liiöufgs
redaktle: frans van beek frans godi froy h a r r y verkooyen _ | | martin rummens hans v d. watering wim vertneu- f$ len. advertenties administra tie abonnementen: academielaan 9 tilburg druk: paul van daele lay-out: vincent van oosterhout breda.
2 wekelijkse uitgave oktober 1969.
»iiii« ^'HET GEBREKKIG VERLOOP VAN DE AKTIES, HET ONTBREKEN VAN PERSPEKTIEVEN OP LANGERE TEimiJK, HET ONTBREKEN VAN ALTERNATIEVEN OP DE BESTAANÖE SITUATIE, DE GEBREKKIGE ORGANISATIE, PERSOONLIJK FALEN ETC. DRIJVEN DE STUDENTEN AKTIVITEIT NAAR DE SUBKULTUUR, OF NAAR DE "KRITISCHE PROJEKTGROEP" IN DE MARGE VAN EIGEN STUDIERICHTING. DOOR DE DEELNEMERS AAN DIT SOORT PROJEKTGROEPEN WORDT - EVENALS DOOR DE DROP-OUT - EEN PARTIKULIERE OPLOSSING VOOR EEN STRUKTUREEL PROBLEEM GEZOCHT EN VAAK GEVONDEN. DE LINKSE BEWEGING RAAKT DAARAAN VRIJ VEEL MENSEN KWUT: DIT HOBBYISME ZET ZICH NIET DOOR IN VERZET TEGEN DE STRUKTUUR VAN UNIVERSITEIT EN MAATSCHAPPIJ, DE EIGEN POSITIE IN DE UNIVERSITEIT WORDT ER NIET FUNDAMENTEEL DOOR AANGETAST. DE MENSEN DIE AANLEG EN INTERESSE HEBBEN VOOR INTELLEKTUEEL THEORETISCH WERK, TREKKEN ZICH TERUG IN ONBEREIKBARE EILANDJES. DAARDOOR WORDT DE LIBERALE PRETENTIE VAN DE UNIVERSITEIT, NL. DAT IEDER ZIJN PERSOONLIJKHEID KAN VORMEN NAAR EIGEN BEHOEFTEN EN INZICHT, ALLEEN MAAR VERSTERKT. OOK DE DROP-OUT DIE ONDERDUIKT IN DE SUBKULTUUR, ZOEKT EEN PARTIKULIERE OPLOSSING VOOR STRUKTURELE PROBLEMEN. HIJ MEENT IN DE SUBKULTUUR MAATSCHAPPIJGEVAARLIJKE, ANTIKAPITALISTISCHE OMGANGSVORMEN, IDEALEN EN EEN AFWIJKENDE KULTUUR TE KUNNEN ONTWIKKELEN. INDERDAAD BESTAAT ER EEN WEDERZIJDSE HAAT TUSSEN MAATSCHAPPIJ EN SUBKULTUUR: ENERZIJDS EEN TOTALE MINACHTING VOOR HET "KLOOTJESVOLK"; ANDERZIJDS EEN PERMANENTE MOBILISERING IN DE PERS (BEHRENDT DC HET PAROOL B.V.) VAN DE ARBEIDERSKLASSE TEGEN HET "WERKSCHUW JVJG". BEIDE GROEPEN RAKEN ERVAN OVERTUIGD ELKAAR UIT TE SLUITEN". (UIT "AKSIF', JAARGANCIJJO. 1: "SUBKULTUUR EN OPPOSITIE")
EEN NUMMER OVER KRITIES INTELLEKTUALISME EN SUBKULTUUR. PAG. 2 PSYCHEDELICA. 3 EEN TEVREDEN JtOKER. -PAG. 4 MAGTF KN CAFFTSiyp. PAG. 5 PROJEKTONDERWIJS.
PML
VKRDER IN DIT NUMMER: PAG. 1 AKTIE. PAG. 2 HET PARLEMENT. FREUDIAANSE TEORIE.
—'•S
iet geloof dat ik eeuwig leefS aan mijn eerste trip te danker (bleu cheer, 200 gamma ik zweefde door tijden vetbonden met alles.eeuwen terug en eeuwen vourait besta ik al^ overal heb ik altijd mijn sporen gelegd de zin, het waarom in mij opengebaarg ik was god zo dankbaar ik beminde mijn zelf dat w e d bemind) kan toch nog plotseling verdwijnen zodat ik dan wel ouder word, per sekonde armer. Wilt my dan bystaan.
V | Met deze en dergelijKe, uiteraard ontoereikende gewone-mensen-woorden ] I heb ik geprobeerd de ervaringen van mijn eerste trip met L. S.D. weer te ( J geven. O, het is allemaal eerlijk waar hoor, het is alleen maar zo'n klein deeltje van de hele grote, verblindende, niet te verwoorden waarheid waarin ik opgenomen ben geweest, zodanig dat ik mezelf niet van het totale eeuwige kosmiese oerleven kon onderscheiden. En voortaan ben ik, evenals veel kreatieve medereizigers in dit immense ervaringsgebied, op zoek naar dat ene allesbeteken ende woord of beeld of geluid of ding, als de graalridders of de wandelende jood. Maar woorden worden misverstaan en je kont (zoals dokter van Can deed en misschien nog doet) de beschrijvingen van de mistleke ervaringen van Hadewijch monkelend afdoen als de pornografische weergave van haar geslaagde neukpartijtjes met d'r vriendje jezus. En inderdaad, een goed geslaagde trip kan best een orgasme van een eeuw of zo omvatten, onder andere dan, en als pik van een D.N. A. -molekuul bevrucht je de vleesetende vagina van de aether met kleurige flitsende spermasterren,, onder oorverdovend stamelend gesnik. Maar de meeste mannen paren enkel met vrouwen, tot het niet meer lukt en dan gaan ze dood. Mij best, alleen was ik zo gek dat ik wilde weten waar het allemaal voor dient, wat er voor bijzonders aan mij is, welk perspektief dit leven nog te bieden heeft als je de normale projekties^ b. v. van het kristendom eenmaal ontmaskerd hebt, en nadat ik ontdekte dat mijn geluk niet van een ander kan afhangen maar uit mijzelf moet komen. Dan moet ik dat in dat zelf kunnen vinden en ik héb het er ook gevonden met de hulp van het bewustzijnsverruimende middel, dat je de goddelijke energie laat ervaren en het dansen van sterreri en het ontstaan van zonnestelsels laat beleven en de evolutie van gaswolk naar stof naar leven en je eigen plaats in dat geheel. Maar weer zou ik beginnen met ekstaties Pythiakaal gestamel over ervaringen die nu eenmaal (verdomme '.) nog niet overdraagbaar zijn.. Een meer algemene indeling van tripervaringen vind je in "De psychedelische ervaring" van Leary, Metzner en Alpert, vertaald door Vinkenoog, een uitstekende handleiding voor de mistleke sessie, die steunt op het Tibetaanse dodenboek. Er worden drie fasen onderscheiden; de eerste is die van het buiten jezelf zijn, voorbij woorden, ruimte en tijd, voorbij het ik, ontheven van je ingebouwde beperkte persoonlijkheid.
è
de tweede fase: het subjekt neemt scherp, helder, esthetics de "game'' werkelijkheid erbuiten.waar, vooral in de vorm van hallucinaties, de laatste fase: de terugkeer naar de gewone "spelletjes" van het ik. De eerste fase is vooral voor in de mistiek ingewijden bereikbaar en belangrijk, voor de meeste mensen duurt de tweede fase het langst, terwijl voor wie krampachtig zijn"normale" ik-werkelijkheid wil vasthouden, de hele trip een panics gevecht kan worden tegen de boven-werkelijkheid: "vertrouwe is de eerste stap op het "geheime pad". Daarna komt de verlichting en daarmee zekerheid; en wanneer het doel bereikt is, bevrijding", (p. 51 Jammer genoeg kan ik nog geen verslag (als dat al mogelijk zou zijn) van een trip waarbij dit boek als handleiding is gebruikt, omdat de ingetamei mescaline geen uitwerking had; misschien was het te weinig, misschien was igeiHmÈ het iets anders. Door de illegaliteit van de handel zijn verrassingen nooit uitgesloten. Het wettelijk verbod (op wat voor frustraties duidt de vaak n historische afwijzing van bewustzijnsverruiming?) maakt het trippen nodeloos riskant, o. a. door de dreiging van de (toch al) angstverwekkende polltie-usurpatie. Verder ook doordat er geen medlese kontrole en begeleiding beschikbaar is, waardoor b. v. latent psychotiese mensen na de provocatie van de door L.S.D. opgewekte tijdelijke psychose permanent psychoties kunnen worden. Dit is echter een uitzondering, normaal wordt een "bad trip" veroorzaakt doordat het ego onwillig blijkt om zijn normale spelletjes te staken en het totaal-bewuste te laten overheersen, Oek kan de situatie je een onveilig idee geven; laat een goede vriend met ervaring als "Guru" voor je zorgen. Hij kan je negatieve ervaringen, die uit jezelf voortkomen, weer naar je terug buigen: vereenzelvig je ermee en "turn off your mind. Relax. Float downstream" adviseren de Beatles. Eens zal de wereld helemaal goed en harmonies worden als iedereen een goede reis heeft gemaakt in zijn eigen wereld, en door bewust te worden van het totale vibrerende leven, het leven in anderen gaat waarderen. Door in te zien dat al het levende één is en in mijn geest Samenvloeit weet Ik mijn bewustzijn verbonden met iedereen en vallen alle verschillen weg die nu nog scheiding en vijandschap veroorzaken bij de bewustelozen.
"41
arttMrnrdaanhc. Graag zou Ik enige kanttekeningen plaatsen bij het artikel van B.C. getiteld waarin de katholieken verboden werd, gebruik te maken van hun democratische "Het parlement - 'n fopspeen voor het voUtf' In TAS nr. 3. recht om een vrije politieke keuze te maken. De schrijver van het artikel hekelt op aggressieve toon onze Onderlinge meningsverschillen worden breedvoerig voor de camera' s gebracht volksvertegenwoordiging, omdat deze volgens hem geen afspiegeling vormt van ' door de "linkse" actualiteitenrubrieken, die bij nader inzien blijken te lopen de meningen en wensen van het volk. aan de leiband van de rechtse partijen. Nu kan met dit met de geachte schrijver eens zijn; maar dan rijst toch wel de Door dit alles, en door het feit, dat de meerderheid van de politieke partijen vraag, wat hiervan de oorzaak zou kunnen zijn. Een vraag, dien.m.m. niet de een of andere geloofsrichting zegt te vertegenwoordigen(een sterke troef werd beantwoord. voor het principiële Nederlandse volk), wordt de kiezers op een treurige en Indien men wantoestanden op het gebied van sociale zaken en democratie aan wanhopige manier een rad voor de ogen gedraald. Mensen, die werkelijk de kaak stelt en in een artikel publiceert, biedt men de lezer geen bereid zijn tot een moeizame strijd voor een betere maatschappij, waarin bevredigende slotzin aan door te concluderen dat " het parlement slechts democratie en vrijheid metterdaad zegevieren, weten dat zij- de kiezers op totale negatie waard (is)", zonder dat men een aanvaardbaar alternatief stelt. een milde en overtuigende toon de waarheid omtrent ons staatsbestel moeten Alszodanig had voorgesteld kunnen worden de kreet: "Studenten aller voorhouden, opdat het Parlement niet langer de belangen van het universiteiten en hogescholen, verenigt U en voert de felst mogelijke grootkapitaal behartigt, maar opkomt voor de verlangens van de grote extraparlementaire oppositie '.". Hiermee zou dan een weliswaar niet originele meerderheid van het volk. Deze mensen weten ook, dat het Parlement maar toch wel een korte en krachtige slotzin het artikel gesierd hebben. geenszins totale negatie waard is, maar één van de vele instrumenten is, Schrijver had echter ook een analyse kunnen geven van de toestanden, die er waarmee de verdrukte en misleide massa zijn belangen verdedigen kan. 1) de oorzaak van zijn, dat "het volk" naar zijn (en om misverstand te voorkomen: Waarom heeft nog nooit één student eens duidelijk 'gemaakt, dat de reeds ook mijn) mening verkeerd gebruik maakt van de eens per vier jaar geboden meer dan 50 jaar gevoerde conservatieve propaganda, die moest voorkomen mogelijkheid, "zijn onmacht en vervreemding op het stembiljet te bevestigen". dat van het algemeen (mannen-)kiesrecht misbruik zou worden gemaakt, er de Ook een dergelijke analyse zou kort en krachtig kunnen zijn: "De heersende oorzaak van is, dat onze ouders en wij willoze slachtoffers zijn geworden en klasse van Veringa, Roolvink.en die paar honderd anderen laat geen middel nög worden van anti-democratische, nationaal-socialistische of fascistische onbeproefd om het volk van kiezers te demagogiseren". Immers, wat de bestuursmethoden ? kranten, de radio en de televisie ons aan vleiende woorden voorschotelen aan Laat de naar democratie snakkende studenten toch niet geloven, dat alle het adres van de regerende partijen, daarbij onderlinge meningsverschillen geschrijf tot nu toe slechts voortsproot uit pubertaire, ultra-radicale en als camouflage gebruiken, is een zeer duidelijk bewijs van de nog steeds zo schijn-linkse fantasten '. paternalistische en in sommige gevallen zelfs fascistoïde maatschappij struktuur. 1) zie M.Bakker: "Kiezen Of knoeien", pag. 24. Om een voorbeeld te noemen van paternalisme in de ergste zin van het woord alter Snoyink. de uitspraak van de RK bisschoppen in 1956, bekend als het "Mandement",
*
A
W'~*
^
^
^
^
> • * ;
5«öb
L'^ IT*JTTÏÜ.1««K.1 f ^ ie zich In de pot verslikt zal morgen begraven worden. Vrij logies, het even wordt met de dag ingewikkelder, op zich vrij simpele handelingen zijn binnen het geheel onoverzichtelijk wat betreft hun uitwerkingen. Het (roken van sigaretten gevuld met ongeveer een gram hasjiesj of marihuana lis niet louter het roken ervan. E r is m e e r : progressieve regenten die het aksepteren (Alting zou best kunnen blowen), platenkonserns en <' j modebedrij ven die zich op de avantgarde storten (uppe rground), de verruiming van je kleine geest op het toilet. Wie niet weg i s , is gezien. Het is in Nederland allemaal heggnnen met Provo. Daarvoor was onze Nederlandse jeugd voor het overgrote gedeelte een stelletje zulthoofden met de daarbij behorende zulthoofderige wijze van vermaak. In een erg korte tijd werd toen, zoals Jan Hein Donner het later uitdrukte, het fascistische karakter van deze maatschappij tot op de kern blootgelegd. Tegenover kleine verstoringen van de openbare orde en vergrijpen tegen de verkeersveiligheid wist hèt gezag, met aan het hoofd de PvdA-burgemeestoi Gijs van Hall, zoon van een bekend regentengeslacht, en de politie niets anders te stellen dan de meest brute gewelddadigheid. De politie was geworden dat wat haar eigenlijke funktie was: korrupte hoeren van de bourgeoisie, en de PvdA die van het grootkapitaal. De provokatie was geslaagd: ieder die m a a r wilde kon zien hoe de verhoudingen lagen. Koosje werd g e a r r e s t e e r d voor het uitdelen van krenten. De witte fiets werd om zichzelf in beslag genomen. Sommigen zaten wekenlang in v £ j ^ r r e s t ; en alles spande samen. Hoogleraren in Nederlands recht, de r^^-ring, de PvdA, de burgemeester, de politie: de hele ROTTE REGENTENKLIEK en de Misselijk Makende Middenstand hadden een verbond gesloten tegen het spook dat toen door Nederland rondwaarde. Maar toen ieder die ogen had het kon aanschouwen, bleef e r niemand over. Nederland kollaboreerde. Voor de tweede keer. De groepen die zich later tot de voorhoede van de internationale revolutie gingen rekenen (studenten) hielden zich toen nog met kroegjool bezig, afgezien van de pas opgerichte Studentenvakbeweging (SVB). Maar de verhoudingen binnen de studenten wereld waren nog niet duidelijk genoeg om een belangrijke groep aan de kant van de kontestanten te doen gaan staan. Studenten waren bijna unaniem van mening dat de grondraden aan belangenbehartiging moesten doen, en dat het daar de plaats niet was voor POLITIEK. Ook links vend de NRC toen een aardige genuanceerde krant. Nederland kollaboreerde. En Provo ging ten onder, in de gemeenteraad, in de stuf en in de publisiteit, en werd respektievelijk legaal, pseudo-illegaal en akseptabel. 2.
I
Dat was dus Provo. Even daarvoor was de studentenvakbeweging (SVB) opgericht, een vereniging van mensen die het allemaal niet m e e r zagen hangen en die zich gingen bezighouden met de grondraden die in allerijl gedemokratise^rd werden. Provo bezorgde de SVB een machtige aanzwengeling, veroorzaakte in Nederland een stormachtig j a a r , inspireerde tallozen in het buitenland en begroef zichzelf met de befaamde afspraak met de autoriteiten: een tevreden roker is geen onruststoker. Ze hadden het wel goed gezien hoor, de progressieve heren van onze grote sociaal-demokratiese PvdA: ben tolerant ten opzichte van de vervreemde stadsjeugd, dan zullen ze ook tolerant zijn ten opzichte van jou, progressieve regent. EEN TEVREDEN ROKER IS GEEN ONRUSTSTOKER. Deze nieuwe politiek resulteerde In de openstelling van talloze jeugdklubs en jeugdontspanningshulzen, waar de kleinde handel en bet kleine gebruik van lichte verdovende middelen vrijgelaten werd, zodat het kosmies ontspanningssentrum Paradiso al gauw wereldfaam verwierf, omdat je e r zomaar kon blowen. Maar dat was natuurlijk niet het enige, vogels, dat e r gebeurde. 3.
J, Él
Provo was anarohistles. Maar tegelijk was Provo gezagstrouw, met de Otrouw van de opstandige die voor het e e r s t merkt dat met sommige
'G"
verzetsmetoden suksessen te behalen zijn en daardoor zó verdoofd wordt dat hij geen onderscheid m e e r kan maken tussen verzet en sukses. Provo verdronk zichzelf in de p e r s : Provo pleegde zelfmoord door legaal en akseptabel te worden. Begonnen als de laatste wanhoopsdaad van enige individuen en als verzet tegen de dreiging van de Totale Atomaire Biologiese en Chemlese Oorlog, werd Provo het begin van de Inpassing. Nogmaals vrij logies: want e r waren slechts weinigen die meededen. De studenten waren nog met de belangenbehartiging bezig, de kunstenaars maakten nog kunsten en scholieren leerden nog dat Vietnam het werk van de Russen was, terwijl de machthebbers zichzelf aaneensloten: EEG, NATO, bedrijfskonsentraties. 4. De hele dag kun je de resultaten van deze maatschappij aanschouwen: de perversie van deze samenleving laat de Individuen niet ongemoeid. En dan kan je wel met allerlei eksistentiefilosofen de vrijheid van de individuele mens gaan benadrukken, de waarheid van de situatie zegt het tegenovergestelde, namelijk, dat e r nauwelijks iemand blijkt t e zijn (van revolutionaire studentenlelders en voorzitters van sociallstiese partijen tot en met de meest gekastreerde figuren aan de inhumane zijde), die de dwingende, noodzakelijke grenzen van de feitelijkheid weet te'overschrijden. De studentenakties en die van de BBK zoals die tot nu toe zijn gevoerd, vinden plaats binnen de definitie van protest en rechtvaardigheid zoals die gemeengoed is binnen deze maatschappij, m a a r die grote gedeeltes ervan al verlaten hebben: de volkerenmoord in Vietnam gaat ongehinderd door, onbeperkte aantallen atoombommen met duizendmaal zo grote vernietigingskracht als de bom die boven Hlrosjlma (die vuile Jappen, het was hun eigen schuld '.) tot ontploffing gebracht werd, zijn overal opgeslagen. Terwijl de inhumanlteit van het siesteem duivelse vormen gaat aannemen en al aangenomen heeft, blijft het antwoord daarop van die paar individuen beperkt tot een beroep doen op een oude 'vorm van humaniteit die hoorde bij onschuldige brandbommetjes en lichte zenuw gassen, in leder geval niet bij de mechanlese oorlogsvoering en manipulatie zoals die nu plaatsvindt. Terwijl leger & kapitaal allang de fase van de technologie zijn binnengetreden, i s links nog in de tijd van de stoommasjienes. Linkse politiek is dienovereenkomstig ouderwets. Het opstandige gedeelte blijft lokaliseerbaar in folkloristiese gebeurtenissen als maagdenhuisbezettingen, handtekeningenakties en demonstraties. Veel mensen worden opgeslorpt en kapot gemaakt in allerlei progressieve j toestandjes: hippe bladen, hippe kleding, redeen en s e k s . (Ls* 5. Dit i s dan ook een pleidooi voor verandering. Het wordt hoog tijd, dat de demokratisering van de universiteiten eens op het vlak geplaatst wordt, waar ze in feite thuis hoort: in een demokratisering van de hele maatschappij en in een strijd tegen de regenten op alle terreinen. De provokasie van de machthebbers, zodat ze noodgedwongen hun werkelijke gezicht moeten tonen, is een van de e e r s t e noodzaken op dit moment. Provoseer de kuratoren eens en ze zullen hun tanden laten zien. Laten we, op een regenachtige winterdag, de hogeschool onder de rook zetten. Tien tot twaalf goedgeplaatste rookbommen en het karwei is geklaard. Waar hlijven toch de tomaten? Waar blijven toch die ordeverstoringen? De zaak draait rustig door. E r wordt gedemokratiseerd en overlegd en de hele oppositie verdwijnt in de struktuurkommissie, in stuf & sex en in de publisiteit, ze is legaal, pseudo-illegaal en AKSEPTABEL. 6. En dan is e r in Tilburg nog zo'n armetierig studentenblad als datgene wat je nu leest, het Tilburgs Algemeen Studentenblad. Altijd in de weer om revolusie te prediken, altijd present om de opstandigen te steunen. Wat haalt het eigenlijk uit ?
• • Toen de voorhoede van de r. k. geestelijkheid een aantal jareiTgi bevinding kwam dat ze alleen nog stond te preken voor bejaarden en aankomende bejaarden lag het voor de hand zich eens te buigen over het imaazje van haar rituelen. Het duurde dan ook niet lang of drumstellen, versterkers, gitaren en plancte werden de godshuizen binnengesleept, Veronic top veertig werd op bruikbare melodieën onder de loep genomen en tienerkoren werden uit de grond gestampt met het idee: als we ze eenmaal binnen hebben is het nog maar een kwestie van binnen houden. Inderdaad lijkt het niet stom om een magie die niet meer leeft bij de mensen waarvoor ze bedoeld is te vervangen door een magie welke in het totale kulturele milieu hoge verdiensten blijkt te hebben. Het zou te platvoers zijn om de strategie van de tilburgse studentenoppositie •als een variant te beschouwen van de vulgaire public-relations-metoden en lokmiddelentechnleken. Immers, het is de bedoeling van de kerk magie te produseren, terwijl de studentenoppositie tot doel heeft de magie van de religie, de magie van de status, de magie van de konsumptiedwang, de maglé van de waardevrije wetenschap enz. tot de grond toe af te breken. Het probleem is hierin gelegen, dat, zoals een spion slechts spion is bij gratie va niet bekend te zijn als spion, de magie haar krachten ontleent aan haar bestaan incognito. En het wordt alleen maar moeilijker als je bedenkt dat je als kind tijdenlang aan het bestaan van Sinterklaas niet wflde twijfelen, tegen alle argumenten in, uitgerekend voorzover het geloof in de man dat aantrekkelijke maglese had, wat je natuurlijk toen geen magie vond. Of anders gezegd, bij de bestrijding van spionage komt het maar al te vaak voor, dat men zonder het te weten spionnen inzet. De tilburgse studentenbeweging kampt op een dergelijke manier met het probleem van de magie. Was het een jaar geleden uitermate belangrijk dat de ATSO gepolitiseerd werd, met dat de ATSO werd overgenomen door een politiek bestuur kwam de studentenoppositie met een apparaat te zitten dat voor een groot deel was gebaseerd op een reaktionair beeld van het studentendom met al haar voorzieningen, vertegenwoordigingen om niets en elitetoestanden van dien. De snelle toename van het nihilisme, zoals het toendertijd heette, was een hint, e n . . . het lag voor de hand om de magie die bl] de mensen waarvoor ze bedoeld was - de nihilisten - niet meer leefde, te \ vervangen door iets anders. Politiseren was het parool, maar hoe? Het Eigen Huis zou een politiek centrum moeten worden, en inderdaad, de sigaren- en sherryvoorraad op de ATSO-kamer daalde tot een minimum, en werd vervangen door een stapel kistjes gevuld met fanta en cola, waar iedereen -
want tussen de middag hield het nieuwe ATSO-bestuur een soort open hof tegen betaling van een kwartje per konsumptie van kon meedrinken. Eigenlijk vertoonden zich daar de eerste subkulturele verschijnselen van links, wank weliswaar was er beneden sinds enkele weken een koffiebar die Pochette met ch en dubbele t heette, maar je kon dat destijds nog een dependance van de koffiekamers op de hogeschool noemen, en de in-group die later het Posjet van nu zou maken zat boven cola te lurken met het eerste heuse linkse ATSO-bestuur. Dat zat ondertussen, met de vaste klup, te overpeinzen hoe je de "apatlese studentenmassa" zou kunnen betrekken, wat er uiteindelijk weer op neer kwam hoe je ze binnen zou kunnen krijgen. Het kwartjes-siesteem met de limonade ging al niet best en de "Pochette commissie" die men van het vorige bestuur had geërfd lag met de linksen in de clinch, zodat er een "politieke" Posjetcommissie kwam en de limonade verkoop boven na verloop van tijd 'werd gestaakt. Posjet werd beheerst door underground en langharigen en dat was zo verbazend nieuw dat iedereen er naar kwam kijken, en zelfs Asgard leegstroomde. De omzetten beneden vlogen omhoog. De weg tot politisering leek open te liggen. Maar wat gebeurde er? Meer en meer mensen trokken hun blauwe blazer uit en lieten hun haar groeien, er werd meer en meer underground en steeds minder jazz gedraald en de omzetten vlogen meer en meer omhoog. En wat er nog gebeurde: er kwam een onderscheiding tussen "hippen" en de "politieken". In de loop van het jaar werd de overheersing van de subkultuur van Posjet in het Eigen Huis de geschoolde Ideologen een doom in het oog en het vaste Posjet-publiek ontweek stelselmatig iedere politieke dlskussie en aksie van de "ideologen" en voelden zich beter thuis tussen de hasj les jgeuren en vloeistofprojekties van him onderaards domein. Ondertussen is de kloof bij lange na niet overbrugd, maar hoe dan ook: binnen is binnen. Moraal: de verlokkingen van het kapitaal zijn groot en voor links des te groter naarmate links zich zelf tot een uitstekend handelsartikel kan maken. Een linkse oppositie kan niet worden volgehouden wanneer het individu meer van zijn lust en zijn vrijheid voor de beweging moet opgeven dan ooit tevpren in de maatschappelijke onderdrukking die het wil bestrijden. Het individu dat In zijn strijd voor de vrijheid zichzelf onderdrukt zal op den duur de bron van de verlokkingen voor zijn blikveld verbergen, zijn gefist gaan verruimen en zijn ogen naar binnen draaien..
STUDENTENPEBS, Toen de vorige week TAS door mijn brievenbus rolde heb ik 'n moment mijn tranen niet kunnen bedwingen. Het zat verstopt tussen het Tilburgs Hogeschoolblad, hetwelk later bleek gedemokratiseerd te zijn en het studentenperiodiek All Round, dat met name bedoeld schijnt te zijn om de studenten te voorzien van de benodigde informatie op het gebied van hun konsumptie In de meest uitgebreide betekenis van dit woord, zoals het redaktioneel me verklaarde. Die benodigde informatie bleek dan te zijn een referaat over violen (vleugelen der muziek); de najaarsmode volgens Dick Holthaus, Margriet, het International Institute for Cotton, Sighsten Herrgaard (Zweden), Tom Gibbey (Engeland) en nog een heel internationaal gezelschap van tekstielgrootheden; op pagina 7 een autotest BMW 2002 TI en Opel GT 1900 tot slot een uitsmijter over de N. S. S.S, Sport onder bet motto: Sport ',', Ook voor jou ',', Ik had de benodigde informatie niet nodig en werd bijna getroost door het bericht dat het hogeschoolblad gedemokratiseerd was. Maar toen ik het voorwoord van de nieuwe demokratlese redaktle, bestaande uit G.A.M. v.d. Heuvel die zichzelf voor de gelegenheid op de voorpagina had geportretteerd In de pose van bekende akteurs die zich voor de Caballero-reklame lenen, toen ik dit las, .0,0.'. Alleen de titel al "Het hogeschoolblad Is dood. Leve het hogeschoolblad'." Eerlijk gezegd ik heb me blauw geërgerd aan het schrijfsel, maar op de OP VAKANSIE. uitnodiging onderaan de bladzijde om in dat geval maar hoofdredakteur te worden ben ik maar niet ingegaan, want tegen zo'n bloemrijke fantasie kan ik Je maakt het tegenwoordig steeds vaker mee. Telkens weer blijkt er niets veranderd te zijn. Als je gaat liften is het helemaal duidelijk. Langharige, niet op. Ik heb de "ontboezemingen van een conservatief' nog doorgeworsteld, maar toen was het genoeg; ik heb bitter geweend en troostte baardlge jongens in felgeschilderde otoos laten je, (langharig en baardig als je bent), staan waar je staat. Het tuig is niet meer wat het geweest Is. me met TAS, dat ik die middag geweldig goed vond. A.
\ \
WMTOiM i in
uit
verbanden worden gelegd, historiese dimensies worden bekeken of dat de kennis direkt wordt toegepast, kortom: zonder dat e r inzicht optreedt. In tegenstelling hiermee staat projektonderwijs. Omdat de studie probleemgesentreerd i s , wordt alle kennis direkt funktioneel, moet terstond worden verwerkt en toegepast. Dit alles leidt tot een hoge studiemotivatie. Vooropgesteld wordt natuurlijk, dat bet probleem de student interesseert, iets wat e r voor pleit, dat de studenten hun eigen onderwerp mogen kiezen. Dit artikel Is een bewerking en uitbreiding van het laatste hoofdstuk 'Evaluatie van de groep" uit de map "Zelfbeheer" van de projektgroep l e - j a a r s Ook de metode van studeren wordt anders. I . p . v. de individuele studie komt nu de samenwerking, het gezamenlijk inzicht verwerven. Deze studiewijze sociologen 68-69 (verkrijgbaar bij de KrU). volgt eenvoudig uit het feit, dat bij het oplossen van een probleem de groep Het is de bedoeling om aan de hand van een analiese van de fundamentele tegenstellingen tussen projektonderwijs en werkgroepen, werkkoUeges e t c . , en superieur is aan het individu, omdat men elkaar, i . t . t . de individuele studie, met gebruikmaking van de ervaringen van de bovengenoemde projektgroep, een aanvult, bekritiseert en verbetert (zie ook Blau & Scott: Formal Organizations) Uit dit alles volgt het daadwerkelijk verwerven van inzicht in de student en aantal punten, praktiese eisen en richtlijnen op te stellen zonder welke daarmee de opheffing van een stuk vervreemding van zijn studie. projektonderwijs gedegradeerd wordt en blijft tot een aangepaste, veredelde vorm van werkgroepen of iets dergelijks. 3. De individuele beoordeling. * Deze analiese wil ook proberen aan te tonen, waarom een siesteem van Omdat een van de belangrijkse mechanismen, die de individuele en op het werkkoUeges etc. niet bevredigend is voor de studenten, waarom projekt konkurrentieprinsipe gebaseerde studie in stand houden, het individuele onderwijs daarentegen dat wel i s , zoals de leden van de projektgroep eksamen is (waarbij een bepaald percentage moet zaken: een verkapte duidelijk hebben ervaren (en de daaraan verbonden dosenten, hoewel misschien numerus fiksus dus, die de konkurrentie tussen de studenten bevordert, en in Iets mindere mate, wat geweten moet worden aan hun onvoldoende het groeien van de onderlinge solidariteit belemmert), gaat e r een botsing betrokkenheid bij het projekt, en hun verschillende positie en mentaliteit). optreden met de probleemgerichte, op samenwerking berustende projektstudle. Laten we nu eens gaan bekijken, welke de verschillen zijn tussen de twee Daarom, is het essentieel voor het slagen van het projekt, dat e r geen tegenover elkaar staande metoden, projektonderwijs tegenover werkgroepen individuele, m a a r een groepsbeoordellng plaats vindt, m . a . w . dat en werkkoUeges e t c . wij zullen dit doen aan de hand van de meest beoordeeld wordt of een bepaald projekt b . v. het kandidaatsnivo of het fundamentele punten, zoals de rol van de dosenten, het eksamen, propedeuties nivo heeft gehaald, waaruit automatics bet toekennen van het kennisverwerving en inzichtverwerving, konkurrentie in de groep en bepaalde diploma aan elk lid van de groep volgt, mits deze naar vermogen samenstelling van de groep. zijn aandeel heeft geleverd. 4. Andere vormen van konkurrentie in de groep: 1. De rol van de dosent is bij projektonderwijs fundamenteel anders dan bij werkkoUeges. Hij is nu niet meer de autoriteit, die kennis overdraagt aan een Naast de konkurrentie, beschreven in punt 3, die voorkomen wordt door een weliswaar kleinere groep dan bij de massakolleges (dit verschil is echter groepsbeoordellng, zijn e r echter nog andere vormen, die nu duidelijk op de slechts van kwantitatieve aard en doet dus niets af aan het wezenlijk autoritaire voorgrond gaan treden, veel m e e r dan bij het siesteem van werkkoUeges en karakter van de kennisoverdracht, maar lijkt dit (op het eerste gezicht) slechts werkgroepen. Deze konkurrentie berust n. I. niet zozeer op direkt materiele te verhullen. Bij projektonderwijs verandert de dosent in een gronden - het beter moeten zijn dan anderen - en op grond van een verkapte inzlchtverwervend Ud van de groep, dat net als elk ander lid zijiï-'êigen inbreng numerus fiksus-dwang -, m a a r wortelt in de psiegiese struktuur van een heeft in het proses van inzichtverwerving. Het is duidelijk, dat hij nu dan ook autoritair opgevoed karakter. geen enkele reden of ekskuus m e e r heeft om het gesproken woord te Het optreden van het "anaalkarakter": iemand, die zich gedwongen voelt rj4f*a>oliseren, en dat e r ook geen reden meer is om geïnstitutionaliseerde prestaties te leveren, op grond van de morele dwang van zijn Über-Ich. HIJ ra^Jferschillen uit het oude, hiërarchieke siesteem in stand te houden. Dit verricht dus b . v. geen aktlvltelten omwille van het kreatieve Impliseert bv. ook het tutoyeren van elkaar, in het algemeen: de studenten zelfontploolingsaspekt, maar omdat e r objektief sanksies van anderen aan gaan met de dosenten om, zoals zij met elkaar omgaan en andersom. Juist verbonden zijn, of liever: omdat hij die beoordeling subjektief aanvoelt. Wij het konsekwent toepassen van deze kleine dingen levert psiegologies grote hebben hier dus te maken met een subtiel geval van aanpassing. voordelen op in het proses van het afbreken van elke vorm van autoritarisme Omdat onze opleiding berust op het onderdrukken van de emotionele aspekten (zowel bij studenten als dosenten). van de studerenden en een overwaardering van het rationele, en voorts op het aankweken van "akademles nivo", wat in de praktijk betekent, dat sterke H.et is ook zonneklaar, dat het aktief meedoen in de projektgroep ertoe nadruk gelegd wordt op verbalisme (dure woorden gebruiken), Is het duidelijk bijdraagt het optreden van "vakidiotie" bij de dosent - natuurlijk ook bij de wat e r gaat gebeuren: iedereen gaat proberen zich te bezondigen aan f student - te voorkomen, of te genezen als gevolg van de interdisciplinaire aanpak van het probleem. verbalisme, het produseren van veel stukken, wat de dlskussie ernstig I Tussen haakjes: ook op het vlak van de hogeschoolpolltiek zal een wezenlijke frustreert, de rationele karakters krijgen een hogere waardering, kortom: verandering optreden. Waar onder het oude siesteem de geledingen tegenover e r ontstaat een autoritaire hiërarchie binnen de groep, berustend op een elkaar staan, zal In een hogeschool met projektgroepen als basis door de eenzijdige benadrukking van rationaliteit en verbalisme (wat In werkelijkheid geledingen heen worden gebroken, en zal het korporatisties karakter van de slechts schijnratlonalitelt is). politieke strijd plaats moeten maken voor een op fundamenteel ideologiese Dit proses vormt natuurlijk een ernstige belemmering van de vrije, kreatieve verschillen gebaseerde strijd tussen links en rechts. zelfontplooiing, en is als zodanig een zware remming voor het werkelijke slagen van de projektgroep, een slagen, dat zich uit in de verrijking van het 2. De rol van het eksamen en kennisopdoen tegenover inzichtverwerving: individu op alle terreinen, en het optreden van een hechte, emotionele Het oude onderwijs is eksamengesentreerd. Dit eksamengesentreerde karakter wordt door een siesteem van werkkoUeges etc. alleen nog maar m e e r groepsband - zoals dat bij de projektgroep "Zelfbeheer inderdaad het geval i s . Nu wij de oorzaken van de remming kennen, kunnen wij ook proberen haar op benadrukt. De bedoeling van het werken met kleinere groepen, het opgeven te lossen: nl. door een voortdurende bestrijding van het verbalisme vjin "huiswerk", en niet in het minst het verplichte aanwezig zijn is alleen „ (individuen mogen bv. geen stukken met* een definitief karakter maken, lïiaar te zorgen, dat de stof (of liever: het stof) beter komt vast te zitten, zodat de student beter kan geprepareerd worden op het eksamen. Het verschil hoogstens d iskussiestukken), een konstant gelijke waardering van emotionaliteit en rationaliteit, en het werken naar een evenwichtig optreden met projektonderwijs i s , dat het laatste probleemgesentreerd i s . Dit heeft van belde in de p ersoonlijke karakterstruktuur. dlrekte gevolgen voor de motivatie en de wijze van Inzichtverwerving van de student. Bij de eksamengerichte studie ligt zijn voornaamste motivatie 5. De samenstelling van de groep: itjuaers hierin, dat hij na een of twee jaar tijd een bepaalde hoeveelheid kennis I . t . t . werkkoUeges e t c . , waarbij als kriterium voor de numerieke r^^io kunnen reproduseren, meestal in de vorm van het invullen van een soort samenstelling de opnamekapaslteit van het individu geldt, en men dus komt tot totWïormuller. Vaak gaat het bovendien om feiten, die hem helemaal niet groepen van 30, 40 man, is het kriterium bij projektonderwijs de mogelijkheid Interesseren. Het blijkt dus, dat de motivatie niet al te best is - om het m a a r tot reële samenwerking met zijn allen, tot dlskussie, waarbij iedereen moet eufemisties te zeggen. Dat dit doorwerkt in de studlemetode, behoeft geen kunnen worden betrokken, en de mogelijkheid tot het leggen van emotionele betoog. Die ontaardt meestal in een gedachtenloos "instampen", zonder dat e r kontakten met alle groepsleden. Hieruit volgt, dat de groep niet g r o t e r mag zijn dan 13 of 14 personen (dosenten inkluis) en niet kleiner dan 10 of 11'. Een ander probleem is hoe de groep moet worden samengesteld. Het i s duidelijk een noodzaak, dat de mensen van de groep elkaar emotioneel toch wel enigszins moeten liggen - politieke gelijkgezindheid is dus een enorm voordeel -, en dat ze een mlnlmumbereldheid tot openheid en dlskussie moeten hebben. Hieruit volgt, dat de groep niet van boven af en/of op wlllekeurige• wijze kan worden samengesteld, m a a r dat ze zichzelf moet formeren op spontane wijze. Voor e e r s t e j a a r s is een zekere kennismakingsen oriënteringstijd wel noodzakelijk. Het probleem van de begeleider: Het spreekt vanzelf, dat door het binnenhalen van een begeleider gevaren, die het (anti-autoritaire) groepsproses bedreigen, kunnen optreden. De groepsleden zijn geneigd optredende groepsproblemen t e r oplossing af te schuiven op de begeleider, i'.p.v. ze zelf op anti-autoritaire wijze, door dlskussie proberen op te lossen. Bovendien zal de begeleider, wanneer hl] niet echt aktief, volledig lid van de groep is (en dat kan hij niet, doodgewoon al uit hoofde van zijn funktie) een r e m vormen op de ontwikkeling van het groepsproses. In prinsipe moet een begeleider dus worden afgewezen. Toch zal hij nodig zijn, wanneer de voortgang van de groep te ernstig bedreigd wordt en men de problemen niet zelf kan oplossen. Niettemin blijft het dan nodig, dat hij zich volledig bewust is van de gevaren, aan zijn rol verbonden, en dat hij daaraan aktief weerstand biedt. Uit al deze punten blijkt duidelijk, dat projektonderwijs nooit volledig en goed gerealiseerd kan worden in een ondemokratiese fakulteits- en hogeschoolstruktuur. Daarom moet aktie voor projektonderwijs gekoppeld worden aan demokratise rings aktie in hogeschool en fakulteit. Anderzijds Is projektonderwijs, omdat het anti-autoritair i s , de solidariteit en de bewustwording, het groeien van Inzicht en de vrije kreatieve ontplooiing van de studenten bevordert, tegelijkertijd zelf een stuk demokratisering van hogeschool en fakulteit.
ĂśTcooRT
u
•RUKwapi
In de korte tijd dat e r aan de sociale fakulteit projektonderwijs wordt gepleegd, is het erop gaan lijken dat de vooruitzichten somber zijn. Dat tot uiting in twee belangrijke verschijnselen: ten eerste worden de bestaande ; projektgroepen door de fakulteit onoprecht, autoritair en badinerend tegemoet getreden en openlijk of verhuld tegengewerkt, ten tweede Is de motivatie om aan projektonderwijs deel t e nemen en om,, wanneer men uiteindelijk toch deelneemt Intensief aan het projekt te werken, niet aanwezig, respektlevelijk door eksterne druk bedwongen. Enerzijds is die eksterne druk direkt afkomstig van de houding van de fakulte it, anderzijds is ze toe te schrijver aan diverse tegenstrijdigheden in werk- en leefsituatie van de deelnemers aan de projekten. In de ontwikkeling van de studentenoppositie van het afgelopen jaar is het projektonderwijs een belangrijk objekt geweest. In Tilburg is voor wat betreft de sociale fakulteit op een zeker moment projektonderwijs toegestaan, in een situatie waarin de studenten niet in staat waren om de macht over het onderwijs-programma aan de autoriteiten te ontnemen, maar de toezegging van projektonderwijs berustte op de macht van de autoriteiten om te bepalen In hoeverre sommige "eksperimenten" zouden worden gestart. Daarmee werd het initiatief voor een groot deel uit handen vap de studenten genomenen werd het bv. mogelijk dat de Moor en Vroom het projektonderwijs voor de eerstejaars gingen voorbereiden. De studentenoppositie is inmiddels niet in staat gebleken het initiatief t. a . v . het onderwijsprogramma en in het bijzonder het projektonderwijs als objekt van de oppositie tegen de onvrije onderwijssituatie weer over te nemen. Dit kan worden verklaard door de volgende oorzaken. De oppositie heeft zich tot nu toe slechts gekonsentreecd op de top van de hogeschool, aangezien men nog niet aan een organisatie van de oppositie op fakulteitsnivo is toegekomen. Het was Immers niet zo ontzettend gevaarlijk om het verdwijnen van een reaktionair kuratorium te eisen en ondertussen zonder konsekwenties aan de eisen van het eksamengerichte massa-onderwijs te voldoen. Nu het konflikt op hogeschoolnivo grotendeels verlegd Is naar de struktuurkommissie, kan deze kommissie als een slmbool dienen voor de persoonlijke els van zelfbeheer die bij iedereen objektief aanwezig i s , m a a r thans door een topkommissie gekonkretiseerd wordt, wat het voor de student mogelijk maakt aan de schijnbaar onontkoombare eisen van zijn situatie te voldoen. Dit Is tegenstrijdig aan de door de meesten onderschreven kreet dat de demokratisering van de universiteit konsekwenties heeft voor ieders persoonlijke werksituatie t . o . v . de hogeschool maar ook in het totale maatschappelijk leven. Kortom de politieke konsekwenties van een Intellektueel aanvaarde norm worden feitelijk genegeerd, simpelweg omdat het bijna louter intellektueel geformuleerde protest nog geen werkelijk protest is en een negatie van de daaruit voortvloeiende praksis toestaat (terwijl het dal laatste natuurlijk zelf ontkent).
M zal de tegenwerking van zelfbeheer van de kant van d< fakulteit konsekwent vanuit de projektgroepen zelf moeten worden bestreden. D.w. z. dat de projektgroepen eisen, dat e r voldoende akkomodatie voor projektonderwijs komt, zoals de bestaande akkomodatie, die de groepen echter wordt ontzegd, om zonder omhaal als groep stukken te kunnen vermenigvuldigen en het beschikbaar stellen van personeel, ruimte en mogelijke andere faciliteiten. Elke poging tot sabotage moet w orden bestreden, zoals de nog steeds geldende eksamenelsen die openlijk als dreigement worden gebruikt tegen het deelnemen aan projektonderwijs; zoals ook manipulatie met de selektle van projektbegeleiders. Om de mogelijkheid van sabotage uit te schakelen zullen de projektgroepen vooralsnog volledige openbaarheid en medebeslissingsrecht in alle organisatoriese zaken Het vrijblijvende karakter van dit intellektualisme komt ook tot uiting in de Inhoud van het projektonderwijs. Het tema "sociale verandering" sluit nog te betreffende het projektonderwijs moeten eisen en volledig zelfbeheer in de aktivlteiten van de groep. Dat houdt ook in de eis van interdisciplinaire opzet zeer aan bij de gangbare eis van intellektuele perfektie, wanneer het ertoe van de studie, zodat alle verplichte studie bulten het projekt komt te leidt tot uitgangspunten als "wat is onze definitie van verandering, vervallen. verbetering e n z . " wat zich alles afspeelt in een zo hoog mogelijk nivo van abstraktie, dan dat het aan de kaak stellen van de vervreemdende werking van 2. De inhoud van de projekten moeten gekonkretiseerd worden in tema's waar de wetenschapsbeoefening ook m a a r zou kunnen benaderen, laat staan tot een mee je a.h. w. gedwongen bent van de akademiese Ivoren toren af te dalen. opheffing van deze vervreemding zou kunnen komen. Bijvoorbeeld een studie over de onleefbaarheid van een land als Nederland, de kwalitatieve en kwantitatieve woningnood, onderdrukking van minderheids Het projektonderwijs - in de huidige vorm - werkt derhalve frustrerend in groepen, een bepaalde machtskonsentratie enz. Een kbmbinatle met mensen diverse opzichten. Ten e e r s t e omdat het als objekt van de demokratiseringsbeweging uit handen van de studenten is geslagen; ten tweede of groepen bulten de hogeschool is hoog nodig en kan in zo'n opzet beter ^k omdat e r , eenmaal binnen het machtsgebied van de autoriteiten, leugenachtig worden gerealiseerd. (UniversitĂŠ populaire). mee gemanipuleerd i s ; ten derde omdat het bestaande frustraties t . a . v. de 3 . Waar de autoriteiten de projektgroep tegenwerken, zal de groep b e r e i c ^ ^ individuele werk- en leefsituatie tegen de verwachtingen in niet blijkt te moeten zijn zich zonodig buiten het offisjele onderwijsprogramma te plaatsen kunnen oplossen. en zoveel mogelijk onderdrukkende eisen te negeren. Om aan deze situatie van voortgaande uitholling van het projektonderwijs een einde te maken, is een radikale herziening van de huidige vorm vereist.
KWEK 9. WOORDEN OM WOORDEN. Lachen laat ik me nooit aan de neus voorbijgaan. Zeker niet als dat gratis wordt aangeboden. In het nieuwe hogeschoolblad ontpopt zich d r s . G.A.M, v . d . Heuvel als een notoir grappenmaker. Laten we zijn grap m . b . t . TAS buiten beschouwing (ze was nochtans supreem) van hemels nivo is in elk geval hetgeen hij m e m o r e e r t over de afkorting van "one-man-one-vote". Een grap van een dergelijke diepte (toen ik acht jaar was, reed e r In onze buurt eten busonderneming, de VADAH, die wij noemden Vooruit Achteruit Door Alles Heen, wat tenminste nog iets zei) Is zelden vertoond. Laten wij de naam van G.A.M.van den Heuvel eens afkorten: G . A . M . V . D . H . , hetgeen nergens op lijkt. Merkwaardig ; K.
GRAMMOFOONPLATEN
HEUVELSTRAAT 104 - TILBURG TELEFOON 0 4 2 5 ( L - 3 3 4 7 0
krijgen door identifikatie met het bestaande systeem - het brandpunt van de fasjistiese propaganda. Dit kan verklaren waarom ultrarechtse massabewegingen in veel grotere mate "de psychologie van de m a s s a " Kenmerkend voor fascistiese propaganda is dat ze zich nauwelijks met gebruiken dan andere bewegingen die m e e r vertrouwen schenken in de m a s s a ' s . konkrete politieke kwesties inlaat, en de meeste uiteenzettingen zich ad De zogenaamde psychologie van het fasjisme Is grotendeels veroorzaakt door hominem- richten. Onmisbare ingrediënten van deze techniek zijn voortdurendi manipulatie. Rationeel berekende technieken brengen te weeg wat nai'ef beschouwd herhaling en een beperkt aantal ideeën. wordt als de "natuurlijke" irrationaliteit van m a s s a ' s . Dit Inzicht kan ons het De e e r s t e vraag die rijst Is hoe halfontwikkelde fasjistiese agitatoren kennis robleem helpen oplossen of het fasjisme als massa-verschijnsel helemaal verwierven over de mechanismen van massabespeling. Een belangrijkere b r a erklaard kan worden in psychologiese termen. Terwijl e r zeker een dan eruditie is de fundamentele identiteit van leider en aanhanger (Freud), potentiële ontvankelijkheid voor fasjisme onder de m a s s a ' s bestaat, is het leider kan de psychologiese wensen en behoeften van hen die gevoelig zijn voo: 'evenzeer zeker dat de manipulatie van het onderbewustzijn onmisbaar i s voor zijn propaganda, vermoeden, omdat hij in psychologies opzicht op hen gelijkt een realistiese beschrijving van dit potentieel. Maar dit versterkt de en van hen onderscheiden is door het vermogen, zonder remmingen uit te veronderstelling dat het fasjisme alszodanig géén psychologies probleem is en drukken wat in hen latent aanwezig i s . De leiders zijn In het algemeen praat dat elke poging, om in psychologiese termen zijn wortels en historiese rol te types; hun taal is ontdaan van zijn rationele betekenis, funktioneert op een begrijpen, op het nivo blijft van ideologiën als die van "Irrationele krachten", magiese manier en bevordert dié archaïsche r e g r e s s i e s die Individuen door het fasjisme zelf bevorderd. Ofschoon de fasjistiese agitator ongetwijfeld reduceert tot leden van m a s s a ' s . Om met sukses tegemoet te komen aan de Ingaat op bepaalde neigingen van hen tot wie hij zich richt, handelt hij aldus als onbewuste nelgingen van zijn toehoorders, keert de agitator als het ware zijn de gevolmachtigde van machtige ekonomiese en politieke belangen. De onderbwustzijn binnenste buiten. De ervaring heeft hem geleerd, dit psychologie van de m a s s a ' s is door hun leiders overgenomen en omgevormd vermogen bewust te eksploiteren om van zijn irrationaliteit een rationeel tot een middel voor hun overheersing. Zij drukt zichzelf niet direkt door gebruik te kunnen maken. massabewegingen uit. Verre van dat de psychologie de bron van het fasjisme i s , Dat de leuzen van de agitatoren beantwoorden aan de psychologiese basis van i s zij tot een element onder andere geworden In- een van bovenaf opgelegd hun doel, wordt nog door een andere faktor belYwloed. Fasjistiese agitatie is systeem, waarvan de totaliteit noodzakelijkerwijs veroorzaakt Is door het een beroep geworden, een bestaanswijze. De meest pakkende leuzen hebben potentieel aan m a s s a - v é r z e t - de eigen rationaliteit van de massa. De het overleefd. Hun effektiviteit is zelf een funktie van de psychologie van de psychologiese motivatie in de oude, liberalistiese betekenis wordt systematles verbruikers. Door een "bevriezings"-proces dat men door de technieken heen beheerst en opgeslorpt door sociale mechanismen die van bovenaf bestuurd kan waarnemen die gehanteerd worden In de moderne massakultuur, zijn de worden. Wanneer de leiders zich bewust worden van de massapsychologie, en overgebleven appèls gestandarlseerd zoals reklame-slogans die het meest zelf ter hand nemen, houdt deze In zekere zin op te bestaan. Freud omschrijft waardevol bleken te zijn bij de bevordering van de bedrijfsbelangen. Deze het rijk van de psychologie als de suprematie van het onderbwustzijn. De standarlsering sluit op' haar beurt weer aan bij stereotyp denken, d . w . z . bij bevrijding van de mens uit de heteronome rol van zijn onderbewustzijn, zou d e ^ ^ k r e o p a t i e " van hen die gevoelig zijn voor deze propaganda en hun neerkomen op de afschaffing van "zijn" psychologie. Het fasjisme bevordert k i i H r l i j k e verlangen naar eindeloze, onveranderlijke herhaling. Of deze deze afschaffing in tegenovergestelde zin door de vereeuwiging van laatste psychologiese eigenschap zal voorkómen dat de standaardleuzen van de afhankelijkheid in plaats van realisering van potentiële vrijheid, door agitatoren door overmatige toepassing, klisees worden, valt moeilijk te onteigening van het onderbewustzijn middels sociale beheersing In plaats \>an voorspellen. Dat de verbruikers ze nog steeds aantrekkelijk vinden duidt eropl de subjekten zich bewust te maken van hun onderbewustzijn. dat hun macht niet belemmerd wordt door rationele objektlviteit. Tot de psychologiese kenmerken van de fasjistiese m a s s a behoort ook de Waarom is hier besproken toegepaste groepspsychologie zo typerend voor het Radfahrernatur"-mentaliteit; buigsn naar boven en trappen naar beneden. Dit fasjisme? Op de eerste plaats zijn de objektieve doelstellingen van het fasjisme grotendeels irrationeel in zoverre zij in strijd zijn met de materiele trappen naar beneden valt vaak samen met de haat tegen degenen die niet tot de eigen groep behoren. Tegelijkertijd wordt door de konsentratle van de belangen van een groot aantal aanhangers. Immers het fasjisme vond zijn vijandigheid op de buitenstaanders de Intolerantie binnen de eigen groep grootste aanhangers onder de middenklasse die bekneld zat tussen de weggenomen, zodat differentiaties en onderscheiden eigenschappen binnen de arbeiders en het groot-kapitaal. Het voortdurende oorlogsgevaar, inherent aan het fasjisme, betekent vernietiging en de m a s s a ' s zijn zich hiervan m a a r groep ongestoord kunnen funktioneren. nauwelijks bewust. Omdat bet voor het fasjisme onmogelijk zou zijn de m a s s a De onderstroom van kwaadwillige gelijkschakeling, van broederschap van alles voor zich te winnen met redelijke argumenten, moet zijn propaganda omvattende verootmoediging is ook een komponent van de fasjistiese propaganda. noodzakelijkerwijs'ontdaan worden van diskursief denken; zij moet Repressieve gelijkschakeling in plaats van de realisering van ware gelijkheid psychologies georiënteerd worden en heeft tot taak, irrationale, onbewuste en door de afschaffing van de r e p r e s s i e vormt een Integrerend onderdeel van de regressieve processen op gang te brengen. Daarbij Is het een gunstige fasjistiese mentaliteit en vindt zijn uitdrukking In de " a l s - j e - m a a r - e e n s - w i s t " omstandigheid dat alle bevolkingslagen die last hebben van onzinnige leuze van de agitatoren die de bestraffende openbaring belooft van allerlei frustraties, een amorfe, irrationele, mentaliteit aan de dag leggen. In plaats verboden genoegens van anderen. Deze GEMEINGEIST i s een reaktie tegen de van doelstellingen te formuleren, waarvan de realisering de psychologiese elementaire jalouzie aldus Freud. In plaatsvan de afgunst heerst nu het status quo, en niet minder de sociologiese, zou overstijgen, neemt de principe, dat stelt dat ieder gelijk i s aan de ander en dat ieder evenveel bezit. fasjistiese propaganda de mensen simpelweg voor wat ze zijn: de werkelijke Hoe minder de fasj 1sten de bestaande sociale struktuur willen veranderen kinderen van de hedendaagse gestandaardiseerde massakultuur, grotendeels des te meer wauwelen zij over sociale rechtvaardigheid, bedoelend dat geen beroofd van autonomie en spontaniteit. De fasjistiese propaganda heeft alleen lid van de "volksgemeenschap" zich individuele genoegens mag permitteren. m a a r de bestaande mentaliteit voor zijn doeleinden te reproduceren. Onder Ondertussen is dit spel gesocialiseerd en de konsekwenties blijken zeer de heersende omstandigheden wordt de irrationaliteit van de fasjistiese ernstig te zijn. U oordele zelf. proMcanda rationeel in de zin van de drift-ekonomie. Want als men de status 1) zie artikel Adomo in: "Psychoanalysis and the social sciences". ^ B i d e r m e e r aksepteert, is een grotere inspanning nodig om deze te vol. 3 New York 1951. doorzien dan om zich erbij aan te passen en op zijn' minst enige bevrediging te
VERZEKERINGEN NCB
ALLE VERZEKERINGEN voor IEDEREEN I dus ook VOOR U
TEL. 04250-78133 PROF. VERBERNELAAN 200 TILBURG.
DE MOOR OVER ZICHZELF. Als studenten slecht bij kas zitten vervoegen ze zich bij het Bureau Werkbemiddeling Studenten en gaan voor een paar weken de fabriek in. Hoogleraren die belust zijn op een bijverdienste nemen in zo'n geval kommissariaten of adviseurschappen op zich en als dat nog niet voldoende i s , verkopen ze artikelen aan week- of dagbladpers. Deze laatste mogelijkheid heeft de Moor aangegrepen om een verhandeling over het verschijnsel studenten aan het lezerspubliek van de Tijd voor te schotelen. Eigenlijk moest ledereen dat eens'lezen, want daar wordt je verteld, dat de konsessies die door autoriteiten gedaan worden door deze heren zelf niet serieus.genomen worden en dat de gevaarlijkste reaktie van het gezag op de studentenprotesten het met geweld handhaven van de orde i s . Voor mij, zijn die reaktionairen het gevaarlijkst die zo treffend als de Moor onder woorden weten te brengen wat hen beweegt, en e r in de krant waarschuwend de vinger tegen opsteken.
>i
/ De behoefte aan een eigen omroep blijkt wel duidelijk als je beseft dat b . v, alle studentenakties vaak eenzijdig worden belicht door de huidige omroepen. Dit heeft tot gevolg dat de kloof tussen arbeiders en studenten steeds groter wordt en e r van wezenlijke verandering zowel in maatschappij als universiteit niet veel terecht komt. De arbeider wordt bewust a-poUtiek gehouden en daardoor heeft de regering vrij spel om me hem en zijn geld t e manipuleren. Het verschaffen van vrije informatie over maatschappij en maatschappij verandering is een belangrijke zaak. Des te t r i e s t e r is het dat de massamedia uitsluitend in handen van de gevestigde orde zijn, terwijl toch de establishment p e r definitie weinig belang heeft bij een maatschappij verandering. Met de t r o s voorop zingt zij lof voor het "systeem", het dagelijks nieuws in de vorm van regeringsbulletins die ons het overheidsstandpunt aanbiede gelardeerd met amusement kis het "sprekende paard" (denken? ho m a a r ) , het gulden schot en willem (nul) duys. De vara, onze "rode" omroep heeft het onlangs bij monde van sektievoorzitter Rengelink, nog eens duidelijk gezegd: m é é r amusement, minder informatie '. Daarom moet e r een omroep komen die zonder angst voor ledenverlies de grondslagen van onze maatschappelijke orde t e r diskussie stelt. Deze omroep zou tesamen met de (werkelijk) progressieve pers een zeer aktieve buitenparlementaire oppositie kannen vormen. Dienen de huidige omroepen slechts de ekonomische en politieke belangen van een kleine groep regenten. Omroep 2000 wil de autoriteiten en de door hen in stand gehouden hiërarchische struktuur ontzenuwen en doorbreken. Hieruit vloeit voort dat de opbouw van 2000 ook volkomen anti-autoritair is en dat elk lid tevens medewerker i s . Men kan zich afvragen: Doet de vara of vpro dat dan niet? Nee. Bljvoorbêel de uitzendingen van de vara over het maagdenhuis waren volkomen eenzijdig, totaal scheefgetrokken naar de kant van de zg. autoriteiten. Terwijl,nu Veringa de onderwijswet op de helling zet naar aanleiding van de moeilijkheden aan de universiteiten,' zij snel hun standpunt wijzigt. En de vpro geeft wel ongezouten kritiek zo nu en dan, m a a r moet veel te voorzichtig zijn vanwege hun pothoedenprotestantenleden, die weglopen als zij het te bont maakt. De mogelijkheden liggen e r , we hebben slechts 15.000 leden nodig die het i nut van de werkelijk kritiese omroep inzien, een forum voor maatschappij j kritiek die e r niet om zal liegen en een politiek instrument van de e e r s t e I orde. Een werkelijk alternatief voor onze burokratiese partijen. Als |y tegenhanger van de telegraaf van de ether, de t r o s , is 2000 zelfs een absolute noodzaak. Zegt het voort '. ; Meld j e bij de Centrale Simulatie Omroep 2000, box 2000 Nijmegen of /< Lokale Autonomie ('t werk-tuig), Konvekeweg 107, Wilhelminapark 38 e. v.p.s. Ij Sirkus 2000 komt, een nieuwe s t e r aan het sjoobizzfirmament, het eerste sirkus dat door het publiek wordt verzorgd'. In prinsipe bestaat het uit een aantal vaste acts plus de inbreng van het, aanwezige publiek en/of langharig tuig.
•Een jonge man zoekt een lekker meisje om de lange koude winteravonden wat op te warmen. •jonge man zoekt een sexy-dame om het leven geestelijk wat m e e r Inhoud te geven. •Linkse jongen zoekt meisje om de zondagen rennend, stoeiend en kletsend op de helde en in de duinen door te brengen. •Een l e r a a r met kapitaal en auto (5^ inch radiaalbanden) zoekt jonge dame die links georiënteerd, introvert, uitgaanstype en individualist i s . •Een jonge man, vrijdenker, straatarm en vegetariër, houdt niet van roken, zuipen en dansen, wel van regen, bomen en katten, zoekt een gevoelige vrouw. •Elsje zoekt een man, huisje en kindje zijn e r al. •Bachofiel zoekt dito fielin. •Ouwere vent zoekt denkend wezen met lak aan nagels en tenen en In het bezit van bankstellen. •Heer zoekt vrouw met belangstelling voor inkarnatie. Dit en nog veel m e e r staat te leze'n in de huwelijks- en kennismaklngs advertenties, waarbij zeer opmerkelijk is dat bijna alle akademici nooit vergeten te vermelden dat ze goed verdienen.
o NOVBMBEK
7£GEN )06BSCHOOl riLBU/?^ egen de bekende Posjetachtig lage prijzen bestaat de gelegenheid met ingang van 1 november de volgende ruimtes in het Eigen Huis, Academielaan 9, te huren: «xJNKELDERJ gelegen onder de grote zaal, voorzien van tap en stereo ^ installatie, biedt plaats aan 40-50 personen, is door zijn intiem karaktei^B een unieke plaats voor het houden van dispuutfeestjes, doctoraalexplosies p aanverwante toestanden. ATOOMKAMEÊii gelegen naast de ATSO-werkkamer, geschikt als feestfilm- en vergaderruimte. POSJET^behoeft geen nadere introductie, enkel overdag (tot 19.00 uur) voor alle soorten recepties, filmultvoeringen e . d . Te bevragen bij de s e k r e t a r e s s e van de ATSO op het ATSO-kantoor, Academielaan 9 , tel. 04250-72337.
Zuidelijk Afrika Week. vrijdag ^ ^ november, 14.00 uur in de hogeschool: lezing door de heer Mlambof lilid van de vrijheidsbeweging ZAPU (afrikaanse volksunie),
dinsdagH f november 8.00 uur: toneelavond in het Harmonietheater In de Stationss|r;Jit, "Het gezang van de Lusitaanse bullebak" door de zingende —traktor uit Wageningen, 'n satyrisch stuk over de verhouding Portugal m a a n d a g V Inovember 14.00 uur in hogeschool: lezing door Ronald Segal, koloniën. s c h r l j v e i " w » h e t boek "De Rassenoorlog", Utrecht/Antwerpen 1967. 22.00 uur: films in'het trefcentrum: "We shall winn" en "West Africa an lOvember 12.00 uur: college Internationale vraagstukken woensdag ) door Dr. Bosgra (angola comité). other Vietnam". (collegezal
n^BÜ ui
mr