1986 10 17

UNIVERS Deetman wil geen uitzondering maicen Minister drs. W.J. Deetman /(omt geen duimbreed tegemoet aan de wens van het PvdA-/<amer/id dr. W. Vermeend om de studiefinancieringsregels te versoepelen. Dat blijkt uit Deetmans reactie op een notitie van dit kamerlid en op vragen van CDA en VVD. Vermeend drong er in zijn notitie op aan bepaalde studenten onafhankelijl< van hun ouders te behandelen. Gebleken is dat het voor studenten, die al vele jaren onafhankelijk zijn van hun ouders, en voor eenoudergezinnen moeilijk is om weer een beroep te doen op de ouders. Ook CDA-kamerlid dr. A. Lansink vraagt of het mogelijk is om eenoudergezinnen financieel onafhankelijk te maken, maar Deetman wil geen uitzondering maken, omdat die te veel geld kost en daardoor andere studenten juist nog afhankelijker zouden worden van de ouders. De basisbeurs zou er namelijk voor omlaag moeten. Overigens houden studenten, die

onder de oude regeling al onafhankelijk werden behandeld ook in het nieuwe stelsel recht op een ouder-onafhankelijke beurs.

Deetman doet ook niks aan die gevallen, waarin de ouderlijke bijdrage niet wordt betaald, bijvoorbeeld omdat een van de ouders niet bereikt kan worden. Dit komst voor als de ouders gescheiden zijn. Meerderjarige studenten kunnen in zo'n geval een beroep doen op de hardheidsclausule van de wet, maar dat geldt niet voor minderjarigen. Die moeten hun ouders maar via de rechter dwingen om alsnog te betalen, zo vindt Deetman.

Ook voor de problemen van ouders met een bijstandsuitkering wordt geen soelaas geboden. Daarbij gaat het om eenoudergezinnen, waarin het jongste kind gaat studeren en recht krijgt op een beurs. Daardoor kan de uitkering dalen met ruim 300 gulden, omdat de ouder voortaan als alleenstaand wordt gezien en niet als eenoudergezin. Zo lang de student thuis woont is het soms wel mogelijk om van de sociale dienst een aanvulling te krijgen. Dat is het geval als er behalve de bijstand en de studiefinanciering geen andere inkomsten zijn. Overigens hoeven ouders met thuiswonende kinderen niet bang te zijn ook nog eens gekort te worden als 'woningdeler'. Staatssecretaris L. de Graaf van Sociale Zaken heeft de sociale diensten opgedragen die korting in deze gevallen niet toe te passen. B.B./UP

5/11 Psychologie 15 jaar De subfaculteit psychologie viert deze week in mineur haar derde lustrum. Speciale aandacht dus voor het met opheffing bedreigde onderwijs en onderzoek, voorafgegaan door een stukje geschiedenis. 3

Intercom Symposium over communicatie in organisaties.

Provinciale Staten

Geen unaniem protest tegen bezuinigingen bij de KUB Twee bussen vol met psychologie- en letterenstudenten vertrekken vrijdagmorgen 10 oktober om stipt kwart voor negen richting Den Bosch. De stemming: rumoerig tot opgewonden. Maar het uitstapje naar het provinciehuis in Den Bosch is zeker geen excursie met een educatief tintje. Reisdoel vormt de vergadering van Provinciale Staten waarin de plannen van minister Deetman met de subfaculteiten psychologie en letteren van de KUB aan de orde komen. Al eerder vertrokken andere studenten om twee informatiestands op te bouwen in de hal van het provinciehuis. Hiermee willen ze hun studierichtingen presenteren en passerende statenleden eventueel informeren. Bij aankomst van de twee bussen in Den Bosch levert de hal van het provinciehuis een lege aanblik op. In de informatiestand staan studenten wat doelloos te wachten op belangstellenden. Op de grond liggen spandoeken uit-

gerold. Daartussenin doet een drietal letterenstudenten een spelletje scrabble. En blijkens de vergadering van Provinciale Staten is dat spel de statenleden ook niet vreemd. Drie verschillende moties om de bezuinigingsplannen af te keuren, zijn er op een gegeven moment in omloop. De eerste - afkomstig van het dagelijks bestuur van de provincie - richt zich specifiek tegen de bezuinigingsplannen met betrekking tot de KUB. Maar

Een aandachtige Tilburgse delegatie in het provinciehuis in Den Bosch.

i.i-:_ links i:_i,« kan i,«« zich -,;:r^u niet •-.lol-i/irtHon met name klein vinden in dit protest dat zich beperkt tot de gevolgen l)ij de KUB. De PSP-fractie dient daarom een motie in waarin de onderwijsbezuinigingen in een breder kader geplaatst worden. Ook bezuinigingen in het speciaal onderwijs, het basisonderwijs en het hoger onderwijs in het algemeen keurt de fractie af. Om alleen maar naar de gevolgen van de bezuinigingen voor de KUB te kijken, getuigt volgens PSP-statenlid Van Heijster van 'eng provincialisme'. Ook de fracties CPN, PPR, PvdA en D'66 onderschrijven de PSP motie. CDA, VVD en SGP/RPF/GPV laten weten geen behoefte te hebben aan deze motie.

De PPR komt met een eigen motie met daarin de toevoeging dat vooral onderwijs voor vrouwen, het tweede kans onderwijs en de provincie Noord-Brabant

Hnnr door H deP nopheffing n h f i f f i n a van va de subfaculteiten

letteren en psychologie getroffen worden. Evenals Van Heijster vreest Van de Ven van de PPR dat, indien de bezuinigingen bij de KUB afgewenteld kunnen worden, ze wel elders terecht zullen komen. Of zoals CPN-statenlid Van den Eijnde het in andere bewoordingen stelt: 'Dat is immers de tijdbom voor een andere deur leggen.' Van verschillende kanten komt kritiek zowel inhoudelijk als taalkundig - op de protestbrief van het college van Gedeputeerde Staten van 3 oktober j . l . aan minister Deetman. Mevr. Baartmans-van den Boorgaart, voorzitter van de PvdAfractie, becritiseert de instemming van het college met de onderwijsbezuinigingen in het algemeen. Bovendien noemt ze de brief knullig. En PPR-statenlid Van de Ven hoopt maar dat Deetman de brief niet als een schoolmeester gelezen heeft. Vanaf een overvolle publieke tribune volgen de Tilburgse studenten en medewerkers het debat tussen de fracties. Het merendeel is echter aangewezen op de monitoren in de hal van het provinciehuis. Een stiekem meegesmokkeld spandoek ligt ergens vergeten in een hoek van de tribune. Voor een aantal studenten lijkt de vergadering een herhaling te gaan worden van de Tilburgse raadsvergadering die ze maandagavond 6 oktober al bijwoonden. Daar speelde zich op gemeentelijk niveau immers een soortgelijke discussie af. Maar dat de uitkomst van beide vergaderingen wel degelijk verschilt, wordt snel duidelijk. Sprak de Tilburgse gemeenteraad zich gezamenlijk uit tegen de bezuinigingsplannen die de KUB betreffen, de vergadering van Provinciale Staten leidt niet tot een unaniem nee zoals Gedeputeerde Staten graag had gezien. Nadat de moties van de PSP en de PPR het niet gehaald hebben, wordt eerst de motie die specifiek de bezuinigingen bij de KUB afkeurt, aangenomen. Klein links stemt tegen. Y.T.

MATSERTJES

^iHm a t s e r t j e SHH 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TE KOOP: W.P. Erasmus: Invordering van belastingen. Te bevragen: 013-355111. (In het weekend 04492-2232) en vragen naar Ton. TE KOOP: Prima Fiat 128 groen; Motobecane racefiets. Na 18.00 uur 04168-1513. TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's, verslagen e.d. in Nederlands, Frans, Duits, Engels op moderne apparatuur tegen redelijk tarief. Tel. 013-344914.

COLOFON

WINTERSPORTKAMPEN: 1 O-Daagse reis voor ƒ 690,— en ƒ 790,—. In de prijs inbegrepen: vervoer, lessen, liftkaart, ski's en schoenen, hotel/pension op basis van half pension. Vertrekdata 23/1 en 30/1. Verdere informatie: pag. 14 (onder Sportcentrum). PIANORECITAL: Martijn van den Hoek. Eerste prijs internationaal Lisztconcours 1986 Utrecht. 18 November in de aula van de KUB. Georganiseerd door dispuut Hunky Dooly. Studenten op vertoon studentenkaart gratis. Infor: 013-434761. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes op een electronische machine getypt, belt u dan s.v.p. 672466.

GEZOCHT: Voor studenten v.a. 21 jr., die voor plm. 4 uur per week boeiend vrijwilligerswerk zoeken, heeft de HULPCENTRALE/ S.O.S.-DIENST nog een aantal vakatures als centralist (bij de 24 uurs telefoondienst). Als je belangstelling hebt, bel dan zo spoedig mogelijk: 013-43.35.84. 'KEERPUNT': Op donderdag 13 nov. start een ontmoetingsgroep onder begeleiding van twee psychologen die persoonsgericht werken vanuit een hoHstisch denkkader. De bedoeling is om in de groep meer bewust te worden van eigen ontdekte mogelijkheden via gesprekken, meditaties, kreatieve expressie, spel, geleide fantasie e.d. Wekelijkse bijeenkomsten (19.30-22.00) in Tilburg. Inl: Dra. Suzanna Rona, tel. 366882.

Professionele pc's nu ongelooflijk geprijsd...

...SPKIAALVOOR STUDENTEN.^

9|cook voor wetenschappelijk medewerkers. Met een open oog voor de toekomst laat Zenith de toekomstige gebruikers kennismaken met de professionele volledig compatible pc's. Hoogwaardige, uiterst betrouwbare computers zoals: de Z-148 met twee floppy disk drives • 5 1 2 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4.77of8Mhz • grafische videokaart • printerpoort en communicatiepoort • MS-DOS 3.1 operating systeem • monitor, amber of groen scherm • uitbrei dingsslot • interne klok en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 3.295,- (inkl. BTW).

de Z-158 met twee floppy disk drives • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4.77 of 8 Mhz • pnnterpoort en communicatiepoort • monochrome- en kleurenmonitor aansluiting • zes uitbreidingsslots • monitor, amber of groen scherm • MS-DOS 3.1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 3.595,- (inkl. BTW).

de Z-158, liigh resolution • twee floppy disk dnves • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 of 8 Mhz • pnnterpoort en communicatiepoort • high resolution monochrome grafische kaart (Hercules compatible) • vijf uitbreidmgsslots • amber high resolution monitor» MS-DOS 3.1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 3.995,- (inkl. BTW)

Wijzigingen voortiehouden

Univers

De Kunstbijlage; Gabriel Garcia Marquez

In de kunstbijiage: Monet in Holland, de schilderijen en het verhaal van Monet als toerist. Jeroen Henneman, een interview bij vier jaar werk. Angus McBean, en zijn surrealistische hoezen (The Beatles, David Sylvian). In de Boekenbijlage: Gabriel Garcia Marquez. De KAL 007, de Koreaanse vliegtuig-affaire.

univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers ben beljaars, bert haagsman, gerard tutten, huge backx, astnd tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton columnisten drs I d bartlenna, dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers

^^^^^^^^J

Dealers • Dialog Info'-mation Systems Legmeerdijk 313 1430 BA AALSMEER Tel 02977 26789 • Monroe/CHC Burg Roellstraat 15 1064 BJ AMSTERDAM Tel 020 119391 • Solulion Dili Systems BV Scheldestraat 53 1078 GG AMSTERDAM Tel 020-277303 • Struik Computercentrum BV Ziipendaalseweg 2, 6814 CK ARNHEM Tel 085 436574 • Compu Systems Koepelstraat 77 4611LR BERGEN OP ZOOM Tel 01640-56595 • Micro Centrum Deventer B V Geert Grooleslraat 44. 7411 GS DEVENTER Tel 05700-11555 • Micro Oynimics B C C BV Piazza ST 03. 5611 AG EINDHOVEN Tel 040-451186 • Ciicom BV Niivertieidsstraat 14 2802 AL GOUDA Tel 01820 12888 • Computeri] Groningen Bieslookstraal 31, 9731 HH GRONINGEN Tel 050-421770 • Hobbehnk Computers BV Tuindorpstraat 4-6 7551 AT HENGELO Tel 074

427275

• Vin Wieren Kmtoorservice B V Voorstreek 74 8911 JT LEEUWARDEN Tel 058-134708 • Demmenie Computers Reaal 2 2353 TL LEIDERDORP Tel 071-414056 • Micro Centrum lelystid BV Waagpassage 1 8232 DR LELYSTAD Tel 03200-44544 • Microniix PJ Bloksiraal 47 2313 ES LEIDEN Tel 071-125373 • J Meiciters Mm Automit BV Kempenaerlaan 6 8521 KS ST NICOLAASGA Tel 05134-2038 • Monroe/CMC Schilderstraat 34a 3011 ET ROTTERDAM Tel 010-4128776 • Totiil Computer B V Gedempte Turthaven 18 8331 LV STEENWIJK Tel 05210-11725 • Hoogemerf B V Produktiestraat 7 3133 SS VLAARDINGEN Tel 010 4356666 • Computer Sottwire Nederlmd B V Kleine Tocht 23 1507 CB ZAANDAM Tel 075-311818 • Monroe/CMC Tollenslaan 30 3702 GV ZEIST Tel 03404 25244

de Z-171, draagbare computer • 256 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 Mhz • twee 5Ki inch floppy disk drives • pnnterpoort en communicatiepoort • backlighted LCD scherm • net- en batterijvoeding • gewicht 6,5 kg • MS-DOS 3.1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor ,, , fl. 4.595,-(inkl. BTW).

Topambtenaar L.V.

Topambtenaar L.V. heet na zijn vonnis weer L. Voogd. Hij beschrijft in VN lijn kant van de affaire, zijn geldzaken, en hoe het toeging op zijn ministerie. Onthullend; de Ziekenfondsen stiekem bezig ziekzijn te belasten. Er komen 72 nieuwe politiecommissarissen bij. De Rekenkamer en de subsidies aan gezonde bedrijven. Voup van 't Hek en Onno Molenkamp. En: het Freudmuseum

Lees naast UW krant Vrij Nederland

de Z-148.20 Mbytes hard disk drive • 512 Kbytes werkgeheugen • snelheid 4 77 of 8 Mhz • monochrome- en kleurenmonitor aansluiting • een floppy disk dnve • grafische videokaart • pnnterpoort en communicatiepoort • monitor, amber of groen scherm • uitbreidingsslot • interne klok • MS-DOS 3.1 operating systeem en dat ongelooflijk geprijsd voor fl. 4.995,-(inkl. BTW),

TE KOOP: 5 Kamer-app. met berging en garage, gesitueerd op 6e etage Cobbenhagenlaan, o.a. royale woonkamer (± 4o m^), bet. eetkeuken met moderne keukeninrichting (inb. app.), bet. doucheruimte met v.w. tafel, drie slaapkamers. Vr.prijs: ƒ 80.000,— k.k. Inl.: Mols en Schuurkes makelaardij o.g. Tilburg, 013-359235.

fkamt data systems u t r e c h t s e w e g 3 7 0 3 7 3 1 G E D e Bilt Telefoon 0 3 0 - 7 6 5 8 4 4

17 oktober 1986

samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officidie mededelingen afd pers en voorlichting h w j waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela van schendel kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het. verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsvertiand universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut-nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden ^ 1 5 , — per jaargang

Tilburg neemt deel aan landelijk computernet 10 November is de cruciale datum voor de medewerkers van het landelijke SURF-plan. Dan zal minister Deetman bekend maken welk bedrag de komende jaren beschikbaar zal zijn voor de uitvoering van dit plan voor de automatisering aan de universiteiten. Het SURF-plan (SURF staat voor Samenwerkende Universitaire Rekenfaculteiten) beoogt door middel van een landelijk netwerk de diverse universiteiten, hogescholen en op termijn de HBO's via de computer met elkaar te verbinden. Onderzoekers, docenten en studenten kunnen dan via de faciliteiten van het rekencentrum gegevens opvragen vanuit het hele land en in beperkte makte uit andere landen in West-Europa en uit de VS. In de afgelopen twee maanden is het landelijk netwerk tot stand gekomen. De KUB was één van de eerste aangesloten universiteiten. 'Het was voor ons simpel om met SURF mee te doen want zij werken met Vax-computers van Digital. Wij werken daar ook mee zodat er slechts één extra computer hier diende te worden geïnstalleerd,' aldus drs. Veling, directeur van het rekencentrum van de KUB. Alhoewel de invoering vlot verloopt zijn de kosten erg hoog. Veling schat die nu al op enkele tientallen miljoenen. 'Het plan gaat uit van 1 miljard aan totale kosten maar dat komt nooit beschikbaar. Als we van de minister 50 a 60 miljoen

krijgen is dit een fractie van het totale bedrag, maar we kunnen er toch iets mee doen al blijft het een druppel op de gloeiende plaat'.

De samenwerking op bestuurlijk niveau verloopt aanmerkelijk stroever dan de samenwerking op technisch gebied.' Je krijgt te maken met het probleem dat de kleine universiteiten en dus kleine rekencentra worden overruled door de grote. Af en toe heb ik het idee dat we voor spek en bonen meedoen', vertelt Veling. Binnen het netwerk is plaats ingeruimd voor specialistische dienstverlening en expertisecentra op bepaalde vakgebieden. Tilburg had voor beiden een ver-

zoek ingediend hoewel een expertisecentrum meer een aangelegenheid is voor de faculteiten. 'Op het gebied van econometrie hebben we alle mogelijke programmatuur zodat we prima als centrum voor specialistische dienstverlening op dat vakgebied konden fungeren. We hebben ingeschreven maar zijn gewoon geschrapt. Als kleine instelling kun je daar niets tegen doen,' zegt een ontevreden Veling. SURF is typisch Nederlands. Naast dit net zijn er diverse internationale netwerken waarop het rekencentrum is aangesloten. Dit gaat via EARN (European Academie Research Network) en het Amerikaanse netwerk BITNET. De kosten die daaraan zijn verbonden worden door het ministerie van onderwijs en de computergigant IBM vergoed. Vanaf 1 maart 1988 houden deze subsidies op. De informatie die via het SURF-net loopt is ook gesubsidieerd al heeft de minister aangekondigd dat de gebruiker op termijn hiervoor ook moet betalen. Veling tot slot: 'Ergens zal toch dat geld vandaan moeten komen. De informatie is nu gratis maar we zullen moeten gaan betalen voor het gebruik van de communicatielijnen. Niemand kan inschatten over welke bedragen we dan praten. We gaan door met een goedkoper tarief, wat toch weer een soort subsidie inhoudt, of we bloeden dood. Noboby knows'. F.S.

Intercom, symposium over communicatie in organisaties Er is in het bedrijfsleven een trend waar te nemen om steeds meer aandacht aan interne communicatie te besteden; om ervoor te zorgen dat de werknemers goed geïnformeerd zijn. De Utrechtse hoogleraar Van der Meiden schetste deze trend vorig jaar in een van zijn colleges Massacommunicatie. Mireille Spapens en Erna van Poppel, twee letterenstudentes die zijn colleges als bijvak volgden, vonden communicatie in organisaties zo'n interessant onderwerp dat ze er meer mee wilden doen. Zij organiseerden vanuit de letterenstudentengroep Polet het symposium 'Intercom' dat op donderdag 23 oktober plaats vindt. Polet heeft enkele semesters lezingen, cursussen en symposia over literatuur en literatuurwetenschap georganiseerd die bedoeld waren als aanvullingen op het onderwijsaanbod op dit gebied waarin bepaalde stromingen weinig of niet aan bod kwamen. Dit semester richt Polet zich op audiovisuele communicatie en tekstwetenschap. Er wordt o.a. een cursus Semiotiek georganiseerd. Waarom hebben Mireille en Erna hun onderwerp in een symposium gepresenteerd? Mireille: 'We wilden in een keer een heleboel informatie geven. Dat komt 'harder' aan. Het leek ons leuk om op een dag een aantal verschillende verhalen uit verschillende hoeken te laten horen.' Erna: 'Bij de organisatie hebben we enorme mazzel gehad, niets zat tegen. We hadden bekeken wie de beste sprekers zouden zijn en iedereen die we benaderden heeft toegezegd. Dat ging boven verwachting, we hebben iedereen die we wilden hebben voor dit symposium.'

PROGRAMMA 's Ochtends geeft Prof.dr. A. van der Meiden, hoogleraar Massacommunicatie aan de RU een inleidende lezing met als titel: 'Cultuur, identiteit en imago van

een organisatie'. In deze lezing zal hij het begrip interne communicatie omschrijven en in een breder kader plaatsen. Later op de ochtend houden twee medewerkers van de Letterenfaculteit van de KUB lezingen waarin ze interne communicatie vanuit hun vakgebied belichten. De lezing van drs. J . Jaspers heeft als titel 'Tekstwetenschap in de organisatie' en de lezing van drs. H. van Driel heet 'Audiovisuele communicatie in de organisatie'. Mireille denkt dat deze lezingen voor letterenstudenten niet alleen interessant zijn maar ook stimulerend omdat er in aangegeven wordt wat ze hier aan de Letterenfaculteit kunnen doen als ze na hun studie werkzaam willen zijn op het gebied van de interne communicatie, 's Middags komen mensen uit de praktijk aan het woord. J.J.C. Paardekoper, directeur Sociale zaken van V & D bijt de spits af met de lezing 'Denk en doe richting klant', waarin hij vertelt over het gelijknamige project van het grootwinkelbedrijf om het verkooppersoneel te stimuleren. De actie wordt begeleid door de eigen managers en het (instructie-) materiaal is helemaal intern gemaakt. Erna: 'Een klantvriendelijke actie lijkt op het eerste gezicht een externe aangele-

genheid maar als je je verkooppersoneel klantvriendelijker wilt maken moeten ze eerst bedrijfsvriendelijk worden'. Mireille vertelt dat V & D onderzoek heeft gedaan naar de waardering van klanten en het blijkt dat die sinds het project loopt minder klachten hebben dan vroeger, en dat de klachten die ze hebben minder over het peroneel gaan. De tweede lezing wordt 's middag verzorgd door het waarnemend hoofd van de Pers- en publiciteitsdienst van de PTT, de heer J.T. Abma. Deze spreker wist een groep studenten Massacommunicatie in Utrecht zo te boeien dat het college volgens Erna twee keer zo lang duurde als gewoonlijk. In zijn lezing 'Interne communicatie, kom nou' zal hij aandacht besteden aan de verhuizing van de PTT naar Groningen en de verzelfstandiging van de Post. In het eerste geval is interne communicatie belangrijk omdat mensen gemotiveerd moeten worden om in een heel ander, ver van de randstad gelegen, deel van Nederland te gaan wonen. In het tweede geval gaat het om een omschakeling van de ambtenarenmentaliteit van de werknemers naar een 'zaken'mentaliteit. IBM was het eerste bedrijf in Nederland met een bedrijfsjournaal op video. De ontwikkeling van o.a. dit bedrijfsjournaal zal worden geschetst in de laatste lezing van het symposium: 'De ontwikkeling van TV als communicatiemiddel binnen het bedrijfsleven' door H.J. de Kleynen, Information & Internal Communications manager IBM. De organisatrices hebben een kijkje kunnen nemen in professionele studio's van o.a. IBM. Erna: 'De videotechniek heeft in enkele jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. De bedrijfsjournaals zien er heel goed uit en dat is ook wel nodig als je wilt dat mensen een deel van hun lunchpauze daar-

aan besteden. De mensen zijn zo gewend aan de televisie dat het de vergelijking daarmee glansrijk moet kunnen doorstaan. Gevraagd naar het effect van interne communicatie antwoordt Mireille: 'Ik denk dat het wel goed is als werknemers meer weten over hun bedrijf, over de beslissingen, andere afdelingen en acties. En voor bedrijven is het interessant om hun werknemers beter te informeren en motiveren omdat dat tot betere resultaten leidt. Wat willen de organisatrices met het symposium bereiken? Mireille: 'Het is in de eerste plaats bedoeld voor Letterenstudenten. We willen ze een idee geven van het werk dat ze na hun studie zouden kunnen gaan doen en wat voor kennis daar voor nodig is.' Erna: 'Maar natuurlijk is het voor anderen ook interessant. Een onderwerp als bedrijfscultuur staat enorm in de belangstelling als je kijkt naar de oplage van 'Excellente ondernemingen', dus wat dat betreft liggen we misschien wel goed in de markt.' Polet heeft als doelstelling een aanvulling te geven op het onderwijs. Wat is in dat verband de functie van dit symposium? Mireille en Erna zouden graag zien dat er op de Letterenfaculteit meer aandacht besteed werd aan andere vormen van communicatiewetenschap dan nu het geval is en hopen dat als het symposiurn veel Letterenstudenten trekt, de faculteit in haar keuzecurriculum een vak over een of meerbere aspecten daarvan opneemt. Astrid Tates Symposium Intercom, communicatie in organisaties. Donderdag 23 oi<tober van 9.30-16.00 uur. Entreeprijs: f 5,—, voor Kontel<stleden en f 7,50 voorniet-leden. Betaling kan per giro 2408986 t.n.v. A. Aerts, Tilburg of per kas in A 101 (Secretariaat Letteren). 17 o k t o b e r 1986

Univers

K INW definitief opgeheven Het doek is definitief gevallen voor het interuniversitair Instituut voor Normen en Waarden (INW) in Rotterdam. Twaalf van de eenentwintig medewerkers staan sinds één oktober op straat. Het overige wetenschappelijke personeel is al dan niet tijdelijk ondergebracht in verschillende universiteiten in het land. De KUB neemt een personeelslid onder haar hoede. Sinds drieëneenhalf jaar vecht het INW tegen de opheffing die voortvloeit uit de operatie Taakverdeling en Concentratie, dat de interuniversitaire instituten op moest heffen om ze eventueel onder te brengen bij universiteiten. In eerste instantie zou het INW, dat vooral onderzoek deed met betrekking tot minderheden en de problemen van de grote steden, geheel het veld moeten ruimen. Maar onder druk van de Tweede Kamer en door de financiële toezeggingen van de universiteiten in Utrecht, Wageningen en Delft leek het specifieke onderzoek behouden te kunnen blijven in de vorm van een specifiek onderzoeksinstituut voor sociale wetenschappen in Utrecht. De financiën hiervoor bleken echter niet toereikend zodat dit plan nu definitief van de baan is en het INW wordt afgebouwd. Van de wetenschappelijke medewerkers die aan het INW verbonden waren gaat er een met behoud van wachtgeld aan de Katholieke Universiteit Brabant aan de slag. Utrecht, Nijmegen en Delft herbergen ieder een wetenschapper en twee vinden een part-time baan aan de Universiteit van Amsterdam. Drie medewerkers gaan vervroegd met pensioen en de Erasmusuniversiteit neemt een wetenschappelijk personeelslid onder haar hoede tot deze begin 1987 met vervroegd pensioen kan. De loonkosten die hiermee gemoeid zijn worden opgebracht door de Universiteiten van Rotterdam, Delft, Tilburg en de Universiteit van Amsterdam. G.R.

Normen deeltijdopleidingen soepeler Deeltijdopleidingen krijgen iets meer bewegingsvrijheid dan ze tot dusver hadden. In plaats van 70 instromers per jaar hoeven dat er in de toekomst nog maar 50 te zijn. IVIaar om te mogen voortbestaan moeten de deeltijdopleidingen wel voldoen aan rendements-normen: het rendement van de propedeuse mag tot 20 procent lager zijn dan dat van de fulltime pendant, maar niet nog lager. Een

deeltijdopleiding die z'n studenten zo weinig kans biedt om de opleiding met succes af te maken, kan beter worden opgeheven, vindt de minister. Dat is vorige week in de WO-kamer besloten. De Colleges van Bestuur - in die vergadering overigens afwezig - hadden bij eerdere gelegenheden (bijvoorbeeld nadat in september een evaluatierapport was verschenen) al aangedrongen op soepeler normen. Een universiteit kan zelf goed bepalen of het rendeert om in een bepaalde richting een deeltijdopleiding te starten, vonden zij; daarom wilden zij af van de instroom-normen. Het ministerie komt binnenkort met een beleidsnota over deeltijdopleidingen. E.H./UP

De Moor rector tot 1991 Verloren gegaan in het grote nieuwsaanbod in verband met de bezuinigings- en inkrimpingsplannen van minister Deetman, is het bericht dat het Stichtingsbestuur van de KUB prof.dr. R.A. de Moor heeft benoemd tot Rector Magnificus, en wel voor een termijn van vier jaar. De benoeming gaat in per 1 juli 1987. Professor Ruud de Moor (58) is reeds sinds 1 juli 1983 Rector van de Tilburgse Universiteit. Hij studeerde Sociale Wetenschappen aan de (toenmalige) Katholieke Hogeschool Tilburg, waar hij in 1952 cum laude afstudeerde. In 1961 promoveerde hij - eveneens cum laude op een proefschrift getiteld 'De verklaring van het conflict'. In 1962 werd hij benoemd tot hoogleraar in de Algemene Sociologie aan de KHT. Momenteel is De Moor lid van de Koninklijke Academie van Wetenschappen en voorzitter van het Thijmgenootschap. ^ ^

Niet-wetenschappelijk personeel in actie Het niet-wetenschappelijk personeel van de KUB heeft een comitee opgericht om ook de personeelsbelangen van de werknemers beter tegen de aanstaande bezuinigingsplannen van de overheid te kunnen beschermen. Men heeft berekend dat tot 1991 bijna 20% van het totaal aantal banen bij diensten en faculteiten verloren gaat als Deetman zijn zin krijgt. 'Gelet op het aandeel van deeltijdse plaatsen gaat het om ongeveer 90 banen,' zo schrijven de initiatiefnemers van het personeelscomitee in uitgave 3 van de KUB-actiekrant. Op 23 oktober wil het nwp-comitee een informatieve en demonstratieve bijeenkomst voor al het niet-wetenschappelijk personeel beleggen. Er wordt gewerkt aan een 'ter zake dienende' bijlage bij de contra-notitie van het CvB.

Onze rector magnificus, Ruud de Moor, heeft in deze weken opgemerkt dat Deetman het universitair bestel niet alleen wil bijsturen, maar in feite wil vervangen door een ander bestel. En dat zonder dit duidelijk te zeggen en zonder daarover te praten. - Wat is daarvan waar? Worden we werkelijk zo krankzinnig geregeerd dat je er onwel van wordt? Vertrouw je toch toe aan Lubbers II. Deze regering,heeft twee menslievende doeleinden die ons allemaal moeten ontroeren. Ten eerste, 'het reduceren van de rol van de overheid' en ten tweede 'de kwaliteit verhogen van het onderwijs, incluis de universiteit'. Wie kan daar nu ziek van worden? Het reduceren van de rol van de overheid. Als deze regering zoiets schrijft moet men dat lezen zoals de Pravda. Ieder woord betekent iets anders. Wat het onderwijs Univers

lichtingskunde. Wanneer cukuur en techniek elkaar niet kunnen stimuleren, raakt een samenleving een gezonde spanning kwijt.'

Naast een neon, het 'moord'-spandoek, de button, de actiekraam en de knipselkrant is nu ook het beton en de sticker ontdekt als actiemiddel. Boven de hoofdingang prijken loeigrote rode letters die erop wijzen dat de KUB op het spel staat. Het is maar goed dat de hogeschool sinds 1 september de Brabantse universiteit is gaan heten. Immers, 'Brabant strijdt voor zijn universiteit' staat veel heldhaftiger dan zoiets als 'Tilburg scoort een goal voor de hogeschool'. ACTIEKRANT NUMMER 1 werd vorige week na enkele uren al weer ingetrokken omdat er, naar verluid, tientallen fouten inzaten. De actiekrant ziet er wel érg netjes uit. Je krijgt de indruk dat het er meer om te doen is om het nieuwe KUBlogo te promoten dan de mensen te informeren over het actiefront. Veel inhoudelijks heeft de krant tot nu toe namelijk niet te bieden. Psychologische borrelpraat en een zoektocht naar en door het crisiscentrum van de letteren. Alle begin is moeilijk. De letterenfaculteit blijft inmiddels de publiciteit bespelen. ELSEVIERSMAGAZINE staat in een artikel stil bij de promotie van Maastricht en de krimp van Tilburg, met name de dreigende sluiting van de letterenfaculteit. Decaan Hugo Verdaasdonk mag wederom zijn verontwaardiging uiten: 'We begrijpen er niets van'. Ook de beroemde Chomsky mengt zich in het gesprek dat Elseviers met Verdaasdonk had: 'Zijn ze daar bij jullie nu helemaal gek geworden? Toen ik van de plannen hoorde, viel mijn mond van verbazing open. Nederland wordt zo een achterlijk land'. Chomsky gaat namens zijn instituut een boze brief naar Deetman sturen. In DE VOLKSKRANT van afgelopen dinsdag mocht letterenmedewerker J. Renkema zijn licht doen schijnen op de bezuinigingsdrift van Deetman. Renkema bouwt een heel betoog op over waar ten aanzien van letteren in Nederland bezuinigd kan worden. Op het einde wordt duidelijk dat in zijn theorie de Tilburgse faculteit ontzien zal moeten worden: 'Als er bezuinigd moet worden op letteren, ontzie dan de onderdelen die vruchtbaar zijn voor bijvoorbeeld de alfa-informatica en de voor-

Vorige week berichtten we over het conflict tussen de hoofdredacteur van het Leidse universiteitsblad Mare en het CvB aldaar. De ruzie werd in de kolommen van de ingezonden brievenrubriek uitgevochten. Het CvB was ontdaan dat de hoofdredacteur zelf had beslist een verklaring van het college over de bezuinigingen niet op de voorpagina maar slechts op pagina 3 af te drukken. Op de Rotterdamse Erasmus universiteit is ook iets aan de hand tussen het CvB en de redactie van het blad QUOp NOVUM. In Rotterdam lost men dergelijke conflicten ludiek op. Vorige week schreef columnist Johnny Immerschwanger (pseudoniem van de hoofdredacteur van Quod Novum, Hein Meijers) in Quod Novum een stekelige column over In 't Veld onder de naam 'De wraak van Roel'. In het verhaal suggereerde Immerschwanger dat In 't Veld met de bezuinigingen vooral zijn ex-collega hoogleraren in Rotterdam een hak wilde zetten. De toon van de column was als volgt: 'De grootste aterling te Den Haag is, we berichtten dit al eerder, een zekere Roel in 't Veld. Het is een van engheid en rancune aan elkaar hangend mannetje, dat nauwelijks een nette volzin zonder bloedverlies uit zijn strot kan laten glijden.' Zo gaat dat nog even door. Aan te raden voor de liefhebbers. Het CvB van de Erasmus universiteit vond de column wel wat veel van het goede en reageerde, naar voorbeeld van zijn Leidse collega's, door middel van een ingezonden brief in Quod Novum: 'Geen enkel begrip kunnen wij opbrengen voor het feit dat hij (Immerschwanger) ten aanzien van enige personen, in het bijzonder dr. In 't Veld, een aantal op niets gebaseerde en ronduit beledigende kwalificaties meent te mogen en moeten bezigen'. Hoofdredacteur Meijers reageert niet op de brief van het CvB. Johnny Immerschwanger wél. Hij vangt zijn column deze week onder het excuus dat er vorige week een aantal zetfouten uit de tekstverwerker waren gekomen, als volgt aan: 'De meest bekwame topambtenaar in 's Gravenhage is, we berichtten dit al eerder, prof.dr. R. in 't Veld, Directeur Generaal van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, speciaal belast met het wetenschappelijk onderwijs. Hij is een aimabele, ruimdenkende bestuurder, die altijd genegen is lastige zaken nog een rustig uit te leggen'. In Leiden kunnen ze nog wat leren van Immerschwanger. ^ H.B.

bijv. betreft wil deze regering dat de HBO's, nu hogescholen^geheten, zelf hun zaken gaan regelen. Mooi toch. Maar wacht even. Eerst gaat de regering al die hogescholen nog even bijeenvegen in enkele macroburokratieën, waar Merton zich in 1 zijn graf voor omdraait. Het is dus duidelijk: eerst doen wat de overheid wil en als je niet meer terugkunt krijg je zelfbestuur. Idem zo met de universiteiten. In zijn Financieel Schema voor de Universiteiten 1987-1991 constateert Deetman dat de universiteiten graag een breed aanbod van studierichtingen willen bieden, maar dat moet veranderen, want - en hier komt | Deetman's opvatting over de zelfzorgende samenleving uit de mouw - als de universiteiten onder elkaar niet in staat zijn om het beleid af te stemmen en te coördineren | brengt dat 'het reduceren van de rol van de overheid in gevaar'. Een originele opvatting over terugtreden van de overheid en toekenning van 1 zelfsturing aan de universiteiten. Wat nu met het tweede doel, de kwaliteit van onderwijs en onderzoek? Voor Deetman betekent dit het versmallen van het onderwijsaanbod en verbetering daarvan, I aldus weer het Financieel Schema. En wat is nu versmalling? Voor Deetman betekent versmalling dat de universiteiten uitsluitend georganiseerd moeten worden als een wetenschappelijk produktiebedrijf, met in het land per wetenschap een minimaal aantal produktie-eenheden waaronder de produktie verder verdeeld wordt naar specialisaties. Het totaal wordt dan een soort kartel van specialisaties, zonder | doublures en dus monopolistisch en zonder rivaliteit.

17 oktober, 1986

o Afgelopen week verscheen de uitgebreide versie van de contra-notitie van het CvB 'Wat doet Deetman dan verkeerd'. In deze uitgebreide versie zitten ook de samenvattingen van de contra-notities van Letteren en Psychologie. De nota van het college moet de onderwijsspecialisten in de Tweede Kamer warm maken om een gesprek met de KUB aan te gaan. Deze week verscheen ook de volledige 'Nota contra conceptbeleidsvoornemens groei en krimp universiteiten m.b.t. Subfaculteit psychologie van de KUB'.

Psychologen contra samenvoeging

Als Deetman zijn zin krijgt dan wordt de subfaculteit psychologie harder aangepakt dan letteren althans dat blijkt uit de modaliteiten die Deetman in zijn conceptplannen voorstelt. Letteren krijgt als code S 2.2., psychologie krijgt S 4.2. Letteren krijgt na de samenvoeging in Nijmegen niet alleen het goed onderzoek maar kan daar ook de typisch Tilburgse onderwijsvoorzieningen uitbouwen, als daar tenminste belangstelling voor is. Psychologie mag alleen het goed onderzoek meenemen naar Nijmegen. Tilburgse onderwijsvoorzieningen zoals economische psychologie, crossculturele psychologie, historische psychologie en gezondheidspsychologie zouden na de samenvoeging in Nijmegen moeten verdwijnen. Decaan Peeters: 'Wil gaan er vanuit dat er niks samen te voegen valt. Hoe die code van de minister straks zou kunnen worden ingevuld is een kwestie van interpretatie'. Hoeveel studenten volgen deze met opheffing bedreigde afstudeerrichtingen binnen de subfaculteit psychologie? Volgens Peeters betreft dat nu zo'n 16 a 18% van het aantal af studerenden. 'Dat zou betekenen dat de nieuwe generatie die afstudeerrichtingen niet meer kan kiezen.' Uiteraard gaat de contra-nota van de psychologen niet uit van de veronderstelling dat Deetman zijn conceptplannen t.a.v. de subfaculteit in daden zal omzetten. De psychologen pakken uit met harde rendementcijfers in het onderwijs en met cijfers waaruit moet blijken dat in tegenstelling tot de landelijke tendens de werkloosheid onder Tilburgse afgestudeerden niet toeneemt. Dat komt omdat sommige vakgebieden opleiden tot niet-traditionele beroepen. Het zijn unieke en nieuwe vakgebieden zoals 'Psychologie en Informatica', Economische Psychologie, Neuropsychologie etc. Ook het onderzoek scoort volgens de contra-notitie van de psychologen erg hoog. Dat blijkt uit de grote onderzoeksoutput, met relatief veel Engelstalige wetenschappelijke publicaties, en uit de omvang van het tweede en derde

geldstromenonderzoek en het aantal voorwaardelijk gefinancierde en zwaartepuntprogramma's. Verder is er de internationale wetenschappelijke erkenning van het subfacultaire onderzoek en de onderzoekssamenwerking met ander KUB-faculteiten, die door de plannen volledig doorkruist zou worden. Tenslotte is de subfaculteit erg actief in de sfeer van de maatschappelijke dienstverlening in de regio Tilburg. Onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening worden door overplaatsing naar Nijmegen ernstig aangetast. Het was Dr. in 't Veld zelf die onlangs in Tilburg bij de opening van het Academisch Jaar kwam uitleggen dat het 12 jaar duurt voordat van een coherente en goed-producerende onderzoeksgroep kan worden gesproken. E.V.

Conceptie en geboorte van de Tilburgse psychologie heb ik niet van nabij meegemaakt. Ik kwam pas in 1975 binnen wandelen, toen de subfaculteit al vier jaar functioneerde. Een paar zaken vielen mij op. De bibliotheek, bijvoorbeeld, was zeer goed voorzien: de beste psychologie-bibliotheek van Nederland stond in Tilburg. Ik waande mij in Luilekkerland en heb vele boeken verslonden. Wat in 1975 ook opviel, was het fotocopieerapparaat. Als je daar 's ochtends een velletje papier in stopte, kon je 's avonds je afdruk komen halen. Net een koe die gras in melk omzet. Opvallend vond ik de studenten en de staf De studenten waren bijzonder braaf ze eisten geen inspraak, maakten geen rommel en ze studeerden heel nijver. Dat had ik in Amsterdam, waar ik vandaan kwam, nog niet meegemaakt. De stafleden die aan deze studenten onderwijs gaven, waren zelf aan verschillende Nederlandse en Vlaamse universiteiten opgeleid. Leidenaren zag je keuvelen met Leuvense psychologen. Andere docenten hadden zelf gestudeerd in Amsterdam, Utrecht, Groningen of Gent. Het lijstje is niet volledig. Ik bedoel er mee, dat ik het zo aardig vond dat hier nog helemaal geen sprake van inteelt was. Heel anders dan in de economische faculteit, want daar krijg je in Tilburg onderwijs van docenten die zelf in Tilburg hebben gestudeerd bij docenten die zelf in Tilburg hebben gestudeerd. De stafleden die ik bij psychologie leerde kennen, werk-

Maandag 13 oktober j.l. opende de decaan Prof. H. Peeters het derde lustrum van de Subfaculteit Psychologie. In aanwezigheid van zon ongeveer honderd medewerkers en studenten poogde hij de aanwezigen een hart onder de riem te steken. Peeters w.lde vooral de bedreigde Subfaculteit duidelijk maken dat overplaatsing naar Nijmegen onverteerbaar is Hij schetste de historische verhouding met de Nijmeegse universiteit. Peeters stak met onder stoelen of banken dat 'Nijmegen steeds de plannen van Tilburg heeft gedwarsboomd'. Nadrukkelijk waarschuwde hij zijn gehoor de eigen kwaliteiten niet enkel in cliche s te verpakken. Iedereen moest zijn volle inzet geven voor het behoud van de psychologie. Aan het slot van zijn openingswoord gaf hij duidelijk te verstaan in welk teken het lustrum gevierd wordt: 'We laten ons niet uit Brabant wegjagen . .. . ^ . . Ook Rector Magnificus Prof. R. de Moor zocht aansluiting bij de actualiteit. De Moor benadrukte dat Psychologie en Letteren in Tilburg zouden blijven. Hij wees op de onredelijkheid van de voorstellen uit Zoetermeer. Natuurlijk kan ook Tilburg niet ontkomen aan de bezuinigingen, maar een meer dan proportionele aanslag zoals nu het geval is, blijft, aldus de Moor onaanvaardbaar. Het was Rector de Moor wel opgevallen dat studenten een actievere opstelling kozen dan de stafleden van de subfaculteit Psychologie. Hij verbaasde zich over de schaarse aanwezigheid van de autostickers 'Brabant strijdt voor zijn universiteit Het College van Bestuur reed vrolijk beplakt rond, zo merkte hij ironisch op, maar van de 7000 uitgedeelde olakplaatsje zag hij er niet zoveel achterop de geparkeerde auto's zitten. Na nog een oproep tot volharding, sprak hij de hoop uit het vierde lustrum in Tilburg te kunnen vieren.

De ongelukkige puber door Karel Soudijn ten behoorlijk hard en produceerden tamelijk veel. Bijna iedereen was een boek aan het schrijven. Dat was stimulerend: ik ben toen ook maar meteen een boek gaan schrijven. In bepaalde opzichten vond ik de Tilburgse psychologen erg vervelend. Ze waren zo burgerlijk. Mijn collega 's hadden zeer uitgesproken ideeën over de grens tussen wetenschappelijkheid en onwetenschappelijkheid. Ze deden hun uiterste best om toch maar vooral niét aan de verkeerde kant van die grens gesignaleerd te worden. In dit opzicht gedroegen de Tilburgse psychologen zich erg rigide. Geniale gekken, die het leven zo fleurig kunnen maken, trof ik niet aan. We zijn nu een hele tijd verder. Het is 1986. De bibliotheek raakt in verval. Door de bezuinigingen is er haast geen geld meer voor boeken. In Luilekkerland is Schraalhans keukenmeester. Het fotocopieerapparaat, daarentegen, loopt thans als een kievit. Van inteelt hebben we nog steeds geen last. Een klein aantal in Tilburg afgestudeerde psychologen is in de staf opgenomen, meestal op tijdelijke projecten. De burgerlijkheid is inmiddels aan alle universiteiten tot deugd verheven. In dit opzicht liepen we dus vóór

op latere ontwikkelingen. Echt geniale ideeën heeft niemand vaii'-ons gelanceerd, maar de produktiviteit is steeds hoger geworden. Volgens de gangbare maatstaven zijn we een uitstekende subfaculteit psychologie. Het studierendement ligt hoog. Er wordt door docenten veel gepubliceerd. De boeken die op stapel stoiiden, zijn bijna allemaal verschenen. Er staan weer nieuwe boeken op stapel. Met vijftien jaar ben je in de puberteit. Dein 1971 opgerichte Tilburgse subfaculteit psychologie behoort er dus uit te zien als een opgeschoten slungel die zijn draai nog niet gevonden heeft. Wij voldoen niet aan dit beeld. Psychologie in Tilburg ziet er uit als een volwassen ventje. Een wijsneus die op de eerste rij zit; de beste leerling van de klas. Maar wat je ook doet, het is in de puberteit altijd fout. Bovenmeester Deetman straft de Tilburgse wijsneus zwaar voor zijn harde werken. We worden de klas uitgestuurd en moeten naar een kostschool in Nijmegen. Waarom? We hebben toch altijd ons best gedaan? We hebben toch altijd het opgegeven huiswerk gemaakt? We hebben toch steeds hoge cijfers op proefwerken en bij mondelinge beurten behaald? Dat kan wel zijn, maar daar hebben we niets mee te maken: eruit! In de leerschool van bet leven wordt deugdzaamheid bestraft. Dat is een mooi onderwerp voor psychologisch onderzoek. Als ik in Nijmegen ben, zal ik er snel aan beginnen. 17 o k t o b e r 198é

Uriivers'

Psychologie als deeltijdstudie

'O, zit je moeder soms op de moedermavo' In het dagelijks universiteitsleven valt er weinig te merken van de deeltijdstudenten psychologie. Zij zijn er immers voornamelijk in de avonduren. Toch maken ze een aanzienlijk deel uit van de hele populatie psychologiestudenten. Dit jaar meldde ruim 40% van de eerstejaars zich aan als deeltijdstudent. Waarom kiest iemand voor een deeltijdstudie? Is het een zvjare opgave om een studie te combineren met bijvoorbeeld een baan of een gezin? En is het nog wel zo aanlokkelijk allemaal in het licht van Deetmans bezuinigingsplannen? Dat deeltijdstudenten in ieder geval spaarzaam met hun tijd omgaan, blijkt woensdagavond 8 oktober. In een speciale bijeenkomst voor de avondstudenten psychologie schetsen Prof. H. Peeters en dagstudente Regina Nieboer kort de acties en de laatste ontwikkelingen met betrekking tot het voornemen van minister Deetman om de subfaculteit psychologie op te heffen. Regina Nieboer meldt dat de acties bij voltijdstudenten nu goed lopen, maar dat dat bij de deeltijdstudenten wat moeilijker ligt. En leek die bijeenkomst bij uitstek de gelegenheid om met wat avondstudenten te praten, nadat Prof. Peeters en Regina Nieboer uitgesproken zijn, spoedt iedereen zich haastig naar z'n collegezaal. 'Er moet nou eenmaal weer gewerkt worden', legt Prof. Peeters verontschuldigend uit. Tenslotte toch een gesprek met twee avondstudenten, na afloop van de colleges in de uitgestorven koffiekamer van gebouw S. Roely Leermakers (47) en Jorine Nederlof (34) zijn allebei in 1984 met hun studie psychologie begonnen. Roely doet gezondheidspsychologie en Jorine een combinatie van arbeids- & organisatiepsychologie en gezondheidspsychologie. Ze kozen voor een studie in de avonduren, omdat ze allebei een gezin hebben. Jorine is gescheiden en heeft drie kleine kinderen. Weliswaar heeft ze destijds alle voors en tegens heel bewust tegen elkaar afgewogen, maar dat ze wilde studeren stond voorop. Aangezien haar vooropleiding niet toereikend was deed ze eerst een colloquium doctum. Jorine: 'Ik was nogal onverzettelijk. Ik wilde gewoon studeren en had sterk het gevoel: nu is het mijn beurt om te studeren. Daardoor werd de structuur wel anders thuis, maar het liep allemaal heel goed.' Bij Roely was de weg tot de psychologie studie langer. Eerst deed ze avond atheneum, toen volgde een jaar filosofie in Nijmegen om na te denken over de studie die ze wilde gaan volgen. Dat werd psychologie. In het begin voelde ze zich heel schuldig en had het idee dat ze haar gezin te kort deed. Voorheen werkte ze echter in de verpleging en deed vrijwilligerswerk zonder daar schuldgevoelens over te hebben. Jorine draagt als mogelijke verklaring aan dat studeren iets is wat je voor je zelf doet. Het kost alleen maar geld. Roely's man stimuleerde haar echter en geloofde dat ze de studie aankon. Haar kinderen vonden het de normaalste zaak van de wereld dat hun moeder studeerde. Vrienden van haar kinderen daarentegen zagen dat toch anders. Roely: 'Vrienden van mijn kinderen vroegen soms: 'Studeert je moeder? O, dan zit ze Univers

zeker op de moedermavo.' Gelukkig heette de KUB toen nog hogeschool. Zo leek het dus alsof het toen nog iets met school te maken had.' In tegenstelling tot Roely heeft Jorine nooit last gehad van schuldgevoelens. 'Ik heb het idee dat het m'n kinderen alleen maar ten goede komt dat ik studeer. Door die studie functioneer ik beter. Wat hebben ze aan een moeder die sacherijnig is omdat ze thuis zit,' verklaart ze. De deelstijdstudenten psychologie vormen een heel gedifferentieerde groep volgens Roely en Jorine. Jongeren, huisvrouwen, huismannen, mensen met of zonder baan. Ook de motieven om te gaan studeren zijn zeer uiteenlopend.

Jorine is begonnen met psychologie uit interesse; daarnaast wil ze absoluut een baan zoeken met haar studie. Ook Roely zou graag een baan willen, bijvoorbeeld in een ziekenhuis waar ze vroeger als verpleegkundige al werkte. Maar voorlopig bevalt het studeren haar prima. Contacten met voltijdstudenten beperken zich bij Jorine tot de paar colleges die ze overdag volgt; Roely vindt het ook heel leuk om met de in het algemeen jongere dagstudenten om te gaan. Maar in de collegebanken voelen beiden zich toch meer op hun gemak tussen leef-

tijdsgenoten. 'Het is nog zo'n nieuw verschijnsel dat oudere mensen studeren', zegt Roely. 'Soms heb ik het sombere gevoel dat deze studie voorbehouden is aan jonge begaafde mensen. Daarom is het zo prettig om hier 's avonds te studeren tussen leeftijdsgenoten. In mijn woonplaats Boxtel leek ik wel de enige te zijn die zoiets wil. Hier word ik opgestuwd door anderen.' Het heeft ook voordelen om op wat latere leeftijd psychologie te studeren, vindt Jorine. 'Ik geloof dat dat zeker geldt voor psychologie en sociale wetenschappen. Je bekijkt dingen op een andere manier en neemt niet alles voor zoete koek aan. Je hebt meer meegemaakt dan iemand van 18 en kijkt al vanuit een bepaald perspectief.' Het voornemen van minister Deetman om de psychologische faculteit in Tilburg op te heffen heeft onder de dagstudenten onder meer geleid tot oprichting van een actiecomité en de organisatie van gezamenlijke acties met de eveneens gedupeerde letterenstudenten. Bij de avondstudenten lijkt het verzet minder groot. Is dat ook zo? 'De actiebereidheid is bij hen niet minder groot', verzekert Roely, die als enige deeltijdstudent in het actiecomité zit. 'Ze hebben minder tijd en nemen veelal een afwachtende hou-

ding aan. Vaak zijn ze bezorgder over de maatregelingen in het onden^/ijs die hun kinderen aangaan. Misschien hebben ze meer dan dagstudenten het idee dat het een politieke zaak is. Bovendien ben je heel hulpeloos als je door tijdgebrek niets kunt ondernemen.' Opheffing van de subfaculteit psychologie zou tot gevolg hebben dat sommige deeltijdstudenten hun studie moeten opgeven, denkt Roely. Tilburg heeft zeker voor avondstudenten een sterke regionale functie. Als ze naar een andere universiteit moeten verhuizen, kan de reistijd te

groot worden en kunnen reiskosten te hoog oplopen. Bovendien kent fusiepartner Nijmegen geen avondopleiding psychologie en is het nog maar de vraag waar avondopleidingen wel gehandhaafd blijven. Bij Jorine kwam het bericht over de opheffing van de subfaculteit psychologie hard aan. 'Waar doe ik het eigenlijk nog voor' dacht ze eerst. Vooral voor vrouwen noemt ze het een dramatisch besluit. 'Je kunt je boos maken, maar je staat volkomen machteloos. Vrouwen voelen het toch nog altijd een beetje als een gunst om te mogen studeren. Het is een gunst en nog geen verworven recht waarvoor ze zouden kunnen vechten. Met dit voornemen van Deetman wordt het weer zoals het was. De klok wordt teruggedraaid.' En dat gevoel van studeren als gunst wordt vaak nog eens versterkt door onbegrip en kritiek van de omgeving. Kritiek waar Jorine zich boos over maakt en waar Roely vaak wel om kan lachen. Zoals om het quasi troostende: 'Ach, als het niet lukt, kun je altijd nog gaan zitten breien', dat Roely eens hoorde van een kennis na het zakken voor een tentamen. Zelfs als het voor de huidige deeltijdstudenten mogelijk is om in Tilburg hun stu-

die af te maken, zullen docenten dan niet één voor één verdwijnen? Jorine is niet van plan dat af te wachten. 'Zodra ik het gevoel krijg dat de kwaliteit van het onderwijs en de sfeer aangetast worden, probeer ik in Nijmegen verder te gaan met mijn studie. Omdat daar alleen een dagopleiding is, zal het moeilijk zijn vanwege de kinderen. Dan kan ik misschien niet in de door mij gestelde tijd afstuderen. Maar in ieder geval heb ik me voorgenomen dat ik afstudeer.' Yvonne Ton 17 o k t o b e r 1986

B

Decaan Peeters:

'Als het aan Nijmegen had gelegen was psychologie er in Tilburg nooit gekomen' De voorgeschiedenis va n de Tilburgse subfa culteit psycfioiogie was een wedstrijd touwtrel<ken zonder weerga . De Tilburgse prof. va n Dooren na m a l begin ja ren zestig het voortouw. Als geen a nder heeft hij era a n getrokken. Nijmegen ha nteerde vooral het sleeptouw. Op 17 juni 1970 hakte minister Veringa de knoop door: Tilburg kreeg toch de felbegeerde nieuwe studierichting. 'Ma a r a ls het a a n Nijmegen ha d gelegen', a ldus decaan prof. Peeters, 'was psychologie er in Tilburg nooit gekomen.' Prof.dr. M. Plattel vertelde onlangs in het hogeschoolblad dat hij ­ het moet er­ gens in 1975 geweest zijn ­ werd opge­ beld door dr. Th. Stoelinga, de toenmali­ ge secretaris van de K HT. De volgende dag, zei Stoelinga, kreeg het College van Bestuur een delegatie uit Den Haag op bezoek om te praten over de verdere uit­ groei van de hogeschool. Het college zat met de handen in het haar: er lag geen enkel plan op tafel. Stoelinga vroeg Plat­ tel of die misschien iets had liggen, dan zou Tilburg geen modderfiguur hoeven slaan. Om kort te gaan, een jaar later mochten alle filosofen bij rector Jeukens komen: Den Haag had beschikt, de Cen­ trale Interfaculteit Wijsbegeerte had het groene licht gekregen. Over psychologie valt een soortgelijk ver­ haal te vertellen. Op 17 juni 1970 kwann tijdens een werkbezoek van ondermi­ nister Veringa de bevordering van dr. P.J. Willems, lector in de bedrijfs­ en so­ ciale psychologie, tot hoogleraar ter sprake. De minister leek zich plotseling iets te herinneren. 'Hoe staat het met de psychologie,' wilde hij weten. En, na een gefluisterd terzijde met zijn directeur­ generaal dr. A . J . Piekaar: 'Hoe wil je hoogleraren vinden?' Waarop de enigs­ zins verblufte Tilburgse delegatie snedig antwoordde: 'Als de man die de voorbe­ reidingen kan treffen morgen benoemd mag worden, kan hij overmorgen aan het werk.' 'Benoem maar,' zei de minister. Met deze woorden van Veringa was de beslissing gevallen: Tilburg kreeg de fel­ begeerde subfaculteit psychologie. In oktober van hetzelfde jaar wordt dr. Ha r­ rie Peeters tot procurator benoemd. Hij moet de nodige voorbereidingen treffen om al met ingang van september '71 met het onderwijs te kunnen beginnen.

MOEIZAAM De beslissing van de minister mag bij de buitenstaander overkomen als een geluk Uit het THB van 2 april 1971: Psychologie stapt uit het roeibootje van de sociologen.

dat Tilburg moeiteloos in de schoot ge­ worpen kreeg, in werkelijkheid was er een lange periode van moeizaam onder­ handelen aan vooraf gegaan. Al in '59 komt een subfaculteit psychologie voor op de verlanglijstjes voor de uitbreiding van de Tilburgse hogeschool. Maar pas vanaf '63 wordt er serieus werk van ge­ maakt. Dan neem prof. dr. F.J.P. van Dooren, hoogleraar bedrijfs­ en sociale psychologie, het voortouw. In de jaren '65 en '66 schrijft hij verschil­ lende nota's waarin het belang van psy­ chologie voor Tilburg en een mogelijke opzet van de studie uit de doeken wordt gedaan. Naar aanleiding van deze nota's vinden telkens gesprekken plaats met Nijmegen. Dat ligt dan nogal voor de hand omdat de gedachten in deze jaren vooral .uitgaan naar het verzorgen van doctoraalspecialisaties, die Nijmegen niet of minder goed kan behappen zoals economische psychologie en de psycho­ logie van school­ en beroepskeuze. De werkstukken van Van Dooren worden door de Nijmegenaren redelijk welwillend ontvangen, maar steeds als er zaken ge­ daan moeten worden komt men met uit­ vluchten. De ene keer moet de K HT maar wachten tot de Nijmeegse psycho­ logiefaculteit is uitgegroeid tot 800 stu­ denten, de andere keer wil men de resul­ taten afwachten van de prognose die de Academische Raad maakt van de toe­ komstige behoefte aan psychologen. Nu eens spreekt Nijmegen de vrees uit dat het voor Tilburg moeilijk zal zijn bekwa­ me hoogleraren aan te trekken, dan weer stelt men voor om samen één subfacul­ teit op te zetten. De teneur is duidelijk: er is Nijmegen blijkbaar alles aan gelegen de Tilburgse plannen zoveel mogelijk te vertragen. Van Dooren laat zich intussen niet uit het veld slaan. Eén voor één ontzenuwt hij de Nijmeegse bezwaren, terwijl hij blijft vasthouden aan een bescheiden psycho­ logie­opleiding in Tilburg. 'Het gaf de in­ druk,' schrijft K HT­geschiedenisschrijver prof.dr. J o h . de Vries,'dat Tilburg bereid was alle denkbare danspasjes met de stugge partner te maken mits zij maar tot het beoogde doel leidden.'

de huidige commissaris van de koningin in Limburg. 'Je zou zeggen: dat zijn keu­ rige academische heren. Maar dat waren toen al door de wol geverfde politici. Til­ burg mocht zich gelukkig prijzen dat Van Dooren bestand bleek tegen dat politieke spel. Hij heeft dat met groot vernuft én met de nodige versluieringen zijnerzijds door de jaren heen gespeeld.' Eind '67 lijken de initiatiefmogelijkheden van Tilburg uitgeput. De verhouding met Nijmegen is tot een dieptepunt gezon­ ken. Psychologie dreigt op de lange baan te komen. Een paar jaar is er sprake van windstilte, totdat voorjaar '70 toch nog vrij onverwacht de doorbraak volgt. Dan luidt de sectie psychologie van de Aca­ demische Raad de noodklok: de toe­ vloed van studenten naar de bestaande opleidingen dreigt dermate groot te wor­ den dat men voorstelt zo spoedig moge­ lijk een plaatsingscommissie in het leven te roepen én een zevende subfaculteit op te richten. Namen van mogelijke vesti­ gingsplaatsen noemt de AR niet, maar het is duidelijk dat alleen Tilburg ervoor in aanmerking kan komen. Op 17 juni hoeft minister Veringa nog slechts het verlossende woord te spreken. 'Tilburg had uitgewerkte plannen klaar liggen. En men had met mensen als Van Dooren en Willems al het nodige perso­ neel in huis om een nieuwe vesting van de grond te tillen. Bovendien kon men snel een procurator benoemen. Dat alles heeft de beslissing van Veringa ongetwij­ feld versneld,' aldus Peeters. 'Ma a r a ls het a a n Nijmegen ha d gelegen wa s de subfaculteit psychologie er in Tilburg nooit gekomen. In Nijmegen stond steeds de zorg voor de eigen instelling, voor de uitgroei van de eigen subfacul­ teit voorop. Men had net een prachtig la­ boratorium neergezet in de Erasmuslaan. Dat moest natuurlijk ook worden waar­ gemaakt. Nee, je hoeft daar geen inge­ wikkelde gedachten voor op papier te zetten: hier was duidelijk eigenbelang in het spel.'

uit Leiden, uit België, uit Amerika en waar al niet vandaan. De kwaliteiten van de mensen en de aanbevelingen van zusterfaculteiten hebben gewoon de doorslag gegeven in het selectiebeleid ­ en zo hoort het natuurlijk ook. Nee, ran­ cuneuze overwegingen in de richting van Nijmegen hebben daarbij geen enkele rol gespeeld. Uiteindelijk zijn het slechts een paar bestuurders die aansprakelijk gesteld kunnen worden, die voor de an­ dere partner heel vervelende standpun­ ten ingenomen hebben.' Geeft de vervelende voorgeschiedenis en met name dan de kwalijke rol die Nijme­ gen daarin speelde geen reden tot be­ zorgdheid voor het geval dat de plannen van Deetman doorgaan en psychologie naar Nijmegen moet verhuizen? Peeters: 'De geschiedenis herhaalt zich nooit, zul­ len we maar zeggen. Maar de voorge­ schiedenis zou ons eigenlijk weinig ver­ trouwen moeten geven in de manier waarop het straks allemaal z'n beslag moet krijgen. Maar nogmaals: we gaan er hier allemaal van uit dat de plannen van Deetman niet doorgaan.' Het netwerk van internationale contac­ ten, dat de subfaculteit in de loop van haar 15­jarig bestaan heeft opgebouwd, is veel en veel belangrijker dan de relatie met Nijmegen, zegt Peeters. Dat Tilburg ook internationaal een rol van betekenis speelt op verschillende deelterreinen van de psychologie, blijkt uit de brieven die vrijwel dagelijks uit alle hoeken van de wereld binnenkomen met solidariteitsbe­ tuigingen aan het adres van de subfacul­ teit. 'We moeten niet het spanningsveld tussen Nijmegen en Tilburg extra bena­ drukken. Dat speelde vooral ten tijde van de voorgeschiedenis. Verder is Nijmegen gewoon één van de instellingen en insti­ tuten waarmee we contacten en samen­ werking hebben.' Lennart K ik

Ook de anders zo ingetogen De Vries he­ kelt in niet mis te verstane bewoordingen de houding van Nijmegen: 'Het slechte samenspel met Nijmegen,' schrijft hij, 'kan men verklaren uit zucht tot zelfbe­ houd, al blijft de indruk over dat het ge­ mankeerde inzicht in de groeimogelijkhe­ den te Nijmegen samenhangt met gerin­ ge affiniteit met de Brabantse zuster. Er steekt in de wijze waarop Nijmegen voor­ al in de laatste jaren het sleeptouw han­ teerde een element dat weinig meer met gezond zelfbehoud en eerder met dom­ heid of gebrek aan goede trouw te ma­ ken heeft, het een nog minder compli­ menteus dan het ander.'

TOUWTREKKEN

RANCUNEUS

'De voorgeschiedenis is een getouwtrek van jewelste geweest,' zegt prof. Pee­ ters, de procurator van toen en inmiddels de geplaagde decaan van de Tilburgse subfaculteit die als het aan Deetman ligt mag verhuizen naar Nijmegen. 'De Nij­ meegse heren waren meesters in het hanteren van vertragingstechnieken.' Tegenspel kreeg Van Dooren vooral van prof.dr. F.J.Th. Rutten, in het begin van de jaren vijftig K VP­minister van onder­ wijs, en van prof.dr. J . (Sjeng) K remers,

Nijmegen waarschuwde Tilburg verschil­ lende keren dat het moeilijk zou zijn om goed gekwalificeerd personeel aan te trekken. 'Daar heb je weer zo'n typisch voorbeeld,' zegt Peeters. 'Als je niet wilt is het meestal niet moeilijk om argumen­ ten te vinden om je mening te staven. Het idee dat we geen goede bestaffing zouden kunnen vinden is inmiddels dui­ delijk gelogenstraft. Je hoeft je perso­ neel toch niet alleen uit Nijmegen te ha­ len? We hebben hier mensen rondlopen 17 o k t o b e r 1986

Univers

^^^*..,

■

^

';*4'È*%Vi>.-*-

Stan Ma es:

Prof. Ha rry va n der Vlugt:

Snoeiplannen berusten op misverstand

'Neuropsychologie heeft belangrij ke regionale b kenis' De subfa culteit psychologie in Tilburg besta a t vijftien ja a r ma a r van een echte feeststemming is nog weinig te merken, na da t minister Deetma n a a ngekondigd heeft hier met de botte bijl te willen ha kken. 'Ik denk da t eerst dit schip door de politieke wa l gekeerd moet worden', zegt dr. Ha rry va n der Vlugt. Hij is werkzaam bij de werkgroep ontwikkelingspsychologie a ls universitair hoofddocent neuropsychologie. In dit vra a ggesprek vertelt hij over z'n werk en over de pla nnen va n Deetma n.

Prof. Harry van der Vlugt 'De neuropsychologie houdt zich bezig met het onderzoeken van de relatie tus­ sen hersenen en gedrag. Waar dat op neerkomst is dat wij met behulp van spe­ cifieke psychologische onderzoeksme­ thoden uitspraken willen doen over de integriteit van het brein. Het gaat daarbij vooral om de hogere hersenfuncties', zegt Van der Vlugt over z'n vakgebied. De neuropsychologie zoals die in Tilburg gegeven wordt, houdt zich op drie terrei­ nen bezig: onderwijs, onderzoek en de praktijk. Wat de onderwijsaspecten be­ treft bestaat er sinds twee jaar een offi­ ciële afstudeerrichting neuropsycholo­ gie. Drie jaar geleden heeft de hoge­ school hiervoor stimuleringsfaciliteiten gegeven om te onderzoeken of het zin­ nig was om zo'n opleiding op te zetten. Die is er inmiddels gekomen in samen­

werking met de vakgrqep psychofysiolo­ gie. De belangstelling voor die richting is erg groot. 'Beangstigend groot zou je haast zeggen. De planning was dat er een instroom van vijf studenten per jaar zou zijn. Dan zou ook de beschikbare on­ derwijscapaciteit voldoende zijn. Maar nu praten we over twintig studenten per jaar. Dan krijg je de vraag, hoe je dat moet doen. Niet zozeer het lesgeven, dat ligt wel voor de hand, maar meer de or­ ganisatie van stages en onderzoek. Dan kunnen we wel degelijk in de problemen komen bij het superviseren en coördine­ ren', aldus Van der Vlugt. Een tweede peiler van deze richting be­ treft het onderzoek. Van der Vlugt: 'Het probleem bij het onderzoek is dat het moet passen binnen de voorwaardelijke financiering en aangezien neuropsycho­ logie een vrij nieuwe richting is hier op de subfaculteit, bestaat er nog geen echte onderzoekstraditie. In Tilburg zijn maar een of twee mensen op dat gebied rede­ lijk actief. De groep is nog te klein om echt de stap te zetten naar de voorwaar­ delijke financieringskanalen'. Het onderzoek in Tilburg is nog wat kleinschalig georganiseerd maar dat neemt niet weg dat deze kleinschalige opzet toch behoorlijk wat 'onderzoeks­ output' met zich meebrengt. Voor een deel is dat te verklaren uit de kwaliteit van het onderzoek maar ook de aard van het onderwerp speelt hierbij een belang­ rijke rol. Neuropsychologie is nog een jong vak dus er valt nog veel te onder­ zoeken. 'Gelukkig zijn de studenen neu­

ropsychologie behoorlijk goede studen­ ten. Ik denk dat zonder overdrijven gesteld kan worden dat zo'n 70 procent van de afstudeeronderzoeken uitmonden in internationale publicaties en interna­ tionale voordrachten. Dus ook de bijdra­ gen van de studenten zitten al direct in het internationale circuit', zegt Van den Vlugt niet zonder enige trots. Qua opleiding bestaat neuropsychologie alleen nog maar in Tilburg. Wel zijn er twee universiteiten waar een soortgelijke richting is. In Nijmegen heb je de richting 'Gezondheids­ en Revalidatiepsycholo­ gie' en daar zit een fors blok neuropsy­ chologie in, hoewel dat volgens Van der Vlugt toch meer een richting is die thuis­ hoort bij de psychofysiologie en de func­ tieleer. Aan de Vrije Universiteit in A m ­ sterdam is dit jaar de afstudeermogelijk­ heid neuropsychologie ontstaan, maar 'deze valt weer binnen de lijnen van óf ontwikkelingspsychologie öf klinische psychologie öf psychofysiologie. Een ex­ clusieve afstudeerrichting neuropsycho­ logie bestaat alleen in Tilburg', zegt Van der Vlugt.

LEERSTOORNISSEN Een laatste punt is het praktijkveld. Er wordt nogal eens een beroep gedaan op de expertise die hier aanwezig is door in­ stellingen uit het hele land en in toene­ mende mate door instellingen uit de re­ gio. K inderartsen verwijzen kinderen met ontwikkelingsproblemen door naar Van der Vlugt. Het gaat hier om kinderen met een geboortetrauma (hersenbeschadi­

gingen die ondermeer optraden als ge ik instellingen als de Gemeenschappe­ volg van zuurstoftekorten bij de beval e Medische Dienst doen steeds vaker ling) en met hersenletsels, die kinderei n beroep op de neuropsychologie in opliepen bij verkeersongevallen, hersen burg. Van der Vlugt: 'Deze dienst bloedingenen hersentumoren. InTilbun aft onder andere te maken met ar­ die worden deze kinderen onderzocht op iii idsongeschiktheidsverklaringen, telligentie, basale taalvaardigheden (kun jegeven worden ten behoeve van nen ze alles wat ze horen ook goed vei­ ipsen die een verkeersongeval gehad woorden), schoolse vaardigheden (rekt bben of die een tijdje in coma gelegen nen, dictee, begrijpend lezen), aa ndaciiiBbben en daardoor minder goed func­ en concentratie, constructieve vaardij­ ineren. Verder richt ons werk zich heden en functie­onderzoek (motoriet jeds vaker op dementering bij oudere en coördinatie). Uit al'deze onderzoekei ensen: dit hangt natuurlijk nauw sa­ ontstaan dan revalidatie­ en behande­ en met de vergrijzing van de bevol­ ng'. lingsadviezen. Over de inhoud zegt Van der Vlugt: E ' eo van de belangstellingsgebieden is van de leerstoornissen. Wij hebben ons niet laten beïnvloeden door anderen d» bepalen welke kinderen leergestoorö zijn. We zijn zelf de regio Tilburg inge­ trokken en hebben een groot aantal kin­ deren onderzocht met schooltesten om te kijken: zitten ze op het gemiddeld ui veau wat hun schoolprestaties betreftol zitten ze er onder? K inderen die daar on der zaten noemden we leergestoord w bij hen hebben we een uitgebreider on­ derzoek gedaan. Voor specifieke sul> groepjes ­ kinderen met visuele en audi­ tieve informatieverwerkingsproblemen, kinderen met geheugenstoornissen ontwikkelden we dan behandelingspr» gramma's. Daarvan zitten we nu in di voorbereidingsfase'. Aardig detail is dal een schoolbegeleidingsdienst in Tilburj erg goed werk verricht. Het bleek name­ lijk dat kinderen met leerstoornissen zo­ als die door de schoolbegeleidingsdiensi aangewezen waren, voor 85 tot 90 pro­ cent op die scholen geplaatst waren, waar ze ook thuis hoorden. 'In die zin was het een aardige bevestiging dat iiiei in Tilburg die verdeling zo slecht nog niel is. Zeker als je dat landelijk vergelijkt, zJ je heel gunstig. In andere regio's bestaat daarover veel meer verwarring', stelt Van der Vlugt. Niet alleen kinderen worden onderzoclit

i plannen die minister Deetman heeft jt de subfaculteit psychologie in Til­ rg raken Van der Vlugt niet zo erg. 'Ik nk dat het voor mij persoonlijk niet el zal uitmaken, in die zin lig ik er niet n wakker. Maar als ik zie wat de bete­ nis is van de neuropsychologie voor de jionale situatie, met een onderwijsaan­ id dat hoger ligt dan verwacht en met search die net in ontwikkeling is en jar enkele zaken zich al spectaculair itwikkeld hebben en als je ziet wat de nbulatoriumfunctie is die met een achtlijst van meer dan drie maanden )rkt zonder dat er ook maar iets van re­ jme gemaakt is, dan voorzie je toch op e niveaus in een bepaalde behoefte. it dreigt bij de verhuizing naar Nijme­ in weg te vallen'. alt de onderwijsfaciliteit in Tilburg jg, dan valt daarmee ook de deeltijds­ )leiding van psychologie beneden de Leiden­Groningen weg. Psychologie Utrecht dreigt ook uit de boot te vallen Nijmegen verzorgde al geen avondop­ Idingen. Het probleem zit 'm in de jorzieningen voor de studenten en voor ïï regionale structuur', aldus Van der lugt, die ook voor twee dagen per week jrbonden is aan de Nijmeegse universi­ lit als buitengewoon hoogleraar. Michel K napen

'Resultaten van j e onderzoek verdwij nen niet in de boeicenk ' Een 'nieuw en uniek' va kgebied a a n de subfa culteit is de economische psychologie. Deze discipline wil 'de rol va n psychologische va ria belen bij het gedra g ten a a nzien va n schaarse goederen, diensten en a ctiviteiten' bestuderen. Volgens de contra ­notitie va n de KUB vinden a fgestudeerden van deze studierichting gretig a ftrek in de ma a tscha ppij Iemand voor wie dit snelle succesverhaal in elk geval opgaat is Ine van Zon die vo­ rig jaar in Tilburg afstudeerde. Zij begon september 1979 aan haar studie en deed er vijf en een half jaar over om het docto­ raaldiploma te behalen. Haar afstudeer­ richting: de economische psychologie. Ine van Zon: 'Ik wilde het onderzoek in en dan niet het fundamentele maar het toegepaste onderzoek. Het leek met ge­ woon een leuk vak, al klinkt dat mis­ schien wat knullig. Ik vond het interes­ sant om te zien dat economisch gedrag niet helemaal werkt zoals de economen zich dat voorstellen. Bij het koopgedrag

van de consument blijken er ook allerlei psychologische factoren in het spel.' Ine had geluk. In het tiende semester van haar studie liep zij stage bij de SWOK A, de Stichting Wetenschappelijk Onder­ zoek K onsumenten Aangelegenheden, te Den Haag. En ze mocht er meteen blij­ ven. Ine van Zon: 'Wij verrichten sociaal­we­ tenschappelijk onderzoek naar econo­ misch gedrag. Met welke intentie koop de consument iets en hoe is de tevreden­ heid over de aanschaf? Een voorbeeld. Het ministerie van Economische Zaken, de Consumentenbond en K onsumenten

Kontakt wilden alledrie meer weten over het verloop van reparatie­ en onder­ houdsbeurten van auto's. Wij hebben een vragenlijst opgesteld voor 2900 respondenten: of ze reparaties hadden laten verrichten en of dat problemen had opgeleverd. De antwoorden ga je analy­ seren en verwerken tot een rapport met, als het enigszins kan, heldere beleidsaan­ bevelingen voor de opdrachtgevers.' Over de uitkomst van dat zeer recente onderzoek kan Ine van Zon nog niets zeggen. 'We zitten in de beginfase van de analyse, dus dat zou echt voorbarig zijn. Begin volgend jaar worden de resul­ taten pas bekend gemaakt.' Maar wa a r blijft de economisch­psycho­ logische inbreng in zo'n geva l? Ka n een econoom zo'n onderzoek niet a lleen a f? Ine: 'Inderdaad, het gezond verstand is discipline­onafhankelijk. Maar in mijn opleiding lag sterk de nadruk op onder­ zoeksmethoden en analysetechnieken en

bovendien heb je bij zo'n onderzoek ali psycholoog extra aandacht voor subjet tieve aspecten als vervreemding en onte vredenheid. Wij vragen de respondenter bijvoorbeeld waarom ze niet hebben g^R klaag'd na een slecht uitgevoerde repara tie, waarom ze niet zijn teruggegaan naai de garage. Als psycholoog neem je tod altijd het individu als uitgangspunt waarom gedraagt ie zich zoals ie zich ge­ draagt? Een econoom let meer op d' grote verban,den.' Ine: 'Je bent in deze functie als weten schapper bezig met toegepast onder­ zoek, dat heb ik altijd ook gewild. De re sulaten van je werk verdwijnen niet auto­ matisch in de boekenkast maar er is altijd een kans dat het beleid er iets mee kan doen.' Ine van Zon werkt op haar afdeling sa­ men met onderzoekers van verschillend' disciplines. Haar directe chef is een eco­ nomisch psycholoog, ook in Tilburg gestudeerd. Verder heeft ze te maken

met een huishoudkundige, een politico­ loog, een econoom, een persoonlijk­ heidspsycholoog. Bij elkaar zo'n tien tot twaalf wetenschappers. 'We zijn maar «n kleine afdeling hoor. Maar de data­ 'erzameling van elk onderzoek wordt neestal uitbesteed'. ieeft he va n Zon in het verre Zoeter­ neer waar zij tegenwoordig woont nog sts meegel<regen van de Tilburgse be­ 'uinigingsperikelen? Jawel. De dag dat het bekend werd was toevallig in Tilburg. En iedereen liep er o gedeprimeerd rond. Ik was er lang liet meer geweest, ik herkende de stu­ lenten niet meer. En van de medewer­ ers die ik tegenkwam moest ik de hele ijd denken: goh, straks ben jij werke­ oos. Dat is zo raar, echt helemaal niet euk'. Twan Geurts

De Tilburgse subfa culteit Psychologie herbergt a ls enige in het land binnen de va kgroep Klinische Psychologie het jongere broertje Gezondheidspsychologie. La ndelijk en interna tiona a l staat deze betrekkelijk nieuwe loot a a n de psychologieboom hoog a a ngeschreven. In tegenstelling met de tra ditionele Klinische Psychologie houdt Gezondheidspsychologie zich bezig met de licha melijke gezondheid, met na me de preventieve ka nt. Een gesprek met prof dr. Sta n Ma es, gezondheidspsycholoog van het eerste uur. 'De ma a tregel is niet in overeenstemming met het doel da t de minister wil bereiken.' 'We kunnen wel stellen dat wanneer mensen aan Gezondheidspsychologie in Nederland denken, dat dat vooral Tilburg is. In Europa zijn er ten hoogste twee of drie universiteiten waar de Gezond­ heidspsychologie bij uitstek ontwikkeld is, waarvan Tilburg er zeker een is.' Dit zegt de Tilburgse hoogleraar Gezond­ heidspsychologie en lid van de vakgroep Klinische Psychologie prof dr St a n Maes. Onder zijn leiding ontwikkelde zich binnen de vakgroep K linische Psy­ chologie de nieuwe poot Gezondheids­ psychologie. De traditionele K linische Psychologie leidt op tot een functie bin­ nen de geestelijke gezondheidszorg. Een gediplomeerd psychotherapeut behoeft echter na de eerste fase aan de universi­ teit nog een vervolgopleiding van enkele jaren. De Gezondheispsychologie wijkt op meerdere punten af van het oudere broertje K linische Psychologie. Het houdt zich meer bezig met de lichamelij­ ke kant van de gezondheid en is sterk ge­ richt op preventie. Stan Maes: 'Je zou kunnen zeggen dat Gezondheidspsycho­ logie zich primair bezighoudt met de rela­ tie tussen gedrag en lichamelijke gezond­ heid. Zowel welk gedrag tot ziekte leidt en hoe we dat gedrag kunnen beïnvloe­ den.' Als sprekende voorbeelden noemt hij roken, gebrek aan lichaamsbeweging, te weinig hygiëne en slechte voedingsge­ woonten. Dit alles kan leiden tot bijvoor­ beeld hart­ en vaatziektes en kanker. 'Maar het gaat ook om de relatie tussen ziekte en gedrag, je kunt het ook omke­ ren', aldus de hoogleraar. Ziektes kun­ nen ook het gedrag beïnvloeden. Ge­ zondheidspsychologie is niet geënt op individuele hulpverlening maar geeft met name consulten aan hulpverleners, werkt met groepen patiënten en bena­ dert groepen zoals middelbare scholieren en mensen in bedrijven. Toen Stan Maes de Tilburgse universiteit in 1981 binnenkwam was de Gezond­ heidspsychologie nog een onbekend fe­ nomeen. Inmiddels is het een van de grootste afstudeerrichtingen binnen de subfaculteit en het onderzoek wordt met hopen in de wacht gesleept, met name via de derde geldstroom. 'Het onderwijs kon ontwikkeld worden binnen de subfaculteit', aldus prof. Maes, 'maar voor het onderzoek moet je geld hebben en dat moet je van buiten werven.' Dat lukt ruimschoots. Er wer­ ken nu vijf academici aan het onderzoek. Stan Maes: 'Om die vijf jonge onderzoe­ kers continuïteit te bieden, ze in staat te stellen promotieonderzoek te doen, en op die manier de onderzoekslijn van Til­ burg uit te bouwen, bleef mij geen ande­

re weg over dan via derde geldstroom­ projecten te werken. En ik dacht dat dat geslaagd is.'

ONDERZOEKSTRADITIE Het ond^jzoek aan de Tilburgse subfa­ culteit is alom geroemd. 'Dat is zonder meer waar', aldus Stan Maes. 'Ik denk dat Tilburg echt een goede naam heeft. De subfaculteit heeft altijd een sterke on­ derzoekstraditie gehad. Dat is door de beleidsmakers die achter deze subfacul­ teit hebben gestaan altijd heel sterk be­ nadrukt.' Behalve het voonwaardelijk ge­ financierd onderzoek, dat aan de subfa­ culteit ruimschoots vertegenwoordigd is, is er het tweede geldstroomonderzoek van bijvoorbeeld ZWO en SVO en tenslotte de derde geldstroomprojecten van onder andere het Preventiefonds, de Hartstichting, Ziekenfondsen en K ruis­ verenigingen. Deze onderzoeksdrang leidt tot een 'respectabel' aantal publica­ ties, aldus Stan Maes. Ook het 'enorm aantal' internationale contacten van de subfaculteit spreekt boekdelen. 'Dat betekent dat Tilburg zich ook op internationaal vlak heeft ge­ setteld', zegt Stan Maes, die zelf 'editor' is van het blad International Review of Health Psychology, voorzitter van de Europese organisatie voor gezondheids­ psychologen. Zijn vice­voorzitterschap van de divisie Gezondheidspsychologie van de international Association of A p ­ plied Psychology wordt binnenkort om­ gezet in het voorzitterschap. Het onder­ zoek met betrekking tot de Gezondheids­ psychologie heeft de naam het beste van het land te zijn. 'Ik denk dat we dat kun­ nen beamen hoewel dat relatief is,' stelt de hoogleraar Gezondheidspsychologie. Stan Maes: 'Het onderzoek waar ik de meeste bekendheid mee gekregen heb, waar het meeste in de media over gepu­ bliceerd is, was een onderzoek naar de effecten van de eigen bijdrage voor me­ dicijnen. An sich was dat als weten­ schappelijk onderzoek lang niet het meest interessante of belangrijkste. Maar het was actueel, werd door de poli­ tiek gebruikt, men had er geen gegevens over, etcetera. Dit terwijl ander onder­ zoek dat ik met de groep verricht naar het effect van voorlichtingsprogramma voor hart­ en astmapatiënten minder pu­ bliciteit krijgt en wetenschappelijk veel degelijker is.' Het onderzoek binnen de Gezondheidspsychologie is 'bijna per de­ finitie maatschappelijk relevant' omdat er direct wordt ingespeeld op de problemen binnen de gezondheidszorg. 'Dat geldt ook voor Onderwijspsychologie, Ar­

beids­ en Organisatiepsychologie , Eco­ nomische Psychologie. Dat is voor de basisvakken Sociale Psychologie, Per­ soonlijkheidsleer. Functieleer en Fysio­ logische Psychologie niet zo evident. Daar gaat het meer om het fundamentele onderzoek, wat hele belangrijke inzich­ ten kan opleveren, maar die niet zomaar 'van vandaag of morgen inpasbaar zijn in ide maatschappij.'

GROEIENDE VRAAG De reden die minister Deetman opvoert om de subfaculteiten Psychologie te slui­ ten is de hoge werkloosheid onder de K li­ nisch Psychologen. Een argumentatie die volgens Stan Maes geen hout snijdt. Juist de subfaculteit in Tilburg heeft als enige in het land de K linische Psycholo­ gie voor een belangrijk gedeelte een an­ dere kant op gestuurd. Naast de traditio­ nele K linische Psychologie bestaat hier de Gezondheidspsychologie. Stan Maes: 'Er is een groeiende vraag naar gezond­ heidspsychologen binnen het werkveld. De beleidsvoornemens van het ministerie van V W C , die neergelegd zijn in de Nota 2000, liegen er ook niet o m . Het is heel duidelijk dat tussen nu en het jaar 2000 een beleid gevoerd moet worden dat ge­ richt is op preventie in de gezondheids­ zorg.' De bezuinigingen binnen de ge­ zondheidszorg leiden er toe dat de rege­ ring de curatieve ofwel genezende ge­ zondheidszorg niet meer kan betalen. vervolg op pag. 10

17 oktober 1986

Univers

ai

'■^M

hfi^^,^.

■"'•­*5y'^?wf.^.

Vervolg van pag. 9

Onzekerheid Daarom wordt de nadruk gelegd op de preventieve gezondheidszorg. 'Dus dan moet je voorkomen in plaats van genezen, bij wijze van spreken', aldus de gezondheidspsycholoog. Omdat Tilburg de enige opleiding Gezondheidspsychologie heeft zijn de arbeidsmarktvooruitzichten van de afgestudeerden dan ook gunstig, stelt hij. Bovendien berust de argumentatie van de minister om subfaculteiten of afdelingen Klinische Psychologie te sluiten teneinde de werkloosheid onder Klinisch Psychologen te lijf te gaan op een misverstand. Stan Maes: 'Ik denk dat de minister dat ook wel zal moeten toegeven. Kijk, het is zo dat er na de eerste fase geen Klinisch Psychologen afstuderen. Je studeert af als psycholoog en dan begint pas de opleiding tot Klinisch Psycholoog.' Eenieder die afgestudeerd psycholoog is kan die vervolgopleiding beginnen. 'Met andere woorden', vervolgt hij,'iemand die meer gericht is op Sociale Psychologie of op Bedrijfspsychologie tijdens de eerste fase kan net zo goed Klinisch Psycholoog worden, snap je? De maatregel is niet in overeenstemming met het doel wat de minister wil bereiken.' Als het aantal Klinisch Psychologen beperkt zou moeten worden dan zou de minister in moeten grijpen in de vervolgopleidingen. 'Want de minister gaat er totaal foutief van uit dat degenen die zich Klinisch Psycholoog noemen ook diegenen zijn die in de eerste fase Klinische Psychologie studeerden, dat is dus niet zo', aldus Stan Maes. Hoe kijkt de hoogleraar tegen een samenvoeging met Nijmegen aan? 'Dat is vrij eenvoudig', zegt hij,'Never change a winning team! Als je een goed draaiende subfaculteit hebt, met degelijk onderwijs en degelijk onderzoek, dan moet je die hele zaak niet verstoren. Op dit moment lopen de meeste mensen rond als een kip zonder kop. Het duurt maanden, met of zonder fusie, eer hier de rust hersteld is. Vanuit zo'n standpunt zeg ik dat een samenvoeging jarenlang problemen veroorzaakt en dat schaadt de productiviteit.' Dreigt de relatief nieuwe loot aan de boom van de Psychologie, de Gezondheidspsychologie, het kind van de rekening te worden door een'fusie? Stan Maes: 'Dat weet ik niet. Ik denk dat men wel zal proberen om van de twee katholieke instelling toch de kwaliteit te sparen die er is. Potentieel gezien is iedereen bedreigd. Je weet niet wat de constructie is waar we straks in terecht komen, wat men wel en niet overeind wil houden. Daarom zeg ik ook: indien het dan toch moet gebeuren dan moet dat ook snel gebeuren, dan moet er snel een beslissing vallen.' 'Ik geloof dat mensen met de grootste drama's kunnen leven. Met kanker kunnen ze leven, dat maak ik mee binnen mijn eigen vak. Zelfs met de dood kunnen mensen leven, dus ook met ontslag. Maar met een ding kunnen mensen niet leven en dat is onzekerheid. Dat moet echt ophouden. Het kan tot het eind van het kalenderjaar duren maar het moet niet langer gerekt worden want dan knappen er mensen.'

De Amro Bank kijkt vooruit. Doet u dat ook?

De Amro Bank is in Nederland een van de toonaangevende bankinstellingen en vervult op vele terreinen een marktleidende rol. Die positie is verworven door een consequent slagvaardig en cliĂŤntgericht beleid. En die positie willen wij steeds verder uitbouwen. Die uitdaging kunnen wij aan, omdat wij kunnen rekenen op hoger kader met initiatief. Commercieel ingestelde mensen, mannen en vrouwen, met een voortvarende en veranderingsgezinde instelling. De Amro Bank streeft ernaar om het kader uit eigen gelederen voort te laten komen. De bank voert hiertoe een gericht beleid. Daarin past dat jonge academici de gelegenheid krijgen om zich door een evenwichtige combinatie van werkervaring, opleiding en training alle nodige deskundigheid eigen te maken. Als u zich aangesproken voelt door een uitdagende loopbaan, waarin alle facetten van het economisch gebeuren zich weerspiegelen in een moderne, grote bank, vraag dan schriftelijk de brochure van de Amro Bank aan, die speciaal is samengesteld voor jonge academici. Schrijf daarvoor naar de Amro Bank, afdeling Concern Management Development, Herengracht 586,1017 CH Amsterdam.

De Amro Bank heeft

Gerard Rutten

Univers

17 o k t o b e r 1986

i

nai

'Alsof er 'n bom naar binnen is gegooid Het zijn drukke dagen voor Arnwald Janssen. College-lopen, zijn student-assistentschap, de voorbereidingen van het lustrum en dan ook nog fulltime actievoeren voor het behoud van psychologie in Tilburg. Je zult maar begaan zijn met het lot van de faculteit waaraan je studeert.

it

De plannen van Deetman hebben Arnwald Janssen - afgelopen maandag 27 jaar geworden - niet onberoerd gelaten. Hij heeft zitting genomen in de kerngroep die de acties coördineert tegen overheveling van de Tilburgse subfaculteit naar de universiteit van Nijmegen. Vijftien studenten, een vertegenwoordiging van de verschillende jaargahgen, bemannen permanent het centrum van de activiteiten in gebouw P. Daar worden de spandoeken geverfd en de verzoeken om steunbetuiging de deur uit gedaan. Aan studeren kom je zo nauwelijks meer toe. Arnwald heeft besloten om dan maar wat langer over zijn studie te doen. Hij vindt zichzelf niet het prototype van de doorsnee-student. 'Omdat ik veel verschillende cursussen volg en van alle studierichtingen wel iets heb meegenomen. Dat zie je niet veel gebeuren. Ik heb zelfs college gelopen bij de sociologen.' 'Ik vind het belangrijk om overal even aan te ruiken. Daarom heb ik ook voor de vakgroep historische psychologie gekozen. Dat vak kijkt naar de andere psychologieën en probeert ze te relativeren.' Arnwald Janssen is dik tevreden over de kwaliteit van het onderwijs op de faculteit. Hij is vooral gecharmeerd van de aanstekelijke manier waarop zoveel docenten hun vak uitoefenen. 'Bepaalde mensen - ik wil wel namen noemen, hoor - weten de boel echt te enthousiasmeren. Peeters, De Moor, Kop en van Buchem bijvoorbeeld. Die dragen iets uit waardoor je er ais student iets extra's voor wil doen. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Belangrijker dan het verschaffen van informatie alleen. Bij een vak als arbeids- en organisatiepsychologie gaat men wel eens teveel uit van de aanwe-

zigheid van een basis-interesse bij de student: alsof die van de grondbegrippen al op de hoogte is. Soms is dat niet terecht, denk ik. Het enige wat een docent moet kunnen is enthousiasme uitstralen en overbrengen'. Arnwald ('ik dacht altijd dat dat zoiets als woudloper betekende, maar ik heb laatst ergens gelezen dat het waarschijnlijk een bosarend is') Janssen heeft als vooropleiding de Havo gedaan. Daarna volgde hij de Verkeersacademie in Tilburg. Tijdens een stage op een revalidatiecentrum moest hij een verkeersoefencircuit voor gehandicapte mensen ontwerpen. Daarbij kreeg hij te maken met een psycholoog, die zijn interesse voor het vak heeft gewekt. Hij had een andere universiteit kunnen kiezen, maar Arnwald wilde naar Tilburg 'omdat hier zoveel verschillende studierichtingen zijn die me aantrokken. In eerste instantie ging mijn belangstelling uit naar ergonomie en techno-psychologie. Maar dat is intussen dus behoorlijk verschoven.' Inmiddels is Arnwald ook studentassistent geworden. Hij doet mee aan een promotie-onderzoek naar veranderingen in neurosen: werd een neurose vroeger anders gedefinieerd dan tegenwoordig? Janssen: 'Gisteren heb ik nog in een aantal vakbladen uit 1888 zitten neuzen. Het is erg grappig om te zien hoe ze er toen over dachten en welke woorden ze gebruikten'. Verder verleent Arnwald zijn medewerking aan een literatuurgids over de historische gedragswetenschappen en 'ik heb tot nu toe één keer les mogen geven.' Eigenlijk zou hij graag doorstromen naar de tweede fase, als wetenschappelijk onderzoeker, maar 'dat wordt je op deze

Arnwald Janssen manier onmogelijk gemaal^t.' Want hoe zit dat straks met de studiemogelijkheden voor 'n afgestudeerde psycholoog aan het nog maar nauwelijks tot wasdom gekomen TIAS, het Tilburgs Instituut voor Academische Studies? Als Deetman zijn zin krijgt kunnen de plannen voor enkele vervolgopleidingen in elk geval worden geschrapt.

FLITSEND Ook om die reden heeft Arnwald Janssen zich zo riJcl<sichtlos in het actiewezen gestort. 'Het is alsof er een bom naar binnen is gegooid. Ik ben verbaasd over de grote bereidheid om actie te voeren.' Janssen: 'Rector de Moor had groot gelijk: de mensen raken door deze maatregelen op alle fronten gedemotiveerd om hun werk nog goed te doen. Ik kan dan ook niet geloven dat het allemaal doorgaat. Wij verkeren nu in een strijdlustige fase van de actie, die verhuizing naar Nijmegen gaat niet door! Dat is de stemming. Het gaat om ónze faculteit en om ónze universiteit, zo wordt het gevoeld.

Als het tegenzit is er des te meer aanleiding om te tonen dat je karakter hebt. Het is de moeite waard om voor deze subfaculteit te knokken.' 'Ik geloof dat dat besef in de regio en in de politiek ook langzaam maar tamelijk zeker doorbreekt. En gelukkig komt het protest tegen de bezuinigingen op andere universiteiten nu ook los. Ik begon me al af te vragen wat een regering nog meer moet doen om mensen aan het demonstreren te krijgen'. En als je toch actie voert, doe het dan meteen goed, zo luidt het devies van Arnwald Janssen. 'Een actie moet er ook mooi uitzien. Je kunt niet aankomen met een spandoek waarop de letters druiplijnen vertonen. Dat moet modern, zakelijk, hard en flitsend worden aangepakt. Je speelt toch op het effect? Jouw universiteit moet zich profileren. Dat doe je bijvoorbeeld door felle kleuren te gebruiken en je te beperken tot één lettertype door de hele actie heen. Daar maak ik me wei druk over, ja'. Twan Geurts

BM4ENBEURS m VOORAUTOMATISERINGSPERSONEEL \ ^ De deelnemers zijn o.a.:

De Banenbeurs is en belangrijke ontmoetingsplaats voor bedrijven en geïnteresseerden in de automatisering. Op vrijdag 24 oktober van 3 uur 's-middags tot 10 uur 's-avonds en op zaterdag 25 oktober van 10 uur 's-morgens tot 5 uur 's-middags

ders, wetenschappelijke programmeurs, DB/DC specialisten, CAD/CAM specialisten, informatica docenten, informatie docenten, informatieanalisten en planners, netwerkbeheerders, ervaren computerverkopers, commercieel personeel....

dit evenement gehouden. De entree

Voor wie is de beurs interessant?

wordt in het Turfschip in Breda is gratis.

£1

De deelnemende bedrijven zullen u graag ontvangen om met u van gedachten te wisselen over uw toekomst. Een greep uit de functies die gezocht worden: programmeurs, systeem-analisten, systeembeheer-

Automatiseri ngsspecia I isten die nieuwe impulsen in hun carrière zoelcen. Schoolverlaters van middelbaar niveau en zij die een academische of gelijkwaardige opleiding hebben gevolgd.

P.T.T., D.S.M., L+T INTERNATIONAL, CONSULTING ASSOCIATES, ORDINA AUTOMATISERING, BERGLER AUTOMATISERING, MANAGEMENT SHARE B.V., ELECTRONIC DATA SYSTEMS, MERCEDES BENZ NED. B.V.

SCRIN BANENBEURS VOOR AUTOMATISERINGSPERSONEEL W\

SCREEN'86 HETBETEREALTERNATIEF VOOR U W TOEKOMST 1986

.^iJ,

V

IMMI

O)

ü

J3BI

In gesprek

de rijksuniversiteit groningen vraagt: ^H

assistent in opleiding m/v (vac.nr. 861001/2508)

bij de sectie Marktkunde en Marktonderzoek binnen de Val<groep Bedrijfseconomie van de faculteit der Economisclie Wetenschappen. Taakomschrijving: — verrichten van promotieonderzoek op het terrein van de industriële marketing. Centraal hierbij staan de bestudering van het industriële koopproces in de praktijk en het zo goed mogelijk aanwenden van de marktinstrumenten — assisteren bij het onderwijs dat door de sectie verzorgd wordt. Naast deze taken wordt een deel van de tijd besteed aan de voortgezette opleiding tot onderzoeker die door de faculteit georganiseerd wordt in samenwerking met andere economische faculteiten. Vereisten: — academicus met gedegen kennis van de Marktkunde — kennis van kwalitatieve en kwantitatieve methoden van marktonderzoek — bereidheid om een promotie voor te bereiden. Salaris, volgens ministeriële richtlijnen. Opmerkingen: De aanstelling vindt plaats voor de duur van 4 jaar. Datum indiensttreding: zo spoedig mogelijk. Nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen bij Prof. Dr RS.H. Leeflang, telefoon 050-633696 (werk) of 05908-18375 (privé) en Dr RS. Zwart, telefoon 050-633669 (werk) of 05951-3201 (privé).

Sollicitaties, vergezeld van een curriculum vitae, vóór 15 oktober a.s. te richten aan het hoofd van de afdeling Personele Zaken der Rijksuniversiteit Groningen, Postbus 72, 9700 AB Groningen, onder vermelding van het desbetreffende vacaturenummer op brief en envelop. Opgemerkt zij, dat de RUG streeft naar een grotere deelname van vrouwen in functies waarin zij thans ondervertegenwoordigd zijn.

'God dobbelt niet' is een uitspraak van Albert Einstein en is ook de titel van een bundel interviews die Max Pam met allerlei geleerden heeft gehouden. Pam bundelde 20 gesprekken: 15 hiervan hebt u al eerder in Vrij Nederland kunnen lezen; 5 stonden in NRC Handelsblad. Voor de liefhebbers van getallen: het oudste interview uit de bundel dateert uit 1976; het jongste uit 1985. Einstein zelf heeft Pam niet te pakken kunnen krijgen; God ook niet, trouwens. Waarom ging Pam met iemand in gesprek? Vaak was de aanleiding simpel: iemand ging met pensioen, of was even in ons land. De psychoanalytica Jeanne Lampl-de Groot werd in 1977 geïnterviewd omdat ze toen al heel oud was. Overigens wordt zij de laatste jaren telkens opnieuw door anderen geïnterviewd om dezelfde reden: ze wordt steeds ouder. De fysicus Gerard 't Hooft wordt in 1979 geïnterviewd omdat hij éen eervolle uitnodiging heeft gehad. Bovendien is deze natuurkundige interessant voor Pam omdat hij kandidaat is voor een Nobelprijs (een prijs die hem nog steeds niet ten deel is gevallen). In 1984 interviewt Pam opnieuw een kandidaat voor een Nobelprijs, Simon van der Meer. Nu is het raak: op de dag dat het interview in de krant komt, krijgt Van der Meer inderdaad de Nobelprijs. Pafn heeft over het algemeen mensen gesproken die van grote betekenis voor hun vakgebied zijn. Op deze regel is één uitzondering: de bundel bevat een interview met een tweederangs psycholoog. Bram Buunk. Deze vakgenoot van me stond in 1980 in de schijnwerper, omdat hij promoveerde op een proefschrift over vreemd gaan ('Intieme relaties met derden'). Het was een slecht proefschrift, maar dat weerhield Pam er niet van om eens een praatje te gaan maken. De interviews van Max Pam vind ik meestal prachtig. Pam laat zijn gesprekspartners in gewone woorden uitleggen wat de kick van hun vak is. Hij zeurt weinig over moeilijke jeugd of teleurstellende seksuele ervaringen. Toch voorkomt Pam dat zijn gespreksnoten saaie colleges over hun vakgebied gaan geven. De interviewer maakt het praten over wetenschap boeiend. Dat doet hij op twee manieren. In de eerste plaats heeft Pam een goed oor voor curiosa, kleine details die de lezer aangenaam verrassen. Verder durft Pam zo nu en dan een smerige vraag te stellen. Een paar voorbeelden van smerige vragen. Garmt Stuiveling, inmiddels overleden, was niet alleen een beroemd hoogleraar letterkunde en taalbeheersing. Garmt was ook een vurig geheelonthou-

der. Tijdens het gesprek vraagt Pam hem: 'Ü heeft nog nooit alcohol geproefd?' En ja hoor: toen het bombardement van Rotterdam was beëindigd, heeft Garmts schoonvader hem een kopje vermouth te drinken gegeven. De wiskundige Hans Freudenthal wordt uit de tent gelokt met de vraag: 'Mogen wij 'uw wiskundeknobbel even zien?' Aan overspel-deskundige Bram Buunk vraagt Pam, als uitsmijter van het interview, 'of persoonlijke ervaringen tot dit onderzoek hebben geleid'. Buunk reageert daar nogal kwaad op, en dat maakt het interview leuk om te lezen. Aan de fysicus H.G.B. Casimir, die meer dan dertig jaar bij Philips heeft gewerkt, vraagt Pam of deze geleerde dit geen mooie gelegenheid vindt om 'eindelijk het recept van de eeuwig brandende gloeilamp bekend te maken'. Op die vraag volgt een heldere uiteenzetting over de moeilijkheden om zo'n lamp te fabriceren. De interviews vormen in deze bundel een fraai geheel. Opmerkingen van de ene geleerde worden soms op een interessante manier aangevuld of weersproken door de volgende geïnterviewde. Filosoof Frits Staal, bijvoorbeeld, loopt niet weg met het werk van Heidegger. In deze bundel staat achter het intervieuw met Staal een gesprek met de taalkundige Sem Dresden. Die is juist geweldig enthousiast over Heidegger. Daarna lezen we een interview met filosoof C A . van Peursen. Hij oordeelt genuanceerd, maar positief over Heidegger. Vervolgens komt de docente logica Else Barth aan bod. In het gesprek met Max Pam zwijgt Else Barth over Heidegger. Maar haar opmerkingen over filosofie maken duidelijk, dat zij Heidegger een volstrekte idioot vindt. Wie heeft hier gelijk? Dat doet er niet toe. Max Pam geeft zijn partners de gelegenheid om de mooie en lelijke kanten van een bepaalde figuur, of een bepaalde denkwijze te belichten. Uit deze interviews komt het bedrijven van wetenschap naar voren als een zeer spannende activiteit. Bovendien lijkt die wetenschap bedreven te worden door mensen waar je heel leuk mee kunt praten. Om die indruk te wekken, moet je goed kunnen interviewen. En dat kan Pam. ^ Karel Soudijn Max Pam, God dobbelt niet: interviews. Uitg. Bert Bakker, Amsterdam 1986. Prijs: f 27,90.

WILDFESTIVAL 1986 Tijdens het wiidselzoen serveren wij een keuze van: wildgerechten Wederom ons bekende wildmenu (6 gangen) MeiHiprlJsf

5 9 a "

Ook tijdens lunchuren geopend Voor verdere informatie en/of reservering Restaurant

D E N SCHOUT

Oranjestraat 4 • Tllburg-Centrum (tussen Palelsring en Emmastraat) Tel. 013-434512-674394 Donderdag njsidag

Univers

17 oktober 1986

MEDEDELINGEN

ALG BESLUITEN UIT DE VERGADERING CvB V A N SEPTEMBER EN 7 OKTOBER 1986 1 Het College besluit aan de VSNU te berichten, dat wordt voorgesteld de bijdrage aan SURF geheel te ver delen naar rato van de rijksbijdrage per instelling Indien de meerderheid der instellin gen daarmede accoord gaat in te stemmen met de garantiestelling 1986 onder voorbehoud van goed keunng door de Universiteitsraad De faculteiten zullen er op attent worden gemaakt, dat de kosten van het gebruik van de supercomputer in 1987 worden doorbelast en dat daarmede in de facultaire begroting rekening moet worden gehouden 2 Het College van Bestuur heeft besloten mevr M Scholten en de heer A van Kalmthout te benoemen tot lid van de Klachtencommissie, de heren J Sijben en W van de Eisen tot plv lid, en mr L Schellekens tot plv voorzitter 3 Het college zal aan het Assennsti tuut berichtten in beginsel met voorbehoud van bestaande budget taire competenties bereid te zijn tot participatie post doctorale opleiding internationaal/communautair recht 4 Het college zal een vijftal aanvra gen indienen bij de K N A W 5 Het college zal het eindadvies van de projectgroep wijsbegeerte voor advies toezenden aan de faculteits besturen 6 Het college zal aan de U raad doen toekomen een aanvullende analyse m.b t het concept AFS 7 Het college zal het jaarverslag 1985 van het Steunfonds ter kennisgeving aan de U raad zenden 8 Het college heeft besloten een subsidieaanvraag ter grootte van f 44 000, — te doen bij de Stichting Steunfonds voor de dekking van het tekort op het bureau van het TIAS 9 Het college heeft besloten prof dr J van Wezel te benoemen tot lid van de ABAC 10 Het college zal aan de U raad doen toekomen een voorlopige af sluitende rapportage inzake het INW 11 Het college zal een voorstel inza ke het netwerk kwantitatieve economie aan de U raad doen toekomen t b V de vergadering van 23 oktober 1986 12 Het college zal de U raad infor meren over de resultaten van de der de raming 1986 personele lasten HERHALINGSBERICHT DIENSTRADENVERKIEZING 1986 Het stembureau belast met de verkie zingen van de dienstraden brengt ter openbare kennis dat in de penode ok tober 1986 november 1986 de ver kiezingen van de dienstraden zullen plaatsvinden Informatie omtrent de dienstraden is verschenen in Univers van 12 september 1986 en in een af zonderlijk schrijven van 3 september Jl De vaststelling van de kiezersre gisters heeft intussen plaats gevonden De kiezersregisters liggen ter in zage op de secretariaten Informatie IS nog te verkrijgen bij de voorzitter van het Stembureau, kamer B 1115 Onderstaand volgt een overzicht van de verdere procedure - indienen van kandidatenlijsten op 20 oktober 1986 op B 1115, formulieren voor de kandidaatstel ling zullen de secretariaten worden I toegezonden Zij zijn ook verkrijgbaar

Univeca

op B 1115 vanaf 14 oktober 1986, 20 oktober onderzoek kandidaten lijsten, 22 oktober besluit inzake geldigheid kandidatenlijsten schrapping kandidaten, om 12 00 uur, Portrettenzaal, 23 oktober oproepen intern de deur uit, - 28 oktober zitting stembureau bij de diensten op verschillende plaatsen, zoals nader aangegeven op de oproepkaarten en in Univers, stem biljetten worden daar uitgereikt, 30 oktober telling, B 602, 5 november uitslag verkiezingen/ vaststelling proces verbaal 14 00 uur Portrettenzaal, 5 november toezending proces verbaal aan diensthoofden Verkiezingspropaganda vindt niet plaats via Univers Voor propaganda kosten dient men zich tijdig vooraf te verstaan met de dienstleiding Het stembureau Tilburg, oktober 1986 MEDEDELINGEN V A N U I T DE DIENST PERSONEELSZAKEN 1 Wijzigingen ABP wet Met ingang van 1 oktober 1986 is de Algemene Burgerlijke Pensioenwet gewijzigd Degene die nog geen 25 jaar is en A B P gerechtigd wordt, bouwt pas diensttijd op voor het ou derdomspensioen met ingang van de eerste dag van de maand waarin hij/zij 25 jaar wordt Men kan tot die datum (en ook daarna) wel aanspraak maken op invaliditeitspensioen en weduwen- en wezenpen sioen Men betaalt tot het bereiken van de eerste dag van de maand waarin men 25 jaar wordt, ook slechts 1 % van de bijdragerondslag Degene die, jonger dan 25 jaar, al ambtenaar was in de zin van de oude ABP wet, blijft dat tenzij er een on derbreking van meer dan 1 jaar in het A B P ambtenaarschap komt Eventuele nadere informatie is te verkrijgen bij de dienst personeelszaken 2 Assistenten in opleiding Met ingang van 1 september 1986 is de A M v B inwerking getreden die de rechtspositie van de AIO regelt Het IS daarbij horende statuut is in middels door het College van Bestuur met ingang van 1 september 1986 vastgesteld Dit statuut is aan de fa culteit toegezonden Tilburg, 6 oktober 1986

FVRIJETIJDSW. VRIJETIJDSWETENSCHAPPEN Voor studenten van de studierichting Vrijetijdswetenschappen, maar ook voor andere geïnteresseerden, zal op donderdag 23 oktober a s een introductie- en kennismakingsdag gehouden worden Gedurende het ochtend gedeelte verzorgt dr Th Beckers van de LUWageningen een lezing onder de titel 'Wie met werkt zal met spelen' Gedurende het middag gedeelte kan kennis worden gemaakt met een aan ta potentiële beroepsvelden voor af gestudeerden van de studierichting Vrijetijdswetenschappen Dit aan de hand van inleidingen gepresenteerd door vertegenwoordigers uit de di verse beroepsvelden (onderwijs en onderzoek, planning en beleid, mar keting en management) Het ochtendgedeelte vindt plaats van 10 00 uur tot 12 00 uur, het middag gedeelte van 13 00 uur tot 16 30 uur Het geheel wordt gehouden in zaal SZ 174 en wordt afgesloten met een kennismakingsborrel Voor meer informatie kunt u terecht bij ir H Mommaas, S-21, tst 2772

f n,\

JUR JURIDISCHE I N F O R M A T I C A Vanaf 22 oktober wordt de tweede serie colleges Juridische Informatica gegeven Voor onderstaande groe pen kan men zich nog intekenen woensdagavond van 18 45-20 30 uur - donderdagmorgen van 8 30 10 30 uur - donderdagmorgen van 10 30 12 30 uur Wie aan de cursus wil deelnemen kan zich opgeven voor een van de hierboven aangegeven groepen Dit kan 's morgens tussen 9 00 en 12 30 uur op kamer B 922 of de gehe Ie dag telefonisch op tel nr 013-662502 (uiteraard alleen op werkdagen) Voor de eerste bijeenkomst (resp op 22 en 23 oktober a s ) moet worden bestudeerd de literatuur behorend bij onderdeel 1 inleiding, zoals vermeld in de Reader Jundische Informatica, die verkrijgbaar is bij het diktatenma gazijn Voor nadere informatie kan men zich wenden tot mr J Nouwt, kamer B 727, tel 013 662792 N I E U W E LITERATUUROPGAVE HANDELSVERKEER FAILLISSEMENT 1986-1987 (Handelsrecht A=Privaatrecht H-B) - Handelsverkeer en Faillissements recht 1986 1987 Deel 1 Betalinsverkeer, Dictatenmagazijn KUB, dictaatnummer 650 86 144 G van Empel, Betaling, waardepapier en documentair krediet Kluwer, 1985 Handelsverkeer en Faillissements recht 1986 1987 deel II A Faillisse ment, Dictatenmagazijn KUB, dic taatnummer 650 86 145 Handelsverkeer en Faillissements recht 1986 1987 deel II B ° Faillisse ment fiscaal Dictatenmagazijn KUB, dictaatnummer 650 86 151 A M J van Buchem Spapens, Faillissement en Surseance van betaling volgens B W e n N B W WEJ Tjeenk Willink, tweede druk, 1986 Handelsverkeer- en Faillissementsrecht 1986 1987 Deel III A ° ° Ver voer Dictatenmagazijn KUB, dic taatnummer 650 86 146 Handelsverkeer en Faillissements recht 1986 1987 Deel III B ° ° Wet teksten Vervoer Dicatenmagazijn KUB, dictaatnummer 650 86 150 - G van Empel ° ° Goederenvervoer over zee en over de weg Kluwer, 1986 - Handelsverkeer en Faillissements recht 1986 1987 Deel IV °° Verze kenng Dictatenmagazijn KUB, dic taatnummer 650 86 147 - P L Wery ° ° Hoofdzaken van het Verzekenngsrecht Kluwer, zesde druk, 1984 ° Alleen verplicht voor studenten fiscaal recht tweefasenstuctuur en oude stijl °° Niet verplicht voor studenten fis caal recht tweefasenstructuur en oude stijl (vijfjarig programma) Zie hierover pag 2, Ten geleide, punt 2, in de syllabi HUWELIJKSGOEDEREN- EN ERFRECHT (keuzevak) De tentamendata voor het keuzevak Huwelijksgoederen en erfrecht zijn de volgende donderdag 11 december 1986 dinsdag 19 mei 1987 dinsdag 18 augustus 1987 telkens om 14 30 uur Aanmelding dient te geschieden respectievelijk vóór 1 november

1986, 1 apnl 1987 en 1 juli 1987 en wel door het van bij te schrijven op een blanco regel van het aanmeldingsfor muller van de verplichte vakken INLEIDING BESTUURSRECHT In tegenstelling tot wat de syllabus Inleiding bestuursrecht vermeldt, vindt het eerste hoorcollege voor deeltijdstudenten met op 21 oktober maar op 28 oktober 1986 plaats De aanvang van de hoorcolleges wordt dus een week opgeschoven Eventuele inlichtingen P Zoontjens, tst 2469 V A C A T U R E S S T U D E N T LID ONDERWIJSCOMMISSIE In de onderwijscommissie bestaan twee vacatures voor student-lid Studenten die belangstelling hebben in deze commissie zitting te nemen, kunnen over de werkzaamheden van de commissie nader inlichtingen ver krijgen bij de secretaris van de onderwijscommissie, m w mr I T Tigchelaar, kamer B 924, telefoon 013 662745 Voor aanmelding als lid kan men zich schriftelijk wenden tot het bestuur van de faculteit der rechtsgeleerdheid. Hogeschoollaan 225, 5037 GC Tilburg CAPITA SELECTA BURGERLIJK RECHT C U R S U S J A A R 86/87 De vakgroep Privaatrecht zou graag willen weten hoeveel studenten van plan zijn het vak Capita Selecta Bur geriijk Recht in het 2e semester (1987) te gaan volgen De hoeveel heid studenten is bepalend voor de innchting van het vak (het aantal groepen, het aantal docenten e d ) De vakgroep Privaatrecht verzoekt u daarom zich te willen aanmelden voor het vak (dit is met bindend) bij de vakgroepsecretaresse, kamer B-920, tel 013 662281, voor 1 november 1986 De vakgroep Privaatrecht hecht er aan u erop attent te maken dat van u, gezien de aard en inrichting van het vak, venwacht wordt dat u gedurende het semester zeker meerdere da gen per week aan de voorbereiding van de colleges zult besteden CAPITA SELECTA BURGERLIJK RECHT C U R S U S J A A R 85/86 De derde kans van het tentamen Ca pita Selecta Burgerlijk Recht cursus jaar 1986, 2e semester zal voorals nog m verband met het te verwach ten gering aantal deelnemers monde ling worden afgenomen Het onderdeel vermogensrecht en het onderdeel huwelijksgoederen en erfrecht, personen en familierecht zullen op verschillende dagen tijdstippen worden getentamineerd Voor het onderdeel vermogensrecht zal iedere kandidat die nog een on voldoende heeft staan, schriftelijk worden opgeroepen Zij die, ook al hebben ze een voldoende, toch aan de derde kans willen deelnemen, dienen zich op te geven bij Mr J P Bor des, tel 013 62746, uiterlijk 14 no vember 1986 Voor het onderdeel huwelijksgoederen en erfrecht personen en familierecht dient een ieder die aan de derde kans wil deel nemen (of men nu al een voldoende heeft staan of met) zich aan temelden bij Mr P Vlaardingerbroek, tel 013 662032, uiterlijk 14 november 1986 Bedenk dat voor 1 januari 1987 voor alle onderdelen een voldoende be haald moet zijn (afgezien van de vrijstelling voor huwelijksgoederen en erfrecht en/of personen en fami lierecht), wilt u een voldoende cijfer voor het vak Capita Selecta Burgerlijk Recht kunnen halen

WIJZIGINGEN COLLEGEROOSTER Het college Burgerlijk recht A voor deeltijdstudenten op woensdagen van 18 45-21 30 uur is verplaatst naar zaal AZ 117 (was zaal AZ 9) Het college Economische en mi lieustrafrecht is verplaatst naar don derdag ( l x per twee weken) van 8 30-10 30 uur in zaal PZ 209 Het vak Medezeggenschap en rechtspersonen (functioneel keuzevak) op woensdagen van 9 30 12 30 uur IS verplaatst naar zaal SZ 174 Het vak Verkeersstrafrecht is ver plaatst naar woensdagen van 15 30 17 30 uur in zaal SZ 31

fQ

SPW PROPEDEUSE Het 2e practicum Fysiologische Psychologie vindt in week 12 plaats Het practicum voor de deeltijdsstudenten IS op vrijdagavond 21 november 1986 in plaats van woensdagavond 19 no vember 1986 DOCTORAAL Het tentamen Functieleer voor stu denten met MO B vooropleiding over Matlin Cognition vindt plaats op dinsdag 18 november 1986 om 18 30 uur in AZ 10 De vaardigheidscursus Interview en Enquête vindt dinsdagmiddag van 15 30 17 30 uur voortaan plaats in SZ 29 en SZ 22 I p V SZ 28 Het college Methodenleer vindt op vrijdag 24 oktober 1986 plaats in AZ 115 i p v AZ 117 van 16 00 18 00 uur Let op de gewijzigde aanvangstijden C O L L O Q U I U M VAKGROEP FUNCTIELEER, ONDERWIJSPSYCHOLOGIE EN E R G O N O M I E Datum Tijd Plaats

dinsdag 21 oktober 1986 15 00 uur CZ 104

Roxane Moonen Ergonomische aspecten van kleurgebruik bij teletekst en viewdata, ver slag van een semesteronderzoek bij het IPO Aansluitend Presentatie van het onderzoek van de vakgroep

CIF OPGAVE SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S PROPEDEUSE/DOCTORAAL Indien op de aanmeldingsformulieren t b V de schriftelijke tentamens vakken ontbreken dient u deze op het formulier bij te schrijven Het doctoraaltentamen Sociale filosofie van dr H van Erp zal i p v schriftelijk, zoals aangekondigd in de studiegids pag 33, mondeling wor den afgenomen in combinatie met een werkstuk De Doctoraalexamencommissie heeft de data van de schriftelijke doctoraaltentamens voor het collegejaar 1986/1987 als volgt vastgesteld Geschiedenis en tekstlezing van de antieke wijsbegeerte 14 januari 1987, 19 augustus 1987 Geschiedenis en tekstlezing van de middeleeuwse wijsbegeerte 3 juni 1987, 26 augustus 1987 Taalfilosofie 19 december 1986, 21 augustus 1987 Intentionele logica en logische grammatica 10 juni 1987, 24 augustus 1987 Logica en theoretische informatica (BIK) 27 mei 1987, 17 augustus 1987

17 oktober 1986

MEMO

Studentenx HOMOSEKSUALITEIT DOOR DE EEUWEN HEEN In het kader van de cyclus Homoseksualiteit en Wetenschap vrndt donderdag 23 oktober een lezing plaats door mevr. drs. Judith Schuyf over 'Homoseksualiteit door de eeuwen heen'. Judith Schuyf studeerde geschiedenis en prehistorie in Leiden en werkte als wetenschappelijk medewerkster historische geografie in Utrecht. Op het ogenblik is zij coördinator van de Werkgroep Homostudies van de Rijksuniversiteit Utrecht. Judith Schuyf is bezig met het onderzoek 'Leefwereld en emancipatie en lesbische vrouwen in Nederland (1880-1980)'. In haar lezing zal zij vooral ingaan op lesbische geschiedenis. De lezing begint om 20.00 u. en vindt plaats in zaal AZ 6. De toegang is gratis. Inmiddels zijn ook de bundels met begeleidende teksten gereed. Ze kunnen na lezing worden afgehaald. Ook voor mensen die niet vantevoren op de bundel hebben ingetekend, bestaat de mogelijkheid deze aan te schaffen. Kosten: f S, — .

Menu

n

AIESEC STAGES AIESEC is een internationale studenten-organisatie die tracht een brug te slaan tussen de overheid en de studentenwereld anderzijds. Dit doel tracht ZIJ te bereiken d.m.v. het organiseren van projekten, zoals de China-dag j l . en de bedrijven informatie dag, en van een internationaal stage-uitwisselings programma. Voor dit stage-uitwisselings programma zoeken wij gemotiveerde studenten die tussen maart 1987 en februari 1988 voor een periode van tussen de 6 weken en 1 Vi jaar een stage willen lopen in een van de 63 aangesloten landen, en wel op elk mogelijk terrein binnen de (bedrijfs-) economie en de bestuurlijke informatiekunde. Alle geïnteresseerde, nog niet afgestudeerde studenten worden uitgenodigd te komen naar de informatieve bijeenkomst op donderdag 23 oktober m CZ 104 om 14.00 uur.

AIESEC Op woensdag 22 oktober a.s. komen enkele mensen van de E.A.P. (Ecole Européenne des Affaires) uit Parijs en Nederland naar Tilburg om informatie te geven over de 3-jarige management-opleiding in Parijs, Oxford en Berlijn. Geïnteresseerd in dit internationale MBA-programma' Kom dan op woensdag 22 oktober naar de informatieve bijeenkomst in CZ 217 om 14.30 uur. Meer informatie te verkrijgen bij: Ch. van Kempen, tel.: 04920-52156 of AIESEC-Tilburg, Kamer B 729, tel.: 013-662573.

{NAAMDAG 20-10 toma*enp8pr*kaso8{> s a u c t ^ o f sp^Sapje - vteesjws bloemkoöt mêt kaa3«8«$ «f sprtiitjes aaf dsppetkroltettsfi o f gekookt» aardappelen V e g : tahoe met kads - ö)oemkooi agrdappeikroketten DiNSÖAG 2 i 'O hejoefe ch^mptgflonsoep - vissoep r<a$) goret>g - kroepoek - saté

mét «ftdijvïs - geköökts aardappelen V « | | : nas) gorêng - kfoepoek - saté seroendeng - bartsan WOENSDAG 5 2 - W b o u t i l o r t s o ^ - spinszteSöep gepaneerde ktpfiiet of feverrggdut spérctebooflties met mass o f bleeksetder iesa tade patates (rïtes of lekoöfete aardapfïef^ V s g : bJaderdeeg m e j avocadö + soja spercisfaoontjes - )pataje$ frite$ DOK DER DAG 23-10 haktere aapsrgesoep - kippecfèmesoep gevulde paprika rrjet tomatensaws spagtiett* - b r o c c o i gebakken scftelvts - beamaisesaus rauwkostssïade q e k o o t e aardappelen Vog: courgetta sft tomatensaus broccoli - spsghettf VRIJDAG 24-10 karjbonatte é la bonna femme köfffsragöyt met cfopsrvrtan gekookte aartfeppefen V a g : kaassouffSê gemengde sla ksrne.saus gekookte aardaDpelen

ECONOMETRISTENDAG Op donderdagmiddag 23 oktober wordt in het gebouw van de Katholieke Universiteit Brabant de zeventiende econometristendag gehouden. De econometristendag is in het teken geplaatst van de kwaliteitszorg in de organisatie. Aandacht zal worden besteed aan verschillende aspecten van de kwaliteitszorg in de bedrijfs- en overheidsorganisaties, met name aan de meting van de kwaliteit van een product of dienst en aan de optimale kwaliteitsbeheersingsystemen in bedrijven en overheid. Inleiders zijn: Ir. W . ter Hart, Voorzitter Stichting NEHEM-MANS Drs. N. Lemmens, Stichting M A N S Drs. M. de Hond, Directeur Marktbureau Interview C. Spranger, Hoofd Kwaliteitsbeheer VOLVO Dr. J . Dik, Kwaliteitsbeheer VOLVO Na de voordrachten zal er een forumdiscussie plaatsvinden. Prof. dr. P.A. Verheyen zal dan als forumleider optreden. Plaats: Katholieke Universiteit Brabant ( v / h Kath. Hogeschool Tilburg), Hogeschoollaan 225, Tilburg. Aanvang: 13.00 uur. Men kan zich voor deze dag aanmelden door ^ 6 0 , — over te maken op bankrekening RABO 12.03.42.359 (gironummer bank: 111412) t.n.v. Dr. C.J. Verhoeven, Heeze. Na ontvangst van het inschrijfgeld wordt het programmaboekje toegezonden.

die zich ten doel heeft gesteld om jstudenten vóór hun afstuderen reeds in het bedrijfsleven te integreren. Je moet hierbij denken aan part-time opdrachten op j o u w eigen vakgebied, die je naast je studie kunt uitvoeren. Wil je meer weten, kom dan eens langs op ons kantoor. Je kunt je vrijblijvend en kosteloos bij ons inschrijven: gebouw O, kamer 7, tel.: 013-635612

LEZING VOOR BELEGGERS Beleggingsstudieclub'de studiebeurs' is een vereniging van studenten die geïnteresseerd zijn in alle aspecten van beleggen. Daartoe organiseert zij verschillende activiteiten, zoals: bezoek van beurs en 'Dag v / h aandeel', bedrijfsexcursies en lezingen. Voor donderdag 23 oktober staat een lezing op het programma van beleggingsanalist Jan Bruin. Onderwerp van de lezing is jaarverslag- en informatie analyse. Hij zal o.a. ingaan op de fundamentele en technische analyse. entree: f 1,50, plaats: AZ 06 tijd: 13.30, 23 okt. STUDENTENKERK M A R A N A T H A Spreekuren: dinsdag 16.00-17.00 uur (Han Oude Munnink), donderdag 18.00-19.00 uur (Hub Lenders), plaats: Maranatha, Prof. Cobbenhagenlaan 19, Tilburg. Open huis: Elke eerste en derde vrijdagavond van de maand houdt Maranatha 'open huis' vanaf 20.00 uur. Er is gelegenheid informeel kennis te maken met de studentenkerk, en beter nog: met elkaar. De koffie staat klaar, en naar wens iets anders koud. Diensten in de studentenkerk: In elk geval gedurende de college-periode is er elke zondagmorgen om 11.30 uur precies een euchanstie-vienng. Tijdens deze vieringen is er crèche. Om de twee weken worden deze vienngen mede verzorgd door het studentenkoor o.l.v. Louis van Tongeren (adres: Molenboschstraat 10, tel: 363549). Tijdens de overige vieringen begeleidt een kleine cantorij de gemeentezang. - Zondag 19 oktober 11.30 uur dienst. Voorgangers,: H. Witte en H. Lenders. Thema: Handen omhoogi Studentenkoor verleent medewerking. - Vrijdagavond 17 oktober is er vanaf 20.(X) uur open avond.

SporU SPORTCENTRUM Coopertest Op donderdag 23 oktober wordt weer de eerste Coopertest gehouden. Deze test welke je loopconditie meet bestaat uit een 12-minuten loop. In deze 12 minuten moet je proberen een zo'n groot mogelijke afstand af te leggen. De door jou afgelegde afstand wordt gerelateerd aan een tabel zodat je kunt zien hoe jouw conditiepeil is. Als je mee wilt doen dan moet je op 23 oktober om 14.30 verzamelen in de sporthal.

INTEGRAND

Bailmirrton

Je studeert bedrijfseconomie, je bent in de laatste fase van je studie en je vindt je afstudeervakken wel interessant, maar toch zou je graag eens iets met al je opgedane kennis in de praktijk willen doen. Integrand is een non-profit organisatie voor studenten door studenten.

Er IS nog volop gelegenheid voor deelname aan de cursussen op maandag, dinsdag en donderdagmiddag op nivo 2 en 3. Ook kun je vrij spelen tijdens de lesuren. Kom langs. Schaatsen Het IS weer zover! De ijzers kunnen weer uit het vet. Of

Univers

het nu vriest of dooit het maakt niet uit. ledere maandag en donderdagmiddag wordt er geschaatst op de kunstijsbaan in Eindhoven.. Deze schaatstrainingen worden gegeven door Erik Kamps en Rob Pauel. Twee schaatsfanaten die ook jou de fijne kneepjes van de schaatstechniek zullen bijbrengen. De trainingen vangen aan op maandag 27 oktober. Het vertrek is om 13.15 uit de sporthal. Als je mee wilt dien je je van te voren op te geven bij: Erik Kamps 013-434493.

INFORMATIE W I N T E R S P O R T K A M P E N 1987 In samenwerking met 'Sportief' organiseert het Sportcentrum K.U.B, voor de 3e keer een wintersportkamp naar Mallnitz (O). In verband met de enorme belangstelling voor onze kampen zijn er dit jaar twee kampen georganiseerd. 1) Vertrek vrijdag 23 januari 1987 om ± 18.00 uur. Aankomst Tilburg 1 februari 1987 om ± 17.00 uur. Verblijf in Pension Romatenblick en in Pension Gruberhof. 2) Vertrek vrijdag 30 januari 1987 om + 18.00 uur. Aankomst Tilburg 8 februari 1987 om ± 1 1 . 0 0 uur. Verblijf in Hotel Bellevue. Kosten Kamp 1) - Beginners f 690,— - Half gevorderden en gevorderden f 790,— Kamp 2) Beginners 730, — - Half gevorderden en gevorderden f 830,— Niet sportkaarthouders betalen f 35,— extra. N.B. Beginners zijn diegenen die nog geen enkele ski-ervaring hebben. Voor deze prijs krijg je: - vervoer per touringcar - verblijf op basis van half pension - 2-, 3-, of 4-persoonskamer met douche of bad en toilet - 5 dagen skiles (beginners 5 Va dag) - ski's, stokken en skischoenen - liftkaart voor 8 dagen N.B. Degenen die eigen ski's hebben krijgen /^ 50,— korting. Sportkaarthouders hebben de mogelijkheid om vanaf half november op woensdagavond van 17.00 tot 18.00 uur deel te nemen aan ski-gymnastiek. Deze trainingen worden gegeven door A d van Brakel in de Sint Maartenschool. Inschrijving in het sportcentrum.

T.O.V. S T U D E N T E N T E N N I S De tennisondervereniging van het Tilburgse studentencorps St. Olof heeft nog enkele plaatsen vrij voor het komende winter&zomer seizoen 86/87. Voor / 85, — krijgt U 25 weken overdekt & 20 weken openlucht-tennis. Tevens wordt de mogelijkheid geboden om diverse tournooien te bezoeken. Waarschijnlijk gaat dit gebeuren zich afspelen op donderdag. Voor aanmelding of meer info bel Koenraad de Klerk 013-673362 en evt. Mare Rouppe v . d . Voort 013-365430.

OKTOBBR VmjöAÖ 17 OiKTOSgft sd^aktecolïege pföï.dr. tM. Janssen s.j. Moorderiigt, 23<00 attr; 'f^aface of Svwng* met Sltckaphönlos. Schottwbvr^^ :^,I6 «ar; 'Clawgo' van Qogthev liagier Stephar» Kimmïg» Seho«wl)«r<». 2&<4&«ör, studia; '0e Torenapaler*' met 'The shadow |»oj£'» (t/m ï8-10i, l a Travlata' van Luis Bysuel htm 21-m ScilOttWtHtrs, 52.15 aar: 'Carmefl' V80 tuis Banuel Jt/m 7Z-Wi, ZATÊROAÖ Ï8 OKHOem Mootówttgt, 21.3Q mt', Cttrtte *ito^ fteld 6' Band. Vewpfosfamma £d«teiitier, 21,30 u«ï: Gröepenpresentat» m.m.v, Muziekkantemtóntksb Care for m»ln«ö. jSchouwiHtrg, 20,15 ««r: 'Canmen Jones', rseger-musical van Qsoar Haftwuefetein *{ nsaar 'Carnser»' van BONDAG 19 OKTOBER i0»i»ntt»r, 1^*00 aar: CaHo <fe VWjsIcwartet mat Harry Varbeke: jaaa:, Sciioüwbargr 12.3öaur: KofiRaooiv <»rt vat* «la S»M,£»T. dopr Theedor* <vioöl> m Cartos Moerdijk {piano). Werken vaa Seethoverj, De Kfertteo MAANDAQ 20 OKTOSm ilnlversfteNltr 12.35 aur, a«ta; Maarten Afterw Ouanet-Ofö. Stud, <3ef». OtNSpAÖ 21 OKTOBER S0fa«>i4Vid»tr9, 20,16 ««r; ir»t, i^ieu-

v»e Scène met ISzabeöi^ vaa Dario Eo, is eeft «gift van Cfearfaa Cornette es Mftfe Umêrijnden. . 't Vm^4 21.00 «un Utefwen v»t* <fefl <l»m tnat 'Max, of hoe of waf. WOBt&DAS 22 OKTOeefi E«elaRtler,lT.a08«r: Open podium tn het tefeen van de Wöe$. Sehotiwfcwrg, 2Q.0O mv. «(«tNufe: 'De vogtómsns* +" 'Reciuiem' vAri Luis ettnue),' DONDERDAG 23 OKTOBER UHlver«lt^t, I3v30 asr, B-^SÊ.: Verï ^ d e r s i g Univetaittiltsraad. ÜBiwersftelt:, 20.00 uur, AZ-S; Le2Big door Jttdith Stóhuy* w a r 'HomoseJtsuafit^ Cfoör d e eeuwen heen'. ü m v e r s i t e S t 13,30 uar, AZ-10r l ^ zing doof <»recis-Joa»f Wittw^ees over 'Po$tniodemisRje is faeeldesde l<öt«t ef» archïtectutir'. Org, S t a d . Öen. Faf<J«-tiM»at0r,Vo)mr. 18,2©.30öur: Cabaret 'Var» WaartJerÉiefg', Schouwburg!, 2Ö.15 u«rt R<*ert Paul met zïjf» nieuwe one-niaft^show 'gefckefwfeik", iSchoBwburg^ :X^M UW, «tiKÜö: Mime-speter Paul C(8r|<.

«<dlOMwb«rg, 20.00 mn Rlmhtiis: 'Mdière* van U«i$ &«naö« W(n

17 oktober 1986

VfiMDAQ 24 OKTOMR $choBwl>t>r9r ^ J S «UR Raamtneater tmt 'De Spaartse BrabsfKJer'- Regie; Waiter Tiaeraans. Scteoowbufg, 20.-«5 uür, studk>; 'Crosstng' en 'öolverv^ Beeldeode 'kaftst er» eteetrot^ische m«ziefc.

b

y^O^QO^ STUDIUM GENERALE

Maarten Altena Quartet Dinsdag 21 oktober, 12.30 uur, aula Het Maarten Altena Quartet ontwikkelt sinds haar ontstaan een muzikaal concept waarin compositie en improvisatie als gelijke elementen door elkaar heen lopen. De musici vergeten als het ware waar compositie eindigt en improvisatie begint. Klassieke stijlen en technieken worden in een anarchistische context geplaatst. Clichés in de vorm van trucjes en gimmicks worden in nieuwe kaders geplaatst, vrolijk huppelende melodietjes worden in mootjes gehakt en doorspekt met kale tonen en ruige klanken. Deze mengeling van ernst en luchthartigheid zorgt voor een ironisch werkende combinatie van verrassing en verwarring. STUDIUM GENERALE

Inentificazione di una donna RIm, dins<lag 21 oktober, 20.00 uur, zaal AZ 10 Regie: Michelangelo Antonioni ltali« 1983, 131 min. kleur Een filmregisseur bekijkt het leven om hem heen door de zoeker van zijn camera. Na enkele voorafgaande waarschuwingen verdwijnt de vrouw die hij liefheeft spoorloos. Hij gaat op zoek, met de imaginaire zoeker houdt hij de realiteit van de wereld van zich af en de vrouw die hij zoekt en identificeren wil is de hoofdrolspeler voor zijn nieuwe film. STUDIUM GENERALE

Postmodernisme Donderdag 23 oktober, 13.30 uur, zaal AZ 10 Postmodernisme in beeldende kunst en archhectuur door FransJozef Witteveen (docent Academie Beeldende Kunst Tilburg) De cirkel lijkt gesloten. Het Postmodernisme, dat zich destijds verzette tegen het zielloze l'art pour l'art van het Modernisme, is inmiddels zélf een stylish style geworden. De elegante en amusante trendy producenten van de postmoderne ontwerpburo's staan als kleinodiën uitgestald in de modieuze interieurs van de nouveau riche. In de architectuur zijn de postmodernistische clichés het smakelijke luchtige sausje, waarvan langzamerhand elke student bouwkunde het recept kent. Ook aan de beeldende kunst is de burleske postmoderne polonaise niet voorbij gegaan. Achter deze bonte en zorgeloze maskerade verbergt zich echter een ernstig en rusteloos zoeken naar nieuwe uitgangspunten. De nomadische kunstenaar heeft slechts een voorlopig rustpunt gevonden in deze vrolijke schijn. Maar ondanks alles lijkt ons dagelijks bestaan er althans visueel een stuk plezieriger op te worden. FARCE THEATER

Van Waardenberg Farce Theater Volststraat 18, tel: 362457, donderdag 23 oktober, aanvang 20.30 uur, toegang f 3,50. Het Rotterdamse tweetal van Waardenberg (ex-van Santen en van Santen) en de Jong (bassist) schetst in 'Begin maar vast' een op het eerste gezicht simpel verhaal over de ontUnivers

moeting van een pasgetrouwd echtpaar met een muzikant. Deze ontmoeting leidt tot bizarre misverstanden, absurde spanning, verstilde momenten, ontluikende liefde en vooral dijkdoorbrekende humorgolven. BRABANTS NATUURMUSEUM

Muskusrat Als het aan de Muskusrat lag... veranderde Nederland in een moeras. Dat is de titel van de videofilm die ieder uur wordt vertoond in het Brabants Natuurmuseum. Dat is ook het thema van de rest van de tentoonstelling over de Muskusrat. Het is geen lelijk dier, net is een lekker dier, maar het kan onnoemelijk veel schade aanrichten. De tentoonstelling over de muskusrat wordt vertoond in een van de kleine ruimten op de begane grond, leder uur wordt een achttien minuten durende film gedraaid. De expositie vertelt over de oorsprong, de voortplanting en de levenswijze van de muskusrat, maar legt steeds de nadruk op de negatieve gevolgen. In de ruimte staan ook in alle duidelijkheid een aantal vallen met dode inhoud opgesteld. De Muskusrat, ook wel Bisamrat genoemd, komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. In 1905 werd hij in Europa ingevoerd ten behoeve van de bonthandel. Bij gebrek aan natuurlijke vijanden en door de snelle voortplanting (een zesjarig vrouwtje kan al 184198 nakomelingen hebben geproduceerd), verspreidde hijzich snel over het Europese continent. In 1937 werd de Muskusrat in Nederland officieel tot schadelijk dier verklaard. In 1941 werd het eerst wilde exemplaar gevangen en vanaf 14 mei 1981 is het beest vogelvrij verklaard. Aanmelding van zijn aanwezigheid is verplicht en elke ingeleverde muskusrat is goed voor een premie van zeven gulden vijftig. Wanneer er een familie wordt gesticht, zal de woning steeds verder worden uitgebouwd door de aanleg van een uitgebreid gangensysteem en grotere nestkommen. Zo kunnen hele oevers en dijken ondergraven worden, maar ook onder auto- en spoorwegen bouwt het beest graag zijn nest. Zo kan er gevaar heersen voor de waterstand-, en zodoende voor land- en tuinbouwgewassen en beschermde natuurgebieden-, voor verzakking van wegdek, landbouwmachines die kantelen of vee dat wegzakt. Jammer dat de tentoonstelling zo'n eenzijdig beeld ophangt van de muskusrat. NieJts herinnert aan het feit dat muskusratten ook enkele erg nuttige kanten hebben, een schakel zijn in de voedselketen en zoals mollen gratis zorgen voor het draineren van velden en weiden. Geen woord over de culinaire kwaliteiten van dit lekker dier waarvoor je in de betere restaurants in sommige landen beslist veel meer betaalt dan de zeven gulden vijftig die je er hier voor krijgt. Susanne Rakels

STADSSCHOUWBURG & 'T HEKS

'If it is good, it must be from Belgium' Een regering pakweg langer dan een jaar op de been houden kunnen ze niet, maar lekker bier brouwen en frieten bakken kunnen ze wel. Sinds 1980 blijken Belgen plots ook toneel en opera te kunnen spelen, althans de belangstelling van het buitenland voor de vernieuwende rol van het Belgische 'post-modernistisch theater' groeit nog elke dag. Theater Is 'n niet onbelangrijk Belgisch exportproduct geworden en dat merk je aan de programma's van internationale festivals, of het nu in Hannover, Polverigi, Barcelona of Los Angeles Is, overal wordt met belangstelling uitgekeken naar de nieuwe producties van RosasFabre, Epignonentheater of Akt/Vertlkaal. In het spoor van de enkele jaren geleden ontplofte 'moedergroep' Radels maken deze groepen toernees langs theatersteden zoals New-York, Londen, Milaan. Onlangs schreef een theatercriticus van The NewYork Times 'If it Is good. It must be from Belgium'. Nederland krijgt vooral de meer taalgebonden Vlaamse groepen over de vloer zoals De Witte Kraai en de Mannen van den Dam en ook voor deze groepen is het enthousiasme groot. Op de Tllburgse podia van de stadsschouwburg en 't heks komen de volgende twee weken vijf Belgische groepen op bezoek. De stadsschouwburg brengt De Internationale Nieuwe Scène met het stuk 'Elizabeth' (21 oktober), het Raamtheater met Bredero's 'De Spaanse Brabander' (24 oktober) en danser/choreograaf Mare Vanrunxt (27 oktober). In 't heks spelen de Mannen van de Dam 'Max, of hoe of wat' (21 oktober) en De Witte Kraai 'Le diable au corps' (28 oktober). Daarmee is duidelijk dat de stadsschouwburg - Vanrunxt buiten beschouwing gelaten een voorzichtige aanpak volgt en twee vaste waarden van vóór de recente vernleuwingsgolf uitkiest. Zowel de Internationale Nieuwe Scène als het Raamtheater brengen feestelijk, volks, eenvoudig, hartverwarmend etc. theater waarin de acteursprestaties open doekjes afdwingen. Maar een rol van betekenis in de vernieuwing spelen deze groepen niet meer. Toch zijn hun voorstellingen niet zonder meer vrijblijvend amusement. De frisheid en eenvoud waarmee ze het klassieke ijzeren repertoire durven aanpakken kan stimulerend werken en zou als lering moeten dienen voor de grote muffe gezelschappen. Het Raamtheater laat in De Spaanse Brabander zien hoe je een 'onspeelbaar' stuk van Bredero moet aanpakken. Jerolimo uit Antwerpen en Robbeknol uit Amsterdam maken een hele brok mentaliteitsgeschiedenis visueel en vooral verbaal duidelijk. Beide bloelende

De Spaanse Brabander van Bredero door het Raamtheater centra in de zestiende eeuw: zoverweg en toch zo dichtbij. De Nieuwe Scène speelt met een vergelijkbare virtuositeit en Inzet 'Als het ware toevallig een vrouw, Elizabeth'. Dit stuk van Dario Fo is meer dan een portretvan de grillige en legendarische koninging van Engeland ten tijde van Shakespeare. Fo maakt het proces van botsende karakters, een nerveuse ouderwordende koningin botst met haar huispersoneel, met haar beschermers, met haar afwezige geliefde en met de eveneens afwezige Shakespeare die door zijn prachtige teksten als een bedreiging op haar overkomt. Koninklijke macht contra volkse spot. En de botsing tussen belden speelt zich

niet af in politiek gewoel en wapengekletter maar in de slaapkamer, ja zelfs in het koninklijk bed. De politieke boodschap is bij Fo en De Nieuwe Scène nooit ver weg. De Mannen van den Dam brengen met 'Max, of hoe of wat' een schitterende voorstelling. Van Mannen is hier geen sprake, want dit is een stuk voor één vrouw. Wat VIviane de Muynck hier in een regie van Paul Peyskens op de scène neerzet Is beresterk. Wanneer Max, een kraandrijver, aan kanker sterft neemt zijn vrouw het werk over. Hoe is het om als vrouw in het opkomend nazisme, in een mannenwereld overeind te blijven?

FILMHUIS

lière' ontstaan in een Frans-Italiaanse co-produktie, die de geromantiseerde biografie van Michail Boelgakov 'Het leven van de heer Molière' als voornaamste uitgangspunt heeft genomen. Regie: Ariane Mnouchkine. Met o.a. Philippe Caubere, Marie-France Auddollent, Jonathan Sutton en Frederic Ladonne. Frankrijk/Italië. 1978. 255 min.

Molière Donderdag 23 t / m woensdag 29 okt. 20.00 uur. beh. zondag i.v.m. lengte geen film om 22.15 uur! Ariane Mnouchkine (Frankrijk, 1939) IS sinds 1959 aan het theater verbonden en nchtte in 1969 het beroemde 'Theatre du Soleil' op, een als kollektief werkende, socialistische theaterg.-'oep. De groep ontwikkelde een grandioze vorm van het 'Comedia dell'arte' en dacht na over de positie van de kunstenaar in de maatschappij. Vanuit deze geest is de film 'Mo-

E.V.

17 o k t o b e r 1986

ACHTERKLAP Op 13 oktober werden het sportveld aan de Sportweg en het kunstgrasveld bij de sporthal officieel geopend. Op het kunstgras werden drie demonstratie partijen tennis gespeeld, op het sportveld voetbalden studenten en personeel van de sporthal tegen elkaar. De studenten wonnen met 4-3. Op de foto het studentenelftal.

Betaald matseren Voor f i,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

X

Dwars door Tilburg

Naam:

Adres: (Tel..

Vorige week zaterdag draafden ze weer door Tilburg en omgeving: de deelnemers aan de derde Hart van Brabantloop. Aan dit grootste Pendragon sportevenement deden deze keer meer dan duizend mensen mee, een recordaantal. De prestatieloop werd gewonnen door het Runner Hardloopcentrum uit Tilburg met een totaaltijd van vijf uur, 53 minuten en 41 seconden. De organisatie toonde zich zaterdag aan het eind van de middag tevreden, hoewel het weer wat tegenviel, aldus Peter Hulsinck van de Hart van Brabantloopcommissie. 'Tot nu toe verloopt alles naar wens', zegt hij op de centrale post in de studentensporthal. Daar zijn Inmiddels de voorbereidingen voor de laat-

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 7 Eindelijk is Daan weer thuis, vermoeid en katerig. Thuis ontmoet hij tante Cora uit Nieuw Zeeland. Zij toont een ferme interesse voor studenten, voor Daan in bijzonder. Tante Cora bleek al snel zeer verheugd met Daans aanwezigheid. Ze was al enkele dagen in Nederland, maar veel opwindends had zij nog niet mogen beleven. Nu, met Daan en zijn verhalen over de vreemde, buitennissige, ja soms licht perverse fratsen kwam er eindelijk wat leven in de brouwerij. Tante Cora sprak heel aardig Nederlands, iets wat Daan teleurstelde want hij sprak voorbeeldig Engels en kende bovendien The Rhyme of the Ancient Mariner uit het hoofd; om maar niet te spreken van de twee blasfemische Britse mopjes waarin de Heilige Drievuldigheid er bepaald niet goed vanaf komt. Hoe dan ook, Cora's Engels beperkte zich in Huybers' huis tot de woorden 'big boy', 'shy', 'not old', 'bored', 'not at all old', 'timid' en 'not in the least a bit old or growing older'. Daan had inmiddels haar leeftijd zeer nauwkeurig weten te schatten. Zij was drieënveertig, 'give or take half a year', maar bij navraag bleef zij hardnekkig volhouden de zesendertig nèt te zijn gepasseerd. Zij had lang, rood krulhaar, dikke lippen, hangborsten, een man en een kind, al had ze die laatste twee in Nieuw Zeeland achtergelaten. Daan knapte na enkele koppen soep een beetje op. De kater zeurde slechts nog met trileffecten na in de handen en benen, soms sloeg zijn stem over of borrelde een vieze boer op, die hij slikkend en kuchend probeerde tegen te werken. Daans ouders keken die avond, zoals elke avond, naar de televisie. Zij hadden in de afgelopen dagen Cora al voldoende gespreksstof geleverd en hun voorraad was niet onuitputteüjk. Nu mocht Daan zijn beste beentje voorzetten. 'Büjf je lang in Nederland?' 'Nee... is een beetje boring... Greece hierna, denk ik...' Griekenland, dacht Daan in een korte zwijmeling, het land der klassieken, het land van de oorsprong. Wat een goede keuze om daar naar toe te reizen... 'Lekker zon,' legde Cora uit,'lekker bruin alles en iedereen...' Goed, iedereen had recht op een eigen reden het land der groten te bezoeken. Gedreven door wijsbegeerte was Cora in elk geval niet. Onopvallend ging de avond over in de nacht en toen na het nieuws voor doven en slechthorenden vader echt geen zender meer vinden kon die een programma gaf, nam hij zijn vrouw mee naar bed na Daan gezegd te hebben het niet al te laat te maken.

ste etappe van het Longa-terrein aan het Wilhelminakanaal naar de sporthal in volle gang. Die route gaat dwars door het centrum van Tilburg en is één van de meest spectaculaire van de dag. 'Dit jaar is deze etappe ook voor dames. Eerder liepen alleen de heren dit traject, maar op speciaal verzoek lopen zij nu ook mee, al vertrekken ze wel een kwartier eerder. Het is voor de lopers een aantrekkelijke etappe omdat er het meeste publiek langs de kant staat', legt Peter Hulsinck uit. Via een zender onderhoudt hij contact met de bezembus, bezemmotoren en de wedstrijdleiding. Verder zorgen gemotoriseerde tijdrijders er voor dat de tussenstanden op de centrale

post afgeleverd worden zodat ze daar in de computer verwerkt kunnen worden. De Hart van Brabantloop is een recreatief evenement, maar onder de elf heren- en vier damesetappes zitten toch behoorlijk zware stukken. De 7,9 km lange etappe van de Kampina bij Oirschot spant de kroon, maar ook een damesetappe van 6,5 kilometer bij Oostelbeers en de route voor heren van 11,9 kilometer rond Hilvarenbeek zijn voor de wat minder getrainde lopers een hele kluif. Er liepen vorige week in totaal 62 teams met elk 15 deelnemers mee, die slechts één keer gehinderd werden toen vlak na de start een brug bij het Mariaziekenhuis openstond. H.d.B.

door Jaap Houdijk

'Nee hoor,' riep Daan hen nog na. 'Laat zal het niet worden, ik ben bekaf van die introduktie...' 'Sparmend... student,' zei Cora glimlachend, schonk zich een glas whiskey in en vulde toen voor de helft het glas waar Daan cola uit had gedronken. 'Als student zul jij dat ook wel lusten...' 'Och,' antwoordde Daan,'studenten nemen zo wat ze kunnen krijgen...' En heel voorzichtig nam hij een slokje. Trapsgewijs ging het goedje door zijn slokdarm, als een grote, hoekige kiezel die zich maar heel moeizaam naar beneden laat wringen. Hij dacht al niet helder meer toen hij snel een tweede slok nam om de eerste weg te spoelen. Hoe heerlijk! Langzaam nam het trillen van zijn ledematen af en steeg een aangename warmte op naar zijn hoofd die hem zelfs aanzette tot verscheidene ontboezemingen. Zelfs vertelde hij zijn bedgeheimen aan tante. In feite had hij er maar één (en dat hield hij wijselijk voor zich) maar de overigen bracht hij met smeuïgheid die hem zelf verbaasde. Cora luisterde naar hem met gretigheid en zo koekoekten de uren traagjes weg. En nadat de trillingen eindelijk uit zijn lichaam waren weggezegen, waarschuwden draaiingen in het hoofd met ongekende kracht dat de maat nu werkelijk vol was. Daan probeerde zijn glas op tafel te zetten - wat na enige pogingen lukte - en stond toen op. 'Allejezus,' murmelde hij,'ik heb em hangen!' 'Wat?' vroeg Cora met tedere bezorgdheid,'wat heb je hangen?' 'Nee nee,' stotterde hij,'ik heb em hangen, I'm pissed... bezoffen...' Daan draaide zich naar de deur, opende die, schuifelde naar de trap met zijn kantelende treden, legde zijn knieën op de eerste om een stabieler draagstuk onder zich te hebben en klom als een gehandicapte zonder onderbenen naar boven. Non-existentieel, dacht hij met een laatste vleugje helderheid, ik heb me non-existentieel gezopen. En zo kantelde met de treden elk gevoel van werkelijkheid. Daan sleepte zich de overloop op en toen hij zich wilde oprichten voelde hij opeens twee armen onder zijn oksels glijden en zag hij de vloerbedekking onder zich wegschieten. Hij werd een kamer in gehesen en lag weinig seconden later op een bed. Hij sperde zijn schele ogen open en zag daar Cora. Haar blouse hing open en zij zette zich met een niet mis te verstaan enthousiasme aan de ontknoping van zijn broek. 'Ze stopt me in,'zuchtte Daan zacht en liet zich geheel ontkleden. Hij sloot zijn ogen om zich over te geven aan de slaap, maar opende ze toen hij een vreemde bedrijvigheid van handen over zijn lichaam voelde. Er was iets zwaars wat op zijn onderlijf drukte. En daar zat tante Cora, bovenop hem, poedelnaakt te schoirunelen en te huppen en de wereld was nimmer meer dezelfde.