UNIVERS ^ ^
Universiteiten eisen uitbreiding sociaal beieicisicader De universiteiten hebben zich gevonden in een pal</<et eisen die ze aan minister Deetman stellen voor werknemers die als gevolg van de nieuwe bezuinigingen met ontslag worden bedreigd. De V S N U , waarin de Nederlandse universiteiten samenwerken, verlangt onverkorte handhaving van het sociale beleidskader zoals dat nu nog voor de TVCoperatie geldt. Daarnaast eisen de universiteitsbestuurders aanvullende maatregelen om met ontslag bedreigde werknemers beter aan een nieuwe baan te kunnen helpen.
De universiteitsbestuurders zitten er boven op om zo snel mogelijk het sociaal beleidskader voor de Operatie Selectieve Groei en Krimp (-SKG) in orde te krijgen: 'Het is onbegrijpelijk dat zulke ingrijpende voorstellen worden gedaan zonder gelijktijdig het bijbehorend sociale beleidskader bekend te maken. 'De minister', zo constateren ze,'geeft er weinig blijk van iets te begrijpen van de universiteit als werkgemeenschap waarvan velen voor hun bestaan afhankelijk zijn.' Naast de onverkorte handhaving van het huidige sociale beleidskader met de gunstige wachtgeldregeling, verlangen ze aanvullende mogelijkheden om het met ontslag bedreigd personeel beter te kunnen begeleiden. Voor mensen die zich willen omscholen voor management- en automatiserings-
Contranotitie
'Weet de Haagse bureaucratie wel waar zij over praati 'Wat doet Deetman dan verkeerd?' De vraag stellen is het antwoord geven. Dat doet het bestuur van de Katholieke Universiteit Brabant in een contranotitie die deze week naar Kamerleden en andere instanties werd verstuurd. Het antwoord op de vraag, tevens titel van de notite, 'Wat doet Deetman dan verkeerd?' wordt samengevat in de staart van het 11-pagina's lange verhaal: De minister gebruikt een bezuinigingsoperatie om ingrijpend te reorganiseren, zonder dat hij voor die reorganisatie een weloverwogen plan heeft. Onuitgesproken ideeĂŤn heeft hij wel, en daaruit blijkt dat Brabant in de Haagse visie nog steeds een buitengewest is. 'Laat de minister, na de noodzakelijk geachte bezuinigingen, maar eens een toekomstplan opstellen, zodat we weten wat Den Haag
voor ogen heeft', aldus de slotopmerking in de contranotitie. Vooraf stelt de KUB dat de 130 miljoen die Deetman wil bezuinigen een zaak is van kabinet en volksvertegenwoordiging. Het gaat het Tilburgse bestuur in de kritiek op het algemeen beleid niet om het feit van de bezuiniging, waaraan de KUB een bijdrage moet geven, maar om het hoe. Tandheelkundige opleidingen sluiten, meer concentratie en taakverdeling op het gebied van de medische faculteiten en academische ziekenhuizen en enkele studierichtingen opheffen van-
v-x^3 functie moet een regeling komen waarbij zij minstens twee jaar salaris behouden. Werknemers die na hun ontslag bij de universiteit een eigen bedrijf willen beginnen, moeten een startpremie krijgen. Voor werknemers die buiten de universiteit weer aan de slag willen, moet er een bureau komen dat actief bemiddeld tussen bedrijven en werkzoekenden. Ook willen de universiteiten dat de wachtgeldgarantie wordt verlaagd van 55 jaar tot 50 jaar. 'Het sociale beleidskader', zo stelt de VSNU in het eisen-pakket,'zal de Colleges van Bestuur in ieder geval verschillende mogelijkheden moeten geven en de beslissingsvrijheid om voortvarend op specifieke en individuele situaties toegesneden 'maatwerk' te leveren.' De Colleges van Bestuur proberen met dit eisen-pakket invloed uit te oefenen op de onderhandelingen die minister Deetman met de vakbonden over het sociaal beleidskader voert. Volgende maand al zal de minister het ontwerp voor het sociale beleid openbaar maken. Berto Merx/UP
wege kleine aantallen studenten, dat is te verdedigen. Maar welke overwegingen hij gebruikt om grote volksverhuizingen te organiseren bij maatschappijgeschiedenis, taaien literatuurwetenschap, psychologie en opvoedkunde, dat is niet duidelijk. Volgens de minister is de arbeidsmarkt voor sociale faculteiten en letterenfaculteiten slepht, maar de onbetrouwbaarheidsmarge bij lange termijn prognosen is zo groot, 'dat uitkomsten geen basis vormen voor incidentele beleidsbeslissingen.' Een belangrijk doel van het beleid is kwaliteitsverbetering. Het instrument daarvoor is concentratie van voorzieningen' staat te lezen in het conceptvoornemen. 'In wanhoop vragen wij ons af: weet de Haagse bureaucratie wel waar zij over praat?'schuift het bestuur van de KUB.' vervolg op pag. 10
Studiefinanciering:
'r% —"f
'Âť'
? f:
-:*
7 Sybren Poiet Deze week twee (ingekorte) stukken die onlangs onnwille van de actualiteit uit de 'letterenspecial' werden getild. 15 Stadsschouwburg Theaterliefhebbers kunnen na een lange zomer weer het rode pluche opzoeken. Hen wachten een sober dansende Woyzeck, een hartstochelijke Goethe en een virtuoze Strijaards. 8/9 Homostudies, AA-zelfhulp en andere postmodernistische verhalen op de middenpagina
de PTT wordt er beter van
'Voorlichting studiefinanciering, heeft u een momentje?' Het Informatiecentrum Studiefinanciering aan de KUB heeft het er maar druk mee. Het ene telefoontje na het ander komt binnen. Lex de Bont is een van de voorlichters die de vragen zo goed en zo kwaad probeert te beantwoorden. 'U heeft nog geen bericht ontvangen?' vraagt hij een verontrustte opbeller. 'Wanneer heeft u het formulier ingestuurd?' Dat bleek later te zijn dan de gestelde datum. 'Dat zal dan wel eind oktober worden', meldt Lex. Hij legt uit: 'Mensen die op tijd een formulier hebben ingestuurd, krijgen een dezer dagen bericht en waarschijnlijk eind deze maand hun geld.' De telefoontjes komen niet alleen van Tilburgse studenten maar vanuit het hele land. 'Dat komt omdat 008 nu ook ons nummer heeft', aldus de voorlichter. Vanwege de grote publiciteit in de streek komt het gros van de telefoontjes uit de regio. Daarbij bevinden zich veel vragen van mensen uit het Middelbaar Beroepsonderwijs. Veel vragen komen er binnen van men-
sen die verontrust zijn omdat zij nog niets van 'Groningen' hebben gehoord. Ook de terugbetaling van het eventueel teveel ontvangen voorschot tijdens de eerste zes maanden is vaak onderwerp van gesprek. 'Als wij weten hoe hoog het belastbaar inkomen is van de ouders en hoeveel studiefinanciering zij hebben aangevraagd, dan kunnen wij vertellen wat ze dan terug moeten betalen', aldus Lex de Bont. Wie niet bij de Centrale Directie Studiefinanciering in Groningen terecht kan, kan het proberen bij het Informatiecentrum Studiefinanciering. Telefoon 662608 en 662633. Wie dan nog in acute geldnood komt te verkeren kan aankloppen bij het noodfonds van de KUB. Daarvoor dient men een verzoek in te dienen bij een van de dekanen, die beslissen wie ervoor in aanmerking komt. In de regel is dit een renteloze lening en in uitzonderlijke gevallen een schenking. Het totale bedrag dat in het fonds zit is 45.000 gulden. De dekanen hebben gevraagd of dit bedrag verhoogd kan worden naar 70.000 gulden. G.R.
INGEZONDEN
COLOFON MATSERTJES
"Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.
Zijn er fascisten in de zaal? Onlangs zat ik met een studievriend in de mensa. Aan de tafel waar wij zaten had iemand met viltstift een hakenkruis van redelijke omvang op#iet tafelblad getekend. Als ik zoiets zie dan smaakt mijn eten minder en je vraagt je af wie of wat hier achter zit. Zijn de fascisten ook al doorgedrongen tot het universi teitscomplex? Ik schaam me om te moeten constate ren dat het niet bij één sporadisch ha kenkruis blijft. Ook op menig college bank bevinden zich uitlatingen, teke ningen etc. waaruit men zou kunnen concluderen dat er zich vele fascisten en racisten in de zaal bevonden of be vinden. Is het intellect van de student zover gedaald dat men in deze gelede ren ook niet meer weet wat het bete kent om menswaardig te handelen. In schaam me als ik op de muren van de W.C. de fascistische en seksistische uitlatingen zie. Soms denk ik dat de erfgenamen van Hitler of de zonen van Botha met viltstiften ronddwalen in collegezalen en toiletgelegenheden of zijn het de professoren die met viltstif ten de W.C.'s met een bezoek vereren? De vraag is alleen wat wij aan deze haatdragende uitlatingen kunnen doen? Hierop weet ik ook geen eenvoudig antwoord te geven. Sommige mensen zullen misschien zeggen: 'Ach man waar maak je je druk over'. Ik hoop al leen maar dat ik niet de enige ben die zich ergert aan fascistische, seksisti sche en racistische uitlatingen. Mis
drukkerij uitgeverij reclamebureau Postbus 8
RECTIFICATIE In het fotoonderschrift over 'manag ement en automatisering' in de Unwers van vong e week (nummer 6) zijn enkele storende on juistheden en onvolledig heden g eslopen. Het cong res was georganiseerd door de Til burgse Econometristen Verenig ing , TEV. Een van de sprekers was drs. A.A. Soetekouw van de NMB N. V. Een andere spreker was profdr.drs. Dreesmann van Vendex International N. V., en inleider drs. Peiger van Berenschot B. V. was vervang en door drs. R.Th. Overakker van Berenschot Informatica. De Redaktie
■iHm a t s e r t j e sai^ 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GESLAAGD: Collega's avondstudenten. Het leger is weer eens voorop gegaan met de studie. Nu Frank Damen nog. TE KOOP: Stalen bureau (klein formaat), pick-up merk Philips, fauteuil, tv. stoel, 2 stoeltjes (zwart stof met chroom), wollen vloerkleed (wit/beige). Alles in goede staat en spotgoedkoop. Tel. 013-357533, vragen naar Sandra.
schien kunnen we er samen iets aan doen.
BOXEN: Tannoy T185 prijs ƒ 450,— p.s. (nieuwprijs ƒ 800,— p.s.), 4 jaar oud, zeer goede staat. Tevens: Sherwood Graphic equaliser EQ-200, prijs ƒ 150,— (nieuw ƒ 300,—), 3 maanden oud. Tevens: Box standaard, zwart, 72 cm, prijs ƒ 100,—.Info: bel 04930-13717.
Paul Claeys rechtenstudent
Deetman: voer voor psychologen Minister D eetman speelt met tinnensol daatjes. Hij verandert hun slagorde en veegt er een aantal van tafel. Zo ont staan interessante patronen. Om enkele miljoenen guldens uit te sparen worden studierichtingen van verschillende uni versiteiten samengevoegd, geampu teerd of opgeheven. Als Tilburgse psy choloog mag ik straks naar Nijmegen. Daar zal dan wel iemand ontslagen worden om plaats voor mij te maken. En als er geen plaats voor mij gemaakt wordt, kan de minister mij in een doos stoppen en op zolder opbergen. Op papier lijkt het heel rationeel. Toch zijn de mensen om wie het gaat geen tinnen soldaatjes. Ze worden ziek van de plannen: letterlijk. D e bedragen die de minister met zijn manoeuvres uit spaart, duiken straks bij volksgezond heid weer op. Kan de minister Ach en Wee geen ba taljon psychologen aanstellen om hem dit duidelijk te maken?
TYPEWERK: Secretaresse typt scriptie's, proefschriften e.d. in Nederlands, Frans, Duits of Engels op moderne apparatuur tegen redelijk tarief. Tel. 013-344914. GEVRAAGD: Moderne dameskappersmodellen kort tot halflang haar voor maandagavond. Verdere informatie: tel. 013-354079 (Marion). UNIEK UNIEK: De primeur! Verbeter de wereld - verbeter het leven. Wacht niet langer af. Het einde nadert. Grijp deze laatste strohalm! Stort u op 'Het goede leven'. U kunt uw ei kwijt op giro: 4959181 o.v.v. 'Het goede leven'. Voelt u zich niet beter? Giro: 4959181. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes getypt, belt u dan s.v.p. 672466.
Karel Soudijn
PIANORECITAL: Martijn van den Hoek. Eerste prijs internationaal Lisztconcours 1986 Utrecht. 12 November in de aula van de KUB. Georganiseerd door dispuut Hunky Dooly. Studenten op vertoon studentenkaart gratis. Info: 013-434751.
Em. de Jong b .v.
5110 AA Roosakkerstraat 57
5111 CL BaarleNassau Telefoon 042578922
Ook wij vinden Deetmans plannen moord!
GEVRAAGD: Met spoed saxofonisten (tenor en bari ton), trompettisten en andere muzikanten voor Ned. Stud. Bigband. Contactperso nen: Rob Schuil 050132925 en P hilippe v.d. Grinten 0837011035. Omdat we nog zo weinig Tilburgse studenten hebben! TE KOOP: Renault 5TL bouwjaar 1980, vraagprijs ƒ 3000,—, tel. 561396 (na 18.00 uur). STUDENTENKAPPER: Witte kapper (student rechten en qualified hairstylist) knipt op vrijdag dames en heren voor ƒ 12,50 per persoon. Des coupes individuelies! Alleen op afspraak. Bel snel, want vol is vol. Aart van de Wijdeven, St. Annastraat 14A (zijstraat Bredaseweg), telefoon 367552. SCRIPTIE: Ervaren secretaresse typt het snel en deskundig m.b.v. moderne apparatuur uit. Tel.: 04752-4807, (Melick bij Roermond). WINTERSPORT '87: Evenals vorig jaar organiseren we een 10-daagse reis naar Lüttach (N-Italië). Hotel -I- Hp, ski-pas, busreis en garantiefonds voor slechts ƒ 550,—. Supplement mogelijk. Vertrek I3-2-'87. Belangstelling gewekt? Voor meer informatie, bel 013-563429.
univers
tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela van schendel (assistente) medewerkers ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, huge backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton columnisten drs j d bartlema, dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackernnans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd pers en voorlichting h w | walter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela van schendel
kopij
Middels deze open brief willen onderstaande studentengroeperingen hun sympathie betuigen met hun medestudenten en het personeel van de faculteiten psychologie en letteren. Wij dienen niet de ogen te sluiten voor het feit dat een groeiuniversitfit als de onze, waar radicaal twee faculteiten worden weggehaald, een groot deel van haar levensvatbaarheid verliest. Daarbij komt dat deze snoeiplannen van Deetman wellicht slechts het begin vormen van een omvangrijker plan dat ook fusering van een aantal universiteiten als onderdeel kent. Vanuit PvdA-kringen is dit samenvoegingsidee op universiteitsnivo al als bezuinigingsmogelijkheid naar voren gebracht. Wat er van de argumenten tégen Deetmans plannen ook zij, de regionale funcUnivers
tie van de KUB kan niet ontkend worden. Het gaat alle redelijkheid te buiten om een provincie met bijna tweeenhalf miljoen inwoners een eigen universiteit met een ruime keuzemogelijkheid te ontzeggen. Wat blijft er over van de band tussen wetenschappelijk onderzoek c.q. onderwijs en samenleving als twee sterk maatschappijgerichte faculteiten moeten verdwijnen? Studenten en personeel die mogen blijven zullen zich dan pas realiseren hoezeer zij de mogelijkheid om met een andere kijk op het dagelijkse leven kennis te maken missen. Wij voelen in ieder geval niets voor een KUB waar de inkleuring door het weghalen van twee belangrijke schakeringen vrij snel naar een, weinig stimulerend, grijs zal neigen. Daarom, tot slot, willen wij ónze me-
73r;iy-^';gy^,, ^ :":'■^^^t:^<?■^g»^ig^!&^;^*^'ifg^
TE BERDE
destudenten oproepen om komende akties, centraal georganiseerd of spontaan vanuit de faculteiten psychologie en letteren, in grote getale te on'dersteunen en kracht bij te zetten. Fiscaal Economen, Fiscalisten '86, Progressieve Economen Fractie, Recht Vooruit, Studentenfractie CIF Filosofie, Studentenfractie SZW, Studentenfractie Sociologie, Tristen beslissen mee en Verenigde Economiestudenten.
^
10 oktober 1986
alle kopii moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in fiet bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-universiteitsleden /" 15,- per jaargang
'Het is een goede zaak dat de mogelijkheid tot ontsnappen bestaat 'Ontsnappingen zijn er, zolang het gevangeniswezen bestaat, geweest en de omvang daarvan is nooit schrikbarend geweest. Om het probleem in de goede verhoudingen te bekijken moet je niet alleen de ontsnappingen als zodanig tellen, maar ook de mensen die weer teruggepakt worden. Wat gebeurt er in tussentijd met de ontsnapte? Worden er wel of geen misdrijven gepleegd? En dan blijkt dat een vrij hoog percentage van de ontsnapten weer teruggevangen wordt. Van de andere kant hebben die ontsnappingen natuurlijk wel maatschappelijke effecten maar die lopen niet helemaal parallel met de manier waarop juristen tegen de zaak aankijken. Maatschappelijk gezien kun je zeggen: de laatste tijd zijn er nogal wat ontsnappingen en bij het publiek roept dat onrustgevoelens op. Je kunt natuurlijk zeggen als er onrust is dan is die er. Maar is het gerechtvaardigde onrust? Ik betwijfel dat dus. Omdat gewoon blijkt dat ontsnapten in de tijd dat ze op vrije voeten zijn weinig nieuwe misdrijven plegen. Althans niet die misdrijven die zo bedreigend zijn voor de burger. Ze jatten een auto, dat is op zich wel een misdrijf, maar dat gebeurt wel vaker en dat hoeft de onrust bij de burger niet te vergroten'. 'Er is de laatste jaren al veel discussie over het gevangeniswezen en de vraag is of deze uitbraken niet ten onrechte gebruikt gaan worden om bijvoorbeeld een strenger regime in de gevangenissen in te voeren. En dat heeft nu juist een averechts effect. Ik denk - en dat klinkt heel raar - dat het een goede zaak is dat zelfs in de zwaarst bewaakte gevangenis de mogelijkheid bestaat om te ontsnappen. Dat zal waarschijnlijk een niet voor de hand liggende
gen vind ik onjuist omdat die de sfeer verpesten. Daarmee schiet je het beoogde doei van de opsluiting voorbij. Als er meer geld moet komen dan niet voor meer cellen want die hebben we niet nodig, maar er moeten meer gevangenisbewaarders komen om het klimaat te verbeteren.' 'Belangrijkste conclusie die je kunt trekken is dat men een symptoom als het ontsnappen uit zijn verhoudingen trekt en dat men daar te snel symptoom gerichte conclusies aan verbindt terwijl dat niet de essentie van'het geheel is. Dat vind ik het kwalijke van deze zaak. We hebben altijd al met ontsnappingen geleefd. Nu is het zo dat de gevoelens van onrust opgefokt worden. Voelde je je een jaar geleden onveiliger of veiliger dan nu? Het enige verschil is dat ér nu een golf publiciteit is geweest. Die beïnvloedt wel het denken van mensen en het beleid vanuit Den Haag. Naar mijn mening in de verkeerde richting'. Toine Asselbergs. conclusie zijn. Het punt is namelijk dat het klimaat in een gevangenis mede bepaald wordt door de mate van afsluiting van de binnenwereld van de buitenwereld. Als je een systeem helemaal potdicht maakt dan heeft dat bewust of onbewust het effect dat de spanningen in de gevangenis veel hoger oplopen en dan krijg je een implosie in plaats van een explosie. Het leefklimaat wordt dan echt grondig verstoord. Ik weet zeker dat deze stelling voor mensen die er niet zoveel vanaf weten weinig aantrekkelijk is, maar het staat voor mij vast dat absurde veiligheidsmaatregelen een heel negatieve uitwerking hebben. Dus vandaar die stelling: een ontsnappingsmogelijkheid, hoe klein die ook is, is essentieel voor het leefklimaat. Anders ontstaat er een soort totaal-defaitisme, zo van er is
toch niks meer. Maar je kunt dat natuurlijk niet met cijfertjes aantonen'. 'Bij één ontsnapping was de bezuiniging op het gevangeniswezen wel in het spel. Daar waren ze geloof ik aan het verbouwen en kon er niet genoeg gecontroleerd worden. Theoretisch kan ik me voorstellen dat minder bewaking leidt tot meer ontsnappingen. Dus in zoverre zou je een verband mogen leggen. Nee, de bezuinigingen hebben een negatief effect op het klimaat in de gevangenis. De functie van gevangenisbewaarder wordt gereduceerd tot het opsluiten en weer uit hun cel halen van gedetineerden. De sociale functie die gevangenisbewaarders óók hebben komt daardoor veel te veel in het gedrang. In het weekend bijvoorbeeld worden de gevangenen op cel gezet en maar één keer gelucht. Die bezuinigin-
PARTIPRIS Mr.drs. Hans van Atteveld (25) werkte na zijn middelbare schoolopleiding één jaar bij het Jongeren Adviescentrum in IVIaastricht. Van 1981 tot 1984 studeerde hij Nederlands en algemeen recht in Nijmegen en Rotterd a m . Daarnaast studeerde hij filosofie in beide steden. Deze studie rondde hij in 1986 af. Na zijn afstuderen in de rechten w e r k t e hij aan de Vrije Universiteit Amsterdam bij de vakgroep strafrecht. Sinds augustus 1985 is hij lid van de vakgroep strafrecht aan de KUB. Hij doceert strafrechtstheorie en e c o n o m i s c h en milieustrafrecht.
VSNU: Deetman moet z'n criteria maar eens verduidelijken De universiteiten willen dat minister van Onderwijs drs. W.J. Deetman nader uiteenzet v/at zijn criteria zijn in de operatie Selectieve Krimp en Groei (SKG). De manier waarop Deetman het arbeidsmarktcriterium hanteert achten zij niet voldoende duidelijk.
Vrijdag 3 oktober sloot het symposium 'Driestromenland In het historisch bedrijf' af met een agendapunt dat niet in het programma stond. 'Harrie, hartelijk gefeliciteerd met je 25 Jaar wetenschappelijk werk aan deze instelling.' Met die woorden dronken prof. dr. W.Th.M. Frijhoff en de jubilerende prof. dr. H.F.J.M, van den Eerenbeemt en zijn vrouw, oen echte Brabantse levenselixer, gebrouwen volgens een oud recept en uit de tas van Frijhoff getoverd volgens een anecdote uit de Camera Obscura. Van den Eerenbeemt werd geprezen om zijn klassiek vakmanschap en zijn sociaal-culturele invalshoek. Met 'het oog op het hele leven' is hij een van de eersten die de mentaliteitsgeschiedenis wetenschappelijk aanpakte en in tal van boeken uitgaf. Het symposium werd georganiseerd door de Stichting Zuidelijk Historisch Contact. Univers
Dat staat in een brief die de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) maandag 6 oktober aan de minister zond. Het is de officiële reactie van de instellingen op Deetmans concept-beleidsvoornemens: tot dusver reageerde elke universiteit afzonderlijk, doorgaans in de vorm van boze protesten . De brief bevat zowel commentaar op de beleidsvoornemens van de minister, als enkele kritische vragen waarop de universiteiten een antwoord willen. Waarom hanteert de minister het arbeidsmarktcriterium voor disciplines die juist niet voor specifieke arbeidsmarktsegmenten opleiden? Welke waarborgen beleidsvisie heeft de minister eigenlijk? Had de minister die niet eerst in Hoger Onderwijs Plan expliciet moeten maken, en had die vervolgens niet en public bediscussieerd moeten worden? Naar de mening van de universiteiten zijn in het W O de grenzen van het mogelijke bereikt, door de bezuinigingen van 1 miljard in de afgelopen jaren. 'Een extra inspanning ter verhoging van welvaart en welzijn gaat slecht samen met gelijktijdige dreiging van ontslag en overplaat-
sing', schrijven zij. Voorts wijzen ze er de minister op, dat hij niet handelt volgens de inhoud van zijn nota Autonomie en Kwaliteit: hij gaat voorbij aan de nieuwe plancyclus, en grijpt bovendien in op het niveau van de faculteiten. Dat nam hij zich juist voor niet meer te doen. Tijdens de vergadering van de WO-Kamer, op 6 oktober, liet directeur-generaal dr. R.J. In 't Veld er overigens weinig twijfel over bestaan welke ontvangst de VSNU-brief - die op dat moment nog geconcipieerd werd - gaat krijgen. 'De universiteiten zijn sinds eind augustus globaal op de hoogte met de plannen van de minister, en ze zijn er bij twee gelegenheden mee akkoord gegaan dat de minister met voorstellen zou komen. Nu is de minister met voorstellen gekomen, en nu lijkt men ex post toch een andere mening te zijn toegedaan,' zo zei hij. Niettemin zijn de universiteiten onderling bezig eigen alternatieve voorstellen te ontwikkelen. Naar verwachting worden die komende week aan de minister voorgelegd. E.H./UP
TE BERDE
Moet de KUB het slachtoffer worden van een overhevelingsoperatie? De opkomst van studenten en medewerkers bij de manifestatie tegen 1982 - 11.252 min. gld. de plannen van Deetman op 24 september in de aula was 1983 - 11.367 min. gld. indrukwekkend. De argumentatie van achter de tafel beviel mij soms 1984 - 11.369 min. gld. minder. Waarom? Omdat iedereen om de hete brij heendraaide. Het 1985 - 11.573 min. gld. hoge woord kwam er maar niet uit. Ik bedoel, dat de bezuinigingen 1986 - 12.439 min. gld. Een grafische weergave van dit verloop leals zodanig ter discussie gesteld werden. Je komt dat ook bijna in vert het volgende beeld op: geen enkele discussie tegen. Altijd weer hoor je de redenering: nu ja, Hierbij dient bedacht te worden, dat - het dat er bezuinigd moet worden is duidelijk, maar niet op deze wijze.' lijkt bijna ongelooflijk - de bedragen cubeschouwd moeten worden. Terecht zegt Deetman dan: geef maar een alternatief. De gangbare mulatief M.a.w. in de totale periode is naar het beredenering komt mij niet logisch voor, tenzij men moedwillig de drijfsleven gegaan: de somma van 96.854 min. gld. (is bijna 97 miljard). Waar zou gevolgen van de bezuinigingen op het bordje van een ander wil dat financieringsstekort toch vandaan deponeren. komen? In de argumenten op 24 september, die van achter de tafel kwamen bleek deze redenering vertaald in een provinciaal chauvinisme: 'ons Brabant' tegenover de randstad en Maastricht. Wat er nu gebeurt is de realisering van een politieke keuze die het gehele land treft. Het is de uitvoering van een kabinetsbeleid en voor het kabinet zijn m.i. velen die nu (terecht) moord en brand schreeuwen verantwoordelijk. Zoals gezegd komt mij dit allemaal onlogisch voor. Ik wil de kwestie bezuiniging als zodanig ter sprake brengen, niet door te schreeuwen 'weg met de bezuinigingen', maar door eens na te gaan wat de laatste tien a twaalf jaar werkelijk is gebeurd. Vooruitlopend op datgene wat volgt stel ik voor het begrip 'bezuiniging' consequent niet meer te gebruiken maar dit te vervangen door het begrip 'overheveling'. Een juiste begripsvorming is belangrijk, want denken geschiedt met woorden. En inzicht wordt verkregen met begrippen. Beide begrippen roepen heel verschillende gedachtenassociaties op. Bij bezuiniging denk je aan 'algemeen belang', 'met z'n allen', 'kan niet anders'. Bij overheveling: 'Wat is de tegenprestatie?', 'overheveling, naar wie?', 'welke vinger in de pap?'. Wat gedurende de laatste tien jaar heeft plaatsgevonden, is het volgende - er is ingeleverd door één part van de samenleving (uitkeringsgerechtigden, ambtenaren, minimuminkomen^trekkers, jongeren, e.a.) - een ander deel van de samenleving heeft middelen ter beschikking gekregen ^het bedrijfsleven); - en de overheid is als intermediair opgetreden, daarbij het argument 'bezuiniging' gebruikend. Naar mijn gevoel noem je zoiets 'overhevelen'. Ik geloof dat ik de inlevering niet meer hoef aan te tonen. En daarom zal ik me beperken tot datgene wat het bedrijfsleven van de overheid heeft ontvangen. Een goede indicator hiervoor is m.i. het saldo van overdrachten van de overheid
aan het bedrijfsleven enerzijds en de ontvangsten door de overheid van het bedrijfsleven anderzijds. Het is merkwaardig dat dit kengetal nooit ter sprake is gekomen want het is zo maar uit de miljoenennota's te plukken. De overdrachten aan... bestaan uit drie categorieën t.w. inkomensoverdrachten, kapitaaloverdrachten en kredieten; de ontvangsten van... bestaan uit de posten: inkomensoverdrachten, kapitaaloverdrachten en aflossingen (wie een nadere detaillering wenst, zij verwezen naar de tabel 'De uitgaven en ontvangsten (...) ingedeeld volgens economische classificatie' ,m.n. naar de voetnoten). Het saldo tussen deze overdrachten aan ... en ontvangsten van het bedrijfsleven had het volgende verloop 1974 - 1.237 min. gld. 1975 - 2.951 min. gld. 1976 - 2.577 min. gld. 1977 - 4.159 min. gld. 1978 - 4.783 min. gld. 1979 - 6.898 min. gld. 1980 - 9.649 min. gld. 1981 - 10.788 min. gld.
74
75
76
77
78
79
80
Gebalde vuistjes
Het was een heerlijke herfstochtend, waarop de gemeenschappelijke vijand zijn ware gezicht toonde. Een siddering van soJidariteit ging door de gebouwen. Er zouden formatieplaatsen verloren gaan'. Alom was men hef erover eens dat alle krachten moesten worden gebundeld en gemobiliseerd om dit te verhinderen. De man met de hoge hypotheek sprak van het terugtrekken van toezeggingen, de emancipatiemedeUnivers
Een interpretatie van het verloop kan luiden, dat 'onze' Fons (wat nodig is, is laf) van der Stee het roer heeft omgegooid en aan deze gigantische omwenteling is begonnen, dat Ruding het hoge niveau heeft gestabiliseerd, maar weer met een stijging is begonnen. Nu moet daarbij worden opgemerkt dat de bedragen van de laatste jaren en zeker het allerlaatste jaar een voorlopig karakter hebben. Maar toch... in Nederland is niet bezuinigd maar overgeheveld. Welnu, als het nederlandse volk net zo volgespoten was met het begrip 'overheveling' als nu met 'bezuiniging' had het waarschijnlijk heel anders gereageerd, b.v. eisen gesteld m.b.t. de vinger in de pap ofwel (mede)zeggenschap, als het de bedragen en het tempo zou hebben aanvaard. Immers bezuinigingen hebben iets van: ze komen over ons. Overheveling daarentegen is duidelijk een poUtieke keuze. Uiteraard zal in de discussie het argument: 'verbetering van onze internationale concurrentiepositie' in stelling worden gebracht. Dat kan, we zijn inderdaad een klein land met een open economie. Maar dan had het probleem zó gesteld moeten worden; dus: - we willen onze internationale concurrentiepositie verbeteren; - daartoe is een gigantische overheveling van middelen naar het bedrijfsleven nodig; - en die moeten opgebracht worden door de ambtenaren, uitkeringsgerechtigden, minimuminkomenstrekkers etc. en nu het wetenschappelijk onderwijs. En dan had de samenleving wellicht toch wel 'ja' gezegd maar dan waarschijnlijk onder strikte en waterdichte condities. Nu dit als bezuiniging is verkocht is de samenleving het spoor bijster geraakt, heeft ze de operatie over zich heen laten komen en is het resultaat overgelaten aan de wilde baren van de vrije markt, die door het proces van internationalisering oncontroleerbaar is geworden. Een en ander manifesteert zich in de foto van een feestje op de vloer van de effectenbeurs i.v.m. een wederom behaald record, bij gelegenheid waarvan het champagneglas geheven wordt. Welnu, de eerste zin van het gele affiche waarin opgeroepen werd tot de demonstratieve bijeenkomst op 24 september luidde
TE BERDE door: W. Boerboom
'bezuinigingen accoord'. Tja als je dat stelt, kom je vanzelf tot een 'beggar my neighbour' strategie, tot cultivering van 'ons Brabant' tegenover de randstad en Maastricht. Het is m.i. een heilloze weg waarmee we onze tegenstanders a.h.w. kweken, tegenstanders die zelf ook slachtoffers zijn. Ik pleit er voor, het probleem zuiver te formuleren en niet meer om de hete brij heen te draaien. M.i. komen we dan voor de vraag te staan of een ongeconditioneerde gigantische overheveling van middelen, na de ambtenaren, jongeren, e.a. nu mede opgebracht moet worden door het wetenschappelijk onderwijs en wel d.m.v. sluiting van complete faculteiten. Wellicht maakt een herformulering van het probleem in deze zin het vanzelfsprekender om te zeggen (en dat mét andere universiteiten): we doen überhaupt niet meer mee met deze operatie en daarom (niet omdat we in Brabant wonen) daarom laten we onze beide faculteiten niet slachtofferen. En kom niet aan met het argument, dat er bezuinigd moet worden. Toon aan dat er overgeheveld moet worden, én in die mate, dan praten we verder. Wim Boerboom
Bibeb: Hennan van Veen; De subsidie-industrie
Bibeb in gesprek met Herman van Veen, zijn huidige show, humor, de kracht der gedachten. 'Ik ben echt een nogal nuchter persoon maar op de een of andere manier beleef ik wonderlijke dingen.' Het krijgen van subsidie — er rijn 713 regelingen — is 20 ingewikkeld dat er nu subsidie-vakmensen zijn: subsidiologie.
Defensie-specialisten
Een opmerkelijk onderzoek: weten onze defensiespecialisten eigenlijk wel wat ze kopen? Gesprek met Frank Wibaut; is er eigenlijk wel een sexuele revolutie geweest? Gesprek met Edwin de Vries over de reacties op zijn VPRO-productie: Reagan. Samuel Meijering over software en zijn softwarehouse Paralax. Frank Sinatra: vrouwen en maffia. Boeken: Frederik de Grote.
Wie ergens voor Staat, leest Vry Nederland.
werkster van obsceniteit en de therapeut van moord. De burgemeester en de Commis-1 saris der Koningin mengden zich in het gekonkel. Alle mensen met banen balden de\ vuistjes. Zij vochten voor hun rechten. Maar niet iedereen heeft rechten. De werkelozen zonder hypotheek, de uitzendkrach-1 ten en de tijdehjke medewerkers, die zwegen dan ook. De willekeur die bepaalt wie weJ en wie niet 'werkt', en voor hoeveel of hoelang, daar waren zij al lang mee klaar gekomen. Toen bleek dat 18% van de formatieplaatsen dreigde te verdwijnen, zeiden zij niet; 'Nou en?'. Toen vroegen ze niet: 'En die andere 82% dan, zullen we 'die dan ook maar meteen opdoeken, en de zaak met z'n alJen herverdelen? De eersterangsburger met vast werk, de tweederangsburger met tijdelijk werk en de derderangsburger zonder werk, samen de zaak herverdelen?' Nee, zij zeiden niets. Zij keken toe hoe mensen elkaar hun rechten betwistten in naam van het verleden. Waar een formatieplaats verdween kwam er of niets voor in de plaats, of tijdelijk werk. Zoals altijd hadden de rechtelozen de toekomst, alleen deze keer hoefden zij daar niet hun vuistjes voor te ballen. ' 10 Oktober 1986
D
TE BERDE
Contractonderwijs; hoop voor de toekomst? Ik behoor mij er eigenlijk niet meer mee te bemoeien, maar toch! Voor het bericht in Univers dat de faculteit aan de slag gaat om de studierendementen omhoog te brengen, ging ik toch even rechtop zitten. Al jarenlang zijn de lage slagingspercentages bekend en wordt er gezegd dat daar iets aan moet veranderen. Maar nu wordt het blijkbaar menens. Zou het echt waar zijn? Zal men er op korte termijn in slagen wat meer florissante resultaten te tonen? Ik geloof er niets van! Voor een deel zijn de voorstellen oude wijn in nieuwe zakken. Werkgroepen mogen niet meer dan 25 deelnemers tellen? Maar dat was toch al lang zo? Er zal wat steviger op de onderwijskwaliteiten van de docenten worden gelet? Als dat niet betekent dat slecht functionerende docenten voortaan worden uitgerangeerd of zelfs ontslagen, is dat ook al geen nieuw geluid. En didactische bijscholingscursussen worden ook al lang gegeven. Nieuw is het besef dat onderwijsverbetering niet voor niets kan. Maar je wrijft je ogen uit als je ziet dat men tijdelijke!I) middelen wil gaan gebruiken om een probleem te lijf te gaan dat een onmiskenbaar structureel karakter heeft. Zolang er geld over is kan er iets aan onderwijsvernieuwing worden gedaan, daarna is het weer afgelopen. De bereidheid om te komen tot een herschikking van de vaste geldmiddelen t.b.v. onderwijsverbetering is er blijkbaar niet. Een van de belangrijkste oorzaken van de lage studierendementen lijkt mij te liggen in de omvang van de studiestof. Zelfs voor wie zich maar oppervlakkig oriënteert, wordt spoedig duidelijk dat de hoeveelheid studiestof in een periode van 5 a 10 jaar sterk is uitgedijd. En die toegenomen hoeveelheid is niet minder geworden bij de invoering van de tweefasenstructuur. Het kan niet anders of dit heeft de studierendementen niet onberoerd gelaten. In de Nota Onderwijsbeleid wordt aan dit aspect echter geen aandacht besteed. Ik vind dat ook niet zo vreemd. Uit eigen ervaring weet ik, dat bij veel docenten de
oorzaak van studiemislukking in hoofdzaak bij de student wordt gelegd. Een veel gehoord geluid in dit verband is dat de rechtenstudent wat minder gemotiveerd en wat minder intelligent is dan studenten in andere richtingen. De student kiest voor rechten omdat die opleiding 'gemakkelijker' zou zijn dan andere studies; men onderschat waar men mee begint en komt zichzelf tegen. Volgens een wat 'studentvriendelijker' benadering ligt de oorzaak van studiemislukking bij de huidige middelbare school. Daar is het niveau zodanig achteruit gegaan, dat het moeilijk wordt aansluiting te vinden bij het academisch niveau. Dat is jammer, maar daar draagt de universiteit geen verantwoordelijkheid voor en het kan haar niet worden verweten dat menig student daarvan het slachtoffer wordt. Ik heb dit soort geluiden te dikwijls gehoord, om te kunnen geloven dat men intussen heel anders is gaan denken. Zolang dit denkpatroon echter overheersend is, valt niet te verwachten dat structurele ingrepen in het onderwijs proces aan de orde zullen komen. Het idee elementen van contractonderwijs te gaan invoeren, is, ondanks de geur van het nieuwe, niet spectaculair te noemen. Want waarom wordt de invoering ervan gepropageerd? Het doel er van is: de vrijblijvendheid van de student te doorbreken! Waarom zou dat moeten gebeuren? Omdat het blijkbaar zo is dat die vrijblijvendheid leidt tot te geringe studie-inspanningen en daardoor tot slechte resultaten. Daar komt de aap uit de mouw: de lage rendementen zijn per saldo te wijten aan de studenten. Studenten missen blijkbaar een stuk discipline om tot resultaten te komen. Hier wil de faculteit best wat aan doen, al was het alleen maar om de terugloop van eerstejaars tot staan te brengen. Voorwaarde daartoe is wel dat men meer greep krijgt op de student. Die moet er toe worden gebracht, wat regelmatiger en ijveriger te gaan werken. Welnu, dat kan door de invoering van elementen van contractonderwijs. In de prak-
TE BERDE
tijk zal dit wel neerkomen op een (nog) sterkere verschoolsing van het onderwijs. Een student die aan zijn 'contractverplichting' wil voldoen, zal niet zonder goede reden wegblijven en hij zal moeten kunnen aantonen dat hij zijn huiswerk heeft gemaakt. Natuurlijk, er zijn studenten die niet zonder een zekere mate van disciplinering kunnen. Maar de redengeving van de invoering van deze nieuwigheid - lage studierendementen als gevolg van vrijblijvendheid - wekt de indruk dat het merendeel van de studenten niet hard genoeg werkt. Eigenlijk is het een schandaal dat men deze suggestie durft te wekken. Want men ontkent daarmee dat het merendeel van de studenten ontzettend zijn best doet. Ondanks alle ijver worden ook die studenten het slachtoffer van studiemislukking, in ieder geval van studievertraging. Ook studenten die men niet van een vrijblijvende houding kan betichten slagen er niet in om de studie in de nominale tijd van vier jaar af te ronden. Niet aan te nemen valt dat 'contractonderwijs' hierin iets ten goede kan veranderen. Eerder is het tegendeel het geval, omdat te venwachten is dat de werkdruk nog verder zal toenemen - de student zal immers meer controleerbaar bezig moeten zijn - met alle gevolgen van dien. Neen, voor de student is nog steeds weinig reden om de toekomst met meer vertrouwen tegemoet te zien. Mijn instelling blijft dat er meer bereikt kan worden door de omvang van de verplichte studiestof aanmerkelijk terug te brengen. Als daarvoor de studiebelasting tot een zodanig niveau kan worden gereduceerd dat de (iets) boven-modale student
voortaan een redelijke kans heeft om de studie te voltooien in de tijd die er voor staat, is er echt reden tot juichen. Want als het zover komt zullen ook zwakkere studenten die nu nog onder de studielast bezwijken en dus voortijdig afhaken, in staat zijn om de studie te voltooien. Wedden dat het slagingspercentage dan een stuk hoger zal zijn? (En nu niet roepen, dat Tilburg dan slechte juristen gaat afleveren, want dat is onzin!) Hein Tilborghs
heliview Marketing-Service B.V. zoekt met spoed ENQUÊTEURSH'RICES voor telefonisch afnemen van enquêtes op ons kantoor in Breda. Interesse? Bel dan voor een afspraak 076-220009 en vraag naar Geert Jan Ammeraal.
K N I P T
'^J
Op de universiteit in Leiden is er iets aan de hand met de verstandhouding tussen Quirien van Koolwijk, hoofdredacteur van het universiteitsblad MARE, en het • College van Bestuur. Als gevolg van de bezuinigingsplannen van de minister smeult er in Leiden een openlijk conflict tussen MARE en het CvB. Het 'meningsverschil' komt deze week naar buiten in een ingezonden brief die het CvB aan hoofdredacteur Van Koolwijk heeft geschreven. Wat is het geval? Toen twee weken geleden de snijplannen van Deetman bekend werden wilde het Leidse CvB als blijk van verontrusting een verklaring doen opnemen in Mare. Na wat heen en weer gepraat bleek de redactie bereid de verklaring op de voorpagina te zetten. Tot grote ontevredenheid van het College verscheen de 'aangrijpende' verklaring vorige week 'slechts' Univers
op pagma 3, links onder in de hoek. Deze week spuwt het CvB in de ingezonden brief (op pagina 2 ) zijn gal: 'Zonder enig overleg bent u van onze afspraak afgeweken en hebt u de verklaring gedrukt op pagina 3 met een miniscuul kleine letter, terwijl u de voorpagina hebt gebruikt om uw eigen weergave van de voornemens van de minister te publiceren.' Foei redactie. Het CvB grijpt de gelegenheid verder aan om even uit te halen over andere frustraties die het blijkbaar heeft over de hoofdredacteur van Mare: 'Ook bij de weergave van andere zaken de Leidse Universiteit betreffende, hebt u er de afgelopen nummers blijk van gegeven uit het oog te verliezen dat Mare een blad van en voor de Leidse Universiteit is. Uw interpretatie van uw positie als onafhankelijk hoofdredactuer van een informatie- en opinieweekblad van de Leidse Universiteit, is dermate extreem, dat het blad zijn functie voor de Leidse Universiteit niet meer voldoende vervult. Wij zien het gebeurde met de verklaring van het college van bestuur niet als een incident, maar als een uitvloeisel van de strikt subjectieve wijze waarop u Mare redigeert'. Zo, dal liegt er niet om. Hoe reageert van Koolwijk op deze niet geringe aantijgingen? In een naschrift ei-
teert hij uiterst koel een artikel uit het redactiestatuut waarin de onafhankelijkheid van Mare wordt gewaarborgd en merkt 'volledigheidshalve' op: '... aan de afspraak over plaatsing van de verklaring op de voorpagina waren een aantal praktische voorwaarden verbonden (onder andere wat betreft lengte en tijdstip van inleveren). Daaraan heeft het college niet voldaan.' Hoe gelukkig zouden de universiteiten kunnen zijn als niet Deetman, maar zijn voorganger. Van Kemenade minister zou zijn? De ex-minister en voorzitter van het Amsterdamse CvB komt in FOLIA aan het woord. Het is duidelijk in welke richting hij over de bezuinigingen denkt: '(...) Kun je doorgaan met het amputeren van onderdelen en wanneer dan nog kunnen we ons een universiteit blijven noemen? Daar vind ik grenzen bereikt. En ik weet, als ik dit zeg, dat ik ook een andere vraag naar de bestaansgrond van maar liefst dertien instellingen van wetenschappelijk onderwijs in Nederland heb opgeroepen. Die vraag ligt toch ook op tafel, laten we nu wel zijn. De minister kan daar niet omheen.' Van Kemenade zal er wel van uitgaan dat de Universiteit van Amsterdam een niet weg te bezuinigen instelling is. Ja,
dan kun je gerust zoiets voorstellen. De KUB hoeft van Van Kemenade niet veel te verwachten. Tenslotte nóg iets over de bezuinigingen. In DE VOLKSKRANT van afgelopen zaterdag kwamen een aantal nieuwe, jonge beleidsambtenaren aan het woord die bij de rijksoverheid werken. Deze bright young yuppies die in no time de ene salarisschaal na de andere verslinden, houden van aanpakken. En waarempel, de dreigende sluiting van de Tilburgse letterenfaculteit maakt ook naam onder de yuppies. Wanneer drs. Hans van Weeren, adjunctdirecteur op het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, aan het woord heeft hij het over de letterenfaculteit: 'Nee, het opheffen van de faculteit Letteren in Tilburg heb ik niet bedacht. Maar ik heb de minister wel op goede ideeën gebracht over Tilburg'. Nou die goede ideeën die kennen we inmiddels. Bedankt Hans. De adjunct-directeur laat ons nog verder in de bezuinigingskeuken van het departement kijken: 'Wij leggen de minister de mogelijkheden voor. Dan gaat hij er zelf mee jojoën en kwartetten en dan neemt hij zelf de beslissing'. Minister Jojo, die variant hebben we nog niet gehoord. H.B. 10 o k t o b e r 1986
ARS AEQUI op zoek naar Tilburgse
redacteur
De kunst van het gelijk Het landelijk juridisch studentenblad Ars Aequi vierde onlangs het zevende lustrum. Vijfendertig jaargangen zijn er inmiddels verschenen van het professioneel ogende maandblad, dat voornamelijk draait op de onbezoldigde medewerking van een achttiental redacteuren. Elke juridische faculteit wordt geacht twee medewerkers te leveren. Voor de Tilburgse rechtenfaculteit hebben Mark Vitullo en Sylvia van de Goor zitting in de redactie. Laatstgenoemde zal binnenkort de redactionele werkzaamheden staken, na drie jaar trouwe dienst. Men is naarstig op zoek naar een vervanger. Tot dusver zonder resultaten.
annex bestuursleden nemen gemiddeld ongeveer anderhalve dag per week in beslag. Sylvia van de Goor legt uit wat voor werk er om de hoek komt kijken: 'In de eerste plaats heb je het beoordelen van de copij, in afzonderlijke secties, en het begeleiden van de schrijvers. Het zelf schrijven van artikelen wordt op prijs gesteld maar is geen vereiste. En een keer in de maand is er een redactievergadering in Utrecht.' Omdat de redactie verspreid over het land woont, wordt er vaak telefonisch vergaderd. De kosten die de redacteuren moeten maken worden allemaal vergoed.
'Ik zit er nu drie jaar bij en mijn tijd is onderhand gekomen', zegt het scheidende redactielid. De gangbare tijd voor een plaats in de redactie is anderhalf tot twee jaar. Daarbij hoort een inwerkperiode van zo'n half jaar. 'Eenjaar is te weinig, daar is de taa/c te zwaar voor', meent Sylvia. Sinds enige tijd wordt er gezocht naar een vervanger voor haar, maar het loopt niet echt storm. 'De reacties blijven uit, maar de mogelijkheid om te solliciteren is nog open.' 'Ars Aequi wil een forum bieden voorpublicaties van vooral studenten. Het is een onafhankelijk juridisch studententijdschrift, gemaakt voeren door studenten. Dat wil overigens niet zeggen dat nietstudenten er geen kennis van nemen. Een aanzienlijk gedeelte van het abonneebestand bestaat uit mensen die in de advocatuur werken en wetenschappelijke medewerkers.' Ars Aequi (dat zoveel betekent als de kunst van het gelijk) heeft een maandelijkse oplage van
'Daarnaast', vertelt SyMa,'heb je andere vergaderingen van commissies.' En daar is ook nog de zogenaamde Zakelijke Commissie, het dagelijks bestuur van de stichting. Behalve de algemeen-secretaris hebben daarin vier redacteuren zitting. 'En het is belangrijk datje contacten onderhoudt met mensen van je juridische faculteit', zegt Sylvia. Wellicht zijn er scripties die publikabel zijn. 'Zo merkt men dat Ars Aequui bestaat.' Het evenwicht in de redactie tussen mannelijke en vrouwelijke redactieleden is zoekgeraakt. Er zijn nu vijf vrouwelijke redacteurs en dertien mannelijke collegae. 'Ik vind het belangrijk dat de verdeling in evenwicht is', zegt Sylvia van de Goor met het oog op haar geplande vertrek.
Lustrum
32.000. Studenten betalen nog geen dertig gulden per jaar, anderen iets meer dan veertig gulden. Het blad steekt het Nederlandse Juristen Blad naar de kroon. Sylvia van de Goor: 'Het verschil zit met name in de prijs. Het Nederlandse Juristen Blad is voor het grootste gedeelte van de studenten niet te bekostigen. Het is wel een gerenommeerd blad maar wij hebben de grootste oplage. Bovendien wordt Ars Aequi veel in het onderwijs gebruikt, voornamelijk wegens de annotaties van de arresten van de Hoge Raad. Die worden bij ons becommentarieerd door hoogleraren en zijn gericht op studenten. Een aantal ervan is verplichte literatuur.' De achttien redacteuren zijn tevens bestuurslid van de stichting Ars Aequi, dat nog twee andere bladen uitgeeft waaronder het tijdschrift voor vrouw en recht Nemesis. Ook geeft de stichting met de regelmaat van de klok boeken uit. De werkzaamheden van de redacteuren
Psychologie:
Feestvieren, met opheffing boven het hoofd! Het derde lustrum van de Subfaculteit had een groots feest moeten worden. Helaas, de plannen van minister Deetman gooien roet in het eten. De lustrumorganisatoren voelen er niets voor om net te doen of er niks aan de hand is. 'Je hebt geen feestelijk gevoel, als de opheffing van de faculteit boven het hoofd hangt', aldus de organisatoren. De Subfaculteit Psychologie bestaat dit jaar vijftien jaar. Net zoals bij de twee voorafgaande feesten wilden de initiatiefnemers de viering een wetenschappelijk tintje meegeven. Daar zijn ze nu vanaf gestapt. In allerijl is het programma omgegooid. Een symposium of congres zou niet meer op z'n plaats zijn. Er kwamen zelfs stemmen op om het lustrum niet door te laten gaan, uit protest tegen de opheffingsplannen. Het programma is nu aangepast en versoberd en staat geheel in het teken van het aanhalen van de band tussen docenten, studenten en medewerkers. Het startschot voor de feestweek wordt op maandag 13 oktober (16.00 uur) gegeven. Decaan prof. Peters en een lid van het CvB van de KUB zullen dan spreken over, hoe kan het ook anders, de donkere wolken boven psychologisch Tilburg. Voor de muzikale omlijsting zorgt de huisband van de faculteit. Deze vijftien man tellende band is pas een paar weken oud en blies het hoogste woord tijdens de protestmanifestaties in september en oktober. Het repertoir: voornamelijk strijdliederen. De subfaculteit wil op deze verjaardag alvast symbolisch gebouw P open verklaren. 'Het water zal de stenen breken' luidt de.
op het eerste gezicht met opzet gekozen, naam van de tentoonstelling van textiele kunstwerken, die vanaf 15 oktober in de hal van gebouw P te zien zal zijn. Het zijn zeven è acht textiele objecten, die nu te bezichtigen zijn in Maastricht. Tijdens de opening vindt weer een optreden plaats van de huisband, en een uitvoering van een aantal muzikanten, in de koffiekamer van gebouw S. Ter afsluiting van het lustrum is er vrijdag ,17 oktober een psychologenfeest in de Philharmonie met een optreden van de Tilburgse all-round rockgroep 'Ad en de Kwatsers'. Die avond vinden er gréppige verdwijntrucs plaats, als maistro Pepito en mister Magido (een hoogleraar in de Psychologie en een student) hun goochelkunsten vertonen. We kozen voor een luchtig programma. Een wetenschappelijk symposium vonden we te zwaar. We willen iedereen hier zoveel mogelijk motiveren om zich in te zetten voor het behoud van de subfaculteit. Studenten, docenten en medewerkers zijn heel enthousiast bezig met actieplannen. Dit lustrumprogramma is heel sober, maar wel heel functioneel als het gaat om één te zijn in de strijd tegen de plannen van Deetman,' aldus secretaris W . Jansen en G. van Heek.
N.T.
COMPENSATIE Het vinden van nieuwe redacteuren uit Tilburg levert keer op keer problemen op. 'De afgelopen jaren is gebleken dat
het voor Tilburg een structureel probleem is', zegt Sylvia. Advertenties werden geplaatst en medewerkers van de Tilburgse juridische faculteit werden ingeschakeld zonder noemenswaardig succes. Sylvia over de geringe belangstelling: 'Ik denk dat een oorzaak is dat het werk moeilijk te combineren is met de studie. De studiebelasting weerhoudt de mensen ervan om iets naast de studie te doen. Een heel kwalijke tendens.' Onder druk van de Twee Fasenstructuur is de studiebelasting behoorlijk verzwaard, stelt zij. 'Het ligt aan het studieprogramma, maar ook aan de Tilburgse rechtenstudent. Die is overwegend passief.' Compensatie voor het werk bij Ars Aequi binnen het studieprogramma zou een oplossing kunnen bieden. Sylvia: 'We moeten er eens hard over nadenken om in samenspraak met de universiteit een compensatie mogelijk te maken in de vorm van vrijstelling van studieuren of studieverlenging.' De huidige regelingen acht zij onvoldoende. 'De faculteit staat er niet onwelwillend tegenover, zoals dat heet, maar er moet nog eens nadrukkelijk over gepraat worden.' Zij pleit voor een uniforme regeling aan de Tilburgse universiteit. 'Het is zeer zinvol datje met een aantal andere maatschappelijke aspecten in aanraking komt', vindt Sylvia van de Goor. 'Het is een verdieping van je studie.'\N\e zich daarvan wil overtuigen kan het oktobernummer van Ars Aequi, dat afgelopen week van de persen rolde er op naslaan. G.R.
pon onderzoek, ontwikkeling, beleids- en organisatieadvies Het Provinciaal Opbouworgaan Noord-Brabant (PON) is een maatschappelijk ontwikkelingsinstituut. Het verricht onderzoek, brengt beleidsadviezen uit en treedtr op als organisatie- en projectontwikkelaar. Dit ten behoeve van de overheid, particuliere organisaties en maatschappelijke groeperingen. Het instituut beweegt zich vooral op het terrein van de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening; arbeid; educatie en onderwijs; huisvesting en ruimtelijke plannina Het PON zoekt een:
DIENSTWEIGERAAR die belast zal worden met de uitvoering van kortlopende onderzoeken op het terrein van de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening, als mede arbeid. Onze voorkeur gaat uit naar een candidaat met enige onderzoekservaring en belangstelling voor thema's die aan de orde zijn in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening enerzijds en arbeid anderzijds. Informatie kan worden ingewonnen bij de heren H. Kemps en E. Talstra.
PON Stationsstraat 15 Postbus 90123 5000 LA TILBURG Tel: 013-351535 Univers
10 o k t o b e r 1986
B
Sybren Po/et:
■üü^i
'De creatieve b enadering is tot nu toe iets te veel verwaarloosd' Dit semester geeft Sybren Po/et eens in de wee/< twee colleges aan de Tilburgse letterenstudenten. Hij mag een semester de Cobbenha genleerstoel bezetten die dit jaar wordt ingevuld door de letterenfa culteit.
Het ene college onderzoekt het creatieve proces 'Creatie en creator' het andere han delt over literatuur als tweede natuur, 'liter natuur'. Waarom hebt u ja gezegd toen ze u vroe gen naar Tilburg te komen? Sybren Polet: 'Ik zat in Amerika toen mij gevraagd werd of ik wilde komen. Ik wilde er even over nadenken en korte tijd later heb ik teruggebeld. Toen ik hoorde wat 't kon zijn en wat 't mocht zijn had ik er wel zin in. Mijn college gaat over dingen waar ik behoorlijk in thuis ben zodat ik me niet opnieuw in iets heel vreemds hoef te ver diepen. De reden dat ik het gedaan heb zo ben ik ook wel weer is dat ik op de eerste plaats schrijver ben, en hier heb ik ook de tijd om voor mijzelf en aan mijn eigen stu die te werken. Een van de dingen waar ik mee bezig ben is een studie over het crea tieve proces. Over de werking van het pro ces en hoe een vondst tot stand komt.'
Voor een kleine faculteit met 350 studen ten telt de Letterenfaculteit nogal wat actieve clubs. Een van de zaken die de half jaar jonge letterenstudentenvereni ging Kontekst zich ten doel stelt is dan ook het beter coördineren van al die akti viteiten. Weinig mensen weten wie waar mee bezig zijn, wie in welke commissies zitten en wanneer bepaalde dingen plaats hebben. Kontekst wil ook die mensen die niet direct betrokken zijn bij activiteiten er over informeren. De afgestudeerdenvereniging Ex Libris is net als Kontekst in het voorjaar van 1986 opgericht maar is bestemd voor een an dere groep: afgestudeerden en vierde en ouderejaars letterenstudenten. Ex Li bris organiseert ongeveer twee keer per jaar een bijeenkomst en biedt haar leden de mogelijkheid om contact te onder houden met enerzijds de faculteit en stu diegenoten en anderzijds de arbeids en Univers
'Ik ben daar al jaren mee bezig, maar het breidt zich steeds uit. Er worden ook steeds meer disciplines bij betrokken. Nu heb ik het idee dat ik de belangrijkste din gen, die bij het proces betrokken zijn op het spoor ben, dat leidt dan min of meer tot wat ik hoop dat een soort totaaltheorie is. Het is voor een deel speculatief, voor een ander deel weten we er heel wat meer van dan de meeste mensen denken dat er over bekend is. En het aardige voor mij is dat van welke kant ik het ook benader, alles als tandwielen in elkaar grijpt. Het dekt elkaar volledig.' Een college heet 'Liternatuur of het land van QWERT', wat betekent dat? Polet: 'Liternatuur is een woordspeling die wil zeggen dat we met een kunstvorm te maken hebben waarbij de literatuur tot na tuur is geworden. D us waar literatuur niet alleen een hulpmiddel is om de buitenwe reld te benaderen, maar ook een zelfstan dige kunstvorm. Een tweede natuur. Van daar die samentrekking van die twee woor den. Het land van QWERT duidt er op dat we op de eerste plaats te maken hebben met een kunstzinnig medium dat sterk af hankelijk is van het woord, de taal en de letters die we terugvinden op de schrijfma chine. Want QWERT zijn de eerste letters op de bovenste rij van onze schrijfmachi ne. Voor schrijvers is de taal tot op grote hoogte een geschreven gedachtentaal. Een taal die als het ware voorbestemd is om geformuleerd te worden. En eenmaal geformuleerd roept het een aparte werke lijkheid op die met eigen maatstaven ge meten wil worden. De primaire werkelijkheid voor een schrij ver is die van het brein en niet die van de buitenwereld. Er wordt zelfs voor hem ge dacht. Een van die dingen die al heel vroeg door Lichtenberg naar voren is gebracht is dat je ook nauwelijks kunt zeggen 'ik denk', maar 'het denkt, het denkt in mij'.' In dat college 'Liternatuur of het land van QWERT' gaat u twee van uw eigen boe ken, Mannekino en De Sirkelbewoners, analyseren. Gebruikt u daarvoor alleen uw eigen analyse, of ook essays van anderen? Polet: 'Wij gaan uit van de essays van an deren en vervolgens van wat mij nog te
Letterenclubs stagemarkt. Twee bestuursleden van Ex Libris, Marike Kuperus en Peter Smulders, wa ren in maart 1983 ook betrokken bij de oprichting van het Studentenberaad, dat o.a. bijeenkomsten organiseert waarop studentleden van commissies en de Sub faculteitsraad verslag uitbrengen aan en overleggen met hun achterban. Een nog ouder initiatief is het faculteits blad Blanko dat al in het eerste jaar ver scheen. De behoefte aan een faculteits blad bleek toen zowel bij studenten als bij de faculteit zelf te bestaan. De samen_ werking resulteerde in een blad dat door de faculteit werd bekostigd en waarvan de redactie uit medewerkers en studen ten bestond en waarin mededelingen van
binnen schiet over die dingen. D an gaan we kijken hoe die boeken in elkaar zitten, op welke structuurprincipes ze berusten, wat de functie is van terugkerende symbo len, welke modellen erin zitten. In de analy se komen studenten soms met vondsten waarvan ik mezelf niet bewust was. Ik heb allang geleerd om daar niet alleen vrede mee te hebben, maar ook om dat heel leuk te vinden. Ik heb analyses gelezen waar zij met dingen naar voren kwamen waarvan ik me nooit bewust ben geweest en die ik ook niet zo uitgedacht heb. Over het algemeen bedenkt een schrijver niet alles van te vo ren. Eerst ontstaat het heel vaak uit zich zelf en vervolgens denkt hij over de struc tuur ervan na, en wijzigt hij dingen al of niet. Het is een groot misverstand, en dat wil ik ook tijdens mijn colleges naar voren brengen, dat bij een schrijver alles vante voren uitgedacht is. Dat vindt men van mij bijvoorbeeld, maar dat is onjuist. Eerst ont
Niet voor
staat het, vervolgens reflecteer ik over de structuur.' 'De creatieve benadering is tot nu toe iets te veel verwaarloosd. Je zou alles samen moeten nemen, de psychologische, de lin guïstische en de historische benadering. Zo kun je erachter komen hoe iets tot stand is gekomen, hoe bijvoorbeeld het creatieve proces gewerkt heeft bij literaire werken. Dus zo krijg je ook een beter inzicht in de structuur? Polet: 'Exakt. D at hangt daar wel degelijk mee samen. En ik hoop dan een aantal mis verstanden weg te nemen waarom proza niet minder coherent is dan een literair werk dat in hoofdzaak verhalend is. De ver haalstructuur is niet de enige mogelijke structuur.' C.v.d.G.
neosimpelmannen
Zonder te overdrijven is het werk van Sybren Polet 'moeilijk leesbaar' te noe men. Voor de ongetrainde lezer mis schien zelfs onleesbaar. Zelf vindt hij dat nogal meevallen. 'Mijn boeken worden meestal voorgesteld als moeilijk door cri tici die geen enkele verbeeldingskracht hebben. Maar ja, het is geen huis tuin of televisiegekwebbel en je kunt er Hil versum drie niet bij aanzetten.' Polet debuteerde in 1953 met de dicht bundel 'D emiurgasmen'. Later is hij vooral bekend geworden door de romans 'Breekwater', 'D e Sirkelbewoners' en 'Mannekino'. Zijn werk is al diverse ma len bekroond met prijzen. In 1959 ont ving hij de Jan Campertprijs, in 1972 de Herman Gorterprijs en in 1976 de Busken Huetprijs. Zijn werk speelt zich hoofdza kelijk af rondom het thema de mens als produkt van de maatschappij en de ge schiedenis. Het lijkt niet moeilijk om te begrijpen dat Hilversum drie daarbij net iets teveel zou zijn. Polet maakt veel gebruik van verdubbe ling van persoriages, metamorfosen, af splitsingen en identiteitswisselingen. Hij schrijft vaak afwisselend in de hij, ik en dan weer in de /jefpersoon, waardoor de lezer het overzicht van het verhaal snel verliest. Het meest opvallende is dat in
erg actief de faculteit, letterennieuws en creatieve bijdragen werden geplaatst. Na twee kopijarme jaren bleek dat de formule niet werkte. Een 'paleisrevolutie' maakte van Blanko een blad met een grote re dactie die geheel uit (verrassend veel eerstejaarsIstudenten bestond. Polet is twee jaar geleden opgericht door studenten die vonden dat de hermeneu tische literatuurscociologie op de facul teit te weinig aan bod kwam. 2jj organi seerden tot nu toe drie cursussen en een forum op het gebied van de literatuurwe tenschap en zijn dit semester nog druk bezig met de organisatie van een cursus toegepaste semiotiek en een congres over communicatie. Ook bestaan er nog plannen om aandacht te besteden aan
veel van zijn boeken de hoofdpersonen geen psychologische gestalten zijn. Zelfs al hebben ze herkenbare trekken, het zijn geen individuen. Vandaar ook de veelvoorkomende hetpersoon. Polet: 'Er zit zeker een moraliserend element in, maar eerlijk gezegd doe ik die dingen ook wel eens gewoon omdat ik er zin in heb, uit speelzucht, satire en zelfspot, niet te vergeten.' Polet schrijft zijn verhalen niet om het verhaal; het zijn vooral de structuurver nieuwingen, het experimenteren met constructies wat hem drijft. D it in tegen stelling tot zijn poëtisch werk, waarin hij zich veel meer bezighoudt met taal en taairelaties. D at het experimentele proza nooit een populaire stroming is geweest, deert hem allerminst. In 1976 zei hij in een van de weinige interviews die hij ge geven heeft: 'Momenteel voeren de neo simpelmannen weer de boventoon, de halfliteraten; Frederik Fluweel met een hand vol woorden op zak, op zoek naar het kleine geluk en betaalbare poëzie, of een klein brokje omheind proza waarop zijn ik zich kan nestelen. Ze doen maar. Veel deprimerender vind ik het feit dat zelfs dingen als maatschappijbetrokken heid en politiek tot modeverschijnselen kunnen worden. D oodgriezelig.' Lidwina Gevers linguïstische pragmatiek maar volgens Sandra Aerts, een van de oprichtsters, is dit waarschijnlijk het laatste semester dat Polet bestaat omdat de vijf mensen van het eerste uur aan hun scripties bezig zijn en zich nog geen jongerejaars hebben aangemeld die Polet willen voortzetten. Als jongerejaars het roer niet overnemen zal Polet volgend jaar niet meer bestaan maar Sandra is van mening dat een vere niging nog beter opgeheven kan worden dan een kabbelend bestaan leiden. De Filmvereniging Letteren bestaat uit relatief jonge studenten. Door allerlei omstandigheden als bijvoorbeeld weers gesteldheid werd haar cyclus films rond het thema 'obsessies' slechter beiocht dan ze verwachtte. Toch is ze er in geslaagd dit semester een filmprogram ma aan te bieden door aan te sluiten bij het Studium Generaleprogramma, waar door de kosten door beide organisaties gedeeld kunnen worden. A_ J. ^ V )^»■■4*^^»^''l./ ^
,AQ o k t o b e r 1986
Werkgroep lesbische en
homostudies
Cyclus Studium Generale
Homoseksualiteit als uitgangspunt Een paar maanden geleden werd de werkgroep lesbische en homostudies Tilburg opgericht. Ontstaan na een oproep van twee studenten in het THB in het voorjaar en met als doelstelling het bevorderen van onderwijs en onderzoek op het gebied van homosexualiteit. Als eerste kennismaking presenteert zij zich dit semester met een cyclus lezingen en een film waarin homosexualiteit vanuit verschillende wetenschapsgebieden belicht wordt. Tot op heden heeft de werkgroep zich voornamelijk bezig moeten houden met organisatorische zaken. Het vaststellen van doelstellingen, het verdelen van ta ken en het organiseren van de lezingen cyclus. 'Je kunt immers wel direct on derwijs op gaan zetten', legt Monique Anthonio uit,'maar daar ben je minimaal anderhalf jaar mee kwijt. En als je al die tijd niets van je laat horen, kennen men sen je niet. Vandaar dat we beginnen met die lezingen om de werkgroep wat bekendheid te geven.' Nu de lezingencyclus op poten staat, gaat de aandacht vooral naar het onder wijs uit. Vooruitlopend op de doctoraal cursussen wil de werkgroep het volgend semester van start gaan met studie groepjes, waarin studenten begeleid door iemand van de werkgroep of een docent een thema behandelen. Verder is het de bedoeling wetenschappelijke me dewerkers, docenten en mensen van HBOopleidIngen aan te trekken. Ook bij HBOopleidingen vinden activiteiten op het gebied van homostudies plaats en volgens Anne zouden al die activiteiten veel meer gebundeld moeten worden. Met het aantrekken van wetenschappe lijk medewerkers en docenten stuit de werkgroep lesbische en homostudies di rect al op een fundamenteel probleem. Moeten de toekomstige docenten die het onderwijs gaan geven nou zelf homo of lesbisch zijn? D e meningen daarover zijn zeer verdeeld binnen de werkgroep vol gens Anne. Vrouwen blijken daar een groot voorstander van te zijn, terwijl de mannen uit de werkgroep allereerst kwa liteit voorop willen stellen. Als de docent daarbij dan ook homo is,is dat hoogstens meegenomen.
De Tilburgse universiteit kende al een an dere werkgroep die zich met homosexu aliteit bezighield, namelijk de werkgroep homofilie. D eze werkgroep stortte in 1984 in na een aantal jaren gefunctio neerd te hebben. Maar de werkgroep ho mofilie had echter een heel ander doel, zo stellen Monique Anthonio en Anne Smit. Was de werkgroep homofilie vol gens hen meer een interne groep die zich richtte op de integratie van homo's bin nen de universiteit, de werkgroep lesbi sche en homostudies daarentegen heeft primair een onderwijsdoelstelling. Uitein delijk moet dat leiden tot cursussen met de status van doctoraal bijvak, en weten schappelijk onderzoek. Anne Smit: 'Ik denk dat wij daardoor minder kans hebben om in te storten: we hebben een heel duidelijk doel en een brede aanpak. We willen dat de werk groep echt een basis vormt op de univer siteit.' D e werkgroep telt inmiddels zo'n tien actieve leden die veelal cursussen homostudies aan andere universiteiten gevolgd hebben. Voorlopig zijn het al leen nog studenten, maar binnenkort wil de werkgroep ook wetenschappelijk me dewerkers inschakelen.
Anne Smit: 'Zodra het gaat om de vraag of er ergens een vrouw of een homo sexueel moet komen, valt meteen het woord kwaliteit. Alsof beide zaken elkaar uitsluiten.' 'Natuurlijk moet je die kwali teit ook wel bewaken,' vult Monique aan,'maar vóór die practische discussie van wel of geen homosexuele docenten ligt een principiële: gaat het er nou om dat je je allereerst in iemand kunt herken nen of blijf je de kwaliteitsnorm als eerste uitgangspunt hanteren.' Of een docent zelf al dan niet homo of lesbisch moet zijn hangt ook af van de aard van de cursussen die ze geven. En die moeten inhoudelijk nog ingevuld worden. Naarmate de persoonlijke be trokkenheid van een docent meer in het geding is, wordt de voorkeur voor een homosexuele docent groter, vinden Mo nique en Anne. Beiden haasten zich er aan toe te voegen dat je die voorkeur niet al te zwartwit moet zien. De werkgroep lesbische en homostudies wil graag een 'centrale' positie innemen binnen de Tilburgse universiteit. In de eerste lezing die de werkgroep organi seerde pleitte Wijnand Sengers voor in tegratie van werkgroepen homostudies binnen bestaande vakgroepen. Ho mostudies kunnen alleen floreren wan neer ze functioneren binnen de vakgroe
pen waarin de onderzoeksvragen pas sen, was zijn stelling. Monique en Anne benadrukken echter allereerst het belang van de Tilburgse werkgroep als een soort platform van waaruit activiteiten opgezet moeten worden. Wanneer je je direct al integreert binnen vakgroepen, levert dat het gevaar op van versnippering, denken ze. Bovendien zijn in de werkgroep studenten vertegen woordigd van vrijwel alle studierichtin gen van de KUB. Interdisciplinair onder wijs en onderzoek zijn daarom zeker niet uitgesloten. De belangstelling voor de eerste lezing die de werkgroep organiseerde was groot. Een belangstelling die door het warrige verhaal van Sengers over ho mostudies in Nederland helaas niet ge rechtvaardigd werd. Monique miste in de lezing vooral een uitleg over het specifie ke van homostudies. 'Wat voor mij het specifieke van homostudies uitmaakt, is dat homosexualiteit als uitgangspunt ge nomen wordt. D at er niet zoals vroeger vanuit een bepaalde discipline naar ho mosexualiteit gekeken wordt, maar dat juist vanuit homosexualiteit naar een be paalde discipline gekeken wordt.' Op de dag waarop die eerste lezing van Sengers plaatsvond, was het kunstwerk van Berkulin voor gebouw B plotseling voorzien van het in roze letters geschil derde opschrift 'The pink party'. D at er een verband is tussen lezing en opschrift lijkt heel aannemelijk. D e werkgroep heeft absoluut geen idee wie de verf kwast ter hand nam. Bij de meeste Nederlande universiteiten wordt sinds het begin van de jaren tach tig onderwijs gegeven en onderzoek ge daan op het terrein van homostudies. D e Tilburgse werkgroep lesbische en ho Waar komt het succes van de AA groepen vandaan? Om die vraag draait het in Van Harberden's proefschrift. D e socioloog keek achter de schermen van zo'n groep in Turnhout en zag daar hoe zelfs de meest notoire alcoholist van zijn verslaving werd afgeholpen. D e kracht van de groepen schuilt volgens hem in het feit, dat alcoholisten in een AA groep direct met lotgenoten geconfron teerd worden, en dat ze allemaal dezelf de ervaringen met drank hebben. D ankzij dit directe contact kunnen ze elkaar van hun drankprobleem afhelpen. Van Har berden ziet zelfhulp als oplossing bij uit stek voor diegenen die niet met hun pro bleem bij professionele hulpverleners te recht kunnen of willen. D e professionals moeten zelfhulp mogelijk maken, vindt hij, maar zich er verder niet al te veel mee bemoeien. Ook de overheid dient vol gens hem zelfhulpgroepen te ondersteu nen. De AAgroepen zijn gebaseerd op de Twaalf Tradities, die noodzakelijk zijn voor het bereiken van de enige doelstel ling van de organisatie: help de alcoholist van de drank af. De wil om van de drankverslaving af te raken is dan ook het enige vereiste voor het AAlidmaatschap. D e anonimiteit is een van de voornaamste tradities in de beweging, alsook het erkennen van god als enige autoriteit. D e AAgroep mag geen enkele hulp van buiten accepteren en moet zichzelf draaiende zien te hou den. Vaste contributeis zijn er niet, maar de groepsleden leveren ieder een vrijwilli ge bijdrage aan de AA. Andere in komstenbronnen zijn de verkoop van AAlectuur, abonnementen op het tijd schrift 'D e Boei' en de verkoop van AA
Het modemisme is dood, leve het mostudies stelt zich tot taak om cont ten te leggen met werkgroepen aan dere universiteiten. Met de werkgr( homostudies in Utrecht bestaan die al tegenstelling tot de meeste andere Wi groepen noemt de Tilburgse werkgn zich niet uitsluitend 'hnmncturCoo' 'homostudles'. . heel nadrukkelijk 'lesbische en homoi dies'. D ie toevoeging lesbische vom vooral de vrouwen in de werkgroep belang om duidelijk te maken dat mannen én vrouwen betreft. 'Eerst \ den de mannen dat onzin', vertelt Mi que. 'Toen hebben we voorgesteld het om te draaien en de werkgroep al 'lesbische studies' te noemen'. ' Het is niet de bedoeling dat de w( groep uitsluitend een studentenaangi genheid blijft. Participatie van profes ren en wetenschappelijke medewerk is zeer gewenst, maar tot nu toe wai het alleen studenten die reageerden ( bekendheid met de werkgroep eti angst om als homo gezien te wordent wijl dat misschien niet eens het geval kunnen daar debet aan zijn, denken! ne en Monique. Ze benadrukken ech dat voor het laatste geen reden is. werkgroep springt heel voorzichtig met reacties die onder anonimiteit ga Bovendien hoeven wetenschappelijk r dewerkers niet persé onderwijs te gevi Ook kunnen ze bijvoorbeeld als conta persoon fungeren tussen de werkgrc en een bepaalde faculteit. Want aan langstelling van wetenschappelijke zi zal het niet ontbreken, vermoedt Am 'Ik neem niet aan dat onze doelstellins hen koud laten.' Yvonne Voor nadere infornfiatie: Monique Anthonio Anne Smit
01335577S 01363661
Ook Nederland heeft het postmoder nisme ontdekt. Vanaf 1980 zie je de term op alle mogelijke gebieden van kunst en cultuur opduiken: van vormgeving, ar chitectuur en literatuur tot dans en mu ziek. Opvallend daarbij is wel dat er nog geen bruikbare definitie van wat postmo dernisme nu inhoudt voorhanden is. Veel verder dan een aanzet tot discussie daar over is het tot nog toe niet gekomen. De meest uitgekristalliseerde omschrij ving is te vinden in de Amerikaanse lite ratuurkritiek, waar de term begin jaren zeventig werd gebruikt door mensen als Susan Sontag, Arthur Fiedler en Ihab Hassan. Als kenmerken worden door hen genoemd: een voorkeur voor ironi sclie, parodiërende en absurdistische vormen, voor fragmentatie in plaats van afgeronde gehelen, voor het op speelse wi|ze omgaan met tradities en gehelen, met betekenissen en de werkelijkheid en haar interpretaties. De discussie mag dan nog niet tot een eensluidende definitie geleid hebben, als rode draad voor het postmodernisme in al z'n verschijningsvormen geldt het af zweren van het geloof in wat de Franse filosoof JeanFrancois Lyotard de 'méta récits' heeft genoemd: de 'grote verha len', de overkoepelende ideologieën waar mensen hun interpretatie van de werkelijkheid aan ophangen. D e conse quentie daarvan is dat het postmoder nisme vooral moet worden opgevat als een strategisch begrip en niet als een stroming of iets dergelijks. En dan niet een strategie die de werkelijkheid op nieuw een interpretatie wil opleggen, maar eentje die bestaande interpretaties, stijlen of technieken zowel traditionele als moderne opzuigt, combineert en pa rodieert.
Gedurende de maand oktober organiseert Studium Generale een cyclus met als thema: Postmodernisme, decadentie of vitaliteit? Aan de orde is niet de zoveelste discussie over een defenitie van het fenomeen. I n plaats daarvan biedt het programma lezingen over het postmodernisme in de literatuur, de muziek, de dans en de beeldende kunst. Klap op de vuurpijl vormt een exclusief optreden van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk, de auteur van de 'Kritiek van de cynische rede'. En wie wil kan daarnaast zelf aan de slag in een tweetal workshops over film en literatuur. Vorm, stijl en inhoud krijgen op die ma nier iets willekeurigs. Alle grote stijlen uit het verleden keren terug om het postmo dernisme een gezicht te verlenen. In de architectuur zie je bijvoorbeeld de triom fantelijke terugkeer van het klassieke zuiltje. Beeldende kunstenaars en cho reografen grijpen terug op het expressio nisme, terwijl componisten weer te rade gaan bij de romantiek. Maar tegelijkertijd \ lijken ook de eigentijdse beelden en tech nieken en de media van het informatie tijdperk niet aan het postmodernisme voorbij gegaan te zijn. Waarmee de te rugkeer tot de traditie in het postmoder nisme hand in hand lijkt te gaan met de acceptatie van het bestaande. Het motto dat Studium Generale de cy clus heeft meegegeven is de vraag: is hier nu sprake van decadentie of juist van vitaliteit? Is het postmodernisme nu een regressieve of een progressieve ten dens? 'Vormen de geradicaliseerde twij fel, de afwezigheid van zin, oeverloos, onbegrensd denken, de taal als drijfzand, de wereld een labyrint, de waarheid die nergens te vinden is en als een onaan vaardbare aanmatiging wordt be
Proe ift over zelfhulp bij alcoholisten
Ik zat ö, 'e wc een potje te janken" De zelfhulpgroepen van de me Alcoholisten (AA) helpen velen van hun drankverslav Dat concludeert de Tilburgse socioloog Pieter van Harbei zijn proefschrift 'Zelfhulp bij Anonieme Alcoholisten.' Vi eerden hoopt daarop donderdag 16 oktober aan '8 te promoveren. penningen aan leden die voor een pel de van één, vijf of tien jaar 'droog stai Meer dan zeventig procent van de nieme Alcoholisten bestaat uit man» vooral van middelbare leeftijd. Van*
de anonimiteit is er vanzelfsprekend niet zoveel over het ledenbestand bekend. In fincipe duurt het lidmaatschap levens lang, want 'Once an alcoholic, always an alcoholic' luidt een oud AAgezegde. In
10 juni 1935 geldt als de geboortedag Jonieme Alcoholisten. Op die dag grijpt de aan de drank verslaafde Amerikaanse Robert Holbrook Smith voor de laatste keer naar de fles. Smith lieeft samen met ^alcoholist, William Wilson, de drankzucht overwonnen. De twee, later bekend a| "f Bob, brengen in 1939 het boek 'Alcoho lies Anonymous' uit. in dit 'Big Book' le 'hun ervaringen en het herstelprogramma The Twelve Steps' vastgelegd. In tig breekt de AA in de Verenigde Staten door. IHet ledental stijgt snel en depeifielai'ngstelling. Na de Tweede Wereldoorlog komen ook AAgroepen uit de VS op. "and is de AA sinds 1948 actief en momen teel zijn er in ons land 180 zeifhulpgrc
postmodernisme
de praktijk houden de meeste leden het echter na een jaar of vijf wel voor gezien. De informele groepscontacten beginnen dan wat te benauwen en hun leven is tij dens het lidmaatschap al ingrijpend ver anderd. Enkele (ex) AAleden over die periode: 'Er zijn wel groepsbijeen komsten geweest dat ik halverwege de bijeenkomst er even uitliep en op de wc een potje ging zitten janken of een siga ret ging zitten roken. Ik kon het dan niet meer aan.' (...) 'Ik was blij toen ik hoorde dat het een ziekte was; daar kon ik iets mee. Ik wist dus ook dat ik niet bezig was om gek te worden.' (...) 'Stoppen met drinken was een goede zaak en dat had ik zelf bewerkstelligd. D eze positieve daad heeft mijn negatieve zelfbeeld ik vond mezelf toen een dweil van een vent aardig opgekrikt.' In zijn proefschrift gaat Pieter van Har berden uitgebreid in op de voor de zelf hulp zo belangrijke symbolen en rituelen. Het ritueel van de AApenningen is voor de leden een mijlpaal in het ontwen ningsproces. Een van de meest feestelij ke gebeurtenissen is de uitreiking van de 1jaarspenning aan een lid dat een jaar lang geen alcohol meer gedronken heeft. Ook wanneer iemand vijf of tien jaar droog staat is daar een penning aan ver bonden, maar de eerste keer maakt bij de meeste leden toch de meeste indruk. Een ander ritueel is dat van het doorzakver
'Bij de vraag naar een postmodernisti sche tentoonstelling', gepresenteerd door Salom Geene in opdracht van Stu dium Generale. Een interpretatie van tien jonge kunstenaars/aressen. Postmoder nisme is een neostijl. Een reaktie op het modernisme, waar abstractie hoogtij
schouwd, een verlammend besef dat al les al geweest is, de verloren onschuld, dat er niets overeind blijft, dat er geen overtuigende interpretaties meer be staan, de obsessie die het findesiècle van de 20ste eeuw zich heeft aange praat?', zo vroeg Carel Peeters zich on langs in Vrij Nederland a^. Of is het post modernisme als logische nazaat van het modernisme de aanzet tot een nieuw avontuur, de uiting van een nieuwe emo tionele en maatschappelijke vitaliteit? Het modernisme is dood, leve het post modernisme. Laten we het daar maar op houden. Lennart Kik Dor)derdag 16 oktober verzorgt Aat Hougee, docer}t aan de opleiding Moderne Dans in Amsterdam, een 'choreografische'lezing over postmodernisme in de dans. Plaats van han deling is de ruimte voor de aula, waar verschil lende dansers ook enkele postmoderne pas sen ten beste zullen geven. De voorstelling begint om 13.30 uur. Aansluitend is er om 16.00 uur in zaal AZ10 een vertoning van de film 'Un jour Pina a demandé' van Chantal Akerman. Een film over de manier van werken van de Duitse choreografe Pina Bausch en haar Wuppertaler Tanztheater. haal. D e groepsleden vertellen elkaar over de gevallen waarin hun drankge bruik zwaar uit de hand liep. En wie tij dens een groepsbijeenkomst durft toe te geven 'Ik ben een alcoholist' wordt een volwaardig AAlid volgens het toetre dingsritueel. Het herstelprogramma van de Anonieme Alcoholisten bestaat uit de Twaalf Stap pen. D e verslaafde begint met te erken nen dat hij of zij door overmatig alco holgebruik stuurloos is geworden en pro beert onder de hoede van god deze ka rakterfout te overwinnen. Ze herstellen het bij anderen veroorzaakte leed en on recht en onderwerpen zichzelf aan een grondig onderzoek. Tenslotte stellen ze zich ten doel hun lotgenoten van het drankprobleem af te helpen. D e Twaalf Stappen staan ook in The Big Book, de leidraad voor de anonieme alcoholist. Ook is daarin opgenomen het levensver haal van Bill en Bob, het Amerikaanse duo dat elkaar in de jaren dertig van de drank afhielp en daarmee de grondslag legde voor de A A . D e Nederlandse uitga ve van The Big Book heet Het grote boek van de Anonieme Alcoholisten in Neder land. Pieter van Harberden studeerde sociolo gie in Tilburg, waar hij aan de KUB als docent verbonden is aan de vakgroep 'Bestuurs en organisatiewetenschap pen'. Eerder publiceerde hij over zelf hulp, lokale welzijnsplanning en lokale omroep. De citaten in dit artikel komen uit het boek 'Zelfhulp bij Anonieme Alco holisten', de handelseditie van Van Har berden's proefschrift. Dat is verschenen bij WoltersNoordhoff in Groningen en kost f 39,50. Hans de Brouwer
viert en figuren onherkenbaar zijn. In de poststijl zijn de vormen weer te herken nen, maar ligt de nadruk op ironie, ont kenning van materialen en het belang van de titel. Bij de presentatie in de ruimte bij de aula, blijven de schilderijen wat op de vlakte. Uitschieters zijn een doek van Hewald Jongenelis; Het Mirakel van de Goede Nacht' en het 'Noblesse Obaliske' van Eu^ène Geene, een nieuwe visie op een klassiek thema: het naakt. Niet de ero tiek wordt hier benadrukt, maar de iro nie. Een rode slof die aan een voet ben gelt en het gezicht van een ijzige femme fatale. Bij de driedimensionale werken komen de persoonlijke visies van de kunstenaars duidelijker tot uitdrukking in de veelheid van materiaal en vorm. Boomstammen op pootjes; een wankel, glazen gevaarte en een massief blok 'iets'. Tussen twee pilaren staat een rood, geel, blauwe stoel met een rugleuning in de vorm van een huis. Een andere, gifgroene, constructie nodigt eveneens uit tot zitten. In een vol gende hoek een roze puntige kruiper in de vorm van een klauw en twee gestroomlijnde silhouetten, grijpend in het luchtledige. Het feit dat de maakster, Patricia Gielen, hier kussens gebruikt ter ondersteuning, verwijst op humoristi sche wijze naar de titel: D romers. Als geheel geeft de tentoonstelling een aardig, zij het wat vaag, beeld van de term postmodernisme. Salon Geene bestaat vanaf november 1985 en is een initiatief van afgestudeer den aan de Academie voor Beeldende Vorming. Hij organiseert contacten, ten toonstellingen en tal van andere beelden de performances, ten behoeve van een beter begrip voor kunst. De tentoonstelling in de ruimte bij de aula is nog te zien t / m 24 oktober. In ver band met andere activiteiten zullen de driedimensionale werkstukken af en toe verwijderd worden. S. Rakels
o o E *• e
■o
a o
(B
E c eg > c '"E c « *•* c o c o .2 'E o
vervolg van pag. 1
Contranotitie 'En denkt Den Haag nu dat vergroten van massaliteit, het uiteenrul<ken van verbanden tussen mensen, het demotiveren van studenten en personeeel door het scheppen van jarenlange onzekerheid, de desorganisatie van te sluiten opleidingen door het weglopen van personeel, de kwaliteit van het onderwijs verbetert?' 'Ook voor het onderzoek geldt dat kwaliteitsverbetering vooral een sociaal proces is en niet met een organisatorische ingreep tot stand kan worden gebracht. Goede samenwerkingsverhoudingen, gelijkgerichte belangstelling, overeenstemming (of goed gedoseerde diversiteit) in wetenschappelijke opvattingen, een inspirerend klimaat, dat zijn ingrediĂŤnten voor kwaliteitsverbetering. De samenvoegingsoperatie die de minister voor ogen heeft maakt vrijwel alles voorjaren kapot wat op deze punten bereikt is.' Het bestuur van de KUB cijfert ons voor dat wat de minister doet niet erg rationeel is. Tegenover zijn bezuinigingen staan in ieder geval hogere uitgaven voor studiefinanciering, investeringen in gebouwen, reiskosten en verhuiskosten voor personeel. Maar er is vooral de onzekerheid. Als psychologie naar Nijmegen verhuist komen alle Nijmeegse en Tilburgse docenten in een pool waaruit het personeel van de samengevoegde opleiding opnieuw wordt gekozen. Hoeveel er kunnen worden aangesteld hangt af van het aantal studenten dat extra naar Nijmegen zal komen. Conclusie van het CvB: 'Gedurende jaren zullen veel personeelsleden in onzekerheid verkeren. De besten zullen hun onzeker lot niet afwachten, maar elders heengaan.' Er is echter meer dan alleen maar de aanslag van 4,2 miljoen voor Tilburg. De KUB verliest naast deze vaste voeten voor letteren en psychologie ook nog eens een deel van het budget dat op basis van het aantal studenten wordt toegekend. Volgens de cijfers per 1 december 1985 verliest Tilburg 815 psychologiestudenten (waaronder 153 eerstejaars) en 303 letterenstudenten (waaronder 59 eerstejaars). Op een totaal van 65 miljoen personeelsbudget wordt 11,9 miljoen weggeknipt. 88 WetenschapfjeJijke banen en 48 andere banen gaan, mede door ontbureaucratisering, verloren. Vervolgens gaat de contranotitie dieper in op Deetmans aanpak van de twee bedreigde faculteiten, om tenslotte de regionale kaart te trekken. De centrale vraag is deze: heeft Brabant, het tweede economisch zwaartepunt in Nederland, na de randstad, met meer dan 2 miljoen inwoners, geen recht op voldoende universitaire voorzieningen? Naast een middelgrote technische universiteit heeft het slechts een beperkte 'gewone' universiteit. En die wordt nu uitgekleed. Ook het Stichtingsbestuur (SB) van de KUB reageert op de beleidsvoornemens van de minister die 'deze instelling onevenredig zwaar treffen' en in strijd zijn 'met het alom aanvaarde beleid de kleinere instellingen tenminste te stabiliseren en waar mogelijk nog te doen groeien. ' Opheffing van Psychologie en Letteren hebben volgens het SB consequenties 'welke in geen verhouding staan tot de venA/achte opbrengst.' Het SB acht besparingen noodzakelijk maar niet op deze manier. De voorziene maatregelen gaan t.a.v. Tilburg voorbij aan de gerechtvaardigde eis dat de belangrijke regio Brabant beschikt over adequate universitaire voorzieningen. Het Stichtingsbestuur steunt het beleid van het CvB 'om de ministeriĂŤle plannen te keren en de veelzijdigheid van de universiteit te behouden.' p y
VAN DIEN ^ CO* TREEDT GRAAG IN CONTACT MET AMBITIEUZE BPA AFGESTUDEERDE BEDRPSECONOMEN MA^
Van Dien^Co Accountants
Schriftelijke sollicitaties te richten aan Van Dien -i- Co Accountants, t a v. de heer R H. van Ede, Hoofd Personeelszaken, Fizeaustraat 2,1097 SC Amsterdam, tel 020-5610111.
*Van Dien + Co is lid van Deloitte Haskins & Sells International, Een organisatie met 26.000 medewerkers in 71 landen. Alkmaar Almere Amsterdam Apeldoorn Arnhem-Velp Breda Eindhoven Enschede Gouda 's-Gravenhage-Rijswi]k Groningen-Haren Haarlem Heerlen 's-Hertogenbosch Hoogeveen Leeuwarden Lelystad Lochem Maastricht Oss Roosendaal Rotterdam Tilburg Utrecht Venlo Zaandam Zwolle Willemstad (Curasao) Oranjestad (Aruba) Philipsburg (St. Maarten)
\^naf nu kunt u Intennediair (weekblad ènjaarboek) al 12 maanden vóór afstuderen kosteloos ontvai^n 36i
Studierichtingen die voor een gratis abonnement in aanmerking Icomen: Alle technische wetenschappen, accountancy, actuariële wetenschappen, andragogie, bedrijfskunde, bestuurskunde, biologie, chemie, culturele antropologie, economie, econometrie, farmacie, geodesie, geofysica, geologie, informatica, pedagogie, planologie, politicologie, psychologie, rechten, sociologie, sterrenkunde, wisen natuurkunde.
ï- ^
Intermediair Jaarboek: een handzaam handboek met alle ins en outs over het zoeken naar en vinden van werk. Plus uitgebreide informatie over 260 belangrijke Nederlandse ondernemingen.
Voor een folder met aanvraagformulier kunt u terecht bij:
KH Tilburg: kamer B107/B108
Intermediair weeld>Iad: het meest complete overzicht van vacatures voor personeel met een academische of HBOopleiding. Plus diepgaande achtergrondinformatie over arbeid, techniek, wetenschap en andere spraakmakende items uit de samenleving.
Gelukkig was hij wel zo slim om een WA verzekering af te sluiten. Het 'Zekerheidspakket' van de SSGZ is er voor alle studenten, dus ook voor jou. Premies van 37,50 tot 80,per jaar. Vraag de folder! (01719)70944
flS AS SC^E ■^QB ^ ■ ^
SSGZ 1970 Antwoordnummer 10070, ^ ^ ^ ^ Noordwijk. Of stap binnen bij /iet piaatselijli informatiebureau van de SSGZ.
O N Z E BESCHEIDEN PRIJZEN BIEDEN U DE FINANCIËLE ARMSLAG O M Z O W E L BINNENSALS BUITENSKAMERS FLINK HUIS TE H O U D E N . 1 ^
Wie er een beetje aardig bij wil zitten, koopt verstandig en voordelig bij Xenos. Leuk, goed en goedkoop. Zodat er nog wat overblijft om de bloemetjes buiten te kunnen zetten. • POTTEN EN PANNEN • KEUKENGEREI • SERVIESGOED • GLASWERK • VLOERKLEDEN
• • • • •
WANDKOMBINATIES TEGELMATTEN ROLGORDIJNEN DEURGORDIJNEN HOUT EN RIET MEUBILAIR
Alkmaar, Almelo, Amsterdam, Arnhem, Breda, Eindhoven, Enschede, Den Haag, Groningen, Haarlem, Heerlen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht Venio
JOB-LINK DE KORTSTE WEG NAAR WERK. Nieuw op de Nederlandse Arbeidsmarkt JobLink IS een speciale computerdatabank voor werkzoekenden Recent afgestudeerden en afstuderenden van universiteiten en kunnen zich gratis bij JobLink inschrijven Bedrij ven en instellingen kunnen bij JobLink abonnee worden en aan JobLink selectie opdrach ten geven Op die manier kunnen zij bij vacatures snel in contact komen met de juiste kan didaten Speciaal voor studenten Als u een functie zoekt op academisch of h b o niveau, biedt JobLink u de volgende voordelen ^ Gratis insciirijving U kunt zich bij JobLink gratis inschrijven Het uitgebreide inschnjfformulier is samengesteld door deskundigen op het gebied van personeelsvoorziening Dit gemakkelijk in te vullen formulier laat u alle mogelijkheden om persoonlijke motivaties en voorkeuren te beschrijven Insc hrijving is al mogelijk in het laatste jaar van de opleiding. Job-Link kan dus voor u al aan de slag, terwijl u nog afstudeert. ^ Enorme contactmogelijkheden/Meer keuze JobLink verstrekt regelmatig overzichten van de inhoud van de databank aan^nkele duizenden organisaties, die regelmatig advertenties plaatsen voor academici en h b o ers Dit vergroot uiter aard de kansen van de ingeschrevenen, zonder dat zij daarvoor extra moeite hoeven te doen of kos ten hoeven te maken Er ontstaan zo veel meer keuzemogelijkheden, dan u zelf ooit zou kunnen bewerkstelligen ^ Privac y gegarandeerd JobLink voldoet aan alle regels op het terrein van de privacy Gegevens van ingeschrevenen staan alleen ter beschikking van opdrachtgevers en abonnees ledere ingeschrevene heeft altijd het recht van inzage en wijziging U kunt uw informatie altijd laten verwijderen Job-Link is gratis en verplicht tot niets. Als u nu of over enkele maanden een goede baan zoekt, is dit uw kans. Vraag dus een gratis inschrijfformulier aan. Stuur dus de bon op of bel 01720-44252. A n t w o o r d c o u p o n invullen en in enveloppe opsturen naar JobLink Antwoordnummer 10114, 24(X) VB Alphen aan den Rijn (een postzegel is niet nodig) D Ik ben geïnteresseerd in inschrijving, stuur mij het informatiepakket Naam Postadres Postcode Plaats ^ Telefoon Univers
MEDEDELINGEN
ALG INLEVEREN KOPY MEDEDELINGENPAGINA De redactie van de mededelingenpagina in Univers is In andere handen gekomen. Door het vertrek van Henny Walter naar DSW per 1 september jongstleden dienen de berichten voor deze pagina nu op het secretariaat van de afdeling Pers en Voorlichting ingeleverd te worden (kamer B205). Regelmatig blijkt dat de juiste data voor het inleveren van de berichten niet bekend zijn. Dit is altijd één week voor de verschijningsdatum van het gedrukte nummer. Te laat ingekomen mededelingen worden als regel niet geplaatst. De mededelingenpagina is uitsluitend bedoeld voor berichten van faculteiten die betrekking hebben op de studie èn voor mededelingen van het centraal bestuur van de Universiteit. Nieuwsen achtergrondverhalen kunnen onder de aandacht van de redactie van Univers worden gebracht.
C O M M U N I Q U É V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG D.D. 18 SEPTEMBER 1986 De bespreking van de Nota Formatieontwikkeling 1987-1991 is in hoofdzaak gegaan over de weg, waarlangs het CvB wil komen tot een bezuiniging in de formatie n.w.p.-diensten. Daarbij is de bezuiniging uit hoofd van 'ontbureaucratisering', die onlangs door de minister is aangekondigd, buiten beschouwing gebleven. Uitgangspunt voor het CvB is een verdeling van middelen, die in 1991 voorziet in 'netto' ruim 11 plaatsen in de diensten minder dan thans. Het CvB gaat zelf aangeven, waar deze bezuiniging in de diverse diensten gerealiseerd kan worden. Begin 1987 zullen er concrete voorstellen aan de universiteitsraad worden voorgelegd, waarover de CPO advies zal kunnen uitbrengen. Deze voorstellen zullen moeten passen in het kader van het gekozen uitgangspunt. Het CvB sluit echter niet uit, dat de CPO gehoor zal kunnen vinden voor serieuze argumenten, die tot een andere verdeling van middelen leiden. Voorts is nog aandacht geschonken aan het perspectief voor het n.w.p. in de faculteiten, het 'krimppad' voor de SCW en voor de diensten, en het inzicht dat de faculteiten moeten hebben in ieders aandeel in het voorwaardelijk gefinancierde onderzoek. Met inachtneming van het voorgaande is de CPO accoord gegaan met de
nota formatie-ontwikkeling 19871991. Behalve van de Nota Formatieontwikkeling heeft de CPO ook kennis genomen van het jaarverslag 1985 van de bedrijfsarts en van de voortgangsrapportage over de reorganisatie van de automatisering. AIESEC STAGES AlESEC is een internationale studenten-organisatie die tracht een brug te slaan tussen de overheid en.het bedrijfsleven enerzijds en de studentenwereld anderzijds. Dit doel tracht zij te bereiken d.m.v. het organiseren van projekten, zoals de China-dag j l . en de bedrijven informatie dag, en van een internationaal stage-uitwisselings programma. Voor dit stage-uitwisselings programma zoeken wij gemotiveerde studenten die tussen maart 1987 en februari 1988 voor een periode van tussen de 6 weken en 1 '/a jaar een stage willen lopen in een van de 63 aangesloten landen, en wel op elk mogelijk terrein binnen de (ueurijfs ) economie en de bestuurlijke informatiekunde. Alle geïnteresseerde, nog niet afgestudeerde studenten worden uitgenodigd te komen naar de informatieve bijeenkomst op donderdag 23 oktober in CZ 104 om 14.00 uur. PARKEREN UNIVERSITEITSTERREIN
'
Met ingang van heden zal de gemeentepolitie alle voertuigen welke worden geparkeerd in de 'Oude Warande' voorbij het bord 'fietspad' verbaliseren. Wij raden u aan gebruik te maken van het parkeerterrein Hogeschoollaan nabij gebouw M (tuinhuis). Op dit parkeerterrein dat zeer binnenkort nog zal worden uitgebreid met 65 plaatsen en waarbij tevens een voetgangersweg naar de gebouwen S, P, O en N zal worden aangelegd, zijn nog in ruime mate vrije parkeerplaatsen aanwezig. C . J . M . Boor Hoofd A f d . Post en Bewaking
ECO COLLOQUIM E C O N O M I S C H E FACULTEIT Professor Yoshitsugu Yamamoto, Institute of Socio-Economic Planning, University of Tsukuba, Sakura, Ibaraki, Japan, spreekt op 16 oktober in CZ 113 over A globally convergent simplicial algoritm for stationary point problems on polytopes.
ONGELIJKE K A N S E N IN ONDERWIJS
AFSTUDEREN I N DE TWEEFASEN-STRUCTUUR
Het doctoraal werkcollege ongelijke kansen in Onderwijs wordt voortaan gehouden in CZ 158 i.p.v. CZ 37. De tijd blijft hetzelfde.
Op vrijdag 10 oktober om 16.00 uur in SZ 27 vindt het afstuderen plaats van G. Dielissen. Uitreiking van de bul: 16.45 uur. Hij is de eerste die afstudeert in de eerste lichting van de tweefasenstructuur, begonnen in 82/83.
TENTAMEN MARKETING Doctoraal Keuzevak (oude stijl) 328.220 Degene die toestemming hebben om voornoemd tentamen mondeling af te leggen, kunnen hun tentamen aanvragen op 23 oktober, 27 november en 18 december 1986. Daarna zullen geen mondelinge tentamens meer worden afgenomen.
JUR BESTUURSKUNDE A (OUDE STIJL) De cursus Bestuurskunde A heeft m.i.v. dit studiejaar een geheel nieuwe inhoud gekregen. De literatuur van de cursus Bestuurskunde A (oude stijl), Hoogerwerf -l- syllabus, is daarmee ook volledig veranderd. Degenen, die nog tentamen willen doen in Bestuurskunde A (oude stijl) worden verzocht hiervan melding te maken, binnen 2 weken na verschijning van dit blad, bij de secretaresse (B919, tel 662302). Dit is de allerlaatste tentamen mogelijkheid!
soc MEDEDELINGEN V T W Er komen aparte formulieren om u op te geven voor schriftelijke tentamens. Voor wat betreft de daarvoor geldende regels, zie onder mededelingen soc. Ook voor wat betreft de relevante tentamendata. Voor sommigen van u is tevens van belang de datum van het tentamen van S M T I (methoden en technieken, propaedeuse sociologie). Dat vindt plaats op vrijdag 9 januari 1987.
SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S Opgave hiervoor dient plaats te vinden vóór 1 november via standaard formulieren; deze zijn verkrijgbaar bij bureau examens (B 107) of in de hal van gebouw S. Zij die willen deelnemen aan doctoraal tentamens maar nog niet zijn geslaagd voor het propaedeutisch examen moeten daartoe schriftelijk verzoek indienen bij de doctoraal examencommissie (zie gids pag. 48, artikel 18 met name lid 3 en lid 4).
Kollektief Autoverzekeringskontrakt voorde K.U.B. W . A . Verzekering Geen eigen risiko Gewicht t / m
Bruto premie Bruto premie (12000 km tarief) (onbeperkt tarief) 750 kg / 314,23 / 359,12 850 kg / 359,25 / 410,58 950 kg / 404,28 / 462,03 1000 kg / 426,79 / 487,76 1100 kg / 471,81 / 539,22 1200 kg / 516,84 / 590,67 • W A dekking tot / 5 000 0 0 0 , " Overname no-claimkorting tot 70% * Groene kaart gratis " Inclusief auto-pechservice
Kasko Verzekering Eigen risiko / 200, — Oorspr Cat pr Bruto premie inki b t w t o t (12000 km) /-12000,/ 380,36 / 15000,/ 494,80 / 18000,f 609,23 / 20000,/ 668,79 / 25000,f 833,41 / 30000,/ 963,33
Bruto premie (onbeperkt) / 434,70 / 565,48 / 696,26 / 740,22 / 952,47 / 1100,94
" Vraag naar onze circulaire i v m andere Kollektieve verzekenngskontracten t b v K U B personeel
Assurantiebedrijf Strick Postbus 63, 5000 AB Tilburg, Telefoon 013 423620
VASTGESTELDE D A T A VOOR SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S S M T 3 (statistiek) voor alle (vrije) studierichtingen; vrijdag 23 januari Filosofie II dinsdag 23 december Klassieke s o c i o l o g i e vrijdag 16 januari Inl. Vrijetijdswetenschappen dinsdag 16 december
TOETSEN W I S K U N D E In verband met de herfstvakantie vervalt de eerstejaars wiskunde-toets op 13 oktober. In plaats van vier toetsen worden er in het totaal drie afgenomen.
szw WIJZIGING D A T U M TENTAMEN SOCIALE ZEKERHEIDSE C O N O M I E II Het tentamen Sociale Zekerheidseconomie II is verplaats van 15 december 1986 naar 8 december 1986.
fQ
FVACATURES Bij de vakgroep ECONOMETRIE bestaat een vacature voor een STUDENT-ASSISTENT voor minimaal 16 uur per week ter ondersteuning van onderzoeksactiviteiten. Het onderzoek heeft betrekking op de micro-econometrische analyse van de vraag naar en het aanbod van arbeid. Inlichtingen zijn verkrijgbaar bij I. Woittiez, kamer B321, tel. 662766.
FPERS. WET MEDEDELINGEN PERSONEELWETENSCHAPPEN Opgave voor schriftelijke tentamens dient te geschieden vóór 1 november 1986. Er komt in de loop van oktober een apart opgave-formulier uit via bureau examens. Deze formulieren zijn dan verkrijgbaar bij bureau examens (B 107) en in de hal van gebouw S. Dit bureau examens verzorgt de schriftelijke oproep en straks de schriftelijke uitslag van de tentamens. Zij die nog niet geslaagd zijn voor het propaedeutisch examen moeten bij de voorbereidingscommissie, t.a.v. M. van Boxmeer (S8, tel. 2088) een schriftelijk verzoek indienen. Daarin dient te worden aangegeven wat nog resteert voor het propaedeutisch tentamen en welke tentamens men wil doen voor het doctoraal examen Personeelwetenschappen . De voor de studie relevante tentamens zijn in december/januari 1987: sociale economie 8 januari bedrijfseconomie 18 december inleiding recht 23 december psychologie van arbeid en organisatie 15 december methoden en technieken van onderzoek 9 januari
PSY INTRODUCTIEKAMP Ondanks dreigende geluiden uit Den Haag gaat de introductiecommissie van de subfaculteit Psychologie gew o o n door met het organiseren van weer zo'n geweldig introductiekamp!!! D A A R O M zoekt de introductiecommissie: 1e/2e-jaarsstudenten (m/vl om zitting te nemen in deze commissie. W e vragen o m enthousiaste studenten die bereid zijn wat van hun vrije tijd op te offeren o m volgend jaar weer en psychologiekamp te organiseren. Het levert je wat ervaring op met organiseren maar ook veel plezier en gezelligheid. Schriftelijk aanmelden voor 17 oktober bij: Noor Polkamp, kamer P 311. Tevens zoekt de introductiecommissie: 1e/2e/3e-jaarsstudenten im/v) die volgend jaar groepbegeleider willen zijn op het psychologiekamp en tijdens de TIK. Het kost je een week van je vakantie maar het levert je contacten op met eerste en oudere jaars en veel lol. Ook hier schriftelijk aanmelden voor 31 december bij: Noor Polkamp, kamer P 311.
DEALING WITH GLOBAL NETWORKS Internationale conferentie over de informatisering Tilburg, 30/31 oktober 1986. Hoe m o e t onze s a m e n l e v i n g inspelen o p n i e u w e w e r e l d o m s p a n n e n d e t e l e c o m m u n i c a t i e n e t w e r k e n ? H o e o n t k o m t zij aan een t e c h n o l o g i s c h e en culturele overheersing d o o r de V S en J a p a n ? Zal zij haar politieke s t r u c t u u r en culturele identiteit o m v o r m e n t o t de i n f o r m a t i e maatschappij v a n de 21e e e u w ?
I n f o r m a t i e : I V A , P o s t b u s 90153, 5000 LE T i l b u r g , tel. 013-662443 Kosten:
f 250, — (inclusief papers, l u n c h e s , diner) S t u d e n t e n en b a a n l o z e n : f 75, — .
MEMO
Studenten^m^m^ STUDENTENKERK M A R A N A T H A Pastores: Hub Lenders, privé: Bachlaan 526, tel: 555292. Han Oude Munnink, privé: Baronielaan 29, Goirle, tel: 343755. Spreekuren: dinsdag 16.00-17.00 uur (Han Oude Munnink) donderdag 18.00-19.00 uur (Hub Lenders) plaats: Maranatha, Prof. Cobbenhagenlaan 19, Tilburg. Open huis: Elke eerste en derde vrijdagavond van de maand houdt Maranatha 'open huis' vanaf 20.00 uur. Er is gelegenheid informeel kennis te maken met de studentenkerk, en beter nog: met elkaar. De koffie staat klaar, en naar wens iets anders koud. Diensten in de studentenkerk: In elk geval gedurende de college-periode is er elke zondagmorgen om 11.30 uur precies een eucharistieviering. Tijdens deze vieringen is er creche. Om de twee weken worden deze vieringen mede verzorgd door het studentenkoor o.l.v. Louis van Tongeren (adres: Molenbochtstraat 10, tel: 363549). Tijdens de overige vieringen begeleidt een kleine cantorij de gemeentezang.
Menu
^
periode 13 t / m 17 oktober 1986 MAANDAG 13-10 champignonsoep of bami-groentesoep peperschnitzel of slavmk - pepersaus gennengde groente of koolrabi a la crème pomnrtes pin of gekookte aardappelen Vag: gevuld flensje - pommes pin koolrabi è la crème DINSDAG 14-10 minestrónesoep of kemesoep t)ap tjoy - saté -^ pindasaus seroendeng - kroepoek - rtjst of hamlapte - tutnboontjes met spekblokjes gekookte aardappelen Veg: tjap t p y - pindasaus - rijst seroendeng - kroepoek WOENSDAG 15-10 aspergesoep of kippebouillonsoep papnkaschnttzel of beefburger paprikasaus - doperwten met maïs of koolsatade gebakken of gekookte aardappelen Veg: tahoe - doperwten + maïs paprikasaus - gebakken aardappelen DONDERDAG 16-10 linzensoep of heldere kervelsoep macaroni met varkensvlees en vruchten rauwkostsalade gebakken lever met uien broccoli - gekookte aardappelen Vog: gevulde courgette - macaroni rauwkostsalade VRIJDAG 17-10 tomatenpaprikasoep - heldere preisoep hamburger - visstick - shoarmasaus gemengde sla van sla V « g : 2 vegetarische kroketten gemengde sla - frites
CONGRES FISCALISTEN De Vereniging van Fiscalisten organiseert in samenwerking met de Vakgroep Belastingrecht van de Universiteit van Amsterdam een congres op 14 november 1986 in het RAI Congrescentrum over het thema de toekomst van het vennootschapsbelasting tarief. In Nederland is onlangs enigzins moeizaam het tarief van de vennootschapsbelasting verlaagd naar 4 2 % . In o.a. de Verenigde Staten, Frankrijk, Groot-Brittanië en Duitsland is of wordt het tarief verlaagd naar een niveau van rond de 3 5 % . Wat is de toekomst van de VpB in Nederland? Verlaging van de tarieven is niet los te zien van andere structurele maatregelen die het bedrijfsleven treffen. De structuur en de optimale tariefhoogte van de VpB staan op het congres ter discussie. Sprekers: Prof. H. Ault, Hoogleraar belastingrecht. Boston College Mr. P. den Boer, Hoofd fiscale zaken Unilever, Raadsheer-plaatsvervanger Hpf 's-Gravenhage. Prof.Dr. A . J . Radler, Hoogleraar belastingrecht. Universiteit van Hamburg, Partner bij Radler & Raupach advocaten en belastingadviseurs te München. A. Schoemaker, Directeur-Generaal fiscale zaken. Ministerie van l-inanciën. Prof. G. Grosskopf, Hoogleraar belastingrecht. Universiteit van Göteborg. Inschrijvingsformulieren en informatie: Vereniging van Fiscalisten, Postbus 7877, 1008 AB Amsterdam. Tel: 020-5253459 (10-14 u.) Prijs: Studenten / 30,Ovehgen^ 187,50 CISV De Stichting Children's International Summer Villages zoekt voor haar zomerprogramma in 1987, jonge enthousiaste mensen die een Nederlandse groep kinderen willen begeleiden. Het gaat hier om leiding voor internationale zomerkampen voor elfjarigen en uitwisseling voor kinderen uit leeftijdsgroepen tussen de 12 en 15 jaar. CISV is een organisatie die werkt aan het scheppen van mogelijkheden voor jonge mensen om internationale contacten te leggen en eikaars cultuur beter te leren begrijpen. Zij doet dit door het organiseren van internationale zomeractiviteiten voor diverse leeftijdsgroepen. CISV is een niet-politieke en niet-religieuze organisatie. Ongeveer vijftig landen zijn bij CISV aangesloten. Een interchange of uitwisseling is het vervolg op de zomerkampen. Kinderen uit leeftijdsgroepen tu:sen de 12 en 15 jaar kunnen hieraan deelnemen. Een interchange vindt altijd plaats tussen twee landen en duurt twee maal twee weken achtereenvolgens in het ene en in het andere land. De kinderen verblijven in gezinnen maar nemen deel aan een gezamenlijk programma dat door de twee delegatieleiders of leidsters wordt opgesteld. De voorbereiding voor een interchange begint in februari, de groepen bestaan uit 10 kinderen. Voor de zomerkampen en uitwisselingen van 1987 zoekt de Stichting CISVNederland ervaren leiding. Geïnteresseerden die 21 jaar zijn of ouder worden verzocht een sollicitatiebrief te schrijven naar de Plaatsings- en Introduktiecommissie van CISV-Nederland, Spoorlaan 2E te Bilthoven. Vereisten: vloeiend spreken en schrijven van Engels en/of een andere moderne taal en ervaring in het werken met kinderen. Wanneer uw brief is ontvangen krijgt u informatie thuisgestuurd en wordt u zo spoedig mogelijk uitgenodigd voor een informatiegesprek.
F O R U M nrOBIAS ASSER' Het juridisch dispuut 'Tobias Asser' te Leiden organiseert een forum met als onderwerp de invoering van het Nieuw Burgerlijk Wetboek, hetwelk plaats zal vinden woensdag 15 oktober a.s. des avonds. Prof.mr. J . H . Nieuwehuis uit Leiden, prof.mr. J . M . van Dunne uit Rotterdam, prof.mr. H.F.C. Schoordijk uit Tilburg en mr. A.R. Bloembergen, lid van de Hoge Raad der Nederlanden, hebben ons reeds hun medewerking toegezegd. Van anderen, onder wie mr. F. Korthals Altes, Minister van Justitie, ontvangen wij nog bericht. De aanvang is 20.00 uur; omtrent de plaats ontvangt U nog nader bericht, maar deze zal in elk geval te Leiden zijn. De discussie zal naar verwacht rond 22.30 uur afgesloten worden, waarna naar gewoonte ter plaatse of in een naburig café geborreld zal worden. Inl: 071-126545. WERELDWINKEL De Wereldwinkel Tilburg houdt zich bezig met direkte financiële steun aan ontwikkelingslanden, o.a. door middel van de verkoop van produkten afkomstig uit deze gebieden. Daarnaast draagt de wereldwinkel bij aan informatieverstrekking en bewustwording ten aanzien van de ontwikkelingsproblematiek. De wereldwinkel draait geheel op vrijwilligers en zonder subsidie. Je kunt ons werk steunen door: 1. het kopen van onze levensmiddelen (o.a. koffie en thee), literatuur en/of kunstnijverheidprodukten 2. het mee-werken (als vrijwilliger) aan één van onze aktiviteiten, zoals de scholengroep, de vrouwengroep, de kinderwereldwinkel, de publiciteitsgroep Kom eens bij ons binnen om te kopen en te praten: Korvelseweg 127 Tilburg. Of bel: 013-362226. Vraag dan naar Ton (m.n. maandag en dinsdag van 12.00 tot 15.00 uur) of René (m.n. vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur).
GROEPSBEGELEIDERS GEVRAAGD Op 16 oktober zal er wederom een voorlichtingsdag worden georganiseerd voor a.s. eerstejaars studenten en eventueel hun ouders. Zij willen op deze dag geïnformeerd worden over studie's, studeren, student zijn en alles wat daarmee te maken heeft. De bezoekers worden ingedeeld in groepen van 12 è 16 personen, naar studierichting van eerste voorkeur. Het is de bedoeling dat ouderejaars studenten van dezelfde studierichting deze groepen gaan begeleiden. Wij zijn daarom op zoek naar ouderejaars studenten die zich daan/oor beschikbaar willen stellen (16 oktober van ± 09.00 tot 14.00 uur). Opgeven kan bij DSW (gebouw N) in het Informatiecentrum of in kamer 2 óf telefonisch via nummer 013-662211. De groepsbegeleiders krijgen een onkostenvergoeding ^ f 10, — en na afloop van het programma een borrel aangeboden
OPROEP UNIVERSITAIRE TAEKWONDO KAMPIOENSCHAPPEN Studerenden aan Nederlandse universiteiten of gelijkgestelde opleiding worden verzocht zich aan te melden voor deelname aan de I e Universitaire Wereldkampioenschappen dit jaar in U.S.A.
Agenda
Organisatie: De 'United States Taekwondo Union, Inc. (USTU) en het 'National Collegiate Taekwondo Association of U.S.A.' Legalisering: De 'International University Sports Federation' (FISU) en de 'World Taekwondo Federation' (W.T.F.) Plaats en datum: Universiteit van Californië, Berkeley, CA U.S.A. van 26 tot 30 november 1986. Voorwaarden deelname: - Volledige studie aan één van de Nederlandse universiteiten of gelijkgestelde opleiding (Collegekaart!). - In bezit van de Nederlandse nationaliteit zijn. - Geboren tussen de I e januari 1958 en 31 december 1968. - Amateur in de zin van IOC en WTF. - In bezit van een Nederlands paspoort. - In bezit van de Ie dan (zwarte band) taekwondo. Gewichtsklassen: Er wordt gewerkt in de 8 WTF-gewichtsklassen d.w.z. tot 50 kg; tot 54 kg; tot 58 kg; tot 64 kg; tot 70 kg; tot 76 kg; tot 83 kg; vanaf 83 kg. De W.T.F.-wedstrijdregels zullen hier van toepassing zijn. Kosten: Reiskosten geheel voor eigen rekening. Verblijfkosten: U.S. $ 2 5 . - per dag (Van 25/11-1/12'86). Inschrijfkosten U.S. $ 10.— (voor FISU leden U.S. $ 6 , - ) .
OKTOBER ZATERDAG 11 OKTOBER ' '
S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. dirigent Roland Kieft m.m.v. Emmy Verhey (viool). Werken van Stravinsky, Prokofjev en Mendelsohn. N o o r d e r l i g t , 19.30 uur: Grote prijs van Nederland. S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: Gustavo Fr'igerio: Woyzeck. S c h o u w b u r g , 20.00 en 22.15 uur: 'Susana' van Luis Bunuei. ZONDAG 12 OKTOBER S t u d e n t e i t s p o r t h a l : SMAC-Qehandlcaptensportdag. Egelantier, 16.00 uur: Range: jazzrock. M a r a n a t h a , 11.30 uur: Eucharistieviering. Thema: Denken en danken. Voorganger: Gijs Bouwman. Gemeentezang o.l.v. cantorij. S c h o u w b u r g , 10.30 dansfestival 1986.
uur:
Volks-
M A A N D A G 13 OKTOBER S c h o u w b u r g , 20.00 en 22.15 uur: Filmhuis: 'La fièvre monta a el pao' van Luis Bunuei.
Aanmelding en nadere informatie bij: STICHTING TAEKWONDO BELANGEN M.J. Thoutenhoofd Executive Member W.T.F., Postbus 138, 2501 CC Den Haag. Tel 070-607795 b.g.g. 070-635753.
DINSDAG 14 OKTOBER S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Opera For u m : Rigotetto.
T I L S . A . C . SKIREIS
S c h o u w b u r g , 20.00 en 22.15 uur: Filmhuis: 'Nazarin' van Luis Bunuei ( t / m 15-10).
De Tilburgse Studenten Alpen Club organiseert deze winter wederom een 10-daagse skireis naar Veysonnaz in het Zwitserse Wallis. Dit zonnige en sneeuwzekere skigebied, 'Les Quatre Vallées', biedt zowel beginners als vergevorderden eindeloos skiplezier op 270 km geprepareerde piste. De prijs is slechts f 600, —; Daarvoor bieden wij vervoer per luxe touringcar, verblijf in appartement op basis van halfpension en ook de skipas. Vertrek op 30 januari en terugkomst op 8 februari 1987. Inschrijving is mogelijk voor alle studenten, de inschrijving sluit op 17 oktober 1986. Voor uitgebreidere informatie en inschrijfformulieren: TIL.S.A.C. Skicommissaris J . Morssink, telefoon: 013-671091 (na 18.00 uur).
WATERBASKETBAL GEHANDICAPTENSPORTDAG Ook dit jaar organiseert de Sociaal Maatschappelijke Activiteiten Commissie van de Studentenvereniging St. OLOF een gehandicaptensportdag. Dit jaar wordt het festijn gehouden op het Wagnerplein te Tilburg in sporthal 'de Drieburcht'. Naast rolstoelbasketbal, zitvolleybal en tafeltennis wordt op 12 oktober a.s. ook deelgenomen aan waterbasketbal, hetgeen een primeur is op dit sportevenement. De aanvang van de diverse sporten is om 10 uur. Doel van de dag is in de eerste plaats om de sporters een gezellige en sportieve sportdag te bezorgen en ook om de gehandicaptensport meer in de belangstelling te brengen. Deze belangstelling verdient ze zeker. Onder voorbehoud zal een demonstratie rolstoeldansen worden gegeven mogelijkerwijs in combinatie met valide dansers.
S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: 'Hensbergen' toneelstuk van Frans Strijards (tevens regie) over de tegenstellingen binnen de Nederlandse toneelwereld.
WOENSDAG 15 OKTOBER Egelantier, 21 .X uur: Tip on in: blues. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: 'Kinderen van een mindere God'. S c h o u w b u r g , 20.45 uur, studio: 'Hensbergen' (zie 14-10). DONDERDAG 16 OKTOBER
j
U n i v e r s i t e i t , 10.30 uur, CZ 113: Colloquiim econometrie. Prof. Yoshisugu Yamamoto over ' A globally convergent simplicial algorithm for stationary points problems on polyto- '•
j
pes.'
O l o f , 21.00 uur: A One biermarathon. I U n i v e r s i t e i t , 1 3 . ^ uur, ruimte bij i aula: Lezing door Aat Hougee over 'Postmodernisme In de Oans'. Stud. Gen. cyclus Postmodernisme. U n i v e r s i t e i t , 16.00 uur, AZ-10: Film Vn jour Pina a demandé'. S t u d . Gen. cyclus Postmodernisme. U n i v e r s i t e i t , 16.16 uur, aula: Promotie drs. P.W.D. van Harberden. Promotoren: Prof. Dr. J . H . G . Segers en Prof. Dr. J . Casselman. Titel proefschrift: 'Zelfhulp bij anonieme alcoholisten'. S c h o u w b u r g , 20.15 uur: Het Gelders Orkest o.l.v. dirigent Jacques Mercier. Werken van Roussel, Voormolen Bellini en Ravel. fmrcm theater, ^ . 3 0 uur: Danstheater 'Villa Danthe'. Paradox, 22.00 uur: 'Your Neighbourhood Saxophone Qaurtet' uit Boston. S c h o u w b u r g , ^ . 0 0 uur: Filmhuis: 'La Traviata' door Franco Zeffireili. ( t / m 21-10). S c h o u w b u r g , 22.16 uur: Filmhuis: 'Carmen' van Francesco Rosi ( t / m 22-10).
10 oktober 1986
flgt^pQfc NOORDERLIGT
Curtis Mayfield
STADSSCHOUWBURG
Woyzeck
Dansproject 'Woyzeck' Duidelijk blijkt dat Frigerio een heel eigen, geïnspireerde vorm heeft gevonden. Frigerio's 'Woyzeck' volgt hoofdzakelijk de oorspronkelijke tekst van Georg Büchner, soms ook de operaversie van Alan Berg. De handeling speelt zich af op een dag en is in drie delen ingedeeld: ochtend, middag en avond, van elkaar gescheiden door muzikale intermezzi. Uit Büchners stuk bleven drie personages over. De actie bestaat uit zorgvuldig gechoreografeerde bewegingen. Het gebaar is gescheiden van het woord, de woorden worden gebruikt als muziek, de muziek is een accent voor de beweging. Het decor met zijn valse perspectief is van een sobere schoonheid.
'Woyzeck' is op zaterdag 11 oktober te zien in de studio-zaai. Aanvang 20.45 uur Gustavo Frigerio is onder de jonge opkomende choreografen in Italië degene die zich het verste waagt in het spanningsveld op de grens van theater en dans. Hij was in de leer bij een groot aantal theatermakers en maakte zo kennis met zeer verschillende visies. Hij volgde workshops in de lijn van Grotowski, maar hield zich ook bezig met de Amerikaanse 'post-modern dance'. Hij werkte met Pier'Alli, de theaterarchitect uit Florence, en ook met Richard Schechner, Steve Paxton en Franpois Verret. In zijn eigen voorstellingen combineert hij dans en beweging met visuele middelen en (soms) met toneelteksten.
18 oktober met in het voorprogramma W-Five. Aanvang 21.30 uur, zaai open 20.30 uur. Voorverkoop f 15,—, zaai f 17,50 voorverkoop vanaf 26 september. Curtis deed in februari '84 het openingskonsert van Noorderligt. Toen in ieder geval goed voor een sfeervol en drukbezocht konsert van deze legendarische zanger die een van de belangrijkste figuren is in het bewustwordingsproces en de daarmee samenhangende progressieve ontwikkeling in de zwarte muziek, die aan het eind van de jaren zestig is begonnen. 'The Black Bob Dylan' werd Curtis in de Amerikaanse pers genoemd vanwege zijn grote sociale en politieke engagement met de zwarte bevolking van de Verenigde Staten. 'Dichten, dat heb ik van mijn moeder. Zij had de dichtader in de familie. Mijn grootmoeder had haar eigen kerk, The Travelling Soul Spiritual Church. Ik heb vanaf mijn zesde jaar daar heel wat tijd in doorgebracht, al sliep ik soms door de preken van mijn grootmoeder heen. Toch denk ik dat iets van haar gave om mensen te inspireren bij mij is blijven hangen. In 1970 begint zijn solo-carrière en ontwikkelt hij zich tot een van de belangrijkste speerpunten in het groeiend zelfbewustzijn van de zwarte gemeenschap. De eerste soloplaat met het doemachtige 'If there's hell below' over de drugscène in het zwarte getto en 'We people Who Are Darker Than Blue' met een portie pittige zelfkritiek op de zwarte gemeen-
STADSSCHOUWBURG
Hartstochtelijke Goethe Het ging onn een openbare repetitie vorige week vrijdag. Er zaten niet meer dan vijftig mensen in de schouwburgzaal, regisseur Stephan Kimmig waarschuwde vooraf dat hij de voorstelling misschien een keer zou stilleggen voor een laatste aanwijzing aan de auteurs. Maar dat gebeurde niet; klaarblijkelijk verliep deze try-out van Goethe's Clavigo naar wens van de makers. Johann Wolfgang Goethe had precies één week om het toneelstuk Clavigo te schrijven. Dat was in 1774, hetzelfde jaar waarin hij 'Het lijden van de jonge Werther' publiceerde. Clavigo is dan ook een hartstochelijk drama over liefde, ontrouw, ambitie en twijfelzucht. Het verhaal is gauw verteld. Clavigo is jong en ambitieus. Hij is archivaris van de koning in Madrid geworden. Op advies van zijn vriend Carlos heeft hij z'n verloofde, de Franse immigrante Marie van Beaumarchals, opgegeven In afwachting van een betere partij. Dan ontspint zich het drama. Een broer van Marie eist genoegdoening, Clavigo beseft dat hij toch wel dol is op Marie en stuurt aan op een verzoeningspoging. Bijna iedereen Is gelukkig, bleke Marie kan weer opfleuren. Maar andermaal laat Clavigo zich door Carlos omver lullen: Marie is een sta-in-de-weg voor zijn* ambities aan het hof. Het verhaal loopt slecht af. Aan het eind valUnivers
len er zelfs doden. Heel smartelijk allemaal. Je moet maar durven om zo'n gegeven nu, tweehonderd jaar nadat het geschreven is, precies zo serieus en romantisch op de planken te brengen als het indertijd werd bedoeld. De interpretatie van de Duitse regisseur Stephan Kimmig, met zijn 27 jaar net Iets ouder dan Goethe toen die Clavigo schreef. Is er een van een volstrekte ernst. De gebaren van de acteurs zijn wijds, hun sporadische vreugde gaat gepaard met huppelpasjes, hun veelvuldige smart met suïcidale kniel- en kruippartijen. Ouderwets theatraal. Hier wordt onvervalste hartstocht verbeeld. Juist die volgehouden ernst maakt Clavigo tot een zeer actuele opvoering. Al maakt de hoofdpersoon naar onze begrippen soms wel al teveel kabaal om niks, zijn worsteling met de weerbarstige realiteit Is alleszins eigentijds. Hij offert zijn liefde op aan zijn ambities. Clavigo: een yuppie met een paardestaartje. De rol van de vrouwelijke figuren is minder van deze tijd. Clavlgo's verloofde Marie heeft zich helemaal opgehangen aan haar liefde, als die niet wordt beantwoord kwijnt zij tot stervens toe weg. Niet echt assertief, zeker niet feministisch. Marie laat zich als een lam naar de slachtbank lelden.
Het was zeer opvallend dat juist de vrouwelijke toeschouwers volledig konden meeleven met het dramatische drama van Goethe. Dat bleek tijdens de discussie achteraf. In de kantine van de schouwburg praatten de makers van de voorstelling na met het publiek. De dames vonden de gebeurtenissen In het toneelstuk allemaal zeer prachtig en voorstelbaar, bij de heren overheerste de reserve. Zoveel hartstocht op één avond, dat was meer dan hun Hollandse inborst verdragen kon. En ja, ik moest de jongens wel een beetje gelijk geven. Maar ik koester toch ook alle bewondering voor de gedurfde aanpak van het vernieuwde toneelgezelschap Globe. Is de tijd onderhand niet rijp voor weer wat romantiek en grootse gebaren? Heel nieuwsgierig hoe de kritiek op de première (donderdag 9 oktober en 17 oktober in de Tilburgse schouwburg) gaat reageren. Stiekum hoop Ik dat de ernst van Globe serieus wordt genomen. Over het mooie spel en de prachtige vormgeving zal men in elk geval niet kunnen vallen. En verder heb Ik mijn les uit deze voorstelling al geleerd. Zoals een van de aanwezige dames publiek na afloop zeer terecht opmerkte: als de liefde in het geding is, hou je familie er dan bulten. T.G.
schap veroorzaakt een ware sensatie. In 1972 behaalde Mayfield een wereldsucces met de soundtrack voor de zwarte actiefilm 'Superfly'. Daarna maakte hij nog een tiental elpee's, waaronder het mooie 'Back To The World' over de uit Vietnam terugkerende Gl's. In de loop van de jaren maakt zijn activisme plaats voor een zekere berusting en wordt er uiteindelijke ingehaakt op de discotrend. Curtis Mayfield komt met een zevenmans band en: 'We Come In Peace' zoals zijn laatsteelpee heet. FARCE THEATER
Villa Danthe Villa Danthe is een modern danstheater uit 's Hertogenbosch bestaande uit 5 danseressen, waarvan 4 afgestudeerd als dansdocente. Over de drie dansen die Villa Danthe op 16 oktober zal uitvoeren valt op dit moment nog niet veel te zeggen. De groep brengt in ieder geval een breed modern repertoire, waarbij de choreografie, het dekor - én de kostuums geheel door de danseressen zelf gemaakt zullen worden. De vorige produktie van Villa Danthe werd door pers en publiek lovend ontvangen.
Marianne Verplancken schreef in het blad Dans onder meer: 'Al met al presenteert Villa Danthe een interessant programma, waarmee zij toont voldoende basis te hebben om aanspraak te maken op bestaansrecht als professionele groep.'
STADSSCHOUWBURG
Schaduwen In de Studiozaal van de Tilburgse Stadsschouwburg presenteert Teatergroep Torenspelers Tilburg op vrijdag 17 en zaterdag 18 oktober 1986 een bewerking van 'The Shadowbox' van de Amerikaanse auteur Michael Cristofer. Dit avondvullende spel heeft als thema: 'Hoe reageren mensen en hun omgeving op de tijding van een onontkoombare persoonlijke catastrofe?' De in ons land nagenoeg onbekende auteur heeft dit gegeven indringend en eigentijds met vaak macabere humor uitgewerkt in een drietal deels parallel lopende en elkaar aanvullende verhalen die samen een beeld vol emoties vormen van ieders reis naar het rijk der schaduwen. Contactadres: Groenstr. 94, Udenhout, telefoon: 04241-1440.
STADSSCHOUWBURG
Virtuoos (woord-)spel in Strijaards Hensbergen Hensbergen Is het eerste stuk dat Strijaards onder zijn eigen naam publiceert, voorheen ging hij schuil achter het pseudoniem Cees Cromwijck. Even een verklaring van de titel: Lo van Hensbergen Is een oude acteur die niets van al dat moderne gedoe op het toneel moet weten. Hij zou een lezer kunnen zijn van Parool-recensent Hans van den Berg die onverbloemd heeft laten weten uitermate beroerd te worden van Strijaards toneelopvattingen. In 'Hensbergen', door de groep Art. de Pro, loopt een zogenaamde toneelllefhebber rond die met weemoed denkt aan de grandioze vertolkingen van weleer. Hij vertegenwoordigt samen met Pa en Ma Acteur de oude garde. Pa denkt er zelfs in zijn hoedanigheid van regisseur over Macbeth nog eens van de planken te halen maar dan met echte paarden en tientallen figuranten. Tegenhanger van dit behoudende groepje Is de zoon. Hij wil geen hersenspinsels en zieleroerselen maar de waarheid, haat en monsters. Nieuwe vormen. 'Nieuwe vomme' snauwt pa hem na. Toch komt zoonlief In de loop van de avond aan de winnende hand. Het toneelstuk wat hij 'ter meerdere eer en glorie' voor pa en ma schrijft eindigt met de zelfwurging van pa en het pistoolschot van ma. Genoeglijk bakkeleiend over toneel en kunst wandelen Bernard Shaw en Oscar Wilde door de scènes heen als respectievelijk vertegenwoordigers van het engagement en voor de 'L'art pour L'art' gedachte. Strijaards weet zijn akteurs te regisseren. W i m van der Grijn, on-
langs nog te zien in de t.v.-serie 'Reagan-Let's finish the job' schittert hier als de oudere akteur. Ingenomen met zichzelf, struikelend orerend over de cultuur. Denderend ruziënd met zijn 'deftige' ega. Een pathetische Els Ingeborg Smits. Die helemaal opgaat In haar rol van diva. Gijs de Lange, slungelig als altijd, lijkt een lijfrol te hebben als vernieuwer. Ansje Beentjes en Mies de Heer als Shaw en Wilde spelen beiden afstandelijk en observerend zoals het 'n buitenstaander betaamt. De liefhebber, Theo Pont, detonerend door uiterlijk maar totaal passend in het spel Is regelmatig de katalysator van onverwachte verwikkelingen. Hilariteit ontbreekt niet. Een amusant Intermezzo vormt de gespeelde pauze. Alle mogelijke prietpraat en theoretisch gebabbel over theater wordt In deze voorstelling en achter de coulissen onder de loep genomen. 'Een vormgegeven kroegdebat misschien' noemt Frans Strijaards het maar dan een kroegdebat wat de moeite van het beluisteren zeker waard Is. De tirades zijn zo complex en dwingend dat je als toeschouwer de neiging krijgt op het puntje van je stoel te gaan zitten, wat kan er anders al niet aan de aandacht ontsnappen. Een virtuoos gespeelde voorstelling die de moeite van een gang naar het theater dubbel en dwars waard Is. In Tilburg Is Art 8- Pro met Hensbergen 14 en 15 oktober In de Studio-zaal van de Schouwburg te bewonderen. L.W.
10 o k t o b e r 1986
ACHT Op de bon 'Ik heb gepraat als Brugman, maar het heeft niet geholpen' zegt Cees Boor, hoofd van de afdeling Post en Bewaking. De Tilburgse politie bleek onvermurwbaar. De twee en veertig automobilisten die vorige week vrijdagmiddag hun voertuig in de Oude Warande, tot ver voorbij het bord 'fietspad', hadden ge;
parkeerd, zijn stuk voor stuk op de bon geslingerd. Het was druk op de KUB die bewuste middag. Vooral vanwege het congres over het thema 'Driestromenland in het historisch bedrijf' en de daarmee samenvallende huldiging van prof. van den Eerenbeerht, die zijn 25-jarig hoogleraarschap vierde. Veel bezoekers waagden de gok en stalden hun voertuig op het fietspad tot diep in het bos.
Enkele cijfertjes
Betaald matseren Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatte per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.
X
Naam: Adres: (Tel.:.
Dit tot ergernis van de vrachtwagenchauffeurs die voor de gemeentelijke plantsoenendienst en voor de Heidemij hun werk moesten verrichten in de Oude Warande. Ze konden er niet door en riepen hun collega-ambtenaren van de parkeerpolitie erbij. De agenten die kwamen opdagen zaten met het geval in hun maag en vroegen om advies aan dhs. Hooghuis, medewerker van de verkeerstechnische dienst van de gemeente. Deze kwam de situatie persoonlijk in ogenschouw nemen en bereikte al snel de conclusie dat er maar één ding op zat. Verbaliseren, die overtreders. Hooghuis: 'Die 42 auto's stonden fout geparkeerd. Heel vervelend, maar er was geen twijfel mogelijk. Er restte mij weinig anders.' Het pleidooi van bewakingsman Cees Boor vermocht de gemeentedienaren dus ook
LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding 6 Daan keert teleurgesteld als bijna altijd van de introduktie terug met een deuk in zijn gezondheid en in zijn viriHteit. Het leven is een lever lang, dacht Daan en hij verborg zijn bleke gezicht voor de overige treinreizigers. Het was vroeg in de avond en Daan was niet eens zo lang geleden uit het geurende, klamme bed van Joyce gestapt. Een blik op zijn ziekelijke gelaat en men twijfelde er niet meer aan of men had hier te maken met een jongeman die over de schreef was gegaan en temauwemood de gevolgen wist te dragen in de schuddende en ratelende wagon. Hoe verklaarde hij straks zijn toestand aan zijn ouders zonder onmiddellijk blijk te geven van zijn volkomen onverantwoorde gedragingen? En die tante uit Nieuw Zeeland, die hij nog nooit had ontmoet, wat moest zij wel niet denken van zo'n total-loss van een neef? Het was benauwd in de trein. Tegenover Daan walmde een oudere man met een opvallend simpele oogopslag en tatoeages op zijn armen scherpe sigarenrook in zijn gezicht. Geletterd was hij ongetwijfeld niet, dat zag Daan ogenblikkelijk. Een LTS-je hooguit en nu een baantje als timmerman of loodgieter, maar een vrouw thuis... en een gezond sexleven. Daan keek de man zo onopvallend als mogelijk was in zijn doffe, lome ogen. Waarom moest Daans leven zo complex zijn. Deze man was benijdenswaardig, zo eenvoudig. Vanaf het station liep Daan naar huis, omdat hij meende een busreis niet te zullen overleven. De weg voerde hem langs het gangetje waar Daan zijn laatste pogingen had ondernomen om Letteke van de fysieke essentie van het leven te overtuigen. 'Die kinderjaren,' zuchtte hij en zijn hoofd bonsde. Zo wandelde Daan door de stad van zijn jeugd. Hij was door de introduktie een heel ander mens geworden. Niet op de eerste plaats een ziek mens met een kater van jewelste, maar een bewogen mens. Een bewogen mens... Als Joyce d'r mond maar dicht hield over de afgelopen nacht... en Daans slapte. Nerveusiteit lag ten grondslag aan die slapte. Nerveusiteit en oververmoeidheid. Niets meer en niets minder. Zelfs een man als Daan kon het ooit teveel worden. Hij had steeds met het hoofd naar beneden gelopen en toen hij het traag ophief zag hij haar in de verte reeds zwaaien. Joline, de achterbuurvrouw. Zij stond heupwiegend op een wankel keukentrapje de ramen te lappen. Daan vertraagde zijn passen. Hij kon nu niet meer net doen alsof hij haar niet had gezien en een andere weg nemen en zag zich gedwongen haar te passeren. Dat betekende dat zij hem van zeer nabij zou gaan zien. Zijn bloedrode oogwit, zijn bleke huid waarmee de rode pukkels nu zo afgrijsehjk fel contrasteerden. Hij moest iets bedenken en al zijn fantastische vermogens in het werk stellen om te voorkomen dat zij hem als een dronkelap zou beschouwen. De chili-con-came! Dat was het! Joline wist vast
niet van hun stuk te brengen. Boor: 'Tot nu tot werd parkeren op die plaats oogluikend toegestaan, maar nu de vrachtwagens van de plantsoenendienst er niet door konden is men aan het bekeuren geslagen'. Ontzettend vervelend, vindt ook Boor, temeer omdat er geen mogelijkheid was om de overtreders te waarschuwen. 'Ga ze maar eens zoeken.' Drs. P. Meulendijks, docent economie, is een van de slachtoffers. Hij had zijn auto niet op het fietspad staan, maar 'netjes in het bos'. Maar dat hoort volgens de politie ook bij het fietspad. Meulendijks koestert 'verrekte bezwaren' tegen het politie-optreden en hij zou de beslissing wel willen aanvechten. Maar ach, voor die vijf en dertig gulden ... ? T.G.
Nederland ontving in 1984 ruim 13 miljoen gulden uit de speciale onderzoeksprogramma's van de Europese Gemeenschap, waaronder Brite (industriële technologie), ESPRIT (software), RACE (telecommunicatie) en het onderzoek van de CERN (kernenergie). Deze ontvangsten komen ruwweg overeen met de Nederlandse bijdrage aan de EG. Drs. W . J . Deetman, schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer. Sommige sectoren zijn veel meer dan gemiddeld succesvol op de Europese onderzoeksmarkt. Terwijl Nederland 6,6 procent van het EG-budget inbrengt, was het aandeel van het medisch onderzoek in 1984 2 9 % . In 1981 en 1983 lag dat nog hoger (op resp. 70 en 43 procent). Zeer succesvol is het textlelonderzoek met 8 0 % van alle Europese opdrachten. Ook het onderzoek naar reactorveiligheid doet het goed: 50% van het onderzoek vindt in ons land plaats. Vooraanstaande posities zijn er verder voor het biomoleculair onderzoek (14%), hetzeevaart-onderzoek (19%) en dat naar materialen en keramieken (16%). Van het BRITE-programma wordt 2 7 % in Nederland uitgevoerd. Vooral grote Nederlandse bedrijven nemen veel van dit onderzoek voor hun rekening. Het aandeel van de universiteiten ligt (met 1 1 % van het in Nederland verrichte onderzoek) 'duidelijk onder het (Europese) gemiddelde', zo schrijft Deetman. Ook in ESPRIT en RACE spelen de universiteiten een ondergeschikte rol met 8, resp. O procent van het in Nederland verrichte onderzoek. B.B./UP
door Jaap Houdijk
wel hoe het met de culinaire gewoontes van studenten was gesteld. Daan naderde haar en wreef alvast demonstratief over de maagstreek, kleine pufjes mssen zij lippen loslatend. 'Zó Daan!' riep Joline, 'allemachtig wat zie jij er beroerd uit!' 'Dat zit zo,' wilde Daan steunend verklaren,'smdenten eten alleen maar chili-con-came...' Maar Joline wachtte niet op zijn uitleg. 'Ik had nooit verwacht dat jij zo'n zuipschuit zou zijn...' zei ze lachend,'ik ruik de kegel van hierboven op mijn trapje!' Betrapt, dacht Daan en probeerde zo min mogelijk uit te ademen. Naar spruiten rook hij, spruiten proefde hij, spruiten ontsnapten uit zijn mond of zochten via andere kanalen een uitgang. Hij was rot van binnen. Waggelend hervatte Daan zijn tocht en toen hij achter het ouderlijk huis in het gangetje stond, opende hij voorzichtig de poort. Zijn ouders en tante zaten tot zijn geluk niet in de tuin. Daan keek door het raam en zag iets groots en roods op de bank zitten. Dat moest de tante zijn. Hij haastte zich over het gras, klom op de vuilnisbak in de hoek, hees zich vervolgens op het balkom om daar door een openstaand raam naar binnen te klimmen. Zijn maaginhoud klotste op en neer toen hij de trap opging naar zijn zolderkamer. Snel ontdeed hij zich van zijn kleren, draaide de kraan van de wasbak open en wierp met twee handen het water over zich heen. Gretig zeepte hij zich in en waste zijn kruis waar de slappe weigeraar zich tussen de haartjes trachtte te verbergen. En toen hij zijn lijf had afgedroogd rolde hij de citroenfrisse deodorant in zijn oksels, depte zijn gezicht met Ellen Betrix Gesichtslotion die een gladde huid garandeerde, hees zich in verse kledij en liet zich langs de regenpijp weer naar beneden glijden om nu een frisse, officiële entree te maken. Hij ademde diep de odeur van tandpasta in en ging naar binnen. 'Meneer de student,' riep vader, 'daar hebben we de noodlanding van de ooievaar... de enige nog levende miskraam!' Vader kon niet vermoeden dat Daan zich inderdaad zo voelde. Op de bank zat de tante hevig te schudden van het lachen. Zij leek niet erg op een tante. Zij was te jong, te lang en te slank. 'Daantje,' zei moeder nadat ze hem een knuffel had gegeven, heel even bezorgd over zijn witte wangen streek en toen naar tante leidde, 'dit is je tante Cora...' Tante Cora rees op van de bank, legde haar handen op zijn schouders, zei iets als 'big boy' en zoende hem drie maal op de mond. Ze stonk naar whiskey, stelde Daan verheugd vast. Elk restje spruitengeur dat hij eventueel nog met zich droeg ging onopvallend teloor in een lucht van alcohol. Toen moest Daan alles over de introduktie vertellen en dat deed hij. En alleen de werkelijke gebeurtenissen sloeg hij in zijn vertelling over.
IQ