Issuu

ilburgs HogescnooiDiaa - 27 septemDer 198b - jaargang -i^i^Si^-TĂŻ-"""^"--

Colleges boos op Deetman

Regeling opfrisverlof valt verkeerd De Colleges van Bestuur hebben woensdag 18 september in een brief aan de Tweede Kamer laten weten, dat ze het apert oneens zijn met de plannen van onderwijsminister W.J. Deetman inzake arbeidsduurverkorting (ADV). De Colleges willen dat Deetman zijn conceptrichtlijnen intrekt, ofwel dat hij ze zo wijzigt dat ze de autonomie van de Colleges om zelf een persooneelsbeleid uit te stippelen, niet aantasten. Gebeurt geen van beide, dan dreigen de colleges naar de rechter te stappen.

siteiten de vrijheid van de werknemers inperken, wat betreft de werktijden. Ook dat is de colleges een doorn in het oog: zij vinden dat Deetman dat zonder wettelijke grondslag voorschrijft. Een zure opmerking hebben de colleges verder nog over voor de tegenstrijdigheid van dit conflict met Deetmans voornemen om te dereguleren: 'bij de opstelling van de richtlijnen is de deregulerings-ambtenaar van het ministerie zeker even afwezig geweest', zo schrijven ze. De christelijke ambtenarenbond CFO reageerde donderdag overigens afwijzend op de actie van de colleges. De CFO verklaart de onwil van de colleges om met opfrisverlof in de nu afgesproken vorm akkoord te gaan uit vrees voor te grote invloed van werknemers; en verder vindt de CFO dat de colleges 'onbehoorlijk' reageren door nu met de rechter te dreigen, en aldus de uitvoering van ADV-afspraken te frustreren. In de ogen van de grootste ambtenarencentrale, AbvaKabo, is dat laatste risico echter niet zo groot. Abva-secretaris J.F. Bartels: 'Er is voor ons vooralsnog geen enkele reden om eraan te twijfelen dat Deetman de richtlijnen gaat uitvoeren. Er ligt een akkoord tussen bonden en minister, en het is wat vreemd dat de colleges na hun aanvankelijke instemming nu opeens moeilijk gaan doen. Maar dat recht hebben ze natuuriijk w e l . '

De kern van de bezwaren tegen Deetmans invulling van arbeidsduurverkorting richt zich op het zgn. 'opfrisverlof', oftewel de meerjarenvariant. Deetman wil ieder personeelslid de gelegenheid geven om in plaats van 38 uur, 42 uur per week te werken. De opgespaarde overwerk-uren zouden dan na enkele jaren kunnen worden opgenomen in de vorm van 'opfrisverlof', dat tot negen maanden kan duren. Een andere besteding voor de opgespaarde tijd kan zijn, na verloop van tijd korter te gaan werken, of eerder met pensioen te gaan. De colleges van bestuur vinden dat zij zett mogen bepalen hoe lang iemand werkt, en dat daarbij niet het individuele belang van de werknemer, maar het belang van de organisatie voorop moet staan. Krijgt de individuele werknemer de vrijheid die Deetman wil, dan resulteert dat in organisatorische problemen

voor de universiteiten, zo menen zij: 'er wordt dan een methode van registratie en van controle noodzakelijk die in de Rijksdienst en in het bijzonder in de academische wereld volstrekt ongebruikelijk is', schreven de Colleges al eind augustus aan de minister. Deetman echter lijkt dermate tevreden te zijn met het akkoord dat hij met de vakbonden over het opfrisverlof bereikte, dat hij daarover niet nog eens in discussie wil met de colleges. Dat bleek begin september al tijdens de vergadering van de WO-kamer, waar Deetman zei niet van zijn richtlijnen te willen afwijken. Zou Deetman opnieuw met de colleges in discussie gaan, dan moet hij ook weer langs de landelijke ambtenarenbonden. Liever dan dat te doen, schrijft hij de colleges voor dat zij met de plaatselijke bonden een akkoord dienen te bereiken. Enkel in overleg met de bonden mogen de univer-

DiĂŤsviering zonder w a n k l a n k

Studiefinanciering wordt haastwerl< De regeringspartijen willen het wetsontwerp studiefinanciering nog voor de jaarwisseling afhandelen. Daartoe hebben ze de behandelingsprocedure twee weken vervroegd. Lukt hun opzet niet, dan komt tijdige invoering van de wet in gevaar en daarmee de beloofde lastenverlichting van rond de 450 miljoen voor het bedrijfsleven, de bijdrage die de werkgevers nu nog betalen aan de af te schaffen kinderbijslag voor achttienjarigen en ouderen. Dat zelfde geldt voor de besparing van 25 miljoen die het nieuwe stelsel zou opleveren omdat minder geld aan kinderen van uitkeringstrekkers en minima betaald hoeft te worden. De haast van CDA en W D is bij de oppositie niet best gevallen. PvdA-woordvoerder Jacques Wallage spreekt van 'jagen', waardoor de oppositie onvoldoende tijd krijgt om reakties van studenten, decanen en andere groepen uit de samenleving te verzamelen en te verwerken. 'Dit zal zijn schaduw werpen op de behandeling.'

De dies '85 verliep zonder problemen, werd druk bezocht door naar schatting 2200 bezoekers en was traditioneel gezellig. Zie voor een verslag pagina 6.

De haast getuigt bovendien, zeggen andere woordvoerders van de oppositie, van een onverantwoord optimisme. Zelfs als links het de minister niet te lastig maakt moet de besluitvorming nog zoveel fases passeren, dat de Tweede Kamer pas half december een oordeel kan vellen. Waarna de Eerste Kamer nog zijn fiat moet geven.

E.H./UP

Verschijnt de wet daarna tegen alle verwachtingen in al in januari in het Staatsblad, dan nog is met het drukken van nieuwe formulieren en het organiseren van de vooriichting over het allesbehalve eenvoudige stelsel zoveel tijd gemoeid, dat ofwel de Dienst Rijksstudietoelagen in Groningen ofwel de studenten die straks met staatssteun studeren de dupe zijn.

Minder hoogleraren en meer hoofddocenten is de boodschap van de jongste nota Formatieontwikkeling. Internationaal Job Consultants belooft studenten veel, maar heeft voohopig weinig in huis. Een vergunning voor arbeidsbemiddeling ontbreekt in elk geval. De eerste colleges zijn een bezoeking voor menig jong docent. Het ORC organiseert docententrainingen. Parti pris IS Frans voor partij gekozen. THB vraagt u naar uw mening over actuele zaken. Deze week: de kruisraketten.

L.T./UP

Deetman: geen extra miljard voor informatica De overheid heeft wel waardering, maar geen geld voor het ambitieuze informaticastimuleringsplan dat de werkgroep Samenwerkende Universitaire Rekencentra vorige week presenteerde. 'Samenwerken, reken maar' is een goed plan, telegrafeerde minister Deetman direkt na de aanbieding vanuit de Verenigde Staten Waar hij op dit moment de onderwijsautomatisering bestudeert. 'Het verdient diepgaande bestudering, maar een budgetverhoging van 1 miljard is uitgesloten.' Dat miljard denkt de werkgroep onder leiding van het Utrechtse collegelid Dr Hans Rosenberg nodig te hebben voor onder andere een landelijk computernet-

werk waarvan ook het bedrijfsleven en de grote technische instellingen gebruik kunnen maken. Het zou bovenop de 850 miljoen gulden moeten komen die nu reeds voor de informaticastimulering in het hoger onderwijs is uitgetrokken. De werkgroep had overigens het geld niet rechtstreeks aan het ministerie gevraagd, maar, in de woorden van Rosenberg, als 'strategisch advies' meegegeven aan de instellingen en het departement van Onderwijs en Wetenschappen. Het ministerie trekt zich nu terug. De instellingen moeten, vindt Deetman, eerst maar in hun eigen budgetten naar geld zoeken. L.T./UP

RECENSIE

COLOFON INGEZONDEN

Debating Club Wie zijn Frans S.P. van Buchem, W . ' Wouter Plomp, Boudewijn Ph. van Milligen en Mirjam S. van Strij de Regt? Dat zijn in volgorde van opkomst: de praeses, ab-actis, quaestor en assessor-publiciteit van de symposium-vergadering van De Algemene Debating Club 'Forsete Wara', deel uitmakend van de studentenvereniging Unitas Studiosorum RhenoTraiectina. Vindt u dit ouderwets klinken? Mooi zo: we zijn dan weer terug op de universiteit zoals deze jarenlang gefunctioneerd heeft. Want tenslotte is de universiteit een instelling waar je niet alleen een vak leert, maar ook iets behoort te doen aan ontspanning, algemene vorming en vermaak. De genoemde Algemene Debating Club uit Utrecht vierde in 1984 het 21e lustrum. Ter gelegenheid daarvan werd een symposium georganiseerd over 'De macht van het Nieuwe'. Bij dit onderwerp hoorde ook nog een ondertitel: 'Avant-garde in de Lage Landen tussen 1584-1984'. Een oude Club die lezingen laat houden over Avant-garde: zo ging dat vroeger op de universiteit! De lezingen staan thans gebundeld in een aardig boekje: 'De paradoxen van de vernieuwing: het nieuwe als macht, mythe en cliché'. De jaartallenreeks 1584-1984 is wijselijk weggelaten uit de titel en de ondertitel van het boek, want bijna niemand heeft iets over die vier eeuwen avant-garde gezegd. Ook de La-

reaKtiohai, "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers wordefTgeplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Informatica Voor een goed begrip zijn de volgende aanvullingen op mijn ingezonden stuk In het vorige THB nodig: 1. De kop boven het stuk is niet door mij bedacht. Zelf had ik er bovenge-

MATSERTJES

ge Landen werden weggemoffeld: één van de inleiders uit het symposium hield een verhandeling over de reactie van een Duitse schrijver op een in Frankrijk ontstaan muziekstuk van een Russische componist; het bleek onmogelijk om daar ook nog eens Nederland en België in te persen. Dat is nog eens vernieuwing: Frans, Wouter, Boudewijn en Mirjam geven jou een onderwerp op - en dan maak je een verhaal over een heel ander onderwerp. Het past prachtig in het beeld van de oude universiteit: wie eenmaal een leeropdracht aanvaard had, mocht zelf weten waarover hij vervolgens college gaf.

In dit boekje schrijven vier professoren en één gewone doctor iets over het wijdse onderwerp 'vernieuwing'. De auteurs brengen allemaal 'iets' over vernieuwing ter sprake, maar verder hebben de stukken niets met elkaar gemeen. Het is, kortom, een gevarieerde bundel. H.W. von der Dunk laat in een inleidend hoofdstuk zien dat de begrippen 'nieuw' en 'oud' sterk met elkaar samenhangen: hij geeft mooie voorbeelden uit de geschiedenis. Daarna volgt een beschouzet: 'Vele redenen om nee te zeggen tegen informatlca-universiteit'. Mijn stukje was een reactie op het artikel 'Zuidelijk cluster aast op informatica-universiteit' In het voor-vorige THB. 2. De volgende zin is niet correct: 'De informatievakken vormen evenwel minder dan tien procent van het curriculum van BIK'. 'Informatie' moet natuurlijk 'informatica' zijn. Nauwkeuriger zou echter zijn: 'De Aremlnformaticavakken vormen minder dan tien procent...'. Er is veel voor te zeggen om het begrip Informatica, althans bij een beroepsgerichte opleiding, ruimer te definiëren. Het vak informatiesystemen kan men dan hiertoe rekenen. Hetzelfde geldt voor enkele modulen uit het aanbod van keuzevakken. Afhanke-

(ingezonden mededeling)

Wij zijn niet de grootste!! Wij hebben Wij hebben bediening Wij leveren Wij hebben

lijk van de accenten die de student wil aanbrengen komt men dan, na enig cijferwerk, tot minimaal 17 V4 en maximaal 35 procent informatica in de BIK-opleiding. Ook op grond van deze gegevens kan men niet beweren dat 'Tilburg het heeft'. Er lopen slechts enkele echïe informatici, nogal versnipperd, rond op de hogeschool en het zal nog een toer worden die te houden. Rammelen met de geldbuidel werkt alleen maar averechts. Dat is de kern van wat ik te zeggen had. Kees Mijderwijk

Nederlandse boeken binnen 3 werkdagen een uitstekende sortering schrijfwaren

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

TYPEWERK: Voor het uittypen van scripties e.d. Bel: 013-422355. P.n.o.t.k.

Loopt U bij ons eens binnen en ervaar het zelf.

TYPEWERK: Typiste zoekt werk!! Voor nadere mformatie bellen: 013-355131, vragen naar Miriam

BOEK- EN KANTOORBOEKHANDEL KANTOORMACHINEHANDEL ( Westermarkt 28a - Tel. 013 - 671586 Ook uw randllteratuur en gewoon een gezellig boek.

Zomer-menu-festijn Naast onze a la carte gerechten, een keuze uit

3 culinaire M E N U ' S die u zeker zullen bevallen Couvertprijs

J 45,-, ƒ 62,50, ƒ 89,00 Voor nadere informatie en/ot reservering

Restaurant

„Den Schout" Oranjestraat 4 Tilburg-centrum (tussen Paleisnnq en Emmastraat) Tel 013 434512 6/4394 Donderdags rustdag

fBKÊr

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsnlan, gerard ruiten, monique van blijswijk, hugo backx, astrid tates, claartje van der grinten, hans de brouwer, angela jans, michel knapen samenstelling redaktiaraad prof mr p van seters (voorzitter) dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, h van kleef, drs c p m broekhof

sertj e

THEATERWERK: Het Farcetheaterkollektief zoekt leden/medewerkers voor diverse werkzaamheden zoals: licht, geluid, publiciteit, vormgeving, presentatie, aankleding theater, programmering. Voel je je betrokken bij theater bel dan: 013-671184, Dick Witte.

wel Uw studieboeken op voorraad wel een zeer grote service en een persoonlijke

Tilburgs Hogeschoolblad

wing van E.M. Mulder over het eerder genoemde muziekstuk: in deze beschouwing wordt Adorno's reactie besproken op een stuk van Stravinsky. In de derde bijdrage bespreekt A.C. Zijderveld vernieuwing als mythe. Vervolgens behandelt S.J. Doorman de vraag: Bestaat vooruitgang wel in wetenschap, niet in kunst? J. Sperna Weiland behandelt hierna een onderwerp dat sterk tijdsgebonden is: hij schreef een beschouwing over de recente taakverdeling en vernieuwing aan de Nederlandse universiteiten en hogescholen. En in het laatste hoofdstuk uit de bundel haalt A.F.W. Klukhuhn de zweep over de moderne wetenschap, die zijns inziens vervangen moet worden door een postmoderne wetenschap. Zo'n bundel is een allegaartje. Maar in -de meeste stukken staan ook mooie observaties, zinnige opmerkingen en prikkelende meningen. In dat opzicht biedt de bundel een ouderwetse verzameling lezingen, in de goede zin van het woord. Vaak kreeg ik tijdens het lezen de neiging om mijn vinger op te steken, om te vragen of ik een vraag mocht stellen. Zo hoort het ook als je de vergaderingen bijwoont van een weliswaar algemene, maar toch traditioneel universitaire Debating Club. Bestaan dergelijke genootschappen ook in Tilburg? Waarom horen we daar dan zo weinig van? Karel Soudijn E.M. Mulder e.a.. De paradoxen van de vernieuwing: het nieuwe als macht, mythe en cliché. Uitgeverij Markant, Nijmegen, 1985. Prijs: ƒ 18,75.

TE KOOP: Boeken voor 2de jaars BIK-studenten. O.a. Computers and profits, / 80,—; leerboek infosystemen, / 95,—; Pascal/Koffman, / 45,—; Hartman/Het ontwerpen, ƒ 40,—; Horowitz and Sahni, / 60,—; Geveart/Juridische preventie, ƒ 40,— e.v.a. Tel. 04752-1338.

afd

officiöie mededelingen pers en voorlichting h n j waiter B 203. cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder

kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilbury, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto nen siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), t h berichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastricht) uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen)

druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met hogeschoolleden ƒ 15,-,,perjaarganq.^^jj

Formatie-ontwikkeling

Minder hoogleraren, meer hoofddocenten De hogeschoolraadsvergadering van 3 oktober a.s. zal voor een groot gedeelte gewijd zijn aan de formatie(personeels)omvang op de hogeschool. Op de agenda van de raad staan de bijstelling van de Nota Formatie-ontwikkeling, de vaststelling van de formatieplannen van de juridische en economische faculteit, het formatieplan van de diensten en een notitie over de hooglerarenomvang op de hogeschool. Verder zal de raad de nieuwe opzet van het filosofie onderwijsen onderzoek op de KHT bespreken. Die opzet heeft ook consequenties voor de formatie-omvang van de faculteiten. Met de vaststelling van al deze plannen begint op de hogeschool de nieuwe wijze van financiering door het ministerie definitief vaste voet aan de grond te krijgen. Dat zal vooral gevolgen hebben voor de opbouw van het wetenschappelijk personeel. Het aantal hoogleraren zal de komende 10 jaar op de hogeschool van ongeveer 80 terug moeten naar 63. Vooral op de economische, sociologische en psychologische faculteit zal dat niet zo'n gemakkelijke operatie worden. Zij zijn op de hogeschool de zogenaamde 'krimpfaculteiten'. Daarentegen zal het aantal wetenschappelijke hoofdmedewerkers, die per 1 januari 1986 universitaire hoofddocenten (UHD's) gaan heten, de komende 10 jaar mogen stijgen van 55 naar 94. De minister geeft jaarlijks aan de hogeschool een som geld. De hoogte daarvan wordt bepaald door het aantal studenten dat op de KHT ingeschreven staat. Op basis daarvan stelt de minister vast hoeveel hoogleraren en universitaire hoofddocenten op de hogeschool aangesteld mogen worden. Op de lange termijn (1995) moet de KHT toewerken naar 63 hoogleraren en 94 UHD's. De verdeling van het aantal hoogleraren en UHD's over de faculteiten wordt door het centrale bestuur van de hogeschool bepaald: College van Bestuur en hogeschoolraad. Zo is vorig jaar berekend dat de economische faculteit op de lange termijn 16,9 hooglerarenplaatsen mag invullen. Momenteel hebben de economen 33,2 hoogleraren. Zij moeten in 10 jaar de helft van hun hooglerarenbestand inleveren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de economische faculteit nogal wat moeite heeft gehad met het opstellen van hun eigen formatieplan. Ook het aantal UHD's dat een faculteit mag hebben wordt door het centrale bestuur van de hogeschool vastgesteld. De personeelsverdeling die het bestuur op centraal niveau aangeeft voor de faculteiten en de diensten is aangeduid in de Nota Formatie-ontwikkeling die elk

De gevolgen van de bezuiningsoperatie TVC en het nieuwe rangen- en financieringsmodel die minister Deetman sinds een aantal jaren op de universiteiten en hogescholen toepast, beginnen ook in Tilburg zichtbaar te worden. Dat blijkt uit de nieuwe Nota Formatie-ontwikkeling: het aantal hoogleraren zal terug moeten, de vervanging van wetenschappelijke medewerkers door universitaire docenten en hoofddocenten begint op 7 januari 1986 en de inkrimping van de diensten zal de komende jaren (netto) beperkt blijven tot 10 plaatsen. jaar opnieuw vastgesteld wordt. Vorig jaar zijn in de Nota Formatie-ontwikkeling de kaders aangegeven waarmee de faculteiten en de diensten het afgelopen jaar hun formatieplannen hebben opgesteld. Mede daardoor is aan de meeste uitgangspunten van de vorige nota vastgehouden. Met de r e c e n t tendens dat het aantal nieuwe economie-studenten groter is dan verwacht en het aantal eerstejaars juristen tegenvalt, is wel enigszins rekening gehouden. Aan de hand van de overkoepelende Nota Formatieontwikkeling stellen dus de faculteiten en de diensten hun eigen Formatieplan op waarin ze aangeven waar de toegewezen plaatsen terecht komen. In de komende vergadering behandelt de hogeschoolraad de formatieplannen van de economische en de juridische faculteit en het formatieplan van de diensten. Met name de hooglerarenformatie bij de economen baart problemen. Zoals gezegd moeten de economen hun aantal

hoogleraren de komende 10 jaar van 33 terugbrengen tot 17. Hun eigĂŤti-formatieplan geeft dat ook aan: op de lange termijn zullen er 14 leerstoelen moeten afvloeien. Het CvB zegt in een reactie op het plan van de economen, te twijfelen aan de haalbaarheid ervan. De eerstkomende jaren zullen de economen hun toegestane aantal hoogleraren ruimschoots blijven overschrijden. Dit komt omdat de economen hun afvloeiing grotensdeels door pensionering van hoogleraren willen verwezenlijken. Vooralsnog gaat het CvB accoord met het plan omdat de faculteit in ieder geval voor de lange termijn zegt binnen de kaders te kunnen blijven. Het formatieplan van de juristen voldoet beter aan de gestelde randvoorwaarden. Ook op korte termijn voldoen de juristen aan de gestelde aantallen. Dit omdat de juristen niet ver af zitten van hun toegestane aantal hoogleraren (15,6). Momenteel heeft de juridische faculteit 17,7 leerstoelen. Deze overschrijding heeft

CvB wil 'constructieve discussie' over studentenvoorzieningen In een notitie aan de hogeschoolraad deelt het CvB mee er voor te kiezen in VSNU-verband met de minister in overleg te treden over de nota studentenvoorzieningen. Hiermee volgt het CvB het pre-advies van de VS NU en geeft het geen gehoor aan het advies van de Studentenadviescommissie (SAC) van de VSNU. De SAC had voorgesteld de notitie van Deetman zonder meer 'van de hand te wijzen'. Afgelopen zomer kwam minister Deetman met een notitie omtrent de toekomst van de studentenvoorzieningen. De minister wil alle voorzieningen die niet direct op de studie betrekking hebben afbouwen. Hij heeft met name de sport, cultuur, gezondheid en welzijnsTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

voorzieningen op het oog. Verder bepleit Deetman een structurele overheveling van 5 miljoen gulden van het studentenvoorzieningenbudget voor het W O naar het budget van het HBO. De VSNU is in zijn pre-advies zeer negatief over de notitie. Desondanks wil men op basis van de nota met de minister over de problematiek praten. Het Tilburgse CvB kiest tevens voor deze 'constructieve discussie' omdat 'het nu van de hand wijzen van de notitie de onduidelijkheid en onzekerheid voor de lange termijn omtrent de studentenvoorzieningen doen voortbestaan'. Het CvB vreest dat het afwijzen van de notitie zou betekenen dat de instellingen bij de verdere vormgeving van het beleid buiten-

spel gezet worden en dat, aldus het College, 'op een moment dat - naar ons in elk geval voorkomt - het politieke klimaat wel zo is, dat de discussie toch gevoerd zal worden'. Op een aantal punten wil het CvB het pre-advies van de VSNU aanscherpen. Het wil, in navolging van de Tilburgse nota Actuele Vraagstukken van Studentenbeleid, alleen de recreatieve en niet de competitiesport in bescherming nemen. Verder wil het College een lans breken voor de samenwerking met het HBO. Het CvB heeft het vermoeden dat de overige instellingen niet zo staan te trappelen met het HBO te integreren. Het College vindt dan ook dat de VSNU

geen financiĂŤle consequenties omdat slechts 14 leerstoelen ook echt bezet zijn. De juristen kampen al een hele tijd met een groot vacature-bestand. Het formatieplan van de Juridische faculteit voorziet in 14,7 leerstoelen. Dat is een stoel minder dan in de Nota Formatie-ontwikkeling stond aangegeven. Dat heeft te maken met de nieuwe opzet van het filosofie-onderwijs en onderzoek op de hogeschool. Ook daarover behandelt de hogeschoolraad in zijn oktober-vergadering een notitie. De minister heeft voor het filosofie-onderwijs en -onderzoek een aparte regeling getroffen. De hoogte van de som geld die het ministerie voor filosofie uittrekt is, in tegenstelling tot andere studierichtingen, niet geheel afhankelijk gemaakt van het aantal studenten. Tot nu toe werd op de hogeschool de filosofie organisatorisch bij de faculteiten ondergebracht: iedere faculteit heeft zijn eigen vakgroep wijsbegeerte met dito hoogleraar. Het CvB wil nu de filosofie-vakgroepen bij de faculteiten opheffen en deze onderbrengen bij de Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte (CIF). De faculteiten moeten dan voor hun wijsbegeerte-programma voortaan een beroep doen op de dienstverlening van de CIF. Dit betekent dat de filosofie-plaatsen op de faculteiten verdwijnen en dus ook de leerstoelen wijsbegeerte. Voor de juridische faculteit houdt dit in dat hun hooglerarenformatie-omvang met een plaats wordt verminderd, nl. de leerstoel rechtsfilosofie. Bij de economen is dat daarentegen niet het geval: ook bij hen verdwijnt de leerstoel wijsbegeerte naar de CIF maar dat leidt niet tot vermindering van hun hoogleraren-omvang. Hierdoor ontstaat de vraag wie de leerstoel wijsbegeerte die uit de economische faculteit naar de CIF gaat, zal betalen. De economische faculteit levert daarvoor geen gelden in. Omdat de economen toch al zo moeilijk zitten met het terugbrengen van hun hooglerarenaantallen heeft het CvB toegezegd deze kosten ten laste te laten komen van het centrale budget. Dit lijkt in strijd te zijn met een eerdere afspraak die het CvB met de hogeschoolraad heeft gemaakt dat faculteiten gelijk behandeld zouden moeten. worden. De gevolgen die de bezuinigingen op de diensten zullen hebben vallen mee. De komende jaren moeten bij de diensten in totaal 10 plaatsen ingeleverd worden. Uit het formatieplan van de diensten blijkt dat het CvB die afslanking wil verwezenlijken door bepaalde vacatures die de komende jaren ontstaan niet meer op te vullen, de zogenaamde 'bezettingsstop'. Hugo Backx zich duidelijker voor die samenwerking moet uitspreken. Dit punt wordt door het CvB zo zwaarwegend gevonden, dat, mocht het pre-advies hierin niet worden bijgesteld, het op een minderheidsstandpunt in de VSNU zal aandringen. Ondanks het feit dat het CvB het niet eens is met het standpunt van de SAC, zal het College er toch voor pleiten dat de VSNU het SAC-advies aan de minister toezendt. De SAC is immers het enige forum van studenten, dat in het officiĂŤle circuit zijn mening kan laten horen, aldus het College. In de hogeschoolraadsvergadering van 3 oktober a.s. kan de raad zijn mening uitspreken over de door het CvB voorgestelde werkwijze. H.B. 27 septennber 1985

kelen zijn opgenomen - dan ook tot de conclusie dat de incidentenwetgeving onvoldoende tegemoet komt in de behoefte van het bedrijfsleven en hij pleit voor meer structurele maatregelen. Deze moeten gestalte krijgen in een herformulering van het fiscale winstbegrip en het gehele stelsel van belastingheffing van ondernemingen. M.K.

Aandacht voor Habermans

Schonis: Belastingwetgeving voor ondernemingen aan herziening toe

Promotie mr. Schonis Vrijdag 20 september promoveerde mr. H.M.N. Schonis tot doctor in de rechtsgeleerdheid op het proefschrift 'Recente ontwil<kelingen in de belastingheffing van ondernemingen'. Hendrik Schonis (42) studeerde belastingrecht aan de voormalige Rijksbelastingacademie te Rotterdam en aan de KHT. Hij vervulde tot eind 1973 diverse functies in de Rijksbelastingdienst. Van november 1973 tot eind 1980 was hij wetenschappelijk hoofdmedewerker aan de KHT en momenteel is hij Raadsheer aan de belastingkamer van het Gerechtshof van Den Bosch. Binnenkort valt zijn benoeming te verwachten van buitengewoon hoogleraar in het belastingrecht aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Als promotoren traden op prof. D. Meeles en prof. mr. Ch. Geppaart, beiden hoogleraar belastingrecht aan de Tilburgse Hogeschool. Schonis onderzocht hoe bepaalde wettelijke normen op het terrein van het belastingrecht zich verhouden tot de maatschappelijke werkelijkheid. Hij spitst deze problematiek toe op het gebied van de belastingheffing van ondernemingen.

Met name de ontwikkelingen tussen 1975 en 1985 komen aan bod. Een aantal fiscale vraagstukken waaronder de invloed van de'inflatie op de belastingheffing - die ook al in de periode 1960-1970 actueel waren, zijn door de wetgever niet adequaat afgehandeld. De onvolkomenheden die in het belastingstelsel achtergebleven zijn leidden bijvoorbeeld tot de enorme groei van het aantal B.V.'s. Deze groei kwam in feite tot stand door de onevenwichtigheid tussen Inkomstenbelasting en Vennootschapsbelasting. Het gevolg was dat misbruikverschijnselen steeds meer voorkwamen. De aanpassingsmaatregelen die in het verleden genomen zijn om de zaak bij te sturen, hebben niet allemaal het beoogde effect gehad: ze waren meestal te incidenteel van aard. Een bezwaar van dergelijke specifieke maatregelen is, dat ze nogal kwetsbaar zijn. Ze bieden vaak de mogelijkheid om niet-bedoelde voordelen te behalen. Verder zijn specifieke maatregelen behept met een na-ijl effect: ze lopen telkens achter de ontwikkelingen aan. Schonis komt in zijn dissertatie - waarin verschillende al eerder verschenen arti-

Bloot

Lang voordat de nieuwe eerstejaarsstudenten arriveren worden op aJIe faculteiten waarover een decaan is aangesteld, commissies gevormd om de jongeiui fatsoenlijk binnen te loodsen. Die commissies zorgen voor talloze introductie/eesten, een kamp, rondleidingen door de stallen en natuurlijk voorlichting over het spoorboekje. Dit jaar kwam bovendien het 'onafhankelijk blad van de subfaculteit Psychologie Scripsi' met een introductienummer en er zat meteen a\ van alles aan de knikker. De voorplaat van Scripsi vertoont een afbeelding, die eerder voor de Introductiegids fniet onafhankelijk, maar 'boordevol met waardevolle informatie', U weet welj was afgekeurd om zijn sexistisch karakter. De plaat - een meneer, met overhemd en stropdas aan, grijpt naar zijn hoofd terwijl boven hem een engel met blote borsten verschijnt - bleek nog net goed genoeg om lezers voor Scripsi te trekken. Maar bloot op milieupapier lijkt nergens naar en aan mij was de plaat dan ook niet besteed. Aan de redactie wel want die zag er een aanleiding in om de -studieadviseuse, die de plaat als fagade voor de Tilburgs Hogeschoolblad

Een 'gelegenheidsclubje' van vier hogeschoolstudenten heeft voor de komende weken een lezingencyclus en een studieries georganiseerd rond de kritische theorie van Habermas. Op 30 september geeft de filosoof F, van Doorne een inleiding in het denken van Habermas en in de loop van de weken daarop komen ook de economische, esthetische, rechtstheoretische, ethische en sociologische aspecten van Habermas' filosofie aan bod. De lezingencyclus geldt als aanloop voor een studiereis naar de universiteit van Frankfurt, van 21 tot 25 oktober. Ter plaatse zullen colleges worden gevolgd in de kritische theorie en ook staat er een 'persoonlijk onderhoud' met de meester zelve, Jürgen Habermas, op het programma. Op het secretariaat van de Cl F in gebouw R (het noodgebouw tegenover gebouw S) ligt een inschrijvingslijst klaar voor eventuele deelnemers. Een reader met begeleidende teksten is verkrijgbaar bij het KRIS.

IVO-project in Costa Rica In oktober van dit jaar start het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO) een project in de stad Heredia in Costa Rica. Voor de duur van Miee jaar, met een mogelijke verlening tot vier jaar, zal het IVO in samenwerking met de economische faculteit van de Universidad Nacional (UNA) van Costa Rica een postacademische opleiding in de econorpische politiek verzorgen. De totale kosten van het project bedragen ruim drie miljoen

gulden, waarvan de helft bekostigd wordt door het Nederlands ministerie van Ontwikkelingssamenwerking en het resterende bedrag door Costa Rica. Enkele jaren geleden ontving het IVO een verzoek hiertoe van de UNA. De aanwezige opleidingen in Costa Rica blijken geen soelaas te bieden voor de verbetering van de levensstandaard van de bevolking en het overwinnen van de economische crisis. Met name vanwege het theoretische karakter van de opleidingen aldaar. G.R.

Expositie Eindhovense we tenschapswinkels Een tentoonstelling van de zeven wetenschapswinkels van de Technische Hogeschool in Eindhoven (THE) komt naar Tilburg. Van 4 tot 30 november is deze expositie te zien in het bibliotheekfiliaal De Lyndacker in Tilburg-Noord. Met deze rondreis door Noord-Brabant willen de wetenschapswinkels van de THE hun mogelijkheden tot dienstverlening onder de aandacht brengen. De expositie bestaat uit een achttal pa'nelen onder, het motto: 'De TH Eindhoven is er ook voor U'. Hiermee wordt benadrukt dat de THE gratis advies geeft aan kennis- en kansarme groepen. Tot deze groepen worden onder meer gerekend: kleine ondernemers, milieugroeperingen en belangenverenigingen. De THE telt zeven wetenschapswinkels. De Chemiewinkel onderzoekt milieuchemische vraagstukken, de Werktuigbouwkundewinkel behandelt energieproblemen. Verder zijn er de Bouwkunde-, de Electro-, de Bedrijfs-, de Fysica en de Gezondheidszorgwinkel. De Eindhovense vyinkels werken op een heel ander terrein dan de wetenschapswinkel van de Katholieke Hogeschool in Tilburg. Op de KHT zijn de faculteiten als rechten, psychologie, sociologie en economie ondergebracht in één wetenschapswinkel. De grafische vormgeVing van de tentoonstelling is als stage-opdracht uitgevoerd door Maurice Gras, student aan de Koninklijke Academie voor Kunst ,^en Vormgeving in Den Bosch.

Introductiegids mee had helpen om zeep brengen, eens over de hekel te halen. 'Moeder de Gans', 'iron lady', 'fatsoenrakster', 'kwezel', 'meiden-moralisme', en hier en daar schijnt het zelfs blote borsten te regenen, zo deelt een zelfgekroond sexist uit de. redactie mee. Gerrit Komrij doet het beter, maar toch: sexistisch. Ooit zat ik op een Universiteit waarvan de campus werd overzien door een koperen beeld van Vrouwe fustitia, compleet met weegschaal, zwaard en blinddoek en met één ontblote borst. Op zekere morgen was van die borst alle groen afgepoetst en zo stond ze te schitteren in de zonneschijn; en dat bleef nog heel lang zo, want ze oxydeerde erg langzaam. Die ene borst was leuker dan de twee op de voorplaat van Scripsi en het was sexistisch, dat wel. Een jaar of vijf geleden werden in een voorlichtingsboekje over de KHT, onder verantwoordelijkheid van de Kommissie Academische Studievoorlichting, de wetenswaardigheden over de subfaculteit Psychologie opgesierd met drie afbeeldingen van een groot mannelijk geslachtsdeel; de regeling voor werkstudenten van de subfaculteit Sociologie werd geïllustreerd met een vertoon van damesbillen. Ludiek, moet kunnen eigenlijk, een plaatje kan veel verhelderen, toch, niet dan? Het ligt er maar aan waarover je de lezers wil voorlichten. Het boekje werd voor het verschijnen uit de omloop genomen: sexistisch dus. Provoceren eist verbeelding. Illustreren en voorlichten ook en gebrek aan verbeelding wordt met bloot niet goed gemaakt en dus weg met het bloot. Als U zich meent te moeten ergeren aan bloot, ga dan eens na hoe vaak het bloot een functie heeft als verhuller van onbenulligheid. Bloot als provocerende illustratie is niet op de eerste plaats een vorm van sexisme; het is voornamelijk verwarrend en het heeft zo ongeveer dezelfde informatiewaarde als vogelpoep in een koekoeksklok. 27 september 1985

Zonder vergunning

International Job Consultants belooft studenten veel, maar heeft voorlopig weinig in huis Afstuderen en dan? Een vraag die veel studenten en pas afgestudeerden kwelt. Een jong team van specialisten lijkt op deze vraag een afdoend antwoord te hebben gevonden. International Job Consultants is de naam van het team dat werkt onder de vleugels van Black Diamond Overseas Limited. Via keurige folders worden studenten aangespoord om voor een eenmalige bijdrage van f 250, — 'toegang te krijgen tot praktisch alle beschikbare vacatures'. Te mooi om waar te zijn. Deze vorm van arbeidsbemiddeling roept dan ook grote twijfels op, onder meer bij de Tilburgse studentendecaan Van Nahuys. 'Het systeem is in zijn eenvoud verbluffend doeltreffend, in het jaar dat een student denict af te studeren kan hij zich tegen een geringe vergoeding in laten schrijven bij International Job Consultants. Na het eenmalig verstrekken van zijn uitgebreide curriculum vitae en zijn wensenpakket worden zijn gegevens opgenomen in een databank. Vanaf dit moment neemt International Job Consultants het tijdrovende zoeken speurwerk naar een baan van de betreffende student over, hierbij speelt de databank van International Job Consultants een essentiële rol. Een functie, die overeenkomt met opleiding en persoonlijke interesse, passend binnen zijn of haar carrièreplanning. Een unieke mogelijkheid dus, om met een minimum aan compromissen binnen afzienbare tijd op adequate wijze in het arbeidsproces te worden opgenomen. ' Tot zover een persbericht van Black Diamond Limited waarbij dient aangemerl<t dat de geringe vergoeding f 250, — bedraagt; 'een investering die zeker de moeite waard is, als je het afzet tegen de besparing aan tijd en kosten die je ook bij eigen zoekacties moet maken, én het voordeel van een sneller en veel groter bereik,' aldus de folder, die ook in het voorlichtingscentrum van de KHT aan het prikbord hangt. Een sneller en veel groter bereik? Hoe doen ze het? Daarover is Black Diamond niet zo duidelijk. 'Door nauwe contacten met bedrijven en instellingen verhoogd SIC International Job Consultants de kans dat de ingeschreven student binnen ongeveer 6 maanden een aanbod heeft voor een functie', een belofte die in een persbencht lichtjes wordt afgezwakt tot: 'Door nauwe contacten met bedrijven en instellingen hoopt International Job Consultants de kans te verhogen dat...'. Lukt het ondanks deze mooie woorden niet om voor de kandidaat binnen de zes maanden een geschikte baan te vinden dan IS er nog niets aan de hand. Dan wordt er gepraat en bestaat de mogelijkheid om de inschrijving, eventueel aangepast, zonder verdere kosten te continueren. Wil je weer eenzaam en op eigen houtje een baan zoeken, dan krijg je van International Job Consultants het eerder betaalde inschrijfgeld onder inhouding van een kleine vergoeding voor administratiekosten, terug. 'l\lo cure no pay', zo besluit het persbericht. Deze afdeling van Black Diamond Overseas Limited (met hoofdkantoor op het Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

eiland Jersey), International Job Consultants bestaat uit een netwerk van 24 kantoren, 'wereldwijd' waarvan het hoofdkantoor Benelux gevestigd is in Helmond. De firma werkt aan een computerbestand, vol vacatures via 'intensieve contacten met het bedrijfsleven', via 'dagelijks informeren bij alle arbeidsbureaus' en door het naspeuren van zo'n 600 dag-, week- en maandbladen. Studentenkliënteel werft de firma aan universiteiten en HBO-instellingen door een net van 'studentenadviseurs'. Afgelopen zomer werden middels krantenadvertenties uit 600 kandidaten 60 potentiële studentenadviseurs uitgenodigd voor een instructie-seminar in Mierlo. Daarna kregen de overgebleven geïnteresseerden een overeenkomst in te vullen waaruit blijkt dat ze op freelance basis f 20,— ontvangen per gestrikte student of afgestudeerde. De firma vergeet niet aan te stippen dat de overeenkomst geen arbeidsovereenkomst is in de zin van de wet, maar verplicht de adviseurs wel tot geheimhouding 'jegens iedere derde omtrent hetgeen u door uw werkzaamheden voor ons bedrijf of op andere wijze weet of aan u bekend wordt omtrent onze onderneming en alles wat daarmee verband houdt'. Studenten welke in bestaande studentenorganisaties actief zijn genieten duidelijk de voorkeur van de firma. De studentenadviseurs worden begeleid door een rayon-manager. Volgens rayon-manager Mylanus, werkzaam op het kantoor in Helmond hebben een twaalftal studenten de overeenkomst als studentenadviseur ondertekend. Twee van deze twaalf zijn actief aan de KHT.

GEEN ERKENNING De Tilburgse studentendecaan Carel van Nahuys werd op het bestaan van International Job Consultants geattendeerd door een student die op de advertentie 'studentenadviseurs' was ingegaan. Van Nahuys: 'Deze student vroeg me om de informatie eens te bekijken. Ik ben dan gaan informeren bij Sociale Zaken en daar wist men mij te vertellen dat aan deze firma tot nu toe geen vergunning is verstrekt.' De studentendecaan vindt dat studenten die via deze folders en advertenties worden benaderd moeten weten dat deze firma geen vergunning heeft. Studenten die als 'adviseur' bij de firma in dienst treden werken op free-lance declaratie-basis, zonder een echt ar-

beidscontract. Zij worden betaald naar rato van het aantal inschrijvingen dat ze realiseren. Van Nahuys vindt dit geen stijl. 'Dit kan leiden tot merkwaardige verhoudingen tussen de studenten onderling'. De studentendecaan is verder ook niet te spreken over het informatiesysteem dat Black Diamond uitbouwt. De studenten moeten 139 vragen invullen vóór Black Diamond begint te bemiddelen. Zo'n informatiepakket lijkt de decaan voorbehouden aan de arbeidsbureaus. 'Het is mijn taak om de studenten te waarschuwen, ik leg de brosjure van deze firma niet in het bereik van studenten, zolang er van Sociale Zaken geen bericht is van erkenning van deze club.' Wat International Job Consultants doet lijkt volgens Van Nahuys erg op arbeidsbemiddelen. Hij vraagt zich dan ook af of deze firma een opening heeft naar die 50 % banen die niet via advertenties en vacatures worden gemeld en die dus nooit in de openbaarheid komen. Als dat zo is, dan heeft IJC een sterke troef in handen. Maar dan is er kennelijk iets mis op de arbeidsmarkt, dan zit er iets de openbaarheid van vacatures in de w e g , aldus Van Nahuys.

OVERTREDING Het Helmonds Dagblad van 18 september bracht wat meer licht in de duisternis rond Black Diamond. Onder de kop '/W/nisterie tikt Black Diamond op de vingers' wist de krant te vertellen dat deze firma - gevestigd aan de Mierloseweg in Helmond - haar boekje te buiten gaat door zonder vergunning banen te zoeken voor studenten. 'Bovendien' zo schrijft de krant 'vraagt ze aan werknemers een inschrijvingsgeld hetgeen ook erkende arbeidsbemiddelingsbureaus niet is toegestaan'. Vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zou een brief onderweg zijn naar de firma, waarin gewezen wordt op de wetsovertredingen, zo weet de krant. Het was het gewestelijk arbeidsbureau in Helmond dat de kat de bel aanbond. Het arbeidsbureau zou diverse bedrijven kennen die door de firma benaderd zijn. Naar die bedrijven toe wekt Black Diamond de indruk goede contacten te hebben met het arbeidsbureau. 'Maar, wij hebben met die firma niets vandoen' zegt directeur K. Smit van het Helmondse arbeidsbureau. Volgens de directeur gaat Black Diamond om te beginnen al buiten haar boekje door aan ingeschrevenen een vergoeding te vragen. 'Je mag een werknemer nooit geld vragen voor bemiddeling' aldus de directeur. 'Arbeidsbemiddeling zonder vergunning is bij de wet verboden. Ik heb van het ministerie dan ook bevestiging gekregen dat de brief aan Black Diamond, waarin gewezen wordt op de overtreding, onderweg is'. Tot zover de directeur in het Helmonds Dagblad. Black Diamond general manager A . L . Ottenheym geeft toe dat zijn firma nog geen contact heeft gehad met het arbeidsbureau, maar ook niet met bedrijven. 'Zover zijn we namelijk nog lang niet. We zijn nog aan het inventariseren.'

Vacatures zoeken op het arbeidsbureau: gratis arbeidsbemiddeling. Ottenheym en Mylanus ontkennen dat het de bedoeling is op deze manier aan arbeidsbemiddeling te gaan doen. 'Juristen zijn nog aan het uitzoeken hoe we het beste kunnen werken', aldus Ottenheym tegen de redacteur van de Helmondse krant.

VOORBARIG Intussen zijn er volgens Mylanus wel al een tiental studenten ingeschreven en zijn er een twaalftal adviseurs aan de slag ^Persberichten worden verspreid en daarin klinken dure woorden zoals "één jaar van intensieve voorbereiding' en 'het inmiddels ook in Scandinavië succesvol geïntroduceerde systeem' en nog 'nauwe contacten met bedrijven en instellingen'. Volgens Ottenheym was dit perscommuniqué voorbarig 'In ons enthousiasme hebben we de persmap te snel de deur uitgedaan'. De brief van het ministerie is inmiddels bij de Helmondse firnaa terecht. Uit de brief zou blijken dat deze afdeling van Black Diamonds een tweetal vergunningen nodig heeft om verder te mogen werken. Mylanus: 'Die ene vergunning krijgen we alleen als we meer doen dan een arbeidsbureau, als we additioneel bezig zijn ten opzichte van een arbeidsbureau. Dit is het geval, dus die vergunning zal geen probleem zijn. Daarnaast hebben we nog een vergunning nodig ten aanzien van de wet op de arbeidsbemiddeling. Dat vangen we op door alle studenten die zich inschrijven in een stichting onder te brengen. Dan zijn we van dat probleem af. Vervolg op pagina 6

27 september 1985

Een nagenoeg lege hogeschool was de aanblik die gebouw A op 19 september om ongeveer half negen bood. Niet bepaald het beeld dat je op een diësavond zou verwachten. Twee uur later echter kon je je soms maar met moeite door de mensenmassa heen banen. In de tussenliggende tijd trad in de aula muziektheater 'Die andere band' op met het programma 'Op weg naar Ameland, deel 2'. Een afwisselend muzikaal spektakel met onverwachte wendingen die de meest dwaze situaties opleverden. Zowel smartlappen, vrolijke swingende muziek en rock en roll kwamen aan bod, hoewel dat laatste nogal wat voeten in de aarde had. De vonken sprongen er op een gegeven moment letterlijk vanaf, toen tijdens een rustig Frans chanson op de achtergrond nog even wat technische onvolkomenheden opgelost moesten worden. Het programma werd afgesloten met het nummer carnaval in... Riel. Op diverse plaatsen in gebouw A was het muziekaanbod inmiddels uitgebreid met een aantal zeer uiteenlopende groepen. In de koffiekamer speelde het onvermoeibare 'Trio Joep Peeters'. Jazzachtige muziek voor een publiek dat - op een enkele enthousiast swingende uitzondering na - stijfjes meedeinde en af en toe verzoeknummers aanvroeg. Een totaal andere sfeer heerste in het hart van het gebouw A waar het geweld

Traditioneel gezellige

van 'Disco Locomotion' toen al enige tijd losgebarsten was. Op en nabij de dansvloer was het een zinloze bezigheid iemand te zoeken. Een moeizaam gesprek, half schreeuwend gevoerd om het volume van de muziek enigszins te overstemmen, werd regelmatig afgebroken omdat de gesprekspartner plotseling in de menigte verdwenen was. Naarmate de

Integratie Sociale Al geruime tijd speelt de KHT met de gedachte om de subfaculteiten sociologie en psychologie te integreren in één Sociale Faculteit. Dezer dagen wordt in de subfaculteitsraden heftig gediscussieerd over de notitie 'Bestuurlijke inrichting Sociale faculteit' van het College van Bestuur. Al in de loop van het Academisch Jaar 1984/1985 hebben gesprekken plaatsgevonden tussen het College van Bestuur en de twee subfaculteitsbesturen. De redenen van het CvB om het zaakje aan het rollen te krijgen zijn zowel van interne als van externe aard. Zo wordt er sterke landelijke druk geconstateerd op de uitoefening van de Sociale Wetenschappen op de diverse universiteiten. Intern, zo vindt het College, is er behoefte aan een levenskrachtige basis voor de universitaire beoefening van de sociale wetenschappen. Een aantal voordelen van integratie worden in de notitie aangegeven. Zo wordt de komende jaren een toename in gevergde bestuurskracht geconstateerd. Hierbij spelen mee: hervormingen in het onderwijs, onderzoek, bestuur en beheer. Deze zullen hun uitwerking hebben op de studentenaantallen. Vooral bij de sociale vakken venwacht het College van Bestuur problemen (inkrimping aantal ingeschrevenen en personeel). Een tweede

Tili5urgs Hogeschoolblad

avond vorderde leek de temperatuur steeds meer te stijgen evenals het aantal kapotte bierglazen op de grond. Buiten voor de feesttent konden verhitte feestgangers even wat frisse lucht opdoen, voordat ze zich in de tent waagden. Hier speelde de Zuid-Amerikaanse muziekgroep 'Willy Latino', inmiddels bij velen overbekend vanwege de diverse

it in discussie

reden is de vrees voor opheffing van studierichtingen aan de Katholieke Hogeschool. Te kleine studierichtingen, die er bij de TVC-operatie nog met een sisser vanaf kwamen, lopen het gevaar nu alsnog opgeheven te worden. Als het lukt om die studierichtingen te behouden, dan zou zo'n grotere faculteit over méér manoeuvreerbaarheid beschikken bij het eventueel ontwikkelen van nieuwe studierichtingen. Het College van Bestuur heeft grootse plannen bij de herinrichting van de studierichtingen aan de 'nieuwe' Sociale Faculteit. Op dit moment zijn er de volledige studies sociologie en psychologie, met daarnaast de vrije studierichtingen Bestuurs- en Beleidswetenschappen, Cultuurwetenschappen, Onderwijswetenschappen en Vrijetijdswetenschappen. De nieuwe indeling zou naast psychologie de mogelijkheid bieden om Sociaal-Culturele Wetenschappen te studeren, opgesplitst in Sociologie, Bestuurs- en Beleidswetenschappen en Cultuurwetenschappen, waarnaast Vrijetijdswetenschappen gehandhaafd blijft. Het commentaar van de subfaculteitsraad sociaal-culturele wetenschappen is nogal terughoudend. Het faculteitsbestuur onderkent weliswaar het toenemende beroep op bestuurskracht, maar betwijfelt of de omvang van een faculteit verband houdt met haar bestuurskracht. Daarnaast grijpt men terug op het toegenomen studentenaantal in het academisch jaar 1985/1986. Het bestuur acht een hoger aantal studenten zeker mogelijk. Bovendien is het onduidelijk wanneer een entiteit te klein is (en onder de

voet gelopen zal worden). Het Subfaculteitsbestuur is het trouwens wel eens met de veronderstelling dat de integratie van beide subfaculteiten gunstig is voor het onderwijsaanbod. Dit geldt echter niet alleen voor de twee hier genoemde, maar ook voor andere. Het bestuur van de Subfaculteit blijft nog met een aantal vragen zitten. Zo is de herkomst van de dreiging (opheffing van studierichtingen) niet geheel duidelijk. Is er in het departement of in de Ho-

Vervolg van pagina 5

Job Consultants Die stichting gaat missctiien 'Job Data System' heten maar daar is verder nog geen vaste vorm en naam voor bedacht. We zijn dus bezig om die vergunningen te verlcrijgen, dat kan een kwestie zijn van een paar dagen of van een week, maar langer zeker niet en dan opereren we weer volkomen legaal.' International Job Consultants in Helmond ontplooit ook andere activiteiten, en dat kan ook niet anders als je weet dat in Helmond een twaalftal mensen werken en als je het dure papier ziet waar alles op gedrukt staat. International Job Consultants, alias Black Diamond is een dochteronderne-

introductie-, dies- of faculteitsfeesten. Evengoed trad Willy Latino op voor een overwegend enthousiast swingend publiek, dat aan het einde van de avond nog lang geen zin had om naar huis te gaan. Het personeelscafé, waar rustige conversatiemuziek gespeeld werd, bood de mogelijkheid om even bij te komen. 'Trio Ludo Koks' dat aanvankelijk zou optreden, bleek wat wijzigingen te hebben ondergaan. Ludo Koks verliet het trio en het resterende tweetal werd uitgebreid tot een kwartet. De vier jongens maken deel uit van eenzelfde dispuut van Olof en hebben hun programma in slechts twee weken moeten voorbereiden. De dies '85 verliep zonder problemen, werd druk bezocht (ongeveer 2200 bezoekers) en was gezellig. Toch vielen ook negatieve geluiden te bespeuren in de klacht dat het programma wel wat traditioneel was en zeker voor het personeel niet meer aantrekkelijk om te bezoeken. Leon Lejeune, die deel uitmaakt van de diëscommissie, is het daar niet helemaal mee eens. Het dièsprogramma wordt jaarlijks samengesteld samen met vertegenwoordigers van Olof, Vidar en Pendragon, aldus Lejeune. Met hun wensen wordt dus wel degelijk rekening gehouden. Misschien is het programma in zoverre traditioneel dat groepen die voorgaande jaren succesvol bleken, vaak herhaald worden. De opkomst van de personeelsleden is yolgens Leon Lejeune nooit zo groot geweest. Vorig jaar is daarom speciaal het personeelscafé geopend om hen wat meer bij het diësfeest te betrekken. Yvonne Ton geschoolraad soms al gesproken over ondergrenzen, waaronder een faculteit het recht van een zelfstandig bestaan verliest? Een andere interessante vraag is of de integratie misschien niet leidt tot verminderde, in plaats van toegenomen bestuurskracht. Bij die integratie zou er namelijk maar één faculteitsraad overblijven, waar er nu twee zijn. Tot slot nog een kwestie die op de hearing van donderdag 19 september naar voren kwam. Zal de integratie naast bestuurlijke gevolgen ook tot gevolg hebben dat de faculteiten met betrekking tot inhoudelijke besluitvorming naar elkaar toe gedreven worden? Lejo Goertz

ming van de Central Management Group gevestigd op het kanaaleiland Jersey. Een poging van de Tros-radio om tijdens* een uitzending in contact te komen met Black Diamond Overseas op Jersey mislukte, volgens Mylanus omdat men de firma daar slechts kent onder de naam Central Management'Group. Deze groep heeft vestigingen in tal van belastingparadijzen zoals Hongkong, Honduras, eiland Man. Ook in Amerika, Canada, Australië zijn dergelijke datasystemen met studenten opgezet. Vanuit Jersey worden deze vestigingen gecoördineerd en lopen er lijnen naar het Amerikaanse bedrijf Keynes. Black Diamond Overseas zit niet stil. Vandaag, 24 september, nauwelijks één week na de aardbeving in Mexico heeft de firma blijkens een verhaal in de Telegraaf alweer een andere stichting in het leven geroepen: Stichting Technische Specialisten voor Mexico. E.V.

r f \'i\ - ,2,7-septenat)er 1985

ONDERWIJS

Eerste les een nachtmerrie voor menig docent Het ORC organiseert de docententrainingen twee keer per jaar. Het aanbod bestaat uit een drietal cursussen: een basiscursus, een cursus in het leiden van werkgroepen en één over de toetsing van de studenten. Hiermee hoopt het ORC het gebrek aan vooropleiding bij te spijkeren. De docenten leren tijdens die training de basisbeginselen van de didactiek en worden ook letterlijk getraind: ze doen praktische vaardigheden op. Ze leren er betere keuzes te maken wanneer het bijvoorbeeld het toetsen van onderwijsstof betreft. Niet alle onderdelen zijn op dezelfde manier te toetsen en op dit gebied gaan docenten nogal eens in de fout. Docenten moeten ook zelfverzekerder worden, een andere belangrijke doelstelling van de trainingen. Drs. K.A.H. Hermans, stafmedewerker van het ORC en leider van de cursus Werkgroepen hierover: 'Veel docenten staan de eerste keer met het zweet in de handen voor de banken. Ze zijn totaal onvoorbereid en worden meteen in het diepe gegooid. Ze beheersen de stof uitstekend, maar zijn niet in staat om die over te dragen, zijn nerveus, onzeker. Ik zou niet graag de nacht door willen maken zoals menig docent die aan de vooravond van zijn eerste college beleeft'. De juridische faculteit is de eerste die de docententrainingen voor nieuwe docenten verplicht. Verschillende andere faculteiten zullen daarin waarschijnlijk volgen, maar tot nu toe kunnen docenten daar slechts in sommige gevallen verplicht worden tot het volgen van een cursus bij het ORC. De reden hiervoor moet volgens de secretaris van de faculteit, drs. R.H.A.M. Kraakman, niet gezocht worden in de slechte resultaten van de rechtenstudenten of het dieptepunt in het aantal aanmeldingen voor die studie: 'De verplichte docententraining is niet meer dan het invullen van een beleidslijn die het College van Bestuur volgt: meer aandacht voor het onderwijs binnen de faculteiten. Die vult onze faculteit in met de docententraining. Bovendien lopen die trainingen al langer en is het dieptepunt in resultaten en aanmeldingen pas dit jaar bereikt'.

Karel Hermans: follow-up eigenlijk noodzakelijk

Een jurist die docent in tiet wetenschappelijk ondenA/ijs wordt, komt doorgaans totaal onvoorbereid voor de collegezaal te staan. De een heeft het vak 'in de vingers', de ander wordt door schade en schande wijs en sommigen leren het wellicht nooit. Een slechte zaak, dat vonden zo'n tien jaar geleden al verschillende faculteiten aan de KHT. Vanaf 1976 zijn er dan ook al trainingen die docenten beter op hun taak voorbereiden. Tot voor kort gebeurde dat op vrijwillige basis, maar vorig jaar stelde de juridische faculteit de docententraining van het Onderwijs Research Centrum, of kortweg ORC, voor nieuwe docenten verplicht. Eind augustus dit jaar startte er een cursus die speciaal op die faculteit gericht was en die volgende week afgerond wordt.

PRAKTIJK Wat Hermans opvalt, is dat de docenten die een cursus volgen erg praktijkgericht zijn. Ze stellen geregeld dezelfde vraag die studenten aan hén stellen: Wat heb Ik eraan? 'Dat is als cursusleider ook voor ons leerzaam', aldus Hermans, 'want als docenten vragen om operationele kennis moeten we daar rekening mee houden Je kan dan wel zeggen dat je hier nu eenmaal op een universiteit bent, waar theorie belangrijker is dan de praktijk, maar dat gaat vaak niet op, ook hier niet'. De toepasbaarheid in de praktijk is voor veel docenten bepalend voor het enthousiasme waarmee ze de training volgen. 'Vooral bij de cursus Werkgroepen groeit het enthousiasme naarmate de training vordert', aldus Sjaak Nouwt, een van de cursisten. Nouwt geeft nog geen les en volgt momenteel de cursus Toetsing. Eén van zijn medecursisten is S. den Dekker, ze is docente Staats- en Bestuursrecht in de propedeuse en weet dus al hoe de praktijksituatie Is. Die voorkennis maakt het volgens haar makkelijker om de stof van de trainingen te her-

kennen, het is niet allemaal nieuw meer. Wat er tijdens de docententrainingen aan de orde komt, hangt van een aantal factoren af. Om te beginnen telt het onderwijskundig belang dat een onderdeel heeft, dat kan per faculteit verschillen. Ook moeten de onderwerpen aansluiten bij het onderwijsbeleid dat door het ministerie en de KHT gevolgd wordt. Daarnaast is de situatie binnen de vakdiscipline bepalend. De faculteiten en het ORC stellen aan de hand hiervan het onderwijsprogramma samen. Het belangrijkste dat je tijdens dat programma leert, is volgens Nouwt de kennismaking en het vertrouwd raken met het lesgeven. 'Het is natuurlijk niet mogelijk om in een paar ochtenden alle pedagogische vaardigheden onder de knie te krijgen', licht hij toe, 'maar vooral als je nog niet eerder les hebt gegeven is die eerste kennismaking belangrijk'. Den Dekker vindt de toesingscursus die ze

volgt vooral nuttig, omdat ze leert hoe ze beter verantwoorde beslissingen over het toekennen van een cijfer aan studenten kan nemen. 'Vooral omdat het in (^e propedeuse om zulke grote aantallen gaat. Ook krijg je-mzicht in het soort vragen dat je moet stellen en leer je beter reageren op commentaar van studenten', zegt ze hierover.

VIDEO

en bewegen. Daar schrikt een docent vaak van, maar tegelijkertijd is het ook erg leerzaam. Ze worden nu op directe wijze geconfronteerd met het commentaar dat ze eerst indirect kregen en worden zich in korte tijd bewust van wat ze eigenlijk verkeerd doen'. De cursisten zijn het hiermee eens. Nouwt: 'Het is een methode die je op het goede spoor zet, je ziet jezelf in je gewone doen en de theorie wordt aan de hand van die videobeelden tastbaar. De lessituatie verschilt natuurlijk wel iets van de oefensituatie, maar niet zo veel dat het bezwaarlijk is'. De docententrainingen worden op het ORC gegeven, maar praktijkbegeleiding is eventueel mogelijk. Het ORC doet dit echter alleen op verzoek van de docent, onder andere omdat niet iedereen graag op de vingers gekeken wil worden tijdens het lesgeven. Bovendien is die begeleiding te arbeidsintensief en heeft het ORC daar geen tijd en geen mensen voor. Het is de bedoeling dat de gang van zaken in de praktijk bijgehouden wordt door een geregelde evaluatie. De juridische faculteit heeft daarvoor een standaard-evaluatieformulier ontwikkeld en ook de Economische en Letterenfaculteit hebben plannen in die richting. Elke docent ondergaat die evaluatie, waarin ook de reacties van studenten worden meegenomen. Sommige- faculteiten combineren dan de resultaten van die evaluatie met de personeelsbeoordeling. De docent in kwestie krijgt een advies om samen met de studieadviseur of decaan zijn of haar lessen te verbeteren. De training is beperkt omdat intensievere begeleiding teveel tijd in beslag zou nemen. Nu is een docent er in totaal al een uur of veertig mee kwijt, daar komen nog leesopdrachten en huiswerk bij. Of de trainingen resultaat hebben is op korte termijn nog moeilijk vast te stellen. In ieder geval gaan de didactische vaardigheden duidelijk vooruit en heeft een aantal docenten hun manier van lesgeven en toetsen bijgestuurd. 'Een follow-up van de docententrainingen is eigenlijk noodzakelijk', vindt Hermans, maar ook hier gooit het gebrek aan tijd en mankracht roet in het eten. 'Gelukkig heeft een docent die de training gevolgd heeft daar ook na afloop nog veel aan, tijdens de praktijk doet hij of zij - met de cursus in het achterhoofd - nog meer kennis en inzicht o p ' . Het ORC wil de ontwikkeling in de praktijk in ieder geval wel bijhouden, om te bekijken wat de resultaten van de training op langere termijn zijn. Maar de docententrainingen alleen al hebben volgens Hermans hun nut bewezen: 'Als dat vliegwiel maar vast in gang is gezet, dan zijn we al een heel eind'. Hans de Brouwer

Om de praktijksituatie zoveel mogelijk te benaderen, maakt de cursus Werkgroepen gebruik van simulatie-oefeningen. In een rollenspel wordt de lessituatie nagebootst, alles wordt op video opgenomen en na afloop nabesproken. Die video-opname is voor docenten nogal eens een verrassing. Het valt cursusleider Hermans op, dat voor sommigen die zelfconfrontatie een shock is. 'Ze zien het beeld dat ze van zichzelf hebben getoetst aan de werkelijkheid, zien hoe ze praten

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d 27 s e p t e m b e r 1985

SSGZ protesteert tegen wetsvoorste/Zen ziektekosten

Nieuw verzekeringsstelsel ongunstig voor student De kans is groot dat studenten een fors verhoogde premie moeten gaan betalen voor hun zie/<te/(ostenverzekering in het nieuwe verzekeringsstelsel. De wetsvoorbereiding van dit stelsel is in volle gang. Tijdens een hoorzitting op 26 augustus van de vaste Kamercommissie voor de Volksgezondheid zijn drie wetsvoorstellen besproken, die in combinatie flink in de beurs zullen tasten van studenten die niet via hun ouders of het verplichte ziekenfonds (bijvoorbeeld student-assistenten) verzekerd zijn. Verschillende landelijke organisaties hadden op uitnodiging spreektijd gekregen op deze hoorzitting: onder meer de Vereniging van Nederlandse Ziekenfondsen (VNZ), het Contactorgaan Landelijk Overleg Ziektekostenverzekeraars (CLOZ), CNV en FNV. Zo niet de studentenverzekeraar bij uitstek, de Stichting Studenten Gezondheidszorg (SSGZ). Deze stichting was te laat op de hoogte om zichzelf nog op de agenda geplaatst te krijgen. Inmiddels heeft zij via een brief aan de Kamercommissie wel laten weten het volstrekt oneens te zijn met de inhoud van de voorstellen. Eén van die wetsontwerpen regelt de opheffing van het vrijwillige ziekenfonds. Daarin zitten die mensen die niet in het verplichte ziekenfonds terecht kunnen, maar evenmin op de particuliere verzekeringsmarkt aan de bak komen. Als dit ziekenfonds verdwijnt, blijven over: de particuliere verzekeraars en het verplichte ziekenfonds. Het is de bedoeling dat de particuliere maatschappijen een 'standaardpakket' gaan aanbieden, dat tegen een vaste premie een soortgelijke dekking biedt als het huidige vrijwillige ziekenfonds. Van de andere kant zal de bestaande reductieregeling bij het vrijwillige ziekenfonds verdwijnen. Deze reductieregeling is bedoeld voor verzekerden met een laag inkomen, zoals studenten die vanwege een hoog ziekterisico niet bij particuliere verzekeringen terecht kunnen. Dat betekent dat mensen uit die groep niet, zoals nu, 85 gulden, maar 140 of 165 gulden per maand moeten gaan betalen.

SCHEEFGROEI Daarnaast lagen tijdens de hc twee andere wetsvoorstellen tePtarel, die de ongelijke premieverdeling tussen oudere en jonge verzekerden recht moeten trekken. Vooral de particuliere verzekeraars hebben deze scheefgroei veroorzaakt: door jongeren met zeer aantrekkelijke premies binnen te lokken, moest de premie van ouderen met een verhoogd ziekterisico navenant omhoog. Bovendien, door mensen met een groot ziekterisico de toegang tot de verzekering te weigeren, stroomden de ziekenfondsen steeds verder vol met dure, 'risicodragende groepen'. De genoemde twee wetsvoorstellen moeten de ondergesneeuwde solidariteitsgedachte van het verzekeren weer beter zichtbaar maken door middel van een externe en een interne 'verevening'. Extern: de particuliere verzekeraars moeten 390 miljoen gulden betalen aan de ziekenfondsen en zo bijdragen in de kosten voor de risico-dragende groepen in de fondsen. De helft van dit bedrag moet komen uit een premieverhoging voor bepaalde groepen van verzekerden bij de particuliere maatschappijen. Vooral de jongeren zullen de gevolgen hiervan in hun portemonnee voelen. Daarnaast is er het tweede wetsvoorstel voor een interne nivellering van de premies voor ouderen en jongeren binnen de particuliere maatschappijen. Dit lijkt voorlopig veel minder ingrijpend te zijn: voor het eerste jaar gaat het om een bedrag van 25 miljoen gulden. Toch is het onwaarschijnlijk dat dit de enige interne nivellering zal zijn binnen de particuliere verzekeringen. De opheffing van het vrijwillige ziekenfonds zal waarschijnlijk nog een forse verschuiving nodig maken. Maar liefst 800.000 vrijwillige ziekenfonds-'klanten' zullen bij de particuliere verzekeraars terecht komen. Voor hen is er het al genoemde 'standaardpakket', dat tegen kostprijs een premie van 165 gulden per maand oplevert.

VOLKSVERZEKERING In de Tweede Kamer zijn stemmen opgegaan om die premie terug te brengen tot 140 gulden, en daarmee de premies van andere particulier verzekerden te verhogen. Bij deze laatste verschuiving wordt duidelijk dat de particuliere verzekeraars eigenlijk hun eigen markt hebben verpest. Door een scheefgroei tussen de premies van jong en oud te bevorderen en mensen met een verhoogd ziekterisico uit te sluiten, hebben ze de ziekenfondsen overbelast, met deze grootschMDse overlevingsoperatie als gevolg. R f l ^ H p t : ze worden nu optgescheept r f ^ ^ H ^ risico-dragende groep van bijna

Tilburgs Hogeschoolblad

één miljoen mensen, die voor hen een verliespost is. Het netto-resultaat van al deze interne en externe verschuivingen zal waarschijnlijk zo'n 320 miljoen zijn, waarvan het grootste deel betaald moet worden uit een premieverhoging voor jonge verzekerden. Uit de brief van de SSGZ aan de Kamercommissie valt op te maken dat de studenten verzekeraar het op zichzelf eens is met de gedachte achter al deze financiële verschuivingen: namelijk het vergroten van de solidariteit tussen jonge en oude verzekerden. Van de andere kant is zij met de PvdA ervan overtuigd dat deze solidariteitsgedachte het meest tot haar recht zou komen in een volksverzekering, waarbij iedereen eenzelfde percentage van zijn of haar inkomen betaalt als verzekeringspremie. Maar afgezien van dit volksverzekerings-ideaal heeft de SSGZ één zwaarwegend argument tegen de voorgestelde wetten. In de brief wordt dit zo geformuleerd: 'Wij erkennen volledig dat jongeren voor ouderen dienen op te komen. Wij menen echter dat geen solidariteitsbijdrage mag worden verlangd van groepen wier inkomen zó laag is als bij studerenden het geval is'.

TEGENSTELLINGEN De gevolgen voor studenten die zich in het nieuwe stelsel particulier willen verzekeren, liegen er inderdaad niet oiji. Degenen die van het vrijwillige ziekenfonds in het 'standaardpakket' van de particuliere verzekeraars terecht komen, vallen niet meer onder de reductieregeling en krijgen dus een premieverhoging van ten minste 65 procent te verwerken. Daarnaast zullen de premies van zowel SSGZ als de andere particuliere studentenverzekeringen fors moeten stijgen om de verschuivingen die de wet voorschrijft, te kunnen betalen. Harde cijfers hierover ontbreken nog. Uit de schriftelijke procedure die de Tweede Kamer op dit moment voert over het nieuwe verzekeringsstelsel, worden de politieke verhoudingen rond de kabinetsplannen al enigszins duidelijk. De VVD zal de regering steunen, de PvdA is mordicus tegen, en ook het CDA heeft problemen met de opheffing van het vrijwillige ziekenfonds. Tegenover het plan van staatssecretaris Van der Reijden (Volksgezondheid) om dit fonds op te heffen, hebben de christen-democraten enkele alternatieve v o o r s t e l e g e d a a n , waarin het vrijwillige ziekej^topty in een nieuwe, sterk afgeslanktS^'^JBrm blijft bestaan. CDA-kamerlid Lansink: 'In onze reactie op de regeringsvoorstellen staan twee punten centraal. Allereerst moet duidelijk zijn dat het nieuwe ziektekostenstelsel op de langere termijn geen belemmering is voor een vorm van volksverzekering. Daarom, en dat is het tweede punt, zou het beter zijn het vrijwillige ziekenfonds niet zonder meer op te heffen, maar te vervangen door een sterk afgeslankt fonds voor specifieke groepen. De verschillende voorstellen die wij in deze richting hebben gedaan, maken een overgang naar een gedifferentieerd systeem van volksverzekering beter mogelijk'.

Maar op de vraag hoe zwaar de CDAfractie tilt aan haar voorstellen, is Lansinks antwoord onduidelijk: 'Hoe hard dat is? Daar heb ik mij tot nu toe nog niet over uitgelaten en dat zal ik nu ook niet doen. Het plenaire debat is pas over enkele maanden en daarna is de stemming. Dat zien we dan wel. Bovendien, ook al heb ik bepaalde opvattingen, dat wil nog niet zeggen dat mijn fractie mijn stemadvies overneemt'.

ALTERNATIEF De SSGZ heeft het niet bij protesten gelaten, maar een alternatief plan op tafel gelegd. Het is een pleidooi voor een afzonderlijke regeling van de verzekering van studenten, ófwel door hen op te nemen in het verplichte ziekenfonds, ófwel door een afzonderlijke ziektenkostenverzekering voor studenten. De SSGZ heeft dit plan de afgelopen jaren al veel vaker gelanceerd, maar vindt nu een extra argument voor dit voorstel in de financiële uitgangspunten van minister Deetman bij zijn nieuwe stelsel van studiefinanciering. Hij gaat er namelijk van uit dat studenten voor hun verzekering per maand vijftig tot zestig gulden kwijt zijn. Het is duidelijk dat het in het nieuwe verzekeringsstelsel om veel hogere bedragen gaat. Ook Lansink ziet deze tegenspraak tussen de twee stelselveranderingen: 'Wat betreft studerenden, moet er meer samenhang komen met de wet op de studiefinanciering'. Maar ook hier wil Lansink zich nergens op vastleggen. Hij kan er nog niets over zeggen wat er volgens het CDA precies moet gebeuren om de ziektekostenpremie van studenten betaalbaar te houden en evenmin hoe zwaar het CDA hieraan tilt. Casper Govaart/UP

27 september 1985

PERS

Universiteitsbladen 'Iedere vrouw is van nature niet alleen gierig, maar ook afgunstig, kwaadsprekend van haar seksegenoten, hebzuchtig, de slavin van haar maag, labiel, wispelturig in haar woorden, ongehoorzaam en recalcitrant, bevlekt met de zonde van trots en begerig naar ijdele roem, leugenachtig, een dronkaard, een wauwelaar, die geen geheim kan bewaren, die slechts op wellust belust is, geneigd tot ieder kwaad en die de man nooit in haar hart bemind'. Deze wellicht niet geheel complete verzameling vrouwen-kenmerken komt uit de mond van een Middeleeuwse priester die deze week in het UNIVERSITEITSBLAD van de Utrechtse Universiteit geciteerd wordt in een artikel over twee onlangs verschenen boeken over 'Middeleeuwers over vrouwen'. De boeken vormen de neerslag van een serie colleges aan de Utrechtse universiteit, die in 1983 gegeven werden in het kader van het studie-onderdeel Mediaevistiek. De uit-

'De laatste tijd wordt er in de Russische l<ranten niet veel meer geschreven over de kruisraketten in Nederland. Wel werden er eind '81 een aantal artikelen gewijd aan de vredesmanifestatie in Amsterdam. Er verschenen toen ook enkele beschouwende artikelen over de vredesbeweging in Nederland en de weerstand van de bevolking tegen de kruisraketten. Ook is er aandacht besteed aan de acties die in Woensdrecht gehouden zijn. Heel frappant is dat ze zelfs de karikatuur van Opland hebben opgenomen in de Pravda. Men suggereerde dat als die kruisraketten er niet komen, Moskou een andere houding ten opzichte van Nederland aan zou nemen. Niet ten opzichte van de besprekingen in Geneve. De weerstand tegen de kruisraketten in Nederland heeft men altijd geplaatst in het kader van de bilaterale verhouding tussen de Sovjet-Unie en Nederland. Zijdelings is er wel op gewezen dat Nederland lid is van de NAVO, maar desondanks zal het Nederlands besluit geen invloed hebben op de besprekingen in Geneve'. Prof. dr. O. Kuschpèta, Oekraïner van geboorte, w o o n t sinds 1947 in Nederland. Hij studeerde politicologie in Innsbruck (Oostenrijk) en algemene economie in Tilburg en w e r k t sinds 1963 als sowjetoloog aan de KHT. Aan de universiteit van München bekleedt hij het ambt van buitengewoon hoogleraar Geld-, Krediet, en Bankwezen van de Sovjet-Unle. Verder is hij lid van het wetenschappelijk instituut van het C D A en zit in de Commissie Alternatieve Veiligheidsmodellen. 'Men staat erg symathiek tegenover de houding die Nederland aanneemt in NAVO,-verband, mits de plannen van het niet-plaatsen worden doorgezet. Maar men beschouwt dit feit niet van invloed op de verhouding tussen het Warschau-pact en het Navo-pact. Het is in de Russische pers nooit naar voren gekomen, dat men in Geneve een andere houding aan wil nemen als de

PARTI PRIS

gave van de boeken kan niet los gezien worden van de Middeleeuwen-revival die over literair Nederland spoelt. De rol van de vrouw in de Middeleeuwen is altijd onderbelicht gebleven. Een probleem, zeker voor vrouwen-historici, is dat de meeste Middeleeuwse bronnen afkomstig zijn van mannen, en dan ook nog van een niet al te vrouwvriendelijk soort. Inderdaad, zie citaat. ***** Het UNIVERSITEITSBLAD uit Utrecht schiet deze week historisch uit z'n slof. Uitgebreid wordt verslag gedaan van de promotie van P. de Smet. Deze wetenschapper heeft allerlei parica-zaden onderzocht waardoor meer bekend is geworden over de stoffen die Indianen als lavementen gebruikten. Waar de wetenschap al niet toe dient. Uitgebreid wordt verslag gedaan over primitieve spuitjes, benen buisjes, toedieningsmethodes van het Indianen-drug. Echter, alles blijft een beetje onzeker want de onderzoeker brengt enige restricties aan bij het hele onderzoek. Zo is aan te nemen dat bedwelmende stoffen op de inlander effec-

ten kunnen hebben 'die meer op culturele préconditionering berusten dan op farmacologische activiteit van de stof'. Zo lust ik er nog wel een. ***** In Leiden bleek het niet mogelijk dat het College van Bestuur en de vakbonden gezamenlijk een verklaring aflegden ovpr de recente excursies op Indonesische vakbondsleiders, 'ZO bericht MARE. De RUL is in de taakverdelingsoperaties aangewezen als zwaartepunt op het gebied van de Indonesië studies. Het Leidse College vindt dat de executies in Indonesië getoetst moeten worden aan het gelijkheidsbeginsel: géén selectieve verontwaardiging over Indonesië wanneer andere landen die hetzelfde doen ongemoeid worden gelaten. Een typisch 'v.d. Broekse en Lubberiaanse' redenering. ***** Ze zijn er nog steeds: de mannen van de mannenbeweging. Dat blijkt uit een interview in het WAGENINGS HOGESCHOOLBLAD met twee mannen van de groep 'mannen tegen sexueel geweld'. Het sexueel geweld van mannen is voor hen natuurlijk een politiek-cultureel

PARTI PRIS

'Praktisch elke dag staan er in de Pravda spotprenten over wat genoemd wordt het Amerikaanse imperialisme. Vaak worden er verbanden gelegd met Nazi-Duitsland. Zo werd de geest van Hitler eens afgebeeld als de uiteindelijke inspirator van het Star-wars programma. Ook werd Luns, de voormalige secretaris-generaal van de NAVO, eens afgeleid termijn hij 'Mein Kampf' las en ondertussen een verhandeling schreef over het Sovjet-gevaar. Maar tegelijk met die anti-Amerikaanse propaganda wordt een mythe rond de Russische soldaat opgebouwd. Er verschijnen foto's van gelukkige militairen. Of foto's van vader en zoon, die beiden militair zijn. Dat is dan weer een duidelijke tweestrijdigheid'. 'Over Afghanistan bestaat heel weinig berichtgeving. Pas de laatste tijd noteer ik wat informatie. Het gaat dan altijd in de richting van: dit is het werk van Amerika. Het conflict in Afghanistan wordt op dezelfde wijze opgevat als het conflict tussen Amerika en Nicaragua. Afghanistan wilde een echte vredesmaatschappij, een socialistische maatschappij, maar de V . S . en Pakistan kwamen tussen beide. Daarom riep de Afghaanse regering de hulp van Moskou in. In de kranten lees je dan dat het een niet-agressieve oorlog is, een bevrijdingsoorlog die gericht is tegen het Amerikaanse imperialisme. Totaal andere geluiden dan die in de Westerse pers naar voren komen'. 'Zo wordt dus voorgesteld dat Rusland op alle fronten onschuldig is. Deze welbewuste propaganda begon al onder Breznjev, Gorbatsjow heeft het weer meer opgevoerd. Hij geeft geregeld interviews aan de Pravda waarin hij z'n pogingen om tot ontwapening te komen, kenbaar maakt'. 'De bevolking van de Sovjet Unie ziet wel steeds meer in dat het economisch beter zou kunnen gaan als men maar niet de prioriteit aan de bewapening gaf. Daarom moet het volk-zo ingelicht worden dat het juist zo moet en niet anders. Dat de bewapeningswedloop de schuld is van het Westen. Uitgangspunt is altijd: wat is in het belang van het communisme en wat niet, de

Kruisraketten kruisraketten er niet komen. Dat verband wordt nergens gelegd. Men suggereerde wel dat dit een goede daad is en dat dit Nederlands voorbeeld ook door andere landen overgenomen zou moeten worden'. 'Het buitenlands beleid van de S.U. wordt in Moskou zelf altijd voorgesteld als een vredesbeleid, men zou alleen maar een defensieve oorlog willen voeren. Daarbij wordt dan toegevoegd dat men wel bevrijdingsoorlogen steunt. Dus een offensieve oorlog wordt afgewezen. Ook heeft men bepaalde opvattingen over vrede als zodanig. Al vanaf de 3e Internationale, die in 1919 door Lenin in het leven werd geroepen, werd gesproken over een volledige vrede, die slechts kan voorkomen in landen waar een socialistische maatschappij, zoals zij die opvatten, gevestigd is'. 'De bewapeningswedloop wordt omschreven als een gevolg van de politiek van Amerika. Men gaat van het standpunt uit, dat er in de tijd van Breznjev een evenwicht is bereikt in de nucleaire bewapening. Daartegenover staat het standpunt van de NAVO dat de S.U. in de tijd van Breznjev en vooral sinds de regeringsperiode van Carter een overwicht heeft gekregen. In feite wil de S.U. dus een bevriezing van de situatie zoals die ten tijde van Breznjev was. Er wordt de laatste tijd dan ook sterk geagiteerd tegen het SDI-programma van de V . S . Ook tegen de laatste proeven op het gebied van de ruimtewapens is een enorme propaganda gevoerd'.

probleem. 'Mannen tegen sexueel geweld' Klaas Schenk: 'Ik kan er niets aan doen dat ik in deze maatschappij als man ben opgevoed (...) Verdomme, wij worden in die rol gedrukt en dat willen we niet'. ***** Ook AD VALVAS van de VU zit helemaal vol over het sexueel geweld van mannen. Marcel Bullinga, schrijver van het boek 'Het leger maakt een man van je', dat handelt over sexueel geweld in het leger, wordt door Ad Valvas gemterviewd. Na de gebeurtenissen in een kazerne in Oirschot wint zijn boek aan populariteit. Bullinga heeft het vooral over 'mannen onder mekaar'. Volgende week houdt hij een lezing op de VU met als titel: 'Zijn er nog echte mannen?'. Centraal in zijn verhaal: wat gebeurt er als mannen en vrouwen geen typische mannen- en vrouwengedrag meer vertonen. Wat een toestand allemaal. Ach wee, leefden we nog maar in de Middeleeuwen. H.B.

Dr. O. Kuschpèta opbouw van het systeem staat primair en niet of de welvaart verbetert'. 'Resultaten in Geneve, dat is koffiedik kijken. Ik denk dat ze van beide zijden zullen trachten tot resultaten te komen, maar ik vrees dat deze resultaten zo niet nihil, dan toch zeer klein worden. Verder veronderstel ik dat Gorbatsjow van de ontmoeting met Reagan vooral gebruik zal maken om te bewerkstelligen dat Amerika de economische relaties met de S . U . zal verbeteren. Het gaat Gorbatsjow er om nog meer know-how uit het Westen te krijgen en nog meer kredieten als tot nu toe, omdat het een economische noodzaak is. Maar er zal weinig tegenover staan. Het is een verkeerde opvatting van de opiniemakers in het Westen dat een begrip over compromissen in Moskou het zelfde is als bij ons. W e moeten goed voor ogen houden dat we te maken hebben met tegenstanders die er een heel andere filosofie op na houden'. Michel Knapen

'Nederlands kernwapenbesluit van weinig internationale betekenis' Tilburgs Hogeschoolblad

27 september 1985

TE BERDE

De salarisspreiding in de hogeschool Met de vraag: 'Hoe zijn de salarissen i n de hogeschool over de verschillende (sub)faculteiten en werkeenheden verdeeld en zijn daar in de jaren 19811983 veranderi ngen in gekomen?', beëi n digt Jan Terwi ndt zijn 'Monografi eën der hogeschooltelling' met een veertiende bijdrage in deze kolommen. Aan de hand van de jaarrekeningen van de hogeschool legt hij de diverse personele aandeelhouders en hun di enovereenkomsti ge salarissen op zijn soci ografi sche werktafel, daarmede een poging wagend om het beloningsgebeuren binnen de hogeschool meer zichtbaar te maken. 3.036.618, gld. ( = 9,8%) ingehouden waaraan 574.110, gld. ( = 1,9%) over eenkomstig een reeds enige jaren van kracht zijnde korting op grond van de Wet Interim Inhouding Salarissen On derwijs (WlISOinhouding) werd toege voegd. De gemiddelde jaarlijkse personeelslast in deze sector bedroeg zonder en met in

GELIJKE MONNIKEN Om enige inzicht te verkrijgen in de sala risspreiding van de hogeschool dienen twee verschillende aandelen te worden onderscheiden die onderUng met elkaar kunnen worden vergeleken. Het eerste betreft het aandeel van een ge geven (sub)faculteit of werkeenheid in de totale werkelijke personeelsbezetting binnen de hogeschool. Het tweede het dienovereenkomstige aandeel in de totaal betaalde bruto beloningen voor arbeid of wel directe salarislasten. Uitgangspunt van het onderzoek is de hypothese: 'gel i jke monn i ken gel i jke kappen' die inhoudt dat het personeels aandeel van een werkeenheid gelijk is aan het dienovereenkomstig belonings aandeel. Deze hypothese is bij voorbaat wegens verschillen in beloning niet houdbaar maar noodzakelijk om het onderzoek te kunnen doen. In het jaar 1983 bedroeg volgens de jaar rekening van de hogeschool de totale werkelijke personeelsbezetting 704, 73 mensjaren en werd aan directe sala rislasten in het totaal 38.520.548. gld. betaald. De lastenverdeling is in eerste instantie onderverdeeld in twee sectoren namelijk: Onderwijs en Onderzoek enerzijds en Al gemene Dienst anderzijds. Van de totale werkelijke personeelsbezetting nam de laatstgenoemde 37,7% voor haar reke ning. Volgens de bovenvermelde hypothese zou deze sector een gelijk aandeel van de totale salarislasten dienen te verkrijgen. Dit is in werkelijkheid wegens Verschillen in beloningen niet het geval. Zij verkreeg slechts 29,3% van de totale lasten toebe deeld. De sector Algemene Dienst heeft in het jaar 1983 derhalve, zoals in beeld gebracht, 8,4% van de totale salarislas ten aan de sector Onderwijs en Onder zoek afgestaan (afb. 1). In het jaar 1981 voorheen zijn de jaar rekeningen op een andere wijze ingericht en is vergelijking moeilijk bedroeg het aandeel van de Algemene Dienst in de to tale personeelsbezetting 40,7% en ver kreeg zij 30,3% van de totale salarislas ten. Zij stond in dat jaar derhalve 10,4% van de totale lasten aan de sector Onder wijs en Onderzoek af. In twee jaren ge zien zijn beide sectoren in de onderlinge lastenverdeling derhalve 2% naar elkaar toegekomen.

ONDERWIJS EN ONDERZOEK In het jaar 1983 bedroeg de werkelijke personeelsbezetting in deze sector 438,97 mensjaren. Aan directie salarislasten zou in totaal 30.856.386, gld. zijn betaald. Hierop werd in het totaal volgens de zo genaamde Inhoudingswet 1982 Tifburgs H ogeschoolblad

houding resp. 70.293, en 62.067, gld. zodat derhalve gemiddeld, 11,7% werd gekort. In deze sector zijn de beloningsaandelen van de (sub)faculteiten economie en so ciologie groter dan de dienovereen komstige personeelsaandelen, terwijl bij de overige (sub)faculteiten en werkeen heden het omgekeerde het geval is (afb. 1). Hierbij kan de interne opbouw van de diverse wetenschappelijke rangcatego rieën van invloed zijn. Met waarschijnlijkheid kan worden aan genomen dat de geleidelijke overgang sa menhangt met het verschijnsel van de fa cultaire anciënniteit. De dienovereen komstige honorering in de (sub)facultei ten economie en sociologie is geleidelijk aan naar een top gegroeid en heeft tot een groter beloningsaandeel geleid. De nadien opgerichte overige (sub)facultei ten en eenheden zijn in verhouding met meer lagere rangen gestructureerd en

AANDEEL GEZAMENLIJKE PERSONEELSBEZETTING EN AANDEEL GEZAMENLIJKE BELONING VAN WERKEENHEDEN INDE SECTOREN ONDERWIJS EN ONDERZOEK EN ALGEMENE DIENST KH T IN HET JAAR 1983. SECTOREN ONDERWIJS EN V/J^/f/^/M^/'>//////W//W/ü^WnZA ONDERZOEK \ ^ A L G E M E N E DIENST Y'^f^ffff^^^ff^ffff/ffff» 1 J ! I I \ I \ I I I L 10 20 30 AO 50 60 70 80*/. ONDERW.EN ONDERZ. -7 ECpNOMlE^)^

v,/j,,f/^/f/y/>//^/y^^j/?^?;/^^/?f^/J^j}/A

o SOCIOLOGIE o H PS_YCH 0L0CIE

Si R E C H T _ E ^

?? F I L O S O F I E ( i n t e r ) ^ LETTEREN cc ^ ONDERZOEKFONDS ^

S A M E N W . ORGAAN ALGEMENE DIENST

o % CENTR.BESTUUR ^

Umcl

ecünomctrie

o o

n ..I

rj//i

(sub)facu I tei t

o z

TTZi

o ü I 1 I 1 10 5

I I I 20 25

I I l 35 /.CV.

e i B L i O TH E E K

S B O U W EN H UISH . ECON.EN A D M I N . Z SCHOONM.EN KANTINE REKENCENTRUM ALGEMENE ZAKEN PERSONEELSZAKEN 5TUDENTENV00RZ. Ë ONDERW.RESEARCH C - A U D I O VISUEEL C. * P E R S EN VOORL. *BUREAU BUITENL. *TILB.H0CESCH BLAD * STUDIUM GENERALE * WETENSCH . WINKEL

\>///////////////J////////■////J///f^"//'Jir

o o

ff//f/A

V/////J//J/ff/fffffff/ff/fffff/ffff' ' \I/J!////)f,/,/,/////,/!/f

c^/,f/,f,fj/ft>f/^f//ffi/ffff/tm f v////////),r,,/,,,,/fzzm

f ff j ■ ,1/fi

/f//f//M I

ir,i

o z z o

lii,f//,!/,ff,,,,,//,f7-A

cI f fff,,

f, f , , , , , , , f

fff/\

V//I Iff) ir%

P*V

B.B.

W/////,fi

V,Jft

W.W.

V77t tl77\

vjjf///ffA

\}f,f///f,,,/f„,,77TA \>)f/fff,/ri,fffl/,\ v,ff/f,,frrrr\

o z

\l/i//A

KRIS CD I L

CZI (^

D * KRITIES INRDRMATrE S n D I L

THE C ezzzzzzzzzzzd ST.C. I —

Vf,/iX

_l UI

(schaalvergroting)

1 I 10 aandeel (•/.)

aandeel ,i( • / . )

0,5 I 12

^o I

t—L

1,5 I

1 I

20 •/.

I 18°/.

personeelsbezetting b :e l lo-n-i n -g -

beloning = s c h a a l s a l a r i s s c n » a m b t s i o e l a g « n ♦ o v e r w e r k / o n r e g e l m a t i g e d i e n s t ♦ l o s d i e n s t v e r b a n d - i n h o u d i n g s w e t - w i i s o kort m g .

zien hun beloningsaandeel kleiner wor den.

ALGEMENE DIENST In het jaar 1983 bedroeg de werkelijke personeelsbezetting in deze sector 265.76 mensjaren.

TE BERDE

Aan directe salarislasten zou zonder in houding in totaal 12.572.307, gld. zijn betaald. Hierop werd volgens de Inhou dingswet 1.158.208, gld. ( = 9,2%) en op grond van de WlISOinhouding 139.209, gld. ( = 1,1%) gekort. De gemiddelde jaarlijkse personeelslast in deze sector bedroeg zonder en met in houding resp. 43.307, en 42.425, gld. zodat derhalve gemiddeld 10,3% werd gekort. Gezien het verschil in niveau van de ge middelde personeelslasten in beide secto ren zou kunnen worden verwacht dat de korting in de Algemene Dienst aanzien lijk minder zou hebben bedragen. Dit is echter niet het geval omdat de kor tingen van de zeer omstreden Inhou dingswet 1982 bij toenemende maandsa larissen scherp stijgen totdat een top van rond de 5.500, gld. met een maximale inhouding van 12,8% is bereikt om daar na wederom geleidelijk te dalen. Het overheidsbeleid zou er van uit zijn gegaan dat in een totaal bestand van ambtenaren en trendvolgers deze salaris categorie de meest omvangrijke is. In het geheel van onderlinge aandelen vergelijking zijn behalve het Centraal Bestuur de diverse werkeenheden naar afnemende personeelsaandelen van Bi bliotheek naar Krities Informatie Sen trum in beeld gebracht (afb. 1). Hierbij doet zich het verschijnsel voor dat bij afnemend personeelsaandeel van de eenheden het beloningsaandeel neigt toe te nemen hetgeen mogelijk zou kun nen wijzen op een streven naar een meer evenredige draagkracht waarbij de grote re eenheden de kleinere enigermate tegfe moet komen. Nagegaan werd in welke verhouding het aandeel van de gezamenlijke beloning ten opzichte van het aandeel gezamenlij ke personeelsbezetting in de diverse (sub)faculteiten en werkeenheden tot el kaar staan. Deze verhoudingen zijn zo wel voor het jaar 1983 als voor het jaar 1981 berekend. In een stelsel van vertica le lijnen zijn deze verhoudingen weerge geven, waarbinnen een gelijke verhou ding tussen beide aandelen ( = 1,00) de gemiddelde jaarlijkse beloning (b) of wel personeelslast in beide jaren in de twee sectoren voorstelt. Is het aandeel van de gezamenlijke belo ning resp. groter of kleiner dan het aan deel van de personeelsbezetting dan be vinden zich de zwarte en witte stippen zich resp. rechts of links van de verticale 1.00 lijn (afb. 2). In de sector Onderwijs en Onderzoek is in het kader van de geponeerde facultaire vervolg op pag. 11

27 september 1985

TE BERDE

vervolg van pag. 10

Salarisspreiding anciënniteit, gelet op de zwarte stippen, een opwaartse lijn denkbaar. Daarbij lig gen de sociologen en filosofen uit de koers omdat zij in verhouding meer krij gen, terwijl bij het onderzoekfonds en samenwerkingsorgaan het tegendeel het geval is. In de sector Algemene Dienst is in het ka der van het geponeerde streven naar een meer evenredige draagkracht, eveneens gelet op de zwarte stippen, een afwaartse trend denkbaar totdat de kleinere eenhe den zijn bereikt. Vanuit interne ter zake deskundige zijde is er opgewezen dat de met schaalvergro ting weergegeven kleinere eenheden (afb. 1) voor verandering zeer gevoelig zijn. Een geringe verschuiving in een van de aandelen kan de verhouding tussen beide meer dan evenredig wijzigen. Het kan van belang zijn dit onderzoek jaarlijks te vervolgen. Indien in de afzon derlijke sectoren bij herhaling de ge schetste op en afwaartse trends respec tievelijk worden aangetroffen dan kan worden vastgesteld of er een vaste koers wordt gevolgd die mogelijk wordt be paald door facultaire anciënniteit ener zijds en een streven naar een meer even redige draagkracht anderzijds.

BELONING Om een nader inzicht te verkrijgen in het gevoerde beleid verdient het aanbeveling \ voor iedere (sub)faculteit en werkeenheid afzonderlijk een jaarlijkse reeks verhou dingscijfers tussen beide aandelen op te bouwen. In het geheel van de op deze wijze te constateren ontwikkelingen kunnen eni ge beloningsbestanddelen een rol spelen. Deze bestaan uit de schaalsalarissen overeenkomstig de spreiding van de rangcategorieën met een eventuele toe voeging van ambtstoelagen, overwerk/ onregelmatige dienst en los dienstver band. In de sector Onderwijs en Onderzoek be droeg in het jaar 1983 het aandeel van de gezamenlijke hoogleraren c.s. in de tota le personeelsbezetting 18,0%. In 1981 bedroeg dit aandeel 19,0%. De betreffende aandelen van de weten schappelijke hoofdmedewerkers/ambte naren bedroegen resp. 27,2% en 29,3% van de wetenschappelijke medewerkers/ ambtenaren resp. 23,8% en 20,8%, van de assistenten c.s. resp. 12,5% en 12,3% en van het nietwetenschappelijk perso neel resp. 18,5% en 18,6%. In de onderzoeksperiode is er derhalve een verschuiving van de bovenste twee categorieën naar de wetenschappelijke medewerkers van 3 % te constateren. In de sector Algemene Dienst zijn drie hoofdcategorieën te onderscheiden na melijk: administratief, technisch en ove rig personeel, waarbij een nadere onder scheiding binnen de twee eerstgenoem den slechts mogelijk is. Binnen de eerste categorie bedroeg in het jaar 1983 het aandeel van de gezamenlij ke (vanaf referendaris) hogere rangen in de totale personeelsbezetting 17,9%. In 1981 bedroeg dit aandeel 17,5%. De be treffende aandelen van het overige admi nistratieve personeel bedroegen resp. 35,7% en 31,9%. Binnen de tweede categorie bedroegen de aandelen van de technische (hoofd)amb tenaren resp. 9,1% en 8,7% en van het Tilburgs H ogeschoolblad

2. VERH OUDING AANDEEL GEZAMENLIJKE SELONINC T.O.V. AAN DEEL GEZAMENLIJKE PERSONEELSBEZETTING IN WERKEENHEDEN IN DE SECTOREN ONDERWIJS EN ONDERZOEK EN ALGEMENE DIENST KH T INDEJAREN 1981 EN 1983. SECTOREN ONDERWIJS EN ONDERZOEK ALGEMENE DIENST ONDERWIJS EN ONDERZOEK (ü«0)

• o o • 0,50

QGO 0,70

qeO

q90

IpO

l.ZO

130

1^ 00 sT

ECONOMIE spe lOlÓC IE

a PSYCHOLOGIE H R_E_CHTE_N_

FILOSOFIE (inter) LEJTEREN^'

(süb)faculfti t • o •

ONDERZOEKFONDS SAMENW.ORGAAN ALGEMENE DUNST tSD)

o • o

0^0

0,60

0,70 0,80

CENTR.BESTUUR'^ BIBLIOTHEEK BOUW EN H UISH . ECON.EN ADMIN.Z SCHOONM.EN KANTINE REKENCENTRUM ALGEMENE ZAKEN PERSONEELSZAKEN STUDENTENVOORZ. ONDERW. RESEARCH C.

Q50

0,90

1,00

1,10

1,20

1,30

1,«0

•

• O 0

•

• 0 •

•

2 Z

AUDIO VISUEEL C PERS EN VOORL. BUREAU 8UITENL. TILB H XESCH BLAD STUDIUM GENERALE WETENSCH WINKEL KRITIES INFORMATIES 1) 0A,11

•

• o

• • o

• 0.60

0,70

Q80

0,90 1,00

o 1,10

1,20

1.30

0 1981 •1983 b e l o n i n g { b ) : o - w n s o k o r t i n g • -i'nhoudingswe t -wiisokorting b: 0 * 0 ! o 70.793 GLD • 62.067 GLD 1-00= b-. A O o AA.790 GLD • A2 A25 GLD 2.79

overige technische personeel resp. 5,0% en 4,5%. De aandelen van het resterende overige personeel bedroegen resp. 32,3% en 37,4%. In de onderzoekperiode is er derhalve een verschuiving van het overige perso neel naar het overige administratieve per soneel van circa 5% te constateren. Het is niet mogelijk de dienovereen komstige beloningsaandelen in beeld te brengen omdat in de jaarrekening 1983 de kortingen alleen bij de (sub)facultei ten en werkeenheden en niet bij de rang categorieën zijn opgenomen. In de sector Onderwijs en Onderzoek zijn in het geheel van beloningen naast de schaalsalarissen de bovenvermelde toege voegde vergoedingen van geringe beteke nis omdat deze in het jaar 1983 in geen enkele eenheid ver boven de 10% uitko men. Dit is wel het geval in de sector Algemene Dienst. In het geheel van beloningen ne men de ambtstoelagen bij de Collegele den van het Centraal Bestuur 14% voor hun rekening; bij het Krities Informatie Sentrum het overwerk 25% en bij het Tilburgs Hogeschoolblad de beloning van het personeel van los dienstverband 26%.

AANDELENVERHOUDING ONDERWIJS EN ONDERZOEK In deze sector zijn de volgende rangcate gorieën te onderscheiden: hoogleraren, wetenschappelij ke hoofdmedewerkers, wetenschappelijke medewerkers, weten schappelijke (hoofd)assistenten en het nietwetenschappelijk personeel. Bij de economen is de aandelenverhou ding mogelijk enigermate toegenomen omdat het aandeel van de hoogleraren relatief stabiel bleef en er in verhouding meer wetenschappelijke medewerkers zijn bijgekomen. Bij de Sociologen nam de aandelenver houding een weinig af omdat de aande len van de hoogleraren en wetenschappe lijke hoofdmedewerkers een weinig afna men. Bij de Psychologen nam de aandelenver houding toe omdat het aandeel van de wetenschappelijke hoofdmedewerkers toenam. In deze faculteit is het niet wetenschappelijk personeel aanzienlijk meer vertegenwoordigd omdat veel tech nische medewerkers zijn betrokken we gens het meer experimentele karakter van deze studierichting. . * » ij£ ■•; 5 'fe'j e l . » i . ^ , -.si •$■ .

De J uristen zagen de aandelenverhou ding teruglopen wegens een relatieve in krimping van de aandelen hoogleraren en wetenschappelijke hoofdmedewerkers hetgeen eveneens het geval is bij de lette ren. Bij de Filosofen veranderde de aandelen verhouding nagenoeg niet. Mogelijk kunnen hier interfacultaire verschuivin gen een rol spelen. Ten slotte zagen het Onderzoekfonds in bijzondere mate en het Samenwerkings orgaan hun aandeienverhoudingen te ruglopen omdat veel assistenten werden aangetrokken. In het kader van de beperkte gegevens i s een voorzi chti ge conclusi e dat i n de sec tor Onderwi js en Onderzoek het door an ciënniteit gedwongen handhaven van de beloningen van de topcategori eën i n de oudere (sub)facultei ten ten koste gaat van de jongere di e met een voorzi eni ng van lagere rangcategori eën genoegen moeten nemen. Di t i s in bijzondere mate het geval i n de twee werkeenheden di e i n deze sector zi jn opgenomen. Gesteld kan worden dat bi j voortdurende inkrimping van budgetten de jongere (subjfaculteiten voorlop i g ni et aan een adekwate verdeli ng van de rangcatego rieën zullen toekomen. In de Algemene Diensst sector is een mo gelijke verklaring van de verschuivingen in de aandeienverhoudingen niet te geven omdat in de werkeenheden de diverse reeds eerder vermelde rangcategorieèn niet aaneensluitend voorkomen. Van meer dan de helft van de werkeenheden zijn slechts een of twee rangcategorieën in de jaarrekening opgenomen. Gezien deze beperkingen kan slechts worden opgemerkt dat de aandelenver houding van het Centraal Bestuur die is afgenomen (afb. 2) niet in beeld gebracht kon worden mede wegens de omvang van de reeds vermelde ambtstoelagen. De aandelenverhouding van de Biblio theek is volgens een ter zake deskundige mogelijk een weinig toegenomen omdat aldaar voor het eerst documentalisten werden geïntroduceerd. De aandelenverhouding van het Schoonmaak en kantinepersoneel nam mogelijk toe omdat zij slechts ten dele onder de reeds vermelde kortingsregelin gen vielen. De aandelenverhouding van de dienst Studentenvoorzieningen is mogelijk af genomen omdat de daaronder voorheen ressorterende dienst Studentenhuis vesting in 1983 niet meer in de jaarreke ning is opgenomen. De aandelenverhouding van het Tilburgs Hogeschoolblad is mogelijk zeer hoog wegens het reeds vermelde omvangrijke aandeel van het aangetrokken personeel in los dienstverband. Het vermoeden bestaat dat in de jaarrekening de betref fende personeelsbezetting niet in de jaar rekening is opgenomen. Ten slotte kan worden opgemerkt dat een nadere analyse in de sector Algemene Dienst slechts naar behoren kan worden gedaan indien in de jaarrekeningen per werkeenheid zowel de werkelijke perso neelsbezetting als de beloningen naar ca tegoriale schaalsalarissen worden opge nomen. Jan Terwindt

,, ,.,, ,27 september 1985

verzorgen

{

o.a. kranten (in offset-rotatie) periodieken boeken brocl^ures foiders tiandeis- en famiiiedrukwerk

drukkerij uitgeverij reclame-buredu

Em. de Jong b.v.

Postbus 8 — 5110 AA Baarle-Nassau — Telefcran 04257 - 8922*

—Business Course voor aanstaande— bedrijfseconomen en bedrijfskundigen Van 12 tot en met 15 november organiseert Philips in Eindhoven een Business Course voor doctoraal studenten Bedrijfseconomie en Bedrijfskunde die verwachten binnen één jaar af te studeren en geen militaire verplichtingen meer hebben. Ook jonge doctorandi in de genoemde richtingen die momenteel hun militaire dienstplicht vervullen, komen in aanmerking. In deze Course willen we een beperkt aantal deelnemers intensief kennis laten maken met de manier waarop wordt gewerkt in de functiegebieden Bedrijfseconomie, Commercie en Organisatie & Efficiency. Informatie en kennisoverdracht zijn de belangrijkste aspecten, maar ook een actieve behandeling van een aantal praktijkcases staat op het programma.

Eveneens zal aandacht worden besteed aan management development voor academici. De Course omvat tenslotte discussies met deskundigen uit de genoemde sectoren en informele ontmoetingen met directieleden. We zien de Business Course als een methode om kennis te maken met mannen en vrouwen die een meer dan gemiddelde carrière voor ogen staat. Daarop is de Course afgestemd, evenals de selectie die aan de eventuele uitnodiging vooraf gaat. Als u ook op deze uitgebreide manier de omgeving voor uw carrière wilt verkennen, dan hebben we een gemeenschappelijk doel.

Dan ontvangen we graag van u een uitvoerige brief waaruit uw intenties duidelijk worden en waarin ondermeer het verloop van uw studie is aangegeven. Uw brief kan leiden tot een gesprek in oktober, waaruit een definitieve uitnodiging tot deelname aan onze Business Course kan volgen. Reis- en verblijfskosten zijn voor onze rekening. We verzoeken u uw brief vóór 7 oktober te sturen aan J. Karreman, Philips personeelzaken. Antwoordnummer 35, 5600 VB Eindhoven.

PHILIPS

MEDEDELINGEN

PERSONEELSVERENIGING GUEUZE BIEREN A V O N D Wederom organiseert de Personeelsvereniging op donderdag 10 oktober 1985 een avond waarbij een bepaalde biersoort centraal staat. Dit keer betreft het de fameuze Belgische Gueuze bieren. Echte Gueuze bieren worden gebrouwen in en rondom Brussel in de Zenne vallei. Het is de moeite waard om er eens kennis van te nemen op deze bier-avond. De avond begint om 20.15 uur en zal er kortweg als volgt uitzien: - Een inleiding over de Gueuze bieren door dhr. Verlee, vertegenwoordiger in Nederland voor de Belle Vue Gueuze Brouwerij te Brussel. Uiteraard wordt er tevens een begin gemaakt met het proeven van de Gueuze bieren. - Proefsessies, met informatie over de verschillende Gueuze bieren. Ook worden een aantal verschillende hapjes gepresenteerd. - Afsluiting, waarna nog kan worden nagepraat en geproefd van deze bijzondere Belgische specialiteit. Elke deelnemer krijgt het bier geschonken in een Gueuze glas. Het glas mag als aandenken worden meegenomen naar huis. Overigens, indien u deelneemt aan de avond maar het Gueuze bier bevalt toch niet, dan kunt u altijd andere consumpties nuttigen. De toegang tot de avond bedraagt: voor PV-leden (en hun introducée) f 5 , — per persoon; voor niet PVleden (en hun introducée) / 7,50 per persoon. Betaling aan de deur bij binnenkomst. Breng uw PV-lidmaatschapskaart mee! Let op: De inschrijving sluit op woensdag 2 oktober 19851! Opgeven bij: Thijs van Erve, Geb. O, knr. 64 (tel. 2445). Elke inschrijver ontvangt van ons nog bericht. Vergeet daarom niet u w KHT-kamer en telefoonnummer te vermelden! Vermeld tevens of u wel of geen lid bent van PV en of u wel of geen introducée meebrengt. S T U D E N T ASSISTENT Het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO) zoekt op zeer korte termijn een STUDENT ASSISTENT ( M / V ) ten behoeve van een onderzoeksproject. In dit project wordt onderzocht hoe in Nederland een aantal instrumenten kunnen worden aangewend ter ondersteuning van (potentiële) exporteurs in ontwikkelingslanden. De taken omvatten o.a.: - dossieronderzoek bij de betrokken organisatie - verzamelen en inventariseren van handelscijfers - uitwerken van interviewverslagen - assistentie bij enquêtevenwerking. De aanstelling is voor halve dagen, in principe tot 1 april 1986. Nadere informatie kan worden verkregen bij drs. G. de Groot (tel 662410) of R. Weideveld (tel 662264). VACATURES Bij het Onderwijs Research Centrum is er een vacature voor een STUDENT-ASSISTENT ( M / V ) voor 16 uur per week, voor de periode van oktober 1985 tot april 1986, t.b.v. het project Curriculum-evaluatie S L W en SPW.

Eveneens bij het Onderwijs Research Centrum wordt gevraagd een WETENSCHAPPELIJK ASSISTENT (M/V) voor een periode van 3 maanden fulltime of 6 maanden half time, t.b.v. het project 'Onderzoek naar de motieven van studiestakers aan de KHT'. Inlichtingen: tel. 2636, kamer B 1028. Door het voorgenomen vertrek van de huidige secretaris vaceert binnenkort de functie van SECRETARIS V A N DE SUBFACULTEIT LETTEREN ( M / V ) Gestreefd wordt naar zo spoedig mogelijke vervulling van deze vacature voor 0,5 van de werktijd, later uit te breiden tot 1,0. Inlichtingen: tel. 2636, kamer B 1028.

INL. (PRIVAAT)RECHT D O C T O R A A L FE/BE EN BIK Op woensdag 2 oktober zal Mr. P.P. van Koppen een aanvang maken met de colleges Inleiding Recht aan de studierichting BIK en Inleiding Privaatrecht voor Bedrijfs- en Fiscaaleconomen. Nadere mededelingen over het programma en literatuur volgen op deze colleges. In tegenstelling tot wat in de studiegids staat, is het boek van Algra over het N B W niet verplicht. T E N T A M E N BESLISKUNDE II De eerstvolgende gelegenheid om het tentamen Besliskunde II (oude stijl) af te leggen vindt plaats op vrijdag 25 oictober om 14 uur. Collegezaal: CZ 217.

SXW.

VOOR S T U D E N T E N ONDERWIJSWETENSCHAPPEN EN ANDERE GEÏNTERESSEERDEN Lezing Prof. dr. IVliriam Ben-Peretz In het kader van de studierichting Onderwijswetenschappen zal door Prof. dr. Miriam Ben-Peretz van de University of Haifa, Israël, een lezing worden gehouden op donderdag 10 oktober a.s. om 20.00 uur in SZ 174. Mevr. Ben-Peretz is internationaal bekend om haar werk en publicaties op het gebied van curriculumontwikkeling en -onderzoek en op het gebied van instructie en opleiding van leraren. Naast haar functie als 'dean' van de University of Haifa, heeft zij ook functies in het bestuur van de stad Haifa bekleed. Als zodanig interesseert zij zich voor vraagstukken die op het gebied van onderwijsrecht en -economie liggen. Tijdens de bijeenkomst zal voldoende gelegenheid zijn hiefover verschillende vragen aan haar te richten. Meer informatie bij drs. R. Halkes, S 120, tel. 662457/669111. KANDIDATEN GEVRAAGD VOOR DE ALGEMENE ONDERWIJS COMMISSIE In de Algemene Ondenwijs Commissie (AOC) zijn vier zetels beschikbaar voor studenten. De AOC is de adviescommissie voor de subfaculteit (raad en bestuur) in zaken het onderwijs betreffende. Zij komt een zestal keren per jaar bijeen. Belangstellende studenten melden zich bij drs. C. de Graaf, kamer 12, tel. 2454, secretaris van de subfaculteit en de AOC. ROOSTERWIJZIGINGEN

CAPITA SELECTA HANDELSRECHT 1984 PRIVAATRECHTELIJKE ASPECTEN V A N INFORMATISERING Tot deze cursus hebben alle belangstellenden toegang als 'toehoorder'. Het afronden van deze cursus als keuzevak in de differentiatiefase van het doctoraal, is uitsluitend toegestaan aan die deelnemers die het tentamen Handelsrecht A (handelsverkeer- en faillisementsrecht) én Burgerlijk recht A (verbintenissen uit overeenkomst) met goed gevolg hebben afgelegd. Zij die na dit semester alsnog die keuzevakken willen afronden in het kader van hun doctoraalstudie, kunnen dit doen middels een zelfstandige literatuurstudie. Ook voor hen gelden de hierboven gestelde eisen m.b.t. het tentamen Handelsrecht A en Burgerlijk recht A . Informatie kan worden ingewonnen bij Mr. R.R.M, de Moor (B 810, tel. 662627) of M w . Mr. M.M.P.C. Mandigers (B 812, tel. 662673).

De werkgroep Wetenschapstheorie is verplaatst van vrijdag 10.30-12.30 uur naar maandagmiddag 13.3015.30 uur in AZ 114. De werkgroep Wetenschapstheorie op maandagmorgen van 10.30-12.30 uur vindt plaats in AZ 04 i.p.v. CZ 215. De (avond)hoorcolleges Wetenschapstheorie en Statistiek op woensdag van 18.(X)-22.00 uur vinden voortaan plaats in AZ 112 i.p.v. AZ6. De werkgroep Statistiek op vrijdagavond van 20.00-22.00 uur vindt voortaan plaats in SZ 17 i.p.v. SZ 28. De cursus consumentenbeslissingsgedrag op dinsdagmorgen van 10.3012.30 uur vindt voortaan plaats in AZ 115 i.p.v. AZ 111. De vaardigheidscursus interview op vrijdagmiddag van 15.30-18.30 uur vindt voortaan plaats in PZ 39 i.p.v. PZ31. 1e J A A R FYSIOLOGISCHE PSYCHOLOGIE De practica vinden niet plaats in P-809, maar in P-406. Bestudeer vóór elk practicum het bijbehorende deel van de handleiding.

AVONDONDERWIJS KEUZEVAKKEN VAKGROEP STAATS- EN A D M I N I S T R A T I E F RECHT De vakgroep Staats- en administratief recht verzoekt avondstudenten die belangstelling hebben voor een door de vakgroep verzorgd keuzevak, waarin volgens het collegerooster pee/) avondonderwijs wordt gegeven, contact op te nemen met de desbetreffende docent. Er kan dan bezien worden of het geven van een beperkt aantal avondcolleges wenselijk is.

Tilburgs Hogeschoolbla%;?*^5;£-t-:

AANVULLENDE INFORMATIE M.B.T. HET ROOSTER De schakelcursus Economische Inleiding tot de Sociale Zekerheid zal worden afgesloten met een schriftelijl<e toets op 16 oictober 1985, niet in AZ 111 maar in AZ 113. Ter voorbereiding op de toets-zijn er géén colleges op 9 en 14 oktober a.s. De cursus Sociale Zekerheidseconomie start op 21 oktober 1985.

Methodieken 8- Technieken (SMT III), eerste semester, studiebelasting: 170 uur. Docent: Drs. T h . v . d . Net (S104, tsl. 2362) (privé: 013-343685) Inhoud: De cursus bestaat uit drie onderde--* len: 1. inferentiële statistiek (generalisatie) 2. regressie (niet-lineaire, multipele, partiële) 3. computerpracticum ('Minitab'). ad 1. Steekproefverdelingen van steekproefgrootheden; toetsen van proportie(s), gemiddelde(n), variantie(s), correlatie-coëfficiënt(en); betrouwbaarheidsintervallen. ad 2. Uitbreidingen van het enkelvoudige lineaire regressiemodel; nietlineaire regressie, multiple regressie; partiële correlatie en regressie, dummy variabelen; eenvoudig pad analyse. ad 3. Enkele opdrachten die m.b.v. het programmapakket 'Minitab' moeten worden gemaakt. Vormgeving: Dagstudenten: 2 uur hoorcollege, 2 uur werkcollege. Avondstudenten: 2 uur hoor/werkcolleges. Tentamen: Mondeling in de vorm van opdrachten - zie ad 3. Literatuur: Verplicht: (Wellicht: William Statistics, 3e editie) Collegenotities uit te reiken tijdens college. Methodieken & Technieken IV, tweede semester, studiebelasting: 170 uur. Docent: Dr. J . Hagenaars (S110, tel. 2086) (privé: 013-342975) Inhoud: De centrale thema's zijn: - causale analyse: onderzoeksopzet, tabel-, regressie- en padanalyse. - schaaltechnieken/indexconstructie: gesommeerde en cumulatieve schalen, geldigheid, betrouwbaarheid. Preciesere informatie wordt verstrekt gedurende het eerste semester. Vormgeving: Hoorcollege 2 uur per week, werkcollege met computerpractica 2 uur per week. Tentamen: Schriftelijk. Literatuur:

A A N V U L L I N G STUDIEGIDS 1985/1986 Onder 4 . 2 . 1 . 'Verplichte Onderdelen' is na het onderdeel Sociale Zekerheidsfilosofie op bIz. 48 verzuimd informatie te verstrekken over de verplichte cursussen Statistiek en Methoden en Technieken van Onderzoek (SMTO): Methoden en Technieken van Onderzoek I, eerste semester, studiebelasting: 170 uur. Docenten: Drs. J . Fabert, S108, tsl. 2256 (privé: 013-675605) en C. Looman (privé: 013-365472). Inhoud: In alle stromingen die er binnen de sociaal-culturele wetenschappen bestaan, wordt er gebruik gemaakt van empirische (d.w.z. ervarings)gegevens. Het vak Methoden en Technieken van Onderzoek stelt zich ten doel o m duidelijk te maken, hoe gegevens uit sociale werkelijkheid moeten worden verzameld en geanalyseerd, indien men op verantwoorde wijze tot wetenschappelijke uitspraken wil komen, die gebaseerd zijn op empirische gegevens. In deze cursus wordt de nadruk gelegd op de onderzoeksopzet. Drie manieren van onderzoeksaanpak worden besproken: veldstudie, survey en experiment. Vormgeving: Dagstudenten: college: per week 4 uur; totaal in het semester: 14 hoorcolleges, 12 werkcolleges. Werkstudenten: college: per week 2 uur; 4 hoorcolleges en 9 werkcolleges. Tentamen: Schriftelijk. Literatuur: Verplicht: - Janssens, J . M . A . M . , Ogen doen Onderzoek, Lisse, 1982. - Kruyer, G.J., Observeren en redeneren - Handleiding bij de colleges (dictaat) (voor avondstudenten) - Opdrachten (dictaat). Methoden en Technieken van Onderzoek II, twee semester, studiebelasting: 170 uur. Docent: Drs. T h . v . d . Net, S104, tsl. 2362 (privé: 013-343685) Inhoud: (onder voorbehoud) De cursus bestaat uit drie onderdelen: (1) waarschijnlijkheidsrekening, (2) beschrijvende statistiek en een (3) computerpracticum (m.b.v. het programma 'Minitab').

Wordt medegedeeld in het eerste semester. O.a. dictaat; stencils. In het kader van de verplichte keuzeonderdelen onder 1. Leer van de arbeidsverhoudingen kan behalve Arbeidsverhoudingen 1 en 2 tevens Arbeidsverhoudingen 3 worden gevolgd. Arbeidsverhoudingen 3 (2 SB), Drs. A . Nagelkerke (tel. 2549), I e semester, 2 uur hc. In deze fase staat theoretische verdieping en analyse centraal. In nauw e samenwerking met de docent zullen centrale thema's van arbeidsverhoudingen worden bestudeerd en gepresenteerd. Voor colleges en wferkstuk is ongeveer 1 SB beschikbaar. Voor het tentamen, de literatuur wordt in overleg met de docent vastgesteld, blijft dan ca. 1 SB over ( ± 850 biz.).

ad 1. inleiding: voorwaardelijke kans; (on)afhankelijkheid; som- en productregel; Bernouilli-Trials; Binominale verdeling; Pascal- en Hypergeometrische verdeling; Poisson-verdeling. ad 2. frequentieverdelingen en grafieken; ééndimensionale beschrijvingsmaten (gemiddelde, mediaan, modus, variantie, standaarddeviatie, percentielen, percentielrangen, 2-scores); analyse van samenhang tussen 2 variabelen; tabellenanalyse en percenteerregels; enkelvoudige lineaire regressie; ad 3. enkele opdrachten die m.b.v. het programmapakket 'Minitab' moeten worden gemaakt. Vormgeving:

Het laatste deel van de studie wordt afgerond met herschrijven van een scriptie over een thema naar keuze. De begeleiding wordt door een van de docenten van de vakgroep verzorgd.

Tentamen: Schriftelijk, werkstuk in de vorm van opdrachten, zie ad 3. Literatuur: Verplicht: (Wellicht: William L. Hays: Statistics, 3e editie) College notities uit te reiken tijdens colleges.

Literatuur (verplicht): Wordt nader bekend gemaakt.

Dagstudenten: 2 uur hoorcollege, 2 uur werkcollege. Werkstudenten: 2 uur hoor/werkcollege.

27 september 1985

MEMO

Varia I LEZINGENCYCLUS N I E U W E KRITISCHE THEORIE In het kader van een studiereis naar de universiteit van Franl<furt om aldaar kennis te maken met de nieuwe kritische theorie van J . Habermas e.a. worden er op de KHT enkele voorbereidende lezingen georganiseerd die ook voor mensen die niet meegaan naar Frankfurt toegankelijk zijn. Het programma ziet er als volgt uit: - 30 sept. 20.00 uur AZ 114: Inleiding kritische theorie van J . Habermas door F. van Doorne. - 3 okt. 20.00 uur AZ 114: Economische theorie van J . Habermas door F. van Doorne. - 7 okt. 19.30 uur AZ 114: Esthetiek bij J . Habermas, A . Weimer en P. Burger door H. Geyer. - 9 okt. 19.30 uur AZ 114: Rechtstheorie bij J . Habermas door P. Ippel en P. Bal. - 10 okt. 20.00 uur AZ 114: Ethiek bij Karl-Otto Apel en J . Habermas door H. van Luijk. - 14 okt. 20.00 uur AZ 114: Waarheidstheorie en sociologie van J . Habermas door H. Kunneman. Een reader met begeleidende teksten is verkrijgbaar bij het KRIS. STUDIEBIJEENKOMST SOCIALE VERDEDIGING De werkgroep Onderzoek Sociale Verdediging van de Stichting Interuniversitair Instituut voor SociaalWetenschappelijk Onderzoek (SISWO) te Amsterdam organiseert een

PERIODE 30 SEPTEIVIBER T / M 4 OKTOBER 1985 M A A N D A G 30-9-1985 selderysoep - groentesoep saucijsje - leverlapje - vleesjus bloemkool met kaassaus gestoofde witte kool DINSDAG 1-10-1985 chinese rijstsoep - aspergessoep nasi goreng - kroepoek - atjar met vruchten - saté + pindasaus shoarmaburger - boontjes WOENSDAG 2-10-1985 helderse kervelsoep - bloemkoolsoep runderlapje - gepaneerd speklapje JUS garni - rode kool met appel -irozijnen - chinese koolsalade DONDERDAG 3-10-1985 londonderrysoep - minestronesoep warme varkensrollade - gebakken vis roomsaus - gemengde sla van sla seldery - witte kool - komkommer tomaat - dressing - rabarbermoes VRIJDAG 4-10-1985 kerrysoep kotelet bon femme barbequeworstje - boterboontjes gemengde sla

studiemiddag over 'Het onderzoek naar geweldloze conflictoplossing en sociale verdediging', in de periode 1977 tot 1982 verricht door de Staatscommissie onder voorzitterschap van prof. Johan Niezing. datum: 9 oktober a.s.; tijd: 14.00-17.00 uur plaats: Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht. Aanmelding voor u w deelname, bij SISWO (drs. A . J . Gijswijt of drs. J . A . van Nederpelt, tel. 020-240075). WERKGROEP M A N N E N S T U D I E S De Landelijke Werkgroep Manner)studies hpudt zich bezig met onderzoek, theorievorming en onderwijs op het gebied van mannen, mannelijkheid en emancipatie. Voor nadere informatie kan men contact opnemen met: LWM-secretariaat, postbus 10043, 1001 EA Amsterdam, tel. 020-187442 of 276727. BASISGROEPEN A A N DE R A N D V A N KERK EN S A M E N L E V I N G Op woensdagavond 2 oktober a.s. organiseert de Basisgroep Tilburg een kennismakingsavond. Allen die wat meer willen horen over de aktiviteiten van deze groepering, zijn welkom. Leden van de Basisgroep die bv. aktief zijn in de samenkomsten op zondagmorgen of in de verschillende leerhuisgroepen op doordeweekse avonden, zijn aanwezig om informatie te kunnen geven over genoemde en andere Basisgroep-aktiviteiten. Er zal o.a. toelichting gegeven worden over het thema 'vrede-stichten' volgens de Bijbel, over het mensbeeld vanuit een Joodse traditie en over een Politiek van Arbeidstijdverkorting enz. Aan het begin van de avond zal eerst wat verteld worden over het verschijnsel basisgroepen in onze Nederlandse situatie en elders in de wereld. In aansluiting op themafolder nr. 4 van de Basisgroep zal met name ingegaan worden op de marginale positie die basisgroepen kiezen ten aanzien van kerken en samenleving. In dit verband worden basisgroepen gekenmerkt als oefenplaatsen voor kerkelijke en burgerlijke ongezeglijkheid of ongehoorzaamheid. In'basisgroepen willen we van elkaar leren hoe we kritisch kunnen kijken naar en omgaan met wat vanzelfsprekend wordt gevonden. Hoe in dit verband verschillen in opvatting en keuzes met elkaar in gesprek gebracht kunnen worden, ook als partijdige, éénzijdige keuzes (moeten) worden gemaakt. De kennismakingsavond wordt gehouden in de Opstandingskerk aan de Prof. Cobbenhagenlaan, nr. 8 en begint om aciit (20.00) uur. Themafolder van de Basisgroep zijn verkrijgbaar bij: Marcelle Hilgers, Karel Doormanlaan 4 1 , 5025 ZE Tilburg, 013-682244.

Vrouwem V R O U W E N EN I N F O R M A T I C A De werkgroep Vrouwen en Informatica organiseert op zaterdag 2 november 1985 in de Joke Smit Scholengemeenschap te Amsterdam onder de noemer 'Informatica en vrouwen' een landelijke dag voor vrouwen die werkzaam (geweest) zijn in de informatica. De bedoeling van de dag is informatica-vrouwen met elkaar in contact te brengen om activiteiten en organisatie op het terrein van informatie-technologie voor en door vrouwen te stimuleren. Zowel in de ochtend- als middaggroepen kunnen vervolggroepen worden opgezet. Tussen de bedrijven door kan men rondkijken op een informatiemarkt. De kosten voor de dag bedragen f 15,— inclusief koffie, thee en lunch. Er is plaats voor 200 vrouwen. Voorinschrijving is dus noodzakelijk. Een folder met meer informatie plus inschrijfformulier is aan te vragen bij: Vrouwen en informatica, postbus 1796, 1000 BT A ' d a m .

Sport i ROOSTERWIJZIGINGEN Vanwege de enorme belangstelling voor enkele sporten zijn er wat roosterwijzigingen opgetreden. Judo: Maandag 22.00-23.00 Vrij trainen Woensdag 17.00-18.00 Nivo 1 (vrijdag vervalt) Donderdag 16.30-17.30 Nivo 1/2 Donderdag 17.30-18.30 Nivo 3 Atletiek: Woensdag 15.30-17.00 Willem II stadion Volleybal: Woensdag 18.15-19.30 Nivo 3 dames H.T.S. Karate: Donderdag 19.00-20.00 Nivo 2 Donderdag 20.00-21.00 Nivo 1 Maandag 19.00-20.00 Nivo 2 Maandag 21.00-22.00 Nivo 1/2 Wachtlijsten Indien men op een wachtlijst geplaatst is, is het raadzaam om regelmatig te informeren in de sporthal of er plaats is vrijgekomen. Voor fitness en tennis worden extra cursussen georganiseerd, men ontvangt hierover bericht. Tennis In de maanden oktober/november '85 (10 lessen) en februari/maart '86 (6 lessen) wordt er een extra cursus tennis gegeven (outdoor) voor hen die op de wachtlijst staan. Dit zal op het kunstgras plaatsvinden. Wanneer je op de wachtlijst staat krijg je automatisch een formulier thuisgestuurd. Wanneer je (nog) niet op de wachtlijst staat kun je van-

GROEPSBEGELEIDERS/STERS Voor de voorlichtingsdag van 17 oktober 1985 ten behoeve van a.s. eerstejaars studenten worden gevraagd: GROEPSBEGELEIDERS/STERS De taak van de groepsbegeleider/ster op de voorlichtingsdag zal hoofdzakelijk bestaan uit het gidsen en informeren van een groep aanstaande studenten en ouders. Het programma van de voorlichtingsdag valt in twee delen uiteen: 's ochtends worden, na korte praatjes door rector en studentendecaan, groepen gevormd die vervolgens naar eigen keuze een aantal activiteiten kunnen ondernemen, zoals daar zijn: bezoek aan de studentenflats, rondleiding door de hogeschool, film over de hogeschool, informatiemarkt etc. De middag staat in het teken van de studieinformatie. Aangezien we een groot aantal mensen verwachten, hopen wij dat jullie je in groten getale opgeven als groepbegeleider/ster. Dit kun je doen door even een telefoontje te plegen met het informatiecentrum van D.S.W. (tel. 662211) of kom even langs: Informatiecentrum D.S.W., Gebouw N, kamer 24, tel. 662211.

af ma. 23 september een formulier op de sporthal komen invullen. De cursus zal starten op ma. 30 september en vanaf do. 26 september kun je komen kijken in welke groep je bent ingedeeld. Het formulier dient uiterlijk di. 24 september ingeleverd te zijn. De cursus zal verzorgd worden door Mare Willems. Judo Door een grote aanmelding van beginners bij het judo, is er besloten een speciale beginnerstraining op te starten. Deze training wordt op donderdag van 17.30-18.30 gegeven in de dojo in de studentensporthal. Wintersport De inschrijving voor de wintersportreis is goed op gang gekomen. Er is nog plaats voor 15 personen. Bij volle intekening van de reis (50 personen) wordt er met een wachtlijst gestart. Indien deze wachtlijst snel groeit zal er eventueel nog een 2e reis in dezelfde periode georganiseerd worden. Snel inschrijven dusM!

RECREATIE-ATLETIEK Zoals enkele weken geleden al in een artikeltje kenbaar werd gemaakt zal op zaterdag 5 oktober voor de 8e keer de Pheidippidesloop gehouden worden. Met 7 mensen (2 dames en 5 heren) loop je dan een marathon rond het Utrechtse Universiteitscentrum 'de Uithof'. De Tilburgse studenten atletiekvereniging PARCIVAL wil ook dit jaar weer meedoen en heeft reeds 3 teams ingeschreven. Dit betekent dat er voor iedere snelheid een team bestaat. Vanuit Tilburg zal dan 's ochtends om ± 10.00 uur vertrokken worden met auto's en busjes. De start is om 13.00 uur precies en na afloop is er een heerlijke maaltijd op studentenvereniging Veritas. Op dezelfde plaats is er die avond een voortreffelijk feest. Diezelfde nacht wordt er nog naar Tilburg teruggereisd. Je kunt je voor deze leuke dag inschrijven op het Parcivalbord in de Studentenhal. Voor + ^ 3 0 , — kHjg je dan vervoer naar Utrecht en terug, deelname aan de estafette, een warme maaltijd en toegang tot het slotfeest. Voor meer informatie kun je eens langskomen (ja meedoen natuurlijk) op onze boslooptraining dinsdag 15.30 en donderdag 15.00. Of bel naar Marco 04160-33341 of Twan 632280.

Agenda SEPTEMBER VRIJDAG 27 SEPTEMBER Vrouwenkafee 'De spinster', Nieuwlandstraat 43, 20.00 uur: Kafee-avond met live optreden Lesley Woods (ex-zangeres/gitariste van de ' A u Pairs'). Entree f 3,50. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: Bent met 'Mannen onder het mes'. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.00 uur. Filmhuis: 'Viridiana'. Bunuel-special. ( t / m 28 sept.) S t a d s s c h o u w b u r g , 22.15 uur. Filmhuis: 'Tristana'. Bunuel-special. ( t / m 2 okt.)

ZONDAG 29 SEPTEMBER S t a d s s c h o u w b u r g , 12.30 uur: Koffieconcert S.M.E.T. Werken van Debussy, Pierné en Bernstein door Walter Boeykens (klarinet) en Jan Gruithuyzen (piano). Egelantier,16.00 uur: J.P. Blues Band. Tilburgse Bluesband spelen eigen repertoire. O l o f , 21.00 uur: Uitschenkavond. M A A N D A G 30 SEPTEMBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'Nacht, moeder' gespeeld door A n n Hasekamp en Linda van Dijck in een regie van Ton Lutz. S t a d s s c h o u w b u r g , 20.00 uur. Filmhuis: 'Get obscur objet du désir'. Bunuel-special. (tot en met 2 okt.) K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 20.OQ uur, AZ 114: F. van Doorne over Inl. kritische theorie van J . Habermas. O l o f , 22.00 uur: 1001 Nacht feest van A tort en A travers.

OKTOBER DINSDAG 1 OKTOBER S t a d s s c h o u w b u r g , 2ff.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. Jean Fournet. Soliste Elisabeth Leonskaja (piano) met werken van Heppener, Chopin en Brahms. O l o f , 21.30 uur: Aktie-feest. WOENSDAG 2 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: Freek de Jonge met zijn nieuwste programma 'De Bedevaart', (tot en met 5 oktober) O l o f , 20.00 uur: Disputenborrel DONDERDAG 3 OKTOBER K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 13.30 uur, A 10: Forumdiscussie: Modernisme of niet? m.m.v. Prof. Dr. D. Fokkema. Prof. Dr. E. Ibsch, Dr. C. van Bohemen, Dr. H. Lethen, Prof. Dr. J . Plessen. Org. Stud. Gen. Farce-theater, Voltstraat 8, 20.00 uur: Film 'Gandhi'. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 13.30 uur, B 602: Vergadering Hogeschoolraad. K a t h o l i e k e H o g e s c h o o l , 20.00 uur, AZ 114: F. van Doorne over Economische theorie van J . Habermas. Egelantier, 22.00 uur: Ram Enzo. Groep Tilburgse muzikanten met rustige Tilburgstalige popmuziek. O l o f , 15.00 uur: Raad; 21.00 uur: Senaatsoverdracht.

Bistro 'ESCARGOT

Vraag naar het C O L L E G E M E N U Wordt geserveerd op woensdag, donderdag, vrijdag van 17.30 tot 20.00 uur

MENU Uiensoep Gehakte steak Stroganoff Dame Blanche

f 17,50 (Uw chetkofc Geert Seebregts)

THE GALLERY

Geopend van dinsdag t/m zondag vanaf 20 00 uur Heuvelring 37. Tilburg

ZATERDAG 28 SEPTEMBER S t a d s s c h o u w b u r g , 20.15 uur: Bent met 'Mannen onder het mes'.

27 september 1985 *

Video-tapes van Jan Fabre. Te zien tot en met 16 ol<tober in de video-hoel( van de Stadsschouwburg, ma. t/m za. van 11 tot 18 uur en van 19 tot 21.30 uur; zo. van 12 tot 17 uur. Video-avond op 1 olitober: 'De macht der theaterlijlce dwaasheden', in de vergaderzaal van het Filmhuis, aanvang 20.30 uur. Toegang gratis.

Een grote luxe van de Tllburgse schouwburgcomplex is de videohoek in het 'kaffee'. Dagelijks zijn daar video-tapes te bekijken, waarbij je steeds een keuze kunt maken uit een selectie van tapes, gegroepeerd rond een thema. Dat is op zich niets nieuws: in het voormalige Kultureel Sentrum was hier al mee begonnen, en gelukkig heeft dit initiatief een vervolg gekregen. Wèl nieuw zijn de speciale video-avonden op dinsdag die de schouwburg dit seizoen organiseert. Programmeur Ton Crone hoopt met deze avonden wat meer aandacht te kunnen vestigen op minder toegankelijke onderwerpen. De tapes in de video-hoek trekken redelijk veel belangstellenden, maar het publiek komt vooral af op min of meer bekende onderwerpen zoals dansvoorstellingen, toneelregistraties, tapes die aansluiten op exposities in de schouwburg e.d. Video's die het medium zelf onderzoeken, met een veel minder toegankelijk onderwerp, slaan (nog?) nauwelijks aan. Daarom werden de video-avonden gestart meteen selectie uit de tapes van het World-Wide Video Festival, dat half september in Den Haag plaatsvond. In oktober zal Nam-June Paik, de 'vader van de video-kunst' centraal staan. Zo'n video-avond kan er ook toe dienen om één van de tapes uit de video-hoek in de schijnwerper te zetten. Dat zal gebeuren op 1 oktober met 'De macht der theaterlijke dwaasheden', een tape uit de verzameling video's over Jan Fabre. Dit tiental tapes is eerder in Brussel op het Kaa'ifestival te zien geweest en zal nu z'n ronde doen door Nederland. Een unieke verzameling, door de samenstellers aangeduid als 'vi-

deo-documentatie-tapes'. Je kunt een blik werpen op het werk van beeldend kunstenaar Jan Fabre en de ontwikkeling van zijn theatrale producten volgen - van de 'Money-performance' uit 1979 tot en met 'De macht..' uit 1984. Hij grijpt elementen uit de kunstgeschiedenis aan om statements te maken over kunst, over theater. Over de conventies die het kijken naar kunst bepalen, over het systeem waarbinnen de kunstenaar moet functioneren en waarbinnen zijn werk tot stand komt. Als een duiveltje sluipt Fabre dat systeem binnen, hij onderzoekt het om het vervolgens te kupnen bespelen. 'Binnen het burgerlijke systeem anti-burgerlijke kunst maken'. In zijn werk manipuleert Fabre zijn publiek, om daarmee de manipulatie zelf te tonen. Als Fabre in zijn 'IVIoney-performance' het entree-geld van de toeschouwers verbrandt, gebruikt hij een zeer directe en onontkoombare vorm om te tonen hoe veel macht een kunstenaar heeft, en tegelijkertijd maken de reacties van zijn toeschouwers duidelijk hoe een publiek met zijn verwachtingen die macht van de kunstenaar aan banden probeert te leggen. Niet alleen binnen het theater voert Fabre zijn studie in manipulaties uit; hij opereert in alle delen van het maatschappelijke systeem waar het theater is ingebed. Brutaal laat Fabre een artikel over zijn werk in het programmaboekje van het Kaaitheater doorstrepen omdat, zoals een bijgevoegde tekst verklaart, Fabre nog te jong is om nu al 'bijgezet' te worden. Als Fabre wordt gevraagd om in een gevestigd kunstprogramma voor de televisie over zijn werk te komen vertellen, vraagt hij doodgemoedereerd aan eerder in dat programma optredende kunstenaars om ieder een stukje voor te lezen van het sprookje 'De nibuwe kleren van de keizer'. Daarmee toont hij zowel zijn opvatting over dat kunstprogramma als over kunstenaars die aan zo'n programma meewerken, en creëert een nieuw artefact (tape II van de verzameling). Ook van de meest recente theaterproduktie van Fabre is een video-registratie gemaakt. Evenals de voorstelling zelf is ook de re-

gistratie van 'De macht der theaterlijke dwaasheden' indrukwekkend. De 4V2 uur durende voorstelling is integraal opgenomen, waardoor Fabres gebruik van tijd niet geheel verloren' gaat, iets wat bij de opname die de' VPRO maakte wel het geval was. Een' groot nadeel van de VPRO-registratie was het groot aantal close-ups en de ingrepen in het toneelbeeld. De re-' cente tape bewaart voortdurend een zekere afstand en blijft consequent vanuit het perspectief van de toeschouwer naar het toneelbeeld kijken. Fabre kadreert en speelt met de' tegenstelling tussen voor en achter op het toneel, die op een video-beeld immers vervlakken tot de tegenstelling groot en klein, scherp en onscherp. .Waar op het toneel de fysieke aanwezigheid van de acteurs een belangrijk deel van de dramatische spanning oplevert, voegt de video een enkel vertraagd beeld toe, en dat geeft een even directe impact als de van zichzelf vertraagde handelingen van 'De macht..'. Doordat het stuk in het vrij kleine Antwerpse Montytheater is opgenomen en niet in een bonbonnière-theater (waar het thuishoort) is steriliteit vermeden. De luidruchtige houten speelvloer verwijst steeds naar het hier en nu in het theater. Een tape die goedmaakt wat er bij een registratie van theater verloren gaat. Marijn van der Jagt

STUDIUM GENERALE

Forumdiscussie: IVIodernisme of niet? Donderdag 3 oktober, 13.30 u u r , zaal A Z 10, met m e d e w e r k i n g van Prof. Dr. D. F o k k e m a , Prof. Dr. E. Ibsch, Dr. C. van B o h e m e n , Dr. H. Lethen, Prof. Dr. J . Plessen. Tijdens deze discussie zullen de auteurs van het boek 'Het Modernisme in de Europese Letterkunde', de lite-

Freek de J o n g e m e t 'De Bedevaart' van 2 t o t 5 oktober in de Tilburgse stadsschouwburg. STADSSCHOUWBURG

De Bedevaart Waar de Mars ophoudt, begint de Bedevaart. De verende cadans van de soldatenpas wordt verruild voor een devoot geschuivel op de knieën. Door de knieën dat was wel zo'n beetje het laatste w a t w e van onze held konden verwachten. Samen met hem kruipen wij langs de volgende bedevaartplaatsen: Managua (Nicaragua), Lourdes (Frankrijk), Kaatsheuvel (Brabant), Bartleheim (Friesland), Muiderberg, Toronto (Canada), een o m politieke reden niet nader te noemen land, de kermis. Circus Knieval

en een ego-therapeut die onbekend wenst te blijven.

ratuurwetenschappers Douwe Fokkema en EIrud Ibsch, hun stelling verdedigen dat Joyce, Proust en Musil, maar ook Thomas Mann, Virginia Woolf, André Gids en nog een aantal anderen, op grond van gemeenschappelijke kenmerken in hun literair werk samen te brengen zijn onder de noemer Modernisme. Deze stelling zal geconfronteerd worden met de mening van de drie inleiders van de drie voorafgaande lezingen over Joyce, Proust en Musil.

kwam met opdagen, dus is er geen reden o m te blijven, behalve om jou gezelschap te houden, en dat is... geen reden genoeg, omdat ik... geen erg goed gezelschap ben... (stilte). Of wel?'

STADSSCHOUWBURG

V a n 2 tot 5 oktober in Concordia Breda, op 23 en 24 oktober in de Tilburgse Stadsschouwburg.

'Nacht, moeder' Het indrukwekkende stuk 'Nacht, moeder', gespeeld door A n n Hasekamp en Linda van Dijck in een regie van Ton Lutz, komt nog twee keer terug in de schouwburg-zaal: op maandag 30 september en maandag 18 november. Als het stuk begint is het zaterdagavond, ongeveer half negen. Het is nog maar net begonnen als Jessie haar moeder rustig meedeelt, dat ze een eind aan haar leven gaat maken. De moeder gelooft dit niet; ze wil en kén het niet geloven en gebruikt haar hele repertoire aan middelen om haar dochter tegen te houden: tederheid, beschuldigingen, dreigementen en afhankelijkheid. Maar wat moeder wikt, Jessie beschikt. Ze heeft een definitief besluit genomen en wijkt daar niet vanaf. Ze probeert uit te leggen wat misschien niet uitgelegd kan worden. Alle lopende zaken heeft ze voor haar moeder geregeld. In een laatste gesprek gaat ze alles langs. Zowel emotioneel als praktisch huishoudelijk bereidt Jessie haar moeder voor op een leven zonder haar. Haar leven lang heeft ze gewacht op de vervulling van verlangen en beloftes uit haar jeugd, maar dat is nooit gebeurd. Ze zegt: 'Ik ben... op wie het de moeite waard was te wachten en ik kwam niet. Ik zélf, die misschien voor mezelf verschil gemaakt had... ik

Ik ben een pelgrim op gevoel die doorgaans doolt door dode straten ik heb de veiligheid verlaten met slechts onzekerheid als doel Teksten: Freek de Jonge. Muziek: Willem Breuker, Henny Vrienten. Decor: Hella en Freek de Jonge. Uitvoering: Hella de Jonge, Madeion Bruna.

CONCORDIA BREDA

'De Toneelmaker' van Bernhard door Globe

De grote repertoirespeler Bruscon komt met zijn familie, vrouw en twee kinderen, aan in de danszaal van 'Het zwarte hert' te Utzbach. Hier zal hij zijn 'mensheidcomedie', namelijk 'Het Rad der Geschiedenis', spelen, hoewel het droevige dorp met zijn tweehohderdtachtig inwoners hem shockeert. Bruscon, die zichzelf tot de genieën rekent, lijdt onder de chaos en cultuurloosheid van de maatschappij, die het 'ware' Kunstwerk niet kan waarderen. Het 'Rad der Geschiedenis' Is door hem geschreven als middel tegen de chaos, die zijn bestaan bedreigt. Over de eerste schrik heengekomen probeert Bruscon zich met uiterste wilsinspanning voor te bereiden op de voorstelling van die avond. Maar steeds weer wordt hij afgeleid en getergd door zijn omgeving. Alles werkt hem op de zenuwen: de zaal; de bergachtige, vijandige omgeving; de hotelhouder en zijn gezin; zijn kinderen en vooral zijn vrouw, die ziek te bed ligt. Door zich te blijven verzetten tegen de drang het bijltje erbij neer te gooien, overbrugt hij de tijd die hem rest tot aan het begin van de voorstelling. Dan loopt de zaal vol... Theu Boermans vervangt de zieke Gerard Thoolen in de titelrol. Boermans stond in voor de regie van dit allernieuwste stuk van Thomas Bernhard.

27 september 1985

ACHTERKLAP Betaald matseren Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefiioord bovenaan. De matsert/es kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie.

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. Q , ^

1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 I 1 1 1 . I I I !

1 I 1 1 1 1

1 I 1 1 I

1 1 1 1 I 1 1 1 1 1 ! 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I l l 1 M i 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 III 1

1 '-\ 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 ! 1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 M 1 1 1 1

1 1 1 1 I I I 1 1 1 1 11 I I I 1 1 1 1 ' 1 1 1 1 1 1 !1 M i l l

Het katholieke dorp van mijn jeugd telde wel tien missionarissen, leder jaar kwam er wel eentje uit het verre zwart-Afrika om hier op adem te komen en geld en goederen te verzamelen voor zijn 'beschavingswerk'. De missionaris die het meest tot mijn verbeelding sprak, bracht behalve beelden, speren en andere exotische gebruiksvoorwerpen ook potten met voedsel en flessen met geheimzinnige drankjes mee naar ons dorp om de bewoners ook iets te leren over het leven in Afrika. Van bij de Bosjesmannen bracht hij helemaal over de oceaan een olieblik gevuld met gemarineerde termieten mee naar de geciviliseerde wereld. Omringd door verbaasde dorpsbewoners, vertelde hij over de termietenjacht, waarna hij het deksel van het blik schroefde en mensen een voor

Pendragon zaalsport Jaarlijks organiseert Pendragon de Tilburgse Studentensport IVIanifestatie Binnen. Dit jaar gaat het feest door van maandag 14 oktober tot en met donderdag 17 oktober in de studenten-sporthal. Daar kunnen sportieve studenten zich uitleven in: volleybal heren/mixed, basketbal heren/ mixed, zaalhandbal mixed, zwemestafette mixed, tafeltennis, schermen en badminton. De kosten per student bedragen / 2,50, — . Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar op de sporthal. Formulieren graag voor donderdag 10 oktober inleveren.

Oei

Een levensgroot schaakspel op Sociëteit Asgard was een van de attracties tijdens het diësgebeuren. Tc 8 x Kb 8. Mat? Madl

'...Dit boek - als wij het zoo mogen noemen - is niet van heden of gisteren. In 1926 is met de publicatie een begin gemaakt in een Madrileensch dagblad, en het onderwerp dat het behandelt is te menschelijk om niet den stempel van zijn tijd te dragen...'. Deze in het Nederlands vertaalde woorden komen oorspronkelijk uit de proloog van de Franse editie van 'La Rebelión de las Masas', een boek van de Spaanse filosoof Don José Ortega y Gasset (1883-1955). Het is in 1933 in een Nederiandse vertaling van Dr. J. Brouwer uitgegeven door H.P. Leopold's Uitg. Mij. N.V. te 's Gravenhage, onder de al evenzeer donderend klinkende titel 'De Opstand der Horden'. De Franse vertaling werd pas in 1937 gepubliceerd. Maar omdat ik op een rommelmarktje een editie uit 1950 van 'De Opstand der Horden' vond (alweer een negende dmk, overigens!), beschik ik ook over de inmiddels daarin opgenomen vertaling van het 'Voorbericht voor Franschen'. Dat voorwoord ondertekent Ortega y Gasset met: Oegstgeest, 'Het Witte Huis', mei 1937. Na jarenlang werkzaam geweest te zijn als hoogleraar metafysica aan de universiteit van Madrid is Don Ortega kennelijk uitgeweken naar Nederiand, op de vlucht voor de op dat moment in alle hevigheid woedende Spaanse Burgerooriog. 'De Opstand der Horden' is een samenbundeling van artikelen die Ortega y Gasset schreef voor een Spaanse krant. Hij waar-

Tilburgs Hogeschoolblad

'Oeü', schrok hoofd onderwijsen studentenzaken Dierks van de Utrechtse Universiteit. Nee, hij had geen flauw idee hoe een ordner met recente gegevens over

Jachttaferelen 22

een in het blik liet kijken. Je zag dan een zwarte olieachtige brij, met hier en daar iets dat op een termiet leek. Proeven mocht niet. Dat bleef het voorrecht van de volwassenen op het afscheidsfeest van de missionaris. Dan

MO-A-studenten Pedagogiek in een container buiten terecht gekomen waren. 'Dat kan helemaal niet.' Het kon toch, merkte student Mark van de Veerdonk, die 's avonds op de Uithof een container met lege ordners zag staan en daar een paar mappen voor eigen gebruik uit wilde halen. Eén van de bovenste ordners, uit 1983, bleek vol met gegevens; kopieën van diploma's, cijferlijsten en persoonlijke briefjes van MO-Astudenten. Licht verbaasd nam hij de map mee en wilde wel eens weten hoe een dergelijke vondst mogelijk was. Dat wilde dr Dierks - 'Ik heb hier eigenlijk rrtet terugwerkende kracht mee te maken' - ook wel. Na een paar dagen is hij nog niet veel wijzer. 'Er is wel opgeruimd hier, maar daar waren geen volle mappen bij. Bovendien staat alles in een container binnen. Eigenlijk kan het dus niet. Er is trouwens wel een map kwijt, maar die is al een jaar weg. Nee, een map in een buitencontainer? Onmogelijk.' Als een week later de toch écht buiten gevonden ordner terug is, laat hij weten het nog steeds niet

achterhaald La Rebelión de las Masas, 1926 schuwt in het werk tegen een verschijnsel dat zich in de Westeuropese cultuur begint te manifesteren: de massa-mens. In een bijna bezwerende taal schetst Prof. Ortega y Gasset aan de hand van historische vergelijkingen dit bedreigende culturele fenomeen. De auteur maakt vrij veelvuldig gebruik van categorieën die niet altijd even scherp worden toegelicht, zoals 'de tegenwoordige tijdsgeest', 'de gemiddelde mens', 'links' en 'rechts' (in de politiek). Hij richt zich niet primair op empirisch verifieerbare oorzaken voor de opkomst van de massa-mens, zoals bijvoorbeeld 'bevolkingstoename', 'verstedelijking van dichtbevolkte gebieden', of 'parlementaire democratisering van een aantal Europese staten'. Zijn betoog is subtieler en schetst in een kritische stijl die duidelijk door het

werd de termietenpasta geveild en ter plekke door de lacherige dorpsbewoners geconsumeerd. De Bosjesmannen omsingelen een termietennest zodra ze er een hebben gevonden. De vrouwen waken dag en nacht bij het nest om de dieren bij het uitzwermen te vangen. Dat uitzwermen gebeurt meestal bij schemeravond. De 'eigenaar' zit dan met zijn hele gezin rondom het nest. Ze bouwen er een afdak boven en leggen een vuurtje aan bij het nest. Rond het vuur graven ze een greppel. Zodra de termieten uitzwermen botsen ze tegen het dak, vallen op de grond en kruipen naar het licht van het vuur. Ze storten in de greppel en daar worden ze door de vrouwen opgeschept en in manden gelegd. Om ze te bewaren worden ze met frisse bladeren bedekt.

Tch.

te snappen. Maar één ding is zeker: 'Het is niet de map die we kwijt waren.' UP

<6i<^

tec^hc^,

^O^ i

^ ^s^

ee^v né^^e'fw'ei^i^

ynsuJe'm£['ri',

»z>

^^lu/ae^,

^tJSeU-

cu^

yi'Uice^icui^/

.J^'unce-,

~J^U/nJ-,

Pzy,

denken van Nietzsche is beïnvloed, de dreigende afbraak van de oude culturele waarden door de horde- of massamensen. De massa-mens is volgens Ortega '...een werktuigelijk gewrocht van simpele leuzen...' en '...steeds gereed wat-dan ook voor te geven te zijn...'. Concrete voortieelden van dit type mens ziet Ortega in het groeiende fascisme, maar wonderlijk genoeg ook in de syndicalistische bewegingen. Politieke motieven voor dit boek zegt de auteur absoluut niet te hebben, maar toch spreekt hij op een andere plaats expliciet zijn verontrusting uit over de internationaal waarneembare aanval op het klassiek liberale denken. Ortega's visie op het liberalisme blijft voor de lezer verttorgen. Toch kan je je niet aan de indruk onttrekken dat het veel te maken heeft met de geleerde deftigheid van een deel van de burgerij die in de twintiger en dertiger jaren in ondermeer Spanje, Duitsland en Italië onder druk heeft moeten kiezen voor het ontvluchten van of corrumperen met fascisme c.q. nationaal-socialisme. Ortega ontsnapte aan de dictatuur die Franco na zijn bloedige overwinning op 28 maart 1939 kon vestigen. De hordemens zetelde als staatshoofd in Madrid. Maar Ortega y Gasset's boek geeft daar ook nu nog geen bevredigende verklaring voor. Wouter van Gils

27 september 1985