Issuu

amen an je voert leden . D e stu

UNIVERS g]

De Moor belooft criteria voor /<wa/iteitsbewa/<ing

Vakgroepen opzwepen tot grotere prestaties Afgelopen maandag had de Katholieke Universteit Brabant een driedubbel feestje te vieren. Eindelijk was men dan ook volgens de wet grootgegroeid van hogeschool naar universiteit, er werd een supersonische telefooncentrale in gebruik genomen en bovendien was 1 september de officiële openingsdatum van het academisch jaar. De zitting bij gelegenheid van de opening van het academisch jaar werd ingeluid met de ingebruikname van de nieuwe te lefooncentrale. Via een lifeverbinding met D en Haag verscheen het hoofd van de directeurgeneraal van de PTT, ir. C. de Wit, op een scherm dat stond opge steld rechts vooraan in de overvolle aula. Het was de commissaris van de Koningin in NoordBrabant, mr. Dries van Agt, die met een druk op een knop via een video lijn contact had gezocht met het PTT hoofdkantoor in D en Haag. D e W i t toon

de zich aardig in z'n nopjes met de Til burgse aanschaf van de digitale commu nicatiecentraie. Kennelijk biedt dit systeem, de Vox 6200, niet alleen onge kende mogelijkheden in het telefoonver keer maar opent het ook vergaande per spectieven in het tekst en dataverkeer. Van Agt beloofde de PTTtopman dat de KUB via de digitale centrale 'voortaan al leen decente boodschappen zal uitstu ren'. De rede die rectormagnificus D e Moor daarna hield, sloot wonderwel aan bij het

Stufifix: onder dat motto protesteerden maandag 'n handjevol leden van de Tilburgse Stu derenden Bond tegen de bezuinigingen in het onderwijs. 'Minister D eetman lijkt zun ak tieve euthanasie poging op het Nederlandse onderwijsbestel met hernieuwde krachten voort te zetten', aldus een pamflet van de actievoerders. 'D e vraag is hoe lang we onze kruisiging nog passief blijven aanzien. Of hopen we dat het onderwijs uiteindelijk nog wel zal herrijzen?' w ,• u ^ ♦ Ter illustratie van het ongenoegen liet een van de actievoerders ztch symbolisch aan net kruis nagelen bij de ingang van gebouw B (foto) en later voor de aula. Rector D e Moor reageerde zeer pissig op deze 'smakeloze' manifestatie. Hij verontschul digde zich tijdens de academische zitting openlijk voor dit voorval en oogstte met zijn at keurende opmerking het applaus van het publiek. ^^^^^ ■■

wederom zo actuele thema van de bezui nigingen. Eind vorige week maakte D eet man de plannen bekend waarmee hij nog eens 130 miljoen gulden in het hoger on derwijs hoopt te besparen. Hij denkt dat geld binnen te halen via de sluiting van een zestal faculteiten. Rector D e Moor die zijn rede schreef voordat de laatste bezuinigingsvoorstellen wereldkundig waren drukte afgelopen maandag de overheid op het hart om vooral voorzich tig te zijn met al die bezuinigingen. Vol gens D e Moor getuigt het van kortzich tigheid om de universitaire voorzieningen nog veel verder te laten krimpen 'door het stimuleren van een teruggang van het aantal studerenden'. D at aantal neemt vanzelf wel af, aldus D e Moor, en bovendien staan er belangrijke ontwikke lingen op de arbeidsmarkt voor de deur, die deze inkrimpingen ongewenst ma ken. De Tilburgse rector vindt het ook kort zichtig om alleen de technische en exac te vakken belangrijk te vinden voor de toekomstige welvaart. Hij pleitte voor in vesteringen op een breed terrein van on derwijs en onderzoek. 'Het is van groot belang niet alleen te letten op de onmid dellijke opbrengsten van de technologie, maar ook op de kosten van bijvoorbeeld milieuaantasting, werkloosheid en ver anderingen in sociale relaties. Een toena me van riskant gezondheidsgedrag, van dalisme en criminaliteit, en marginalise ring van bevolkingsgroepen zijn ver schijnselen waaraan men zelfs vanuit een puur economisch gezichtspunt niet kan voorbijgaan. D e bestrijding ervan vraagt evenzeer wetenschappelijke deskundig heid als bevordering van de economi sche productie'. En als er dan toch bezuinigd moet wor den doe het dan, aldus D e Moor, niet met de 'kaasschaafmethode' (elke instel ling levert een plakje in tg) maar hef de dure studierichtingen met een relatief ge ring rendement op. Geheel in overeen stemming met het Tilburgse eigenbelang stelde D e Moor dat bij de studierichtin gen tandheelkunde, geneeskunde en bouwkunde best nog wat valt weg te ha len, maar dat het onverstandig is om be trekkelijk goedkope studierichtingen als letteren en sociale wetenschappen op te heffen. De Moor bedacht niet alleen de overheid maar ook de onderwijsinstellingen met enkele wijze raadgevingen. 'De universi teit van de toekomst zal een krachtig bestuurde, bew/eeglijke organisatie moe ten zijn, met een cultuur waarin tot hoge prestaties wordt gemotiveerd en de be reidheid bestaat over prestaties publieke verantwoording af te leggen'. Om die be weeglijkheid te vergroten zullen de stu dierichtingen voor het bestuur en beheer van een universiteit minder belangrijk moeten worden en zullen de afzonderlij ke cursussen meer aandacht moeten krij gen. D e Moor: 'D e betekenis van de af zonderlijke cursus wordt ook groter als de universiteit in de kennisintensieve sa menleving een station wordt waar ook ouderen, met of zonder doctoraal diplo

Te lage produktiviteit aan de Tilburgse Eco nomische Faculteit, al dus een rapport. Piet Verheijen (foto) antwoordt. 8/9 KHT wilde groeien en liep braaf aan het handje van bestuurlijk Den Haag. Bezwaren vanuit de signatuur te gen de nieuwe wetten werden vanwege prag matische overwegin gen ingeslikt. D at is de teneur van de afstu deerscriptie van Hugo Backx. 3

Deetmans nieuwe plannen: faculteiten sluiten, ont bureaucratiseren van universitaire bureaus. Breken en ix>uwen rond het toekomstige KUBcentrumplein.

ma, regelmatig kunnen bijtanken. D e universiteit wordt een kennisdistributie centrum voor volwassenen in verschil lende levensfasen en voor vele doelein den'. Zo'n universiteit nieuwe stijl vraagt, meent D e Moor, om korte besluitvor mingslijnen. En daarom stelt hij de Til burgse instelling voor om de beheers beslissingen over onderwijs en onder zoek geheel daar te leggen waar ook de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor deze zaken berust, namelijk bij facultei ten en vakgroepen. D e KUB zou dan moeten kiezen voor een beperkt aantal van vier grote faculteiten, met daarbin nen een concentratie van studierichtin gen. D eze studierichtingen krijgen elk hun eigen budget, de zeggenschap over de onderwijsprogramma's komt te liggen bij nieuw in te stellen 'studierichtings commissies'. De Moor hoopt dat men zo'n decentrali satie ook een meer prestatiegerichte kli maatsverandering binnen de universiteit optreedt. Hij onthulde dat Tilburg serieus werk wil maken van de kwaliteitsbewa king: 'In onze universiteit zullen wij op het einde van het jaar over sterkte zwakteanalyses beschikken voor alle vakgroepen op het gebied van het onder zoek. Volgend jaar zullen daaraan de analyses voor het onderwijs en de maat schappelijke dienstverlening worden toe gevoegd. In het kader van deze analyses zullen prestatiecriteria (verder) worden ontwikkeld'. Intussen, zo bleek uit de slotwoorden van D e Moor, denkt Tilburg niet aan in krimpen. 'Vanaf vandaag gaat de Katho lieke Hogeschool Tilburg als Katholieke Universiteit Brabant verder, en als het aan onze universitaire gemeenschap ligt, op weg naar een grotere bloei'. vervolg op pag. 11

OPINIE

Achter de schermen De TIK speelde het inderdaad ook dit jaar weer klaar om voor alle eerstejaars studenten, een vijf dagen vullend pro gramma te bieden. Zij richt zich, samen met Maastricht, als enige in het land niet alleen op de WO studenten, maar ook op die van het HBO. Het programma is vrij breed van opzet en zeker niet alleen gekonsentreerd op kroegen, feesten en drank. Er gebeurt meer, zeker ook achter de schermen. De 22 vrijwilligers waaruit de TIK bestaat, hebben er heel wat energie in gestoken om de nieuwe studenten kennis te laten maken met elkaar, de stad Til burg en haar inwoners. Dat mn. de integratie tussen het HBO en WO verre van volmaakt is geweest, is niet te wijten aan de TIK zelf. Ook al was de datum van de introduktie '86 al be kend op 17 december 1984, toch schijnen de afgevaardigden binnen het SHOT (een overlegorgaan, waarin alle HBO instellingen van Tilburg en de KUB (Col

Studiedag Op 18 september houdt de Tllburgse uni versiteit een studiedag over informatise ring voor de eigen medewerkers. Vol gens de voorzitter van de werkgroep die deze dag heeft georganiseerd, Lambert Schellekens van het College van Bestuur, Is het niet de bedoeling om er een erg technische bijeenkomst van te maken. 'D e werknemers die met auto matisering te maken hebben zullen aan de bestuurders proberen uit te leggen waar ze precies mee bezig zijn.' Geble ken is, aldus Schellekens dat vertegen woordigers van hogeschoolraad, facul teitsraden en leden van alleriel bestuurs commissies vaak kampen met een ge brek aan Informatie als het gaat om auto matiseringsvraagstukken. Een honderdtal van deze bestuursleden zullen onder andere via inleidingen op de hoogte worden gebracht van de proble men die er op verschillende niveau's spe len. De afgelopen vijf jaar heeft de automati sering op de hogeschool In hoog tempo plaatsgevonden. D e diverse faculteiten hebben hun voorzieningen op het gebied van automatisering sterk uitgebreid; bij het rekencentrum vond daarentegen nauwelijks een vergroting van de beno digde apparatuur en personeel plaats. Vooral de personal computer heeft zich een belangrijke plaats binnen de organi satie verworden. Vanuit de Hogeschool raad Is het Initiatief gekomen om vla zo'n studiedag tot een inventarisatie te ko men. Op de dag wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn van automatisering en welke gevolgen dat voor het perso neel heeft. De dag wordt gevuld met lezingen en workshops. D e heren Veling, v.d. Bosch en v . d . Riet, alle drie medewerkers van de universiteit zullen een aantal prakti sche problemen van automatisering be handelen. In de workshops worden in formanten degenen die de apparatuur installeren en gebruikers aan het woord gelaten. Een deskundige die beide kan ten kent stelt vervolgens In een discussie allerlei zaken aan de orde. Administratie Univers

TE BERDE

lege van Bestuur), zitting hebben), dit steeds weer te vergeten. Resuhaat: HBO introdukties vallen sa men met de TIK, en veel HBO'ers moe ten derhalve de TIK laten schieten. Wat de financiën betreft is de TIK afhan kelijk van ondermeer het SHOT. V oor het verkrijgen van bijdragen van het SHOT, is haar goedkeuring van het pro gramma, waarbij alle onderwijsinstellin gen uiteraard belang hebben, immers een vereiste. De bijdrage van dit logge or gaan aan de introduktie, is echter nihil te noemen. Zo er al een HBOafgevaardigde op een SHOTvergadering aanwezig is, is er wei nig medewerking. De introduktie van de eigen opleiding

blijkt altijd voorrang te hebben, maar natuurlijk worden de TIKaktiviteiten 'uitermate geapprecieerd'. Een korter TIKprogramma echter, zou het samenvallen van introduktiedata kunnen voorkomen, aldus enkele SHOT leden. Toch bestaat binnen de TIK nog steeds het enthousiasme, ook voor HBO'ers wat te blijven doen. Toch wel fijn als ten eerste de introduk tiedata al niet meer zouden samenlo pen... Voor het goed reilen en zeilen van de TIK is ook nog medewerking van zo'n vijftig vrijwilligers nodig. Het is zeker waar dat zonder hen een introduktie niet had ge draaid. Ook allerlei instanties hebben zich zeer bereidwillig betoond: sommige daargelaten. Tja, kwa faciliteiten... Een gedeelde telefoon, terwijl in de 'top weken' 3 toestellen nog te weinig zouden zijn en een te kleine kamer, waar 22 men sen tegelijkertijd moeten werken. V erder valt het vele administratieve werk geheel voor rekening van de kommissie, en gaat veel tijd verloren aan typewerk, rapen en verzenden. De TIKkers zelf, zoals gezegd allemaal vrijwilligers, krijgen vrij weinig waarde

■iHim a t s e r t j e $ ■ ■

informatisering ve organisatie en communicatie en intre gatie van netwerkenbestanden zijn items die In de workshops worden uitge diept. 'Je kunt wel alleriel apparatuur aanschaf fen en dat in het bestedingsvoorstel aan geven maar er dient ook rekening te wor den gehouden met de consequenties voor het personeel' aldus Schellekens. Hij is optimistisch over het resultaat van deze dag: 'D e gebruikers hebben mo menteel geen zuiver Inzicht in de mate rie. Na de studiedag zal dit zeker zijn ver beterd en weet men wat wel en niet kan in zake automatisering. Voor bestuurlijke functionarissen die komen met vragen als: wie werkt met de apparatuur, wat is het doel en wat zijn daarvan de conse quenties is zo'n dag onontbeerlijk'. De indruk zou kunnen worden gewekt dat het automatiseringsbeleid tot nu toe heeft gefaald. Beroemd is het verhaal van de PC die 1 Vz jaar in de kast stond. Maar Inmiddels zijn de tijden veranderd, incidenteel komt het voor dat bij vervan ging van een tekstverwerker door een PC blijkt dat de gebruikers liever de tekstver werker hadden gehouden, aldus Schellekens. Hij benadrukt dat het vooral gaat om het vergroten van het inzicht in de materie. 'Aan bijscholing is wel degelijk behoefte. De gebruiker kan in het automatiserings beleidsplan lezen aan welke eisen hij moet voldoen. Echter wie lezen dat plan behalve de opstellers? D aarom Is zo'n dag ook belangrijk want bijscholing moet gelijktijdig plaatsvinden bij de invoering en niet achteraf.' De studiedag begint om 9.00 uur met de le zingen. Na de koffiepauze volgen de workshops die ook na de lunchpauze door gaan. Om 16.15 uur is er een plenaire dis cussie gevolgd door een borrel. T.G./F.S.

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TYPEWERK: Wilt u uw werk netjes getypt, belt u dan s.v.p. 672466. VERHUIZEN: Busje nodig? Studente heeft een Suzuki Carry. Om deze te onderhouden verhuur in haar, met chauffeuse voor: 1 uur ƒ 25,—, 2 uur ƒ 45,—, 3 uur ƒ 60,—, plus 35 cent per km. Voor meer info, bel naar José, telefoon 013-702149. GEVRAAGD: SHOT vraagt hockeyers (m/v) voor haar dames- en herenteams uitkomend in KNHB-competitieverband. Informatie: Bart Kool, telefoon 357071. MUZIEK: Gitaar- en Pianolessen: klassiek, jazz en licht door gediplomeerde docenten. Walter en Mieke Stadhouders. Telefoon 013-358562. DIES-FEEST: Dies-feest 18 september 1986 met: Hans Liberg, Secret Sounds, Disco 'Locomotion', Small-Town-Dixy-Kids en RUT. DIES-FEEST: Dies-feest 18 september 1986. Personeel en studenten: vergeet uw toegangskaarten niet! Lees ook de Dies-folder en het affiche. GEZOCHT: De kinderen jongerentelefoon Tilburg zoekt vrijwilligers. Wil je iets meer weten of heb je interesse, bel dan tussen 16.00 en 20.00 uur, tel.: 013-365686. GEZOCHT: Jong gezin zoekt per 1 oktober woonruimte in of in omgeving van Tilburg, eventueel op tijdelijke basis (J. Bartlema, telefoon 662073, privé 05182-783).

■=^»i

5 s e p t e m b e r 1986

ring voor hun werk. Voor een half jaar werk, die 2 WO-tentamenperiodes overlapt, krijgen de WO-kommissieleden slechts 3 maanden studieduurverlenging. En dat in de tweefasenstruktuur waarin de tijd al dringt. HBO-kommissieleden hebben zelfs helemaal geen recht op verlenging van hun studieduur. Alhoewel het geen enkele TIKker om geld gaat, is het misschien wel leuk om te melden dat een lid van de kommissie hetzelfde bedrag ontvangt als een groepsbegeleider/ster tijdens de TIK (nl. ƒ 50,— Meer medewerking van de kant van het SHOT en meer faciliteiten, zou het welslagen van de introduktie beslist ten goede komen. Wil de TIK vrij uniek blijven met de gemengde samenstelling (HBO-WO), is ook voor HBO-kommissieleden verlenging van studieduur noodzakelijk. Nu kan het werk achter de schermen aardig negatief zijn afgeschilderd; wel mag gezegd worden dat de gezelligheid die er tegenover staat ervoor zorgt dat de TIK blijft bestaan. Marja Dreef Eugenie Beijer TE KOOP: Studieboeken propedeuse rechten en wetboeken studenteneditie en editie cremers, telefoon 04116-75250.

univers tilburgs universiteitsblad (voorheen tilburgs hogeschoolblad) redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers ben beljaars, bert haagsman, gerard rutten, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen, yvonne ton columnisten drs j d bartlema, dr a j w boelhouwer, dr p f m kop, prof dr j a stalpers samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), drs th schouw, h van kleef, drs c p m broekhof officiële mededelingen afd pers en voorlichting h w j waiter B 203 cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopii moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor univers) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings universiteitsblad, utrechts universiteitsblad, delta (delft), cursor (eindhoven), tut nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en kunieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarlenassau abonnementen voor nietuniversiteitsleden /^ 15, — per jaargang

Deetman wil 'versnippering van talenf voorl<omen

Universiteiten moeten 130 miljoen bezuinjgen De universiteiten moeten 130 miljoen bijdragen aan de een miljard bezuinigingen op de onden/vijsbegroting Minister drs. WJ Deetman wil daartoe twee faculteiten in elk van de richtingen tandheelkunde, sociale wetenschappen en letteren, ODheffen Het onderzoek aan deze faculteiten wordt in principe aespaard Voorts moeten de vijf medische faculteiten en academische ziekenhuizen in de Randstad komen tot verdere samenwerking en fusie. Ook de 'ontbureaucratisering van de universitaire bureaus moet geld opleveren. Deetman heeft deze plannen vorige week meegedeeld aan de instellingen. In zijn brief zet Deetman uiteen te hebben gezocht naar selectieve maatregelen binnen het W O . De voorheen wel gehanteerde 'kaasschaafmethode' (evenredig over de universiteiten verdeelde bezuinigingen) zou te zeer ten koste gaan van de kwaliteit van het onderwijs. Voorts laat hij zich leiden door de geringe vraag op de arbeidsmarkt naar bepaalde academici. Om die reden is gekozen voor de opheffing van twee complete tandheelkundefaculteiten, twee faculteiten in deletteren en twee in de sociale wetenschappen. De opheffingen bij letteren en sociale wetenschappen hebben betrekking op het onderwijs dat aan die faculteiten wordt gegeven en mogen ook nog worden verdeeld over meer dan twee instelingen. Deetman beoogt met de opheffingen 'versnippering van talent' over te veel vestigingsplaatsen te voorkomen. De bezuinigingen op het medisch cluster (medische faculteiten en academische ziekenhuizen) moeten een eind maken aan de 'overlapping en doublering' tussen de vijf instellingen in het Westen. Er moet veel meer worden samengewerkt. Ook zijn fusies van voorzieningen nodig. De nog lopende taakverdelingsoperatie bereikt volgens Deetman niet het beoogde doel. Daarom heeft het medische cluster 'een forse douw' nodig, aldus Deetman. Naast kortingen op de bureaus van de universiteiten (mogelijk gemaakt door de in de HOAK-nota voorgenomen deregulering), wordt ook de automatische toename in de post 'overige lasten', een onderdeel van de rijksbijdrage aan de instellingen, geschrapt. Dit budget heeft echter in de afgelopen jaren al een achterstand opgelopen van zo'n 20% ten opzichte van de daarvoor geldende norm. Uit deze post worden onder meer de schoonmaak en het onderhoud van de gebouwen betaald, maar ook apparatuur voor onderwijs en onderzoek. Deze bezuiniging levert al in 1987 zes miljoen gulden op, en vanaf 1991 32 miljoen. Voor de overige bezuinigingsvoorstellen zijn die bedragen als volgt: - tandheelkunde, in 1987: 3 miljoen, oplopend tot 15 miljoen (1991); - letteren, 1 min. (1987), 12 min. (1991); - sociale wetenschappen, 1 min. (1987), 12 min. (1991); - geneeskunde, 2,5 min. (1987), 40 min. (1991); - ontbureaucratisering, 9,3 min. (1987), 18,3 min. (1991); - overige lasten, 6 min (1987), 32 min. (1991). Ook wordt nog wijziging gebracht in de financiering van de liquiditeitsbehoefte van de academische ziekenhuizen, wat in 1987 eenmalig 100 miljoen, en in 1988 nog eens 50 miljoen oplevert. Het totaalbeeld van de geplande bezuinigingen ziet er dan als volgt uit: 121,7 miljoen in 1987; voor 1988: 96,8 min.; 1989: 74,3 min.; Univers

1990: 94,3 min.; 1991 en daarna: 129,3 miljoen.

VERNIEUWINGSFONDS Van dit geld wordt in 1987 5 miljoen, oplopend tot 45 miljoen in 1991 weer teruggegeven. Het vernieuwingsfonds voor het wetenschappelijk onderwijs wordt in 1990 verhoogd met 9, later met ruim 15 miljoen. Vanaf 1989 komt geleidelijk meer geld beschikbaar voor de KNAW-fellows, jonge gepromoveerden die zich verder bekwamen in het onderzoek. Vanaf 1991 is er voor hen 20 mil-

joen extra. Tenslotte wordt meer uitgetrokken voor de 'gebouwgebonden kosten' van de nieuwe academische ziekenhuizen, 5 miljoen in 1987 en 1988, daarna jaarlijks 9,3 miljoen. Van het in het regeerakkoord aangekondigde extra geld voor apparatuur is voor 1987 25 miljoen toegewezen aan de universiteiten, vooral bestemd voor dure apparatuur (vanaf 3 miljoen gulden) en voor de uitvoering van een deel van het SURF-plan. Deetman vermeldt niet welke faculteiten precies dicht gaan. Binnenkort overlegt hij met de VSNU over de verdere procedure, waarna rond 20 september concrete plannen bekend worden. Een commissie van externe deskundigen gaat dan over de plannen adviseren. Begin december vindt overleg plaats met de universiteten. Nog voor januari 1987 wil Deetman de zaak afronden om te voorkomen dat er te lang onrust en onzekerheid bestaat aan de universiteiten. De externe adviescommissie schakelt hij in om reĂŤel overleg over de plannen mogelijk te maken en te voorkomen dat de getroffen universiteiten protesteren, terwijl de anderen zwijgen. Op een persconfe-

Verschuiving naarde 'tiarde' sector Al voor de verkiezingen had Deetman duidelijk gemaakt niet onverdeeld tevreden te zijn met de afloop van de TVCoperatie. Het door de instellingen te bezuinigen bedrag werd weliswaar gehaald, maar dat kwam vooral omdat hij gewoon minder geld overmaakte. Van taakverdeling en concentratie tussen de instellingen daarentegen had de minister vaak maar bitter weinig bespeurd. De meest vergaande ingreep was nog de sluiting van de Utrechtse tandheelkundefaculteit. Maar zelfs met dit modelvoorbeeld van de TVC-operatie was de bewindsman niet tevreden. 'Het mes had nog veel dieper moeten gaan,' zei hij letterlijk in een terugblik. In de notitie 'kadersteling selectieve krimp en groei universiteiten en academische ziekenhuizen 1987-1991', zoals de brief die hij de instellingen ditmaal stuurde voluit heet, zet de bewindsman wat dat betreft een forse stap. Sluiting van zes faculteiten, vergaande samenwerking tot zelfs fusie van het randstedelijk medisch cluster en 'ontbureaucratisering' van universiteiten en ziekenhuizen is wat hij ditmaal van het WO vraagt. De financiĂŤle vertaling van dit lijstje valt echter nogal mee, zeker als je kijkt naar het wetenschappelijk onderwijs als geheel. Bij de TVC-operatie ging het om een bedrag van 320 miljoen gulden, een bezuiniging die na een aantal jaarlijkse stappen op 1 januari 1987 zal worden gerealiseerd. Daarvan kregen de instellingen 60 miljoen in de vorm van 'vernieuwingsgelden' terug. In de nu op stapel staande tweede ronde 'pakt' Deetman 130 miljoen gulden. Ditmaal moest het volle bedrag voor het eerst in 1991 worden opgehoest en stuurt de minister in dat jaar 45 miljoen retour. Netto vraagt Deetman dan ook 'slechts' 85 miljoen gulden, een bedrag dat nog aanmerkelijk lager kan uitvallen als hij ook de bedragen die het kabinet in het regeerakkoord heeft gereserveerd voor 'technologiebeleid' heeft ingevuld. In 1991 gaat het daarbij, na weer een aantal jaarlijkse stappen, uiteindelijk om 300 miljoen gulden; van de eerste aanzet van 50 miljoen gulden die zijn toegewezen voor 1987 komt al de helft naar het W O .

Belangwekkender dan de bezuinigingen sec is dan ook de onderliggende keuze die de minister nu maakt. Dat de geneeskunde en de tandheelkunde op zijn lijstje voorkomen is niet zo verrassend. Nog geen jaar geleden pleitten de beroepsorganisaties van tandartsen zelf voor een volledige studentenstop die enige jaren zou moeten duren. En de academische tak van de medische wereld heeft tijdens de vorige operatie zo hardnekkig getracht de uitwerking van de TVC-operatie voor de eigen discipline te vertragen, iets wat de minister bij geen gelegenheid die hem werd geboden onvermeld liet, dat 'een forse douw', zoals Deetman het zelf noemde, minstens voor een deel op het conto van de eigen weerbarstigheid kan worden geschreven. Anders ligt dit echter bij de overige getroffen disciplines. Het zijn vooral de alfa- en gamma-richtingen die moeten bloeden. Beta-studies als wiskunde, natuurkunde en de technische richtingen worden in de notitie van de minister zelfs niet eens genoemd. En waar het te verwachten is dat juist zij zullen profiteren van de voorgenomen stimulering van het technologiebeleid, resulteert een niet onaanzienlijke verschuiving van de 'zachte' naar de 'harde' sector binnen het W O . Voor het overige zit de pijn in deze bezuinigingsronde voor de instellingen vooral in 'de manier waarop'. Mochten zij tijdens de TVC-operatie nog proberen er onderling uit te komen, ditmaal houdt de minister de zaak volledig in eigen hand. In zijn brief noemt hij nu al de disciplines waar straks de klappen moeten vallen en nog voor het eind van de maand maakt hij ook bekend welke instellingen hij daarbij in gedachten heeft. En als de Tweede Kamer hem in december niet voor de voeten loopt - de eerste reacties van met name de VVD-er Franssen en de PvdA-er Wallage maakten al duidelijk dat de bewindsman zich wat dat betreft niet al te veel zorgen hoeft te maken -, dan kan de operatie 'selectieve krimp en groei' vanaf 1 januari 1987, naadloos aansluitend op de TVC, worden uitge! voerd. ' R.P./UP

Feestelijk vlagvertoon op 1 september, maar waar vallen hier straks de klappen.

rentie noemde Deetman dat donderdag het 'non-interventiebeginsel'.

SOCIAAL PLAN De maatregelen gaan gepaard met een sociaal plan. Hoeveel arbeidsplaatsen verloren gaan wilde Deetman vorige week nog niet zeggen. De ambtenarenbond Abva/Kabo verwacht evenwel dat meer dan 2000 banen op de tocht staan. In een vrijdag gehouden overleg met de minister verklaarden de bonden zich unaniem tegen diens plannen. Wel willen zij praten over het sociaal plan, dat 'soepeler en beter toepasbaar' moet zijn dan tijdens de eerste taakverdelingsoperatie, aldus Abva/Kabo-bestuurder Jaap Bartels. Maandagmorgen werd bekend dat prof. dr. F. W. Sluijter, hoogleraar Technische Natuurkunde in Eindhoven, door de bonden is voorgedragen om in de adviescommissie daarover zitting te nemen. De woordvoerders van PvdA, CDA en W D in de Tweede Kamer reageren uiterst verdeeld op de voornemens. Voor J. Franssen (VVD), die eerder al zei dat een groot deel van de bezuinigingen door de universiteiten zou moeten worden opgebracht, is 130 miljoen het 'uiterste minimum'. Franssen denkt dat ook in de beta- en technische wetenschappen faculteiten dicht kunnen, omdat ook daar mogelijk overcapaciteit bestaat. Met een verhoging van het bedrag wil Franssen een meer 'evenwichtige verdeling' van de bezuinigingen op onderwijs bereiken. Ook PvdA-woordvoerder drs. J. Wallage sluit niet uit dat er nog meer nodig is. Volgens Wallage moet een grondige analyse worden gemaakte van de behoefte aan academische ziekenhuizen. vervolg op pag. 11 Bseptenriber 1986

Afgestudeerden gaan praten over toekomst verenigingen De Tilburgse verenigingen van afgestudeerden in oprichting komen deze maand weer bijeen. Nadat ze vorig jaar voor het eerst van zich lieten horen, vinden ze het nu tijd worden om de toel(omstplannen nader in te vullen. Met de verenigingen begint er een nieuwe fase na een halve eeuw kleurrijke maar weinig overzichtelijke geschiedenis. Vanaf 1934 kende de toenmalige Handelshoogeschool al een vereniging voor afgestudeerden. Op initiatief van rector Cobbenhagen werd de Tilburgse Academische Economen Kring, de T.A.E.K., opgericht. Na de oorlog kwamen daar de sociologen bij, maar de economen bleven in de meerderheid. Tot de helft van de jaren zestig ging het goed met de Kring, toen ging het snel bergafwaarts. In 1974 ging de vereniging T.A.E.K. over in de Stichting T.A.E.K., die de belangen van de Kring bleef behartigen, inmiddels was de Hogeschool een vrij rommelig aantal fondsen rijk. Een opsomming: het Tilburgse Hogeschoolfonds beheerde 50.000 gulden die bij het vijfde lustrum van de KHT in 1952 door bevolking en industrie van Tilburg bijeen gebracht waren. Bij die gelegenheid zag

ook het T.A.E.K.-fonds het licht, dat bestond uit bijdragen van afgestudeerden. Verder was er een organisatie voor financiële steun aan speciale studiedoeleinden, bekend onder verschillende namen: A.K.W.V.-, N.K.W.V.-, Asselbergs- of Werkgeversfonds. Tenslotte bevorderde het Léon Harmelfonds de Franse en het Thomas Morefonds de Engelse taal en cultuur op de Hogeschool. Om de situatie wat overzichtelijker te maken werden de laatse drie fondsen in 1970 opgeheven en gingen de tegoeden naar de Stichting Steunfonds Katholieke Hogeschool. Twee jaar later richtten het T.A.E.K.- en Tilburgse Hogeschoolfonds samen de Stichting Professor Cobbenhagenfonds op. Zeven jaar lang veranderde er niets, maar ondertussen hadden de fondsen weinig betekenis meer voor

Excerpta Informatica op computer Vanaf 1 september is het bestand van Excerpta Informatica on-line beschikbaar. Daarmee zijn zo'n 35.000 titels op informaticagebied via de computer toegankelijk voor belangstellenden binnen en buiten de universiteit. Peter Keyzers, bibliothecaris van de afdelingsbibliotheek Economie, startte een jaar geleden met Peter Jansen het tijdschrift Excerpta Informatica. Dat geeft elke maand een overzicht van de meest belangwekkende publicaties over automatisering. In het bestand zit onder andere de inhoud van het blad 'New Literature on Automation', de voorloper van Excerpta Informatica, het materiaal over automatisering in de bibliotheken van de Katholieke Universiteit Brabant en de Technische Universiteit Eindhoven en de voormalige NOVI-collectie. Die collectie nam de KUB in 1986 over van het Nederlandse Opleidingsinstituut voor Informatica. Maandelijks komen er ongeveer 250 artikelen en vijftig boeken in het bestand van Excerpta Informatica bij, een selectie uit 350 informatica-tijdschriften. De meeste publicaties zijn vooral gericht op het praktijkgebruik van de computer. Trefwoorden maken het opzoeken van de artikelen eenvoudig en de helft van de opgenomen informatie is voorzien van een samenvatting van de inhoud van

het boek of artikel. De gebruikers van Excerpta Informatica on-line kunnen aanvragen welke titels voorradig zijn. Redacteur Peter Keyzers benadrukt dat een voorziening van dit formaat - 35.000 titels - en de daaraan verbonden dienstverlening uitzonderlijk is. Vooral omdat ook gebruikers van buiten de universiteit er van profiteren. Dat betekent een belangrijke bijdrage aan de regionale functie die de KUB zo belangrijk vindt: de Brabanders er van overtuigen dat de Tilburgse universiteit er ook voor hen is. De catalogus van het bestand - eveneens on-line toegankelijk - is zowel in het Nederlands, Frans als Engels te gebruiken. Behalve trefwoorden kunnen ook titelwoorden, namen van auteurs of combinaties als ingang dienen. Verder is een overzicht van titelwoord-, auteurs- of trefwoord-indexen te krijgen en eventueel uit te printen. Waar nodig verleent de redactie van Excerpta Informatica bijstand. Voor medewerkers en studenten van de KUB is het bestand gratis beschikbaar. Zij kunnen terecht aan de terminal in de bibliotheek van de Economische Faculteit, als ze tenminste zeggen voor welk doel ze de informatie nodig hebben. Externe gebruikers betalen 250 gulden en nog eens 120 voor elke uur dat ze op het bestand aangesloten zijn. H.d.B.

Het trof dit jaar zo dat wij tijdens de vacantie reisden in een aufo met een franse nummerpiaat. Als je eenmaaJ in Frankrijk bent is dat een aardige belevenis. ledere socioloog of sociaal psycholoog kan U vertellen hoe het proces heet dat zich dan gaat afspelen, inaar staat U mij toe te verhalen hoe het zich kan verwerkelijken. Reeds de eerste avond kregen wij van onze buurman op de camping een schaaitje frambozen aangeboden. Ook werden we al snel betrokken bij de evaluatie van de buitenlandse vacantiegangers: Duitsers, NederJanders, EngeJsen, Denen of Zweden, het maakte voor de Fransen geen enkel verschil, het is allemaal hetzelfde volkje. In de Denen zien ze de prototypische 'goede' Duitsers, tamelijk bescheiden, allemaal zijn ze blond en hebben ze blauwe ogen, ze spreken goed duits en nel als alle buitenlanders worden ze zeer rood. Echte Duitsers en Nederlanders kopen minstens twee winkelwagentjes vol bij Univers

afgestudeerden. Om de krachten te bundelen en de stichtingen nieuw leven in te blazen hief de T.A.E.K. zich in '79 op en ging op in het Cobbenhagenfonds, onder voorwaarde dat 'TAEK' in de naam zou worden opgenomen en in de statuten vermeld werd dat de activiteiten van TAEK gewoon doorgingen. De Stichting Professor Cobbenhagenfonds - TAEK was een feit. Doel van de stichting was wetenschappelijk onderzoek te bevorderen en contacten tussen afgestudeerden en KHT en tussen afgestudeerden onderling te bevorderen. De fusie leek geslaagd en het blad voor afgestudeerden. Ter Visie, was een succes. Toch vond het bestuur van het Cobbenhagenfonds het nog te vroeg voor rust op het afgestudeerden-front. Het constateerde dat de band tussen ex-KHT studenten niet meer, zoals vroeger, zijn oorsprong vond in de studentenverenigingen, maar in een gemeenschappelijke studierichting en faculteit. Om daarop in te spelen kwam men met het plan om ook de afgestudeerdenverenigingen te baseren op een faculteit. Die fase is nu bereikt. De economen hebben de Vereniging Van Tilburgse Economisten

(VVTE), de Juridische Faculteit heeft J u vat en afgestudeerde Letterstudenten verenigingen zich in Ex Libris.

WHO IS WHO Eén van de plannen van de initiatiefnemers, een losbladig ' W h o is w h o ' , is ook nuttig voor de huidige KUB-studenten. Ze ervaren bijvoorbeeld van mensen uit de praktijk langs welke kanalen ze het beste aan een baan in hun branche kunnen komen, of vormen zich via de carrière van eerder afgestudeerden een beeld van hun eigen loopbaanmogelijkheden. De kans op verkeerde toekomstverwachtingen wordt daarmee kleiner. De verenigingen in oprichting hebben hun eerste activiteiten al achter de rug. Ze beraden zich momenteel onder andere over de structuur van hun organisatie en de aanpak van de ledenwerving. Deze maand komen zij bijeen om verslag van hun vorderingen uit te brengen. Tijdens het twaalfde lustrum volgend jaar, hopen we de nieuwe verenigingen van Tilburgse afgestudeerden aan het publiek te presenteren. H.d.B.

Prof. Segers weer voor vijf jaar IVA-directeur Prof. dr. J . Segers is met ingang van 1 september benoemd tot full-time directeur van het IVA, het Instutuut voor Sociaalwetenschappelijk onderzoek van de KUB. De afgelopen vier jaar was de hoogleraar Methoden en technieken van sociologisch onderzoek al voor vier dagen in de week door de subfaculteit sociologie uitgeleend aan het IVA. 'De subfaculteit beschikt over een formatieplaats die weer voor vijf jaar 'met huid en haar' aan het IVA beschikbaar is gesteld,' aldus prof. Segers. 'De subfaculteit is daar vrij in. Eind mei is de beslissing gevallen, toen duidelijk werd dat men een halve formatieplaats van centraal niveau terug kreeg.' Segers gaat zich nu vijf dagen per week toeleggen op het IVA-management, blijft hij daarnaast nog een beetje professor? 'Daarover is nog niets bekend,' zegt de IVA-directeur. 'Voor zover ik weet is er op dat punt nog niets veranderd. Er zijn wel besprekingen over gaande, maar die staan los van deze benoeming. Maar ik denk dat ik de titel wel houd, ja.' 'Op mijn vakgebied, de methoden en technieken van sociologisch onderzoek, is al een tijdje sprake van een vacature

ter grootte van 0,3 formatieplaats. Maar ik weet niet wat het subfaculteitsbestuur daarmee gaat doen. Dat staat hier ook een beetje buiten, vind ik. Ik hoop wel dat er vervanging komt, laat ik het zo zeggen. Met het recente vertrek van Stouthard en mijn managersactiviteiten is het vakgebied zeker dringend aan versterking toe. Tilburg heeft op dit gebied altijd een goed positie gehad in den lande. Dat moeten we zien te continueren.' De halve formatieplaats die de subfaculteit vanuit centraal niveau ter beschikking heeft gekregen is bestemd voor de directeur van het Instituut voor Maatschappijwetenschappen, het instituut waarin de subfaculteit een groot deel van haar onderzoek wil onderbrengen. Prof. Segers heeft in een eeder stadium voor de post van IVM-directeur bedankt. De functies van IVA-directeur en die van directeur van het subfacultaire onderzoeksinstituut zijn onverenigbaar, vond hij. Kandidaten voor de post van IVMdirecteur zoekt het subfaculteitsbestuur nu in de gelederen van het nu snel slinkende hooglerarencorps. L.K.

de Coop of Codec en dan neem je d'r schreeuwende kinderen maar voor lief De conversatie verliep vlot: de fransman praat wel maar zegt niet veel, het is vooral een kwestie van toontreffen. Godzijdank gaan de buitenlanders veelal op de bordjes met camping' af en laten ze de andere kampementen aan de Fransen. Wij hebben ons gemakkelijk bij de nummerplaat aan kunnen passen; ik heb U wel gezjen met Uw zwaar beladen caravan en kokende motor op de helft van de klim- ik heb U, net als de andere Fransen, gevaarlijk ingehaald, gesneden, met de lichten geknipperd, getoeterd, en U hebt dat lijdzaam geaccepteerd. Op de derde dag heb ik een stikker aangeschaft met 'Heureux comme un 51 dans l'eau' erop. En van die culturele aangelegenheden die de Fransen zo vriendelijk zijn te organiseren heb ik me verre gehouden: geen musea of kathedralen, geen goed bedoelde derderangs concerten in bloedhete kerkjes of overjarige tentoonstellingen: alles voor de buitenlanders De ware Fransman heeft van cultuur niets te leren: hij houdt het bij de Dauphiné Liberé en z n stripboeken en geeft in het geheel niets voor Ie Monde, hij weet alles van het liefdesleven van Greg LeMond en niets van dat van Swann, en hij speelt geen pétanque op de camping. Wij gedroegen ons als god in Frankrijk. Aan de Zwitserse grens ging hel pas fout: de douane daar koos ons uit voor een volledige controlebeurt; dat was een begrijpelijke keuze, want wij hadden een grote collectie eetwaren en andere huishoudelijke benodigdheden ingeslagen. Daar was eigenlijk mets op tegen, maar we vielen door de mand: met een misprijzende blik op de zak metjfransej uien s p r a k ^ e douanier: 'Die Hollander haben Zwiehel mitgebracht'.

•'"i;-

5septennber1986

Oyer pleinen en plannen

Plan voor centrumvoorzieningen Icrijgt vaste vorm Behalve een nieuwe naam zal de Tilburgse universiteit geleidelijk aan ook een heel nieuw aanzicht krijgen. Nieuwe gebouwen, andere bestrating en een uitbreiding van het aantal kunstwerken. Al geruime tijd geleden werd daarmee een begin gemaakt en ook op het moment wordt er nog driftig gebouwd en getimmerd in en rond de KUB. De stand van zaken op het moment, een ronde over het universiteitsterrein. En wat staat er in de toekomst nog te gebeuren? Veel van de projecten waaraan momenteel gewerkt wordt, zijn uitwerkingen van het Centrumvoorzieningenplan uit 1985 van architectenbureau Bedaux en Geelen. In dat plan vormt een groot plein het centrum van het universiteitsleven. Het nieuwe pleintje voor gebouw B, waar 1 september j . l . een kunstobject van de Brabantse kunstenaar Berkulin officieel onthuld werd, is slechts een deel van het grote plein waar omheen op de begane grond van gebouw B en C ruimten worden gebouwd, die diensten met een centrale functie gaan huisvesten. Zo ontstaat een galerij-achtig idee. 'Vanwege alle zeer verspreide diensten en voorzieningen vormt de universiteit nu zeker geen studentvriendelijke omgeving', legt Robert Hijmans uit, hoofd van afdeling Bouwzaken van de KUB. 'In het Centrumvoorzieningenplan moet het beganegrond-niveau meer gaan levenvoor de universiteitsbezoeker, leder jaar proberen we een gedeelte van dat plan te realiseren.' Als één van de eerste onderdelen van het Centrumvoorzieningenplan wordt een nieuwe ondergrondse fietsenkelder gebouwd naast de huidige fietsenkelder. Deze kelder zal de vroegere bovengrondse fietsenstalling bij gebouw B geheel vervangen. De nieuwe fietsenkelder krijgt twee rechtstreekse toegangswegen: één vanaf de fietsroute en één vanaf de Verbernelaan. Door de bouw van een nieuwe fietsenkelder komt ruimte vrij voor de verdere centrumvoorzieningen zoals een nieuwe huisvesting voor pers & voorlichting, het inzagebureau en Univers op de begane grond van gebouw B. Naar verwachting zullen de fietsenkelder en de nieuwe ruimtes eind oktober klaar zijn. Op de eerste verdieping van gebouw B is de vroegere studiezaal verbouwd tot een ruimte voor assistenten in opleiding van de economische en juridische faculteit. In een volgende fase van het Centrumvoorzieningenplan zullen onder gebouw C een aantal ruimtes gecreëerd worden waar nog een bestemming voor gevonden moet worden. De afdeling bouwzaken denkt bijvoorbeeld aan bureau examens of de wetenschapswinkel. Een centrale universiteitsbibliotheek voor alle faculteiten ten noorden van de Verbernelaan, zou het centrumplan compleet moeten maken. Maar zover is het nog niet. De KUB heeft nog geen antwoord van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen op haar aanvraag voor de nieuwbouw van een centraal bibliotheekgebouw. Hijmans; 'Vooroverleg met het ministerie leverde weliswaar een positieve reactie op, maar de financiering van de bibliotheek is nog eens een probleem apart. Als toestemming en financiering echter rond zijn, verwacht ik

Univers

noodgebouw R dat in de toekomst nogal uit de toon zal vallen als het nieuwe gezicht van de KUB eenmaal gerealiseerd is. Hijmans: 'voorlopig blijft R staan. De KUB huurt dat gebouw voor een periode van 2 a 5 jaar. Het ministerie verwacht echter dat we nu aan de top zitten met het studentenaantal en dat gebouw R na een aantal jaren niet meer nodig is als het aantal flink zal terug lopen. Indien het aantal blijft groeien, zoals in onze prognoses, wordt R een permanent gebouw.'

Wij kozen toen voor Berkulin, waarna hij een ontwerp inleverde bij een speciale provinciale commissie. Aanvankelijk was dat een ander volgens ons minder geschikt object. Na overleg met die commissie is het toch deze poort geworden.' Berkulin werkt met grote vormen; zijn materiaal bestaat uit allerlei soorten metaal. Vaak zijn het mathematische grondstructuren die aan zijn sculpturen ten grondslag liggen, zoals ook bij de poort. Het plein voor het nieuwe gebouw P wordt binnenkort eveneens verfraaid met een kunstwerk. In dit geval gaat het om een eenvoudig object van André Volten, van wiens werk de afgelopen maanden maquettes en modellen geëxposeerd werden in de ruimte voor de aula van de KUB. Volten porbeert zijn objecten te integreren met de omgeving. Stalpers: 'Met zijjn object brengt Volten rust in een levendige omgeving. Om dat te bereiken heeft hij bijvoorbeeld gevraagd om meer bomen te plaatsen tegen de wand van het psychologen gebouw.' In de eerste instantie was het niet Volten maar de Belgische kunstenaar Panamarenko op wie de keuze gevallen was. Onderhandelingen met Panamarenko verliepen echter moeizaam en langdurig en bovendien bleek een al bestaand object van Panamarenko absoluut ongeschikt voor het plein bij gebouw P. Ook W i m Dorelijers, de maker van het derde kunstwerk, exposeerde op de universiteit met twee van zijn beelden. Beide beelden maakten deel uit van de beeldenexpositie die van 1 juni tot 1 september in het kader van de kunstkermis '86 georganiseerd werd. Eén van de beelden, getiteld 'Reflecties', zal de KUB waarschijnlijk aankopen. 'Reflecties' staat tegen de achterwand van de binnenpatio. Deelnemende kunstenaars aan de jaarlijkse beeldenexpositie willen hun werk blijkbaar graag op het universiteitsterrein houden. Daarom verzuimen sommigen het op tijd weg te halen. Het zou de eerste maal zijn dat een beeld van de beeldenexpositie door de KUB wordt aangekocht. Y.T.

Exclusieve interviews: Kasparov én Karpov

Geanimeerde discussie bij het kunstobject van Berkulin dat de nieuwe bibliotheek over 4 a 5 jaar gereed kan zijn.' Naast die voorzieningen voor centrale diensten wordt nog meer gebouwd. Het bestaande lage gebouw P is van noodgebouw verbouwd tot permanente behuizing. Het nieuwe hoge gebouw P is al enige tijd opgeleverd en zal onder meer het audiovisueel centrum en het onderzoeksresearch centrum gaan huisvesten. Een gedeelte van gebouw O is nu afgebroken ten behoeve van de infrastructuur van S en P. Tenslotte rest nog het Op het moment is er eigenlijk sprake van twee aparte universiteitsterreinen, die gescheiden zijn door de Verbernelaan. Een binnenstraat van gebouw B naar P

zal de terreinen met elkaar verbinden; over de Verbernelaan komt dan een verkeersdrempel waar voetgangers voorrang hebben. Ook een drietal pas door de KUB aangekochte of aan te kopen kunstwerken worden op het universiteitsterrein geplaatst. Allereerst staat het object van Arie Berkulin op het plein voor gebouw B. Prof.dr. J.A. Stalpers, voorzitter van de Kommissie Beeldende Kunst (KBK), licht toe hoe dat object er kwam. Stalpers: 'De provincie Noord-Brabant stelde geld beschikbaar aan instellingen die de mogelijkheid konden bieden om werk van Brabantse kunstenaars op publiek terrein te plaatsen.

x-Oa

Max Pam en Genna Sosonko spraken in Londen met Karpov èn met Kasparov. Kasparov: 'Ik heb zoveel van hem geleerd dat ik van hem kan winnen', en over hun conflict over de route naar de wc. Karpov over de partijdigheid van de pers, de openingen, de Russen. Hun onderlinge vetes. Ook in VN: Ischa met Otto Ketting. Olga Madsen: hoe moeilijk het is om Faust voor de TV te maken. Polen: schaamteloze gesprekken met de oude machthebbers. Elizabeth Keesing: haar boeken, 't Soefi-geloof.

Jean Genet; Kreta

In VN's Boekenbijlage: Jean Genet. W.F. Hermans als fotograaf: Koning Éénoog. Biografie van Bob Geldof. In de bijlage: een ongewone vakantie op Kreta, dertien geestelijk gehandicapten als toerist — het verwarrende grensgebied tussen wat normaal heet, wat niet.

Wie ergens voor Staat, leest Vrij Nederland. 5 september 1986

AFWIJZING

Openingsredes weinig vroiijic

gen. Met andere woorden: eigenlijk is van deregulering maar weinig sprake. Voor de KU Nijmegen zal het begrip 'profilering' er op neerkomen, dat de nadruk komt te liggen op het eigen katholicisme en op de regio. Wel hoopt Van Lieshout, dat de gezamenlijke club van universiteiten (de VSNU) in de naaste toekomst sterker zal worden - en echt invloed zal krijgen op het overheidsbeleid. Collegevoorzitter drs. H.J. Brinkman van de VU in Amsterdam was evenmin erg vrolijk gestemd. Het w . o . is door de mogelijkheden om te bezuinigen heen, zei hij. 'Eventuele verdere bezuinigingen is nu eerst een zaak van politiek manage-

Maandagmiddag werd het academisch jaar weer geopend. De traditionele redes van rectores en collegevoorzitters (hier en daar aangevuld met sprekers van buiten de eigen universiteit) waren in enkele gevallen vlak voor het moment van het uitspreken nog even aangepast aan de actualiteit, lees: de bezuinigingsplannen van onderwijsminister Deetman werden voorzien van enig commentaar. De rode draad door dat commentaar was uiteraard afwijzing. Maar er waren ook rectores die niet in gingen op de waan van de dag, en niet met een schuin oog op Zoetermeer tot hun publiek spraken. Zoals aan twee TU's: die van Delft en Eindhoven. De TU Delft zal meer een onderzoeksdan een onderwijsinstituut worden, zo verwachtte de Delftse rector-magnificus prof.dr. J . M . Dirken. Liever minder studenten, maar dan wel betere. Dirken gebruikte in zijn rede veelvuldig de metafoor van het berglandschap, en ziet de TU Delft graag als een hoogvlakte met niet al te steile hellingen. 'Wie in ons basiskamp is geweest, maakt meer kans om later van daaruit een wetenschappelijke top te beklimmen,' zo zei hij. Meer nadruk op onderzoek, maar toch niet minder aandacht voor de kwaliteit van het onderwijs. Docenten zouden eerst een behoorlijke onderwijskundige aantekening moeten halen, en binnen de faculteitsbureau's zouden daarom professionele onderwijskundige bureautjes moeten komen. Vier onderwijskundigen per 1000 a 2000 studenten achtte hij een wenselijke verhouding - de kleine faculteiten zullen in dat opzicht dus samen moeten doen. Of het op korte termijn van zulke bureau's zal komen, betwijfelde Dirken echter. En ook in een ander verband, dat van de ambtelijke veranderingen binnen het Bureau Universiteit, maakte Dirken gewag van een zeker ongeduld om de gewenste kwaliteit te bereiken.

In Eindhoven was er meer aandacht voor het eigen onderzoeksbeleid dan voor de manier waarop Zoetermeers beleid dat eventueel in gevaar zou brengen. Rector prof. dr. H.N. Hooge filosofeerde over de waarde van het begrip 'center of excellence', en zei de term liever te vermijden. Excellentie moet niet venward worden met groot en duur, en meer dan aan als excellent bestempelde onderzoeksinstituten die handen vol geld kosten, hechtte Hooge aan het gebruik van de citatie-index: als onderzoekers vermelden hoe vaak ze geciteerd zijn, krijg je vanzelf een duidelijk beeld van hun plaats in de pikorde. Hooge toonde . zich er een voorstander van: 'Ik vertrouw op de ijdelheid van de onderzoeker, en op de afgunst van de buren.' Voor het landelijke hoger onderwijsbeleid was meer aandacht in Nijmegen Collegevoorzitter ir. W . C . M , van Lieshout noemde de positie van het w . o . onduidelijk en onzeker, met als gevolg dat elke afzonderlijke universiteit gretig inspringt op nieuwe initiatieven en programma's van de overheid. De profilering van elke instelling is dus eigenlijk een functie van de manier waarop die overheid ze uitsmeert over de instellirt-

ment. Als in de politiek, terecht, allerwegen wordt ingezien hoe groot het belang van kennis, door opleidingen en door onderzoek, is voor de toekomst van de samenleving, zal men voor die toekomst moeten investeren en financieren. Dat is het tegendeel van een nieuw zwaar bezuinigingsprogramma voor het w . o . ' , zei Brinkman. Pas wanneer de politiek goed management pleegt, kunnen de universitaire bestuurders goed universitair management plegen. Brinkman maakte de uitvoering van de nota Autonomie en Kwaliteit dus als het ware afhankelijk van gelijkblijvende middelen

STRIJDLUST

, '

Over de openingsrede van de Tllburgse rector De Moor leest u meer op pag. 1

Meer optimisme, en ook strijdlust, viel in Twente te horen, waar rector magnificus Van den Kroonenberg het jaar opende. De universiteiten moeten zich aan de sfeer van defaitisme ontworstelen, en dat kan alleen door het lot weer stevig in eigen handen te nemen, zo zei hij. Ze moeten zelf kunnen bepalen hoe ver ze de overheidsinvloed toelaten, en dat zal lukken wanneer ze zich realiseren hoe relatief de macht van het overheidsgeld eigenlijk is. 'In onze relatie met de overheid moeten we oppassen dat we niet de gemakkelijke weg kiezen en alle schuld voor de huidige slechte gang van zaken aan de overheid verwijten. De universiteiten hebben het er in het verleden naar gemaakt dat we slecht behandeld woruen. Er was geen samenwerking. Ze waren onhandelbaar via de Academische Raad. Ik zie tekenen dat dat in VSNUverband nog niet geheel is afgezworen. (...) In elk geval zijn de universiteiten op de verkeerde weg als ze ten opzichte van de overheid alleen maar klaagliederen laten horen over de te geringe middelen die beschikbaar worden gesteld', aldus Van den Kroonenberg, die verderop in zijn rede veel animo toonde om - zoals O & W graag wil - de markt op te gaan met zijn instelling. Esther Hageman/UP

K N I P T

De paniek is uitgebroken. Er moet weer bezuinigd worden op de universiteiten. Het is verbazingwekkend te zien hoe het Deetman en In 't Veld in een handomdraai lukt de heren universiteitsbestuurders de stuipen op het lijf te jagen. Ook de pers verkeert in opperste verwarring over waar wat bezuinigd gaat worden. De berichtgeving over de aanstaande afslankingen was vorige week een tikkeltje nerveus. Ons eigen UNIVERS deelde donderdag als 'laatste nieuws' mee dat Deetman drie complete faculteiten wil sluiten: geneeskunde in Utrecht, sociale wetenschappen in Leiden en wis- en natuurkunde in Amsterdam. Leuk, zo'n laatste nieuwtje, maar het bericht was wél fout. Gelukkig was Univers niet de enige: ook het Utrechtse U-BLAD en het WAGENINGS HOGESCHOOLBLAD gokte verkeerd. Overigens, niet getreurd, het NOS JOURNAAL, diezelfde donderdagavond, snapte

Univers

er ook helemaal niets van. Zij meldde dat naar alle waarschijnlijkheid de gefuseerde tandheelkunde-opleiding van de VU en de Universiteit van Amsterdam zou moeten sluiten. Treurende universiteitsbestuurders uit Amsterdam verschenen jammerend op de beeldbuis om te verklaren dat het een schande was dat de Amsterdamse tandheelkunde zou moeten verdwijnen. De Amsterdamse tandartsen werden de 'volgende ochtend op hun wenken bediend door DE VOLKSKRANT die meldde dat de Amsterdamse tandheelkunde juist ontzien zou worden en dat de tandartsopleidingen in Groningen of Nijmegen het zouden moeten ontgelden. De Volkskrant meldde ook dat Deetman waarschijnlijk niet drie maar zes faculteiten wil dichtgooien: twee subfaculteiten tandheelkunde, twee letterenfaculteiten en twee sociale wetenschappen. De Volkskrant schijnt dicht bij de waarheid te zitten. Het meestal goed geïnformeerde Amsterdamse FOLIA komt namelijk met hetzelfde bericht. Folia stelt met zekerheid te weten dat in ieder geval sociale wetenschappen in Leiden weg moet. AD VALVAS van de VU tenslotte heeft in de wandelgangen wat bedragen gehoord die per discipline bezuinigd worden. Deetman komt op 20 september met de concrete invuüing van de bezuinigingen. Tot die tijd zullen we nog heel wat univer-

siteitsbestuurders en universiteitsbladen zien kronkelen en gissen. Zo zorgt Deetman toch nog voor iets amusants. Sinds vorige week weten we dat dr. J. Boelhouwer op de nominatie staat geheel op eigen kracht benoemd te worden tot hoogleraar emancipatiezaken op de KUB. QUOD NOVUM van de Erasmus universiteit meldt dat deze instelling de KUB voor is geweest: zij hebben inmiddels dr. H. In 't Veld (zou ze familie zijn.^) benoemd tot buitengewoon hoogleraar emancipatievraagstukken. Emancipatie blijkt nog hard nodig, daar zijn we het al heel lang (blijvend) over eens. Neem nou het volgende. De projectgroep Vrouwenarbeid van het Sociologisch Instituut in Groningen heeft in een onderzoek voor de zoveelste keer aangetoond dat ongewenste intimiteiten op het werk nog steeds in grote mate plaatsvinden. De UNIVERSnEITSKRANT uit Groningen vertelt er ons iets meer over. Overal, van hoog tot laag worden vrouwen op hun werkplek lastig gevallen door mannen. Het blijkt toch nog allemaal ingewikkelder te liggen dan u wellicht denkt. Onderzoekster Koenen: 'Als iemand voortdurend een hand op je knie legt, en dat blijft maar voortduren en je kunt daar niets aan doen, is dat veel ernstiger dan wanneer een man" een keer bijvoorbeeld een vrouw bij de borst pakt'. Het begrip 'onge-

wenste intimiteiten zou volgens de onderzoeksters vervangen moeten worden door 'ongewenste omgangsvormen'. Ik vraag me wel af of met zo'n begripsverruiming het probleem nog beperkt kan worden tot de man-vrouw verhouding. VRIJ NEDERLAND heeft deze week een smaakvol interview met de Neerlandicus Enno Endt, de Gorter- en Nesciospecialist die een dezer dagen met (vervroegd) pensioen gaat als wetenschappelijk hoofdmedewerker Moderne Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Endt doet een doekje open over het Amsterdamse literaire universi.teitsmilieu. Daarin schijnt ook de Tilburgse letterendecaan Hugo Verdaasdonk vertoefd te hebben. Endt: 'Oversteegen (Amsterdamse hoogleraar, HB) is ondergesneeuwd m de papieren, in de organisatie, maar vooral in de methodologen. Verdaasdonk ging toen net hoog van de toren blazen,met een paar van zijn adepten. Die had een geweldige impact omdat hij zo hooghartig en verachtelijk kon spreken over alles wat niet in zijn vaarwater thuishoorde.(...) Verdaasdonk was een duivel in zijn optreden, hoor, die hooghartige toon, wetenschap met een hoofdletter'. Zo, zo een duivel nog wel. Als dat maar goed gaat op Katholieke instelling. H.B. 5 september 1986

Tilburg slaat slecht figuur

Economische faculteiten te weinig produi^tief De produktiviteit van de vakgroepen van de Tilburgse economische faculteit ligt ruim dertig procent lager dan het landelijk gemiddelde. Van alle economische faculteiten slaat Tilburg daarmee het slechtste figuur. Volgens de tellingen komen alleen de vakgroepen Algemene leer en geschiedenis van de economie. Arbeidsverhoudingen en Geld-, krediet- en bankwezen ruim boven het landelijke produktiepeil uit, terwijl de produktiviteit van Openbare financiën en Econometrie daar net boven ligt. Alle andere vakgroepen liggen er - soms zelfs zeer ver - onder. Dit blijkt uit het onlangs verschenen rapport van de Verkenningscommissie Economische Wetenschappen, die in opdracht van minister Deetman de mogelijkheden van een profilering van het economisch onderzoek heeft onderzocht. De commissie werd bijna anderlialf jaar geleden door Deetman ingesteld om hem te helpen bij zijn taakverdelihgs- en concentratieactiviteiten. Eerder werd in het kader van de taakverdelingsoperatie een deelplan voor economische wetenschappen van kracht, waarin afspraken over een forse inkrimping van de kroondocentenformatie. Bezuinigd werd er daarmee wel - 4 miljoen in 1987, oplopend tot 8 miljoen in 1990 - maar van de beoogde taakverdeling kwam zo goed als niets terecht. Nu is er dan het rapport van de verkenningscommissie dat de profilering van de economische faculteiten op onderzoeksgebied een stap dichterbij moet brengen. Een zogenaamde 'blauwdruk' daarvoor levert de commissie niet: profilering moet het resultaat zijn van het vrije spel der wetenschappelijke krachten, zo is de veronderstelling. Wel geeft ze algemene richtlijnen. Het meeste heil verwacht de commissie van het systeem van Voorwaardelijke Financiering, al moet dat in haar optiek wel worden aangepast. De projecten binnen een programma moeten een duidelijke onderlinge samenhang gaan vertonen, deelname is alleen weggelegd voor onderzoekers met een relatief grote produktiviteit en onderzoekers van verschillende faculteiten moeten in het vervolg meer gaan samenwerken. Het Nederlandse economisch onderzoek moet in het bijzonder worden gericht op economische therorievorming, geschiedenis en methodologie, monetaire theorie en de theorie van geld- en bankwezen, internationale economische betrekkingen, 'industrial economics', de relaties tussen economie en technologische ontwikkeling en de economische problemen rondom 'menselijk kapitaal'. Volgens de commissie zijn dat de terreinen waarop Nederland internationaal gezien achterblijft. De financiering van een en ander zou vooral gevonden moeten worden door verschuivingen in de voorwaardelijk gefinancierde onderzoeksruimte tussen de vakgroepen, maar ook tussen de instellingen. Centrale sturing is daarbij evenwel uit den boze. In plaats daarvan pleit de commissie voor meer bestuurlijke en financiële armslag voor faculteiten en vakgroepen, voor een minimaal en efficiënt onderzoeksmanagement, voor een terugdringen van de bureaucratie, kortom meer flexibiliteit. Maar de initiateiven, zo wordt herhaaldelijk benadrukt, moeten komen van de onderzoekers zelf.

Univers

De afgelopen jaren liet een groot deel van de onderzoekers het intussen flink afweten: de gemiddelde produktiviteit van alle vakgroepen samen laat volgens de commissie met name internationaal gezien behoorlijk te wensen over.

dat doen laat de commissie echter over aan het oordeel van de betrokken redactiecommissies: is een artikel verschenen In een top-tijdschrift, dan moet het wel een top-artikel zijn, zo is de redenering. Wat een toptijdschrift is, heeft de commissie grotendeels overgenomen van de Amerikaanse onderzoekers Liebowitz en Palmer die de hen bekende tijdschriften hebben geclassificeerd aan de hand van citatie-aantallen: is een tijdschrift vaak aangehaald dan staat het hoog genoteerd en hoe minder aangehaald des te lager de classificatie. Aangezien Nederlandse economen ook vaak publiceren in andere tijdschriften, heeft de commisie daarvoor afgaande op eigen 'kennis en indrukken' zelf de classificatie verzorgd. Over de gemiddelde produktiviteit van de Tilburgse vakgroepen in de jaren 1979-1984 merkt de commissie niet alleen op dat die ruim dertig procent lager ligt dan het landelijke produktiepeil, er is ook een lichtpuntje: in 1984 was er sprake van een aanzienlijke produktiviteitsstijging. Wel noemt de commissie

Decaan Verheijen: spelletje van de verkenningscommissie in Tilburg naspelen 'Geen der afzonderlijke instellingen als geheel kan zich met enige Amerikaanse topuniversiteit meten. Ook bij veel Amerikaanse instellingen van geringere reputatie blijven de Nederlandse instellingen achter. Bovendien is het deel van de publicaties dat in de vorm van tijdschriftartikelen wordt gepubliceerd naar haar oordeel in veel gevallen veel te klein. Waarbij moet worden aangetekend dat de commissie er wel een behoorlijk Amerikaans gekleurde opvatting over wetenschapsbeoefening op nahoudt. De commissie heeft van alle betrokken Nederlandse economen de publicatiegegevens van de jaren 1979-1984 verzameld. In eerste instantie ging het daarbij om tijdschriftartikelen die 'tenminste aan minimale kwaliteitseisen voldoen'. Of ze

het opvallend dat er geen duidelijke progressie in het aandeel van artikelen in top-tijdschriften lijkt te bestaan. Ook blijkt de grotere produktiviteit verrassend genoeg samen te gaan met een kleiner aandeel van de tijdschriftartikelen in de totale produktie. 'In die zin,' zo constateert de commissie,'gaat men aan de KHT tegen moderne (lees: Amerikaanse) ontwikkelingen in.' Het rapport is voor advies gestuurd aan de instellingen van W O , de Koninklijke Academie van Wetenschappen (KNAW), de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid (RAWB) en de Nederlandse organisatie van Zuiver Wetenschappelijk onderzoek (ZWO). Een reaktie van minister Deetman is eerst na januari 1987 te verwachten.

PROEFSCHRIFTEN Prof. dr. Verheijen, begin deze week aangetreden als decaan van de economische faculteit in Tilburg en als zodanig de eerste die het decanaat tot z'n beroep maakt, plaatst enkele kanttekeningen bij de werkwijze van de verkenningscommissie. In de eerste plaats, zegt Verheijen, is de commissie vertrokken vanuit een smalle probleemstelling: alleen het onderzoek dat tot publicaties leidt is meegenomen in de tellingen. De commissie besteedt bijv. nauwelijks aandacht aan promotie-onderzoek. Doe je dat wel, dan kan er een heel andere volgorde uit rollen, aldus de decaan die daarbij verwijst naar een oudere Groningse studie met een dergelijke opzet. 'De commissie heeft een heel andere opvatting over proefschriften dan in Nederland gebruikelijk is. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de samenstelling (naast de Amsterdamse emeritus-hoogleraar dr. F. de Roos en de Groningse hoofddocent dr. J . Snippe had de commissie de hoogleraren Barten en Daems van de Katholieke Universiteit Leuven en prof. Buiter van Yale University in de VS in haar gelederen, LK). Een proefschrift geldt in Amerika, maar ook in België als een proeve van bekwaamheid na het voltooien van een 2 a 3-jarige Ph. D.-opleiding. In Nederland zien we een proefschrift nog als een fundamenteel stuk werk. Een promotie wordt hier doorgaans geraamd op vier manjaren werk. En al die tijd komt een promotie-onderzoeker ook niet of nauwelijks toe aan publicaties in de zin van dit rapport.' Een volgend bezwaar van Verheijen betreft het feit dat de commissie in haar berekening van de produktiviteitscijfers alle mensen die op de pay-roll van de faculteit staan heeft meegeteld. Maak je dan een vergelijking tussen Tilburg, waar 50 è 55% van de capaciteit moet worden in gezet voor het onderwijs, en Amerika, waar medewerkers doorgaans een veel lagere 'onderwijs-belasting' hebben, dan kom je al bij voorbaat behoorlijk scheef te zitten. (Waarbij moet worden opgemerkt dat de commissie in één van haar tabellen wel degelijk nagaat wat het effect is van een verschil in onderwijsbelasting in de Nederlandse situtatie: ook al heeft de KUB naar verhouding minder tijd beschikbaar voor onderzoek, de invloed daarvan op de produktiviteitscijfers blijkt van weinig betekenis.) Het is Verheijen opgevallen dat de meting van de verkenningscommissie, wat hij noemt, sterk 'persoonsgebonden' is. 'Dat wil zeggen: als ik in het rapport de vakgroepen zie met de hoogste scores, dan zie ik daar 'namen' achter. Een van de grootste publicisten in Nederland is Peter Nijkamp, hoogleraar ruimtelijke economie aan de V U . Nou, die staat bovenaan. En in Tilburg zie je Wim Reynaerts op de bovenste plaats staan. Die grote publicisten maken dan nog vaak deel uit van een kleine vakgroep, zodat hun produktiviteit niet wordt weggedeeld tegen de rest.' Zijn bezwaren tegen de werkwijze van de commissie ten spijt, is de Tilburgse decaan het toch hartgrondig eens met de grondconclusie van het rapport: de geringe produktiviteit van de Tilburgse ecovervolg op pag. 10 5 september 1986

1 Van hogeschociiaar universiteit Nu op 1 september de nieuwe Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs van kracht is geworden betekent dit niet al leen het einde van de oude W W O uit 1960. Ook (en vooral) de Wet Universi taire Bestuurshervorming (WUB) is ko men te vervallen. D eze W U B werd in 1970 ingevoerd als antwoord op de roep aan de universiteiten om meer democra tisering. Met name studenten waren on tevreden over de traditionele verhoudin gen op universiteiten. D eze groep merk te immers het sterkst dat zij door de macht van de hoogleraren en bestuur ders weinig betrokken werd bij de beslui ten die over hen genomen werden. D e universiteit zou in hun ogen juist voorop moeten lopen in de strijd tegen de ge vestigde orde. D e KHT speelde een be langrijke rol in de ontwikkelingen van eind jaren zestig. Het verhaal is bekend: in 1969 bezetten gedurende negen dagen studenten de hogeschool. Sommigen doopten de school zelfs om in 'Karl Marxuniversiteit'. D e hogeschoolbezet ting had een sneeuwbaleffect: in A m sterdam volgde de Maagdenhuisbezet ting die op haar beurt gevolgd werd door acties op de overige universiteiten. In Nijmegen grepen actievoerders de bij zondere signatuur aan om reeds in een vergevorderd stadium een geheel eigen democratische bestuursorganisatie op te zetten. Ook in Tilburg begonnen dergelij ke ideeën op te komen. Echter, ook het toenmalige kabinet D e Jong zat niet stil. In een ongekend tempo loodste de mi nister van Onderwijs en Wetenschap pen, Veringa, een wet door het parle ment die de bedoeling had de universitei ten en hogescholen een gedemocrati seerd bestuur te geven. D eze wet, de W U B , regelde dat de universiteit op cen traal niveau bestuurd zou worden door een universiteitsraad en een College van Bestuur terwijl op de faculteiten de facul teitsraad en het faculteitsbestuur de bestuurstaak op zich namen. In de geko zen raden zouden de drie geledingen van de universiteit vertegenwoordigd zijn: wetenschappelijk personeel, niet weten schappelijk personeel en de studenten. 'Democratisering' N\ erd het sleutelwoord van de W U B . Met de W U B zou tot 1976 geëxperimenteerd worden; daarna zou de WUBstructuur in de W W O opgeno men moeten worden. Het experiment

Signatuur geen hinderpaal voor vite invoering van de nieuwe WWO heeft tien jaar iaar lanapr II irrinil nao in ir. langer npHi geduurd: nu pas, 1986 wordt die nieuwe W W O van kracht met daarin de WUBstructuur. Niet iedereen was in 1970 gelukkig met de komst van de W U B . D e studenten weigerden in eerste instantie deel te ne men aan de democratische bestuursor ganen. Zij beschouwden de W U B als een bureaucratische dwangbuis die hen, on der de viag van de democratie, de mond snoerde. Later zouden zij toch, soms zelfs van harte, aan de vergadercultuur van de WUB gaan deelnemen. Begin ja ren tachtig zouden het vooral de studen ten zijn die de nieuwe W W O bestempel den als een 'aantasting van de democra tische waarden van de W U B ' . Zo zie je maar. Ook de drie bijzondere instellingen van wetenschappelijk ondenwijs (de Katholie ke Universiteit van Nijmegen KUN , de Vrije Universtiteit in Amsterdam en de KHT) voerden bij de invoering van de W U B ernstige bezwaren aan tegen deze wet. Zij beschouwden de W U B als een aantasting van de vrijheid van onderwijs: de W U B zou tezeer aan hun privaatrech telijk karakter geweld aan doen. Wat was namelijk het geval? D e WUB bepaalde dat ook de bijzondere instellingen de voorschiften van deze wet zouden mo ten volgen wanneer zij tenminste door het Rijk gefinancierd wensten te blijven. De bijzondere instellingen werden vanaf 1970 volledig door het Rijk bekostigd. Daar hadden die instellingen zelf op aange drongen. D e W U B werd nu als nieuwe bekostigingsvoorwaarde aan de bijzon dere universiteiten opgelegd. D e instel lingen kregen wel enige ruimte: nl. de vrijheid om door hun stichtings of vere nigingsbestuur een eigen regeling op te laten stellen die de W U B zou vervangen. In die eigen regeling zouden zij van de W U B mogen afwijken als de eigen aard van de bijzondere instelling dat nodig maakte. Een dergelijke regeling die de in stelling zou opstellen heet dan de Strulc tuurregeling.

r>« „ : „ : „ * IJ i_ . De minister zou deze regeling vervolgens wel moeten goedkeuren om zodoende te controleren of de bijzondere universite ten terecht van de W U B afweken. Ver der kregen de bijzondere instellingen de bevoegdheid om het verenigings of stichtingsbestuur in hun Struktuurrege ling de plaats in te laten nemen die de mi nister c.q. Kroon in de WUB innam. Zo komt het dat op de KHT het Stichtings bestuur o.a. de hoogleraren benoemt, het Bestu ursregelement, dat de hoge schoolraad vaststelt, goed moet keuren en het recht heeft besluiten van de Ho geschoolraad. Faculteitsraad, Faculteits bestuur of College van Bestuur te vernie tigen. Op de openbare universiteiten en hogescholen heeft de minister die be voegdheden. In de nieuwe W W O , die per 1 september van kracht is geworden, wordt deze systematiek gehandhaafd. Ondanks de waarborgen die de WUB probeerde te bieden, om de bijzondere instellingen hun eigen karakter te laten bewaren, vonden deze instellingen bij monde van hun verenigings of stich tingsbestuur, dat hun zelfstandigheid te zeer door de W U B werd ingeperkt. D e Grondwet stond volgens hen niet toe dat de overheid aan de bijzondere instellin gen voorwaarden stelde met betrekking tot de bestuursinrichting. D ergelijke voorwaarden kwamen aldus in strijd met de grondwettelijke vrijheid van onder wijs. D eze bezwaren, die men overigens ook opperde tegen de nieuwe W W O , konden niet meer zijn dan achterhoede gevechten. D e minister was niet bereid hun principiële bezwaren te erkennen. De bijzondere instellingen hadden de af gelopen decennia al zoveel van hun pri vaatrechtelijke status ingeleverd dat de gehanteerde argumenten wel zonder succes moesten zijn. D oor de jaren heen hadden zij overheidsbemoeienis geduld om hun diploma's erkend en hun oplei dingen gefinancierd te krijgen. Voor geld was men wel bereid principes in te leve ren. D at kon soms heel ver gaan. Om maar dicht bij huis te blijven: in 1972 bleek de KHT bereid de bijzondere signa tuur op te geven om zodoende een medi sche faculteit door het Rijk gefinancierd te krijgen. Er vonden zelfs ai onderhan delingen met minister D e Brauw plaats over het inleveren van de katholieke sig natuur. Uiteindelijk is de medische facul teit in Maastricht geplaatst en bleef de Tilburgse hogeschool katholiek. De KHT liep nooit voorop om op grond van de eigen aard bezwaren te opperen tegen landelijke maatregelen. Ook bij de invoering van de W U B gaf de hoge school er de voorkeur aan om deze wet zoveel mogelijk te volgen. D e KUN en de VU daarentegen lieten niet na de discus sie met het ministerie aan te gaan. De terughoudende opstelling van de KHT typeert de instelling. D e hoge school was en is een Ideine instelling en wilde bovenal groeien. D aarvoor had zij de steun van het ministerie nodig dus was er veel aan gelegen de verhouding met D en Haag goed te houden. D e ge schiedschrijver van de hogeschool. D e

Een nieuwe naam en nieuw logo boven de hoofdingang.

^"^^

Een nieuw logo, neon bovefjôfdingang, een kunstwerk voor de deur en het THB ömnaan UN IVERS heet. Vanaf 1 september mag de hogesch^h universiteit noemen. Dat is geen verdienste van geb/ek^Jiteitsverbetering maar eenvoudigweg het gevolg înwerkingtreding op 1 september van de nieuwe ' ^ het wetenschappelijk onderwijs (WWO). " f Wat voor gevolgen heeft dkê wet verder nog voor de universiteit? In hoeverre is (o§Bschool als bijzondere, katholieke onderwijsinstellinibénden aan de voorschriften van de nieuwe WWO? Dezm$r studeerde Hugo Backx onder begeleiding van Hernéèê/mans bij de sectie Onderwijsrecht van de Jurié0<Faculteit op dit onderwerp af. Voor UN IVERS schetst te positie die de bijzondere instellingen van wetenschap^ ondenA/ijs ten opzichte van landelijke wetgeving innannen hnemen. In het bijzonder gaat hij in op de invoering vde WUB op de hogeschool in 1971 en trekt daaruit conclus m>or de invoering van de nieuwe WWO. 'Er zijn geenumenten voorradig om de sinds de oprichting van de hogesalgevolgde gedragslijn te verlaten om zoveel mogelijkmet te volgen, nu de nieuwe WWO vertaald moet worden diverse 'eigen hogeschoolrege lingen', aldus Backx in zijn sjéeerscriptie.

door liy Backx Vries zei het als volgt: 'Wie voor grot l(iest, zoals de Hogesctiool in de jan zestig, kon moeilijl( anders (...). Van er bijzondere instellingen was Tilburg degi ne die het meest voor haar bestaansreó moest vechten. Geen wonder dat zij hsi best deed zaken ten opzichte van Dei Haag goed in orde te hebben en dat é het geval was, bleek uit de waarderk, die het departement jegens de KH'i koesterde,. Van die waardering schijn nog steeds sprake te zijn als we de ultia tingen van D irecteur Generaal In 't Velt mogen geloven die hij bij de opening vai dit Academisch jaar op de KUB uitsprak Verder had de hogeschool op het einé van de jaren zestig het studentenoproe zeer aan den lijve ondervonden. Pogir gen van minister Veringa om dat oprot zo snel mogelijk met een nieuwe wetd kop in te drukken kon op warme steu' van de KHT rekenen. Of, om het in tei men te zeggen van een ambtenaar vai de hogeschool die de invoering van * W U B van dichtbij meemaakte 'men wl de van het geleuter af zijn'.

.Studenten hielden zich vooralsnog afzij idig van de werkgroep. In de werkgroep beefde vanaf het begin de opvatting dat >de Struktuurregeling niet teveel zou <moeten afwijken van de W U B . Men zag in dat de KHT alleen van de WUB kon af wijken indien de signatuur in het geding zou komen. D at kon moeilijk het geval zijn wanneer het om democratisering van de bestuursorganen zou gaan. Vandaar werd de essentie van de W U B , namelijk de inrichting van een democratische bestuursstructuur, op centraal en facul tair niveau, geheel overgenomen in de Tilburgse regeling. D at betekende niet dat de signatuur, de eigen aard van de hogeschool, geen rol speelde bij de in voering van de W U B . D e discussies over de signatuur speelde echter een margi nale rol.

BEGROTIAIG^H^^Hiii^

Op verschillende terreinen werden met name van de zijde van het Stichtings bestuur afwijkingen van de W U B voor gesteld die op grond van de eigen aard J van de KHT gerechtvaarigd zouden zijn. WUBENKHTi ■^ Zo suggereerde het Stichtingsbestuur in De invoering van de W U B op de KHTu 1971 nadere eisen te willen stellen voor 1971 verliep dus zonder al te veel proble de verkiesbaarheid van de mensen in men: op 25 juni 1971 kwam de Hoge bestuursorganen en wilde men in de sta schoolraad voor het eerst bijeen en op 15 tuten van de hogeschool vastleggen dat november 1971 trad de Struktuurrege naast de minister ook het Stichtings ling van de KHT in werking. Zoals ge bestuur de begroting van de hogeschool zegd, deze Struktuurregeling nam op de zou moeten goedkeuren. D it goedkeu KHT de plaats in van de W U B . ringsrecht werd door menigeen als een De Struktuurregeling werd voorbereid aantasting van het budgetrecht van de door een Technische Werkgroep Struc Hogeschoolraad beschouwd. Het Stich tuur die onder leiding stond van Prof tingsbestuur zag dat later zelf ook in. In Bosman. In deze werkgroep zaten verte een notitie van april 1971 leest men: '(...) genwoordigers van het wetenschappelijk Opgemerkt zij dat het algemene toezicht en nietwetenschappelijk personeel, de op een verantwoord uitgavenpatroon hoogleraren en het Stichtingsbestuur. vanzelf wordt uitgeoefend door de minis

ter als financiële instantie. Resteert nog de toetsing uit het oogpunt van. de eigen aard. Een toetsing vanuit de vraag, of in dit opzicht wel de noodzakelijke beste dingen worden gedaan, is aan het Sti chingsbestuur niet gegund (...). öetuige de ontwikkelingen van de laatste jaren zou het van weinig realiteitszin blijk ge ven, als men zou menen hiervoor uit drukkelijk een mogelijkheid open te moe ten laten'. Het Stichtingsbestuur had wél succes uitzonderingen op grond van de eigen signatuur in de Struktuurregeling op te nemen voor wat betreft het instellen van faculteiten, het kunnen vernietigen van besluiten op grond van de signatuur en het instellen van een eigen beroep sinstantie. De W W O 1960 en de W U B bepaalden dat de universiteitsraad of hogeschool raad via het bestuursreglement de be voegdheid zou krijgen om faculteiten in te stellen. Het Stichtingsbestuur vond dat niet de Hogeschoolraad maar zij als verantwoordelijke instantie voor de con fessionele signatuur, de faculteiten zou moeten instellen. D e Hogeschoolraad was het hier niet mee eens. D e raad vond dat hij zelf de bevoegdheid moest krij gen, zoals het in de W W O en de W U B geregeld was. Het Stichtingsbestuur was voor dit standpunt niet gevoelig en stelde in de Struktuurregeling vast dat zij de faculteiten instelde, weliswaar na overleg met de Hogeschoolraad. In de praktijk gaat de oprichting en de instel ling van een faculteit toch van de overige faculteiten en het centrale bestuur uit: het Stichtingsbestuur komt er eigenlijk niet aan te pas.

.. . . . zijn signatuur. Aldus onstond op de ho geschool de wat merkwaardige beroeps gang dat de Hogeschoolraad bij het Stichtingsbestuur in beroep moest gaan wanneer datzelfde Stichtingsbestuur weigerde het Bestuursreglement goed te keuren. Zowel het vernietigingsrecht van beslui ten die in strijd met de signatuur komen als het weigeren het Bestuursreglement goed te keuren is in al de jaren nooit door het Stichtingsbestuur gehanteerd. Van daar dat men kan stellen dat het bevech ten van dergelijke rechten meer zegt over de politieke verhoudingen tussen het Stichtingsbestuur en de overige bestuurs organen op de hogeschool dan dat der gelijke rechten feitelijk geëffectueerd zijn. Over de hele linie heeft de hogeschool de W U B getrouw gevolgd. Natuurlijk zijn er de afgelopen vijftien jaar fricties geweest tusen het Stichtingsbestuur en de Hoge schoolraad over uiteenlopende kwesties waarbij de signatuur een rol speelde. Hoogtepunt van die onenigheden was de uitspraak van de raad in 1977 om de bij zondere katholieke signatuur af te schaf fen. Verder leverden de benoemingen die het Stichtingsbestuur moest doen nog al eens een enkele keer problemen op tussen raad en het Stichtingsbestuur. Smaakmakende voorbeelden zijn de be noemingen van Prof.' Glombowski in 1978 en die van de buitenuniversitaire leden van de Hogeschoolraad in 1982. Het probleem was vaak welke eisen men aan de te benoemen functionaris zou mogen stellen met betrekking tot de sig natuur: respect of loyaliteit.

NIEUWE W W O M M Ü ^ ^ ^ I H BEROEPSINSTANTIE ^ ^ ^ H Bij de invoering van de Struktuurregeling heeft het Stichtingsbestuur bedongen besluiten van bestuursorganen (Hoge schoolraad, Faculteitsraad, Faculteits bestuur en College van Bestuur) te ver nietigen die in strijd met de signatuur zijn. Een ander discussiepunt vormde de goedkeuring van het Bestuursreglement. Het Bestuursreglement, dat als nadere invulling en uitvoering van de Struktuur regeling geldt, moet na vaststelling door de Hogeschoolraad door het Stichtings bestuur goedgekeurd worden. Bij de openbare instellingen moet de minster deze goedkeuring verlenen. Wanneer de minister weigert het reglement goed te keuren dan kan de universiteitsraad in beroep gaan bij de Kroon. D e vraag was nu of op de hogeschool een soortgelijk beroepsorgaan als de Kroon moest wor den ingesteld. Bij dit beroepsorgaan zou dan de Hogeschoolraad in beroep kun nen gaan wanneer het Stichtingsbestuur de goedkeuring van het Bestuursregle ment zou weigeren. Het Stichtings bestuur wilde een dergelijk onafhankelijk orgaan dat haar besluiten zou kunnen beoordelen, niet dulden. Het Stichtings bestuur beschouwde zichzelf als degene die het uiteindelijke oordeel moest kun nen blijven vellen over de instelling en

Een radikale suggestie uit de jaren zestig.

Vanaf 1 september is de nieuwe W W O van kracht. In die wet is de WUBse ma terie opgenomen. Belangrijkste wijziging die de nieuwe wet aanbrengt is dat een aantal bevoegdheden die nu bij de geko zen raden ligt voortaan bij het bestuur

komen te liggen. D e nieuwe W W O moest vooral de doelmatigheid van de universiteiten vergroten. D e KUB krijgt een jaar de tijd om de nieuwe wet in te voeren. Hiertoe zal de Struktuurregeling moeten worden gewijzigd alsook het Bestuursreglement en het Kiesregle ment. Verder zal er op de KUB een Be heersreglement moeten komen. Naar het zich laat aanzien zullen er met betrekking tot de signatuur weinig pro blemen voordoen: in de wet is voortaan vastgelegd dat het stichtings of vereni gingsbestuur de faculteiten instelt. Met betrekking tot het vernietigingsrecht zal de oude situatie gecontinueerd kunnen worden. Wel zal bekeken moeten wor den of op de KUB een volwaardige be roepsinstantie moet komen die de plaats inneemt van het landelijk op te richten College van Beroep voor het weten schappelijk onderwijs. D it beroepscolle ge is nieuw in de W W O . D e bijzondere universiteiten hoeven dit college niet over te nemen. Wanneer men de rechts macht van het College van Beroep niet overneemt zal men een eigen beroeps voorziening moeten treffen. D at zal in ieder geval nodig zijn met betrekking tot de inschrijving van studenten en het kiesrecht. In de nieuwe W W O krijgen de bijzondere instellingen het recht om studenten de inschrijving te weigeren indien gegronde vrees bestaat dat de betrokkene van die inschrijving misbruik zal maken. D e Ho geschoolraad van de KHT heeft in 1982 nadrukkelijk afstand genomen van dit voorrecht. D e raad vreesde dat hier de vrijheid van onderwijs gebruikt werd om te mogen discrimineren. D esalniettemin is dit recht toch in de W W O opgenomen. Tegen het weigeren van de inschrijving moet een beroepsmogelijkheid zijn. Wanneer de KUB het landelijke College van Beroep voor het wetenschappelijk onderwijs niet erkent, dan zal het in ieder geval voor deze inschrijvingszaken maar ook voor kiesrechtzaken een beroeps college moeten instellen. Men mag ver wachten dat zo'n College dezelfde waar borgen zal bieden als het landelijke colle ge.

vervolg op pag. 11

.a/s ik maar niet van m'n fiets val...' TEV-Congres over "Automatisering Donderdag 25 september organiseert de Tilburgse Econometristenvereniging (TEV) van de Katholieke Universiteit Brabant een groots opgezet congres over automatisering voor het management. In het ochtendprogramma wordt deze thematiek in zijn algemeenheid benaderd terwijl 's middags de practische toepassingen aan bod zullen komen. In de ochtend staan een drietal lezingen op het programma van achtereenvolgens drs. A. Soetekouw van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Middenstands Bank, prof. dr. drs. A. Dreesmann, voorzitter van de Raad van Bestuur van Vendex Internationaal en tenslotte drs. W. Peiger, directeur bij Berenschot Informatica. Aan de orde komen financiering, marketing, organisatie

voor hiet

management'

en accounting, 's Middags zijn er twee parallelsessies, lezingen waarin de flexibele automatisering van de productie en de beslissingsondersteunende systemen de revue zullen passeren. De dag zal afgesloten worden door een lezing van staatssecretaris van Economische Zaken, de heer A. Evenliuis. De automatisering staat volop in de belangstelling getuige de talloze congressen die hierover hun licht doen schijnen. Desondanks meent de Tilburgse Econometristenvereniging dat het congres op zijn plaats is omdat het thema - automatisering als hulpmiddel voor het management - zo goed als onontgonnen gebied is. De automatiseringsproblematiek wordt bekeken door de bril van de ondernemer. Het congres moet enige orde-

vervolg van pag. 7

'Onderzoek beklijft, onderwijs vervluchtigt' nomen staat voor hem buiten kijf. Als het aan Verheijen ligt zal de faculteit de komende tijd dan ook zeker de ha' •' in eigen boezem steken, maar, benaarukt hij, de andere activiteiten waar de faculteit voor tekent mogen daar niet bij inschieten. 'Op het gebied van de maatschappelijke dienstverlening hebben wij een naam te verliezen. Denk maar aan het SER-lidmaatschap van Schouten en, nu, Kolnaar, de commentaren van Stevers daags na Prinsjesdag in de Volks-

krant en Reynaerts' activiteiten rond de vakbeweging.' Bovendien is het image van 'onderzoek is het alleen' volledig achterhaald, vindt Verheijen. 'Onderzoek is van fundamenteel belang voor een faculteit, maar onderwijs niet minder. Daarom doen we er goed aan te erkennen dat sommige medewerkers beter zijn in onderzoek en andere in onderwijs. Het is niet iedereen gegeven voor 400 man college te geven in CZ-101. Er zijn er maar enkelen die dat

STUDEREN EN TOCH DINEREN Gezellig als student uit eten gaan. Dat kan: in een gezellige ambiance, voor een gezellige prijs. Zeker als je de hele klas of groep meebrengt. MEER INFORMATIE BIJ

RESTAURANT

i S t ^lUJOOt^

Oude Markt 8 TILBURG 013-36 5703 Univers

STUVER: de STUdentenVERzekering van N B B S . Juist voor ning aanbrengen, de verschillende mo- studenten die denken dat ze nooit van hun fiets vallen. gelijkheden aftasten en de problemen V o o r f 4 1 0 , - p e r j a a r (nog geen f 35,- per maand) je eigen ziektekostenverzekering, onder de aandacht brengen. In tegenincl. alternatieve geneeswijzen. stelling tot vele andere congressen over V o o r f 5 0 . - p e r j a a r heb je al een prima pakketdit thema, zal het TEV-congres de theoverzekering (aansprakelijkheid en inboedel). rie aan de praktijk koppelen. 'Ondanks Stuur mij een STUVER-folder het misschien wat futuristisch aandoende Naam karakter van het congres zal de praktijk Straat op de voorgrond staan', aldus een folPostcode der. Het congres vindt plaats in de aula Stad van de Katholieke Universiteit Brabant Opsturen aan NBBS, Postbus 11054,2301 EB Leiden. en begint om half tien 's morgens. Vanaf 1 september: NBBS, Postbus 360,2300 AJ Leiden. TEV-leden betalen 2,50 gulden en overige studenten vijf gulden. Wetenschappelijk personeel betaalt 25 gulden (inclusief lunch). Iedereen krijgt een congresbundel uitgereikt. GR

goed kunnen. Die moeten we ervoor zetten. Natuurlijk, dat image van 'onderzoek is het alleen' raak je niet zomaar kwijt. Het punt is: als je onderzoek hebt gedaan, staan je publicaties nog jaren in de kast. Onderzoek beklijft, onderwijs vervluchtigt.'

DECENTRALISATIE Een doorlichting van het onderzoeksbedrijf, als één van de drie taken van de faculteit, noemt Verheijen op zich nuttig en noodzakelijk. Het rapport van de verkenningscommissie vormt in zijn visie 'één van de mogelijkheden om de zaak te analyseren'. Hij houdt daarbij een slag om de arm, omdat hij het fundamenteel oneens is met de commissie over de rol die het proefschrift-onderzoek in het onderzoeksbeleid moet krijgen. Met name het aantreden van de AIO's en de verhoogde promotie-activiteit die daarvan op termijn het gevolg is, kan het complete facultaire onderzoeksbeleid op z'n kop zetten. De weg die de verkenningscommissie voor ogen heeft om te komen tot profilering valt bij Verheijen wel in goede aarde. 'Dat is de weg van decentralisatie: de faculteit zal z'n eigen normen moeten gaan stellen en het facultaire beleid zal gebaseerd moeten zijn op Voorwaardelijke Financiering. Binnen de huidige bekostigingsstructuur in het WO is dat een goed instrument. Voorwaardelijke Financiering heeft één groot nadeel en dat is dat je van tevoren je plannen moet inleveren voor de volgende vijf jaar. Het gevolg is dat het meer mathematisch georiënteerde, goed omschrijfbare onderzoek kansrijker is dan het maatschappijkritische, het methodologische en het toepassingsgerichte onderzoek. Ik zou liever een beoordeling ac/7feA-a/willen hebben evenals de VSNU overigens - waarbij je afspreekt hoeveel publicaties je per jaar kunt verwachten en waarbij men achteraf komt kijken wat daarvan terecht is gekomen.' Wat kunnen de medewerkers van de economische faculteit van hun nieuwe decaan verwachten? 'Essentieel is dat fundamenteel onderzoek ook moet leidien tot publicaties,' schreef Verheijen in een eerste beleidsnotitie. 'Omdat het aantal wetenschappelijke publicaties te klein is, zal extra aandacht worden besteed aan het bevorderen van wetenschappelijke output in tijdschriften en boeken door het samenstellen van een lijst publicaties, door weging met parameters afhankelijk van het niveau van het tijdschrift, door toewijzing van extra onderzoeks-ruimte.'

de tarieven experts 'Inderdaad,' zegt de decaan,'we gaan het spelletje van de verkenningscommissie hier op de faculteit naspelen. In hetbegin was er in den lande nogal wat kritiek op de methode - bepaalde tijdschriften stonden niet hoog genoeg op de lijst, je kent dat wei - maar nu die lijst er is kunnen we er de output van onze medewerkers mee meten. Je kunt er bijv. je VF-programma's mee beoordelen en kijken of er voldoende publicaties uit voortkomen.' Wetenschappers die goed publiceren verdienen een extra stimulans, vindt de decaan. Wie publiceert in één van de toptijdschriften, verdient straks misschien zo z'n vliegticket richting een van de grote Amerikaanse economencongressen. Binnenkort is ook voor economen Amerika dichterbij dan menigeen zal denken. Lennart Kik

'Economen doen het zo slecht nog niet' De Stichting Ecozoek, voluit de stichting tot bevordering van het onderzoek in de economische wetenschappen, heeft grote bezwaren tegen de aanpak van de verkenningscommissie. De commissie geeft een 'vals beeld' van de onderzoekproductie, aldus Ecozoek in een begin deze week verspreid persbericht, door deze alleen in verband te brengen met de formatieomvang van de vakgroepen en niet te kijken naar de tijd die voor onderzoek beschikbaar is, en die van de ene tot de andere vakgroep sterk kan verschillen. De commissie had bovendien beter een vergelijking kunnen maken met een aantal willekeurige Westeuropese universiteiten in plaats van met Amerikaanse top-instellingen, aldus het persbericht. De laatste vergelijking heet in het persbericht 'onterecht en gevaarlijk'. Verder had de commissie volgens Ecozoek meer nadruk kunnen leggen op de positieve ontwikkelingen: zo blijkt uit de berekeningen dat de productie van economen in 1984 6 1 % hoger ligt dan in 1979. 'Economen doen het zo slecht nog niet', concludeert Ecozoek. L.K.

5 september 1986

ien siden

vervolg van pag. 1

Opening academisch jaar Waarschijnlijk had de man die na D e IVIoor het woord richtte tot de aanwezi gen in de aula, wel een tipje kunnen oplichten over de realiteitszin van de Til burgse groei en bloeipretenties. Maar Roel in 't Veld, directeurgeneraal voor het hoger onderwijs en het wetenschap pelijk onderzoek van het onderwljsmi nisterie, vermeed in zijn toespraak elke toespeling op de actuele bezuinigingspe rikelen en de geruchtenstroom die daar over in de wandelgangen is losgebar sten. Hij beperkte zich tot enkele alge mene beschouwgingen over de nood zaak tot beweeglijkheid en onderne mingslust in het wetenschappelijk onder wijs. In 't Veld spoorde de universiteiten aan tot lichtvoetigheid bij de ontwikke ling van nieuw beleid. 'Binnen veel in stellingen zijn thans loodzware regle menten geldig, die de bestuurskosten hoog opjagen en, wat wellicht nog be langrijker is, demotiverend werken op de vernieuwingsdrang en ondernemerszin van veel vooraanstaande docenten en onderzoekers'. Topambtenaar In 't Veld pleitte voor meer zakelijkheid in het W O , maar waarschuwde daarbij voor over haaste initiatieven. Eerste de markt ver kennen en een calculatie maken. De universiteiten moeten zich toeleggen op het ontwikkelen en formuleren van duidelijke strategieën: globale maar vast besloten criteria voor de gewenste ont wikkeling binnen elke instelling. In 't Veld: 'D e voorbereiding daarvan vergt een uitvoerige dialoog met de naaste maatschappelijke omgeving van de in stelling en met de aanzien/ijken daarbin nen, niet alleen in de geformaliseerde communicatie met raden'. Volgens In 't Veld zijn mede door enke le recente maatregelen van zijn ministerie de voorwaarden voor een relatief voor spoedige evolutatie van het wetenschap pelijk onderwijs in Nederland niet ongun stig. Maar lang niet iedereen zal dat met de directeurgeneraal eens zijn. Voor som mige studierichtingen en/of faculteiten zijn de vooruitzichten op de korte termijn misschien zelfs rampzalig. Wij vroegen

tijdens de borrel na afloop van de officië le zitting of In 't Veld niet een kleine ont hulling kon doen over de laatste, concre te bezuinigingsmaatregelen. Staat Til burg op de lijst zoals sommigen vrezen voor het inleveren van een faculteit let teren of sociale wetenschappen?

Een persoonlijke visie op de nieuwe huis stijl. In 't Veld: 'Alle belanghebbenden zou den eerst eens de tekst in de betreffende notitie kaderstelling goed moeten lezen. Het voorstel van de minister zou onder meer de opheffing van twee faculteiten letteren en twee faculteiten sociale we tenschappen omvatten. D aarbij staat uit drukkelijk vermeld dat het gaat om facul teiten of om equivalenten daarvan. Het geen betekent dat men de sluiting van hele faculteiten niet hoeft te vrezen. Er is geen enkele aanleiding om dat eruit te begrijpen'. In 't Veld: Het is natuurlijk wel zo, als de minister zelf die beslissing moet nemen, dan zal hij daarbij van nature wat groot schaliger opereren dan wanneer de in stellingsbesturen zelf de beslissing ne men'. Volgens In 't Veld zal de gang van zaken nu zijn: de minister gaat een voorstel for muleren, vraagt vervolgens advies aan externe deskundigen (de 'gezaghebben de derden') en dan mogen de instellin gen en het parlement hun oordeel geven.

vervolg van pag. 9

Invoering nieuwe WWO Alhoewel het Stichtingsbestuur ook nu weer geprobeerd heeft om vanwege de signatuur een aantal rechten naar zich toe te trekken (men heeft wederom de mogelijkheid voorgesteld om de begro ting te mogen goedkeuren en voorwaar den te stellen aan de benoembaarheid van bestuurders; naar verluid is het Stichtingsbestuur wederom van dit voor nemen teruggekomen) mag verwacht worden dat de discussies op de KUB over de invoering van de nieuwe W W O hoofdzakelijk door andere zaken dan de signatuur beheersd zullen worden. Vol gens de nieuwe wet kunnen faculteiten niet meer ingedeeld worden in sub en interfaculteiten. D at betekent dat op de KUB een herindeling van de faculteiten zal moeten plaatsvinden. Een dergelijke herindeling zou tot de nodige onrust kunnen leiden wanneeer zo'n indeling tot gevolg heeft dat er een aantal zelfstandi ge (sub)faculteiten moeten verdwijnen. Univers

Het lijkt dat men de herindeling tot schaalvergroting wil laten leiden. Volgens de nieuwe wet moet elke univer siteit een beheersreglement opstellen. In het verleden zijn beheerszaken op de KHT altijd netelige problemen gebleken. Vandaar dat men nooit tot een regeling van beheerszaken is kunnen komen. Het probleem bij het beheer was onder wiens beheer de faculteiten staan: onder het beheer van het Bureau van de Universi teit (secretaris) of onder de faculteit zelf. Tot nu toe heeft het centrale bureau van de instelling het meeste beheer naar zich toe kunnen trekken. Het is nog maar de vraag of de faculteiten daar zo gelukkig mee zijn. Verder kan de nieuwe wet tot nieuwe bekostigingsregels leiden, zowel de bekostiging door het Rijk als de be kostiging intern. Tenslotte is interessant dat de nieuwe wet de mogelijkheid opent dat de hoog leraren voortaan door het College van

Over enkele weken weten we meer. Tot dat tijdstip zal menig universiteits bestuurder slapeloze nachten beleven. Het College van Bestuur van de Katholie ke Universiteit Brabant heeft inmiddels samen met de andere universiteiten offi cieel stelling genomen tegen de her nieuwde bezuinigingsvoornemens in het wetenschappelijk onderwijs. En afgelo pen dinsdag reageerden ook de decanen van alle zeven letteren faculteiten veront waardigd op de voornemens van D eet man. Volgens velen is de maat nu wel vol, men is de klap van de vorige ronde nog niet helemaal te boven. Overigens lijkt ook op andere ondenwijsniveau's het verzet tegen D eetmans beleid vastere vormen aan te nemen. Directeurgeneraal Roel In 't Veld toont zich aan het eind van een academische feestmiddag in Tilburg niet erg onder de indruk van de groeiende onvrede in on derwijsland. Ogenschijnlijk verveeld door de vraag daarover zegt hij: 'Ik constateer maar heel droog dat de meerderheid van het Nederlandse volk op deze regerings partijen heeft gestemd en dat de coalitie van VVD CD A een regeerakkoord tot stand heeft gebracht met een miljard aan bezuinigingen voor de post onderwijs. Dat lijken me twee relevante feiten'. Twan Geurts

vervolg van pag. 3

ziekenhuizen. Liever zou hij willen diffe rentiëren in de salarissen. 'Je kunt beter allemaal 3% inleveren, dan sommige col lega's 10, 20, 30% als die werkloos wor den.' Lansink heeft kritiek op de sluiting van faculteiten. Volgens hem staat dit haaks op het regeeraccoord, waarin veel nadruk ligt op het belang van onderzoek. 'Om onderzoek te doen moet je eerst ge noeg mensen opleiden.' Hij herinnert aan de destijds tegen zijn wil gesloen Utrechtse faculteit tandheel kunde. 'D eetman dwong de overblijvers om Utrechts personeel over te nemen. Die verplichting ontneemt hem elk recht om er nu weer twee te sluiten.' Voor de sociale faculteiten zal Lansink zich min der inspannen. 'Die zijn ten onrechte uit de kluiten ge groeid.' D e plannen voor letteren noemt hij daarentegen 'het uitkleden van het universeel karakter van de universiteit.' De CD Awoordvoerder is pessimistisch over de mogelijkheden om de plannen te wijzigen. 'Ik durf de weddenschap aan dat de PvdA toegeeft.' Maar ook hij zou, gezien de financiële druk, wel eens wei nig ruimte voor bijstelling kunnen heb ben, zo vreest hij. Lansink is opnieuw ontevreden over D eetmans Handelwijze. 'Er is geen enkel beraad geweest. Vreemd genoeg heb ik in mijn portefeuil le steeds overleg met de VVD bewinds lieden, maar nimmer met D eetman. Ik vind het knap vervelend dat ik al die dingen in de krant moet lezen.' Bert Bakker/UP

Deetmans aanpaic 'Ik denk dat er te veel topmedische re search op een kluitje zit.' Wel heeft hij kritiek op D eetmans aanpak. D aarom wil hij eerst de beloofde evaluatie van de TVCoperatie zien. Bovendien moet Deetman een totaalkader schetsen over de benodigde kwantiteit en kwaliteit aan opleidingen in de komende vijftien jaar. De PvdA werkt niet mee aan snelle besluitvorming voordat de randvoor waarden zijn vervuld. 'D eze melodie moet op de noten van de kamer gezon gen worden.'

g ^ Restaurant

' " ^ " ^ Culinair %.

Alleen dr. A. Lansink (CD A) vindt 130 miljoen een 'te zware opgave', ook wat betreft de korting op de academische

Bestuur benoemd kunnen worden en niet langer door het Stichtingsbestuur. Verder zullen alle leden van het College van Bestuur voortaan door het Stich tingsbestuur benoemd gaan worden en bestaat er de mogelijkheid af te zien van het opnemen van buitenuniversitaire le den in de universiteitsraad. Het Stich tingsbestuur heeft al te kennen gegeven de bullen, die door hen benoemd wor den, te willen handhaven. D e vraag is of de universiteitsraad er net zo over denkt. De secretaris van de universiteit, tot nu tot altijd benoemd door het Stichtings bestuur, zal onder de nieuwe wet be noemd kunnen worden door het College van Bestuur. Vorig jaar liet scheidend Collegelid Rijk in een TH Binterview dui delijk merken dat het beter zou zijn wan neer de secretaris door het College be noemd zou worden. Bij al deze discus sies komen ook nog de bezuinigingen die Deetman wil doorvoeren en die waar schijnlijk de KUB, in het bijzonder de letteren en sociale faculteit, niet onge noemd zullen laten. 1987 zal een boelend en spannend jaar worden. Hugo Backx

'^i^^^^ ■ Tijdens de zomermaanden presenteren wij een keur van dagverse 'zomerspecialiteiten' ■ Naast onze wrsselende menu's serveren wij een voortreffelijk vismenu Introductieprijs per couvert f 65, ■ Onsrestaurant is voorzien van 'airconditioning' ■ Ook tijdens de lunch geopend Donderdag; rustdag ■ Tafelreservering aanbevolen

Restaurant

'DEN SCHOUT' Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastraat) Tel. 013434512/674394 Tilburg (Donderdag rustdag)

t^ JJ T, >.

^ 5 septennber 1986

OPINIE

KHT-beleid en aanstekelijke docenten Over wat goed universitair onderwijs zou moeten zijn kunnen de meningen aardig uiteenlopen, en dat moet kunnen. Het minste wat moet kunnen is dat er binnen de universiteit van ideeën over gewisseld wordt. Dit is belangrijk, omdat het hier niet om een vrijblijvende discussie gaat, maar omdat er belangen van de maatschappij in al haar geledingen mee gemoeid zijn. Die belangenstrijd is ook een machtstrijd. Hier wil ik enkele verwachtingen formuleren die ik (terecht of niet) koester ten aanzien van het universitair onderwijs. De realisatie van goed onderwijs is geen zaak van het beleid (de top) alleen, maar moet van 'onderop' door de docenten gedragen worden, die de sleutelfiguren zijn bij elk handhaven of invoeren van goed onderwijs. Uiteraard moet hun vakgroep, studierichtingcommissie en faculteitsraad en bestuur (alsook de ondersteunende dienstverlening) met top en bais in het spoor zitten. Welnu, volgens mij ontspoort en een en ander. Nu is het niet gemakkelijk om bestuurlijke efficiëntie met een democratische organinatievorm te verenigen: daarvoor moet iedereen op elkaar afgestemd zijn, het eens zijn over het hoofddoel van die organisatie en vervolgens voldoende (gedecentraliseerde) slagkracht hebben om met fantasie, liefde en vindingrijkheid concrete onderwijsvormen liefst samen met studenten - uit te werken. Hier wil ik uiteenzetten dat het wetenschappelijk onderwijs als de integrerende hoofdtaak van de universiteit en de KUB kan worden opgevat. ' Het los van elkaar denken van allerlei deelgebieden lijkt me een oorzaak van stagnatie te zijn, zoals ook het eenzijdig aan studenten de rol toe bedelen van 'bewakers' van het onderwijs. In december 1982 verscheen de nota 'Uitdaging en verandering' waarin op initiatief van de 'top' enkele hoofdlijnen van beleid op langere termijn werden uitgestippeld. Het lag in de bedoeling deze 'mantelnota' uit te werken in een reeks deelnota's waarin de verschillende deelgebieden nader zouden worden uitgewerkt. Na een pleidooi voor groei en ontwikkeling, komen aan de orde: onderwijs, studentenbeleid, onderzoek, personeel(sbeleid), interne organisatie, samenwerking (met andere maatschappelijke organisaties) en tenslotte de maatschappelijke positie. De Hogeschool heeft onder andere onderwijsbeleid gevoerd door het oprichten van verschillende studierichtingen, en meer recent, door het uitwerken van facultaire onderwijsontwikkelingsplannen. Het studentenbeleid is nader uitgewerkt in de nota 'Actuele Vraagstukken Studentenbeleid', waaruit later op 17.3-83 door de Hogeschoolraad enkele prioriteiten zijn gekozen: rechtspositie, docentenbeleid, studiebegeleiding, onderwijsevaluatie, onderwijsvernieu-

Symposium werk en organisatie Donderdag 18 september organiseert de vakgroep Arbeids-, Organisatie- en Economiscfie Psychologie van de Katholieke Universiteit Brabant (KUB) een symposium onder de titel 'Werk en organisatie: recente ontwikkelingen'. Dit In samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Personeelbeleld (NVP) en de vereniging van studenten en afgestudeerden Arbeids- en Organisatiepsychologie van Tilburg (TAOP). Het congres moet de praktijk en wetenschap op het gebied van werk en organisatie belichten. Onderwerpen waarover de sprekers hun licht zullen doen schijnen zijn onder andere de positie van de vrouw In de organisatie, de onderlinge verhoudingen binnen de organisatie, het ziekteverzuimbeleid, de flexibele arbeidsovereenkomsten en de personeelsbeoordeling. Prof. dr. G. van Veldhoven, voorzitter van de organiserende vakgroep van de KUB en mr. C. de Ridder, voozltter van Univers

wing en voorbereiding op de tijd na de studie (waarbij overal het emancipatiebeleid aandacht krijgt). Het ziet er naar uit dat er op topniveau wel over gediscussieerd wordt, maar dat faculteiten en docenten hier weinig aan mee doen, dat er in de versnippering in deelpunten geen dynamische grondvisie is, en dat het onderwijs teveel als een studentenaangelegenheid wordt geschouwd (waarbij studenten dan bovendien benaderd worden én zich opstellen als knorrende consumenten in plaats van actieve participanten).

TE BERDE

Doelmatigheid van universitair onderwijs veronderstelt een klare en geïntegreerde doelstelling. Welnu, traditioneel kent de universiteit drie functies (hoofdtaken): 1. onderwijs, 2. onderzoek en 3. maatschappelijke dienstverlening. Onderzoek en onderwijs horen in een universiteit verweven te zijn (zoals 'schering en inslag' zei Posthumus), zozeer zelfs dat het onderzoeken (als werkwoord, activiteit) de inhoud is van het onderwijs. Onderzoekswerk heeft dus een essentiële plaats in de universiteit, want dat is wat de studenten geleerd moet worden. We leren er onderzoeken, d.w.z. observeren én nadenken (geen positivistische reductie a.u.b.), anders gezegd: studeren en kritisch, autonoom, zelfstandig, onafhankelijk na te denken. Onderzoekers en studenten zijn eigenlijk met dezelfde activiteit, namelijk het studeren bezig. Ze zijn wezenlijk gelijksoortig, met alleen wat verschil in ervaring, maar even intelligent, geïnteresseerd en vrij. Het onderzoekswerk dient van hoog gehalte te zijn, omdat het exemplarisch en aanstekelijk moet werken, zodat het de schaamteloze nieuwsgierigheid van jonge mensen kan prikkelen. Ondezoek dat niet in het onderwijs betrokken wordt, onderzoekers die niet mededeelzaam zijn noch de nieuwsgierige smaak van studenten weten te ontwikkelen, ja - erger zelfs - zich leneii tot het spreken van wetenschappelijke geheimtaal of zich verbinden tot geheimhouding (voor eigen of ander privatiserend economisch of militair belang) horen niet thuis in de universiteit. Zij kunnen beter in elitaire wetenschapsinstituten gaan werken met fenomenale salarissen, waar zij ongehinderd door enige democratische of jeugdige controle hun 'partiële begaafdheden' kunnen botvieren. Of di-

de NVP Noord-Brabant opent het symposium, 's Morgens zijn er twee lezingen van prof. dr. J. van Dijck van de KUB en prof. dr. R. van der W/sr van de universiteit van Leiden met aansluitend discussie. In de middag vinden er twee parallelsessies plaats waarna er een discussie volgt. De kosten van de dag, die van half tien 's morgens tot vijf uur In de middag duurt, bedraagt tachtig gulden per persoon. Studenten betalen vijfendertig gulden. G.R.

Colloquium over het Midden- en Kleinbedrijf De positie van het Midden- en Kleinbedrijf In onze economie wordt steeds belangrijker. Er Is echter weinig bekend over deze ondernemingen. Onderschattingen van de economische kracht In het verleden en overwaardering gedurende de laatste jaren zijn het gevolg van dit gebrek aan kennis en Informatie. Om deze leemte op te vangen hebben een aantal universiteiten waaronder die van Tilburg en Leuven 3 jaar geleden het

reet bij een multinational of militaire organisatie, waar zij geïsoleerd worden van de rest van de universele wetenschappelijke gemeenschap en enkel via bedrijfspionage of diefstal van kennis de hoognodige uitwisseling van wetenschappelijke inzichten kunnen verkrijgen. De universiteit staat ten dienste van elckerlyk, van 'jan met de pet' en van gezagsdragers door maatschappelijke problemen wetenschappelijk te bestuderen en daarin jongeren te betrekken, door de resultaten openbaar te maken en door mee te werken aan het gebruik ervan. Vatten we voorlopig even samen: het onderzoeken (studeren) wordt onderwezen, waarbij men de maatschappij van dienst is, omdat de echte maatschappelijke problemen (van welke sociale groep ook) bestudeerd worden en oplossingen worden voorgesteld en kritisch gevolgd. Maar bovendien levert men beroepskrachten af ('nuttige probleemoplossers') en wordt het belangeloze denken als culturele waarde in stand gehouden. Als alles goed gaat tenminste. Academische vrijheid is essentieel. Deze vrijheid moet materieel in een basissubsidiëring (financiering) veilig staan en onvoorwaardelijk zijn, zodat geen enkele bekrompenheid kan worden ingekocht - zonder overfinanciering overigens, omdat soberheid garant staat voor het onbaatzuchtig zoeken van de beloning die uitgaat van de vreugde om de waarheid ('gaudium de veritate' zei Augustinus). Deze vrijheid heeft zich overigens wel te verantwoorden naar de belastingbetalers, deels door demorcratische inspraak in de universitaire organisatie, deels door professionele verantwoording naar 'Elckerlyck'. Het verhogen van de doelmatigheid en de efficiëntie in kosten/baten verhouding in het (universitair) onderwijs is toe te juichen, als een verantwoord rentmeesterschap van het geld van Elckerlyck, als men tenminste de eigenlijke doelstelling niet om zeep helpt. Is goed universitiar onderwijs een studentenbelang? Ja en neen. Ik heb de indruk dat veel universitairen denken dat goed onderwijs een studentenbelang is. Zij zouden belang hebben met snel, smakelijk en bruikbaar onderwijs. Een uitgebreid stuk onderwijsbeleid vinden we dan ook terug in de nota Actuele vraagstukken studentenbeleid. 'Studentenbeleid' is een vreemde term, zoals overigens ook 'docentenbeleid'. Het bevat m.i. deels een stuk sociaal beleid t.a.v. studenten (huisvesting, sportvoorzieningen), deels een stuk onderwijsbeleid. Het sociaal beleid ten aanzien van studenten is vergelijkbaar met het personeelsbeleid ten aanzien van de werknemers. Als jong volwassene heb je recht op menswaardige behandeling in een organisatie, recht op meningsEuropees onderzoeks- en documentatiecentrum voor het Midden- en Kleinbedrijf 'Carolus Magnus' opgericht. Naast het verrichten van onderzoek organiseert Carolus magnus jaarlijks een colloquium gewijd aan de problemen waarmee het Midden- en Kleinbedrijf te maken krijgt. Op 29 september aanstaande vindt in Brussel weer zo'n colloquium plaats. Ditmaal komt daarbij de problematiek van de Europese beleidsvorming In zake het Midden- en Kleinbedrijf aan de orde. Als sprekers zullen naast de Tllburgse hoogleraar H. Roos onder andere prof. Garcia van de universiteit van Madrid en de Nederlandse staatssecretaris voor buitenlandse Zaken P.v.d. Linden aantreden. F.S.

Universiteit accoord met tijdschema bezuinigingen De universiteiten gaan 15 september met de minister overleggen over de procedure waarlangs 1 miljard bezuinigd moet worden. Ondanks enig gemopper dat het

uiting, organisatie, eigen invulling van funcite en groeimogelijkheden. Nog andere algemene principes van algemeen behoorlijk bestuur of mensenrechten tout-court blijven geldig. Het onderwijsbeleid dient het recht op onderwijs te respecteren en hoger onderwijs dient open te staan voor iedereen die daartoe de begaafdheid bezit. Begaafdheid blijkt mijn inziens pas al doende, zodat iedere financiële of andere sociale drempel bij de toegang tot een voortgang in het H.O. een schending is van het mensenrecht op leren. Binnen het onderwijs zelf dienen voorzieningen te zijn die het echte universitair onderwijs bevorderen en in de docent-student relatie dient er een sfeer van collegialiteit te heersen. Goed doceren is een kwestie van wetenschappelijk en sociaal open bezig zijn. Studeren trouwens ook. Goed onderwijs is een belang, ja zelfs recht van studenten, maar evengoed van docenten en de maatschappij. Thans is een groot deel van het beleid daarover 'opgeborgen' bij de studenten, die dan ook de twijfelachtige rol toebedeeld krijgen daar alsmaar voor op te moeten en mogen komen. Verontrustend is dat slechts zelden docenten hun stem verheffen om het 'academisch' onderwijs in onderzoek te verdedigen. Als slot wil ik nog benadrukken dat studeren een vermoeiende en maatschappelijke nuttige bezigheid is. Studenten verdienen een studieloon te ontvangen. Ze hebben recht op een normale 38 of 36 urige werkweek, ze verdienen ook medebeheer, zoals alle werknemers en instanties uit de maatschappij: bedrijfsleiders, vakbonden, ouders. Over de ergonomie van het denken is nog te weinig nagedacht, noch over de economische waarde ervan. Ik bepleit een uitwerken van het onderwijsbeleid, waarin de rechten van alle partijen aan bod komenen de impact van de andere deelgebieden uit de nota Uitdaging en Verandering wordt uitgewerkt. Dit in samenwerking met de 'werkvloer', en dat veronderstelt dat zowel docent als studenten tijd krijgen voor dit overleg werk. Dit klinkt theoretisch, zoals heel dit stuk. Ik heb echter wel ervaring met die vloer, zoals o.a. met het veranderen van een practicum dierpsychologie, van standaard routine naar het inschakelen van studenten bij onderzoek. Reeds enige tijd geef ik zelf universitair onderwijs en vat dit onder andere op als hardop aanstelijk denken over psychologie. Namens katholieke en socialistische vakbonden kwam ik op voor de elementaire rechten van werknemers in universiteiten. Ik sta verbaasd over de vanzelfsprekendheid waarmee mensenrechten en culturele waarden worden afgebroken. Ik geloof echter dat de inkeer, de uitdaging tot verandering, groeit en dat we er belangstellend naar uit kunnen zien, bereid om de barensweeën te doorstaan. Potverdorie nog an toe! Henk Wijffels tijdschema wel erg krap Is, gingen de Instellingen er afgelopen dinsdag In de WO-kamer toch maar mee accoord. Liever hadden ze medio september al inhoudelijk overlegd, maar, zo zei directeurgeneraal dr. R.J. in 't Veld, op 15 september Is er nog geen voorstel waar Inhoudelijk over te praten valt: dat Is er pas op 20 september. De instellingen konden dus kiezen tussen niet praten, of praten over de procedure. Ze kozen het laatste. De instellingen leverden alvast enig Inhoudelijk commentaar: ze vroegen zich af hoe een miljard bezuiniging op de universiteiten zich verhoudt tot de plannen van andere ministers, om technologische vernieuwing, ontwikkelingssamenwerking, volwasseneneducatie enz. te versterken. 'Als de universiteiten geacht worden daar een bijdrage aan te leveren, dan willen we wel graag corresponderende fondsen ontvangen, zo zei VSNUvoorzltter Van der Schans. En aan de ont-bureaucratlsering (waar minister Deetman in 1991 18,3 miljoen mee wil besparen) zagen ze graag gekoppeld d a t " O en W ophoudt administratieve rompslomp te genereren. E.H./UP 5septennber 1986

MEDEDELINGEN

PSY CURSUS ONGELIJKE ONDERWIJSKANSEN Nadere schriftelijke informatie over de inrichting van de cursus 'ongelijke onderwijskansen', die het 1ste semester van 1986-1987 gegeven wordt, kan men afhalen bij het vakgroepsecretariaat Sociologie, kamer S 177. In deze doctoraal-cursus komen een aantal oorzaken en gevolgen van ongelijke onderwijskansen, die samenhangen met ouderlijk milieu, etniciteit en sexe, aan de orde.

ECO CURSUS

PRIVAATRECHT (381.020) EN PRIVAATRECHT 1 (381.221) De verplichte literatuur voor bovenstaande cursussen is méér dan in de studiegids vermeld staat en w e l : - A. van Buchem-Spapens, J . Nieuwenhuis: Inleiding Privaatrecht, meest recente druk; - M.J. van Vliet, F. van Koppen, Werkboek Inleiding Privaatrecht (nog te verschijnen); - Wetboeken: hetzij: uit Vermande's Wettenreeks: B W / N . B . W . , uitgave 1986/1987 én uit Kluwers Wetboeken en Wetten: pocket Rechtspersonen/WvK, 13e druk hetzij: een andere editie bijv. Ned. Wetgeving, studenteneditie ('Rode Kluwer') SECTIE B U R G E R I J K - EN HANDELSRECHT Betreft Colleges Ondernemingsrecht BIK: di. 10.00-12.(X) uur Privaatrecht P.D. Bel.K: di. 13.3015.30 uur. Vennp.r. Accountancy: vr. 11.3012.30 uur. 1. In de week 8-12 sept. zal Prof. Mr. F. Molenaar géén colleges geven (i.v.m. verblijf in Bern t.g.v. 100 jaar Berner Conventie). 2. Oók dinsdag 2 september zal Prof. Molenaar géén colleges Ondernemingsrecht aan BIK geven. Derhalve zullend de colleges Ondernemingsrecht voor BIK-studenten eerst aanvangen op dinsdag 16 september. - Betreft Cursus Inleiding Recht BIK (381.320) De Literatuur voor deze cursus is: 1. J . H . Nieuwenhuis, Hoofdstukken Nieuw Vermogensrecht, Kluwer 1983. 2. Knottenbelt/Torringa, Inleiding in het Nederlands recht, Gouda Quint 1984, 3e druk. 3. Wetstekst: Nederlandse Wetgeving, Studenteneditie (Kluwer, losbladig).

INFORMATIESYSTEMEN EN A C C O U N T A N C Y (ISA) A . Studenten die wensen af te studeren bij de vakgroep ISA zijn verplicht het afstudeerseminar te volgen. Dit betreft zowel de BIK- als de 2e fase BE-studenten. Dit seminar vangt aan op woensdag 10 september 1986 te 8.20 uur (duur: 4 uren) in zaal AZ 05 ( t / m 15 oktober) voor BIK en in jzal PZ 205 (het hele eerste semester) voor Bedrijfseconomen. Het programma zal dan bekend gemaakt worden. Op 10 september wordt eerst aandacht besteed aan het stagelopen en het afstuderen, daarna aan de Informatica NOVI bibliotheek en literatuurretrieval. B. Voor 2e fase BE-studenten die het keuzevak Systeen- en Programmaontwikkeling (SPO) hebben gekozen, is de eerste bijeenkomst op dinsdag 9

Univers

september 1986 o m 13.30 uur in CZ 215. De eerste week is voor zelfstudie van de hoofdstukken 1 t / m 4 en 10 t / m 12 uit LIS.

H E R K A N S I N G THEORIETOETS I N F O R M A T I C A PROPAEDEUZE '85/86 De laatste herkansing voor het theoriegedeelte informatica-propaedeuse '85/86 zal worden afgenomen op M A A N D A G 22 september 1986 van 18.30 uur tot 20.30 uur in CZ 230a/231. Verdere informatie te verkrijgen bij: Dhr. Minnaert W . , kamer B312, tst. 2339.

BOEKENINKOOP INTREST Stichting INTREST is alweer begonnen met de Centrale Boekeninkoop. Nu kunnen ook 2e en 3e jaars economiestudenten (van alle richtingen!) via Stichting Intrest kopen. Zowel I e , 2e als 3e jaars studenten kunnen hun boeken dus tegen aantrekkelijke prijzen inkopen, dankzij ae centrale inkoop! Bestellijsten liggen in de hal van gebouw B. Na inlevering van deze lijst heb je binnen 3 dagen de boeken in huis. De inkoop voor het I e semester loopt tot 24 september 1986. Erik v . d . Akker telefoon 353867

WERKCOLLEGE I N F O R M A T I C A PROPAEDEUSE Het werkcollege draagt het karakter van een practicum en richt zich met name op het opdoen van enige vaardigheid in het oplossen van economisch getinte problemen m.b.v. een spreadsheet. Het w . c . wordt beoordeeld aan de hand van een door de student ontworpen spreadsheetmodel dat de oplossing geeft van een schriftelijk uitgereikte probleemstelling. Het diktaat dat tijdens het w . c . gebruikt wordt is tegen betaling in het dictatenmagazijn verkrijgbaar. De werkcolleges worden gegeven in de practicumzalen CZ 230a en CZ 231. De eerste werkcolleges beginnen in de week van 8 sept. 1986. Studenten die het practicum moeten/willen volgen kunnen zich op dinsdag 2 sept. of donderdag 4 sept. 1986 inschijven via een in de practicumzalen aanwezige terminal. Tijdens de inschrijving wordt o.a. bekend gemaakt tot welke groep men behoort en op welk tijdstip men het practicum kan doorlopen. In verband met het grote aantal te verwachten studenten is een tijdindeling gemaakt waarop men zich kan inschrijven. Dinsdag 2 september Groep 08.30-09.00 I ECON A t/m Boo 09.00-09.30 I ECON Bop t/m Cop 09.30-10.00 I ECON Cor t/m F 10.00-10.30 II ECON G t/m Ham 10.30-11.00 II ECON Han t/m I 11.00-11.30 II ECON J t/m K 11.30-12.00 III ECON L t/m Ma 12.00-12.30 III ECON Me t/m O Donderdag 4 september 08.30-09.00 III ECON P t/m Se 09.00-09.30 IV ECON Si t/m Ste 09.30-10.00 IV ECON Sti t/m Vo 10.00-10.30 IV ECON Vr t/m Z 10.30-11.00 A ECTRIE A t/m K 11.00-11.30 B ECTRIE L t/m Z Voor wat betreft de organisatie van het werkcollege en eventuele vragen over de leerstof kunt u zich wenden tot: dhr. Minnaert W., kamer B312, toestel 2339.

AFSTUDEERSEMINAR OPENBARE F I N A N C I Ë N Ten behoeve van de doctoraalstudenten die dit seminar het komende semester willen volgen, wordt er op vrijdag 5 september aanstaande een voorlichtingsbijeenkomst gehouden in SZ 29, aanvang 13.30 uur. WIJZIGINGEN/AANVULLINGEN COLLEGEROOSTER 1986/1987 Propedeuse Economie - maandag: - pagina - 1 - : wiskunde hoorcollege groep 4 wordt gegeven door De Graaf en niet door Haemers Macro-Economie groep 1 en 2 wordt gegeven door Van Schalk en niet door De Groof - dinsdag: - • pagina -2-: MarcoEconomie groep 3 en 4 wordt gegeven door De Groof en niet door Van Schalk - donderdag: - pagina -3-: Wiskunde instructiecollege groep 3 en 4 wordt gegeven door Haemers en niet door De Graaf. Doctoraal TFS Hoofd- en Subvarianten sociale economie, aanvang sept. 1985 - maandag: - pagina -6-: Empirische Economie 13.30-15.30 uur PZ 12 wordt 15.30-17.30 uur PZ 12 Geldwezen 2a 15.30-17.30 uur AZ 9 wordt 13.30-15.30 uur A Z 12 Doctoraal TFS Hoofd- en Subvarianten sociale economie, aanvang sept. 1984 - woensdag: - pagina -8-: het aangegeven college Algemene Economie 3 10.30-12.30 wordt gegeven op maandag 13.30-15.30 uur PZ 203 Doctoraal TFS Studierichting BIK, aanvang september 1984 - woensdag: - pagina -28-: het aangegeven college Informatiesystemen 3 wordt gegeven in het eerste semester en niet in het tweede semester Doctoraal TFS Econometrie, aanvang september 1985 - woensdag: - pagina -35-: toevoegen in eerste semester 346.531 Voortgezet Wiskunde 2 werkcollege Paardekooper/Schrijver 10.30-12.30 uur CZ215

JUR INTERNATIONAAL ARBEIDSRECHT In het kader van het vak internationaal arbeidsrecht wordt in het komende collegejaar een cursus 'Europees sociaal recht en sociaal beleid' gegeven. Het eerste college is op vrijdag-morgen 5 septembera.s. om 10.30uur in CZ 103. A A N V U L L I N G STUDIEGIDS Aanvulling van het gestelde in de studiegids 1986/1987: - verplichte literatuur (boekhandel): a) BRINKHORST, L.J., Grondlijnen van Europees recht, derde druk, herzien en bewerkt door R. BARENTS en A . W . H . MEIJ, Alphen aan den Rijn, 1984; b) ' JACOBS, A.T.J.M., De rechtstreekse werking van internationale normen in het sociaal recht. Geschriften van de Vereniging voor Arbeidsrecht nr. 10, Alphen aan den Rijn, 1985; c) Europocket (Verdragsteksten Europese Gemeenschappen c a . ) , samengesteld door A . W . H . MEIJ, derde druk, Deventer 1983; - verplichte literatuur (dictatenmagazijn) d) Materiaalboek I (nr. 680.86.65): recht van de EG en vrij verkeer van werknemers; e) Materiaalboek II (nr. 680.86.66): migrerende werknemers; f) Materiaalboek III (nr. 680.86.67): arbeidsomstandigheden; g) Materiaalboek IV (nr. 680.86.68): gelijke behandeling. r\:^.t.

- tentamenvorm: keuzevak: mondeling na afloop van de cursus; verplicht vak: schrrftelijk, en wel op 7 januari, 11 mei, 26 augustus (vgl. biz. 196/197 studiegids). Bij de docent, H. Zeijen (kamer B 834) is in de eerste week van september nadere informatie over de opzet van de cursus verkrijgbaar.

VAKGROEP SOCIAAL RECHT EN SOCIALE POLITIEK Het tentamen sociaal recht en sociale politiek d.d. 13 augustus kan worden ingezien en wordt besproken op dinsdag 9 september a.s. o m 17.00 uur in zaal CZ 104. Contactpersoon: H. Zeijen, B 834, telefoon 2719.

soc

RECHTSFILOSOFIE Correctie studiegids t.a.v. het thematisch onderdeel van Rechtsfilosofie II of B. In de tekst van de laatste volzin zijn na het zesde woord de volgende woorden weggevallen: tegen de minderprijs van ^ 3 1 , — resp. f 14, — . VERTREK M R . R . J . M . S M I T Per 1 oktober a.s. zal M r . R . J . M . Smit de juridische faculteit verlaten. U wordt verzocht met dit vertrek rekening te houden m.b.t. afspraken rond papers en scripties. PRIVAATRECHT I I I , HUWELIJKSVERMOGENS- EN ERFRECHT (NIEUWE S T I J U De colleges privaatrecht III - voor wat betreft de onderdelen huwelijksvermogens- en erfrecht - vinden plaats op de dinsdagen 21 en 28 oktober en 4- en 11 november. Tijd: 18.45-20.30 uur; zaal: SZ 35; docent: P. Schaminee. In het dictatenmagazijn zijn nog circa 20 exemplaren aanwezig van de oude syllabus (Leidraad bij de bestudering van Privaatrecht III, huwelijksgoederen- en erfrecht, dictaat nr. 650.84.48, prijs f 7.05). Deze syllabus voldoet nog voor het overgrote deel, eventuele aanvullingen worden op de colleges uitgereikt. De verplichte leerstof bestaat verder voor huwelijksgoederenrecht uit: ófwel H.C.F. Schoordijk, Het nieuwste huwelijksvermogensrecht (niet meer in de boekhandel verkrijgbaar), ófwel A . G . Lubbers, Hoofdzaken van huwelijksvermogensrecht, 2e druk, Gouda Quint bv - Arnhem. Voor erfrecht: Pitlo-van der Burght, Erfrecht, zesde druk. Let op! Anders dan men uit de syllabus zou kunnen afleiden, is de vijfde druk niet toegestaan. Voor verdere informatie kunt u zich wenden tot P. Schaminee, kamer B819, tel. 662713 of 04904-16168. E C O N O M I S C H - EN MILIEUSTRAFRECHT In afwijking van wat er op p. 114 van de studiegids vermeld staat, is de docent van het vak economisch- en milieustrafrecht met ingang van het cursusjaar 1986-1987: mr. J . van Attenveld kamer B 905 tel. 013-662742, b.g.g. 013-662254. POST-DOCTORALE STUDIE BELASTINGKUNDE Voor juristen die het vak bedrijfshuishoudkunde dienen te volgen geldt, in afwijking van het gestelde op bIz. 257 en 264 van de studiegids van de FEW, het volgende: Colleges: 2 uur per week gedurende het 2e semester (voorjaar 1987 dus). Literatuur: R. Slot: Elementaire bedrijfseconomie. Drs. A . Plaisier (toest. 2084). INTERNATIONAAL ARBEIDSRECHT De cursus internationaal arbeidsrecht (docent J . P . M . Zeijen) start op vrijdag 5 september 1986 o m 10.30 uur in CZ 103. Tijdens deze eerste bijeenkomst zal nadere informatie worden gegeven over de opzet van de cursus, verplichte literatuur, tentamen etc.

LITERATUUR FORMELE ORGANISATIE Geadviseerd wordt, in tegenstelling tot hetgeen vermeld op pag. 75 van de studiegids: H. Mintzberg, Structure in fives: designing effective organisations (ISBN 0-13-854191-4 (verkorte uitgave). KOLLEKTIEF LEERPROJEKT A B O (OUDE STIJL) Het Kollektief Leerproject Arbeid, Beleid en Organisatie voor studenten die vóór september 1985 met hun doctoraalstudie zijn begonnen (zgn. A-variant en B-variant van A B O ) , wordt in het eerste semester 1986/ 1987 voor de laatste maal georganiseerd. Zie nieuwe studiegids, bIz. 130. In september zal een programmeringsbijeenkomst worden gehouden. Studenten die nog aan het Kollektief Leerproject willen deelnemen, dienen zich zo spoedig mogelijk aan te melden bij het secretariaat (Mevr. M . van Heusden), telefoon 662069. AVONDSPREEKUUR De studie-adviseur zal op de volgende dagen speciaal voor deeltijdstudenten spreekuur houden in kamer S6 (gebouw S) van 18.00-20.00 uur: maandag 1 september dinsdag 9 september donderdag 18 september woensdag 24 september maandag 29 september CURSUS O N G E U J K E ONDERWIJSKANSEN Nadere schriftelijke informatie over de inrichting van de cursus 'ongelijke onderwijskansen', die het I e semester van 1986-1987 gegeven wordt, kan men afhalen bij het vakgroepsecretariaat Sociologie, kamer S-177. In deze doctoraal-cursus komen een aantal oorzaken en gevolgen van ongelijke onderwijskansen, die samenhangen met ouderlijk milieu, etniciteit en sexe, aan de orde.

^-^^

VACATURES

VACATURE Bij de vakgroep Strafrechtwetenschappen van de Faclteit der Rechtsgeleerdheid ontstaan drie vacatures voor STUDENT-ASSISTENTEN ( M / V ) voor iedere vacature voor 1,5 dag per week, gedurende de periode van één jaar, met een mogelijke verlenging van één jaar, m.i.v. 1 nov. 1986 tot 1 nov. 1987. De volledige advertentietekst is te verkrijgen bij de Dienst Personeelszaken, kamer 1028 en hangt aan de borden van gebouw A , N, P en S. VACATURE Bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid, vakgroep Staats- en administratief recht (sectie bestuurskunde en informatiecarecht) bestaat een vakature voor een STUDENT-ASSISTENT ( M / V ) voor 1 è anderhalve dag per week, gedurende de periode van 1 oktober 1986 tot 1 januari 1987. De volledige advertentietekst is te verkrijgen bij de Dienst Personeelszaken, kamer 1028 en hangt aan de borden van gebouw A , N, P en S. ? 'lalt S P ^

5 september 1986

MEMO

Studenteni SUBSiOIECOMMISSIE Studenten of studentengroepen dre in 1987 activiteiten willen organiseren die in brede zin dienstbaar zijn aan het doel van de Universiteit, worden door de subsidiecommissie verzocht om voor 15 oktober een aanvraag om financiële ondersteuning in te dienen bij de voorzitter van de commissie, W Heuvelmans, N5, tel (66)2210 BIJ hem kunnen ook nadere inlichtin gen worden ingewonnen

POLEK De werkgroep Politieke Ekonomie (kortweg POLEK) bestaat sinds 1972 Toen werd nl het vak politieke eko nomie uit het programma van de eco nomiestudenten gestoten Een aantal mensen (en met alleen economen) die geïnteresseerd waren in de politieke economie begonnen toen met het opzetten van lezingen Dit was het begin van de Inleidende Kursus ( = I K ) van Polek Ook dit jaar zal er weer een I K star ten en wel met een geheel NIEUWE OPZET I K 11 De hele cursus zal be

staan uit blokken van 2 è 3 weken Een week zal er een lezing of video zijn, met aanvullende tekst De ande re we(e)k(en) wordt er in groepjes van zo'n tien mensen gediscussieerd over een andere tekst Zo worden o a behandeld de filosofi sche achtergronden van het Marxisme, en wordt uitgelegd hoe de politieke economie tegen de maat schappij aankijkt en hoe de histon sche ontwikkeling van het kapita iisme IS Een aantal thema s zijn historisch en dialektisch materia lisme, het dubbelkarakter van de waar, de internationalisatie, de eco nomische crisis, de politieke crisis, het reëel bestaande socialisme en het feminisme De overige weken worden door de groepen zelf ingevuld W e starten dit jaar op 8 september 1986 met een introductiebijeenkomst in de Roskam (Voskens), om 20 00 uur. Heuvel 5 Je kunt je dan opgeven, vervolgens worden de groepen ingedeeld Indien je 8 september absoluut ver hinderd bent, kun je een week later nog terecht Op maandagavond 15 september om 20 00 uur, in AZ 111, IS de eerste bijeenkomst met een lezing door W i m Boerboom Een inlei ding in de marxistiese politieke eko nomie

SOLLICITATIETRAINING

Menu Periode 8 t / m 12 september 1986 M A A N D A G 8 9 1986 kerriesoep bamigroentesoep vleesjus saucijsje hachee bleekselderijsalade bloemkool a la crème aardappelpuree gekookte aardappelen V e g plak selderij met kaas bloemkool aardappelen DINSDAG 9 9 1986 minestronesoep bloemkoolsoep cordon bleu speklapjes spercieboontjes schorseneren a la crème patates frites gekookte aardappelen V e g veg hamburger frites spercieboontjes WOENSDAG 10 9 1986 aspergesoep heldere kervelsoep sate pindasaus kroepoek seroendeng doperwten + tauge gebakken rijst ardennergehakt koolrabi gekookte aardappelen V e g veg sate pindasaus rijst kroepoek dorperwten + tauge DONDERDAG 11 9 1986 champignonsoep kippebouillonsoep espagnolesaus slavinken kippeleverragout broccoli andijviesla gebakken of gekookte aardappelen V e g tahoe broccoli andijviesla aardappelen VRIJDAG 12 9 1986 tomatensoep groentesoep gevulde paprika paprikasaus kaas rauwkostsla spaghetti rundertong madeirasaus savoyekool gekookte aardappelen V e g spaghetti schotel met kaas sla savoyekool

Op 25 september organiseert buro Studentenpsychologen weer een sol licitatietraining voor studenten Tijdens deze dag zal aan de diverse aspekten van solliciteren aandacht worden besteed zoals het zoeken van de juiste funktie, het schrijven van een brief, het voeren van een sollicitatiegesprek en de psychologische test Het IS tijdens de dag de bedoe ling dat deelnemers ook leren van el kaars ervaringen De training is bedoeld voor diegenen die op dit moment of binnenkort ge konfronteerd worden met problemen rondom solliciteren i v m afstuderen of stage Aanmelding kan uitsluitend d m v inlevering van een levensechte sollici tatiebnef met bijbehorende vakature voor 18 september a s Aanmelding en informatie Buro Studentenpsychologen Gebouw N, kamer 7 Hogeschoollaan 225, telefoon 662218 ('s ochtends) Tijd 25 september, 9 30 uur ca 16 00 uur Plaats Gebouw N, kamer 23 S Y M P O S I U M KONGSI Dispuut K O N G S I organiseert op Prinsjesdag dinsdag 16 september haar derde symposium 'Na de Troonrede ' omtrent Troonrede en Miljoenennota Sprekers Prof Dr Ir J M M Ritzen Erasmus Universiteit Rotterdam - Prof Dr D B J Schouten Katholieke Universiteit Brabant - Drs H H F Wijffels RABO Bank Nederland Voorzitter Prof Dr P Verheijen Katholieke Universiteit Brabant Plaats aula gebouw A van de Katholieke Universiteit Brabant Aanvang 12 30 uur Rechtstreekse uitzending van het uit spreken van de Troonrede door Hare Majesteit de Koningin Toegang gratis

Univers

TEV-EKSKURSIE N A A R DE NED. BANK N.V. Op donderdag 18 sept organiseert de Tilburgse Economisten Vereniging een ekskursie naar de Nederlandsche Bank N V Doel van deze ekskursie is om te we ten te komen wat ekonometrie bij DNB in de praktijk inhoudt Voor alle jaargangen studenten is dit een unie ke gelegenheid om te weten te ko men hoe de Ekonometrie die hier aan de KUB bestudeerd wordt, feitelijk in de praktijk van DNB wordt toegepast Daarnaast komen ook het onderzoek dat DNB zelf verncht en een presen tatie van DNB aan de orde De difinitieve gegevens en programmapunten worden op de nieuwe TEV posters bekendgemaakt Zeker IS in elk geval dat de groepsgrootte beperkt is tot max 40 man Schrijf dus snel in op de TEV-Kamer, B 520 LEZINGEN VITE VITE organiseert in samenwerking met de Nederlandse Arabische Knng ter voorbereiding van de Israelreis 1986, een ISRAEL - LEZINGENCYCLUS dinsdag 9 september, 19 30 uur AZ 05 'Israel Verleden, Heden en Perspectie ven'óooxdrs P Demant - historicus aan de Universiteit van Amsterdam voorzitter stichting MERA (Middle East Research Associates) dinsdag 23 september AZ 07 'Sephar diem, Ashkenaziem en Falsha's de Joodse bevolkingsgroepen en hun on derlinge verhoudingen' door drs R M Naftaniel voorzitter CICI (Centrum voor Informatie en Documentatie Israel) dinsdag 30 september AZ-07 'The De velopments of the Camp David Agreements'door m A A Sahlool - director of the League of Arab States Office dinsdag 7 oktober AZ-07 'De Economie en de Economische Problemen van Israel'door Pro^ dr A Heertje hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Tijd 15 30 - 17 30 uur Informatie VITE kamer O 25, tel 013-662722 NAK kamer B 710, tel 013-662068

Buro Buitenlandwm BEGELEIDiSDERS GEZOCHT Weet Ie voldoende van ontwikkelingsproblematiek om dit ook enthousiast met andere mensen te delen, dan zou de Leergang Ontwikkelings problematiek wel eens een goede er varing voor je kunnen zijn Wij zoeken nog vrijwillig(st)ers die de wekelijkse bijeenkomsten van Leergang groepen kunnen begeleiden (met do cereni) Aan tijd kost het (minimaal) twee dagdelen in de week, en 1 keer in de 3 weken begeleid(st)ers bijeenkomsten Buro Buitenland verleent materiele en inhoudelijke ondersteu ning Wil je meer weten over achtergronden en werkwijze van de Leergang, bel dan 662556 of kom langs bij Lydia Schijven, B 1012 INTRODUKTIEPROGRAMMA LEERGANG ONTWIKKELINGSPROBLEMATIEK Ter kennismaking met de Leergang Ontwikkelingsproblematiek heeft Buro Buitenland dit jaar weer een speciaal introduktieprogramma op gesteld, waarvoor de toegang gratis IS Ria Hermanussen van de Stichting Bedrijfstak Elektronica (SOBE) geeft

op 9 sept een lezing over de 'Interna tionale herstrukturenng van de elek tronica industne en de gevolgen daarvan voor de arbeiders(sters) in die industrietak' De lezing vindt plaats in zaal SZ 32 van de KUB om 15 30 uur Dichter/schrijver/performer Edgar Cairo verzorgt 10 sept om 20 30 uur een optreden in cafe Paradoks aan de Willem II straat in Tilburg Op 13 sept draait in Cinecitta de film 'Missing' van Costa Gavras Drs K Vermunt geeft dan een inleiding en een toelichting op de film Aanvang 20 00 uur, Cinecitta Willem ll-straat 29 Tijdens de introduktiedagen is in het restaurant van de KUB een fototen toonstelling te zien over Midden Amerika De tentoonstelling loopt tot 18 sept De foto's zijn gemaakt door de bekende fotografe Maya Pejic Tijdens dit programma is het mogelijk in te schrijven voor de Leergang Ontwikkelingsproblematiek, die open staat voor iedereen De kosten be dragen f 25, — Daarvoor ontvang je ook de zes bundels, waarmee tijdens de eerste acht weken de algemene aspekten van onderontwikkeling worden behandeld Daarna werken de groepen zelfstandig verder aan een door de deelnemers zelf te bepalen thema Er wordt gewerkt m groepen van ongeveer tien mensen, begeleid door twee vrijwilligers van Buro Buitenland Voor meer inlichtingen kun je kontakt opnemen met Lydia Schijven van Bu ro Buitenland, kamer B 1012 tele foon 662556

Sportï TIL. S.A.C. P R O G R A M M A De Tilburgse Studenten Alpen Club biedt belangstellende studenten de mogelijkheid dit najaar deel te nemen aan een (of meer) klimweekend(en) in de Belgische Ardennen - Introductie-klimweekend 6 en 7 september Introductie klimweekend 27 en 28 september - Klim>vopkend voor beginners, die Til S A C lid zijn 1 en 2 november (lidmaatschap f 35, — ) Inlichtingen en opgave bij Richard Gijsberts, telefoon 040 438714 Luc Koning, telefoon 013-633586 Proef de sfeer van leven m het verticalei

ROEIEN BIJ V I D A R Bij VIDAR kun je iedere dinsdag , woensdag en donderdagmiddag iiï de maand september in een boot stappen en bekijken hoe de roeisport en onze vereniging je bevallen Van 2 tot 6 uur staan instructeurs, boten introductiecommissie en onze bar voor je klaar Je kunt je ook inschrij ven voor een overheerlijke maaltijd op de donderdagen, wanneer er aan sluitend activiteiten plaatsvinden Op donderdag 11 september gaan we allemaal jiven met Tet en Hermien Twee onvolprezen coryfeeën op het dansgebied zullen op een met con ventionele manier duidelijk maken hoe in het studentenleven geswingd kanworden op alle soorten muziek AGENDA 09 10 11 september Openroeimiddagen 11 september Jiven met Tet en Hermien 16 17-18 september Openroeimiddagen

18 september Dies KUB 23 24 25 september Openroeimiddagen 25 september Slotfeest

PENDRAGON Hockeymededelingen * K N H B competitie Voor het komende seizoen heeft SHOT in haar Dames en Herenteams nog plaats voor enkele hockeyers Inlichtingen Bart Kool 357071 Thijs Heijenrath 632383 * Dinsdagavondcompetitie Vanaf 16 september zal de dinsdagavondcompetitie weer van start gaan Inschrijving staat open voor sportkaarthouders in teams van zes personen Inschrijformulieren zijn verkrijgbaar m de sporthal en dienen uitedijk op dinsdag 9 september te zijn ingele verd aan de balie van de sporthal T S V V Gepidae z o e k t s p e l e r s ' De Tilburgse Studenten Volleybal Vereniging Gepidae zoekt voor komend seizoen spelers en speelsters Vooral voor heren die in de 2e en 3e klasse kunnen meedraaien en dames die in de 3e klasse willen spelen is er nog volop plaats Kom 'ns langs op een training (voor tijden zie sport rooster) en kijk zelf of Gepidae iets voor je IS Tot ziensi Internationaal volleybaltoernooi! Op 27 en 28 september a s organi seerd de TSVV Gepidae haar 2e in ternationale toernooi Kom die dagen 'ns langs op de studentensporthal als je een leuke pot internationaal volleybal wilt zien P h e i d i p p i d e s l o o p 1986 Op za 4 oktober wordt voor de ne gende keer de Pheidippidesloop gehouden Deze studentenestafette loop vindt plaats op en rondom het Umversiteitscomplex 'de Uithof' en het natuurgebied 'Amelisweerd' Teams van 5 heren (7 km) en 2 dames (4 km) gaan de marathonafstand overbruggen, zoals ook de griek Pheidippides dat eens gedaan heeft Na afloop van de loop kan men borrelen en eten op de studentenverem ging Veritas, waar ook de prijsuitreiking en het feest zal plaatsvinden Maaltijden f 7,50 p p extra overma ken Inschrijven kan door overmaking van A 56,— op gironummer 4049855, t n V Pheidippidesloop Utrecht, o v V Ploegnaam, correspondentieadres en telefoonnurpmer plus evt aantal benodigde slaapplaatsen Inlichtingen Harry 030-313289 (20 00-22 00) of Rene (18 00 20 00) Tot 4 oktober Bestuur De Stichting Pendragon zoekt bestuursleden voor het bestuursjaar 1986-1987, die zitting willen nemen in het Dagelijks Bestuur van de Stich ting Van potentiële kandidaten wordt een grote mate van betrokkenheid verwacht t a v de studentensport Voorts dienen zij te be schikken over bestuurlijke en organisatorische kwaliteiten, alsmede over een goede mondelinge en schriftelij ke uitdrukkingsvaardigheid Kandida ten dienen te studeren aan de KUB en te beschikken over een sportkaart Aan het DB lidmaatschap is een on kostenvergoeding verbonden van f 1 400,— Inlichtingen over de te vervullen funkties kunnen worden ingewonnen bij bestuur tel 631873 Schriftelijke reacties te richten aan de secretaris van het bestuur Academielaan 5, 5037 ET Tilburg

5 september 1986

HO^pO^ Agenda

STUDIUM GENERALE

Büch over Goethe's strijd tegen de mechanistische visie Dinsdag 9 s e p t e m b e r , 12.30 u u r , Portrettenzaal Natuurwetenschappelijke metaf o r e n in G o e t h e ' s dichtkunst door: B o u d e w i j n B ü c h Goethe, homo universalis van de romantiek, verenigde in zijn persoon een groot natuurwetenschappelijk denker, die polemiseerde met Isaac Newton, het literaire genie van 'Faust' en 'Die Leiden des Jungerj Werthers' en de functie van diplomaat aan het hof van de Hertog van Weimar. Als uitgesproken vertegenwoordiger van de romantische reactie op het 18e eeuwse materialisme en rationalisme, bestreed hij de eenzijdigheden in de mechanistische vergelijkingen van mens en dier met levenloze machines. Dit weerhield hem er niet van gebruik te maken van metaforen ontleend aan de natuurwetenschappen. Zo vergeleek hij in 'Die Wahlverwandschaften' de liefde tussen man en vrouw met het beeld van aantrekking, afstoting, afsplitsing en samensmelting als ware het een chemische reactie.

Aan de hand van passages uit Goethe's oeuvre zal Boudewijn Büch laten zien, dat de natuurwetenschapper in Goethe regelmatig de dichter wist te inspireren.

Raaijmakers maakt van dit lezen en in-beeld-brengen zijn artistiek uitgangspunt. Sinds 1967 brengt hij dit in een serie werken theatraal, muzikaal, beeldend, filmisch of literair voor het voetlicht. Zijn in 1985 verschenen boek 'De Methode' zal in deze lezing centraal staan.

Marcel Duchamps CONGRES BEROEPSUITOEFENING EN LEVENSBESCHOUWING De Radboudstichting organiseert op 4 oktober a.s. in de Erasmus Universiteit te Rotterdam een congres (symposium) over 'Beroepsuitoefening en Levensbeschouwing'. Het congres wordt georganiseerd in het kader van het 80-jarig bestaan van de Radboudstichting. Het is bedoeld voor degenen die zich interesseren voor bovengenoemde problematiek. Aan deskundigen uit drie beroepsgroepen (technologie, medicologie en politicologie wordt de vraag voorgelegd of hun beroepsuitoefening op gespannen voet staat met hun levensbeschouwing? In korte inleidingen maken zij hun standpunt kenbaar, zodat de congres

D o n d e r d a g 11 s e p t e m b e r , 13.30 u u r , zaal A Z 7 De k u n s t v a n het m a c h i n e lezen door: Dick Raaijmakers

'vrijgezellenmachine'

deelnemers vervolgens hierover kunnen discussiëren. Omdat de sprekers is gevraagd enkele malen hun inleiding te houden zullen de deelnemers aan het congres in de gelegenheid worden gesteld driemaal een inleiding bij te wonen die hen het meest interesseert en deel te nemen aan de daaropvolgende discussie. Op het einde van de congresdag zal o.l.v. Prof.Dr.W. Goddijn een forumdiscussie worden gehouden, waarbij een aantal wetenschapsjournalisten, of journalisten die zich met levensbeschouwelijke vragen bezig houden, worden bevraagd omtrent de wijze waarop zij met deze materie omgaan. Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot het secretariaat van de Radboudstichting, Postbus 37, 5260 A A Vught. Telefoon 073-579017.

'SAMENWERKINGSVERBAND NESKO-NSK V A N START' Het Nederlands Studenten Kamerorkest (NESKO) en het Nederlands Studenten Kamerkoor (NKS) zijn twee amateur-ensembles die tot nu toe onafhankelijk van elkaar jaarlijks een tournee organiseren. De gezelschappen worden elk jaar opnieuw samengesteld en bestaan voornamelijk uit HBO- en WO-studenten. Daar beide ensembles (noodgedwongen) geen wekelijkse repetities kennen, wordt in een korte, maar zéér intensieve periode een programma ingestudeerd o.l.v. de dirigenten. Voor het NESKO is dit Daan Admiraal, terwijl het NSK onder leiding staat van Cees Rotteveel.

In april 1987 zullen de twee gezelschappen voor het eerst, en waarschijnlijk eenmalig met elkaar samenwerken in de vorm van een gezamenlijke tournee tijdens welke (deels) hedendaagse muziek ten gehore zal Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan.worden gebracht. De organisatoriDe matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leestekensche voorbereidingen voor dit evenement zijn reeds enkele maanden geleof spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. den gestart.

Betaald matseren

Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

Daar er weinig werken voor kamerkoor en kamerorkest bestaan, zal het samenwerkingsproject NESKO-NSK tevens een bijdrage leveren aan uitbreiding van dit repertoire. Compositie-opdrachten zijn verstrekt aan Joep Straesser en Huub Kerstens, die deze opdrachten inmiddels hebben aangenomen. Van 23 april t / m 29 april zullen 7 concerten worden gegeven, verspreid over het hele land. De winst na afloop zal, zoals elk jaar, ten goede komen aan het UAF (Fonds voor vluchtelingenstudenten). Nadere informatie over audities, plaatsen en data van de optredens zal regelmatig worden verstrekt. Inlichtingen verder bij: Anneke Aalbers 010-4650529 (voorzitter) en Ineke v. Beelen 053-311890 (perschef). KLUWER'S POST S C R I P T U M 1987

Naam:

In het kader van Kluwer's Post Scriptum wordt jaarlijks een prijs uitgereikt aan een student(e) of afgestudeerde

Adres: (Tel.:

)

Machines worden doorgaans ontworpen om ze te gebruiken en niet zozeer om er naar te kijken, laat staan om ze te 'lezen'. Men leest wel de meters die op de machines zijn aangebracht, maar dat is wat anders dan lezen in de zin van een boek lezen. En kijken we naar machines, dan hebben we niet zozeer de machines zelf op het oog, maar hun bewegingen. Om bewegingen te kunnen bekijken, beschrijven, 'lezen' en in beeld te brengen, ontwerpen we opnieuw... 'machines', en wij noemen wat die machines (apparaten en toestellen) dan doen fono- en fotografie. Machines lezen dus machines. Hiervan doen ze ons verslag in b e e l d e n , welke niets anders zijn dan m e t a f o ren.

Univers

als beloning voor een werkstuk of scriptie. Prijs De prijs, die bestaat uit een bedrag van f 10.000, — , heeft tot doel de winnaar of winnares de mogelijkheid te bieden zich verder te ontplooien op rechtswetenschappelijk gebied door middel van een studiebeurs, studiereis of anderszins. Uitnodiging Ook dit jaar worden studenten en afgestudeerden uitgenodigd om hun scripties of werkstukken in te zenden aan de jury van Kluwer's Post Scriptum. Inzending voor Kluwer's Post Script u m 1987 dient te geschieden voor 1 november 1986. Voor beoordeling komen in aanmerking docotoraalscripties, werkstukken of andere daarmee te vergelijken wetenschappelijke publicaties, zoals bijvoorbeeld tijdschriftartikelen, over een onderwerp op het terrein van de rechtswetenschappen in brede zin. Hoe meedoen? Deelname staat open voor hen, die zich in de periode van 1 november 1985 tot 1 november 1986, in de afstudeerfase bevinden of bevonden, tevens in die periode zijn/waren ingeschreven aan een universiteit of instelling van hoger beroepsonderwijs en daarnaast in genoemde periode de leeftijd van 30 jaar nog niet hebben bereikt. Groepsdeelname behoort eveneens tot de mogelijkheden. Werkstukken dienen na 1 september 1985 voltooid te zijn en in drievoud te worden ingezonden. Adres voor inzending Secretariaat van de jury Kluwer's Post Scriptum, Prinsessegracht 2 1 , 2514 AP 's-Gravenhage. Het reglement van deelname van Kluwer's Post Scriptum en een inschrijvingsbrief kunnen verkregen worden bij: Kluwer Groep rechtswetenschappen bv, mevr.mr. S.C. Verburg, Postbus 23, 7400 GA Deventer, telefoon 05700-91116 (doorkiesnummer).

SEPTEMBER DONDERDAG 4 SEPTEMBER U n i v e r s i t e i t , 13.30 uur, AZ-7: Lezing 'De Mechanisering van het Wereldbeeld' door Prof. Dr. Cees Bertels. Stud. Gen. cyclus De mens is een machine. Olof, 22.00 uur: Ben in beeld feest. S c h o u w b u r g , 20.00 uur: Filmhuis: 'La fiancee du pirate' van Nelly Kaplan ( t / m 9-9). S c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'Himatsuri' van Mitsuo Yanagimachi ( t / m 10-9). VRIJDAG 5 SEPTEMBER N o o r d e r l i g t , 21.30 uur: 'The African Sound' met Youssou N'dour et Ie Super Etoiles de Dakar'. ZATERDAG 6 SEPTEMBER N o o r d e r l i g t , 22.00 uur: Openingsfeest met 'The Soul Survivors', een grootse soul revue en 'Bonga', Afrikaanse muziek uit Angola. ZONDAG 7 SEPTEMBER Egelantier, 16.00 uur: 'Loos', optreden Haagse Funk-jazz formatie rondom trombonist Bart van Lier. O l o f , 21.00 uur: Film: 'Raiders of the lost ark'. S c h o u w b u r g , 12.30 uur: Open huis. M A A N D A G 8 SEPTEMBER O l o f , 21.00 uur: Toneelgroep 'Masin' speelt 'Les Justes' van Camus. DINSDAG 9 SEPTEMBER V i d a r , 14.00 uur: Open roeimiddagen ( t / m 11 sept.) U n i v e r s i t e i t , 12.30 uur, portrettenzaal: 'Natuurwetenschappelijke Metaforen in Goethes Dichtkunst' door Boudewijn Büch. Stud.Gen. cyclus De Mens is een Machine. U n i v e r s i t e i t , 19.30 uur, PZ-12: Lezing door Drs. P. Demant over 'Israël: Verleden, Heden en Perspectieven'. Org. Vite. Olof, 21.00 uur: E.D.E.L. Bruin café. WOENSDAG 10 SEPTEMBER O l o f , 20.00 uur: Drs. P. S c h o u w b u r g , 19.30 uur: Filmhuis: 'Ludwig, Requiem für einen jungfraulichen König' van Hans Jürgen Syberberg. DONDERDAG 11 SEPTEMBER U n i v e r s i t e i t , 13.30 uur, AZ-7: Lezing 'De Kunst van het Machine lezen' door Dick Raaymakers. Stud. Gen.cyclus De Mens is een Machine. O l o f , 22.00 uur: 'Centerfold'. S c h o u w b u r g , 21.00 uur: Wagenings gezelschap speelt 'De ziekte die jeugd heet' naar Ferdinand Bruckner in een regie van Paul Rottger, t / m 12-9. S c h o u w b u r g , 19.30 uur. Filmhuis: 'De mens uit marmer' van Andrzej Wajda ( t / m 13-9). S c h o u w b u r g , 22.15 uur: Filmhuis: 'Salo of de 120 dagen van Sodom' van Pasolini ( t / m 17-9). VRIJDAG 12 SEPTEMBER N o o r d e r l i g t , 21.30 uur: 'The Nits' en M A M , een dubbelkonsert. U n i v e r s i t e i t , 14.15 uur, aula: Promotie Drs. M. de Winter. Promotoren: Prof.Dr. H.F.M. Peetersen Prof. Dr. J . D . Ingleby. Titel proefschrift: 'Het voorspelbare kind. Vroegtijdige Onderkenning van Ontwikkelingsstoornissen (V.T.O.) in wetenschappelijk en sociaal-historisch perspectief'.

5 september 1986

ACHTERKLAP Afwijkende apparatuurkeuze wekt wrevel van de universiteitsraad Nauwelijks is de rool< van de computeraffaire bij de Letterenfaculteit opgetrokken, of er dient zich een nieuwe affaire aan. Het College van Bestuur van de Katholieke Universiteit Brabant (KUB) heeft de economische faculteit midden in de vakantie toestemming gegeven voor de aanschaf van een kleine kwart miljoen gulden aan computerapparatuur van het merk Hewlett Packard. De apparatuur is bestemd voor de per 1 september aangestelde hoogleraar informatica, prof. Meersman. Tijdens de eerste vergadering na het zomerreces wijdde de universiteitsraad een kort maar fel interpellatiedebatje aan deze kwestie. De Letterenfaculteit moest enkele maanden geleden een tiental gestalde computers van het merk Herma weer de deur uit doen, omdat dit merk afwijkt van van de aan de KUB geldende standaardmerken IBM en Olivetti. Overigens haalde de faculteit wat later via een zijdeur een aantal Hermacomputers binnen. Voor de economische faculteit gaan er blijkbaar andere deuren open. Op 25 juli schrijft het college aan de economische faculteit dat zij 'voor dit specifieke geval' accoord gaat 'met afwijkende apparatuurkeuze ten opzichte van het automatiseringsbeleidsplan'. Het college aanvaard 'in dit uitzonderlijk geval ook dat de offerte reeds geheel is uitonderhandeld zonder dat het Rekencentrum daar ook bij is betrokken'.

De universiteitsraad van 28 augustus had geen goed woord over voor de handel en wandel omtrent de aanschaf van de afwijkende computerapparatuur. Het college werd flink de oren gewassen. Jan Boelhouwer van de Partij Links van het Midden: 'De suggestie wordt gewekt alsof alle faculteiten gelijk zijn maar dat sommige gelijker zijn dan andere.' Zijn fractie ziet er een 'handig foefje' in van de economische faculteit om naast de hoogleraar informatica ook nog de nodige apparatuur in de wacht te slepen. Ingeborg Cuppers van de fractie Vinger in de Pap vindt het 'een zeer merkwaardige zaak' dat de apparatuur is besteld buiten het Rekencentrum en de universiteitsraad om.

ï^eï PHAECWKLAERTDT Paul Gerlach zegt namens het Onafhankelijk Appèl het 'buitengewoon te betreuren' dat het college 'willens en wetens afwijkt van het door de raad vastgestelde beleid'. Christa Thoolen van Breed Front: 'Met dit besluit wordt de raad voor gek gezet. We hebben maanden, zelfs jaren gediscussieerd over het automatiseringsbeleidsplan. Uiteindelijk zijn we tot overeenstemming gekomen en zeer korte tijd daarna worden we geconfronteerd met

dit besluit.' Ook Nico van Eijk van de Progressieve Studenten Fractie vindt dat de universiteitsraad 'volledig in zijn hemd is gezet'. 'De opmerkingen waren duidelijk niet mis', constateert het collegelid Lambert Schellekens. Hij legt uit dat de manoeuvre gezien moet worden tegen het licht van de poging om een goede hoogleraar informatica binnen te halen in de persoon van prof. Meersman. Het college was niet onverdeeld gelukkig met de keuze van de Hewlett Packard-apparatuur, maar heeft er toch de handtekening onder gezet. Hij ontkent ten stelligste dat de nieuwe hoogleraar belangen heeft bij de computerfirma. Het is 'volstrekt gebruikelijk', aldus het collegelid, dat er gesprekken gevoerd worden 'over de mogelijkheid dat professor Meersman onderzoek gaat doen ten behoeve van Hewlett Packard'. De keuze voor dit merk heeft hier niets mee te maken. 'Wij komen tot de conclusie,' zegt hij,'dat de inhoud van onze beslissing op zichzelf zorgvuldig is, echter naar uw raad toe is het niet zorgvuldig geweest. De raad krijgt alsnog de kans zich er over uit te spreken. Het college zal met een 'goed en gedocumenteerd' verhaal komen. 'Dan heeft u natuurlijk de keuze tussen ja of nee', houdt hij de raad voor maar voegt daar aan toe: 'Wij zouden heel nadrukkelijk conclusies moeten of kunnen trekken als u een dergelijke beslissing zou afwijzen.' De zaak staat op de agenda van de volgende vergadering van de universiteitsraad. G.R.

LAZARUS, het verhaal van een wederopstanding

LEKKENDE KRANEN

Zonder schroom De zitting die het academisch jaar in een goedgevulde aula van de KUB op 1 september opende, was heel mooi. Iedereen deed zijn uiterste best om aardig te zijn. Ik moet toegeven, de schijn werd goed hoog gehouden. Onze Dries, die niets beseffend nog een bij-voorbaat-tot-mislukken-gedoemde poging deed om de dag tot een feestdag uit te roepen, gaf met zijn gedrag aan dat de sessie allesbehalve een feest was. Men kan eerder spreken van een navrante vertoning. In 't Veld, de directeur generaal himself, hield een braaf pleidooi over een beweeglijk universiteitsbestuur alsof er niets aan de hand is. Op het einde van zijn betoog wenste hij ons allen een vermeerdering van ons talent toe 'zonder schroom'. Tegenover een knikkende zaal vol mensen waarvan een aantal straks van diezelfde directeur generaal wellicht te horen krijgt dat van hun talent geen gebruik meer gemaakt zal

i-J^

/ ^

Daantje hoopte vurig dat het regenen ging. De smerige zon met haar wolken tentakels zonk nu eindelijk weg, maar met het verdwijnen van het licht verdween niet de hitte. Een dreinende heügheid had de hele dag omsloten als een op hol geslagen electrische deken. Het was buitennissig benauwd en Daantje verkeerde reeds vanaf het laatste ochtenduur in twijfels of het nu buiten koeler was dan binnen, of )uist andersom. Het was volkomen windstil en nergens viel verse, frisse lucht te mhderen. Zijn huid voelde klam, zijn shirt en korte broek kleefden aan zijn lichaam en als hl) zijn benen van elkaar deed was het net of hij een pleister van zijn vlees aftrok Uok het geluid was nagenoeg hetzelfde, als je héél goed luisterde Daantje was, m tegenstelling tot wat het suffix zou doen vermoeden, een behoorlijk lange jongen die boven de meeste leraren van het atheneum een kop had uitgestoken. Een grote kop met een smalle, bemge neus, twee dunne, strakke lippen, twee bruine ogen en twee oren die verborgen gingen onder bruin, krullerig haar. Daantjes huid werd geteisterd doorhardnekkige acné. 'Dat zijn geen jeugdpuistjes!' verklaarde Daantje heftig wanneer men het euvel stomwee verbond aan zi,n jeugdige leeftijd. 'De huidspecialist zei dat het met mijn bloedsamenstel ung had te maken... en mogelijk ook met stress!' De specialist gaf Daantje een recept voor een zalfje dat salicyl resorcine heette Hij prentte de naam van het medicament in zijn geheugen en voegde 'stress' toe aan zijn verweer tegen mensen die hem van een jeugdig huidprobleempje beschuldigden Daantje was de jongste uit een gezin van vier zoons. Een erg laatkomertje dat pas negen jaar na de derde zoon werd geboren. 'Een noodlanding van de ooievaar,' grapte vader zo'n twintig keer per jaar want zijn opmerking bleek telkens weer zwanger van succes, 'de enige nog levende miskraam ' Daantjes wijsvmger draaide reeds minutenlang rond in zijn neus en de vingers van zijn andere hand speelden over de pukkeltjes op zijn kin. De open zolderraampjes, waardoor hij hoopvol de hemel aftuurde naar een onweerswolk boden een eentomg zicht op het lege huis van de pas verhuisde achterburen Al enige avonden vemeden kale, felle lampen, hamergeklop, boorgedril en nu en dan een gedaante een zekere bednjvigheid van de toekomstige bewoners, maar vanavond besteedde Daantie er helemaal geen aandacht aan. Hij zuchtte eens diep, haalde tenslotte zijn vinger uit zijn neus en bestudeerde de korrel die aan zijn nagel kleefde. De hitte broeide in zijn hoofd en soms voelde hij hoe een druppeltje zweet aan zijn oksel ontsnapte en over zijn arm kriebelend naar beneden kroop Univers

worden. Iedereen weet dat In 't Veld weet wat en waar er bezuinigd gaat worden. Alleen: de universiteiten moeten nog drie weken spartelen alvorens zij het óók mogen weten. Dat zijn nog eens gouden tijden voor de minister en zijn topambtenaren: universiteitsbes turen maken breedlachend, nederig knielend hun opwachting bij zijne Excellentie en zijn Staf om beleefd te vragen toch in Godsnaam (dat helpt) hun instelling te ontzien. Je wordt wegbezuinigd waar je bijstaat maar je moet vóóral aardig blijven. En glimlachen. Braaf glimlachen. Dat geldt ook voor de visie die de rector in zijn verhaal in verpakte bewoordingen op de KUB-gemeenschap losliet. De minister weet van snijden maar ook intern staat de KUB ten gevolge van de nieuwe WWO heel wat te wachten. 'Onze Ruud' gaf al een aardig voorproefje van wat de onwennig in de zaal zittende, en braaf glimlachende wetenschappers te wachten staat. Mocht u het allemaal nog niet gesnapt hebben, welnu, het aantal faculteiten op de KUB zal teruggebracht worden naar vier; subfaculteiten verdwijnen, studierichtingscommissies gaan vakgroepen overkoepelen en vakgroepen zullen groot en beperkt in aantal moeten zijn. Wie wat voor rol in dit geheel gaat spelen mag Joost weten. Dat een aantal zaken ondersteboven gegooid worden is wel duidelijk. Maar kom, laten we aardig blijven. Misschien bereiken we iets met glimlachen. i-i Q

door Jaap Houdijk

Het zoute vochtspoortje dat het achterliet vervluchtigde binnen enkele seconden En toen, heel zachtjes, begon Daantje te vloeken. Niet kwaad, of geïrriteerd, of met een vleugje agressie, maar juist een beetje huilerig, verdrietig. 'Dju-sakkerse-rot-takken-tering-troep...' Alles wat van die strekking in hem opkwam sprak hij langzaam uit, gesegmenteerd alsof hij een gedicht voordroeg aan een dove die het van zijn lippen las. Zijn geest bleek rijk aan een vloekwoordenschat, maar toen hij na enige tijd in herhalingen viel, moest hij constateren dat zijn gedachten nu wellicht waren leeggefoeterd Hij brabbelde nog wat van krachteloze, niet bestaande vloekjes en besloot met de naam die reeds weken door zijn hoofd walste: 'Letteke... Letteke...' En hij zag haar weer lopen over het hete zand aan de afgraving. De zon speelde over haar flink gebrumde hmd die sterk afstak bij de marine-blauwe kleur van haar bikini Als Daantje zijn ogen sloot zag hij de strikjes waarmee de twee helften van zowel het broekje als het topje werden aaneengesloten. Twee strikjes aan beide verhullingen. Twee stoffen flosjes die aUe geheimen verborgen hielden. Twee keer trekken en zij had in haar fraaie haar fantastische blootje gestaan! ' 'Zeventien jaar,' dacht Daantje licht opgewonden van haar naakte beeld in zijn warme hoofd,'maar waarom moest ze zo godvergeten kinderlijk zijn!' Soms kon hij wanhopig worden als bleek dat hij met zijn achttien jaren zoveel rijper was dan leeftijdgenoten. Letteke begreep nog niets van het leven en Daantje daarentegen stond, aan de vooravond van het studentenleven, reeds lange tijd op beide benen in de kern van het bestaan. Hij, Daantje, was volwassen! Hij, Daantje, had niets dan serieuze mtenties gehad met Letteke. Hij, Döan, had niet over haar borsten en over haar kruis gevoeld uit onbeschaamde geüheid! Hij, Daan, had haar willen betasten omdat de rijpheid zijn lichaam en geest daartoe aanspoorde. Uit liefde! Uit romantische overwegingen' 'Ik ben te jong om zo te vrijen,' zei ze. 'Ik wil me nog niet binden,' zei ze! En daar zat Daantje nu, bedroefd verlaten te wezen. Zij leek zo voortreffelijk veel op Romy Schneider. Ze was bovendien best wel aardig... Voor het raam van de achterburen verscheen voor een kort moment de gestalte van een vrouw. Volgroeid, getrouwd misschien, maar ongetwijfeld op de hoogte van de geneugten dezer wereld. Ach, werd het niet tijd dat hij zich snel onder andere volwassenen begaf... Lomig richtte hij zijn hoofd op naar de veel te heldere hemel, verstoken van enig onweersgeweld. 'Verdomme,' treurde hij,'kan er dan helemaal niets goed gaan vandaag!' 5 september 1986