KURATORIUM & MORAAL De huidige situasie aan de hogeschool vereist vooral van de zijde der studenten een fundamentele analiese van hun mogelijkheden, rechten en verantwoordelijkheden. Immers, de gevoerde aksies hebben nogmaals aangetoond, dat het kuratorium niet van plan is om haar machtspositie zonder slag of stoot op te geven, waardoor het een situasie zou scheppen, waarin het mogelijk is om reële zeggingsschap voor alle betrokkenen te realiseren. Het kuratorium stond voor de sit-ins zeer sterk en wel om de volgende redenen: In de werkgroep struktuur zijn de onderhandelingen gevoerd door delegasies die nauwelijks kontakt hadden met hun achterban en die daardoor geen reële pressie konden plaatsen tegenover het gevestigd machstapparaat, dat Wel over deze pressie beschikte t.o.v. de andere partners in de werkgroep. Een voor de studenten en medewerkers zeer nadelig gevolg hiervan is, dat men niet op basis van gelijkheid kan praten, terwijl men door het besloten karakter van de bijeenkomsten steeds het gevaar Mep om beschuldigd te worden van verdraaiing van de feiten of woorden waardoor de gevestigde otoriteit de mogelijkheid krijgt om in de gelederen der studenten en/of medewerkers onenigheid te doen ontstaan. Het minimale kontakt met de achterban loopt op deze wipe het gevaar te ontaarden in een ruzie, waardoor het kuratorium een steeds sterkere partij wordt.
De fout, die men hier maakte, is gelegen in het feit, dat men een siesteem - konform middel koos om het voor ogen gestelde doel te bereiken. Als men meer vrijheid wil voor meer mensen, dan moet het middel aan de volgende eisen voldoen: 1 het moet de bestaande onvrije institusies aanvallen en verzwakken 2 het moet steeds meer mensen bij de aksie |' betrekken 3 het moet tijdens de aksie een alternatief formuleren. Het maken van een dergelijke fout is inherent aan een verkeerde interpretatie van de historiese ontwikkeling van doel en middel. Indien men doel en middel van elkaar scheidt abstraheert men van de historiese kontinuïteit en behandelt men de geschiedenis vanuit een staties gezichtspunt. Doel en middel zijn niet van elkaar te scheiden, immers vloeit het doel onvermijdelijk voort uit de objektieve processen, het middel is een instrument om het doel te bereiken en wordt bepaald door het doel en is daarom organies aan het doel ondergeschikt. Doch daar het middel haar rechtvaardiging moet vinden in de mate, waarin het bijdraagt tot het realiseren van het doel, en het doel slechts te rechtvaardigen is indien het meer vrijheid voor meer mensen inhoudt en zowel doel als middel daarom gerelateerd moeten worden aan de objektieve situasie j zullen ze beiden steeds weer in elkaar overgaan, daar de objektieve situasie door de wisselwerking tussen middel en doel steeds weer verandert waardoor doel verandert in middel. Deze eenheid van doel en middel levert een zeer belangrijk gegeven op voor de te volgen strategie, daar het op basis van deze eenheid onmogelijk wordt op dillettantistiese wijze om te springen met de middelen. Immers een gegeven doel impliseert een bepaald middel, doch neemt men een ander, dan bereikt men ook een ander doel, als men al een doel bereikt. We mogen nooit vergeten, dat het middel ook het doel bepaalt, ook al is vanwege de sterke repressie het
Lees op pag. 4 e.v. over de Moerdijkstreek en het wereldconcern Shell (dat onlangs zeshonderdvijftigduizend smerige guldens aan royalties schonk t.b.v. de Blanke Spelen in Zuid-Afrika).
vaak gemakkelijker en veiliger om een zacht middel te gebruiken. Daarom is het noodzakelijk om krities te blijven staan t.o.v. de te gebruiken middelen, daar de objektieve situasie vaak dermate verward is, dat het middel niet onmiddellijk volgt als men het doel eenmaal bepaald heeft. Een doel, dat een negasie is van de bestaande machtsinstitusies, leve.rt niet direkt het afschaffen van deze instituties als middel op, daar men hiervoor de macht en de mogelijkheid moet hebben. Het vinden van het middel moet echter geschieden op rationele wijze, waarbij men moet opletten een middel niet te verwerpen op basis van een ideologie, die de bestaande situasie bevestigt. Het strak gereguleerd normen patroon, de geinstitusioneerde moraal en etiek, is een historiese variabele. Een analiese van de historiese ontwikkeling van de maatschappij maakt duidelijk,. dat een andere maatschappij een andere moraal en etiek heeft. Het blijkt, dat het normenpatroon de uitdrukking is van de heersende opvattingen over recht en orde; veranderen deze dan verandert ook het normen patroon. De moraal is geen afspiegeling van eeuwige waarden, doch slechts een ideologiese interpretatie ervan. Als het normen patroon van de gevestigde orde funksioneert 't als kontrole middel om deze gevestigde orde te handhaven. Het ideologies karakter van de moraal komt zeer sterk tot uiting in het volgende geval: Het is verboden om mensen te vermoorden en er staat een forse straf op als je het toch doet, maar het voeren van een oorlog - het legaal vermoorden van mensen - kan gerechtvaardigd worden door te stellen, dat men voor vrijheid strijdt. Het ideologies karakter van deze opvatting zit in de ideologiese inhoud van het gehanteerde begrip vrijheid. Hoe strakker het normen patroon gereguleerd is hoe groter ; de kontrole van de gevestigde orde is en hoe moeilijker het is om deze orde te doorbreken. De onverbrekdijke eenheid van doel en middel verplicht hem, die deze orde wil omverwerpen, ook tot het loslaten van het daarmee inherent normen patroon. Hier komt het grote gevaar naar voren voor hen, die deze orde wel willen afschaffen, doch dit niet doen op basis van een nieuwe ideologie. Zij lopen het gevaar om zich toch te laten inkapselen in de gevestigde ideologie, daar zij bloot blijven staan aan de repressie vaa het normen pttroon. Immers het normen patroon staat niet boven de mensen, doch is in hen geïnkorpereerd. De gevoerde aksies in de vorm van sit-ins voldeden aan de hierboven geformuleerde voorwaarden. De bezetting van de kamer van loe(zie verder pag. 5)
Het tijdelijk gevangene & de zuivere tranen De hond droeg gebarsten tanden. Zijn bek leek tot aan het einde opengespleten. Toen de man aan de riem rukte, en „koest Herta!" riep, op gebiedende toon, werd de nek samengetrokken en liep het witte schuim over de rode gillende lippen. De man liep wijduit over het perron. Sommigen van de reizigers letten op hem, om zijn mompelende mond en om het lan^e grijze haar dat rond zijn schouders zwierf. Hij bleef vlak voor mij staan, keek rond en zei duidelijk hoorbaar hoewel hij niet tegen mij praatte: „Ze komen van ver, altijd komen ze van ver.. -,. ". Zojuist heb ik, voor het eerst sinds ongeveer drie weken, mijn tanden gepoetst. Ik had geen borstel meer — in ieder geval geen geschikte — en deed de zo verafschuwde handeling dus met mijn wijsvinger. Telkens spoot ik vanuit de tube wat van de witte pasta op mijn linkerwijsvinger en bracht die over naar mijn mond waar het door mijn rechterwijsvinger uiteengesmeerd werd. Dan nam ik een slokje water en Bet het door mijn mond, maar vooral langs mijn tanden stromen. Het beet aan de binnenkant van mijn lippen. Mijn tandvlees begon te bloeden. Zoals altijd trouwens, bij de geringste druk, bijvoorbeeld bij vrijen, een erg hinderlijke kwaal, dat bloed in je mond, een zachte smaak, maar wee: het wekt een walging in je op en het doet je twijfelen, verstarren en nadenken bij ai je bewegingen. Ik weet zeker dat er iets over zal lopen van de smaak in de andere mond. Ik weet zeker dat ze het merkt En ik weet zeker dat ze nog sterker walgt dan ik. Want het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Ik zoende hem en dat was niet om reden van wat belachelijke psychologische handboeken een perversie noemen - nog steeds: leve de promiscuïteit, en dat in dubbele zin - maar gewoon 1
omdat ik hem op dat moment erg aardig vond. Hij had heel de avond al op pils zitten trakteren en toen, na een ingewikkelde grap van een half uur, die we beiden konsekwent doorspeelden, barstten we in lachen uit, en ontdekte ik zijn mooie mond, en zoende hem. Zo kweekt gezamenlijke aktiviteit een zekere verbondenheid.
ATSO-mededelingen Adviesgroep herbestemming Eigen Huis De Adviesgroep Herbestemming Eigen Huis is, afwijkend van de publikatie terzake in de laatste aflevering van TAS, als volgt samengesteld: tinie akkermans, namens atso/eigen huis j . v. d. berg, namens eigen huis ad den boer, namens posjet wim kester, namens nostorum sanitas ben pauw, namens mensa piet vriens, namens atso . army horsford (adviseur), namens sporthal frank martens (adviseur), namens sociëteit olpf k. verkerk, (adviseur), namens mensa
Een maand of drie geleden: de nachten waren toen volkomen donker, de dagen bleven staan bij een eenzaam grijs en geen vrolijke geluiden konden door de muur van stof en stilte heendringen, tot in het midden van de kamer, waar ik toen dag na dag in mijn geliefde blauwe stoel DostojewsM zat te lezen: de idioot, de witte nachten, herinneringen uit het onderaardse, de treurigheid drong tot in mijn botten door en de vleugels van laagovervliegende vogels ver- UIT DE T.S.R.-VERGADERINGEN blindden al het lichte wat gewoonlijk nog tot van 7 februari 1969 mijn gedachten kan doordringen; en zo dat ik in een koude ingerolde stemming verdween, een De samenstelling van de nieuwe tsr is de volgende: angstige winterslaap maakte, telkens verbroken svb-fraktie: door nachtmerries als de verplichte wandeling g. tabbers naar de kruidenier, het komen van de post om w. franken klijs half elf en vijf uur en in het ergste geval het k. r. lansman rinkelen van de bel als iemand me kwam be- f. conrads zoeken. Mijn adem zweeg, ik stond te trillen op j . kouwenberg mijn benen en ik probeerde erachter te komen, p. v. mansfeld stijnen te bedenken wie het zon kunnen zijn: vriend of m. nsa-fraktie: vijand, er was geen onderscheid en ik was toch P. thomassen niet van plan de deur te openen, vrolijk te roe- j. huijnen •. .'tó' '"^t^pen: hee, ben jij het? en dan een gesprek te c. verster beginnen dat toch na een kwartier moest stop- i. guillaume appel-fraktie: pen, omdat elke opmerking door mij met totale w. v. d. goorbergh verbijstering en stijgende angst werd gadege- r. v. hoorn slagen en door een grijnzend zwijgen werd ver- w. nuyens moord. De dagen gingen toen langzamer voor- t. ruijs v. loon bij, de klok tikte niet zo snel, elk half uur een jp.. reijntjens slag en op het hele uur het aantal uren dat het 1. mertens was. De buitenwereld speelde zich traag tegen p. bosman De navolgende moties werden aangenomen (en zijn het raam af en werd zo eensluidend, zo massaal inmiddels verzonden aan de betrokken regeringen, en onbetekenend, dat ik na de tweede dag nog ambassades, instanties en personen): slechts na het slaan van de klok een blik uit het raam wierp. Maar ook binnen de muren ver- 1. De tsr etc. stomde elke beweging in de gordijnen en in de ' — spreekt haar afschuw uit jegens de felle jachten, dikke zwaarbeademde lucht werd elke trilling die de huidige indonesische regering organiseert op kommunisten en zg. kommunisten, en de meegesmoord. Er lag een grijze laag stof over alles dogenloze standrechtelijke eksekuties die hierop en de lucht was vochtig. Het ritselen van de volgen; voorts jegens de mensonwaardige koncenomslaande bladzijden van mijn boek drong van tratiekampen, waar onschuldige boeren een langheel ver tot mijn oren door. Dostojewski deed zame hongerdood sterven; voorts jegens de inhumanitaire houding der kolonelskliek t.o.v. allen die veel pijn toen en was het enige dait kon binnenniet met haar eens zijn; treden tot achter mijn ogen. Maar met veel ver- — 'het spreekt haar scherpe afkeuring uit jegens de hypodriet, zodat alles bleef schrijnen. kriete houding van de nederlandse regering en het nederlandse bedrijfsleven, die onder het mom van -oontwikkelingshulp, samen met voornoemde IndoEen grote Zaal vol Kontainertjes waarin mennesische regeringskliek, een fascistische neo-koloselijke Hersens, die door een centraal opge•nialistische politiek voeren. stelde Komputer van Levensbezigheden worden (inged. door paul v. eeuwijk) voorzien. 1001101101: het eten van kip; 2. 1001101110: slapen; 1001101111: orgasme; De tsr etc. — overwegende dat in portugees portugees angola, enzovoort. . . . portugees guinee en mozambique door de fascis-/ -oUit de tsr-vergadering van 7 februari 1969 tische portugese regering m.b.v. n.a.t.o.-wapens, Ik droomde. Er was een grote witte kamer, onwaaronder nederlandse, een kolonialistische oorgemeubileerd en op een blauw vloerkleed na log wordt gevoerd tegen volkeren die terecht (krachtens het handvest der verenigde naties) naar ongestoffeerd. Er waren geen ramen, maar dat onafhankelijkheid streven, en dit ten einde raad viel me pas veel later op en er scheen licht uit gewapenderhand trachten te realiseren, een kale kantoorlamp. Op het deksel van een — spreekt haar scherpe afkeuring uit jegens dit geinmaakglas stond een groene kaars te branden. drag van de portugese regering, waardoor tot nu , toe honderdduizenden mensen werden afgeslacht Er kwam geluid, koud en krakend, uit een blikmet amerikaasne napalmbommen, duitse tanks, belken japans transistorradiootje. Ik besloot te gische mitrailleurs en nederlandse munitie. gaan liggen. Ik knipte de lamp uit en viel gauw (inged. door P. v. E.) in slaap. Ik werd wakker door lawaai buiten 3. de kamer. Het was laat geworden: het radiootje De tsr etc. stond te ruisen. Er klonken stappen buiten, ze vernomen hebbende door het kuratorium op advies van de stichting naderden, het geluid van voeten die een trap — dat nostrorum sanitas een psycholoog benoemd is in beklimmen. De klink bewoog, de deur ging het kader van de studentengezondheidszorg; open: er kwam een meisje binnen, dat me erg — dat door de stichting nostorum sanitas aan het kuratorium is voorgesteld een arts te benoemen, bekend voorkwam, maar dat toch niet aan een die de funfctie van studentenarts zou moeten komgeliefde naam verbonden kon worden. Ze bleef bineren met die van bedrijfsarts van de hogeglimlachend naar me staan kijken, en zei toen, school; op een heel diepe toon: „Het is onmogelijk ze — dat in de planning voor de nieuwbouw ruimte is gereserveerd voor het gezondheidscentrum in het dichter te naderen dan ongeveer honderd meter. kader van het centrum studentenvoorzieningen; Ze zijn goed gewapend en hebben wachtposten overwegende uitgezet. Ik schat dat ze met zijn dertigen zijn. — de wenselijkheid van een adekwate behuizing voor 2
studentenvoorzieningen; — dat een maksimale toegankelijkheid het voornaam- ste kriterium daarvoor is; — de ongewenstheid van de kombinatie in één persoon van studentenarts en bedrijfsarts van de hogeschool (ook door anderen erkend, m.n. kommissie Wester); — dat de geplande situering van het team dat in dit centrum zijn taak zal gaan uitoefenen binnen de werksfeer van de hogeschool welhaast noodzakelijk verambtelijking tot gevolg zal hebben; — dat in de plannen onvoldoende aandacht aan belangrijke aspekten als die van begeleiding van seksuele problematiek wordt geschonken, ondanks de telkens weer blijkende urgentie; • — dat onvoldoende aandacht wordt geschonken aan de noodzaak van uitbreiding van voorzieningen in het algemeen en gezondheidszorg in het bijzonder voor de hele groepering jonge mensen die in vrijwel dezelfde sociaal-ekonomische omstandigheden verkeren als hogeschoqlstudenten; — dat de huidige gang van zaken volledig synchroon loopt aan het ontwikkelingsplan, hetwelk door de studenten in het algemeen niet akseptabel wordt geacht; — dat de plannen geen enkele garantie bieden dat tegemoet wordt gekomen aan de algemene eis tot demokratisering, zeker waar het studentenvoorzieningen betreft; besluit: — dat het centrum gezondheidszorg gehuisvest moet worden buiten het onderwijscentrum hogeschool; — dat geen studentenarts moet worden geaksepteerd die gelyktijdig werkzaam is als bedrijfsarts; — dat in het centrum gezondheidszorg in elk geval een konsultatieburo als die van de nvsh ingebouwd zal moeten worden; — dat niet mag worden overgegaan tot het oprichten ' van het centrum gezondheidszorg vóór met andere onderwijsinstellingen en de gemeente serieus overleg is gevoerd om tot koördinatie te komen; — dat overigens planning voor een gezondheidscentrum gebaseerd moet zijn op door de betrokkenen autonoom geformuleerde kriteria; — dat de betrokkenen vanaf de aanvang aan het gehele besluitvormingsproces moeten participeren. k i f . (inged. door D. B, der ATSO) 4. De leden van de T.S.R., in vergadering etc. verklaren zich volledig solidair met de op de beide sit-ins van 25 en 26 februari j.l. op demokratische wijze uitgekristalliseerde en door een overstelpende hoeveelheid handtekeningen bekrachtigde eis aan het kuratorium, de autoritaire gezagsverhoudingen binnen de hogeschoolgemeenschap dusdanig te wijzigen, dat een struktuur geschapen wordt waarbinnen het demokratisch medebeslissingsrecht van alle betrokkenen gerealiseerd is. (motie Lansman) Tinie akkermans, jean frijns, pieter sommen, urban hovers, peter schalk, piet vriens, ria wessels en gérard tabbers dienden hun ontslag in als lid van het dagelijks bestuur van de a.t.s.o., wat aanvaard weid. Zij blijven als demissionair bestuur aan tot een nieuw is geformeerd. T.a.v. de formatie blijken er nogal wat problemen te zijn. U hoort er nog wel van. urban hovers sekretaris agitatie, pers en publiciteit
Posjet VRAAGT
DISKZJOKKIE voor onmiddellijke indiensttreding. gevraagd: deskundigheid op jazz-gebied, ook avant-garde. geboden: prettige werkkring en aangename werksfeer. Aanmelden bij posjet of atso.
€
i
i
DE „UNIVERSITAIRE GEMEENSCHAP" VAN PHILIPS MET DE COLONELS EN DE ONGEWENSTE KINDEREN ERVAN Het touwtrekken tussen de verschillende gewesten om de vestiging van de achtste medische fakulteit is in een stadium beland dat minder spektakulair blijkt voor de landelijke pers, maar beslissend voor de ontwikkeling van de hogescholen van Eindhoven en Tilburg. De beweging binnen de K.H. van de laatste weken zal de urgentie van een radikale aktie om deze ontwikkeling in haar macht te krijgen en te houden onder ogen moeten zien. Het is duidelijk dat Loevendie zich de mond laat snoeren door de belangen van het bedrijfsleven (die ook de belangen van Kortmann, van Boven, Witte en Loevendie zelf zijn), waardoor het onderwijs als een willoos voorwerp zal worden overgelaten aan het redeloze geweld van het monopoliekapitaal. Alle kontrole over de maatschappij waarin menselijke vrijheid zou kunnen worden bevochten zal in een dergelijke situatie worden prijsgegeven. Hoe nabij deze hoogontwikkelde technokratie van verschrikking al is, blijkt bv. uit de onverschilligheid t.o.v. belangen die Philips heeft gezocht en gevonden bij het Griekse kolonelsbewind. Iedereen weet hoe nauw de verbindingen zijn die tussen Philips en T.H. lopen. (Talloze profs aan de T.H. genieten een aanzienlijke bijverdienste door hun researchwerk voor Philips.) Het is nauwelijks voorstelbaar dat het de onlangs ingestelde overlegkommissie tussen kura-
toria en senaten van Tilburg en Eindhoven te doen is om een naief chauvinisme in de trant van „dat stukske Nederland". Meer een korporatistisch denken uit de sfeer van Brabantia Nostra. De laatste aflevering van Student gaf een uitstekend beeld van wat er in het onderwijs gaande is: „VMF/Stork-Werkspoor ondersteunt van ganser harte de wens tot vestiging van de achtste Medische Faculteit in Twente"; „In de universitaire Gemeenschap Brabant is de Achtste Medische Faculteit het best op haar plaats" en dan op de volgende pagina een kwart ingeruimd voor Spandon, de wollenstoffenfabrieken van Van Spaendonck. Telkens weer kom je wanneer het om beslissingen over de toekomst van het onderwijs gaat voor voldongen feiten te staan, en wanneer je ergens in de molen belangrijke plannen vermoedt en daar bij gebrek aan informatie bij de een of andere autoriteit iets over te weten wilt komen, hoor je altijd dat hun deur als het ware dagelijks wijd openstaat om. over wat dan ook inlichtingen te verkrijgen, maar dat in het huidige stadium nog niets vastligt tot je de volgende dag in de krant leest dat onze regenten aan Veringa hebben gezegd dat Tilburg en Eindhoven best wel eens zouden mogen fuseren. Waarom wordt de student (zoals praktisch elke belanghebbende) buiten dit overleg gebonden? Er is slechts een antwoord aannemelijk: wanneer de geregeerde politieke macht krijgt, krijgt hij ook ekonomische macht en zou daarmee weleens de hoge toren van het grootkapitaal kunnen ondermijnen. Dat groepen studenten daar inderdaad (terecht) op uit zijn, toonden ze aan door hun hogeschool om te dopen in Karl MarxUniversiteit. We moeten ervan doordrongen zijn dat de eis van demokratisering die door tweeduizend handtekeningen wordt onderschreven pas recht van bestaan heeft, wanneer we beginnen te denken over een globaal alternatief van maatschappelijke demokratisering, dat in feite een alternatief is voor een bourgeoismaatschappij die doelbewust door een aantal regenten in stand wordt gehouden, en waarin orde en rust aan het volk worden toegeworpen om het te kunnen manipuleren. Geen overleg met die autoriteiten zal de situatie voor hun slaven kunnen verbeteren. De onderworpenen moeten zich organiseren en de macht nemen. Liefst nu het (misschien) nog kan. F.G.
•
Ze zijn erg voorzichtig". Ze lachte nog steeds. Ik weid wakker. Op datzelfde moment daverde de klok boven mijn hoofd. Vijf uur. Ik was nat van het zweet Waarom was ik zo bang geweest? Langzaam kalmeerde ik, en bewoog geen vinger toen vlak naast mij een zachte stem zei: „Heb je gedroomd? Je lag te trillen in je bed". Ik omhelsde haar en was weer thuis. Wie is er nooit wanhopig? Soms heb ik dat heel sterk: dreiging. Alle dingen zouden je kunnen vermoorden. Overal verschuilt zich een onzichtbare onheilspellende kracht. Zelfs de woorden van je vrienden zitten vol venijn. Je blijft alleen op je kamer zitten: Te bang om buiten de koude te komen. Ze praatte langzaam: er was een heel groot huis, met veel zalen, dat eigenlijk niet helemaal een huis was, maar meer een kafee dat er toch helemaal niet uitzag alsof er bier verkocht zou worden. In de woonkamer zaten geen klanten, maar een familie naar de teevee te kijken. En er was een groepje mensen tussen de 14 en de 20 Jaar dat zich verveelde en naar de zolder ging om te knutselen of zoiets, in ieder geval was de zolder zo'n beetje eigendom van die jongens en meisjes. De zolder was alleen bereikbaar via een soort van moeilijk begaanbare wenteltrap, die aan de binnenkant van het huis tegen de buitenmuur was aangebouwd. Op iedere verdieping zat op de overloop een deur naar buiten die tot mijn grote verbazing telkens op de begane grond uitkwam. De wereld moest net als het huis in lagen opgebouwd zijn. Bij het stijgen op de wenteltrap werden de kleuren steeds lichter en blijer en het hout van de trap beter verzorgd en geboend, de deurtjes werden breder en beter in de verf. Ik was blij dat we naar boven gingen: de kelder moest een vochtige donkere stinkende ruimte zijn waar geen licht kon komen. Maar toen we aan het eind van de trap gekomen waren, was er ineens de angst voor de Muis. Een rode bek, scherpe witte tandjes en trillende snorharen. We renden struikelend de trap af, de donkerte in, sloten de buitendeuren om te verhinderen dat de Muis naar binnen kwam, en kwamen hijgend en trillend van angst beneden bij de teevee waarop een vrolijke meneer een kwis hield. De familie keek ons verstoord aan. Op het laatste nippertje was het de Muis toch nog gelukt binnen te komen, waarschijnlijk door een kiertje dat we over het hoofd gezien moesten hebben. Iemand kwam vertellen dat ze in de studeerkamer zat, ik zette mijn angst van me af en besloot een kijkje te gaan nemen. De anderen keken mij bewonderend aan om mijn grote durf, toch was het helemaal niet gevaarlijk de Muis rende vrolijk door de kamer, zat op de meubels en sprong op de vensterbank. Bij het lichterbij komen zag ik in een hoekje van de vensterbank, tegen het raam aangedrukt (en achter het raam een koude sterrennacht!) nog een klein ratje, grijs, en kleiner dan de Muis. De Muis gromde, wondde het ratje na één houw en at het in zijn geheel op. Ik schrok: het ratje werd zonder kawen doorgeslikt, maar ook direkt weer uitgespuugd, nog half levend en met donker Moed aan de neus. Het beest had pijn, ik probeerde het uit zijn lijden te verlossen: ik sloeg met mijn vingers, maar het knipperde alleen met zijn ogen. Het stierf niet zo gauw. Wanhopig brak & zijn nek, het gaf een tik, het breken van een droog dun latje. De Muis poetste zijn vel. Ik gooide het ratje het raam uit. Vanaf de hoge drempel wierp ik een laatste blik in de kamer en zag de Muis grinniken. Ik was bang. Ik had eerbied voor de Muis. Want ik geloof dat ze erg geleerd was. -oOp zijn linkerdijbeen hing een lang zwaard in een zwarte schede. Zijn mantel was rood en met zijn zwaarbelaarsde voeten maakte hij zulke
i
f"^y-'"itK¥W>\>
: r
''
•
,
• , . .
•
zware en grote stappen dat de vloer van het kleine huisje er van schudde. Het was duidelijk I dat hij woedend was, hij krabde verbeten in zijn grote zwarte baard en het lange zwarte haar viel voor zijn ogen dat hij dan telkens met een vinnige beweging van zijn mond opzij blies. Ik vroeg me af wanneer hij zou verdwijnen, het verveelde mij al lang dat gedreun in huis, en de thee werd ook al gemorst: er zat een grote donkere vlek in de planken. Net toen ik mijn mond wilde opendoen om hem te vragen wanneer hij wegging, liep hij naar de deur en vertrok. De deur viel zo hard dicht dat het lang bleef nadreunen in mijn oren. Ik viel pas weer in slaap toen het licht werd. Maar ik werd de hele dag in mijn slaap gestoord, door bezoekers en vooral door mijn hond die zich afvroeg of ik ziek was. Want ik had hem beloofd die morgen met hem aan de inspektie te beginnen. Eigenlijk vreemd, dat ik zo'n diepe afkeer heb. Kleine, beweeglijke, onvoorspelbare, en onmenselijke wezentjes, die elk moment anders kunnen reageren, en geen enkele redelijkheid, rationaliteit in zich hebben, die zich, zoals paarden, lijdzaam en stupide onderwerpen aan de menselijke wil, of, zoals roofdieren en vogels, volkomen buiten menselijke ogen staan. Men zegt wel eens dat mensen die niet van dieren houden, ook met echt van mensen kunnen houden. Zon dat waar zijn? Misschien is het het eerste burgermansgezegde waarin ach enige waarheid bevindt, want spreekwoorden als „de appel enz.", „wie de schoen...", „zoals het klokje...", zouden als het goed was spreekwoordelijke onwaarheden genoemd moeten kunnen worden. Dus: een spreekwoord staat ver van de waarheid. Wat nog niets zegt over mijn mensenliefde, want die is nog niet aangetoond. Zoals mijn goede vriend W. zei, toen ik hem laatst opbelde: „Er zon een serum moeten bestaan, dat de liefde mogelijk moet maken. Alles wat ze tegenwoordig liefde noemen, is met meer te noemen dan egoïsme. Je kan daar niet mee tevreden zijn. Maar ik zie geen andere oplossing dan een serum." Ze huilde zeven keer, die dag, het begon 's morgens vroeg al toen ik binnenkwam en haar in bed vond. Ik zette koffie en ging bij haar zitten. Ze vertelde dat ze zo weinig energie had, de laatste tijd, dat het leven haar niet aantrekkelijk meer leek, en dat ze de avond tevoren erover had nagedacht, of beter: met de gedachte had gespeeld om zelfmoord te plegen. Want echt zou ze het nooit durven, zei ze. „Daar ben ik een te grote scMjtert voor." Ik zei haar dat dat helemaal niet waar was, want soms was doorleven moeilijker en dapperder dan zelfmoord, maar dat kwam er niet af te overtuigend uit, omdat ik er zelf niet in geloofde. Intussen had ze zich omgedraaid, en was ze, met het gezicht in de kussens gedrukt, zacht begonnen te huilen. Het duurde een tijd voor ik haar gekalmeerd had
VOOR D1REKT GEVRAAGD
INTELLIGENT MEDEWERKER en
KRACHTIG FIGUUR belden voor B.W.S.
geboden: provisie prettige werkkring gevraagd: student (w.o. of h.b.o.) liefst in bezit van auto moet gemakkelijk kontakten kunnen leggen Aanmelden en informatie: A.T.S.O.-kamer
4
De industrialisatie van Noord-West-Brabant Dat de theorie van o.a. Baran en Sweezy in hun boek „Monopoly Capital" beslist geen hersenschim is van enkele paranoïde linkse intellectuelen, wordt bewezen door de duidelijk aanwijsbare autonome invloed die de grote concerns gaan uitoefenen op het regeringsbeleid van de landen waar zij gevestigd zijn of van plan zijn zich te vestigen. Ook in Nederland zien we deze ontwikkeling zich steeds meer aftekenen, getuige de chantagepolitiek van bedrijven als Philips, Verolme, VMF, Shell, e.a., die niet via het parlement bepaalde beslissingen trachten af te dwingen, maar hun economische plannen middels een uiterst zwakke minister van economische zaken doorzetten. Philips kreeg zijn aparte prijsbeschikking m.b.t. de B.T.W., Verolme eiste zijn mammoetdok af — met regeringssubsidie doch zonder parlementaire controle op de geleende garantiesom —, VMF aast na een uiterst dubieuze koehandel met Rijn-Schelde op het ultracentrifuge-project van Prof. Kistenmaker, Shell tenslotte gaat ongestoord zijn gang met zijn plannen het concern te expanderen en de winsten te accnmeleren zonder dat de overheid in staat is haar eisen m.b.t. de welzijnpolitiek volledig gestalte te geven. Dat de regeringspartijen zich zonder al te veel bezwaren bij deze gang van zaken neerleggen, doet eigenlijk niemand meer vreemd aan, doch dat de oppositie en de vakbonden niet meer tegenspel bieden dan tot op heden het geval is, pleit al niet voor de visie en de kracht van de laatste pressiegroepen. Hoe de hand gelicht wordt met Regeringsnota's, democratische instituties en wezenlijke algemene- en privébelangen, wanneer een wereldconcern zijn oog heeft laten vallen op een toekomstig industrie(?)gebied, hopen we in dit artikel aan te tonen. Krachtens de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening zou terwille van het leefbaar houden van de Randstad een gordel met recreatiegebieden en natuurschoon gepland dienen te worden, die zou moeten lopen van Gouda, via de Biesbosch tot Moerdijk en verder. Met betrekking tot Noord-West-Brabant bestond toen reeds het Streélcplan West-Brabantse Riviermonden, bij welk plan een industrieterrein bij Moerdijk gepland was ter grootte van 450 ha. Toen echter grote concerns belangstelling kregen voor dit gebied, werd dit plan ijlings door een nieuw bestemmingsplan vervangen. Dit plan kon uiteindelijk de toets der kritiek niet doorstaan en is ingetrokken in de gemeenteraad van de betrokken gemeente Klundert. Op dit moment echter is een tweede bestemmingsplan ter visie gelegd in de gemeenten Zevenbergen en Klundert, waarin voorzien is in een uitbreiding van het industriegebied ten zuiden van Moerdijk, in westelijke richting en ter grootte van 2000 ha. Voorts schijnen er geheime planen te bestaan, waarin voorzien is in een verdere uitbreiding van het industriegebied met nog eens 4800 ha. Bijgaande exclusieve foto geeft hiervan een duideBjk'beeld. (Zie pijl!) Het tweede bestemmingsplan zal, als de voortekenen niet bedriegen, vrijdag 11 april a.s. door de gemeenteraden van Klundert en Zevenbergen zonder slag of stoot aangenomen worden; of de gemeenteraadsleden wel voldoende tegenspel zullen weten te bieden aan hun amibtieuze burgervaders, moet hoogst twijfelachtig geacht worden gezien de ervaringen in het veiieden, toen immers bij de behandeling van het eerste bestemmingsplan er hoegenaamd geen commentaar kwam van de kant der raadsleden en het voorstel als hamerstuk door de vergadering gejaagd dreigde te worden. Als het aan burgemeester Schaminee ligt zal ook ditmaal op deze wijze „geregeld" worden dat het tweede bestemmingsplan aangenomen wordt, d.w.z. zonder dat voldoende de voor- en nadelen van industrialisatie van dit gebied tegen elkaar zijn afgewogen op gemeenteraadsniveau. Dat niet iedereen zo gelukkig is met de plannen
die er bestaan met het gebied ten zuidwesten van Moerdijk, waar allereerst Shell zich zal gaan vestigen met een grote petrochemische industrie en waardoor tevens allerlei kleinere fabrieken aangetrokken zullen worden, bewijst wel het feit dat enige tijd geleden een actie-comitè in het leven geroepen is, met het doel ter elfder ure een dam op te werpen tégen het streven van bedrijfsleven en minister. Dit comité, onder voorzitterschap van prof. ir. Pouderooyen uit Oost-Voorne, stelt zich ten doel de publieke opinie op de hoogte te stellen van het gevaar en de onzinnigheid van de plannen die er met Noord-West-Brabant bestaan in de boezem van het kabinet; het is dit comité inmiddels wel duidelijk geworden dat het terzijde schuiven van de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening geïnspireerd is door afspraken van het bedrijsleven met de minister. Doch wat het comité vooral dwars zit, is het feit dat Shell vooruitlopend op de democratische besluitvorming maar alvast begonnen is met het bouwrijp maken van het vestigingsgebied, in het volste vertrouwen, dat hiermee een beslissing in positieve zin bevorderd zal worden. Voorts had Shell geen tijd om op al die rompslomp te wachten. Wanneer er op deze wijze met de democratie omgesprongen wordt (of moeten we zeggen: als het kabinet op deze wijze met zich laat sollen?), wordt het dan zo langzamerhand geen tijd dat we in het geweer komen tegen deze praktijken via een goedgerichte buiten-parlementaire oppositie? Een tweede groep Nederlanders die zich verontrust getoond heeft over de regeringsplannen is de bouwkundige afdeling van de T.H. te Delft. Zij betogen evenals het Bredase actiecomité, dat het niet verantwoord is tot industrievestiging over te gaan in het Moerdijkgebied, met het oog op de leefbaarheid en het welzijn van de bewonets in de omgeving en tevens gezien bet grote belang dat het gebied heeft voor de recreatievoorzieningen in de toekomst. Zij sluiten zich in hun protestschrijven aan bij de waarschuwingen die met name de müieubiologen inbrengen tegen overhaaste beslissingen op planologisch gebied, vooral waar het gaat om industrieën die debet zijn aan grootscheepse lucht-, water- eo bodemverontreiniging. Met het oog op de Sheü-vestiging in het Moerdijkgebied organiseren de Detótse bouwkundestudenten een discussiemiddag op 15 maart a.s. in de aula van de T.H. Tevens zal hierbij een tentoonstelling georganiseerd worden en zal een
• * # * * '
4» agjÊÊr*
m
t
.
*
_:
informatiemap uitgebracht worden aangaande deze problematiek. £)e plSnologiestudenten uit Tilburg echter hebben nog niets van zich laten Tioren; wellicht het gevolg van de waarde-vrije sociologiebeoefening ter plaatse? Naast de activiteiten die er tot op heden gaande zijn tegen de plannen va Shell (Directeur.Moerdijkvestiging Dhr. Gerla: „IK ga in de toekomst in Breda wonen") en de ministerraad (Min. Schut: „De vestiging van Shell-chemie zal geen bizonder groot gevaar opleveren"), kan er echter nog meer gedaan worden om het regeringsbeleid drastisch té doen omgooien. De publieke opinie zal via de communicatiemedia wakkergeschud en gemobiliseerd dienen te worden, opdat regering en parlement zich wat krachtdadiger gaan opstellen tegenover de grote concerns, welke gedwongen zullen moeten worden — in Europees verband - uit te zien naar vestigingsplaatsen, die verantwoord zijn in sociaal-economisch opzicht én tevens wat betreft het streven naar leefbaarheid voor de bevolking. Er zal openheid dienen te komen in de discussies en onderhandelingen over eventuele vestigingen in de toekomst, gebieden zullen aantrekkelijker voor industrialisering gemaakt dienen te worden (het noorden des lands bv.), er zullen binnen de
(vervolg pag. 1) vendie was een direkte aanval op het kuratorium, de diskussies betrokken veel mensen bij de aksie en tijdens de tweedde sit-in werd gediskussieerd over een alternatief. Vooral tijdens de bezetting van de kamer van loevendie kwam ook het veranderde normen patroon naar voren. De posisie van het kuratorium is hierdoor verzwakt, daar de studenten nu de mogelijkheid hebben geschapen om als een blok op te treden, doch hoe langer men wacht om deze situasie uit te buiten, hoe groter de kansen voor het kuratorium worden om alsnog de bres, die in hun machtsposisie geslagen is te dichten. Immers de macht van de studenten is gelegen in hun massaliteit en daardoor in de mogelijkheid om massaal nee te zeggen tegen het kuratorium. Het is daarom noodzakelijk om deze massaliteit te handhaven en te konkretiseren. Dit is mogelijk, indien we uitgaan van de veronderstelling, dat macht slechts bestaat, als er middelen en mensen zijn,: die deze macht effektueren en indien er mensen zijn, die de bevelen gehoor-
E.E.G. afspraken gemaakt moeten worden ter voorkoming van economische chantage door de wereldconcerns bij de onderhandelingen met landen afzonderlijk (we denken hierbij aan de concurrentie tussen Nederland en België, die steeds opnieuw door de grote bedrijven uitgebuit wordt) en er zal grootscheeps onderzoek verricht dienen te worden naar de gevolgen van de vervuiling in de natuur voor de volksgezondheid. Dit zijn enkele dringende eisen die op dit ogenblik binnen het huidige systeem ingewilligd zullen moeten worden, willen we in de toekomst niet geconfronteerd worden met rampen als die hebben plaatsgevonden bij Hoogvliet, waar men trouwens, behalve met gevaar voor herhaling, te kampen heeft met de lozing van 150.000 ton zwaveldioxyde per jaar. Tot slot nog even dit: het wordt hoog tijd dat tweede kamerleden als de V.V.D.-er Zeggering Haddes, die welgevoed en goedgebruind als gevolg van een langdurige vakantie in Franco's Spanje, in de Tweede Kamer tot de uitspraak kon komen, dat het belachelijk is dat het expanderende Rotterdam moet wijken voor een onnozele eendenvijver op Voome-Putten, zich aan andere bezigheden gaan wijden. Paul van Eeuwijk.
zamen. Op grond hiervan kan men stellen, dat de aanwezigheid van het kuratorium op zijn hoogst vervelend is, doch geenszins een tunderpaal om een demokratiese hogeschool te realiseren. We hoeven het niet af te schaffen, doch slechts te negeren. Konkreet wil dat zeggen, dat we het moeten beroven van zijn apparaat, waardoor het macht uitoefent. Dat moet onze moraal zijn! ONZE MORAAL IS HET IN BEZIT NEMEN VAN DE MACHT DOOR DE HOGESCHOOL TE BEZETTEN! Hierdoor beroven we i e t bestaande machtsapparaat van zijn mogelijkheden om zich te kontinueren en scheppen de situasie, die het aan alle betrokkenen mogelijk maakt om bevrijd van repressie een nieuwe, demokratiese struktuur op te bouwen. Als voorbereiding hierop zullen we door moeten gaan met sit-ins om de studenten te mobiliseren, senaatsvergaderingen moeten bijwonen om de professoren erbij te betrekken en stafvergaderingen om de medewerkers mee te krijgen. VENCEREMOS! torn severijn
en toen moest ik naar buiten kijken terwijl ze zich aankleedde. -oWe hadden afgesproken een hele dag te gaan praten over „menselijke problemen'' en omdat ik een van mijn befaamde verbalen tegen haar gehouden had over super-luxe, zouden wij het ook hebben over fijne dingen, en de beperkingen die de kuituur ons daarbij oplegt. Maar dat was niet meer dan een smoes want in werkelijkheid hadden we gewoon behoefte aan een gesprek van mensen onder elkaar. En dat laatste was zeer goed mogelijk, onder elkaar, we waren allebei eenzaam, en een vriend is nooit te versmaden. Omdat ik te laat was gekomen en zij nóg in bed lag was het twaalf uur voor we begonnen te denken aan een mogelijk beginnen. Maar toen moest er gekookt worden. Soep, en rode kool, die een beetje mislukte, en aardappels, en lekkere worst, vooral met mosterd was die erg lekker, en magere joghurt, een boergeois-nagerecht. Maar dat wist ik al wel, dat ze, heel heeel diep in haar hart toch fel van luxe hield, en dus voor mijn wereldverbeterende luxeteorieen ontvankelijk zou zijn. Het gaat hierom: de mens beschikt over nog onontgonnen mogelijkheden, en dat komt a: omdat hij nog nooit Iets anders heeft gedaan dan werken, b: omdat hij verpest Is door religie en c: omdat ontginning tijd vergt. En de tijd daarvoor leek me nu wel gekomen. K.
posjetpRoqpam zo. 16 mrt: FILM
21.00 uur
dl. 18 mrt: wagenings STUTOFES toneel 21.00 uur wo. 19 mrt: Johnny the Selfkicker!? 20.00 uur do. 20 nut: Cabaret déjavu uit Amsterdam 21.00 uur ma. 24 mrt: DaDa-films met aontoeraazje 20.00 uur dl. 25 mrt: Wollt Ihr Die Totale Poesie cabaret kunstakademie 21.00 uur do. 27 mrt. t.m. za. 29 mrt.: SEX WEEKEND
ADRESWIJZIGINGEN: Ph. Mouwen van Puccinistraat 100 naar Meelstraat 56, Tilburg. R. A. Rooi van Besterdring 181 naar Boomstr. 55, Tilburg. Ad Lagas van Enschotsestr. 169 naar Korvelseweg 198, Tilburg. M. H. Joris van Kruidenlaan 219 naar Jagerslaan 52, Tilburg. A. J . A. Th. Clement van Azuurweg 254 naar Prof. Vérbernelaan 114-16, Tilburg. J. M. A. Hamers van Bisschop Masiusstr. 19 A naar Prof. Verbernelaan 1 0 8 - 5 , Tilburg. H. J . M. Richter van Korvelseweg 23 naar Prof. Verbernelaan 1 1 0 - 1 , Tilburg. A. A. B. Gaalman van D. J . Jlttastraat 23 naar Wilhelminapark 108, Tilburg. A. J. P. M. Hoes van Tob. Asserlaan 322 naar Prof. Verbernelaan 86 - 6,' TTlBuiti. Q. H. F. Rutten van Venloseweg 3 naar Venloseweg 7, Grubbenvorst R. F. M. H. Imkamp van Jan van Beverwijckstr. 13 naar Wilhelminapark 27, Tilburg. J . F. N. Jaspers van Besterdring 181 naar Boomstr. 55, Tilburg. J . Th. A. de Vreeze van Wilhelminapark 42 a naar Verschuurstraat 3, Tilburg. J . A. J. M. Geërtman van Veldhovenring 78 naar Prins Bemhardlaan 14, Voorburg. F. H. Kramers van Ringbaan Noord 324 naar Prof. Verbernelaan 110, Tilburg. P. C. Busser van Leo Xlll-str. 53 naar Reljnhovestr. 52, Eindhoven. J . P. M. Spoor van Prof. Gimbrèrelaan 115 naar Prof. Cobbenhagenlaan 302, Tilburg.
5
wetenscha ppelijk I i l i a a l
boekhandel
g ia n o t t e n
VERZEKERINGEN NCB
tilburg boekhandel
Prof.
Ver berneiaan tel. 04250-73181
filiaal van:
g i a n o t t e n • h e u v e 1 4 3 - tel. 2 5 8 3 0 *
ALLE VERZEKERINGEN voor IEDEREEN dus ook VOOR U
TEL. 04250-78133 - PROF. VERBERNELAAN 200 - TILBURG
m
DAADWERKELIJKE OPPOSITIE
6
Het zal op grond van het artikel „De industrialisatie van Noord-Brabant" op pag. 4 en 5 van dit nummer duidelijk geworden zijn dat er op korte termijn stappen gedaan dienen te worden om een catastrofale ontwikkeling in West-Brabant tegen te gaan. Behalve de weg van de buiten-parlementaire oppositie, kan men zeker ook gebruik maken van de „geëigende kanalen". We doen dan ook een beroep op eenieder om vóór 2 april a.s. — tot dan ligt nl. het tweede bestemmingsplan ter visie in de gemeenten Zevenbergen en Klundert — een bezwaarschrift in te dienen bij deze gemeenten (iedereen kan dit doen!). Dit schrijven dient dan gericht te worden aan elk van de gemeenteraden afzonderlijk en kan o.m. de volgende gronden voor bezwaar inhouden: — vestiging is in strijd met de Tweede Nota Ruimtelijke ordening en het streekplan West-Brabantse Riviermonden; — gaat in tegen de belangen van de autochtone bevolking: boeren en loonbedrijven; — verkeerde voorlichting door het industrieschap m.b.t. toekomstige arbeidsplaatsen (i.p.v. 20.000 in werkelijkheid niet meer dan enkele honderden!); — de nieuwe jachthavens van Drimmelen en Willemstad worden onbruikbaar door de vervuiling, om nog maar niet te spreken van het recreatiegebied van de Biesbosch;
onvoldoende bescherming tegen calamiteiten; toezicht op veiligheidsmaatregelen wordt uitgeoefend door employe's van het bedrijf zelf! de gemeenschap Moerdijk wordt opgeofferd en zal op korte termijn een „dood" dorp worden; niet voldoende compensatie hiervoor; ecologische bezwaren; flora en fauna worden uitgeroeid als gevolg van lucht-, water- en bodemverontreiniging; art. 61 van de gemeentewet biedt de mogelijkheid de bevolking direct in te schakelen bij bestuurlijke problemen (de zg. vierde bestuurslaag), doch hiervan is geen gebruik gemaakt door de colleges van B. & W.; burgemeester Schaminée heeft zelfs stelselmatig geweigerd deel te nemen aan discussies over deze problematiek; er zijn alternatieve mogelijkheden voor vestiging van „schone" industrie, o.m. de. industrieterreinen bij de gemeente Fijnaart. Het heeft er de schijn van dat Shell en Rotterdam hier een spelletje spelen ten behoeve van hun eigen expansiemogelijkheden, waartegen de kleine gemeenten in het Moerdijkgebied niet bestand zijn; door deze vestiging wordt te zeer de nadruk gelegd op de economische ontwikkeling, ten koste van het sociaal-cultureel belang van deze streek.
STUDENTEN opgelet!!!
VERKOOP van o.m.
* ONDERWIJSBROCHURES De industriële arbeid is definitief rot. Sinds de industriële revolutie is de arbeid te dikwijls eentonig, verlagend en fragmentair geworden (c.q. F. Engels: De toestand van de arbeidersklasse in Engeland). Sinds lang leeft de arbeider in een systeem van toeëigening, waarin hij leeft om het kapitaal te vermeerderen, slechts in zoverre als het belang van de heersende klasse dit eist. Hij is een onzelfstandig, onpersoonlijk pionnetje geworden op het schaakbord van het kapitaal, dat met het groeien van het kapitalisme steeds meer een persoonlijk karakter heeft gekregen. Binnen de grenzen van ons systeem wordt hij omgezet in termen van geld en rente, in een monopoliseerbare macht. De ondernemer spant hem als last- en werkdier voor zijn karretje. De arbeider kan slechts JM^zó lang werk vinden, als zijn werk het kapitaal akkumuleert. De arbeiders, die zich stuksgewijze ^moeten verkopen, zijn een waar als ieder ander handelsartikel en daardoor in dezelfde mate aan alle wisselvalligheden der konkurrentie en aan alle schommelingen van de markt blootgesteld. Als eerste vangt hij de klappen op. Vaak is hij niets méér dan een toevoegsel van de masjiene (lopende band). Erger nog, hij wordt zelf een automaat, die stipt iedere week in klinkende munten arbeidsloon krijgt uitbetaalt, die iedere dag en ieder uur gekontroleerd wordt door de opzichter, of hij wel op' tijd begint. Sleur, verveling, frustratie en onmachtsgevoelens: het zijn alleen synoniemen voor de arbeid van ons tijdsgewricht. De hierboven summier geschetste ontaarding van de menselijke arbeid roept het probleem op van de humanisering ervan. Het zou een grove vereenvoudiging zijn van de arbeidsproblematiek als we zouden aannemen dat arbeid alleen maar uitdrukbaar is in materiële goederen (loon). Veeleer heeft zij betrekking op de mens zelf, nl. als medium waardoor hij zichzelf in de samenleving kan verwerkelijken. In en door de arbeid komt de mens tot zichzelf en tot de ander. Arbeid wil eigenlijk zeggen: scheppen, kreatief zijn, wegen zoeken waarlangs ik me kan È bevrijden van alle druk van buiten af. Arbeid zou moeten zijn: een zich bevrijden van. . en daardoor een vrij zijn tot. . (Fronun.) In werkelijkheid heeft in de arbeid een „Entauzerung" van de mens plaats, omdat het produkt de mens gaat overheersen als een vreemde macht. En met het produkt wordt ook heel de natuur, de buitenwereld, hem vreemd. De arbeid is geen bevrediging van een behoefte, maar slechts middel om de behoeften buiten de arbeid te bevredigen. Zij is afgedwongen, dus geen vrije en scheppende arbeid. Zij leidt niet tot verantwoordelijkheid, maar tot slaafse onderwerping. Daarom kan een arbeid (en wie is dat niet?) geen zin geven aan Jietgeen hij doet, waarvoor hij het doet, en welke zijn plaats is in het geheel. Van zijn beestachtig en dierlijk bestaan kan men alleen maar zeggen: „Arme hond, men wil je als mens behandelen". Als vanzelfsprekend verricht de mens arbeid, die een beroep doet op èèn van zijn spieren, of op een aangeleerde reflex. Alvorens er dan ook maar iets terecht kan komen van de na te streven menswaardige arbeid, dienen er grondige struktuurveranderingen ingevoerd te worden m.b.t. de nu bestaande arbeidsverhoudingen. Primair vereist daarvoor is
dat de arbeider via geanimeerde diskussies gaat hunkeren naar informatiemateriaal inzake zijn eigen positie binnen een bepaald kader. Deze eerste stap op de weg van de zelfbewustwording zal leiden tot formatie van belangengroeperingen, die tot het inzicht moeten komen dat men allemaal in het zelfde slob zit. Dit zal noodzakelijkerwijs leiden tot een zeker gevoel van solidariteit. Van belang is dat de arbeiders, kost wat kost, proberen te bereiken dat het personeel geïntegreerd wordt bij de werkzaamheden van de ondernemingsraad, en dat het medebeslissingsrecht heeft t.a.v. beleidsbeslissingen die de gehele onderneming betreffen. Het eerste doel van medebeslissing is daarom niet het verhogen van het arbeidsloon. Dat zou niets anders inhouden dan een betere salariëring van slaven. Van principiëler belang is dat de materiële omstandigheden in funktie van de mens en niet in die van het rendement staan, omdat de ideeën, voorstellingen en het bewustzijn juist afhankelijk zijn van de materiële arbeidsvoorwaarden. Een tweede stap in de richting van de humanisering van de arbeid is de totale afbraak van de nu bestaande autoritaire, hiërarchische wanverhoudingen, hetgeen tot gevolg heeft dat ieder zich van zijn verantwoordelijkheid bewust kan zijn. Aanvankelijk zal deze verantwoordelijkheid beperkt blijven tot de eigen kleine werkgemeenschap. Als men echter in staat is binnen zijn enge kader alle beschikbaar potentieel creatief en persoonlijk aan te wenden, dan zal men het spoedig generaliseren naar het groter verband van de maatschappij. Aldus kan een poging ondernomen worden om de slaafse arbeid om te buigen naar menswaardige arbeid.
* BUITENLANDSE INFORMATIE * DOKUMENTATIEMAPPEN * KRITIESE DUITSE, ENGELSE EN NEDERLANDSE LITTERATUUR
in de pas geopende
KRITIESE UNIVERSITEITS ^BIBLIOTEEK (in de uitleen van de hogeschool-biblioteek)
Dagelijks van twaalf tot twee
Frans van Beek.
r
9f Wedden
DE maatschappij voor uw
dat je déag
ZWITSERSE MAATSGHAPPI> VAN LEVENSVERZEKERING
Levensverzekering
EN LIJFRENTE-Hl
vindt #
^
Kantoor voor Nadariand:
HERENGRACHT 500
-
AMSTBtDAM-C
TELEFOON 020-235095
voor een verrassend interieur ^ - dekens - gordijnstoffen - vloerbedekking wand- en meubelbekleding Allé Hatéma produkten garanderen' kwaliteit, duurzaamheid eri prak.tisch gebruik! Zij staan onder voortdurende, internationale kwaliteitscontrole en voldoen aan. alle vermelde specifieke eigenschappen. . Heeft èén-'vèn'deze Hatéma produkten Uw bijzondere interesse,' vraag dan verdere inlichtinoen bij; Hatéma, Postbus.12 Helmond
MODERNE LEVENSVERZEKERING Steekje neus maar eens in *t pakje. Dat ruikt anders. Heel anders! Dat zijn de allerfijnste Kentucky en Virginia tabakken.
automatische groei van het verzekerde bedrag door unieke winstdeling...
tussentijdse verhoging van uw verzekering door optiesysteem onafhankelijk van gezondheidstoestand...
zonder geneeskundig onderzoek terstond en blijvend verzekerd door inzending van certificaat
Gemixed door Van Nelle Het Betere Werkt HOLLAMESCHE SOCIËTEIT
VAN NELLE HALF/ZWARE
VAN LEVENSVERZEKERINGEN N.V. A21807 DE HOLLANDSCHE SOCIËTEIT MAAKT DEEL UIT VAN DELTA VERZEKERINGSGROEP N V .
HOOFDKANTOOR NEDERLAND: AMSTERDAM-C HERENGRACHT 475
HEADOFFICE FOR CANADA: TORONTO 1130 BAY STREET
KRITIES RECHT OVER DE RECHTSPRAAK TOEKOMSTIGE
De wet blijkt niet toereikend als vorm voor de regeling van het maatschappelijke samenleven in een revolutionaire maatschappij, als we daaronder verstaan een maatschappij die zich in het proces van de bevrijding bevindt. Niet alleen omdat een wet een potentieel onderdrukkingsinstrument is. Men kan zich we! een maatschappij indenken waarin de wet niet op die manier misbruikt wordt. Maar omdat de wet als van buitenaf orde-opleggende macht niet overeenkomt met werkelijke maatschappelijke vrijheid, omdat ze uiteindelijk onbeweeglijk, statisch is — moet de utopische eis tot opheffing van de wet gesteld worden. •
Aan de hand van het typische probleem van het strafrechteen van de strafwetgeving zullen we bekijken hoe een ontwikkeling mogelijk is van de fase van de (gekodificeerde) wet, naar een werkelijk aan de situatie aangepaste rechtspraak, die de starre wet niet kan bieden. We nemen aan dat voldaan is aan de voorwaarde van een revolutionaire maatschappij, die konflikten tussen individu en gemeenschap niet metafyisch interpreteert, maar ze — globaal gezegd — terugbrengt tot een verkeerde instelling aan de kant van het individu of aan de kant van de maatschappij. Je zou ook kunnen zeggen, dat het konflikt te herleiden is tot het ontbreken van inzicht in het utoptsch-antropologische doel, de vrijheid van onderdrukking van de mens, d.w.z.
Tilbnrgs Algemeen Studentenblad Redaktieadres: Academielaan 9 Redaktie: Frans van Beek, Frans Godfrey, Gui van Hooydonk, Wilfried Martens, Bert Schumacher, Harry Verkooyen.
dat de veronderstelde revolutionaire maatschappij konflikten interpreteert als een gebrek aan bewustzijn. Principieel moeten konflikten dus behandeld worden door een verandering in de houding, die bereikt kan worden door het' inzicht van de beide partners: het individu en de maatschappij. Praktisch betekent dat: in de plaats van de rechtbank die oordeelt over de delinkwent volgens de maatstaven van de wet, komt een team, een vakkundig kollege, dat in overleg treedt met degene die in konflikt is geraakt met de maatschappij. Het doel is daarbij om een leerproces op gang te brengen — een bewustwordingsproces. Natuurlijk bestaat het gevaar, dat de delinkwent bewustzijn wordt ingestampt, met zo ongeveer als gevolg: zelfkritiek na een suksesvolle hersenspoeling. Maar de noodzaak om te leren dus om zich bewust te worden (b.v. over de oorzaken van het konflikt) bestaat voor beide betrokken partijen: Het team vertegenwoordigt de maatschappij; weliswaar helpt het team het individu om naar de oorzaken van het konflikt te zoeken, maar tegelijkertijd analyseert het team als vertegenwoordiger van de maatschappij, in hoeverre de maatschappij de bron van het konflikt is. Het doel in deze werkwijze is daarbij de integratie van het individu (de „delinkwent") in het team. Om de oorzaken van het konflikt te vinden en ze zo mogelijk door gemeenschappelijk inzicht (en verandering in de veroorzakende omstandigheden) op te lossen, moet het team uit „maatschappijeksperts" bestaan, d.w.z. sociologen, psychologen, doktoren, politikologen enz. (Dit model is dus geen variant van het volkstribunaal; het gaat juist veel meer om het voortzetten en uitbreiden van het ekspertprincipe in de rechtspraak. De individuele werkzaamheid van de jurist is verbonden met de ideologische rechtspraak en het ontbrekende inzicht in cte maatschappelijke gekonditioneerdheid van de zogenaamde misdaad). Als dit model in de werkelijkheid vertaald wordt, als het werkelijk lukt om een leerproces, een akt van bewustwording op gang te brengen, dan kan ook de „rechter" — het de maatschappij vertegenwoordigende team — tot aangeklaagde worden. Of men nu wel of niet de oor-
IN EEN
MAATSCHAPPIJ
zaken van het konflikt kan blootleggen, opruimen en overstijgen, in ieder geval zal het eindresultaat van zo'n overleg geen veroordeling zijn, en er zal niet worden teruggegrepen op een institutie als de gevangenis. Het kan echter wel noodzakelijk blijken om de opheldering, het leerproces, de resocialisering te verlengen waarbij niet vergeten mag worden, dat beiden — de maatschappij en het individu — potentieel de oorzaak van het konflikt zijn. Wat betreft de vraag naar het kriterium van deze rechtspraak: in de plaats van een strafwet komt een kreatief, op de situatie ingesteld recht, dat het team inklusief de „delinkwent" over zichzelf uitspreekt. Niet de „wet" is de maatstaf, maar de integratie van individu en maatschappij door een leerproces — dat echter als „resocialisering" een praktische vorm kan aannemen en dat niet beperkt hoeft te blijven tot een teamdisknssie over het konflikt. Er moet niet gestraft worden, maar genezen; bovendien moet voortdurend de mogelijkheid worden opengehouden voor het inzicht, dat het noodzakelijke leerproces wederzijds is. Straf en het afschrikkingseffekt vervallen als modeven van de rechtspraak; dat van de opvoeding blijft, maar nu een opvoeding niet door straf, maar door hulp. Dat dit ontwerp in de huidige nederlandse werkelijkheid nauwelijks van de utopie te onderscheiden is, is wel duidelijk. Uiteindelijk hangt alles ervan af — en dat is het doel op korte termijn — of het lukt een leerproces te starten, dat in de eerste plaats de publieke opinie een inzicht verschaft in de maatschappelijke gekonditioneerdheid van de zogenaamde misdaden. Bovendien lijkt ook een socialistische maatschappijvorm een voorwaarde te zijn — het kapitalisme is noodzakelijkerwijze overgeleverd aan een ideologische rechtspraak. Praktisch realiseerbaar voor het bereiken van dit model lijkt de methode van de permanente strafrechtshervonning: niet perfektionering, maar de geleidelijke „oplossing", omdat er voor steeds meer paragrafen maatschappelijke oplossingen gevonden worden. Vertaald uit Kursbuch 14 door Kees de Boer.
27. 2 8 / 2 9 MAART KONGRES SEKSUALITEIT
s
open
bare
DE OPENBARE ORDE EN DE GOEDE ZEDEN we hebben zeggen ze de goede zeden geschonden ach zoiets hebben anderen ook al ondervonden het is als met oude mannetjes en fijne zonden: ze zouden willen dat zij het konden. (mrt.69.K.)
or
lachen gieren brullen We hebhen het je nog niet gemeld, lieve lezer, maar toch zul je al wel weten dat de zetels in de Tilburgse Studenten Raad (TSR, zeggen de insiders) als volgt verdeeld te zijn: 8 voor de SVB, 4 voor het steeds progressiever wordende NSA en 8 voor een niet nader te noemen kolleksie van ongezellige, stuurskijkende Telegraaflezers. Dat het erudietengezelschap van de laatste partij grotendeels uit onaardige jongens bestaat, heb ik wel altijd al vermoed maar pas op de avond van 27 februari in de eerste TSR-vergadering na de verkiezingen door enige feiten bevestigd gezien. We verwachtten namelijk al een hele tijd iets van de nieuwe reaksie, en we weten wel dat, net als het koekoek-publiek en het lezersforum van de Telegraaf-Het Nieuws van de Dag, de leiders van de nieuwe partij vooral woedend en gefrusteerd zouden zijn door de Linkse Terreur in de Pers. Het is altijd een grappige bezigheid om de radio & teevee resensies te lezen in Onze Bladen, waarin dan telkens gepleit wordt voor meer familieprogrammaas op de zondagmiddag. Dat doet altijd zo kneuterig aan dat je er giebelneigingen van overhoudt, maar dat mag je niet te lang doen, want eigenlijk is zo'n burgerlijk gepraat van kruideniers en rechtse akademisi wel gevaarlijk. We weten wel, hoop ik, hoe de Telegraaf voor, tijdens en na de oorlog is geweest, en we kunnen een klein idee hebben van de woede, die er uit de kruideniers kan losbarsten als ze de toonbank toonbank laten, de biotex biotex en zich met de politiek gaan bezighouden: scheer die provoos kaal, wij willen amazement op onze buis (AVVRO-RTN-TROS zou je ook wel, bij wijze van grapje Onze Buizen kunnen noemen), weg met de rooie studenten, RUST & ORDE (Nixon), wanneer we de invloed van Axel Springers pers bekijken in het enige vrije territorium achter het ijzeren gordijn, West Berlijn, waarover John Kennedy, dezelfde die Cuba binnenviel, zo mooi en grappig kon zeggen: „Ich bin ein Berliner!" Maar ik lul er weer teveel omheen. Het gaat hierom: de TSR-voorzittershamer van Theo van Berkum was nog niet afgekoeld van het installeren van de nieuwgekozen leden van de TSR, of een van de drie partijen (niet SVB of NSA) diende een motie in waarmee gepoogd werd het onvolprezen informaatsiemedium waarin jij, lieve lezer,: nu aan het lezen bent, te vermoorden, met andere woorden: lijsttrekker Van De Goorberg geeft de ware, burgerlijke aard van zijn partij bloot door als eerste daad van zijn, politieke karrière (tenminste voor zover ik weet) een motie tegen TAS in te dienen, om de redaksie te ontslaan. De motivering hiervoor, en Nuyens moest hem hierbij helpen, was voornamelijk: TAS is geen open forum, TAS neemt alleen linkse dingen op en - opletten) - TAS heeft akademiese waarden geschonden. Van de G. sprak akademies uit als academisch. Ik bestierf het bijna van de dolle pret. Maar: op deze gronden was het onmogelijk de redaksie naar huis te sturen. Vandaar dat je nog steeds van mijn schrijfsels kunt genieten. Er waren maar een paar redenen die ernstig genoeg waren om de redaksie te ontslaan, en dat waren rechterlijke kategorieën: als de ATSO finansjeel voor ons aansprakelijk zou worden gesteld, en als de redaksie zich zou bezondigen aan „het schenden van de openbare orde en de goede zeden". In feite hebben wij zoiets nooit geddan, de ATSO is nog nooit aansprakelijk gesteld, en we zijn nog niet gearresteerd wegens opruiing, of „pornografische riooljournalistiek". Geen enkele zichzelf respekterende offisier van justisie zou dat kluif je aan zijn neus voorbij hebben laten gaan, als er ook maar de kleinste mogelijkheid tot een veroordeling ingezeten zou hebben, nietwaar, lezertjes van de rechtenfakulteit? In ieder geval: Nuyens en Van de G. vonden dat wij dat wel hadden gedaan. De motie werd zodanig veranderd dat ze taalkundig klopte en ingediend. De aanwezige redakteuren lagen hun redaksionele buik vast te houden. Stof om over te schrijven, jongens. Maar toen ATSO-voorzitter Akkermans kwaad werd en met direkt ontslag dreigde (chantage!, riep Nuyens) stemde de hele groep van puriteinse zwartekousendragers: Onthouding. Toch wel jammer. Want wij zijn niet bang, niet eens voor Van de Goorberg! (hv)
wim & de politiek 1. Het kan van tijd tot tijd weleens verfrissend werken oude koeien uit de reaktionaire sloot te halen, gewoon omdat ze, na geruime tijd onder de oppervlakte te hebben liggen rotten, slechts door het gestadig zakken van het peil boven het troebele water uit komen. Dat de tijd alle wonden verhult is een gedachte waarvan de vader wens heet, (zo nu en dan kan ze dan ook gelukkig worden ontkracht), en waarmee de reakti zich steeds weer moed inpompt en denkt zich in leven te houden. Het is ongeveer het stuiptrekken en kokhalzen van een pasgeslachte kip (d.w.z. een kip zonder kop). Het verschil is
bakken „partijvoorzitter" zag ik op de bladzijde van het dispuut I. de namen van enkele topfiguren en mannen achter de schermen van kiesvereniging A. zoals de befaamde G. en de niet minder bekende v. B., welke laatste een niet onaanzienlijke funktie in het Tilburgse Studenten Corps bekleedt. (Hij kwam reeds in het nieuws toen mede door zijn toedoen enige op het eerste gezicht onduidelijke verkiezingsaffisjes op Asgard het ATSO-bestuur in een kwaad daglicht stelden.) Een insider gaf ons de verklaring van dit alles: het dispuut I. plant telkens aan het begin van het studiejaar wie welke funktie zal proberen te bemachtigen. Tot nu toe is dat dat bemachtigen aardig gelukt. Als interessant detail vernamen we, dat het dispuut als principebesluit heeft aangenomen, dat voorzitter Wim dit jaar niet in het ATSO-bestuur zal plaatsnemen (weliswaar hebben ze G. nu nog, maar Wim gaf zijn formatieopdracht reeds terug) aangezien hij hard nodig is in de T.S.R. 3. We wilden de foto uit de almanak eigenlijk best hebben. Per slot van rekening was dit een bewijsstuk dat allerlei mogelijke insinuaties aan het adres van TAS zou kunnen ontzenuwen. Het kostte wel een middagje bellen, maar toen was een origineel eksemplaar dan toch in ons bezit. Dat u de foto desondanks in dit nummer niet aantreft, heeft alweer een bepaalde oorzaak. Onderstaande zal het u duidelijk maken: Tilburg, 25 februari 1969 Aan de redactie van het TASblad, t.n.v. De Heer F. Godfroy, Academielaan 9, Tilburg. Mijne Heren, Naar aanleiding van onze gesprekken van 24 dezer over plaatsing van een foto gemaakt door ondergetekende tijdens een evenement in de introductietijd van het T.S.C. St. Olof,. deel ik U mede, dat ik bij mijn weigering om toes& 'ming tot afdrukken van genoemde foto in hk^-ASblad blijf. In de verwachting dat U hiermee rekening zult houden, verblijf ik, hoogachtend. ^ A. A.V.M. Otten. A.A. V.M. Otten, Nazarethstraat 7, Tilburg.
echter hierin gelegen dat bij een eenmaal geslachte kip de zelfsuggestie het op den duur moet afleggen tegen de harde feiten. De zelfsuggestie van de reaktie is sterker: zij zal centimeter voor centimeter moeten worden afgebroken. Op 11 december j.l. werd in onze sloot uit het vieze water een omhooggestoken poot van een rottende koe zichtbaar. Het TAS van die datum onthulde bruinachtige praktijken tijdens de ontgroeningstijd van Olof in de Drunense Duinen: daar waren de groenen ingewijd in de mores van het verenigingsleven door een „Viëtnamspel". Nu, ruim tweeëneenhalve maand later, is op de staart na het hele kadaver zichtbaar geworden. Niet de (overigens onoplettende) groenkommissie was schuldig aan het Viëtnamspel, maar het dispuut I., dat op deze manier de groenen voor politiek meende te moeten interesseren. 2. Nou, de vorige week kregen we de nieuwe corpsalmanak in handen. En wat zagen we ? Jawel hoor, Viëtnammetje spelen. Bill en Thieu worden op pag. 97 klaargemaakt voor het gevecht. En op de achtergrond van de kiek staat voorzitter Wim van studentenkiesvereniging A. het tafereel breed toe te lachen. We konden onze ogen niet geloven. Was dit dezelfde man die tijdens de verkiezingskampanje het zo roerend eens was met de eis van maatschappijkritiek zoals die uit de Studentenvakbeweging naar voren kwam (natuurlijk niet met de methode: wat dat betreft wilde Wim de maatschappelijke problematiek wat cleaner aanpakken). Nauwelijks van de eerste schrik bekomen, trof me bij het doorbladeren van de almanak ten tweede male iets bijzonders. Was het toeval? Naast de nieuw-
O ja, zo zei hij het me: „Dit is mijn geestelijk eigendom". Proficiat hoor. 4. A. is zo'n „partij" die het blijkbaar nogal moeilijk heeft met ongewenste publiciteit: de persvrijheid is haar dan ook kennelijk een blok aan het been. Kijk, en daar hebben ze Wim nou voor nodig in de T.S.R. Het komt er in het kort op neer, dat de nieuwe raadsfraktie in haar eerste T.S.R.-vergadering niets te zeggen had, en alleen maar kon afgaan. Dat deed ze heel effektief middels een motie waarin ze het ontslag eiste van de huidige TAS-redaktie op grond van een vermeend „schenden van openbare orde en goede zeden". Nadat het ATSObestuur had verklaard, bij eventuele aanname van de motie het werk prompt neer te leggen, onthield onze nieuwe fraktie zich van stemming, dit laatste wellicht in het kader van de beloofde „konstruktieve samenwerking". Wim leest waarschijnlijk Elsevier. Niettemin wens ik Wim en de zijnen sukses met hun konstruktieve samenwerking tot een beter TAS. E.G.
de en d e | goede zeden een uitgelezen f |lijk De gezelligheidsvereniging A. heeft het tijdens de afgelopen T.S.R.-vergadering gewaagd de Tas-redaktie om zeep te brengen en Tas te verlagen tot provinciaal blad. Zoals een zuigeling niet weet waarom het huilt als het verstoken blijft van de moederborst, zo heeft A. bij monde van haar woordvoerders met emotionele kreten trachten aan te tonen dat de meeste afleveringen van Tas in strijd waren met de openbare orde en zeden. Weinig vleiend echter voor A. is, niet te willen inzien en te kunnen begrijpen dat de openbare orde, waarop zij stoelt, zeer weinig gemeen heeft met de opvattingen van Tas dienomtrent. Tas weigert een ordening te aanvaarden, die bestaat bij gratie van schijn-demokratie, gladstrijken, nuanceren, manipuleren, tolereren, kompromitteren en zelfs sjanteren. Het korte leven wat de huidige redaktie beschoren schijnt te zijn, zal bestaan in het ontmaskeren van bovenvemoemde schijn-orde, die nog door velen gezien wordt als de rechtvaardige, door god en oranje in stand te houden orde. Zij zal dan ook elk argument dat pleit voor deze schijn-orde niet beschouwen als reëel. De Tas-redaktie schuwt niet, voorzover het in haar vermogen ligt, de waarheid te zoeken, ondanks alle pogingen haar door leugens te verdoezelen. Zeker mensen, die de waarheid identificeren en assimileren met de bestaande toestanden, krijgen de wind van voren. In dit licht meent zij gerechtigd te zijn zich met volle sterkte af te zetten tegen een vrijheidsbeperkend instituut als een kuratorium, tegen universiteitsstrukturen die erop gericht zijn de status quo te perfektioneren, tegen een studentenwereld die maar voortdobbert op de woelige baren van de zee. En ga zo maar door. Aldus was wellicht de eerste daad van A., sinds zij het licht mocht aanschouwen, een wanhoopsdaad. Blijkens de feiten lag hier reeds de kiem voor haar eigen doodssteek. Frans van Beek.
er is in onze staf plaats en toekomst voor jonge bedrijfseconomen
1
Bedrijfseconomen, die voornemens of reeds bezig zijn zich verder te ontwikkelen tot registeraccountant, bieden wij gaarne gelegenheid tijdens de accountantsstudie praktijkervaring op te doen. Mede op deze wijze wensen wij de groei van onze staf van vakbekwame medewerkers te versnellen. Het ligt in ons voornemen aan de praktische scholing bij onze kantoren mede door vorming van studiegroepen Van bedrijfseconomen aandacht te schenken. Zij die zich willen oriënteren omtrent de mogelijkheden welke er voor hen bij ons bestaan, gelieven zich tot één van onderstaande adressen te wenden.
FRESE, HOGEWEG, MEYER é^HÖRCHNER Amsterdam-9, Beethovenstraat 198;tel. 020-73 75 55 Rotterdam-2, Stadhuisplein 3 0 ; tel. 010-14 22 88 Arnhem,- Breda - Brussel - Deventer - Eindhoven - 's-Gravenhage - Heerlen - Hengelo (Ov.) - Middelburg - Utrecht
KRITIES iECHT OVER DE RECHTSPRAAK TOEKOMSTIGE
De wet blijkt niet toereikend als vorm voor de regeling van het maatschappelijke samenleven in een revolutionaire maatschappij, als we daaronder verstaan een maatschappij die zich in het proces van de bevrijding bevindt. Niet alleen omdat een wet een potentieel onderdrukkingsinstrument is. Men kan zich wel een maatschappij indenken waarin de wet niet op die manier misbruikt wordt. Maar omdat de wet als van buitenaf orde-opleggende macht niet overeenkomt met werkelijke maatschappelijke vrijheid, omdat ze uiteindelijk onbeweeglijk, statisch is — moet de utopische eis tot opheffing van de wet gesteld worden.
Aan de hand van het typische probleem van het strafrecht, en van de strafwetgeving zullen we bekijken hoe een ontwikkeling mogelijk is van de fase van de (gekodlficeerde) wet, naar een werkelijk aan de situatie aangepaste rechtspraak, die de starre wet niet kan bieden. We nemen aan dat voldaan is aan de voorwaarde van een revolutionaire maatschappij, die konflikten tussen individu en gemeenschap niet metafyisch interpreteert, maar ze — globaal gezegd — terugbrengt tot een verkeerde instelling aan de kant van het individu of aan de kant van de maatschappij. Je zou ook kunnen zeggen, dat het konflikt te herleiden is tot het ontbreken van inzicht in het utopisch-antropologische doel, de vrijheid van onderdrukking van de mens, d.w.z.
Tilburgs Algemeen Studentenblad Redaktieadres: Academielaan 9 Redaktie:- Frans van Beek, Frans Godfroy, Gul van Hooydonk, Wilfried Martens, Bert Schumacher, Harry Verkooyen.
dat de veronderstelde revolutionaire maatschappij konflikten interpreteert als een gebrek aan bewustzijn. Principieel moeten konflikten dus behandeld worden door een verandering in de houding, die bereikt kan worden door het inzicht van de beide partners: het individu en de maatschappij. Praktisch betekent dat: in de plaats van de rechtbank die oordeelt over de delinkwent volgens de maatstaven van de wet, komt een team, een vakkundig kollege, dat in overleg treedt met degene d;e in konflikt is geraakt met de maatschappij. Het doel is daarbij om een leerproces op gang te brengen — een bewustwordingsproces. Natuurlijk bestaat het gevaar, dat de delinkwent bewustzijn wordt ingestampt, met zo ongeveer als gevolg: zelfkritiek na een suksesvolle hersenspoeling. Maar de noodzaak om te leren dus om zich bewust te worden (b.v. over de oorzaken van het konflikt) bestaat voor beide betrokken partijen: Het team vertegenwoordigt de maatschappij; weliswaar helpt het team het individu om naar de oorzaken van het konflikt te zoeken, maar tegelijkertijd analyseert het team als vertegenwoordiger van de maatschappij, in hoeverre de maatschappij de bron van het konflikt is. Het doel in deze werkwijze is daarbij de integratie van het indivrdu (de „delinkwent") in het team. Om de oorzaken van het konflikt te vinden en ze zo mogelijk door gemeenschappelijk inzicht (en verandering In de veroorzakende omstandigheden) op te lossen, moet het team uit „maatschappijeksperts" bestaan, d.w.z. sociologen, psychologen, doktoren, politikologen enz. (Dit model is dus geen variant van het volkstribunaal; het gaat juist veel meer om het voortzetten en uitbreiden van het ekspertprincipe in de rechtspraak. De individuele werkzaamheid van de jurist is verbonden met de ideologische rechtspraak en het ontbrekende inzicht in de maatschappelijke gekonditioneerdheid van de zogenaamde misdaad). Als dit model in de werkelijkheid vertaald wordt, als het werkelijk lukt om een leerproces, een akt van bewustwording op gang te brengen, dan kan ook de „rechter'' — het de maatschappij vertegenwoordigende team — tot aangeklaagde worden. Of men nu wel of niet de oor-
IN EEN
MAATSCHAPPIJ
zaken van het konflikt kan blootleggen, opruimen en overstijgen, in ieder geval zal het eindresultaat van zo'n overleg geen veroordeling zijn, en er zal niet worden teruggegrepen op een institutie als de gevangenis. Het kan echter wel noodzakelijk blijken om de opheldering, het leerproces, de resocialisering te verlengen waarbij niet vergeten mag worden, dat beiden — de maatschappij en het individu — potentieel de oorzaak van het konflikt zijn. Wat betreft de vraag naar het kriterium van deze rechtspraak: in de plaats van een strafwet komt een kreatief, op de situatie ingesteld recht, dat het team inklusief de „delinkwent" over zichzelf uitspreekt. Niet de „wet" is de maatstaf, maar de integratie van individu en maatschappij door een leerproces — dat echter als „resocialisering" een praktische vorm kan aannemen en dat met beperkt hoeft te blijven tot een téamdiskussie over het konflikt. Er moet niet gestraft worden, maar genezen; bovendien moet voortdurend de mogelijkheid worden opengehouden voor het inzicht, dat het noodzakelijke leerproces wederzijds is. Straf en het afschrikkingseffekt vervallen als motieven van de rechtspraak; dat van de opvoeding blijft, maar nu een opvoeding niet door straf, maar door hulp. Dat dit ontwerp in de huidige nederlandse werkelijkheid nauwelijks van de utopie te onderscheiden is, is wel duidelijk. Uiteindelijk hangt alles ervan af — en dat is het doel op korte termijn — of het lukt een leerproces te starten, dat in de eerste plaats de publieke opinie een inzicht verschaft in de maatschappelijke.gekonditioneerdheid van de zogenaamde misdaden. Bovendien lijkt ook een socialistische maatschappijvorm een voorwaarde te zijn — het kapitalisme is noodzakelijkerwijze overgeleverd aan een ideologische rechtspraak. Praktisch realiseerbaar voor het bereiken van dit model lijkt de methode van de permanente strafrechtshervorming: niet perfektionering, maar de geleidelijke „oplossing", omdat er voor steeds meer paragrafen maatschappelijke oplossingen gevonden worden. Vertaald rat Kursbuch 14 door Kees de Boer.
27. 28. 29 MAART KOMGRiS SEKSUALITEIT
open
bare
DE OPENBARE ORDE EN DE GOEDE ZEDEN we hebben zeggen ze de goede zeden geschonden ach zoiets hebben anderen ook al ondervonden het is als met oude mannetjes en fijne zonden: ze zouden willen dat zij het konden. (mrt.69.K.)
or
lachen gieren brullen We hebben het je nog niet gemeld, lieve lezer, maar toch zul je al wel weten dat de zetels in de Tilburgse Studenten Raad (TSR, zeggen de insiders) als volgt verdeeld te zijn: 8 voor de SVB, 4 voor het steeds progressiever wordende NSA en 8 voor een niet nader te noemen kolleksie van ongezellige, stuurskijkende Telegraaflezers. Dat het erudietengezelschap van de laatste partij grotendeels uit onaardige jongens bestaat, heb ik wel altijd al vermoed maar pas op de avond van 27 februari in de eevste TSR-vergadering na de verkiezingen door enige feiten bevestigd gezien. We verwachtten namelijk al een hele tijd iets van de nieuwe reaksie, en we weten wel dat, net als het koekoek-publiek en het lezersforum van de Telegraaf-Het Nieuws van de Dag, de leiders van de nieuwe partij vooral woedend en gefrusteerd zouden zijn door de Linkse Terreur in de Pers. Het is altijd een grappige bezigheid om de radio & teevee resensies te lezen in Onze Bladen, waarin dan telkens gepleit wordt voor meer familieprogrammaas op de zondagmiddag. Dat doet altijd zo kneuterig aan dat je er giebelnei' gingen van overhoudt, maar dat mag je niet te lang doen, want eigenlijk is zo'n burgerlijk gepraat van kruideniers en rechtse akademisi wel gevaarlijk. We weten wel, hoop ik, hoe de Telegraaf voor, tijdens en na de oorlog is geweest, en we kunnen een klein idee hebben van de woede, die er uit de kruideniers kan losbarsten als ze de toonbank toonbank laten, de biotex biotex en zich met de politiek gaan bezighouden: scheer die provoos kaal, wij willen amazement op onze buis (AVVRO-RTN-T ROS zou je ook wel, bij wijze van grapje Onze Buizen kunnen noemen), weg met de rooie studenten, RUST & ORDE (Nixon), wanneer we de invloed van Axel Springers pers bekijken in het enige vrije territorium achter het ijzeren gordijn. West Berlijn, waarover John Kennedy, dezelfde die Cuba binnenviel, zo mooi en grappig kon zeggen: „Ich bin ein Berlinerl" Maar ik lul er weer teveel omheen. Het gaat hierom: de TSR-voorzittershamer van Theo van Berkum was nog niet afgekoeld van het installeren van de nieuwgekozen leden van de TSR, of een van de drie partijen (niet SVB of NSA) diende een motie in waarmee gepoogd werd het onvolprezen informaatsiemedium waarin jij, lieve lezer, nu aan het lezen bent, tg vermoordef», met andere woorden: lijsttrekker Van De Goorberg geeft de ware, burgerlijke aard van zijn partij bloot door als eerste daad van zijn politieke karrière (tenminste voor zover ik weet) een motie tegen TAS in te dienen, om de redaksie te ontslaan. De motivering hiervoor, en Nuyens moest hem hierbij helpen, was voornamelijk: TAS is geen open forum, TAS neemt alleen linkse dingen op en - opletten) - TAS heeft akademiese waarden geschonden. Van de G, sprak akademies uit als academisch. Ik bestierf het bijna van de dolle pret. Maar: op deze gronden was het onmogelijk de redaksie naar huis te sturen. Vandaar dat je nog steeds van mijn schrijfsels kant genieten. Er waren maar een paar redenen die ernstig genoeg waren om de redaksie te ontslaan, en dat waren rechterlijke kategorie'én: als de ATSO finansjeel voor ons aansprakelijk zou worden gesteld, en als de redaksie zich zou bezondigen aan „het schenden van de openbare orde en de goede zeden". In feite hebben wij zoiets nooit geddan, de ATSO is nog nooit aansprakelijk gesteld, en we zijn nog niet gearresteerd wegens opruiing, of „pornografische riooljournalistiek". Geen enkele zichzelf respekterende offisier van justisie zou dat kluif je aan zijn neus voorbij hebben laten gaan, als er ook maar de kleinste mogelijkheid tot een veroordeling ingezeten zou hebben, nietwaar, lezertjes van de rechtenfakülteit? In ieder geval: Nuyens en Van de G. vonden dat wij dat wel hadden gedaan. De motie werd zodanig veranderd dat ze taalkundig klopte en ingediend. De aanwezige redakteuren lagen hun redaksionele buik vast te houden. Stof om over te schrijven, jongens. Maar toen ATSO-voorzitter Akkermans kwaad werd en met direkt ontslag dreigde (chantage!, riep Nuyens) stemde de hele groep van puriteinse zwartekousendragers: Onthouding. Toch wel jammer. Want wij zijn niet bang, niet eens voor Van de Goorberg! (hv)
wim &
'M
de politiek 1. Het kan van tijd tot tijd weleens verfrissend werken oude koeien uit de reaktionaire sloot te halen, gewoon omdat ze, na geruime tijd onder de oppervlakte te hebben liggen rotten, slechts door het gestadig zakken van het peil boven het troebele water uit komen. Dat de tijd alle wonden verhult is een gedachte waarvan de vader wens heet, (zo nu en dan kan ze dan ook gelukkig worden ontkracht), en waarmee de reakti zich steeds weer moed inpompt en denkt zich in leven te houden. Het is ongeveer het stuiptrekken en kokhalzen van een pasgeslachte kip (d.w.z. een kip zonder kop). Het verschil is
bakken „partijvoorzitter" zag ik op de bladzijde van het dispuut I. de namen van enkele topfiguren en mannen achter de schermen van kiesvereniging A. zoals de befaamde G. en de niet minder bekende v. B., welke laatste een niet onaanzienlijke, funktie in het Tilburgse Studenten Corps bekleedt. (Hij kwam reeds in het nieuws toen mede door zijn toedoen enige op het eerste gezicht onduidelijke verkiezingsaffisjes op Asgard het ATSO-bestuur in een kwaad daglicht stelden.) Een insider gaf ons de verklaring van dit alles: het dispuut I. plant telkens aan het begin van het studiejaar wie welke funktie zal proberen te bemachtigen. Tot nu toe is dat dat bemachtigen aardig gelukt. Als interessant detail vernamen we, dat het dispuut als principebesluit heeft aangenomen, dat voorzitter Wim dit jaar niet in het ATSO-bestuur zal plaatsnemen (weliswaar hebben ze G. nu nog, maar Wim gaf zijn formatieopdracht reeds terug) aangezien hij hard nodig is in de T.S.R. 3. We wilden de foto uit de almanak eigenlijk best hebben. Per slot van rekening was dit een bewijsstuk dat allerlei mogelijke insinuaties aan het adres van TAS zou kunnen ontzenuwen. Het kostte wel een middagje bellen, maar toen was een origineel eksemplaar dan toch in ons bezit. Dat u de foto desondanks in dit nummer niet aantreft, heeft alweer een bepaalde oorzaak. Onderstaande zal het u duidelijk maken: Tilburg, 25 februari 1969 Aan de redactie van het TASblad, t.n.v. De Heer F. Godfrey, Academielaan 9, Tilburg. Mijne Heren, Naar aanleiding van onze gesprekken van 24 dezer over plaatsing van een foto gemaakt door ondergetekende tijdens een evenement in de introductietijd van het T.S.C. St. Olof, deel ik U mede, dat ik bij mijn weigering om toestemming tot afdrukken van genoemde foto in het TASblad blijf. In de verwachting dat U hiermee rekening zult houden, verblijf ik, hoogachtend. A. A.V.M. Otten. A. A.V.M. Otten, Nazarethstraat 7, Tilburg.
echter hierin gelegen dat bij een eenmaal geslachte kip de zelfsuggestie het op den duur moet afleggen tegen de harde feiten. De zelfsuggestie van de reaktie is sterker: zij zal centimeter voor centimeter moeten worden afgebroken. Op 11 december j.l. werd in onze sloot uit het), vieze water een omhooggestoken poot van een rottende koe zichtbaar. Het TAS van die datum onthulde bruinachtige praktijken tijdens de ontgroeningstijd van Olof in de Drunense Duinen: daar waren de groenen ingewijd in de mores van het verenigingsleven door een „Viëtnamspel". Nu, ruim tweeëneenhalve maand later, is op de staart na het hele kadaver zichtbaar geworden. Niet de (overigens onoplettende) groenkommissie was schuldig aan het Viëtnamspel, maar het dispuut /., dat op deze manier de groenen voor politiek meende te moeten interesseren. 2. Nou, de vorige week kregen we de nieuwe corpsalmanak in handen. En wat zagen we ? Jawel hoor, Viëtnammetje spelen. BUI en Thieu worden op pag. 97 klaargemaakt voor het gevecht. En op de achtergrond van de kiek staat voorzitter Wim van studentenkiesvereniging A.' het tafereel breed toe te lachen. We konden onze ogen niet geloven. Was dit dezelfde man die tijdens de verkiezingskampanje het zo roerend eens was met de eis van maatschappijkritiek zoals die uit de Studentenvakbeweging naar voren kwam (natuurlijk niet met de methode: wat dat betreft wilde Wim de maatschappelijke problematiek wat cleaner aanpakken). Nauwelijkst' van de eerste schrik bekomen, trof me bij het doorbladeren van de almanak ten tweede male iets bijzonders. Was het toeval? Naast de nieuw-l
O ja, zo zei hij het me: „Dit is mijn geestelijk eigendom". Proficiat hoor. 4. A. is zo'n „partij" die het blijkbaar nogal moeilijk heeft met ongewenste publiciteit: de persvrijheid is haar dan ook kennelijk een blok aan het been. Kijk, en daar hebben ze Wim nou voor nodig in de T.S.R. Het komt er in het kort op neer, dat de nieuwe raadsfraktie in haar eerste T.S.R.-vergadering niets te zeggen had, en alleen maar kon afgaan. Dat deed ze heel effektief middels een motie waarin ze het ontslag eiste van de huidige TAS-redaktie op grond van een vermeend „schenden van openbare orde en goede zeden". Nadat het ATSObestuur had verklaard, bij eventuele aanname van de motie het werk prompt neer te leggen, onthield onze nieuwe fraktie zich van stemming, dit laatste wellicht in het kader van de beloofde „konstruktieve samenwerking". Wim leest waarschijnlijk Elsevier. Niettemin wens ik Wim en de zijnen sukses met hun konstruktieve samenwerking tot een beter TAS. F.G.
de en de goede zeden een uitgelezen lijk4 De gezelligheidsvereniging A. heeft het tijdens de afgelopen T.S.R.-vergadering gewaagd de Tas-redaktie om zeep te brengen en Tas te verlagen tot provinciaal blad. Zoals een zuigeling niet weet waarom het huilt als het verstoken blijft van de moederborst, zo heeft A. bij monde van haar woordvoerders met emotionele kreten trachten aan te tonen dat de meeste afleveringen van Tas in strijd waren met de openbare orde en zeden. Weinig vleiend echter voor A. is, niet te willen inzien en te kunnen begrijpen dat de openbare orde, waarop zij stoelt, zeer weinig gemeen heeft met de opvattingen van Tas dienomtrent. Tas weigert een ordening te aanvaarden, die bestaat bij gratie van schijn-demokratie, gladstrijken, nuanceren, manipuleren, tolereren, kompromitteren en zelfs sjanteren. Het korte leven wat de huidige redaktie beschoren schijnt te zijn, zal bestaan in het ontmaskeren van bovenvernoemde schijn-orde, die nog door velen gezien wordt als de rechtvaardige, door god en oranje in stand te houden orde. Zij zal dan ook elk argument dat pleit voor deze schijn-orde niet beschouwen als reëel. De Tas-redaktie schuwt niet, voorzover het in haar vermogen ligt, de waarheid te zoeken, ondanks alle pogingen haar door leugens te verdoezelen. Zeker mensen, die de waarheid identificeren en assimileren met de bestaande toestanden, krijgen de wind van voren. In dit licht meent zij gerechtigd te zijn zich met volle sterkte af te zetten tegen een vrijheidsbeperkend instituut als een kuratorium, tegen universiteitsstrukturen die erop gericht zijn de status quo te perfektioneren, tegen een studentenwereld die maar voortdobbert op de woelige baren van de zee. En ga zo maar door. Aldus was wellicht de eerste daad van A., sinds zij het licht mocht aanschouwen, een wanhoopsdaad. •Blijkens de feiten lag hier reeds de kiem voor haar eigen doodssteek. Frans van Beek.
er is in onze staf plaats en toekomst voor jonge bedrijfseconomen Bedrijfseconomen, die voornemens of reeds bezig zijn zich verder te ontwikkelen tot registeraccountant, bieden wij gaarne gelegenheid tijdens de accountantsstudie praktijkervaring op te doen. Mede op deze wijze wensen wij de groei van onze staf van vakbekwame medewerkers te versnellen. Het ligt in ons voornemen aan de praktische scholing bij onze kantoren mede door vorming van studiegroepen van bedrijfseconomen aandacht te schenken. Zij die zich willen oriënteren omtrent de mogelijkheden welke er voor hen bij ons bestaan, gelieven zich tot één van onderstaande adressen te wenden.
FRESE, HOGEWEG, MEYERe «fcf/" ^HÖRCHE^ER r - i h ^ r-a %^ r i i'v Amsterdam-9, Beethovenstraat 198;tel. 020-73 75 55 Rotterclam-2, Stadhuisplein 30; tel. 010-14 22 88 Arnhem - Breda - Brussel - Deventer - Eindhoven - 's-Gravenhage - Heerlen - Hengelo (Ov.) - Middelburg - Utrecht