Issuu

é) 4e jaargang no. 5

Tllburgs Al

dentenblad 27 november 1967

Redakiie: Akademielaan 9 TWEEWEKELIJKS

ONAFHA

NKELIJK

STUDENTENBLAD

Advertentie-administratie Drukkerij Uitgeverij H. Gianotten N.V. - Bredaseweg 57 - Tilburg - Telefoon 23036 - 23037

TASTOASTOPATSO Bij de overdracht van het Dagelijks Bestuur of men, gezien de geringe opkomst bij de van de A T S O , op 7 november j.l., heeft de grondraadsverkiezingen, nog wel van vertescheidende president Groot de gelegenheid genwoordiging kan spreken, „Met welk recht te baat genomen om eens vrijuit te spreken maakt men de wensen van de student kenover de moeilijkheden, die zich in de Tilburg- baar, onderhandelt in zijn naam, formuleert se studentenmaatsahappij, de A T S O en de zijn materiële noden?". Aldus ontstaat een grondraad voordoen. Het grote probleem, al- vacuum tussen de grondraad en de achterdus Groot, is het feit, dat het beeld dat de ban. buitenstaander'belangstellende heeft van or- Tenslotte is er nog het probleem, dat het beganen als A T S O en grondraad, ,,zeer sa- staande systeem te weinig ruimte laat om zich mengesteld en niet altijd even gunstig" is. full-time voor het bestuurswerk in te zetten, Hiervoor zijn verschillende oorzaken aan te zodat er werk blijft liggen of minder grondig wijzen. De belangstelling van de studenten wordt gedaan. voor de grondraad neemt af, omdat de grondraad niet voldoende in de openbaar- De nieuwe president de Jonge beklemtoonde heid treedt. Het publiek voelt zich pas bij een in zijn rede, dat een dienstverlenend appabepaalde kwestie betrokken, wanneer die raat als de A T S O voortdurend betrokken kwestie op spectaculaire wijze in de open- moet zijn bij wat er binnen de studentengebaarheid wordt gebracht. En dat laat de aard meenschap plaatsvindt. Het isolement, voortvan de werkzaamheden van een grondraad komende udt de positie waarin een derge| Üjke organisatie dreigt ' .- g e n k i n , zal het nu jiilsTTvaak niet toe. nieuwe Dagelijks Bestuur trachten op te hefVoorts wordt het imago van de grondraad fen, zoveel als in haar vermogen ligt. verstoord „door het feit dat het principe van de representatie niet meer de wet en de De redaktie wenst bet nieuwe ATSO-bestuur profeten uitmaakt". Groot vroeg zich af veel succes toe.

HUUB DE JONGE presi dent

BERT WASLANDER vice-president

PIM LECLERQ

sekretaris

De kerk en de ontwikkelingslanden De kloof tussen de „rijke" en de „arme" landen wordt steeds groter. Ondanks de grote kapitaalszendingen raken de arme landen steeds meer achterop. Een van de belangrijkste oorzaken van deze achterstand is onze onwil ons brood met de andere mens te delen. Wij beschermen onze industrie tegen landen met lage lonen, wij gebruiken de ontwikkelingslanden alleen als grondstofleveranciers, wij voeren de transportkosten en verwerkingskosten steeds meer op en verlagen de grondstofprijzen, onder andere door synthetische produkten te fabriceren. De internationale solidariteit, die wij vaak met de mond belijden, weten we in de praktijk niet te realiseren. Als wij willen komen tot een initemationale arbeidsverdeling en internationale afspraken betreffende grood-

TAS-BLAD Tweewekelijks onafhankelijk studentenblad. Redactieadres: Academielaan 9, Tilburg, tel. 72337 Advertentie-administratie: Bredaseweg 57, Tilburg, tel. 23036/23037 Hoofdredacteur: A. Godfroij Redaktie: P. Jansma, W. Speekenbrink, P. v. Ven, K. de Jager, D. Verster. Zakelijke leiding: C. Backx.

stoffenprijaen, als wij de ontwikkelingslanden van kapitaal willen voorzien —^ dat zij niet, zoals nu vaak het geval is, direkt weer moeten terugsturen ter aflossing van vroeger gemaakte schulden en deviezenverliezen door daling van de wereldmarktprijaen van grondstoffen —', dan moeten wij onze protectionistische politiek laten varen en het eigenbelang opzij zetten; maar deze konsekwentie durven we blijkbaar niet te trekken. W e moeten af van het geklets over aiktdes voor jeeps en akties voor ziekenhuizen. Het blijven allemaal afkopertjes van een op onze sentimenten gespeelde reklame. Maar het beroert ons niet wezenlijk! D e Kerk heeft hier een belangrijke rol te vervullen. Hij zal weer vooraan moeten staan in de strijd tegen rassendiscriminatie, in de strijd tegen sociale onrechtvaardigheid, in de strijd voor de vrede. Zij zal hierbij misschien klappen oplopen. Z e moet masschien haar kapitalistische image doorbreken, om in de wereld te gaan staan en iets te ondernemen. Z e moet haar mankracht en vermogens bundelen in een instituut dat deskundigen kan uitzenden om een rechtvaardiger en menselijker verdeling van sooiale en economische waarden te bewerkstelligen.

(vervolg pag 4)

JOHAN RADEMAKER sekretaaris sociaal

LIESBETH VAN BOVEN sekretaresse pers en publiciteit

JOHN WIJNANDS penningmeester

Iedereen weet dat vele regeringen continuering van hun macht trachten te verzekeren door beïnvloeding van de jeugd. Jeugdorganisaties en onderwijs dienen in vele landen niet ter vorming van zelfstandig denkende individuen, maar worden misbruikt voor indoctrinatie van nationalistische en reactionaire ideeën. D e symptomen zijn bekend: onderwijsprogramma's worden centraal gedecreteerd, niet-loyale docenten ontslagen, studentenverenigangen verboden of geïnfiltreerd, massaal verzet bloedig neergeslagen.

ONVRIJE UNIVERSITEIT Het spreekt vanzelf dat een protest tegen deze praktijken bij ieder, afgezien van zijn politieke overtuigiing, opkomt. D e Nederlandse Studenten Raad wil hieraan gestalte geven. O p 30 november organdseert zij in samenwerking met alle grondraden een solidariteitsdag met de Spaanse Griekse en Portugese studenten. Professor Altóng van Geusau zal dan 's middags om 2.15 uur een lezing met discussie houden over het thema: „Nederland en de Griekse, Spaanse en Portugese dictatuur", 's Avonds zal er in Amsterdam een bijeenkomst gehouden worden, waarheen bij voldoende belangstelling een bus udt Tilburg zal gaan. Prof. Tammes (volkenrecht, Amsterdam) zal er een inleiding verzorgen, studentengroepen uit de drie landen zullen vertegenwoordigd zijn, er zal een film over Portugal worden vertoond, en Liesbeth List komt Griekse liederen zingen. De vertegenwoordigde studentengroepen zijn organisaties die ageren tegen de beknotting der onderwijsvrijheid in him landen. Voornamelijk voeren zij acties in het buitenland om de publieke opinie aldaar te winnen voor hun standpunt. Het is ieder mogelijk deze organisatie te steunen door een bijdrage te storten op de girorekening der N.S.R. of te deponeren in een collectebus die op 30 november op het Eigen Huis zal staan. Verdere informatie en intekenlijsten voor de bustrip naar Amsterdam kunt u vinden ad valvas. H. E. L. Waslander secretaris buitenland A T S O

FORUM-DICUSSIE „GEMENGD HUWELIJKE Op maandag 27 november te .7 uur wordt er ter gelegenheid van het Maranatha-lustnim in de studentenkerk een forum gehouden over het gemengde huwelijk. Het forum bestaat uit: Mr. L. C. M. Meyers Prof. Mr. J. E. J. Th. Deelen Ds. W. J. Foumier Dr. J. F. Lescrauwaet Prof. Dr. PI. C. Stouthard.

SJ£. Het bestuur van de SJ.B. afd. Tilburg is als volgt samengesteld: A. G. H. M. Lohuis, praeses C. P. M. Knipscheer, vice-praeses N. J. G. M. de Beer, ab-actis P. M. S. J. Houben, quaestor M. J. van Oostrom, assessor.

NOVEMBER ONTWIKKELINGSMAAND W e weten het allemaal. De kranten staan er vol van. Maar wij voelen ons zo veilig en gelukkig... Of wist u dit nog niet:

Door de daling van de prijzen op de internationale grondstoffenmarkten is het verlies van de ontwikkelingslanden aan deviezen meestal groter dan de bedragen die zij van de westerse landen, vaak nog als leningen tegen hoge rentepercentages, ontvangen.

U heeft gelijk als u zegt dat het geld toch allemaal in een bodemloze put terecht komt, maar dan moet u wel bedenken dat die bodemloze put te vinden is in de ontwikkelde landen.

In 1965 bleef de prijs van de chocoladereep die u at, gelijk, maar de cacao was op de wereldmarkt sterk in prijs gedaald. In datzelfde jaar nam de winst van T h e British Cacao and Chocolate, een van de grootste cacaoverwerkende industrieën, toe van 7.502.000 pond tot 9.797.000 pond. Een vergelijking met de 19e eeuwse kapitalistische uitbuiting is ook in dit gevarzëer realistisch.

Als u een pak koffie koopt in een land als Duitsland, dan gaat van het door u betaalde bedrag 1/60 deel naar de afrikaanse of columbiaanse planter. D e rest verdwijnt in de verwerkingsindustrie en de accijnzen. Duitsland haalde alleen al uit de van Ivoorkust ingevoerde koffie 120 miljoen gulden aan accijnzen.

De totale Amerikaanse hulpverlening bedroeg in 1965 5.478.000.000 dollar, waarvan 3.730.000.000 overheidsbijdrage. Van deze overheidsbijdrage wordt 3.463.000.000 bilateraal gegeven (politieke en economische binding). Volgens de woorden van Johnson in de rede gehouden voor de Senaat wordt daarvan 90-95% weer in de U.S.A. besteed. Met de motivering dat de ontwikkelingshulp bijdraagt de handel te bevorderen en de betalingsbalans in evenwicht te houden. Verder vertelt hij dat 8 5 % van de Aziatische hulp direkt verband houdt met de weerstand tegen d e kommunistische agressie. V a n onbaatzuchtige hulp gesprokenül

Het aandeel van de rijke landen in de wereldhandel is (van 1950 tot 1962) toegenomen van 6 8 % tot 7 7 % en van de arme landen is gedaald van 3 2 % tot 2 1 % (daarbij moet men bedenken dat de arme landen 2 / 3 van de wereldbevolking herbergt). Voor de arme landen was het verschil tussen de uitvoer en invoer in 1950 + 1,8 milj. dollar, in

1962 - 2,3 milj. dollar. Dit als gevolg van de verslechtering van de ruilvoet en de daling van de grondstoffenprijzen.

Door de weigering van de E.E.G.-commissie de kunstvezels buiten het handels-protocol met Tsjecho-Slowakije te houden, staat de economie van Tanzania op volledige instorting. Het vijf jarenplan van dit land was vooral gebaseerd op een sterke uitbreiding van de sisal-produktde welke nu verdrongen worden door de kunstvezels. Hoe is dit te rijmen met de uitspraak van minister Bot, dat de ontwikkelingslanden in een zekere kunstmatig versterkte concurrentiepositie t.a.v. geüidustrialiseerde landen geplaatst dienen te worden, wil het land ook maar enige economische groei gaan vertonen.

Dit zijn maar enkele feiten uit een reeks van vele uitbuitingsgevallen. Het zijn allemaal gevolgen van een onjuiste mentaliteit, die uitgaat van gedachten als free enterprise, handel is handel met partners van gelijk niveau, etc. W i j zijn medeschuldig aan deze misdaden. Zegt u niets, dan maakt u zich schuldig aan collaboratie. U denkt dat u er toch niets aan kunt veranderen? Het antwoord is politieke pressie binnen de partijen: op dié partij stemmen die voor deze zaak opkomt; protesten, pressie en akties, ook binnen de hogeschool; in het kort: u engageren, u uitspreken, uw kennis verdiepen en in uw direkte omgeving dit engagement aankweken. Gerard Tabbers (Metanoia)

ADRESWIJZIGINGEN J. M. Mouwen, nieuw adres: Neptunusstr. 28, Tilburg Th. J. v. d. Hogen van Spoorlaan 376 naar van Limburg Stirumlaan 125, Tilburg F. A. Bardoel van Prof. Verbemelaan 65 naar Enschotsestraat 115, Tilburg. L. J. Kohl van Abdij van Oosterhoutstraat 95 naar Hart van Brabantlaan 155, Tilburg. H. A. Doek van Kruisherenstraat 17 naar Burg. Suysstraat 65, Tilburg. A. R. van Riel van Hyssopstraat 49 naar Kruisherenstraat 17, Tilburg. A. L. Koster van Ambrosiusstr. 11 naar Postbus 1022 Tilburg. W. M. Trommels van Textielplein 89 naar Antonius Struyckenstraat 37, Tilburg. F. H. Hamers van Irenelaan 28, Geleen naar Zijweg Den Dungen 1, Den Dungen. Th. M. Schepens van Sabelhof naar Zouavenlaan 43, Tilburg. R. H. de Rooy van Gasthuisring 65 naar Gen. Smutslaan 454, Tilburg. A. M. de Wever van Bredaseweg 186 naar Albardastraat 9, Tilburg. A J. van Reeken van Mahoniestraat 1 naar Slot Mathenessestraat 18, Tilburg. A. J. Clement van Prof. Verbemelaan 55 naar Azuurweg 254, Tilburg.

Het volgende TAS-blad verschijnt op 11 december. Kopij kan worden ingeleverd tot donderdag 30 november 14.00 uur of — na afspraak — tot maandag 4 december 14.00 uur.

DE KULTURELE TILBURGSE STUDENT . . . . komt wel eens in de schouwburg, leest met bijster veel, wordt zelden gezien bij concerten en heeft laJc aan het studium generale. Het niveau van culturele belangstelling ligt bij de overgrote meerderheid erg laag. Alhoewel objectieve maatstaven ontbreken, zullen velen het met mij eens zijn als ik zeg: te laag! Voor een buitenstaander wordt de hoogte van het niveau bepaald door het peil dat een kleine topgroep bereikt (het prestige van de landbouwhogeschool gaat er geenszins op achteruit, als de toneelvereniging daar goed speelt) maar van meer belang dan de naam, die een gemeenschap naar buiten heeft, is de interesse en het niveau dat elk individu persoonlijk bereikt (al speelt Wageningen goed toneel, niemand zal beweren, dat de meeste landbouwers betere akteurs zijn dan de meeste Tilburgers). Het is gevaarlijk politieke interesse, muzikale ambities en enthousiasme voor filmbezoek onder één noemer te brengen; kulturele belangstelling. Toch zijn twee facetten van algemeen belang: de mentaliteit van de student en de mogelijkheden van passieve en aktieve kunst- en kultuurbeoefening. Naast de faktor van het hoge percentage H.B.S.-ers en wellicht ook het overwicht van het aantal economiestudenten, is van grote invloed op de mentaliteit onder de Tilburgse studenten, de naam en het stempel „katholiek". Niemand meer dan hij, die jarenlang in een sfeer van „verplichte waarheden" is opgegroeid, heeft er momenteel behoefte aan zijn eigen weg uit te stippelen. Een miniem overblijfsel uit „den rijken roomschen tijd" kan hem teveel zijn. Als men zegt, dat ieder

Wc rond eer

Monstertrektocht fl Tilburgse studenten \ «^

lal 'is st j-k, lan lar trë

(Van een onzer, verslaggevers) TILBURG, 3 nov. — De studentenvereniging „Askloa" uit Tilburg zal in het kader van de lustrumTëesten van ae Katholieke hogeschool _ een monsier-trektocht door het land houden, vanaf Borculo naar Tilburg, per vikingboot. ..Askloa" maakt deel uit van het disPUUt ..Si. Plot", «jf^ M

""-htatP

lystrum viert. iJe tocfat aie maandag aanstaande' aanvangt heeft verschillende rustpunten: in Wehl bij Doetinchem,. in Lent, waar de studiosi uit Nijmegen hun collegae een warm onthaal zullen bereiden, en in de heerlijkheid Ravenstein, waar opj de markt een gildefeest zal wor den georganiseerd, met speenvar kens aan het spit en fakkelo tochten. ADVERTENTIE

zijn eigen overtuiging moet volgen, moet men zelfs de indruk vermijden, dat de student een bepaalde levensbeschouwing krijgt opgedrongen. Juist zij, die in bet oude milieu zijn opgegroeid, zijn hier overgevoelig voor. — Vraag niet waarom dan mensen op de K.H. komen studeren. W^einigen zullen zeggen omdat, de meesten dóórdat hij/zij katholiek is. — Tegelijk met een openhartige geest t.a.v. zijn levensbeschouwing, zal de houding van de student t.a.v. de kuituur die vooral in het verleden zo hecht aan die levensbeschouwing was gebonden, openhartig woeden. Maar niet in het minst is de mentaliteit in onze studentenwereld afhankelijk van zichzelf, van haar verleden. Zij dooft n.l. in te grote mate de kreativiteit van de aankomers. Er heerst een enorme ingenomenheid met onze eigen visie: kledn-akademische inteelt! Vereist is een openheid voor frisse jonge ideeën, al worden ze misschien stuntelig gebracht. Met name de eerstejaars zijn ons beste kontakt met een wereld, die wij ontgroeid zijn of die wij zelfs nooit hebben gekend. W a t zijn nu d e mogelijkheden voor passieve kultuurbeoefenfflig dde ons worden geboden? Zij vallen mee. Een redelijk goed schouwburgprograanma, een aktieve filmliga, een goede bioscoop en literatuur genoeg. Het kon beter, maar als men zelfs de geboden mogelijkheden niet uitbuit, mag men toch eerst wel eens nadenken alvorens hardop te gaan klagen. Gelukkig bezoekt een flink aantal couponnetjesgasten de stadsschouwburg, maar is dat hoog gezien de geboden mogelijkheden? Het is trouwens een kleine groep die daar regelmatig komt. Duidelijker spreekt het reeds eerder vermelde aantal Saga-bezoekers: 235 in drie voorstellingen! Maar ja, daardoor krijg je je couponboekje ook niet op! In het aktieve vlak heeft men natuurlijk meer mogelijkheden: veel komt daar neer op eigen initiatief en zelf-organiseren. Des te meer valt dan het resultaat tegen. Ofschoon op het eerste gezicht velen lijken betrokken bij bijv. Saga, Tribune, Metanoia, Schola C a a torum e t c ; in feite is maar een kleine groep aktief bezig, namelijk, aüe leden van Saga, Schola, een muzikaal ensemble, en de bestuurder en van Tribune, Agrarische Kring en Metanoia met een enkele enthousiaste medewerker. Halen we de 100? En het zijn steeds die weinige mensen, maar wat betekent nu alleen ©en gezicht! Gelukkig klonk in de afgelopen T.S.R.-vergaderkig een nieuw geluid. Ook het A T S O bestuur ziet goed in, dat een stimulans in deze op zijn plaats is. M e n dacht aan een vestzaktheater (de modelstaande dedamator vindt in de schilder zeker een fijn publiek). Negatieve kritiek is niet moeilijk. Iets opbouwends brengen well Het is aan u, aan ieder die een kans of een gelegenheid krijgt, aan ieder aan wie zidb een idee voordoet, daar gebruik van te maken en deze kans niet voorbij te laten gaan. Dat zou een eerste vrucht zijn van een positieve mentaliteitsveranderimg.

T.A.S. T A S is een algemeen onafhankelijk studentenblad. Dat Wil zeggen: financieel afhankelijk van de A T S O , En dit wil dan zeggen, dat dit blad afgelopen collegejaar bestond bij de gratie van een Dagelijks Bestuur van genoemde organisatie, dat, nagenoeg in zijn gebed, T A S niet erg belangrijk achtte — nota bene het orgaan van de organisatie waar het zelf bestuur van is — en derhalve ernstig veronachtzaamde. Bedragen welke, gezien de begroting van afgelopen jaar, uitgekeerd badden moeten worden aan T A S , wat méér dan alleen het financiële peil ten goede zou zijn gekomen, werden aangewend om tekorten van niet belangrijker posten dan T A S te dekken. Dat het beleid van het D.B. der A T S O zonder meer gericht was op bet langzaam doodbloeden van het enige algemene niet-alleenmededelingenblad, moge Wijken uit bet feit, dat de oorspronkelijke begroting voor lopend jaar het belachelijk bedragje toonde van zegge en schrijve 1598 gulden voor vijftien afleveringen. Gelukkig was daar een TSR, die er een stok voor stak; hij deed dit sommetje meer dan verdubbelen.

DENK ER 'NS WAT VAN.... (Dat in aflevering 3 van dit jaar bet „tweewekelijks onafhankelijk studentenblad" — terecht - vervangen werd door „tweewekelijks orgaan van de algemene tilburgse studentendorganisatie" mocht dan een vergissing van de drukker zijn, een -waarheidsgetrouwe r e dactie als de huidige had hiervoor verantwoordelijk geweest kunnen zijn.) N u wil een en ander geen natrap inhouden aan het adres van het afgetreden D.B., dat op tal van andere punten zeer verdienstelijk werk beeft geleverd; het wal slechts een aanmoediging zijn voor het nieuwe bestuur, zicb anders op te stdlen tegenover het ook prioritelt verdienende T A S , en bovendien eens benadrukken, dat ook voldoende financide middelen voorwaarde zijn voor een presentebel redactioned beleid, voor een leesbaar TAS.

DOLLE DINSDAG Dinsdag 21 november, 20.00 uur: concert Liedertafd, aangeprezen door Studium Generale; grote todoop wordt verwacht — dinsdag 21 november, 20.00 uur: forum „In dienst voor de vrede", georganiseeid door Metanoia; een eivolle studentenkerk wordt verwacht - dinsdag 21 november, 18.30-2030 uur: college filmvorming door d e S F T ; niet dringen heren, niet dringen! — dinsdag 21 november, 17.00 uur: oprichtingsvergadering Tbeologiscbe Facukdtsvereniging, om 20.00 uur gevolgd door receptie. Ik vind dit niet leuk. urban

Dorus Verster

ESSEFTEE ESSEFTEE ESSEFTEE Dinsdag 28 november a.s.: vierde kollege filmvormiing te 19.30 uur in C-l. Drs. Jules Segers, filmoloog en journalist/medewerker aan het Cedoc te Brussel (België) zal spreken over „Filmhistorische aspekten". Voor studenten is de toegang tot dit kollege gratis.

Maandag 4 december a.s.: in het kader van de kursus filmvorming, presenteert de Studenten Filmliga Tilburg het vijfde kollege, met als gastspreker Dr. Franz Zöchbauer, psycholoog, lector Filmkuode aan de Universiteit van Salzburg (Oostenrijk). Onderwerp zal zijn: „Psychologische beïnvloeding door film en televisie". Gezien de verwachte toeloop zal dit kollege gegeven worden in C-3. Aanvang te 19.30 uur. Ook hier voor studenten gratis entree.

Donderdag 7 december a.s.: film in Harmonie om 22,45 uur. Vertoond zal worden „Au hasard, Balthazar" van Robert Bresson. Gelieve voor verdere gegevens betreffende deze nieuwe Bresson uw aandacht te schenken aan d e kritiek van B. J. Bertina in de nog door de S.F.T. uit te reiken folder. Aangezien deze voorstelling besloten is, wordt introduktie niet toegestaan. Toegangskaarten dus slechts op vertoon van A.T.S.O.-kaart of lidmaatsdhapskaart ad een gulden vijftig aan de kassa. Bestudeert de affiches en aankondigingen elders nauwkeurig, en noteert de data van de S.F.T.-^voorstellingen in uw agenda! u. ESSEFTEE ESSEFTEE ESSEFTEE

INGEZONDEN MEDEDELING Als we een juiste theorie hebben, maar er alleen maar over leuteren, haar in een laad je opbergen en haar niet in praktijk brengen, dan heeft die theorie geen enkele betekenis, hoe goed ze ook mag zijn. Mao

FOTO'S HOGESCHOOLDAG Foto's van de Hogeschooldag liggen bij Studentenfoto graaf Remmers, Kruisvaardersstraat 67, steeds ter inzage. (vervolg van pag. 1) Deze Kerk zal de revoluties moeten steunen die strijden voor sociale rechtvaardigheid, ook al vallen daarbij doden — want moet men deze methode afwijzen en door een andere deur wel toelaten^ dat er door handhaving van het bestaande systeem onrecht wordt aangedaan aan massa's mensen? „Verander de wereld, begin bij jezelf" gaat ook hier op. D e Kerk heeft daarom de taak haar mening omtrent deze vraagstukken grondig te herzien, en er een veel grotere prioriteit aan te verlenen dan tot nu toe. Heeft het zin te praten over het al of niet naar de Kerk gaan, de maagdelijkheid van Maria, het bestaan van God, als wij nog niet voldaan hebben aan onze plicht tot naastenliefde? Mogen wij nog geld spenderen aan kerken en kerkklokken, e t c , als er nog geen goede woningen zijn, als tweederde van de mensheid honger lijdt?. Onze steun moet uitgaan naar de onderdrukte mens, die langs (

o WAAROM EEN KRITISCHE UNIVERSITEIT ? De idee van de Kritische Universiteit is gebaseerd op de overtuiging, dat iedereen die binnen de universiteit werkt, onontkoombaar betrokken is bij het maatschappelijk gebeuren. Voor studenten is ddit een groter probleem dan voor anderen; zij zullen namelijk in het algemeen leidinggevende funkties gaan bekleden. Het negeren van maatschappelijke vraagstukken en hun achtergronden is daarbij onmogelijk. De huidige opleiding is eenzijdig op het denken binnen één, het eigen, vak gericht. Er is een tendens om dit een nog grotere plaats te laten innemen door een kortere en nog meer gespecialiseerde opleiding. Met name wordt deze tendens door het bedrijfsleven aangemoedigd. Ook de overhead als werkgever heeft er belang bij dat het bestaande bestel niet wezenlijk ter discussie wordt gesteld binnen de universitake opleiding. Vraagstukken als „waardevrije wetenschap, de konsekwenties van wetenschappelijk bestel en de verantwoordelijkheid daarvoor zijn geen onderdeel van de huidige opleiding. D e bestaande maatschappelijke orde, in de ruimste betekenis van het woord, staat niet ter discussie. De universiteit, potentieel een bron van kennis en kunde van iedereen, is in de praktijk een tempel, alleen open voor ingewijden.

Wat doet een Kritisebe

Universiteit?

Iedereen stelt permanent op een aktieve wijze alle maatschappelijke waarden aan kritiek bloot, toetst deze op hun houdbaarheid. Het kritisch vermogen van iedereen wordt door deze voortdurende kritiek aangekweekt, en een verscherpt inzicht in samenhang en achtergronden van maatschappelijke verhoudingen is het gewenste resultaat. Een Kritische Universiteit stelt steeds de vaak versluierde voorondersteliliingen en konsekwenties van wetenschappelijk werk ter discussie, maakt de verantwoordelijkheid voor te leveren discussies bewust. Een open vraag is nog of de Kritische Universiteit het bevorderen van kritisch denken als doel op zichzelf kent, of dat het een middel is om een bepaalde ideolegale weg en, als dat niet lukt, door gewapend verzet, naar sociale rechtvaardigheid streeft. D e Kerk heeft de taak goede voorlichting te verschaffen over wat er in de wereld gebeurt, haar gelovigen aan het denken zetten over het feit dat er maar 6 miljard aan ontwikkelingshulp gespendeerd wordt en 120 miljard aan oorlogstuig. W i j willen toch allemaal vrede? De Kerk moet deze hulp niet in de hoek van de liefdadigheid trekken, maar gaan zien en verkondigen als een plicht van onze naastenhefde, een recht van onze medemens en als een noodzaak voor onze eigen veiligheid. Zij moet meer nadruk leggen op de plichten van de rijke landen dan op afwijzing van de geboortecontrole. De katholieke instituten, universiteiten, vakbewegingen, etc. hebben hierbij een even grote verantwoordelijkheid, G. J. Tabbers (Metanoia)

logie uit te dragen. Onwetendheid is onmacht, en vanuit deze gedachtengang moet een Kritische Universiteit open staan voor de maatschappij. Hoe komen wij tot een Kritische

Universiteit?

Een Kritische Universiteit is geen instituut, H E T KRITISCH D E N K E N Z E L F IS D É KRITISCHE U N I V E R S I T E I T . . . . Een Kritische Universiteit zal gerealiseerd moeten worden door die studenten, wetenschappelijke stafleden en hoogleraren, die op basis van het gestelde „waarom" -mee willen werken. Per fakulteit zullen hieruit werkgroepen moeten ontstaan, die zelf programma-ontwerpen realiseren, ter discussie te stellen, op zodanige wijze, dat ook anderen gestimuleerd worden om aan specifieke projekten mee te werken. Een Kritische Universiteit moet een geïntegreerd onderdeel zijn van de opleidiing. Zij is gesitueerd - als geografisch begrip - binnen de universiteit, en maakt gebruik van de bestaande outillage, maar is verder onafhankelijk van de universiteit en staat open voor eenieder. Oneindig •veel technieken zijn te bedenken voor het aantonen van het kritieke van de huidige situatie zowel als voor het realiseren van een Kritische Universiteit zelf. Speciaal genoemd worden: het uitzetten van uitdagende vragen, het schrijven van collegerecensies, het houden van seminars, koffidsgmerlezijjgen, het organiseren van gastcolleges, interfakultaire werkgroepen. Het grote belang van een Kritische Universiteit brengt met zich mee, dat op alle universiteiten en scholen discussies gevoerd moeten worden. Zoveel mogelijk mensen moeten bij deze discussies betrokken worden. Het verband tusen de Kritische Universiteit en de onderwijsbezuinigingen waarmee de studenten al jarenlang geconfronteerd worden, werd op het achtste landelijk congres van de Studentenvakbeweging als volgt geformuleerd: „Een van de problemen in de maatschappij, waar de studenten rechtstreeks mee te maken hebben, en waarvan zij min of meer de invloed voelen, is het probleem van de onderwijsbezuinigingen. Het projekt van een Kritische Universiteit zal zich als een van haar taken moeten stellen politieke, sociale en economische achtergronden en konsekwenties van de onderwijsbezuinigingen in kernachtige bewoordingen te vervatten en onder studenten, wetenschappelijke staf en hoogleraren te brengen. Men zal daarmee duidelijk moeten maken, dat de onderwijsbezuinigingen een politieke keuze inhouden, die voortvloeit uit een maatschappelijke visie."

J-C

•

• grote behoefte aan meespreken ten gevolge hebben. Ben ander punt: het wegebben van partijideologieën en de concentratie van de politiek op meer tedhnische vraagsbukken welke het bestaansrecht van de partijen ondergraven kan worden opgelost door het stichten van kleine radicale organisaties, wier taak het is perspectieven te ontwikkelen en. radicale ideeën te injecteren in massale groeperingen. Deze ideeën kunnen eenmaal tot rijpheid gekomen functioneren als verkiezingsinzet van de partijen. Deze partijen houden een bestaansrecht omdat de democratie gebonden is aan de strijd van de partijen om de macht in de staat. Tenslotte moet de moderne democratie zich ƒ bekeren tot het federalistisch beginsel. V o o r / elk probleemgebied een eigen geografisch/ gebied.

Het congres „Welvaart en democratie" geho.uden ter gelegenheid van het achtste lustrum van de Katholieke Hogeschool heeft zich helaas van de zijde der Tilburgse studenten niet in een bijzonder grote belangstelling mogen verheugen. Dit is des te teleurstellender daar de namen der sprekers bij voorbaat al borg stonden voor een interessante discussie aangaande deze problematiek. Prof. dr. H. Brugmans, rector van het Europa-college te Brugge hield als eerste spreker op deze conferentie een boeiend betoog over de democratie in de nieuwe tijd. Hij stelde dat de democratie in deze tijd hoe langer hoe meer verzwakt wordt, alhoewel deze crisis van de democratie geenszins een verschijnsel van de laatste jaren is. Men denke aan de ontwikkelingen tussen de beide wereldoorlogen waarbij zowel de wijsgerige uitgangspunten als de institutionele vormgeving van de democratie stelselmatig ondergraven werden door figuren als Mussolini, Hitler en Stalin, D e verzwakking van de democratie in deze tijd uit zich o.a. in een geringe neiging om warm te lopen voor „de politiek". Dit is te verklaren doordat men, met name in industrieel ontwikkelde landen, een zodanig welvaartspeil bereikt heeft dat men in de allereerste plaats de meeste aandacht heeft voor zijn eigen privé-leven. Daarbij komt bovendien dat de problematiek van het openbare leven hoe langer hoe ingewikkelder wordt. Vroeger kon iedereen begrijpen wat de bedoeling was van algemeen kiesrecht en een achturige werkdag.

De rede van prof. dr, Th, H. Stevers, hoogleraar dn de leer van de openbare finantiën aan de Katholieke Hogeschool handelde over ,,de democratie en economische wetenschap". Prof. Stevers stelde dat het individu consequent zijn eigen belang nastreeft, waaruit de theorie van de colleotdeve goederen logisch voortvloeit en in verband daarmee de belangenorganisaties en pressiegroepen. Dit allies geplaatst in het grotere kader van de welvaartsstaat waarin een overheid streeft naar stemmenmaximalisatie kan men concluderen dat het overheidsbeleid gekenmerkt wordt

CONGRES

margdnale offers en opbrengsten in een andere richting omgebogen. Zij dient dan te geschieden met het oog op het algemeen belang. W a t is eohter algemeen belang? Vele auteurs gaan er dam vanudt dat de overheid in feite bestaat uit een verlicht despoot, die niet alleen heersen moe^, doch ook heersen kan op basis van een preferentieschema dat onafhankelijk is van de mening der burgers. Dit lijkt eöhtcr in strijd met de politische werkelijkheid to, deze eeuw. Als conclusie stelde prof, Stevers dat de economische wetensohap een bijdrage kan leveren tot de verklaring van het democratisdh proces en ook aan haar eigen ontwikkeling. Prof, mr, J, Valkhof f, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam sprak over „Het juridisch instrumentarium voor de ccwajunctuurbeheersing. Terwijl vroeger de overheid slechts toddenteel togreep bij conjunctuur-ontwikkeltogen voert zij na 1945 systematisch conjunctuurj>olitaek, aldus prof, Valkhoff. Er werd dan ook een juridisdh instrumentarium van conjunctuurbeheerstog geschapen in rechtsnormen en instituties. Bijv. de W e t Toeziciht Kredietwezen. Deze juridische instrumenten werken minder algemeen en minder sterk dan de budgetaire, de monetaire en de fiscale, doch meer accuut. Zij moeten hiertoe snel en vroegtijdig worden toegepast. Soepelheid is hierbij nodig. Delegatie van wetgeving aan Kroon, Minister en Bank zijn onvermijdelijk. Er heeft zodoende

ÏM ,, ff

.WELVAART RT EN ENIDEMOCRATIE DEMOCRATIE door een grote mate van continuïteit, door eng nationalistische belangenbehartigtog en door een weinig effectieve aandacht voor de ontwikkeling op langere termijn. Is het nu mogelijk dat onder bepaalde voorwaarden het prijsmedhandsme er toe leidt dat de produktie is afgestemd op de preferentie van de individuen en wel zodanig dat ieder individu, gegeven zijn inkomen, een optimale welvaart realiseert? Zo gauw er collectieve goederen in het geding zijn kan het prijsmechanisme deze functie to geen geval vervullen. Vele welvaartseconomen proberen om zonder dit prijsmechanisme aan te tonen dat er toch een optimum voor de collectieve goederen bereikt kan worden. Voor iedere staatsburger geldt dan dat zijn marginale belastinggulden hem zoveel nut onttrekt dat het juist opweegt tegen het nut dat hij geniet van de laatste gulden aan collectieve goederen waarbij dan het marginale nut van de onderscheiden collectieve goederen voor hem, per gulden gelijk is. Dit ds het Pareto-optimum. Het is echter onmogelijk dat de overheid de nutsoffers en opbrengsten van alle individuen kent. Ook al heeft de overheid de kennis hiervan dan nog zou het politieke handelen resulterend in een nivellering van de individuele margdnale offers en opbrengsten een toeval zijn. Zij wil n.l. helemaal geen marginale nutsnivellering maar stemmenmaximalisatie. Slechts per toeval kan dit samenvallen. Veelal echter wordt de overheidstaak t.a.v. d e nivellering van

Deze omstandigheden in aanmerking genomen is het niet te verwonderen dat de partijen steeds meer grond onder de voeten beginnen te verliezen. Dit geldt vooral voor de sterk ideologische gebondene partijen. Bovendien is er het feit dat de democratie historisch gebonden is aan de nationale staat. Dé zaak ligt echter nu zo dat de belangrijkste problemen ontsnappen aan het nationale kader. De ontwikkeling na de tweede wereldoorlog laat dan ook zien dat er een groeiend streven is naar een supranationale aanpak, maar deze ontwikkeling is zo moeizaam dat het publiek deze ontwikkeling niet kan meemaken. Dit zo zijnde stelt prof, Brugmans dat om aan deze crisis van de democratie een einde te maken, men niet meer mag eisen dat de democratie de rol van een quasi-religie vervult. Politiek is een onderdeel van het menselijk leven, zodra de dreigtog van de onmiddellijke nood verdwijnt. Het publiek heeft niet zozeer meer behoefte aan een ideologie omdat een ideologisch tijdperk gebonden is aan explosieve gegevens die in onze landen niet meer bestaan, W^el gaat men meer meeleven met tastbare problemen. W e l aanvaarde men hiermee een relativering van de woorden toegekend aan de openbare mening. Moderne democratie laat een verlies aan direktheid zien. Een oplossing hiervoor kan een ombudsman zijn. Bovendien ds een stelselmatig staatsburgerlijk onderwijs onmisbaar. Dit zal op haar beurt weer een ver•

een verschuiving plaats van parlement naar administratie. Dit houdt echter i n ' dat er waarborgen voor rechtsstaat en democratie moeten worden ingebouwd. Deze waarborgen kunnen zijn: een korte geldigheidsduur, publikatie en motivering. Er dient een verplicht overleg te zijn tussen bvertheid—bedrijfsleven. E r moet een oordeel gevraagd worden en toschakeltog van d e organisaties der betrokkenen. Tenslotte moet er een mogelijkheid zijn dat er ontheffingen plaatsvinden om todivdduele onbillijkhedd tegen te gaan.

Al met al kan geconcludeerd worden dat deze conferentie als zeer geslaagd beschouwd mag worden en de hierin aangesneden problematiek óók to studentenkringen aanleiding geeft tot een grotere belangstelling dan ze tot nu toe ondervonden heeft.

A. K. A. de Jager

Noot van de redaktic: de rede van prof. v. d. V e n zal integraal gepubliceerd worden in het eerstkomende nummer van het kwartaalschrift „Sociale Wetenschappen".

• PENDRAGON-NIEUWS Paardrijden: Voor beginners en geoefenden bestaat de gelegenheid om de paardensport te beoefenen in de manége van Dhr. van Mensvoort, Moleneind 20, Tilburg. De bedoeling is, dat groepjes van dezelfde samenstelling in overleg met Dhr. van Mensvoort een vast, wekelijks uur afspreken. De prijs bedraagt ƒ 4,50 per uur. Toegangskaarten zijn tevoren, tegen contante betaling, verkrijgbaar bij de concierges, op vertoon van Pendragonkaart. Schaken: Het Nederlandse Studenten Teamkampioenschap zal van 12-14 januari 1968 te Beverwijk worden gehouden, parallel met het Hoogoventoumooi. Elk team bestaat uit 4 spelers. Belangstellenden kunnen zich opgeven bij de schaakcommissaris Dhr. J. Verhoeven, Wandelboslaan 54, tel. 70814. Pendragon-truien: Bij voldoende belangstelling zal dit jaar weer de gelegenheid bestaan om zich een Pendragon-trui aan te schaffen.' De prijs zal ± ƒ 15,— bedragen. Inschrijven bij de concierges. Op korte termijn zal ook de gelegenheid bestaan om een broek en shirt in de Pendragon-kleuren aan te schaffen. Voor competitiespelers en aktieve sportbeoefenaren onmisbaar! De prijs voor broek en shirt bedraagt slechts ƒ 5 , — . Verkoopuren tevens spreekuren van het Dagelijks Bestuur: Maandag: 18.15-19.15 u u r J. Dix, Quaestor Dinsdag: 13.00-14.00 uur: A. Feijen, ab-actis Woensdag: 19.00-20.00 uur: Mej. Y. Smulders, assessor Donderdag: 15.30-16.00 uun G. Verstraeten, vice-praeses Vrijdag: 13.00-13.30 uun A. v. d. Wiel, praeses.

Eeerste jaar Interacademiale De eerste jaars Interacademiale, dit jaar gehouden te Groningen, is voor Tilburg andermaal een succes geworden. Uitslagen: Voetbal: Ie plaats Basketbal: Ie plaats Volleybal (dames): 3e plaats (heren): 3e plaats Tafeltennis: Ie plaats Pendragon veroverde met deze resultaten de wisselbeker. Zwemmen: De zwemuren in het nieuwe overdekte bad van de Sportakademie zijn als volgt samengesteld: Woensdag: 18.30-19.30 uur: zwemles voor beginners 19.30-20.30 uur: zwemmen geoefenden en waterpolo. Ter dekking van de hoge kosten wordt een bijdrage gevraagd van ƒ 0,30 per bad. Sportkeuring: Pendragon zal aan alle sportbeoefenaren de gelegenheid geven een medische sportkeuring te ondergaan. Deze keuring is voor competitiespelers verplicht! Men kan zich voor deze keuring opgeven bij de concierges. Kosten ƒ 1,— p.p. Voor het bestuur, G. P. R. Verstraeten, vice-praeses. HOGESCHOOL-KAMPIOENSCHAP

1967 -

Op donderdagmiddag 30 nov. om half drie wordt er een veldloop over 3500 meter georganiseerd, welke gehouden zal worden op een achter de hogeschool uitgezet parcours. Inschrijving tot 30 nov. 14.15 uur in de sporthal, of tot 29 nov. via de inschrijfformulieren. ledere deelnemer dient op 30 november tussen 13.30 en 14.15 uur zijn startnummer in de sporthal af te halen. Om 14.15 uur vertrek van de sporthal, waar kleedgelegenheid is, naar de start nabij het provisorium. Na afloop prijsuitreiking in de sporthal. Iedereen kan inschrijven. Het parcours kan niet op spikes gelopen worden.

T1LBURGSE DISPUTEN FEDERATIE Het bestuur van de T.D.F, is als volgt samengesteld: P. J. Goebbels, Voorzitter F. J. A. M. Bijnen, Vice-voorzitter P. F. M. van Kempen, Secretaris H. T. M. van Wagenberg, Secretaris II P. J. Leeuwerik, Penningmeester. T.D.F. De Instruktiecommissie van de Tilburgse Disputen Federatie deelt mede, dat de mogelijkheid bestaat, deel te nemen aan een na-instruktie, te houden in de maand december. Opgave vóór 1 december: Boomstraat 41 (tel. 31453) of Karthuizerstraat 9. THEOLOGISCHE FACULTEITSVERENIGING Het bestuur van de Theologische Faculteitsvereniging is als volgt samengesteld: M. I. Vemooij, praeses H. J. Wouters, vice-praeses A. N. A. Keeman, ab-actis intern P. G. M. van Hameren, ab-actis extern G. B. Dollevoet, quaestor. 1URIDISCHE FACULTEITSVERENIGING Het bestuur van de Juridische Faculteitsvereniging is als volgt samengesteld: Th. J. G. van Berkum, praeses J. A. M. Smulders, vice-praeses Mevr. M. E. Bots-Verkroost, ab-actis A. W. F. C. M. Broek, quaestor S. J. Halina, assessor. NIEUWE S.V.B.-PUBLIKATIE Vanaf heden weer verkrijgbar de pocket: „Onderwijs . . . een aanhoudende zorg" (1967). Kosten: ƒ 2,—. Alleen kontante betaling. Te verkrijgen bij U. W. Hovers, Statenlaan 221. Uit de inhoud: — onderwijs een gemeenschapszaak; — bezuiniging nu . . . studentenstop 'straks; — het economisch rendement van het wetenschappelijk onderwijs (door Prof. Dr. J. Tinbergen); — wie is bang voor het wetenschappelijk onderwijs; — wat de politieke partijen in hun beginselprogramma's zeggen over de taak van de overheid t.a.v. onderwijs.

CAFé - RESTAURANT - HOTEL ft

DE KORENBEURSa mei ab trefpunt voor vele studenten de ORCHIDEE-BAR

Geopend dagelijks tot 2 uur

EEN AVONDJE UIT AUTORU- EN VEKKEERSCHOOL

bezoek dan café: ii

CAPRI BAR

Jan van den Biggelaar

KOESTRAAT 141 Ook zalen beschikbaar voor vergaderingen, etc. C A P R I BAR John van Fessem - Koestr. 141 • Tel. 23848

Wilgenstraat

aarts&co HEUVELSTRAAT SI

ƒ 8,— per les

JjT

Tel. 30236 Theorie gratis

Uif . . . ? . . . goed voor U

Kantoor boe kh an del Gianott en Heuvel 41

STADSHERBERG

„DE P O N DE R O S A ' ht op wacht op U ! Dagelijks geepend tot 2 uur '» nachts

Voor een goede, goedkope VULPEN

Telefoon 34360 - Tilburg

. PEUKANv-a. . . . • ƒ 9,75 LAMY v.a. . . . f 9,75 a , , . ƒ11,PARKER v.a. . . . , , , , SHEAFFER v.a. . . f22,50 BALLOGRAF BALLPOINTSv.a. ƒ l.gStot ƒ 15,•

•

Het juiste adres voor Uw schoenreparaties

A.A. Iflegems Abdij van Oosterhoutstraat 107 De Reit (vlakbij Ons Eigen Huis)

Kantoor boe kh an de Gianott en

Telefoon 70571

VOOR STUDENTEN 10%

KORTING

Boerenleenbank de spaarbank

8 00

E E < p

Klli 'i

a oc •ac

is c

. «

>-S

s2 -Ss ^S

S. o ^ o a

£ is

=> »-

BAHIAIBAR A

Telefoon 30397

Jan Heijnsstr. 2 - Hoek Philips Vingboonsstr. 't gezellige trefpunt voor H.H. studenten.

o -

iederéén

mmm

- «ö

e o E o c c

voor

Geopend van 17.00 uur t/m 2 uur 's nachts.

Mo:

Het opinieblad bij uitstek; informatlef,8atlrl8ch,elgentIJds en weerstanden opwekkend. Neem een proefabonnement, al was het alleen maar om te ontdekken dat u het niet met VrU Nederland eens bent

VELDHOVENRING 94, TEL. 20468

S T U D I O VAN DussELDORP Jwutmbm • lO&m OXO-Utm - pro 135176

FOTOGRAFIE FOTOHANDEL

bijverdienste wilt u uw kennis over bedrijfseconomie in de praktijk toetsen?

KOTA RADJA

hebt u enkele dagen per week beschikbaar? wilt u uw welsprekendheid en durf ontwikkelen? Hét restaurant voor alle fijne Oosterse gerechten KOTA RADJA Eigen parkeerruimte Heuvelring 110, tel. 25104, Tilburg

wilt u daar geld mee verdienen, zoveel als u zelf in de hand hebt? vindt u het geen minderwaardige bezigheid te proberen een goed artikel op een eerlijke manier te .verkopen by directies van grote en middelgrote bedrijven? als u deze ideale „colporteur" bent, wendt u zich dan tot boekhandel gianotten, heuvel 43, tilburg, voorlopig alleen schriftelijk.

R.K. O P E N B A R E BIBLIOTHEEK WILLEM II STRAAT 21-23

TELEFOON 25984

TILBURG

Filialen: Wassenaarlaan 40 • Telefoon 34712 Ringbaan Wesi 96a • Telefoon 34825 Roelof Kranenburgplein 19 • Telefoon 71597 ABONNEMENTEN VANAF fl.-

MODERNE LEVENSVERZEKERING

PER JAAR

automatische groei van het verzekerde bedrag door unieke winstdeling...

VERZEKERINGEN NCR

tussentijdse verhoging van uw verzekering door optiesysteem onafhankelijk van gezondheidstoestand...

zonder geneeskundig onderzoek terstond en blijvend verzekerd door inzending van certificaat

H O L L A N E S C H E SOCIËTEIT V A N LEVENSVERZEKERINGEN N.V.

ALLE A»1807

VERZEKERINGEN

voor

HOOFDKANTOOR HERENGRACHT 475, AMSTERDAM-C KANTOOR TE BREDA, NIEUWE GINNEKENSTRAAT 30

IEDEREEN dus ook VOORU

De Wijnhal levert aan heren studenten

speciale wijn van het vat

TEL. 04250-78133 - PROF. VERBERNELAAN 200 - TILBURG

per fles: f1,50 per liter: f 1,75 Rode wijn, goede kwaliteit, Bordeaux-type

De Wijnhal n.v. Jul. v. Stolbergstraat 6 • Tilburg - Tel. 34920

voor een verrassend interieur * - dekens - gordijnstoffen - vloerbedekking wand- en meubelbekleding Alle Hatéma produkten garanderen kwaliteit, duurzaamheid en praktisch gebruik. Zij staan onder voortdurende internationale kwaliteitscontrole en voldoen aan alle vermelde specifieke eigenschappen. Heeft één van deze Hatéma produkten Uw bijzondere interesse, vraag dan verdere inlichtingen bij: Hatéma, Postbus 12 Helmond

DE maatschappij voor uw Levensverzekering

ZELFBEDIENINGSSERRE

TEEUWEN-WAGEMAKERS Heuvejstr. 62 • Tel. 23343 Pittfstraat 28 • Tel. 21670 TILBURG

Kantoor voor Nederland:

HERENGRACHT 500 TELEFOON 020-235095

PIUSSTRAAT 28

ZWITSERSE MAATSCHAPPIJ VAN LEVENSVERZEKERING ^ E N LIJFRENTE

AMSTERDAM-C