tańca „Katowice” • 21. Węgiel Film Festival • Espresso z ekspertami! Inspirujące spotkania młodych z mistrzami nauki • Bez czarów, tylko nauka – chemia dla lepszej przyszłości • Nowe oblicza dawnych przemysłowych miast GórnośląskoZagłębiowskiej Metropolii • I Konferencja Psychiatryczna dla Studentów i Doktorantów „Wymiary” • Interdyscyplinarny spektakl muzyczny pt. „Trampek i przyjaciele” • Wykład z warsztatami: Komunikacja interpersonalna w triadzie pedagogicznej – odkrycie zasad i tajników • V Seminarium Ogólnoakademickie „Metody fizykochemiczne w badaniach naukowych” • 10. Konferencja Polskiego Towarzystwa Nauk o Człowieku i Ewolucji (PTNCE 2024) / The 10th Conference of The Polish Society for Human and Evolution Studies • Dzień otwarty w Łukasiewicz – EMAG: innowacje, nauka i technologia • Forum Medycyna 2.0 • 3MT – konkurs dla doktorantów • „Nistotamowim – odczuwanie i rozumienie. Trzyetapowy indygenny proces performatywny” – wizyta Floyda Favela • Śląska Konferencja Kognitywistyczna pt. „Kod twojego umysłu” • X Ogólnopolski Tydzień Pracy Socjalnej • XII Międzynarodowa Konferencja Magistrantów „Granica – cywilizacja, kultura, język” • PoetykON • KinotON • Konferencja naukowa „Oriental Meetings in Sosnowiec 2024” • Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa pt. „Panorama badań i studiów slawistycznych XXI wieku” • Ogólnopolski Zjazd Katedr, Zakładów oraz Zespołów Badawczych Publicznego Prawa Gospodarczego • Doświadcz przyszłości już teraz. Dni otwarte na Wydziale Elektrycznym • Pedagogika wobec wartości i norm ładu społecznego: idee – dyskursy – badania • „See the sound” – darmowe warsztaty z zakresu animacji poklatkowej • Politifest – odkryj świat polityki! 17.04.2024 • Luzofonia 2024 • NATO Article 5 – Film Screening • Barańczak w Ameryce • Rian Koch – Music in the American way • Egipskie mumie jako międzykulturowy fenomen – LUDZIE – NAUKA – WPŁYW • Konferencja Wikimania 2024 – Collaboration of the Open i wystawa plenerowa zdjęć Wiki Science Competition • Szczyt Innowacji Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii • HYDRO(GEO)LOGIA • Grotwórstwo, Groznawstwo i Kreatywność – Stoisko Edukacyjno-Badawcze? Uniwersytetu Śląskiego • Komunikacja medialna w badaniach i praktyce II: Zmiana w mediach – Media w czasie zmiany
172
• LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Pieśń o Cydzie – historia, poezja, interpretacja • LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Odrzucając drabinę. O zaskakującej żywotności pewnych dawnych koncepcji we współczesnych badaniach nad starożytnym Egiptem • LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Miasto-masa-maszyna czy odyseja? Z badań nad recepcją historii Kartaginy w komiksie • LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Gnostycyzm w Hollywood: z europejskiej akademii do amerykańskiej kultury popularnej • LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Faraon Bolesława Prusa okiem archeologa Egiptu • LUDZIE – NAUKA – WPŁYW: Starożytny Egipt w polskiej kulturze artystycznej • European 360RG-CHEM Challenge • Szok kulturowy. Normalizacja dyskomfortu w czasach zmian • IV Śląskie Forum Polityki Kryminalnej. Współczesne zagrożenia w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym w perspektywie prawnej, kryminologicznej, kryminalistycznej, socjologicznej, securitologicznej, psychologicznej i medialnej • MUSICALIVE MIĘDZYNARODOWE FORUM 4ALL • Seminarium „Nowe horyzonty edukacji. Interdyscyplinarność kierunkiem do rozwoju systemów kształcenia” • XIX Katowicko-Krakowskie Seminarium Fizyki Fazy Skondensowanej • VI Metropolitalny Festiwal Chóralny • Cyfrowa literackość – region – świat • Gra smaków: Reprezentacje jedzenia i praktyki żywieniowe w grach • After-words/After-worlds. The Legacy of Jacques Derrida • Svolte e cambiamenti negli studi letterari, linguistici e glottodidattici/Zwroty badawcze we współczesnych italianistycznych badaniach literaturoznawczych, językoznawczych i glottodydaktycznych • Powszechna Akcja Literacka „Nowe Perspektywy” • Na sali sądowej w Polsce międzywojennej • Piękniejsza Strona Nauki – Nauki Ścisłe kiedyś i dzisiaj • Przestrzenie przekładu 9 • FameLab • Nauczyciel wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej – kondycja i wyzwania • International Medical Congress of Silesia SIMC 2024 • XXXVI Konferencja Stowarzyszenia PR i Promocji Uczelni Polskich „PRom” pt. Trendy. Technologie. Taktyki. Rozmowy o komunikacji w Europejskim Mieście Nauki Katowice • Dzień Młodego Elektryka • DZIEŃ DOKTORANTA/ DOCTORAL STUDENT DAY • Wakacyjna GeoFotka 2024 • Kongres Corporate Governance – Perspektywy rozwoju nadzoru korporacyjnego – NOWE TRENDY – DEI • IT SEC [17 53c] z każdej perspektywy – cyberbezpieczeństwo dla Ciebie • HackEmotion • Festiwal Gier Planszowych Planszofest • Festiwal Młodzieżowych Akcji Społecznych LIDERZY DOBROCZYNNOŚCI • Science Inspires! Eksperymentuj, Odkrywaj, Inspiruj • Gliwice i Lwów kolebką teorii mocy i współczesnej światowej elektrotechniki – dziedzictwo prof. S. Fryze. • Planowanie Urbanistyczne na Rzecz Równości Zdrowotnej
• Zielone Miasta • Matematyka w naukach o Ziemi • IV Edycja Konferencji pn. Ultrasonografia w Położnictwie i Ginekologii • KreatywUŚ Festiwal • JESIENNA MUZYKA RADOSNA – SPOTKAJMY SIĘ PRZY MUZYCE I ZAŚPIEWAJMY • Przenośny Festiwal Literacki • XYZ-AI – Sztuczna inteligencja oczami trzech pokoleń prawniczek i prawników • MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA CHÓRALNE „CANTEMUS SIMUL” • Wzór na balans – zadbaj o zdrowie psychiczne • Kongres • Webinar – Powikłania krwotoczne w leczeniu pacjenta kardiologicznego okiem innych specjalistów – czego nie widzi kardiolog • BĄDŹ ZDRÓW! BĘDZIESZ WIELKI! • Ekonomia bez granic – edycja IV • Wykład otwarty prof. Jadwigi Jośko-Ochojskiej • Warsztaty – Podstawy echokardiografii • Między zdrowiem a sztuką – warsztaty medyczno-artystyczne. • Choroby wirusowe i szczepienia u kobiet ciężarnych • Dziedzictwo kulturowe i jego znaczenie • Sztuka – Fotografia – Inspiracja sztuką w pracy z dziećmi • Edukacyjnie o pasterstwie i produktach z wełny • Edukacyjnie, ćwiczenia muzyczne, opowieści folklorystyczne • Mozaika fusingowa • Dziedzictwo w działaniu • Muzyka, taniec, śpiew, strój ludowy • Klimat i środowisko – Zielona chemia • Klimat i środowisko – recykling materiałowy • Klimat i środowisko – świadomi ekologicznie • Warsztaty jogi • Warsztaty z źonglowania • Innowacje Społeczne • Design thinking – warsztaty kohortowe • Praktyczne poradnik do Game Based Learning – jak wykorzystać gry w edukacji? • Sztuczna Inteligencja – czy strach się jej bać? • Przemysły Przyszłości • „Wespół w zespół” dla zdrowia populacyjnego czyli współpraca medyków i pedagogów w zakresie promocji postaw i zachowań prozdrowotnych. • Konferencja Nauczyciele – Nauczycielom w ramach ścieżki Kreacja i krytyka • Spacer po gmachu uczelni • „Świat jest całością”, warsztaty praktycznego wykorzystania wątków sztuki w pracy z uczniami i uczennicami
173
ZAŁĄCZNIKI
• „Między kulturami i generacjami” – warsztaty z edukacji międzykulturowej • Ucząc się od mistrzów: Prof.Nazim Hussain „Does greenwashing pay off? Evidence from the corporate bond market” • Ucząc się od mistrzów: Prof.Reggy Hooghiemstra „How to incentivize executives to pay attention to Climate Change? The (im)possibilities”” • Na styku kultur i języków • Media społecznościowe w kształtowaniu świadomości zrównoważonego rozwoju • Zadbaj o swoje finanse. Dzień Rzecznika Finansowego na WPiA UŚ • Lato w mieście z naukowcami, czyli wrześniowe odkrywanie pasji i inspiracji dla każdego • Techniki wysokościowe w pracy inżyniera elektryka • GIS DAY 2024 na WNP • Granice w pamięci kulturowej – otwarte seminarium naukowe z udziałem Prof. Eve Patten z Trinity College Dublin • Uniwersytet Dzieciom i ich Rodzicom – Nauka przez zabawę w nauce zabawa • The Prof. Jozef Swider International Festival Of Music • Rowerem w postindustrial • Czy rzeka terenów szkód górniczych może być cenna? Jak badać stan rzeki. • Dlaczego warto badać i jak badać kompleksowo grunty • III Międzyszkolny Konkurs Prawniczy o puchar Dziekana OIRP Katowice oraz o indeks Kierunku Prawo pod patronatem Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego • WITAJ W SZKOLE DOKTORSKIEJ SUM- TWOJA DROGA DO SUKCESU • „6 World GO Day – Sztuka zdrowia – graffiti i profilaktyka ginekologiczna” • SEMINARIUM „Sztuka projektowania. Miasto, obraz, dźwięk” • Dzień Otwarty Instytutu Fizyki • VII Śląskie Farmaceutyczne Spotkanie Naukowe – Od Nauki do Pacjenta • Microscopic Innovations: TESCAN Collaboration Network Meeting & Workshop within the framework of the European City of Science Katowice 2024 • Giełda Minerałów • Zagrajmy w „Otwarte Karty”. Warsztat komunikacji. • Biomaterials Day • XXI Konferencja „Profilaktyka w Medycynie” • Droga (do) profesora – postać profesora Fryze • I Interdyscyplinarna Międzyuczelniana Konferencja • Za rzeką • Noc Anglistów • Książka, biblioteka, informacja – 50 lat studiów na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach • Impresje muzyczne – koncert jubileuszowy • IV Konferencja Wokół Nauk Społecznych • „55 lat śląskiej biologii” – życie, środowisko, człowiek • GREENCOMPETENCY ACADEMY – workshop • GREENCOMPETENCY ACADEMY – master sessions • Śląska Jesień Elektrokardiologiczna 2024 • PLENER GÓRNY ŚLĄSK XXI. Interdyscyplinarny projekt artystyczny i naukowy
ZAŁĄCZNIK 3 spis miejsc, w których odbywał sie program całoroczny EMNK (wybrane lokalizacje) • Akademia Górnośląska im. W. Korfantego w Katowicach, Katowice • Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego, Katowice • Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Katowice • Akademia WSB, Dąbrowa Górnicza • Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Katowice • Akademia Wychowania Fizycznego, Aula Gimnastyczna, Katowice • Akademickie Liceum Ogólnokształcące w Gliwicach, Gliwice • Alvernia Studios, Nieporaz • Ambasada Śląska, Katowice • Amfiteatr pod Grojcem w Żywcu, Żywiec • AUTO-ZIĘBA Sp. z o.o., Katowice • Bazylika Franciszkanów pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP w Katowicach, Katowice • Biblioteka Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki, Katowice • Biblioteka Główna Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Katowice • Biblioteka Politechniki Śląskiej, Gliwice • Biblioteka Śląska, Katowice • Biblioteka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Katowice – Ligota • Black Woolf, Katowice • Cavatina Hall, Bielsko Biała • CECHOWNIA Gliwickie Centrum Naukowo-Technologiczne, Gliwice • Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej, Gliwice • Centrum Czystych Technologii Politechniki Śląskiej, Gliwice • Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej, ul. Ceglana 35, 40-514 Katowice, Katowice • Centrum Dydaktyki i Symulacji Medycznej ŚUM, Katowice • Centrum Edukacji Ekologicznej w Katowicach, Katowice, • Centrum Edukacyjno-Kongresowe Politechniki Śląskiej, Gliwice • Centrum Elektroniki Organicznej i Nanohybrydowej (CONE), Politechnika Śląska, Gliwice • Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka, Katowice • Centrum Informacji Turystycznej, Katowice, • Centrum Integracji Międzypokoleniowej w Chorzowie, Chorzów • Centrum Kreatywności Studenckiej Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Gliwice • Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 1 w Gliwicach, Gliwice • Centrum Kultury i Dialogu Doha, Katowice • Centrum Kultury Studenckiej MROWISKO, Gliwice • Centrum Kultury Victoria, Gliwice
174
• Centrum Multidyscyplinarne – Lodowisko, Wrotkarnia, Pawłowice • Centrum Nowoczesnych Technologii Informatycznych UE, Katowice • Centrum Nowych Technologii Politechniki Śląskiej, Gliwice • Centrum Organizacji Pozarządowych w Katowicach, Katowice • Centrum Popularyzacji Nauki, Gliwice • Centrum Psychiatrii w Katowicach im. dr. Krzysztofa Czumy, Katowice • Centrum Zimbardo w Nikiszowcu, Katowice • Cieszyński Ośrodek Kultury „Dom Narodowy”, Cieszyn • Cmentarz żydowski w Katowicach, Katowice • deptak przed Rektoratem Uniwersytetu Śląskiego, Katowice • Dolina Trzech Stawów w Katowicach, Katowice • Dolinka Murckowska, Katowice • Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej, Katowice • Dworcowa, Katowice • Dworzec kolejowy w Wodzisławiu Śląskim, Wodzisław Śląski • Dworzec PKP Bytom, Bytom • Egomedica. Centrum zdrowia psychicznego NZOZ, Częstochowa • EHTIC Politechniki Śląskiej w Zabrzu, Zabrze • Euro-Centrum, Katowice • Fabryka Naukowców Sp. z o.o., Gliwice • Filharmonia Śląska im. Henryka Mikołaja Góreckiego, Katowice • Filia Politechniki Śląskiej w Rybniku, Rybnik • Fizjolandia Centrum Rehabilitacji, Sosnowiec • Fundacja Centrum Logopedyczne, Katowice • Fundacja ISKIERKA, Katowice • Galeria Katowicka, Katowice • Galeria Sztuki Szałfynster, Katowice • Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice • Galeria Sztuki Współczesnej Elektrownia w Czeladzi, Czeladź • Galeria Szyb Wilson, Katowice • GEONATURA KIELCE – Centrum Geoedukacji, Kielce • GEOsfera, Jaworzno • Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice • Hala sportowa z pływalnią AWF Katowice, Katowice • Hałda w Katowicach Murckach, Katowice • Klub Hipnoza, Katowice • Hospicjum Dar Serca, Częstochowa • II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater, Sosnowiec • III Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Będzinie, Będzin • Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej w Katowicach, Katowice • Instytut Biologii, Biotechnologii i Ochrony Środowiska UŚ, Katowice • Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych IETU, Katowice • Instytut Fizyki im. Augusta Chełkowskiego UŚ, Chorzów • Instytut Informatyki – Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ, Sosnowiec • Instytut Sztuk Plastycznych UŚ w Cieszynie, Cieszyn • Instytut Technik Innowacyjnych EMAG, Katowice • kampus Uniwersytetu Śląskiego ul. Moniuszki (u zbiegu ul. Bankowej)
• Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie”, Katowice • Miejski Dom Kultury „Południe” w Katowicach – Piotrowicach, Katowice • Miejski Dom Kultury „Szopienice-Giszowiec”, Katowice, • Miejski Dom Kultury Bogucice-Zawodzie, Katowice • Miejski Dom Kultury Zawodzie, Katowice • Miejski Inkubator Przedsiębiorczości Rawa.Ink, Katowice • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Katowice • Miejskim Domu Kultury, Katowice • Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice, Ożarowice • Ministerstwo ds. Samotności, Katowice • Minus1.artspace, Katowice • Muflon Studio, Katowice • Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”, Chorzów • Muzeum Drukarstwa w Cieszynie, Cieszyn • Muzeum Historii Katowic, Katowice • Muzeum Historii Komputerów i Informatyki w Katowicach, Katowice • Muzeum Hutnictwa Cynku WALCOWNIA, Katowice • Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, Chorzów • Muzeum Medycyny i Farmacji w Sosnowcu, Sosnowiec • Muzeum Organów Śląskich, Katowice • Muzeum Śląskie, Katowice • Muzeum w Gliwicach, Gliwice • Nadleśnictwo Katowice, Katowice • Narodowy Instytut Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie w Gliwicach, Gliwice • NBP Oddział Okręgowy w Katowicach, Katowice, • NOSPR Katowice, Katowice • Oczyszczalnia ścieków: Ścieżka Edukacyjna Gigablok, Katowice • Oddział 1 PKO B.P. S.A. Rybnik, Rybnik • Oddział 1 PKO Banku Polskiego, Katowice • Oddział nr 1 PKO Banku Polskiego S.A., Ruda Śląska, • Oddział nr 1 PKO Banku Polskiego w Sosnowcu, Sosnowiec • Oddział PKO Banku Polskiego w Chorzowie, Chorzów • Oddział PKO Banku Polskiego w Mikołowie, Mikołów • Oficyna Drukarska ASP Katowice, Katowice • Ogród Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych, Katowice • Opera Śląska, Bytom • Ośrodek sportowy Asnyka – MOSiR Katowice, Katowice • PAL Wełnowiec-Józefowiec i Dąb, Katowice • Palmiarnia w Gliwicach, Gliwice • Pałac Kultury Zagłębia, Dąbrowa Górnicza • Pałac Młodzieży, Katowice • Panteon Górnośląski w Katowicach, Katowice • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Ludomira Różyckiego w Gliwicach, Gliwice • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach, Katowice • Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza w Katowicach, Katowice • Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Jacka Malczewskiego, Katowice • Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Józefa Pankiewicza, Katowice • Park 12C, Zabrze
175
ZAŁĄCZNIKI
• Karpacki Bank Genów, Jaworzynka • Katedra Ewangelicka Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach, Katowice • Katedra Odlewnictwa Politechniki Śląskiej, Gliwice • KATO Blues FACES, Katowice • Kato Science Corner, Katowice • Kato.werk – śląski warsztat społeczny, Katowice • Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Hlonda w Zespole Szkół Stowarzyszenia Rodzin Katolick, Chorzów • Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. K. Bochenek, Katowice • Katowicka Strefa Kultury, Katowice • Katowicki Park Leśny, Katowice • Kawiarnia BOKAWA, Katowice • Kawiarnia Zagłębiowskiej Mediateki, Sosnowiec • Kino Amok Scena Bajka, Gliwice • Kino Helios, Sosnowiec • Kino Janosik w Żywcu, Żywiec • Kino Kosmos, Katowice • Kino Światowid, Katowice • Kinoteatr Rialto, Katowice • Klinika Urologii w Zabrzu, Zabrze • Klub Spółdzielczy „Sezam”, Bytom • Klub Sztukateria, Knurów • Kopalnia Guido, Zabrze • Kościół pw. św. Józefa Robotnika w Katowicach-Józefowcu, Katowice • Kościół pw. św. Rodziny i św. Maksymiliana Kolbego w Katowicach-Brynowie, Katowice • Kościół Zmartwychwstania Pańskiego Parafii EwangelickoAugsburskiej, Katowice • Krzywa 9, Katowice • Książnica Cieszyńska, Cieszyn • Księgarnia Piastowska w Cieszynie, Cieszyn • Laboratorium Politechniki Gliwickiej, Gliwice • Laboratorium zaawansowanych technologii materiałowych oraz mechatroniki, robotyzacji i technologii u, Gliwice • Lasy Murckowskie, Katowice, Tychy • Lasy Panewnickie Katowice, Katowice • Leśnictwo Panewnik, Nadleśnictwo Katowice, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach, Katowice • Liceum Ogólnokształcące im. Kochanowskiego przy ul. Licealnej 1 w Świętochłowicach, Świętochłowice • Limbo Bouldering: Ścianka wspinaczkowa Katowicach, Katowice • LORI w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, Katowice • Lotnisko Katowice-Muchowiec, Katowice • Lotnisko w Gliwicach-Trynek • MCK Katowice, Katowice • MDK Bogucice-Zawodzie, Katowice • Miejscownik. Tygiel Kulturalny, Katowice • Miejska Biblioteka Publiczna im. J. Śniegonia w Wiśle, Wisła • Miejska Biblioteka Publiczna Piekary Śląskie, Piekary Śląskie • Miejska Biblioteka Publiczna w Rudzie Śląskiej, Ruda Śląska • Miejska Straż Pożarna, Katowice • Miejska Szkoła Podstawowa nr 5 w Piekarach Śląskich, Piekary Śląskie • Miejski Dom Kultury, Katowice • Miejski Dom Kultury „Południe” w Katowicach, Katowice
• Park Kościuszki, Katowice • Park Murcki, Katowice • Park Pokoju, Cieszyn • Park Powstańców Śląskich w Katowicach , Park Śląski w Chorzowie, Chorzów • Parking Leśny, Katowice • Pasieka przy Basenie Zadole, Katowice • Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy, Katowice • Plac Andrzeja, Katowice, Katowice • Plac Miarki • Plac Ofiar Terroru 49 w Rydułtowach, Rydułtowy • Plac Wolności, Katowice • Planetarium – Śląski Park Nauki, Chorzów • Politechnika Śląska Gliwice, Gliwice • Politechnika Śląska Katowice, Katowice • Politechnika Śląska Wydział Architektury, Oddział w Katowicach, Katowice • Politechnika Śląska Zabrze, Zabrze • Politechnika Śląska, Wydział Architektury, Katowice • Politechnika Śląska, Wydział Architektury – Gliwice, Gliwice • Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej, ul. Krasińskiego 8, Katowice • Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki ul. Konarskiego 18B, Gliwice • Politechnika Śląska, Wydział Organizacji i Zarządzania, Gliwice • Pomnik Trudu Górniczego, ul. Generała Kazimierza Pułaskiego, Katowice • Poziom 450: Ścianka wspinaczkowa, Sosnowiec • Profilaktyczno–terapeutyczna świetlica środowiskowa im. Św. Elżbiety w Bytomiu, Bytom • Program Aktywności Lokalnej Wełnowiec-Józefowiec i Dąb, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Katowice • przystanek ZTM Murcki Wzgórze Wandy, Katowice • Radio Katowice, Katowice • RawaINK, Katowice • Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli WOM, Katowice • Rektorat UŚ, Katowice • Rondo Sztuki – Galeria ASP w Katowicach, Katowice • Róg ulic Dworcowej, Mariackiej i Mielęckiego, Katowice • Ruiny Teatru Victoria w Gliwicach, Gliwice • Rybnickie Centrum Edukacji Zawodowej, Rybnik • Rynek na Nikiszowcu, Ambasada Śląska, ul. św. Anny, Katowice • Rynek w Cieszynie, Cieszyn • Rynek w Gliwcach, Gliwice • Rynek w Katowicach, Katowice • Sala AZT Dąbrowiacy, Katowice • Salon i serwis Ferrari, Katowice • SCK Willa Fitznera, Siemianowice Śląskie • Silesia City Center, Plac Słoneczny, Katowice • Skwer Roździeńskiego, Katowice • SNOP Design, Bytom • Spin-LAB, Chorzów • spinPLACE – centrum kreatywności i coworkingu, Katowice • Spodek w Katowicach, Katowice • Stacja Artystyczna Rynek 4-5 w Gliwicach, Gliwice
176
• Stacja Biblioteka, Ruda Śląska • Stadion Asnyka, Katowice • Stadion AWF Katowice, Katowice • Stadion Górnika Zabrze, Zabrze • Strefa Kultury w Katowicach, Katowice • Studenckie Centrum Kreatywności, Gliwice • Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego UŚ, Katowice • Szkoła Muzyczna w Gliwicach, Gliwice • Szkoła Podstawowa nr 21 z Oddziałami Integracyjnymi im. Karola Miarki, Katowice • Szkoła Podstawowa nr 27 im. Prof. W. Szafera, Katowice • Szkoła Podstawowa nr 29 w Zabrzu, Zabrze • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Korczaka w Czeladzi, Czeladź • Szkoła Podstawowa nr 64, Katowice • Szkoła Podstawowa Nr 8 w Gliwicach, Gliwice • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 6 im. Noblistów Polskich w Gliwicach, Gliwice • Szpital Miejski w Rudzie Śląskiej, Ruda Śląska • Śląska Izba Lekarska w Katowicach, Katowice • Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice • Śląski Urząd Wojewódzki (Sejmik Śląski), Katowice • Śląskie Seminarium Duchowne, Katowice • Teatr Ateneum, Katowice • Teatr im. Adama Mickiewicza w Cieszynie • Teatr Korez, Katowice • Teatr Rozrywki w Chorzowie, Chorzów • Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego, Katowice • Teatr Zagłębia w Sosnowcu • Tężnia na Zadolu, Katowice • ul. Brynowska 6, Kaufland w Katowicach, Katowice • Ulica Mariacka, Katowice • Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. K. Gibińskego w Katowicach, Katowice • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Katowice • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, budynek A, Katowice • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, budynek B, Katowice • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Rektorat, Katowice • Uniwersytet Otwarty w Uniwersytecie Śląskim, Katowice • Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katowice • Uniwersytet Śląski, Cieszyn • Uniwersytet Śląski, Instytut Inżynierii Materiałowej, ul. 75 Pułku Piechoty 1A, Chorzów • Uniwersytet Śląski, oddział Biblioteki UŚ, Cieszyn • Uroczysko Buczyna, Katowice • Urząd Miasta Tychy, Tychy • Urząd Miejski w Bielsku-Białej, Bielsko-Biała • Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej, Dąbrowa Górnicza • Urząd Miejski w Zabrzu, Zabrze • Urząd Statystyczny Katowice, Katowice • Urząd Statystyczny w Katowicach, Katowice • VIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Katowicach, Katowice • Wieża Ciśnień, Zabrze • Wodny Plac Zabaw Biedronki, ul. Łętowskiego, Katowice • Wodny Plac Zabaw Tysiąclecie, w pobliżu Alei Księżnej Jadwigi Śląskiej, Katowice • Wodny Plac Zabaw w Parku Załęskim, Katowice • Wodny Plac Zabaw, ul. Gen. Pułaskiego 71, Katowice, Katowice
ZAŁĄCZNIKI
• Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Katowice • Wydział Architektury Politechniki Śląskiej oddział w Katowicach, Katowice • Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki, Gliwice • Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej, Gliwice • Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej, Gliwice • Wydział Humanistyczny UŚ w Katowicach, Katowice • Wydział Humanistyczny UŚ w Sosnowcu, Sosnowiec • Wydział Inżynierii Materiałowej Politechniki Śląskiej, Katowice • Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki Politechniki Śląskiej, Gliwice • Wydział Inżynierii Środowiska oraz Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechniki Śląskiej, Gliwice • Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechniki Śląskiej, Gliwice • Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Sosnowiec • Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Katowice • Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, Zabrze • Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach ŚUM, Katowice • Wydział Nauk Przyrodniczych UŚ w Katowicach, Katowice • Wydział Nauk Przyrodniczych UŚ w Sosnowcu, Sosnowiec • Wydział Nauk Społecznych UŚ Katowice, Katowice • Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ Chorzów, Chorzów • Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ Katowice, Katowice • Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych UŚ Sosnowiec, Sosnowiec • Wydział Prawa i Administracji UŚ, Katowice • Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ w Cieszynie, Cieszyn • Wydział Teologiczny UŚ, Katowice • Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej, Katowice • Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Bytom • Wyższe Śląskie Seminarium Duchowne, Katowice • Zabytkowa Kopalnia Ignacy, Rybnik • Zagłębiowska Mediateka, Sosnowiec • Zakład Adaptowanej Aktywności Fizycznej i Sportu, Katowice • Zamek Cieszyn, Cieszyn • Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Wojciecha Kilara, Katowice • Zespół Przedszkolny nr 1 – Przedszkole nr 7, Siemianowice Śląskie • Zespół Szkół Ekonomicznych – im. Wojciecha Korfantego w Katowicach, Katowice • Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Siemianowicach Śląskich, Siemianowice Śląskie • Zespół Szkół Technicznych w Rybniku, Rybnik • Zespół szybu Franciszek, Ruda Śląska • Zielona Strefa nad Rawą, Katowice • Zlewnia Rawy, Katowice • ZTM Kokociniec Płochy, Katowice • Związek Polskich Artystów Fotografików Okręg Śląski, Katowice
177
W publikacji przedstawiono wybrane wydarzenia, elementy programu i struktury organizacyjne. Pełny program całoroczny dostępny jest pod adresem: https://program.miastonauki.pl/ Kontakt: emn@us.edu.pl Fotografie pochodzą z zasobów uczelni wchodzących w skład Konsorcjum Akademickiego – Katowice Miasto Nauki. Redakcja: dr Justyna Szostek-Aksamit, dr Łukasz Lamża, Patrycja Kierlik Zespół koordynacyjny: dr Justyna Szostek-Aksamit, Martyna Fołta, Adam Bała Korekta: prof. dr hab. Aldona Skudrzyk Projekt i skład: Anna Kopaczewska Projekt infografik: Karolina Skorupka Publikację złożono krojem pisma DiGrotesk KatoScience, autorstwa Mariana Misiaka
Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024 otrzymało dofinansowanie ze środków budżetu Województwa Śląskiego.
↳ miastonauki.pl
179
180