1984 12 07

8/9 Tilburgs H ogeschoolblad ­ 7 december 1984 ­ jaargang 22 ­ nummer 15

E

Commotie over laag studierendement juri sten Cijfers over studierendement verwekl^en af en toe de nodige opschudding vooral omdat ze een be/angrijke factor zijn in tiet berekenen van de subsidie uit Den Haag. Aan de liogeschool is dat zeker ook het geval bij de juristen. Eind november ver­ scheen het rapport van studie­adviseur H.F. Claassens en daar­ in kon iedereen lezen dat de lichting '83 het in de propedeuse nog slechter doet dan de lichting '82. Dat was dan weer aanleiding voor het mentoraat van de faculteit en voor de studentenfractie Recht Vooruit om het bestuur van de faculteit te gispen waar­ op vervolgens het bestuur middels een persbericht de onrust probeerde te ver­ minderen. Studie­adviseur Claassens schrijft in zijn rapport 'de lichtingen 1982 en 1983 door­ gelicht' dat van de in 1983 gestarte vol­ tijdstudenten na een jaar slechts 30 pro­ cent de eindmeet van de propedeuse haalde, tenwijl dat voor de lichting 1982 na een jaar studie nog ruim 40 procent was. Na de toegestane studieduur van twee jaar haalden alsnog 65 è 70% van de lich­ ting 1982 hun propedeuse, maar zelfs in

Acties tegen

het beste geval zal van de lichting 1983 slechts 55 procent de propedeuse halen binnen de vastgestelde termijn. In een open brief aan het bestuur van de faculteit constateert het mentoraat van de faculteit dat deze rendementscijfers 'uiterst bedroevend' zijn. H et mentoraat is ernstig verontrust en wil van het bestuur de 'oorzaken van deze treurige resultaten' horen en de beleidsvoorne­ mens 'om op korte termijn tot verbeterin­ gen te komen in het belang van de huidi­ ge studentengeneratie'. In een reactie (zie ook pagina 2 van dit blad) stelt de studentenfractie Recht Vooruit de hoge studiebelasting aan de kaak. 'Grote groepen van momenteel studerende studenten dreigen de dupe te

E.V.

studiefinancieringsplannen

"Sinterklaas is heel boos. De nieuwe studiefinancieringsplannen van Deetman zorgen ervoor dat alleen kinderen van rijke ou­ ders aan de hogeschool en de HBO's kunnen studeren", scan­ deerde de goed heilig man vrijdag 30 november voor de hoofd­ ingang *van de Tilburgse hogeschool. Samen met twee Zwarte Pieten en een twintigtal boze studenten deelde hij pam­ fletten uit tegen het nieuwe studiefinan­ cieringssysteem en zong hij aangepaste sinterklaasliederen. "Zie ginds komt de armoe van Deetman al aan/H ij brengt ons zijn plannetjes, die staan ons niet aan/Hoe hoog zijn de drempels voor het onderwijs?/Weg met het nieuwe stelsel, dat is onze eis!" Studenten die de hogeschool in wilden moesten een symbolische drempel ne­ men die het elitaire karakter van het on­ derwijs als gevolg van de nieuwe studie­ financieringsplannen moest aangeven.

worden', aldus Recht Vooruit. Verder stelt de fractie dat het numeriek rende­ ment van de lichting 1982 gedaald is tot 12 procent., van de 307 studenten die in september 1982 met de dagopleiding be­ gonnen zitter er na twee jaar nog slechts 37 op studieniveau. Volgens het bestuur van de juridische fa­ culteit kan het studierendement van de faculteit de toets der kritiek wel door­ staan als men de resultaten van de overi­ ge juridische faculteiten en die van de KHT vergelijkt. Toch maakt ook het be­ stuur zich 'serieuze zorgen' en het ver­ wijst naar een aantal onlangs genomen beleidsinitiatieven zoals: de mogelijkheid tot verbetering en intensivering van het werkgroepenonderwijs, een evenwichti­ gere spreiding van de examenonderde­ len, waardoor de studiebelasting minder zwaar wordt, de mogelijkheid van een verlengd examen, waardoor er een extra­ kans ontstaat om de propedeuse tijdig te halen. Die verbeteringen van het rende­ ment zijn een werk van lange adem, al­ dus het bestuur. Over de cijfers van Recht Vooruit zegt het bestuur 'dat in die notitie appels met peren worden vergele­ ken, waardoor de cijfers op zijn minst een tendentieuze inslag krijgen'. Zo de­ sastreus als de studentenfractie het vogrstelt is het in geen geval, aldus het bestuur. Deze week vergadert de hoge­ schoolraad over het studierendement.

De protesterende studenten gaven hier­ mee gevolg aan de oproep van de Lande­ lijke Studentenvakbond (LSVB) die deze dag uitriep tot actiedag tegen de plannen van Deetman. Volgens het pamflet, dat ondertekend was door POLEK, SOS, HBO­bond Tilburg, PSF, PEFen ongeor­ ganiseerde studenten, heeft het nieuwe studiefinancieringsstelsel een drempel­ verhogende werking voor grote groepen studenten. In het pamflet stond te lezen dat studenten met minder draagkrachti­ ge ouders er 10% op achteruit gaan en dat zij rentedragend moeten gaan lenen. Studenten onder de 18 en boven de 27

jaar vallen geheel uit de boot want zij ko­ men niet in aanmerking voor een beurs. Ook is het nieuwe stelsel nog steeds niet ouder­onafhankelijk zodat grote groepen studenten nog bij hun ouders aan moe­ ten kloppen. Studenten vallen ook in het nieuwe systeem nog steeds onder de bij­ standsnorm, dus onder het bestaansmi­ nimum. Al met al reden genoeg, volgens het pamflet, om de nieuwe plannen af te wijzen. Toen het woordje was gezegd en de lie­ deren gezongen, togen de demonstran­ ten naar het restaurant en gebouw S om hetzelfde programma te herhalen. Ook het Mollerinstituut werd met een bezoek vereerd. Behalve in Tilburg werden er ook in an­ dere steden actie gevoerd. In Delft blok­ keerden 200 studenten de toegangswe­ gen van het TH­complex. In verschillen­ de steden, waaronder Rotterdam en Lei­ den, deden studenten zich tegoed aan soep uit gaarkeukens. In Amsterdam wierp men drempels op en hield men een demonstratie, gevolgd door een mani­ festatie. In Nijmegen metselden studen­ ten met stenen en cement een heuse muur en boden ze het College van Be­ stuur een petitie aan waarin ze vroegen het 'monument' te laten staan als protest tegen de verminderde toegankelijkheid van het onderwijs. Zowel in de andere steden als in Tilburg waren er geen grote studentenmassa's op de been. "Maar", vertelde een actie­ voerster na afloop, "het is me niet tegen­ gevallen. Er zijn mensen bijgekomen die verder willen gaan en er lopen mensen rond met plannen voor een Tilburgse studentenvakbond". G.R. zie ook pagina's 3 en 4 over l<amerdebatten.

Sint Nicolaas spreekt de protesterende studenten toe

3

Werkloze academici gaan niet bij de pal<ken neerzitten. Op de nniddenpagina twee initiatieven onn het lot van deze groep wat te verbeteren. i He mwee als overmacht of per­ soonlijke omstandig­ heid?

Academische vrouwen hebben niet te klagen. De subregi o Benelux­middengebied als onderwerp van stu­ diedagen. Ibrahim komt uit Turkije en stu­ deert in Tilburg. "Daar­ ginds is geen toekomst meer voor mij".

Extra TH B 21 december Op 21 december brengt het Tilburgs Hogeschooiblad als laatste uitgave van dit jaar een extra ruimmer over automatisering en informatica in het onderwijs. De rubrieken reactionair, te berde, memo en mededelingen krijgen daarin hun normale plaats. Inzenden van copy uiterlijk op don­ derdag 13 december. Het eerste TIH B van 1985 komt 18 ja­ nuari uit. Uw copy ook dan graag aanleveren een week voor de ver­ '­'•'^'■"'ngsdatur"

MATSERTJES TE BERDE

^iHm a t s e r t j e $■■ 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; on-, der nummer ƒ 2,S0 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sttiren.

feaKtionai, "Raaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(sl dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Taal­ en Literatuurwetenschap De inhoudsopgave van THB (23 no­ vember 1984) belooft voor de midden­ pagina een artil<ei over de letterenfacul­ teit waarin studiestakers, aarzelende en ook overtuigde blijvers aan het woord zullen komen. Aha, eindelijk een veel­ zijdige benadering van het onderwerp, maar deze conclusie blijkt niet voor het artikel zelf te gelden. Van de vier stu­ denten die aan het woord komen is er

Adverteren in het THB

Bel 's morgens naar Angela

Lodder,

013-662277

één "overtuigde" blijver, maar zelfs haar verhaal begint met een negatief geluid. (Als de schrijfster een negatief beeld van de studie wil schetsen is dit retorisch natuurlijk heel aardig: de lezer verwacht een volgend negatief relaas). Nu kan het voorkomen dat een facul­ teit niets positiefs te bieden heeft en nauwelijks één gemotiveerde student herbergt, maar dit geldt niet voor de letterenfaculteit. Er zijn wel degelijk studenten die op grond van studievoorlichting of andere informatie een gemotiveerde keuze hebben gemaakt. Mensen die ondanks de beschikbare voorlichting met ver­ keerde verwachtingen aan een studie beginnen, moeten dit niet zonder meer wijten aan de invulling van het lespro­ gramma. In het artikel worden echter herhaaldelijk persoonlijke motieven ge­ presenteerd als kritiek. Juist het ont­ breken van programmaonderdeel over primaire literatuur, zoals dat bij de tra­ ditionele letterenfaculteiten wordt aan­ geboden kan bijvoorbeeld een reden zijn o m naar Tilburg te komen.

Marhaba! Tot onze grote vreugde troffen wij op de bu'itenlandpagina vaivhet TH B van afge­ lopen week een Arabisch­talige bood­ schap aan. Dit zien wij als een stoutmoe­ dige stap op w e g naar de integratie van Arabisch cultuurgoed in onze Midden­ Brabantse beschaving. H ieruit blijkt maar weer eens de voortrekkersrol van een universitaire instelling! Culturele integratie verloopt echter, zo­ als wij allen weten, niet altijd even vlek­ keloos. Genoemde boodschap zal dan ook zelfs voor de gemiddelde arabofone student wat onduidelijk zijn geweest. W a t is namelijk het geval? Arabieren ple­ gen al eeuwenlang van rechts naar links te lezen en te schrijven. Bij splitsing van een zin moet derhalve daarvan het meest rechtse gedeelte bo­ ven het linkergedeelte te worden ge­ plaatst.

Studieresultaten rechtenstudenten desastreus De studentenfractie RECHT VOORUIT heeft kennis genomen van het facultaire rapport " D e lichtingen 1982 en 1983 doorgelicht". In dit rapport zijn de meest recente studieresultaten van de rechtenopleiding aan de KHT weergege­ ven. In een intern stuk dat in maart naar bui­ ten is gekomen bleek reeds dat het droe­ vig is gesteld met de rendementen van propedeuse en doctoraal. Door RECHT VOORUIT is toen uitge­ breid aandacht besteed aan de cijfers die onder andere uitwezen dat er bijvoor­ beeld studiebelastingen van meer dan 80 uur per week voorkwamen. Ook is ge­ steld dat het studierendement onverant­ woord laag lag. Vanuit de faculteit werd evenwel naar voren gebracht dat er niet te snel conclu­ sies moesten worden verbonden aan wat als "voorlopige" cijfers werd bestem­ peld. Het rapport "de lichtingen 1982 en 1983 doorgelicht" geeft echter aan dat het door de fractie RECHT VOORUIT in Tilburgs Hogeschoolblad

maart ingenomen standpunt juist is ge­ weest. Immers wat blijkt: ­ het afgelopen studiejaar heeft slechts 30*% van de studenten het eerste jaar ge­ haald, (het jaar ervoor nog 41%) ­ van de studenten die in het afgelopen jaar aan het 2e studiejaar zijn begonnen blijkt slechts 25% daar ongeschonden door heen te zijn gekomen. ­ in het totaal blijken van de 307 studen­ ten die in september 1982 zijn gestart met de dagopleiding er na 2 jaar nog slechts 37 op studieniveau te zijn, oftewel een numeriek rendement van slechts 12%!!! Hierbij komt dat in een notitie van het onderwijs researchcentrum (ORC) staat aangegeven dat verwacht moet worden dat de studenten gemiddeld, zo'n 7 4 8 jaar nodig zullen hebben om hun studie te voltooien, terwijl het studieprograma in principe in 4 jaar te voltooien zou moeten zijn voor de gemiddelde student en men slechts 6 jaar als student inge­ schreven mag staan.

De kritiek in het artikel richt zich vooral tegen de literaire kant van de studie. Maar " L e t t e r e n " staat niet alleen voor literatuunwetenschap, maar ook voor taalwetenschap. Door de nadruk te leggen op één kant van de studie krijgt de buitenstaander een totaal verkeerd beeld van het scala van vakken waaruit de student kan kiezen. De letterenstu­ dent kan zich (algemeen geformuleerd) ook bezighouden met taalproblematiek van minderheden, taalgebruik in gesproken en geschreven teksten, grammatische analyse van taal, taal en informatica. Er valt geen woord over deze richtingen in het artikel. Daar­ naast moet de student zijn studiepro­ gramma vullen met vakken uit andere faculteiten of universiteiten. Voor dege­ nen die moeite hebben met het weten­ schappelijk perspectief van de subfa­ culteit is het dus mogelijk om op ande­ re letterenfaculteiten te gaan kijken hoe het perspectief déér ligt. Miriam Mulders Jeroen Aarssen

GEZOCHT: Enkele dansparen zoeken naar foto's van de dansmarathon gehouden dinsdag 16 oktober. Als jij die foto's hebt, bel dan naar Paul of Ron. Tel. 013-672962. DIVERSEN: Te koop: Stones en Dylan bootlegs, Dual draaitafel (ƒ 150,—), koelkast (ƒ 100,—). Gevraagd: Aretha Franklin Ip's op Atlantic-label 1968-72. Tel. 04120-38833 (Paul).

a

GEZOCHT: Deeltijdsstudente psychologie zoekt medestudenten, bij voorkeur wonend in Eindhoven, om samen te studeren. Tel. 040-455476. GEVRAAGD: Zoek je boeiend vrijwilligerswerk? De Hulpcentrale/s.o.s.-dienst vraagt spoedig CENTRALISTEN (v.a. 22 jr.) voor plm. 1 dagdeel per week. Bel voor een informatie-avond: 013-433584 en vraag even naar de projektleidster. TE KOOP: ZX-Spectrum homecomputer (16K) met instructie boek(en), cas. recorder, kabels, etc. en ƒ 120,— aan software. Prijs totaal ƒ 600,—. Albert B., tel. 432150. FIETSBOËKJË:

~

Milieu-actiegroep brengt fietsboekje uit. 'Acht fietsroutes rond Tilburg'. Prijs / 8,90. Verkrijgbaar bij: B-784 of KRIS. Wie schetst dan ook onze verbazing als wij zien dat de redactie van het THB van deze traditie afwijkt? Aannemende dat wij hier te maken heb­ ben met een kinderziekte die op pleegt te treden bij de eerste aarzelende schreden naar integratie, wensen wij de redactie sterkte en beterschap toe. Voor de minder Arabofonen onder U; wat er stond was een verknipte versie van de Arabische naam van de Neder­ lands­Arabische Kring. Deze organiseert naast een Arabische taalcursus ook de aangekondigde lezin­ gencyclus betreffende de Arabische W e ­ reld, welke kennelijk in een dringende behoefte voorziet. Bert Peters Ary Maat Naschrift

van de redactie:

lïij­Iüi \^ü.S

'N

ht^

TE BERDE door RECHT VOORUIT

De fractie RECHT VOORUIT vindt de­ ze gegevens volledig inacceptabel. Grote groepen van momenteel studerende stu­ denten dreigen de dupe te worden. Om dit te voorkomen heeft de faculteit een aantal maatregelen voorgesteld. De fractie RECHT VOORUIT hoopt dat die maatregelen op de korte termijn voor de huidige generatie effectief zullen zijn. Er wordt dan ook een ernstig beroep ge­ daan op de individuele docenten en bo­ venal de vakgroepen om hun verant­ woordelijkheden in deze onder ogen te zien en te streven naar dusdanige oplos­ singen dat op korte termijn aan deze on­ gewenste en onbegrijpelijke situatie een einde komt. 7 d e c e m b e r 1984

VAKANTIE: Ga met de Studentenreisclub genieten van bronzende en bruisende wintersportvakanties. 10-Daagse reis, halfpension v.a. ƒ 329,—. Vraag die folder! Tel. 050-142386/13306?. Wekelijks vertrek v.a. 22 dec.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medawaricers wouter van giis, henk zomer, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsnnan, gerard rutten, monique van blijswljk, amee de schipper, hugo backx, bert peters, astrid tates samensteWng redaktiefaad prof. mr. p. van seters (voorzitter), dr. h. van erp, m. ackernnans (adviseur), a. de laaf, drs. th. schouw, dr. m. van hoorn, mevr. j.a.m.j. Jansen, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof offk:iële mededelingen buro pers en voorlichting ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kop« alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zi|n. radaktie-adres/advei'tenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b> foto

universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogesohoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) «uk drukkerij em. de jong bv, baarle-nassau voor niet-hogeschoolleden / 15, - per jaargang

i k.-

ANTILLEN

Beslissing over insclirijving Rondon vernietigd Mevrouw Rondon vroeg verlenging van inschrijvingsduur omdat ze met liaar studie door aanpassingsproblemen achter was geraakt. Het geschil was ontstaan doordat de coördinator van de Dienst Studentenzaken en Welzijn Danny Backx namens het College van Bestuur had beslist dat in deze kwestie sprake was van louter persoonlijke omstandigheden, waardoor je als buitenlandse student niet meer dan zes maanden verlenging van de inschrijvingsduur kunt krijgen. Studentendecaan Wim l\/leuwissen adviseerde echter tegen de beslissing in beroep te gaan, omdat er volgens hem in de situatie van Louella Rondon en meerdere van haar Antilliaanse medestudenten eerder gedacht moest worden aan overmacht die de studievoortgang belemmerde. Overmacht levert de student in beginsel twaalf maanden verlenging op. Veel buitenlandse studenten ondervinden in hun propedeusefase nogal wat aanloop- en aanpassingsmoeilijkheden. Voordat je je een beetje thuis voelt in Nederland, ben je een jaar verder en heb je een kostbaar, studiejaar verloren. De vraag of ai die aanpassingsproblemen leiden tot een vertraging in de studie is op het eerste gezicht niet zo moeilijk te beantwoorden. Maar vaststellen of de gevolgen van aanloopmoeilijkheden voor buitenlandse studenten ook hun oorzaak vinden in omstandigheden van persoonlijke aard of meer liggen in de sfeer van overmacht, vraagt een zorgvuldige afweging van alle elementen in zo'n beslissing. Minister Deetman had in een brief van 28 december 1982 al aan de Colleges van Bestuur van de universiteiten en hogescholen laten weten: "U zult het met mij eens zijn dat taal- en aanpassingsmogelijkheden van Antilliaanse en buitenlandse studenten een duidelijk voorbeeld kunnen zijn van persoonlijke omstandigheden die verlenging van de inschrijvingsduur rechtvaardigen. Ik verzoek U dan ook ten aanzien van voornoemde categorie studenten bijzondere soepelheid te betrachten". De Commissie van Beroep Vereniging Inschrijvingsduur sluit in haar uitspraak daar nauwkeurig op aan: "Het mag algemeen bekend worden verondersteld dat vele studenten, ook zij die in Nederland geboren en getogen zijn, in het eerste jaar van de studie moeilijkheden hebben zich aan te passen aan het universitaire milieu en zich een goede studiemethode eigen te maken. Die omstandigheden zijn voor een ieder, die zich voor het eerst als student laat inschrij-

Het beroep van de Tilburgse economiestudente Louella Rondon tegen de beslissing van het College van Bestuur van de KHT om haar inschrijvingsduur maar met 6 maanden te verlengen, heeft z'n uitwerking niet gemist. Op 26 november vernietigde de Commissie van Beroep Verlenging Inschrijvingsduur de eerdere beslissing. Het College van Bestuur moet z'n huiswerk overdoen. De vraag of de Antilliaanse medestudenten van Lou-^ ella Rondon door deze uitspraak er ook beter voorstaan, valt echter nog te bezien.

Heimwee als ziekte? ven, te voorzien. Het optreden van zulke moeilijkheden kan dan ook bezwaarlijk als overmacht worden gekwalificeerd. Dat zulke moeilijkheden voor studenten afkomstig uit andere landen en ook van de Nederlandse Antillen allicht nog groter zullen zijn dan voor de studenten, afkomstig uit Nederland, doet daaraan niet af; ook voor Antilliaanse studenten moeten zij als een persoonlijke omstandigheid worden beschouwd". Wel wees de Commissie van Beroep nadrukkelijk op de mogelijkheid dat als de persoonlijke omstandigheden zich meer dan één jaar voordoen, dan voor elk van die jaren afzonderlijk verlenging van de inschrijvingsduur met zes maanden kan worden verkregen. 'êï»».,^*'^»

HEIMWEE In de zaak van Louella Rondon speelde naast de aanpassingsmoeilijkheden ook heimwee een grote rol. En juist op die laatste grond zag de Commissie van Beroep een kans om, zonder een keuze te maken tussen de begrippen 'persoonlijke omstandigheden' en 'overmacht', toch een verfijnde juridische nuancering aan

Danny Backx: huiswerk overdoen.

Collegegeld met 150 gulden verhoogd? CDA-onderwijsspeciallst Ad Lansink wil het collegegeld voor wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs verhogen. Die verhoging moet al het komend studiejaar ingaan en is bedoeld om een gat in de onderwijsbegroting weg te werken. De W D gaat waarschijnlijk met het voorstel akkoord, zo bleek dinsdag tijdens de begrotingsdebatten in de Tweede Kamer. Het bewuste gat bedraagt 140 miljoen gulden en is door minister Deetman bewust geslagen. Hij stelde de Kamer voor de keus: een schoolgeldheffing voor leerplichtige leerlingen, of een hoger school- en collegegeld voor de rest, nog Tilburgs Hogeschoolblad

te brengen. De Commissie van Beroep oordeelde dat "als het verschijnsel heimwee zich in die mate voordoet, dat het de student vrijwel volledig verhindert zich aan de studie te wijden, dan dient het met ziekte te worden gelijkgesteld en,' evenals andere ziektetoestanden van langere duur die in het algemeen niet zijn te voorzien, als overmacht te worden aangemerkt". Het College van Bestuur van de KHT had volgens de commissie de verschijnselen van heimwee beter moeten onderzoeken. Misschien was het heimwee wel gelijk te stellen met ziekte, waardoor het een grond voor overmacht zou kunnen opleveren, zodat ze een langere termijn van inschrijvingsduur dan zes maanden had kunnen vragen. De Commissie van Beroep roept het CvB dan ook fijntjes op het matje: "Nu dat onderzoek achterwege is gebleven, dient de beslissing waartegen het beroep is gericht, in zoverre als onvoldoende zorgvuldig voorbereid te worden beschouwd, zodat zij niet in stand kan blijven". Het is duidelijk dat de Commissie geen echte principiële uitspraak wilde geven, daarvoor bleef ze te dicht in de buurt van het

vóór het nieuwe stelsel van studiefinanciering in werking is. Beide mogelijkheden zijn al meermalen door de Kamer verworpen, de schoolgeldheffing zelfs onlangs nog tijdens de algemene beschouwingen. Als derde mogelijkheid had Deetman een tijdelijke beperking van de bouwinvesteringen voor scholen en academische ziekenhuizen. Het CDA, aldus Lansink, vindt geen van deze oplossingen aanvaardbaar, maar "acht zich verantwoordelijk voor die 140 miljoen", en haalt daarom overal een beetje weg. De collegegeldverhoging zou 20 miljoen moeten opleveren, wat

volgens een berekening van het ministerie van Onderwijs neerkomt op een stijging van 150 gulden voor het wetenschappelijk onderwijs en van 120 gulden voor het hoger beroepsonderwijs. Studenten zouden dat geld eventueel met een rentedragende lening kunnen betalen. Een schoolgeldverhoging voor nietleerplichtigen zou 25 miljoen gulden moeten opbrengen, uitstel van de bouwinvesteringen 45 miljoen en de vervroegde inning van oude en nieuwe schoolgelden 40 tot 60 miljoen. (De laatste twee oplossingen zijn eenmalige lapmiddelen). Of minister Deetman deze dekkingen overneemt was bij het ter perse gaan van dit nummer nog niet be^^^'^-

UP/UU)

standpunt van de Minister en de wetsgeschiedenis. In een eerste reactie benadrukte de coördinator van de Dienst Studentenzaken en Welzijn Danny Backx dat de Commissie van Beroep in ieder geval in deze kwestie duidelijk heeft gemaakt dat aanpassingsmoeilijkheden als persoonlijke omstandigheden dienen te worden beschouwd. Back: "Wij hebben 'heimwee en aanpassingsmoeilijkheden' opgevat als één grond waarop onze beslissing gebaseerd moest zijn. Dat er ook heimwee stond, hebben we over het hoofd gezien. Dat werk gaan we nu zorgvuldig overdoen. Als de studenten aannemelijk«kunnen maken dat er sprake van heimwee was dan zal het College van Bestuur op dat aspect op voet van goede trouw de zaken opnieuw bezien". Ook studentendecaan Wim Meuv\/issen kan instemmen met de uitkomst van de uitspraak. Hij voorziet dat het College van Bestuur in het specifieke geval van Louella Rondon de termijn van twaalf maanden verlenging wel zal verienen, ze-"ker gezien de overwegingen die het College van Beroep Verienging Inschrijvingsduur hanteerde. Maar Meuwissen vindt de uitspraak in algemene zin vaag: "Ik denk dat de Commissie het gevoel heeft dat in dit soort situaties een periode van een half jaar voor verlenging best kort is. Vandaar de nadrukkelijke vingerwijzing naar de herhalingsmogelijkheid als de aanpassingsmoeilijkheden langer dan het eerste propedeusejaar duren. De Commissie heeft mijn interpretatie van het begrip overmacht niet willen overnemen, maar als ik de redenering volg van 'hoe groter de aanpassingsmoeilijkheden, hoe sterker het gevoel van heimwee' des te dichter kom ik bij het begrip overmacht". Meuwissen betreurt het echter wel dat de Commissie te weinig oog heeft gehad voor de positie van de buitenlandse student: "Men is voorbij gegaan aan het verschil tussen buitenlandse en Nederlandse studenten. Het verschil is teveel onder tafel geschoven. Heimwee krijgen is als Nederlandse student meestal wel op te vangen. Je gaat wat vaker naar huis. Maar als je geboortehuis op de Antillen staat, laat je dat alleen al vanwege de financiën uit je hoofd". Binnen twee maanden moet het CvB haar beslissing herzien en is nu weer aan zet. Voor studenten blijkt zo'n 'admi; nistratieve' beroepsgang allerminst ijdele hoop te geven. Louella Rondon was niet voor commentaar bereikbaar.

9

Ben Beljaars

Inbraak bij het Kris Bij een inbraak in de boekhandel van het Krities Informatie Sentrum is dinsdag tussen de 1500 en 2000 gulden buitgemaakt. Om toegang tot de Kris-ruimte te krijgen hebben de inbrekers de deur uit de hengels gelicht, waarna het bureau werd opengebroken om bij het geldbakje te komen. Door een samenloop van omstandigheden was er die dag meer geld in kas dan gebruikelijk. Op het eerste gezicht mist het Kris geen boeken of andere zaken. Ook het electrische typemachine bleef staan. Volgende week verhuist het Kris naarde ruimte achter het restaurant. In tegenstelling tot de huidige localiteit van het Kris is daar een inbraakalarm aanwezig. G.R. 7 december 1984

DEN HAAG

Onderwijsdebat Tweede Kamer

''Rijke ouders zullen profiteren van nieuwe studiefinanciering'' Het nieuwe studiefinancieringsstelsel mag geen cent extra kosten. Het blijft ook studerende kinderen van rijke ouders bevoordelen, en het wordt nauwelijks uitgebreid tot zevenentwintig-plussers. Want het is niets anders dan de oude kinderbijslagregeling, ingelijfd in het oude beurzenstelsel. Dit alles valt op te maken uit de reactie van minister Deetman op kritiek uit de Kamer, afgelopen maandag. Deetmans voornemen om de beurzen aan leeftijd te koppelen is vrijwel zeker van de baan, en misschien komen studenten in het nieuwe stelsel toch in het ziekenfonds. Na twaalf jaar van beloftes heeft eindelijk' een nieuw plan voor de studiefinanciering de Tweede Kanner bereikt. De vaste commissie voor Onderwijs in dit geval. Maar deze confrontatie, waarnaar velen reikhalzend hadden uitgezien, werd een miserabele vertoning. Het begin ervan werd ontregeld door de studentenbeweging, die zestig man sterk was uitgerukt en de minister de toegang tot de parlementsgebouwen wilde beletten. Dat ging niet door. Aanvankelijk blokkeerden de studenten de verkeerde deur, later lagen ze voor de goede maar bleek de bewindsman al enkele uren binnen te zijn. De studentenbeweging beklom daarop de gevel van het vergaderlokaal om daar met sinterklaasliedjes de debatten onverstaanbaar te maken. Helaas was toen uitgerekend een socialist aan het woord die met cijfers de plannen van Deetman onderuit probeerde te halen. Uiteindelijk lieten de laatste studenten zich, onder het uitspreken van leuzen als "Studeren, niet alleen voor rijke heren" de zaal uitdragen. Minister Deetman kon een trotse glimlach bij zoveel belangstelling voor zijn beleid nauwelijks onderdrukken, de PSP bedankte de studenten voor de adhesie. Aan links heeft het ditmaal niet gelegen, PSP en CPN hadden alle onderlinge wrevels opzij gezet en hielden hun betoog broederlijk samen. De Partij van de Ar-

beid was na lange tijd weer echt kritisch, wees het hele plan van Deetman af en wil zijn eigen oude ideeën (het plan-Van Kemenade dat in elk geval meer financiën belooft aan grotere groepen studenten) in de besluitvorming betrekken. Dat zal niet gebeuren, want CDA en VVD hebben nog altijd de meerderheid en die 'verklaarden zich in beginsel akkoord'. Het nieuwe studiefinancieringsstelsel blijkt niet veel meer dan een totaalbedrag: 1,7 miljard van de kinderbijslag van nu, 800 miljoen van de beurzen van nu en 500 miljoen van de renteloze voorschotten. Dat bedrag wordt opnieuw verdeeld, en in elk geval op een manier die de hogere inkomensgroepen bevoordeelt. Niet alleen de kinderbijslag (die nu vooral bij de rijkere gezinnen terecht komt) maar ook een deel van het beurzengeld (nu uitsluitend voor de armere milieus) wordt gebruikt om ook de kinderen van de rijken straks een basisbeurs te geven. Voor inkomensgroepen van 60.000 en meer per jaar betekent dat een voordeel van drieduizend gulden per student, becijferde PvdA-rekenmeester Vermeend. Over die 'denivellering' was de hele kamer gevallen, maar Deetman deed alsof hij dit verhaal voor de eerste keer hoorde. Hij beloofde nader onderzoek, maar gaf nauwelijks hoop. De kinderbijslag nu werkt immers ook denivellerend, redeneerde hij. Klein links opperde

daarop het voorstel van de studentendekanen om de zaak om te keren: geef iedereen als basis de rentedragende lening, en alleen de groepen die dat nodig hebben daar bovenop een beurs. Dat kan niet, zei Deetman. De hogere loongroepen hebben nu recht op dat kinderbijslaggeld, dus straks ook op die beurs. Het gevolg is wel, zoals PPR-woordvoerder Lankhorst opmerkte, dat de studenten uit armere milieus rentedragend moeten gaan lenen. Zij 'investeren in eigen toekomst' zoals de minister dat zo mooi formuleert, terwijl hun van huis uit beter bedeelde studiegenoten door pa en ma worden onderhouden. "Dat blijft investeren", bagatelliseerde Deetman. De ongelijkheid is nog groter. De terugbetalende rente zal gebruikt worden om straks de basisbeurs te verhogen. Op die manier betalen de minder bedeelde studenten nogmaals mee aan de studie van de rest, zo betoogden verschillende partijen. Maar Deetman antwoordde: geen rente vragen betekent geen uitbreiding in de toekomst. En daarmee was dit punt afgedaan. Ook aan de leeftijdsgrenzen blijkt weinig te tornen. Tussen de achttien en de zevenentwintig kan iedereen studiefinanciering krijgen, luidt het voorstel. Dat is, zo merkten alle partijen op, vooral jammer voor de 27-plussers. Maar verruiming van de grens zit er nauwelijks in, zo bleek uit de woorden van de minister. Dan moet het totaalbudget omhoog en dat mag niet van het kabinet. Terwijl Deetman op de portemonnee past alsof hij Ruding zelve was, ziet links wel degelijk mogelijkheden voor een uitbreiding van de financiën: een 'academicibelasting' bijvoorbeeld. Die levert meteen een rechtvaardiger terugbetalingssysteem, ledere academicus lost dan af, en de hoogte van zijn salaris wordt bepalend niet alleen voor het tempo van aflossing (zoals'Deetman wil) maar ook voor de hoogte van het af te lossen bedrag. Voor dit alles voelt de minister evenwel niets. Dat gold niet voor de kritiek van

vooral de grote rechtse fracties. Over veel van hun bezwaren valt de marchanderen, bleek uit de reactie van de ministers. Daartoe hoort de voorgestelde verlaging van de 'bijdragevrije voet', waardoor ouders al bij een salaris van ruim 21 duizend gulden (nu 27 duizend) gaan meebetalen aan de studie van hun kind. Studenten komen mogelijk ook in het ziekenfonds. Deetman was dat niet van plan, omdat studenten geen werknemer zijn, maar op aandringen van partijgenoot Lansink wil hij zich nog eens bedenken. Hij gaat ook nog nadenken over het rentepercentage van de lening, en kon zelfs nog niet zeggen of dit percentage hoger of lager wordt dan de rente op de particuliere geldmarkt, (ingekort) Lin Tabak/UP

Z7-Plussers komen er In de plannen van Deetman zeer bekaaid vanaf. Op dit feit wilde deze Haagse aktlevoerder afgelopen maandag wijzen, (foto de Hollander).

het recht op het kastje. Maar er is méér dat het bestaan van een semi-ambtenaar kan j verrijken. Op de vloer van alle kamers op de negende ligt glad zwart zeil. Ongezellig. De professor en ik hebben echter in een grijs verleden een illegaal vloerkleed op onze \ kamer gehad. Hoogpolig gevlekt-bruin synthetisch weefsel. In combinatie met het bankstelletje zdg het er toch knus uit.' Het leek wel de kamer van een secretaris-generaal.' Nog wat prentjes van de Paus, een koekoeksklok en een theelichtje en ons geluk was compleet. Het vloerkleed echter had allerlei bij-effecten die niet redelijkerwijs naar algemeen toegankelijke ervaringskennis voor de gemiddelde kamerbewoner voorzienbaar waren. Op een kwade ochtend troffen wij een kaartje van de employeuAJs ik op de Hogeschool ben, bewoon ik samen met een professor (die drie titels heeft] se van 't schoonmaakbedrijf; DIT VLOERKLEED WORDT NIET GEZOGEN. Vereen kamer op de negende verdieping van gebouw B. De professor heeft fomdat hij een bijstering. De professor en ik schreven een briefje terug waarin om opheldering en een professor is) een groene perkamenten bureaulamp op verchroomd stalen voet. Maar toereikende rechtsgrond werd verzocht, 's Morgens, 's anderendaags, was ik er al omdat de professor er niet om geeft, heb ik die lamp (onder verbitterd tandgeknars vroeg. Het zal half elf geweest zijn, toen ik mijn sleutel in 't slot dreef. ]a, hoor: er van wangunstige collega's, waarover de volgende keer meerj op mijn bureau gezet. was antwoord: AAN DIT SOORT KLEDEN GA IK NIET BEGINNEN. U KUNT WEL Zo zit ik dus, een aantal rangen te hoog, achter mijn schrijftafel. Mijn bureau is bruin VAN ALLES IN HUIS HALEN. UW PLANTEN HEBBEN LUIS. Een mooi, veervan kleur. Saillant detail, want student-assistenten (en dat ben ik vroeger ook geweestj krachtig, kordaat vrouwelijk handschrift. Vooral de klinkers waren mooi belijnd. Die beschikken in onze vakgroep volgens de nauw uitgewogen natuurlijke hiërarchie over slotzinsnede was als het ware een overweging ten overvloede. Een toegift, waaruit wij een grijs bureau. Wat er in mij omging toen ik (na veel gekonkel en gefoezelj van een afleidden dat de schrijfster ons niet als conversatiepartners afschreef. En inhoudelijk grijs meubel de overstap maakte naar een bruin (met houtnerf op 't bladj is dan ook was de toevoeging terecht. De planten hddden luis. met geen pen te beschrijven. Eindelijk was ik iemand. En daaraan heb ik altijd behoef- Wij seinden derhalve terug om advies over de behandeling van onze groene vriendjes. te gehad. ZEEPSOP EN SPIRITUS. LAUW VERDUND MENGSEL. Aldus de schoonmaakdaNu had ik vroeger ook een archiefkastje met hangm,appen dat tegen mijn bureau aan- me. Zo hebben wij nog lang gecorrespondeerd met onze reinigingsfee. Nu is er een paste, zodat het schrijfoppervlak aanmerkelijk vergroot werd. Dit ben ik echter kwijt, ander schoonmaakbedrijf. En ons vloerkleed is weg. Maar als ik behoefte heb aan een want op deze finishing touch had ik alleen recht toen ik vakgroepsecretaris was. Om- penvriendin maak ik gewoon ergens een moeilijk te verwijderen vlek. Mét een notitie: dat men mij van corruptie verdacht ben ik die functie kwijtgeraakt en daarmede ook REINIGEN SVP. Tilburgs Hogeschoolblad

7 december 1984

g

EMANCIPATIE

"Een getrouwde vrouw met kinderen zou deze baan onmogelijk aankunnen" De deelname van vrouwen aan het Wetenschappelijk Onderwijs is in de jaren zeventig en tachtig aanzienlijk toegenomen. Ter illustratie: volgens de laatste cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau van de overheid steeg alleen al in de studiejaren 1980/81 en 1981/82 het aantal vrouwelijke studenten met respectievelijk 5,5% en 4,6%. Het absolute aantal mannelijke studenten bleef daarentegen gelijk. Dit houdt echter niet in dat de vrouwelijke studenten nu op gelijke hoogte komen met mannelijke studenten. Slechts 33% van de totale studentenpopulatie in Nederland is vrouwelijk. Universiteiten en hogescholen zijn dus nog steeds mannenbolwerken, met als gevolg dat de hogere functies op de arbeidsmarkt veelal door mannen worden ingenomen. De langzaam maar zekere toename van vrouwen met een academische opleiding heeft als gevolg dat straks steeds meer vrouwen functies op hoger niveau willen invullen. Op dit moment hoeven mannen nog niets te vrezen: op academisch niveau zijn in ons land ongeveer zes keer zoveel mannen als vrouwen voor hogere functies beschikbaar. Beschikbaar dus, maar het aantal vrouwen dat ook echt een betere baan heeft haalt bij lange na dat zesde deel niet. Omdat door gezins- en huishoudelijke taken de meeste - vaak gehuwde - vrouwen slechts in deeltijdsfuncties voor de arbeidsmarkt beschikbaar zijn blijven ze ondervertegenwoordiging in de betere banen. Drukke, verantwoordelijke banen vragen een hoge inzet, aldus het Planbureau, veertig uur per week werken en een "totale toewijding". Alleen iemand die geen energie hoeft te steken in de verzorging van anderen, kan zo'n taak vervullen. Een dergelijk iemand is Anke, in januari 1984 aan de KHT afgestudeerd in de rechten en sinds een half jaar werkzaam als docente privaatrecht op de HEAO in Breda. Ondanks het feit dat ze niet beschikt over het volle aantal lesuren, neemt haar werk enorm veel tijd in beslag. Die tijd zit met name in het op en neer rijden tussen huis en werk, in het voorbereiden van lessen en het nakijken van tentamens. Het werk heeft, naar zeggen van Anke, wel enige gevolgen voor haar privéleven. Zo heeft ze onder meer weinig tijd voor vrienden en voor het bijhouden van haar oude studie. Een verhuizing naar Breda ziet ze momenteel niet zitten. Ze kent daar niemand en buiten schooltijd omgaan met studenten lijkt haar ook niet alles, zeker wat betreft haar leeftijd (Anke is 24). Over haar werkzaamheden zelf zegt Anke: "Een alleenstaande kan dit werk wel aan, zij het met de nodige consequenties, maar volgens mij is het voor een getrouwde vrouw met kinderen onmogelijk in te vullen". Voor Monique, in 1979 afgestudeerd aan de KHT in de psychologie, is het niet kunnen bijhouden van de nieuwe ontwikkelingen binnen de studie een probleem. Overigens is ze momenteel helemaal niet bezig met de psychologie vanwege het organisatorische karakter van haar werk. Monique: "Gedurende vier dagen per week ben ik binnen een stichTilburgs Hogeschoolblad

Twee maanden geleden speelden wij met het idee om te gaan schrijven over de bevindingen van in Tilburg afgestudeerde vrouwen op hun werk. De verwachtingen lagen vrij hoog: uitgaande van de realiteit dat veel vrouwen het werk en eventuele gezins- en huishoudelijke taken moeilijk kunnen combineren en uitgaande van het feit dat werkende vrouwen nogal eens onvriendelijk worden behandeld door hun mannelijke collega's, dacht de redactie genoeg stof te vinden voor een goed verhaal. Het liep echter anders. Uit de vele gesprekken die wij voerden met vrouwen die aan de KHT afstudeerden bleek dat er weinig aan de hand is. Niet met de combinatie gezin/huishouden en werk en niet met mannelijke collega's. Is de tijd vooruitstrevender dan verwacht, of wilden de geïnterviewde vrouwen niet al te veel zeggen uit angst voor mogelijke negatieve reacties uit hun omgeving? De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Toch enige indrukken in het hier volgend verhaal.

Academische vrouwen ervaren weinig problemen op werl<

ting in Breda werkzaam in een beleidsmanagementteam. Dit werk is volgens mij goed te combineren met mijn privéleven. Met mijn partner, die ook werkt, heb ik een goede regeling kunnen treffen waar het de huishoudelijke beslommeringen aangaat". Het werken met mannen ervaren zowel Anke als Monique als vrij positief. De enige negatieve ervaring die Anke opdeed was tijdens haar eerste baan bij een grote bank in Den Bosch. Daar kreeg ze van haar mannelijke superieuren te horen dat het "leuk was dat er weer eens een vrouwrtje werd aangenomen". Anke: "Dit, de onplezierige werksfeer en de vage taakomschrijving van het werk heeft mij doen besluiten na vijf maanden ontslag te nemen. Op de school waar ik nu les geef ben ik vrarkzaam in een team van twee vrouwen en vijf nfiannen. Daar is absoluut geen onderscheid tussen man of vrouw, wat veel prettiger werkt". Monique heeft op haar werk geen problemen met mannen. Wel komt haar zo nu en dan een vrouw-onvriendelijke opmerking van ondergeschikten ter ore.

maar daar zegt ze boven te staan. Binnen het onderwijs werken relatief veel vrouwen, omdat daar veel deeltijdbanen te vinden zijn. Liesbeth, afgestudeerd sociologe aan de KHT en moeder van een kind, is een vrouw die deeltijdarbeid verricht. Ze is dertien uur per week lerares maatschappijleer aan de scholengemeenschap in Tilburg waar voor het merendeel mannen werkzaam zijn. De rector heeft haar destijds bewust in dienst genomen, omdat vrouwen voor een andere inbreng in het onderwijs zorgen. Een hogeschoolmedewerkster, die niet met name genoemd wil worden, heeft verschillende deeltijdbanen. Vanaf nnei 1983 is zij als griffier werkzaam bij de rechtbank in Breda. Bij de rechtelijke macht zijn naar haar zeggen tamelijk veel vrouwen werkzaam, omdat daar plaats is voor deeltijdbanen en er een geregelder leven geleid wordt, wat eventuele gezinssituaties ten goede komt. Een baan in de advocatuur wordt door een aantal vriendinnen van de KHT-nr»devi«rkster als zeer chaotisch en ongeregeld ervaren. Het kost te veel energie. Voor haar

gevoel kan de medewerkster haar werk niet goed combineren met een eventuele rol als moeder. Het verlangen om kinderen te krijgen is niet helemaal verdwenen, maar de tendens is: van uitstel komt afstel. Ze zou de opvoedingstaak wel met haar man willen delen, want een fulltime moeder worden, dat wil ze niet. Zowel Liesbeth als de hogeschoolmedewerkster zeggen niet te werken als kostwinner van het gezin. Volgens de sociale atlas van het Planbureau werken echtgenoten van academisch gevormde vrouwen gemiddeld drieënveertig uur per week. Daarmee blijven mannen in verreweg de meeste gevallen hoofdkostwinner. Hun vrouwen zelf werken voor het overgrote deel minder dan twintig uur per week. Slechts een heel klein percentage heeft een volledige werkweek. Overigens daalt het aantal werkende vrouwelijke academici niet alleen sterk na het huwelijk, na de geboorte van het eerste kind blijven nauwelijks nog vrouwen in volledige banen werkzaam. In een geheel andere positie verkeren Els (50) en Marjan (60). Beiden zijn pas op latere leeftijd gaan studeren, nadat ze uit de kleine kinderen waren. In hun geval

Aantal vrouwelijke studenten groeit snel.

was er dus sprake van tweedekans onderwijs. Els begon op 35-jarige leeftijd in Tilburg met sociologie. Ze had aanvankelijk moeite om in het studie-ritme te komen. In haar jeugd had ze maar drie jaar gymnasium gevolgd, wat overigens voor die tijd uitzonderlijk was. Toen vonden haar ouders het welletjes. Els is vrij jong getrouwd, en kreeg al snel kinderen - vier in totaal. Die periode dat zij intensief met de verzorging van haar kinderen en het huishouden bezig was, wil zij achteraf niet als waardeloos afschilderen. Maar toch vindt zij heel duidelijk dat zij pas in haar studie tot echte zelfontplooiing kon komen. Studeren heeft ze ervaren als een uitdaging en een openbaring tegelijkertijd. Els heeft veel steun onder-

vervolg op pag. 10 7 december 1984

##

Europa is oude dame die haar fortuin opmaaiit"

Het Cronwe staat voor "Conferentie voor Regionale Ontwil<l<eling in NoordWest Europa". Vroeger heette dat Conferentie voor Ruimtelijke Ordening, maar drs. L.V. Vladèr, docent ontwikkelings-' sociologie aan de Sociale Faculteit, tevens organisator van de studiedagen paste de naam aan. In deze naamsverandering zit ook een verschuiving van de f i losofie van deze conferentie van deskundigen afkomstig uit diverse vakgebieden. Vroeger was Cronwe hoofdzakelijk een aangelegenheid voor planologen en demografen, maar op de studiedagen in Tilburg bleek duidelijk een accentverschuiving naar participatie van politici, industriëlen en economen. Het integreren van,regio's is niet alleen bevorderlijk voor het oplossen van grensoverschrijdende problemen, maar stimuleert ook de Europese eenwording, deze stelling stond centraal tijdens de Tilburgse studiedagen over het hart van NoordWest Europa, het Benelux- Middengebied. Dit middengebied omvat de provincie Noord-Brabant, Belgisch en Nederlands Limburg, de Belgische provincie Antwerpen en een deel van de Belgische provincie Brabant, met name het arrondissement Leuven. Het congres werd woensdag 29 november geopend door de voorzitter van het provinciaal beraad van de Europese Beweging, D.C.B. Burgers. "Europa lijkt een oude dame die haar fortuin opmaakt", aldus Burgers. Het is volgens hem hoog tijd hieraan iets te doen. Er is te veel regionaal egoïsme in plaats van regionale solidariteit. Een mogelijkheid om uit de Europese lethargie te komen ligt volgens Burgers in de technische vooruitgang. Het wantrouwen tegen de innovatie moet verdwijnen, want overal ziet men dat "de werkloosheid het laagst is in regio's met de hoogste graad van automatisering. In de Verenigde Staten zijn af gelopen jaar 15 miljoen arbeidsplaatsen gecreëerd in de technologische sector. Europa verloor daarentegen over de hele linie 3 miljoen arbeidsplaatsen". Prof. dr. R.A. de Moor heette namens de KHT de bezoekers welkom. Hij introduceerde de Hogeschool bij het publiek en schetste de toekomstige problemen. "Een reductie van de staf met ongeveer 10%, minder financiële bronnen voor onderzoek en nieuwe investeringen, minder inschrijvingen van studenten, vragen om een nieuwe politieke en interne reorganisatie. Deze uitdaging kan leiden tot een revitalisering van onze universiteit", aldus de rector magnificus. De Commissaris van de Koningin in de provincie Noord-Brabant, mr. A . van Agt beperkte zich tot enkele notities. In 1969 was er een bijeenkomst van de Fondation Européenne de la Culture alwaar een ambitieus plan werd opgesteld. Het rapport - Europa 2000 - ging er van uit dat Europa in het jaar 2000 politiek en sociologisch een pluralistische en democratische eenheid zal zijn. "Was het toen gebleken optimisme over 2000 gerechtvaardigd?", vroeg Van Agt zich af. "Niet helemaal", zo concludeerde hij. Een van de grote moeilijkheden bij de grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden zijn wel de grote bevoegdheidsverschillen bij de provincies tussen Nederland en België. Bestaande Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Als straks (wanneer?) Europa één is geworden, als de grenzen tussen de West-Europese landen verdwijnen en we de gulden niet meer in tien andere munten moeten omwisselen als we van Toledo naar Kopenhagen reizen maar met de ECU kunnen betalen. Als de vis en het vlees, de wijn en de boter niet meer gecontingenteerd en de heffingen bij slagbomen geen aanleiding meer geven tot vervelend oponthoud, als dat en nog andere elementen van eenheid realiteit zijn geworden dan kunnen we spreken van de Verenigde Staten van Europa. Dat Europa zal - omdat het zo groot is - uiteenvallen in regio's. Die regio's zouden geografisch wel eens anders kunnen liggen dan de landen en provincies zoals we die nu kennen. Frans en Spaans Baskenland zouden een mooie "euregio" kunnen vormen, of Oost en West Friesland. In afwachting van deze toekomstige ontwikkelingen is Cronwe alvast begonnen met het stimuleren van denkprocessen over regionale ontwikkelingen in NoordWest Europa. Afgelopen week was Cronwe te gast op de Hogeschool in Tilburg voor de studiedagen over de 'subregio' Benelux-Middengebied. Uit die studiedagen bleek dat er nog een lange weg is te gaan vooraleer alle grensoverschrijdende problemen en wederzijdse argwaan zijn verdwenen zodat we de slagbomen als folklore kunnen bijzetten.

Commisaris Van Agt in gesprek met burgemeester Letschert bevoegdheden zijn te gering vergeleken met de hoge aspiraties. Mevrouw mr. Elise Boot, lid van het Europees parlement, schetste aan de hand van het EEG-verdrag de doelstellingen en bevoegdheden die de Europese Commissie en het Europees Parlement hebben als het gaat om regionaal beleid. Er bestaat een Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (van achtergebleven gebieden), maar de Europese regionale politiek is tot nu toe geen groot succes. Er is geen adequaat antwoord gegeven op onevenwichtige en ongelijke ontwikkeling in de verschillende regio's binnen de Gemeenschap, aldus mr. Boot. Een grensoverschrijdend publiekrechtelijk bestuursorgaan tussen de provincie Noord-Brabant en de Vlaamse regio stond burgemeester Letschert voor ogen in het streven naar samenwerking. Hiervf k'j'w-'!^«';3^rj^-ia,T~''

bij wilde hij de inspraak van de betrokken bevolking zo groot mogelijk laten, ondanks dat "de weg van onderop, de weg van lange adem is". Prof. dr. W.- Konijnenbelt verklaarde de juridische verschilleg tussen Franse regions, Belgische gewesten en Duitse Bezirke, alsmede de verschillen tussen Belgische, Franse en Nederlandse provincies. Ondanks deze grote verschillen is de juridische structuur niet het grote struikelblok, vond de professor. "Ik heb erop gewezen dat de rechtsvormen voor regionale samenwerking er soms wel en soms niet zijn, maar dat er meestal wel een weg te vinden is om tot een behoorlijke vorm te komen", aldus Konijnenbelt, die de wil tot samenwerking en het duidelijk belang van samenwerking voorop stelt in het proces van regionale ontwikkeling.

De tweede studiedag leverde ook wat concrete vaststellingen op. Enkele docenten van de Tilburgse verkeersacademie pakten uit met duidelijke cijfers. Hugo Roos, docent verkeerskunde kwam door zijn praktijk tot de vaststelling dat de oplossing van het verkeersprobleem Breda (rondweg) mogelijkheden biedt voor de ontwikkelingen van nieuwe distributie-activiteiten rond deze stad en de nabijgelegen grenszone Hazeldonk. Later zou ook M. Blonde, adviseur van de gewestelijke ontwikkelingsmaatschappij Antwerpen, de uitbouw van de transport zone bij de grens in Hazeldonk vermelden als een voorbeeld van grensoverschrijdende samenwerking mét economisch nut voor het Benelux-Middengebied. Roos stelde verder vast dat het noord-zuid verkeer in het noordelijk deel van deze regio slecht ontwikkeld is. De meeste verkeersstromen, zowel spoor-, water-, als autowegen in het BeneluxMiddengebied lopen van oost naar west en zijn in belangrijke mate en steeds meer georiënteerd op het industriegebied van Antwerpen. Het Benelux-Middengebied is trouwens langs alle zijden omgeven door dichtbevolkte industriegebieden, zoals de randstad in het noorden, het Ruhr-gebied in het oosten, het industriebekken van Luik in het zuiden en de as Antwerpen-Brussel in het westen. Binnen deze dichtbevolkt? gordel liggen nog enkele mooie natuurgebieden, vooral in de driehoek Tilburg-MolEindhoven, die straks als recreatieparken erg nuttig kunnen zijn, en die door sommige sprekers ook worden aangestipt als buffer tegen de ongewenste gevolgen van de industriële expansie vanuit de randgebieden. Die expansie is, volgens Roos, nu stilgevallen en we zijn op zoek naar andere stimuli voor de ontwikkeling van het Benelux-Middengebied. We moeten volgens Roos niet wachten op de herstructurering van de verouderde industriegebieden aan de periferie zoals in het Luikse en de Ruhr, maar zelf initiatieven nemen. "Daarbij is het van het grootste belang dat deze lokale initiatieven ondersteund worden door initiatieven op hogere hiërarchische niveaus". Dat was ook ongeveer de achtergrond van het verhaal van W . A . M . Verberk, ambtenaar van het Nederlands Instituut voor Ruimtelijke Ordening, die de noodzaak van deze ontwikkeling plaatste tegen de achtergrond van problemen die er waren en nog zijn. Er was en is vanuit deze regio een onverantwoorde pendel naar de stedelijke gebieden aan de rand, er is de grote werkloosheid, er zijn de vervoersen verzorgingsproblemen. KHT-professor dr. A . J . Hendriks had in zijn betoog al gepleit voor het tot ontwikkeling brengen van kleinschalige activiteiten. Hij kan de uitstraling van de grote stedelijke gebieden aan de rand billijken, maar er moet meer infrastructuur komen in de regio. Het uitbouwen van de recreatieve functie van het Benelux-Middengebied is voor Hendriks geen voldoende basis voor verdere ontwikkeling. We moeten het hier hebben van microrelaties tussen bedrijven, kenniscentra en overheidsinstanties. Dat is van strategisch belang voor de regionale ontwikkeling, aldus Hendriks. Drs. P.C.J. Everaers en Ir. M.C.M. Amkreutz begeleidden op de verkeersacademie een minivervolg op p a g . 1 1 7 decennber 1984

|9 Q

STUDENT

'Telkens als ik een tentamen heb gehaald, loop ik naar het politiebureau Voor de een is studeren het logisch vervolg van het VWO. De KHT wordt dan vaak gekozen omdat Tilburg het dichtst bij het ouderlijk huis ligt. Anderen studeren naast het v/erk, om hun carrière uit te bouwen. Of puur uit interesse voor het vakgebied. En je hebt er die studeren omdat ze het werken nog even willen uitstellen, of - erger - omdat ze nog niet aan de slag kunnen. Dan zijn er nog enkele studenten die zich inschrijven om te ontsnappen aan politieke vervolging. Een van die studenten is Ibrahim. Hij komt uit Turkije, uit de buurt van Antakya.

De Hogeschool als grenspost

<V»

Ibrahim studeert vanaf 1980 economie aan de Hogeschool, nog twee tentamens en hij kan zijn doctoraal-fase beginnen. Voordat hij naar Nederland kwam deed hij het gymnasium in Turkije. "Alles achten, negens en tienen". Waarna hij naar Istanbul toog. Hij studeerde eind van de zeventiger jaren aan de School voor Journalistiek aldaar. Er heerste veel geweld, niet alleen in Istanbul maar in heel Turkije. "In 1979 hielden we de School voor Journalistiek bezet, op politieke gronden. Ik was links, al mijn vrienden waren links, de school was links. De bezetting werd steeds grimmiger. Op een gegeven ogenblik kwam de burgemeester van Istanbul bemiddelen. Als we de bezetting opgaven, mochten we wel demonstreren en zó voor onze rechten opkomen. De bezetting werd opgeheven en de drieduizend studenten kwamen naar buiten. Tijdens de demonstratie was er opeens politie. Tal van mijn vrienden zijn toen opgepakt. Ik kon net ontsnappen. Toen dacht ik, ik moet weg uit Turkije". In Nederland woonden bekenden van Ibrahim. Hij had gehoord dat Nederland een democratisch West-Europees land was. Een land waarin je niet werd opgepakt als je je mening zei. Nederland leek hem de positieve tegenpool van Turkije. Vlak voor zijn vertrek kreeg een vriend van hem tien jaar gevangenisstraf voor het uitdelen van politiek getinte folders. In Nederland zou je daarvoor niet opgepakt worden en dus vertrok hij naar Nederland. Alhoewel hij geen Nederlands kende. Met de financiële hulp van vrienden in Nederland kon hij een taalcursus Nederlands volgen. "Het is heel wat anders als een Duitser Nederlands wil gaan leren. De Duitse grammatica ligt dichter bij de Nederlandse dan de Turkse of Arabische grammatica. Binnen drie weken moest je de Nederlandse grammatica leren". Een volgend probleem was een verblijfsvergunning. In zijn Turks paspoort stond dat hij student was. Wilde hij een verblijfsvergunning krijgen dan moest hij zich hier dus inschrijven. Toen dat lukte ging hij om zijn Nederlands te verbeteren tussen Nederlanders wonen op een studentenflat. Later kreeg hij ook nog een studiebeurs. Toch moest Ibrahim constant naar het politiebureau voor zijn verblijfsvergunning. Hij kreeg die verblijfsvergunning alleen als er resultaten waren. Dus moest Tilburgs Hogeschoolblad

hij met zijn toen nog gebrekkige kennis van het Nederlands, zo snel mogelijk tentamens halen. "Het wordt dan heel paradoxaal. Je studeert dan niet meer omdat je het plezierig vindt of om iets op te bouwen voor de toekomst. Nee, het enige waar je aan denkt is datje dat tentamen moet halen. Als ik dat tentamen niet haal dan moet ik terug naar Turkije en daar word ik opgepakt. Je moet tentamens halen voor je verblijfsvergunning, voor de politie. Bij de politie is het ook geen lolletje. Elk jaar hebben ze een andere circulaire over verblijfsvergunningen. Dat is zo'n willekeur, zo'n rechtsonzekerheid, die spanning maakt studeren nog moeilijker. Telkens als ik een tentamen heb gehaald, loop ik eerst naar de hogeschool en daarna naar het politiebureau. In Nederland studeer ik voor de politie. De hogeschool is de grenspost tussen Nederland en Turkije". Ibrahim heeft het gevoel dat hij van de ene dictatuur in de andere is gestapt, met dit verschil dat hij in

Turkije onmiddellijk wordt vastgezet.

VACANTIE Afgelopen zomer is hij op familiebezoek geweest in Turkije. Eerst nam hij een internationale vlucht naar Istanbul, daar stapte hij over op de vlucht Istanbul-Ankara. "Dat vliegtuig zat tjokvol generaals. Ik zat al niet zo prettig. Toen werd mijn naam omgeroepen of ik me wilde melden. Je moet weten dat in elk Turks vliegtuig achterin een fouilleerhokje zit. Ze stelden me allerlei vragen. Wat ik in Nederland deed, met wie ik omging, of ik mensen kende die werden gezocht. Tja, wat zeg je dan? Ik ben de enige Turl(se student in Tilburg en ik ken verder niemand. Aangekomen in Ankara moest ik me bij de politie melden. Alles werd onderzocht en weer kreeg ik dezelfde vragen. Hetzelfde ritueel herhaalde zich in de stad waar ik familieleden en vrienden bezocht. Ik werd daar constant in de gaten gehouden en moest me regelmatig melden. Ik heb een kater gekregen van mijn bezoek aan Turkije. Het is voor mij duidelijk dat daar geen toekomst meer voor me is", zo concludeert Ibrahim. Hij is net voor de militaire coup het land uit gevlucht. In november 1983 werden verkiezingen uitgeschreven. De partijen van voor de coup waren allemaal verboden. Alleen 'nieuwe' partijen mochten met de verkiezingen meedoen. De mensen mochten alleen nog kiezen tussen centrum-rechtse of extreem rechtse partijen. Ondanks de schone schiin van de burgerregering van Turgut Ozal, zijn het in werkelijkheid de militairen die het land besturen, onder leidingvan de president, generaal Evren. Links gedijt alleen in de grote steden en

dan nog uitsluitend ondergronds. In de kleinere steden en op het platteland heeft de Islam een veel grotere macht op de bevolking en daar is men dan ook veel conservatiever. Het is echter niet alleen uit de linkse hoek dat er verzet tegen de regering Özal komt. Turkije heeft hoge schulden. De regering Özal heeft daarom leningen met het Internationaal Monetair Fonds gesloten. Aan die leningen waren harde voorwaarden verbonden. Turkije moest de schuldenlast zien te drukken, voornamelijk door bezuinigingen en een export gerichte politiek door te voeren. Naast de arme lagen uit de bevolking is het nu vooral de middenklasse die de politiek van Özal begint te voelen. De middenklasse heeft veel moeten inleveren en dat komt met een inflatie van dik 50% extra hard aan. Het gevolg is dat grote groepen van de bevolking meer inspraak willen in het regeringsbeleid. De regering, maar zeker ook de militairen zien dit als een aanval op hun positie. Ze reageren met steeds meer onderdrukking. Daarom hebben in mei van dit jaar zo'n veertienhonderd toonaangevende Turken een petitie opgesteld en ondertekend, waarin president Evren en de parlementsvoorzitter Karadüman worden verzocht de democratie in ere te herstellen. "Niet langer moorden en martelen, geen censuur meer, geen eenheidsworst van waarheid maar zoveel hoofden, zoveel zinnen", zo luidt de Nederlandse vertaling van een zin uit de petitie. Naast deze sociaal-economische problemen speelt ook nog de kloof tussen het relatief rijke westen en het onderontwikkelde oosten van Turkije. Opmerkelijk in deze scheefgegroeide relatie is dat de Turken in het westen wonen en het oosten wordt bevolkt door Koerden, Armeniërs en Arabieren. De turken bepalen de politiek en de militaire strategie en maken dankbaar gebruik van het conservatisme in de achtergebleven gebieden. Elk streven naar zelfstandigheid wordt de kop ingedrukt. Politieke en militaire leiders in Turkije benadrukken te pas en te onpas de eenheid van Turkije. Heel snel worden buitenlandse mogendheden ervan beschuldigd om Turkije te splitsen. Ze zijn heel erg trots op hun NAVO lidmaatschap. Uitspraken van Luns en nu van Lord Carrington halen de voorpagina's van alle veelal pulpkranten in Turkije. Vanuit dat zelfbeeld is het te begrijpen dat Turkije zich bedreigd voelt door omringende landen als Bulgarije, de Sovjet-Unie, Iran, Irak en Syrië. Voorts botert het niet zo goed met de Grieken. Omringd door socialistische landen steekt het de Turkse machthebbers dan ook nog wanneer een Navo-bondgenoot, te weten Frankrijk, Armeense terroristen 'gastvrijheid schenkt'. Zo is de officiële gedachtengang die helemaal voorbij gaat aan de schrijnende achterstelling van Oost-Turkije, waar nu eenmaal andere volken wonen. Praten over Turkse politiek doet Ibrahim liever niet. "Je kent de situatie in Turkije. Nu is er het proces tegen de intellectuelen, die de regering opgeroepen hebben tot een terugkeer naar de democratie. Er worden mensen gemarteld en vermoord, vaak alleen vanwege het ondervervolg op pag. 10 Ibrahim

7 decennber 1984

m

Negentig werkloze Nederlandse academici krijgen het komende jaar de kans tot manager te worden omgeschoold. Management Studiecentrum De Baak organiseert in 1985, in samenwerking met een aantal arbeidsbureaus, op drie plaatsen in Nederland cursussen die opleiden tot een managementfunctie in het bedrijfsleven. De animo voor de cursussen is overweldigend: op de voorlichtingsbijeenkomst voor de provincies Utrecht, Zeeland, Noord-Brabant, Gelderland en Limburg, die op 27 november j.l. in 's-Hertogenbosch werd gehouden, meldden zich zo'n tweehonderd belangstellenden.

academici ugl

Met een aantal geestverwanten richtte hij onlangs een Vakbond voor Academici in de Bijstand op met als belangrijkste streefdoel: opschorting van de studieschuld voor academici die van een minimuminkomen moeten rondkomen. Tot op heden hebben ongeveer veertig werkloze academici gereageerd op de kleine oproep tot "acties tegen levenslange studieschuld" die Harrie Pieron enkele weken geleden in De Volkskrant plaatste. "Ik ben met een aantal mensen tot de conclusie gekomen dat er iets gedaan moest worden. Het is niet erg eerlijk wat er nu gebeurt. Verschillende instanties en factoren zijn verantwoordelijk voor het grote aantal werkloze afgestudeerden. Maar alle gevolgen komen nu wel op het hoofd van de jonge academicus terecht. En dat is heel onrechtvaardig. Ook de overheid is schuldig. Die is als een volstrekt onverantwoordelijke geldschieter opgeti-eden". Harrie Pieron zelf heeft een studieschuld van 63.000 gulden. Een flink bedrag maar toch nog een heel stuk minder dan de schulden van andere baanloze academici die zich bij zijn kersverse vakbond hebben aangemeld. Vooral studenten die tijdens hun studie waren getrouwd zitten nu met gigantische studieschulden. Pieron: "Er zijn er die op zo'n 90.000 gulden staan. Veel getrouwde studenten kregen voor hun echtgenote een renteloos voorschot van ongeveer 10.000 gulden per jaar. Dus tel maar na, als een studie zo'n zeseneenhalf jaar duurt. Het is natuurlijk een idiote verhouding ten opzichte van diegenen die dan maar niet trouwden of het zo regelden dat hun echtgenote in de bijstand terecht kwam of zogenaamd een straat verderop woonde".

De universiteiten leiden op voor banen waar niet om wordt gevraagd''

ÏÏM

"Bureau McKinsey heeft berekend dat er vanuit het bedrijfsleven jaarlijks vraag is naar ongeveer 7000 managers", zegt mr. Tjeb Maris, projectleider van De Baak. "Maar de opleiding op de universiteiten sluit nauwelijks bij dat bedrijfsleven aan. De involvement met de praktijk ontbreekt volledig op de universiteit. Men verzorgt nog steeds stereotype, specialistische opleidingen waaraan in het bedrijfsleven geen behoefte blijkt". Op dit moment loopt in De Baak, het Management Studiecentrum van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen in Noordvyijk, de eerste cursus Nieuw Elan en Perspectief. De opleiding beoogt invulling te geven aan de conclusies van het rapport-Wagner dat onder meer spreekt van een grote kloof tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Het initiatief is afkomstig van Tjeb Maris, projectleider bij De Baak. Hij was van mening dat er iets gedaan moest worden aan het groeiende leger van werkloze academici en de steeds luier wordende roep om managers vanuit het bedrijfsleven. Bij het Gewestelijk Arbeidsbureau Amsterdam vond hij een willig oor voor zijn plan. De eerste cursus, die op 12 juni van dit jaar van start ging, is een groot succes: nog tijdens de cursus hebben tot

op heden al zeventien van de dertig cursisten een vaste baan gevonden. Reden genoeg voor Maris en de zijnen het initiatief tot heel Nederland uit te breiden. In 1985 gaan op drie plaatsen in Nederland opleidingen "Nieuw Elan" van start die in totaal aan negentig academici plaats zullen bieden. De financiering ervan wordt gedragen door het Europees Sociaal Fonds en de Gewestelijke Arbeidsbureaus die ieder vijftig procent voor hun rekening nemen. Op 11 oktober j . l . verscheen de eerste groep voor de nieuwe cursussen in Vacant, het vacatureblad voor academici en hoger personeel. Daarin werd gevraagd om "mensen die initiatief durven nemen, meer dan actief zijn, onder druk kunnen werken" en "over doorzettingsvermogen beschikken". Vele werkloze academici bleken zich geroepen te voelen als manager hun intrede op de arbeidsmarkt te maken: vanuit het hele land stroomden de aanmeldingen binnen.

MENSELIJK LEED Dinsdagmiddag 27 november, om één uur, druppelen de eerste werkwillige academici de foyer van het Casino Den Bosch, waar de voorlichtingsbijeenkomst voor Zuid-Nederland zal worden gehouden, binnen en stellen zich afwachtend met de rug tegen de muren van de grote foyer op. Een al wat oudere academicus, wiens gelaatstrekken een langdurig maar vruchteloos sollicitatieverleden doen vermoeden, merkt langs zijn neus weg op dat hier "heel wat menselijk leed" bijeen is. De leeftijdsgroep van dertig tot veertig jaar is duidelijk oververtegenwoordigd. De eerste, voorzichtig uitgewisselde ervaringen komen in grote lijnen overeen. Hanneke Bakker (33) studeerde in A m sterdam biologie, promoveerde in mei 1983 aan de Rijksuniversiteit Leiden, e n ' is sinds die tijd werkloos. De Nijmeegse planoloog Wim Cousijn (31) studeerde in februari '82 af " i n de milieuhoek" en had sindsdien eveneens geen succes bij zijn talrijke sollicitaties. " A l s afgestudeerde aan een interfaculteit ben je te veel generalist. Voor de milieubanen zoeken ze toch meer specialisten, biologen bijvoorbeeld". "Deze tijd vraagt specialisten", meent Cousijn, maar projectleider Maris zal hem later geruststellen door juist het tegendeel te beweren. Na de oproep de zaal in te gaan begeven de meeste aanwezigen zich met een schouderophalend baat-het-niet-dan-

de eerste vijftien werkzoekende bedrijfskundigen al gemeld. Dat zegt wel iets".

RECYCLING De cursus die De Baak verzorgt, beoogt in de eerste plaats de academici - oneerbiedig gezegd - te "recyclen", aldus Maris. " D e specialisten moeten van hun professie worden losgeweekt. Dat is soms heel moeilijk. Artsen bijvoorbeeld, vormen een hechte clan. Als die geen "collega" meer kunnen zeggen, dan komt dat hard aan. Veel mensen maken tijdens de cursus een soort van culturele ommeslag mee". Self-learning, self-doing, zijn onmisbare eigenschappen voor de toekomstige manager, houdt Maris zijn gehoor voor. " Z o ' n baan komt op je af, hoor. En je moet zo'n tent wel kunnen managen". De opleiding, die in nauwe samenwer-, king met het bedrijfsleven wordt gegeven, beslaat de duur van een jaar en bestaat uit tien meerdaagse studieblokken waarin de cursisten kennis maken met onder andere informatica, "jobhunting", financieel management, logistiek, marketing en "ontwikkelingen in de maatschappij". Hans Poppelaars, afgestudeerd als klinisch psycholoog, wordt aangekondigd als deelnemer van de pilot-group, de dertig cursisten die thans in Noordwijk de eerste "Nieuw Elan"-opleiding volgen. " M i j n studierichting bood niet veel mogelijkheden. Na zo'n lange studie is dat triest. Nu doe ik in korte tijd heel veel kennis op. Aanvankelijk nam ik, net als de meesten van mijn groep, een afwachtende, kritische houding aan. Maar die houding sloeg al snel om in enthousiasme en druf. Er zijn nu mogelijkheden genoeg: je maakt veel contacten en je rolt van het een in het ander. En dat leer je niet op de universiteit".

SELECTIE Een opmerking die de Utrechtse psychologe Margaret Zijlstra (30) - werkloos sinds februari van dit jaar - uit het hart is gegrepen. In deze pauze betoogt zij vurig dat de universiteiten en hogescholen "absoluut wereldvreemd zijn". "Ze zouden op de universiteiten cursussen solliciteren moeten geven. Academici hebben dat n o d i g " . Na de pauze is er gelegenheid tot het stellen van vragen. "Blijft het geen groot probleem dat het aanbod van managers veel groter is dan de vraag?" oppert iemand uit de zaal. Tjeb Maris helpt hem snel uit de droom. "Er is juist een enorm tekort. McKinsey

teruggevorderd. " W i j hanteren geen strikte regels. Het is geen liniaalwerk. We bekijken alles per individu. Tijdelijk uitstel kan in de regel worden overwogen. Maar ook iemand met een bijstandsuitkering kan de ruimte hebben iets terug te betalen, al wordt het met twintig gulden per maand voor ons uiteraard nauwelijks rendabel. Wij zijn echter slechts een uitvoerend apparaat. Als de recessie lang aanhoudt zullen politieke

Harrie Pieron begon - na een carrière in de reclame - op zijn negenentwintigste aan een studie filosofie. Op zijn vijfendertigste studeerde hij af. Nu, twee jaar later, staat hij als werkloze academicus voor de klus een studieschuld van 63.000 gulden stukje bij beetje aan "Groningen" terug te betalen. "Ik heb berekend dat ik van mijn bijstandsinkomen nog 240 jaar lang zo'n twintig tot dertig gulden in de maand zal moeten afbetalen". En dat is onrechtvaardig, meent Pieron.

schaadt-het niet derwaarts. Tjeb Maris treict met een aanstekelijl< enthousiasme van leer. Hij spreel<t nadrukkelijk van "werkzoekenden" in plaats van "werklozen", "dat klinkt leuker". De universiteiten leiden naar zijn mening op voor banen waar niet om wordt gevraagd. " M e n verzorgt stereotype, specialistische opleidingen waaraan geen behoefte lijkt. De opleidingen zouden drastisch moeten veranderen. Bij het Amsterdamse Arbeidsbureau hebben zich nota bene

Harrie Pieron: "Ik moet nog 240 jaar lanjl^gbetalen". (foto Folia)

J—

heeft berekend dat er jaarlijks in Nederland behoefte is aan zo'n 7000 managers en het aanbod ligt nu rond de 2500". De vragenstellers die zich zorgen maken over hun uitkeringen kunnen snel worden gerustgesteld: met de sociale diensten is de " d e a l " gemaakt dat men met volledig behoud van uitkering aan de cursus kan deelnemen. De meeste vragen hebben echter betrekking op de selectieprocedure die de bijna tweehonderd aanwezigen zullen moeten ondergaan. Er is slechts geld voor dertig cursisten uit "Nederland-Zuid". Ongeveer 75 procent van de cursisten moet derhalve afvallen, dat is een keihard gegeven. Selectiedeskundige drs. Ludo van Son

heeft een "testbatterij" samengesteld die uit twee delen bestaat: een capaciteitentest en een persoonlijkheidstest. Het schriftelijke gedeelte van de test zal deze week gedurende vier dagen in Tilburg worden afgenomen. Na afloop van de bijeenkomst ontstaat er een run op de inschrijvingstafels: ruim tachtig procent van de aanwezigen schrijven zich voor één van de testdagen in. Waarna het voorlichtingsteam van De Baak ijlings naar het Noorden vertrekt waar die avond enkele honderden noordelijke "academici in de f u i k " hun komst afwachten. UP/Harrie Theirlynk

Het belangrijkste voorstel van Pierons vakbond is het opschorten van de studieschuld van werkloze academici en kwijtschelding van de schuld voor 50-plussers. "Als werkloze zit men a l o p het absolute minimum, als daar dan nog iets vanaf moet is dat net iets te veel van het goede", meent Harrie Pieron. "Het is gewoon onmogelijk om aan de slag te komen. Als je een graad hebt kan dat tegenwoordig zelfs nadelig werken. Bij het arbeidsbureau in Amsterdam geeft men het advies niet te zeggen dat je een graad hebt. Dat maakt je kansen groter. De gemeente Amsterdam verstrekt een soortgelijk advies: Hou na je kandidaats op met je studie anders maak je nooit meer kans op een baan bij de gemeente! Ze nemen namelijk geen mensen voor een lager niveau a a n " . " H e t is allemaal wel begrijpelijk maar je kunt een werkloze academicus dan niet verwijten geen baan meer te kunnen krijgen. Je komt zelfs niet meer bij Albert Heijn achter de kassa terecht. De chef kijkt wel link uit om zo'n lastige academicus onder zich te krijgen". Het steekt Pieron dat de universiteiten aankomende studenten informatie over de sombere toekomstperspectieven ont-

Vaicbond voor academici in de bijstand houden. "Vandaag de dag maken de universiteiten nog steeds reclame voor filosofie-opleidingen en dergelijke. Ze moeten dan wel zo eerlijk zijn erbij te zetten dat 95 procent van de afgestudeerden in de bijstand terecht komt met een flinke studieschuld die tot de laatste cent moet worden terugbetaald. De universitaire docenten hebben een flink inkomen verdiend aan mensen die werkloos zouden worden, en ze wisten dat van tevoren". Bij het grote publiek heersen nog veel misverstanden ten aanzien van het verschijnsel "werkloze academicus". Men denkt veelal dat de academicus een hogere uitkering geniet en bovendien geen cent van zijn studieschuld hoeft terug te betalen zolang hij zonder baan zit. Harry Pieron werd na een interview dat hij over zijn vakbond met Radio Stad Amsterdam had, telefonisch belaagd door een dissidente Amsterdammer. " H i j heeft me die avond zo'n vijftig keer gebeld om de lijn te blokkeren zodat niemand zich kon opgeven. Dat ging in de stijl van teringkanker-tering-kanker-parasiet. Later trok hij wat bij, maar het was wel vermoeiend". Bij de Centrale Directie Studiefinanciering (CDS) hanteert men de regel dat studieschulden " i n redelijkheid" worden

—

'T——f^

\-;2'.-)H-._'\ ^ \ Q ^ x

-^^ür\

I

maatregelen uit Den Haag noodzakelijk zijn". Van die kant gloort voor Harrie Pieron en de zijnen hoop aan de horizon. In minister Deetmans nieuwe studiefinancieringsstelsel wordt voorgesteld de terugbetalingsperiode op een maximum van vijftien jaar te stellen. Lukt het niet in die periode alles terug te betalen, dan wordt het restant kwijtgescholden. Overigens wil de Vakbond voor Academici ("in de toekomst wordt dat Vakbond voor Afgestudeerden, om de HBOers niet buiten te sluiten") in de Bijstand zich niet alleen bezig houden met de financiële problemen van zijn leden. In de toekomst wil men ook proberen meer doorstroming op de universiteiten te bewerkstelligen. " N o u zijn wij eens aan de beurt", vindt Pieron. "De kennis op de universiteit is aan het vergrijzen. Het is in het belang van de jonge academicus én de samenleving dat er voldoende doorstroming komt op de universiteiten. We hebben het plan samen met universitaire docenten daarvoor solidariteitsacties op te zetten. Hoe dat precies in zijn werk zal gaan, dat weet ik nog niet. Dat moeten we eerst met de nieuwe leden gaan overleggen". UP/KU-nieuws

\

^iï%-

..,«. ^ ^ ^ -

fitMX-

Universiteitsbladen Afgelopen week vonden er in het hele land studentenacties plaats tegen de invoering van een nieuw stelsel van studiefinanciering. Op strategische plaatsen werden drempels opgeworpen van steen, hout of ander materiaal. Op deze wijze werd symbolisch tot uiting gebracht dat het nieuwe stelsel de toegankelijkheid van het hoger onderwijs ernstig zal gaan beperken. De Landelijke Studenten Vak Bond (LSVB) is de grote initiator geweest voor deze acties. In Utrecht vond onlangs een congres plaats over de Nederlandse Studenten Vakbeweging. Voor het eerst sinds het bestaan van deze Bond, circa anderhalfjaar geleden, werd een fundamentele discussie gevoerd. De circa 50 congresgangers, vertegenwoordigers van de meeste HBO- en WO-bonden, kwamen zelfs tot een gemeenschappelijke doelstelling: "De externe en interne democratisering van het hoger onderwijs". Belangrijk was ook, zo schrijft het Nijmeegse KU-NIEUWS, dat HBOen WO-studenten in staat waren de belangen van beide groeperingen aan dezelfde tafel te bespreken. Wel zijn er tussen beide soorten van bonden duidelijk verschillen merkbaar. De HBO-organisavervolg van pag. 5

Academica vonden van man en kinderen, maar docenten en medeleerlingen waren niet minder enthousiast. Een enkele keer ondervond ze wel wat onderhuidse kritiek en onbegrip in haar kennissenkring maar niet noemenswaard. Dat had dan vooral betrekking op een vermeende verwaarlozing van haar taak als moeder. De man van Els heeft een baan op academisch niveau. Werken voor geld hoeft ze _dus niet perse. Om die reden heeft ze ooit een studentenassistenschap afgestaan aan een mede-student die het geld wel nodig had. Sinds haar afstuderen is Els bezig aan een dissertatie over de Franse Salon (cultuursociologie), waarover zij al even geestdriftig is. Marjan begon pas op 45-jarige leeftijd, eveneens met sociologie. Na haar afstuderen vond zij al snel een baan als lerares maatschappijleer. In die tijd (1977) ging dat nog vrij makkelijk. Bovendien - zegt ze - doen sociologen in het algemeen liever wat anders dan lesgeven. Voor Marjan was haar baan evenmin een broodwinning. Ook haar man heeft een baan op academisch niveau. Het lesgeven heeft zij inmiddels opgegeven. Dat werd te zwaar. In de weekenden heeft ze de zorg voor drie geestelijke gehandicapte kinderen. Met die achtergrond plus haar leeftijd vindt zij het inmiddels welletjes. Els en Marjan gingen studeren enkel en alleen uit belangstelling. Het is trouwens een algemeen gegeven -dat vrouwen meer oog hebben voor interesse, en minder beroepsgericht zijn dan mannen. Iets anders is dat er nog steeds typische mannen- en vrouwen beroepen en studies zijn. Om in Tilburg te blijven: het percentage vrouwelijke studenten aan de economische fakulteit is al jaren niet veel hoger dan zo'n 14 percent, terwijl bij letteren meer dan 70 percent vrouwen is ingeschreven. Of deze gang van zaken kan veranderen door - zoals wel is voorTilburgs Hogeschoolblad

ties beperken zich eerder tot de "neutrale en derhalve 'veilige'sfeer van de materiële belangenbehartiging", terwijl de WObonden meer geneigd zijn zich op basis van een ideologie uit te spreken over zaken die niet direct de "levenssfeer" van de student raken. Een HBO-vertegenwoordiger: "Zoals de LSVB nu functioneert lijkt het op een soort ontwikkelingswerk van het WO naar het HBO toe... De WO-bonden hebben al erg veel bereikt, maar wij moeten die hele trap nog op en dat moet heel langzaam en voorzichtig gebeuren. Wij zijn nog te veel bezig met de interne democratisering om ook al bezig te gaan met allerlei maatschappelijke problemen". Ook bij WO-bonden is echter een kentering merkbaar. Men is gaan inzien dat gratis kopiëren het lidmaatschap van een Bond erg aantrekkelijk maakt. Bovendien zijn de subsidie gevende beheersinstanties van de universiteiten slechts geïnteresseerd in het totaal aantal leden en niet in het aantal actieve leden van studentenorganisaties. "Waar het kopieerapparaat ooit slechts een hulpmiddel was om strijdbare meningen te multiciperen, dreigt het nu dus zo'n beetje het belangrijkste bestaansrecht te worden van de studentenbonden". Als alternatief voor enerzijds een ideologische stellingname

en anderzijds materiële belangenbehartiging werd gepleit vooreen "strategie van de kleine stapjes". Dit betekent dat studenten duidelijk gemaakt moet worden dat ze minder moeten verwachten van grootschalige acties, terwijl anderzijds aangegeven moet worden dat op het niveau van de studierichting wel grote overwinningen behaald kunnen worden. "Een actie tegen een slecht college kan er toe leiden dat het college verdwijnt". ***** Ook de Groningse UNIVERSITEITSKRANT was aanwezig op het LSVB-congres en signaleerde dat de studentenbeweging zich nog steeds in een "echte crisis" bevindt. Het merendeel van de studenten is niet georganiseerd in een studentenvakbond en de vakbonden zelf zijn intern verdeeld. Gerard Bosman, bestuurder van de LSVB, zei het zo: "De grootste tegenstanders van de studentenbeweging zijn de studenten zelf. Studenten vinden het niet normaal dat ze voor hun eigen belangen opkomen. Men is bang voor groepsegoisme". ***** In Tilburg kennen we het TIAS, Tilburgs Instituut voor Academische Studies, een instelling die het mogelijk maakt werkloze academici met behoud van uitkering onderzoek te laten verrichten. Ook in Rotterdam (QVOD NOVUM) en Eindhoven (TH-BERICH-

TEN) worden nu dergelijke initiatieven opgestart. Op de Technische Hogeschool in Eindhoven (THE) werd onlangs de Stuurgroep van de Stichting Bevordering Onderzoek Bedrijven Eindhoven (BOBE) ingesteld. De Stichting stelt zich ten doel "het bevorderen van het vinden van werkgelegenheid voor werkloze academici, in het bijzonder in de regio Eindhoven". De Stichting is opgericht door de THE en de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Oost-Noord Brabant. Participant in de Stichting is de Brabantse-Zeeuwse Werkgeversvereniging. De BOBE beschikt, net als andere regio's waar gebruik werd gemaakt van de Werkgelegenheidsverruimende Maatregel (WVM), over 30 arbeidsplaatsen. Het Stichtingsbestuur en de Stuurgroep zullen ondersteund worden door een secretaris-coördinator. Voor deze baan werd in eerste instantie gedacht aan een werkloze academicus. "Wonderlijk is dat zij daar niet in geslaagd is".

gesteld - meisjes op de middelbare school te verplichten wiskunde in hun eindexamenpakket op te nemen, is nog maar de vraag. Of deze gang van zaken moet veranderen misschien ook. Intussen illustreren deze verhalen dat werken voor vrouwen - Schoordijk formuleerde dat al zo treffend - méér is dan een kwestie van geld. Het is vaak ook een kwestie van lijfsbehoud.

willen instaleren van een marxistischleninistisch regime'. Asian kon evenwel geen persoonlijk geweld ten laste worden gelegd. Als de situatie zo ligt, ga ik me niet uiten over de Turkse politiek. Als ik dan naar Turkije ga, word ik meteen opgepakt en in de gevangenis gestopt. Nee, de enige manier om uit de Turkse gevangenis te blijven is tentamens halen op de KHT. Oh ja, ik kan natuurlijk ook trouwen. Dat zie je dan ook gebeuren. Vrienden van me trouwen met een Turks meisje dat de Nederlandse nationaliteit heeft. Maar dat doe ik niet".

in Nederland alleen maar studeren". Ibrahim heeft ook een onderzoek naar discriminatie gehouden. Twintig Turkse gezinnen beantwoordden een uitgebreide vragenlijst. "Ik vroeg een landgenoot of hij wel eens gediscrimineerd werd. Jazeker antwoordde hij, maar dat is toch hun recht. Deze mensen zijn Nederlanders, dat is toch hun land. Het klonk alsof hij in Turkije ook het recht had Koeren, Arabieren of Armeniërs te discrimineren. Zo zie je maar. Je weet gewoon niet wie je vijanden zijn. Daarom ga ik nooit naar een Turks café. Misschien zitten er wel Turken die lid zijn van de Grijze Wolven. Daar heb ik liever niets mee van doen", aldus Ibrahim. Als gevolg hiervan trekt hij liever op met Nederlanders. Maar ook hier is er een kloof. "Als ik op de flat zit en ik maak me zorgen over een tentamen, dan zeggen die jongens, als het nu niet lukt dan lukt het de volgende keer wel. Maar ze weten maar voor de helft waarom ik me druk maak over een tentamen".

Monique van Blijswijk Hannie van Kempen. vervolg van pag. 7

Ibrahim houden van contacten met linkse groeperingen. In de Volkskrant van 10 november stond dat op 25 oktober in Burdur bij Izmir de 26-jarige Hidir Asian, militant van de uiterst linkse beweging Dev Vol (De Revolutionaire Weg) werd opgehangen op grond van het 'met geweld

Sportdagen voor personeel Op dinsdag 11 en woensdag 12 december wordt door de personeelsvereniging een sporttoernooi georganiseerd voor alle personeelsleden van de Hogeschool. Het is inmiddels de zesde keer dat dit evenement plaatsvindt, maar het aantal inschrijvingen valt ditmaal bar tegen. Con van Zundert, voorzitter van de personeelsvereniging en organisator van de sportdagen geeft een aantal oorzaken voor deze ontwikkeling. De voornaamste is het wegvallen van enkele animators. Tevens is er de tendens de "geijkte" avonden te ontlopen, men is nog wel te porren voor iets bijzonders, als het maar weinig kost. Opmerkelijk is bovendien dat er nog steeds een scheiding is tussen wetenschappelijk en niet-wetenschappelijk personeel. Uitspraken als: "Maar dan moet ik gaan voetballen met de portier" behoren jammer genoeg nog niet tot het

DISCRIMINATIE Naast zijn studie is Ibrahim lid van het dagelijks bestuur van de Stichting Internationaal Comité. De stichting helpt mensen die uit de Mediterrane gebieden komen en hier op moeilijkheden stuiten. Verder tolkt hij zo nu en dan. "Dat gaat heel stom. Met dat tolken zou ik nog een centje kunnen bijverdienen. Maar dat mag niet van de politie. Studenten mogen niet werken. Daar controleren ze ook op. Buitenlandse studenten mogen verleden. De personeelsvereniging zegt. dit te betreuren en wil in de toekomst proberen het contact te verbeteren. Op de vraag waarom de P.V. een eigen sportdag organiseert, terwijl een groot aantal evenementen van Pendragon, vooral in dit jaar, ook toegankelijk zijn voor het personeel, antwoordt Van Zundert dat dat ligt aan een cliché-matige manier van denken over studenten. Zo denkt men gauw dat het "wel weer een zooitje" zal zijn of dat "ze te fanatiek" zijn. Hij moet echter toegeven dat er te weinig ruchtbaarheid is gegeven aan de Pendragon activiteiten die de afgelopen tijd hebben plaatsgevonden. De Stichting Studenten Sport Tilburg draagt er overigens nauwelijks toe bij dat het contact tussen personeel en studenten op sportief gebied optimaal is. Vanaf het studiejaar '83/'84 is er voor het Hogeschool-personeel dezelfde sportkaart als voor studenten. Deze kost 65 gulden en biedt meer mogelijkheden dan die van 25 gulden die daarvóór beschikbaar was.

L.v.W.

Bert Peters Dezelfde sportkaart biedt echter veel minder service aan personeel dan aan studenten. In principe zijn alleen conditie-trainingen en zwemmen mogelijk, voor een aantal specifieke cursussen moet men bijbetalen (bv. yoga) of kan men alleen terecht als er plaatsen over zijn, zoals bij tennis. Het beleid van de SSST is zuiver gericht op studenten. Gebruik van de faciliteiten door personeel zorgt ervoor dat er minder tijd beschikbaar is voor studenten, vandaar. T.H. PROGRAMMA datum: dinsdag 11 dec. voetbal en tafeltennis woensdag 12 dec. badminton plaats: studentensporthal. Academielaan 5 tijd: 19.00 u. tot 24.00 u. (beide dagen) kosten: P.V.-leden gratis, niet-leden f 2,50. 7 december 1984

i

vervolg van pag. 6

BENELUX enquête over grensoverschrijdende con­ tacten in deze regio. Leul<, maar andere sprel<ers en vragenstellers betwijfelden of deze eerste resultaten relevant genoeg zijn. De uitgangspunten van deze mede­ werkers aan de verkeersacademie in Til­ burg verdienen lof. Zij wilden wel eens onderzoeken of de mensen in deze regio wel zo'n behoefte hebben aan grens­ overschrijdende contacten, want pas als blijkt dat mensen over de grens heen el­ kaar nodig hebben, is deze grensover­ schrijdende regio een feit. Uit de sum­ miere gegevens blijkt alvast dat ruim veertig percent van de respondenten wel eens de grens oversteekt om in Neder­ land schoenen en kleding te kopen in België bos­ en natuurgebieden te bezoe­ ken. Twee sprekers hadden extra aan­ dacht voor de grensoverschrijdende mi­ lieuproblemen. Prof. H . Keeris van de Economische H ogeschool in H asselt be­ steedde vooral aandacht aan het over heidsbeleid van de coördinatie daarvan in België en Nederland. In Nederland is het beleid inzake milieuzorg grotendeels in handen van de provincies en de ge­ meenten, terwijl in België de milieunor mering een bij uitstek nationale zaak is gebleven. Door deze verschillen in be­ voegdheidsafbakening loopt de grens overschrijdende samenwerking mank. KHT­medewerker Jan van der Straaten stelde vast dat de overheden belangen van milieu en leefbaarheid zeer moeilijk verdedigen. "Acties vanuit de bevolldng zijn bijna steeds de impulsen, die overtie den op de Icnieën dwingen", die in de sa menwerking tussen Nederlandse en Bel

Ander Leesvoer KOHELET

KOHELET, liet faculteitsblad van de Theologische Faculteit Tilburg, ziet er als vanouds weer prima uit. Toch is men op de inhoud niet helemaal gerust. In het novembernummer van Kohelet treft men namelijk een enquête­formulier aan waarin het faculteitsbestuur de lezers vraagt hun oordeel te geven over de bete­ kenis en kwaliteit van het blad. In Kohe­ let een interview met FNV vice­voorzitter Herman Bode, dieper 1 mei 1985 zal op­ stappen. Bode wordt 'uitgevraagd' over zijn geloof, de grote maatschappelijke problemen, de geschiedenis van de ka­ tholieke vakbeweging en zijn aversie te­ gen het CDA. "Ik zie echt wel plaats in het politiek krachtenveld voor een partij als het CDA, maar laten ze in godsnaam niet de hele dag met het evangelie lopen zwaaien en daar een exclusief recht aan willen ontlenen". Bode heeft problemen met het christen­zijn van bepaalde chris­ ten­politici als Lubbers en Ruding. In fe­ bruari van dit jaar schreef hij Lubbers een "open brief" waarin hij hem aan­ sprak op zijn christen­zijn. "Ik vraag aan Ruud Lubbers: als je vorig jaar zo gegrepen was door de bevrijdingstheolo­ gie in Latijns­Amerika, hoe kun je dan zo blind zijn voor de sociale ellende op je eigen stoep". Toch wil Bode niet stellen dat Lubbers geen goed­christen zou zijn. "Ach, dat is een andere kwalificatie die ik er niet aan verbind. Maar zoals mij begrippen als rechtvaardigheid en eer­ lijkheid zijn bijgebracht in een katholiek Tilburgs H ogeschoolblad

gische actiegroepen een voorbeeld zag van een groeiend regionaal eenheidsbe­ sef. Regio's zoals het Benelux­midden­ gebied hebben het extra moeilijk omdat ze aan de rand van de beslissingscentra liggen en makkelijk misbruikt worden als een vuilnisvat van de geïndustrialiseerde gebieden. Oplossingen zijn eerst moge­ lijk "wanneer de vanzelfsprelcendlieid uit de gangbare economische theorie wordt . losgelaten waarin aan de overheid taken worden toegeschoven, die het in deze maatschappelijke orde nooit kan vervul­ len", aldus Van der Straaten. Over de in praktijk vaak moeizame sa­ menwerking in grensregio's zei drs. J. Miedema op de laatste studiedag, "V an­ uit nationaal belang wordt het buitenland als concurrent ervaren. Het buurland is de dichtstbijzijnde concurrent. Die moet dus het scherpst in de gaten worden ge­ houden. Dit is de ingebouwde rem op sa­ menwerking met buurlanden. Politiek

klinkt samenwerking aardig, maar eco­ nomisch gezien is het beter om de buur­ man te overtroeven". Ondanks de weer­ barstige praktijk zag ook hij mogelijkhe­ den en een reële noodzaak tot grens­ overschrijdende samenwerking. Steek­ woorden hierbij waren gemeenschappe­ lijke actieprogramma's, structuurverster­ king op langere termijn en zelfwerkzaam­ heid. In aansluiting hierop schetste de Secre­ taris­Generaal van de Benelux Economi­ sche Unie, drs. E.D.J. Kruijtbosch, de toekomstperspectieven van het Bene­ lux­Middengebied. Die perspectieven hangen af van de rol van Europa in de wereld, de rol van de Benelux, het weg­ vagen van de grens en een verbetering van de infrastructuur. Een voor een wer­ den de problemen aangekaart: douane­ tarieven, valutaproblemen, de Europese eenheid, de werkloosheid, etcetera. Na de problemen kwamen ook enkele posi­

Nogmaals Van Agt temidden van Cronwe­congresgangers. Links de rector van de hogeschool, prof. R. de Moor.

huisgezin en in de louter katholieke om­ geving waar ik ben opgegroeid dan kan ik voor mijzelf er niet de vertaling aan geven die Lubbers eraan geeft. "Bode heeft ook nogal wat kritiek op de Kerk. Toch stapt hij er niet uit. Hij wil in de Kerk "intern bezig blijven". Hij vindt de Kerk een belangrijk instituut om bepaal­ de waarden te bewaken en te verdiepen. "Wat we afbreken hebben we niet meer en de Kerk is een oude club, ze bestaat al een paar duizend jaar. Daar ligt eigenlijk goud opgeslagen voor de mensen. Als we dat op een goede manier gaan gebrui­ ken..". In Kohelet nog een interview. Ditmaal een portret van Frans van Geyt, vijfde­ jaars theologiestudent, faculteitsraadslid en lid van de Commissie Culturele Za­ ken. De redactie dacht dat deze student de lezer "iets zeggen kon.. Al afwegende biedt hij u wellicht enige herkenningsmo­ menten". De vraag rijst onmiddellijk in hoeverre van Geyt's studiekeuze een her­ kenningspunt voor andere theologiestu­ denten is geweest. "Als hij (Van Geyt ­ L. V. W.) iets wilde gaan studeren was dat theologie, niet dat hij alle circuits van misdienaar en (jongeren)­koor had door­ lopen, maar omdat, zo voegde hij goed­ lachs toe, hij als kind al naar de missie wilde". KLADKRANT

Het nieuwe nummer van KLAD­ KRANT, het subfaculteitsblad van de sociologen, ziet er prima uit. In dit num­ mer aandacht voor de herstructurering van de subfaculteit per 1 september 1985.

In de loop van maart zal de precieze in­ houd en vorm van de laatste stap daar­ heen worden vastgesteld zodat per sep­ tember 1985 begonnen kan worden. Deze ingrijpende herstructurering staat dus onder grote tijdsdruk. "Dat moet op zo 'n korte termijn aangezien andere soci­ ale faculteiten in den lande zich al gepro­ fileerd hebben met een nieuwe structuur. Wil Tilburg mee kunnen concurreren, dan moet ze zo snel mogelijk komen met een nieuwe structuur, die studenten aan zal trekken". ***** jn Kladkrant verder een interview met Guillermo Alvarez, een gevlucht Chileens ontwikkelingssoci­ oloog die in Nederland, na acties van Til­ burgse wetenschappers en studenten, po­ litiek asiel heeft gekregen. Alvarez vertelt een aangrijpend relaas over het Chili van Pinochet. Van de 80 studenten met wie Alvarez in 1971 begon te studeren waren er in 1976 nog 6 over. Van de overigen zijn er 10 gefusilleerd en 6 a 7 vermist. Ook Alvarez is gemarteld en heeft 19 keer vastgezeten. Met het aantreden van Pinochet in 1973 werd sociologie verbo­ den tot 1975. Ook werden er in die perio­ de geen nieuwe studenten meer toegela­ ten. Boeken van sociologen werden ver­ brand, de goede docenten opgepakt. De nieuwe docenten werden gerecruteerd uit de verwanten van de militairen: vrouwen of zonen die van sociologie vrijwel niets afwisten. "De rector van de universiteit is een militair, alsook de vice­directeur. Een nieuwe specialisatie­richting, een on­ derzoek of project, de chef van de politie moet de vergunning verstrekken. Hij be­ slist of het doorgaat of niet... Voor poli­ tie en regering staat sociologie gelijk aan

tieve punten aan bod, waardoor zijn be­ toog wat minder somber werd. Over de verdere bestudering van de ge­ constateerde problemen zei de organisa­ tor van de studiedagen drs. L.V. Vladór, dat zowel het begrip "regio" als het be­ grip "Europees" rekbare begrippen zijn. Desondanks blijft de stelling overeind dat regionalisatie de Europese integratie be­ vordert. Omdat deze stelling de toets der kritiek heeft weerstaan, zag L. Vladér ruimte voor een verdere bestudering van het verschijnsel 'regionalisatie'. In deze bestudering constateerde hij een "'over­ dosis', van economisch denken, zonder voldoende aandacht te schenken aan an­ dere disciplines", waarmee de socioloog Vladér een lans brak voor een multidisci­ plinaire aanpak. In de sluitingsplechtigheid sprak naast Ir. A. Peters, voorzitter CRONWE, en dr. M. Rijk namens het college van bestuur, ook nog mr. A. Kinsbergen, Gouverneur van de provincie Antwerpen. H ij begon met een duidelijke vingerwijzing naar Ne­ derland. "Juist in crisistijden vereist de beveiliging van de leefomgeving extra veel inspanningen. Bij gebrek aan geld ontstaat daarbij echter vlug de neiging de problemen op dit vlak naar buiten de ■grenzen te verschuiven. De grote af­ valstoffenproduktie kan natuurlijk niet worden opgelost door het dumpen op andermans grondgebied", aldus mr. Kinsbergen. Na deze verwijzing stak hij echter ook de hand in eigen boezem. "Afspraken, analoge reglementeringen, en voor de zeer moeilijk te verwerken re­ sidu's ook gemeenschappelijke oplossin­ gen, zijn noodzakelijk om de vergiftiging van onze bodem tegen te gaan". De roep om een daadwerkelijke aanpak echode hiermee na. Eddie Vaes Bert Peters

terrorisme". Sociologie is in Chili mo­ menteel weer een open studie, maar het nivo is vrij laag. Ónder genoemde om­ standigheden is sociologie studeren in Chili erg moeilijk. Studenten gaan regel­ matig bij het verzet en in hongerstaking. Ze wonen met velen op een kamer en zijn slecht gevoed. De toekomst ziet er voor hen somber uit. Al met al is Alvarez toch optimistisch over het verdwijnen van de dictatuur. Pinochet bevindt zich in een isolement en het verzet verbreedt zich. In april keert Alvarez naar Midden­ of Zuid­Amerika terug. ***** Onder de ti­ tel "de desillusies van het eerste jaar" be­ schrijven twee eerstejaars hun teleurstel­ ling in medestudenten. Zij constateren een geringe activiteit onder sociologie­ studenten en een geringe band tussen de studenten onderling. Beide zaken waren merkbaar op een onlangs gehouden so­ ciologie­feest: opkomst circa 30 mensen. In de veronderstelling dat een kleine ge­ meenschap banden tussen individuen im­ pliceert hadden de eerstejaars minstens het driedubbele verwacht. Rest de stu­ denten nog een verklaring van dit ver­ schijnsel. "Hebben sociologiestudenten het te druk? Houden sociologen niet van feesten? Ligt het aan het stijgende aantal spoorstudenten? De krisis? De herverkie­ zing van Ronald Reagan? Het naderende zonnevlekkenminimum? We weten het niet". De lezers van Kladkrant worden uitgenodigd hun visie op dit probleem in te zenden. L.v.W.

7 december 1984

JONGE BEDRIJFSECONOMEN VAN THEORIE NAAR ACCOUNTANTSPRAKTIJK De accountancy vindt zijn basis in de bedrijfseconomie. Vandaar dat Klynveld Kraayenhof & Co. jonge bedrijfseconomen die registeraccountant willen worden een interessante loopbaanmogelijkheid aanbiedt. Een combinatie van werken en doelgericht verder studeren om straks een functie als accountant te bereiken.

Daarnaast hebben wij een intern opleidingsprogramma dat voor economen begint met een speciale introductiecursus van viermaal een week. Het permanente educarieprogramma zorgt ervoor dat u ook na uw afstuderen als accountant bij kunt blijven.

TOEKOMST

Indien u zich tot het boeiende accountantsberoep voelt aangetrokken zullen wij u gaarne nader informeren. Een psychotechnisch onderzoek maakt deel uit van de selectieprocedure. Een gesprek kunt u schriftelijk aanvragen bij de heer L.Chr. Dell van onze afdeling Personeelszaken, Prinses Irenestraat 59, 1077 WV Amsterdam.

Grote internationale ondernemingen behoren tot onze cliënten, maar ook zeer veel kleine en middelgrote bedrijven en instellingen in Nederland. In onze op dienstverlening ingestelde flexibele organisatie krijgen jonge bedrijfseconomen de gelegenheid een brede ervaring op te doen. Werken op kwalitatief hoog professioneel niveau met een grote mate van zelfstandigheid en afwisseling in het werk. " Dat moet ook wel want wij vinden dat zij allround registeraccountant moeten worden. Ons planningssysteem en loopbaanplan zijn gericht op interne promotie naar functies op hoog niveau. Ze voorzien in de inzet bij grote èn kleine cliënten waar gevarieerde controle- en adviesopdrachten worden uitgevoerd in kleine teams. In combinatie met werkoverleg en vaktechnische ondersteuning door het Directoraat Vaktechniek biedt dit de reële mogelijkheid snel te onderkennen welke controle-aanpak de beste is. Ook een eventuele specialisatie in de EDPauditing of het organisatieadvieswerk hoort daarbij. Uitzending naar het buitenland behoort - zeker na het afstuderen - tot de mogelijkheden.

STUDEREN Voor de accountantsstudie worden ruime faciliteiten geboden.

/NUCHTINGEN

WERKEN IN DE ACCOUNTANCY Mogelijkheden genoeg. Klynveld Kraayenhof & Go. is een groot Nederlands accountantskantoor met 24 kantoren in Nederland. Wij maken deel uit van een federatief samenwerkingsverband van accountantskantoren over de gehele wereld: Klynveld Main Goerdeler (KMO). Deze samenwerking met collega's in zeer veel landen versterkt de internationale oriëntatie en slagvaardigheid. Het hoofdkantoor van KMG is in Amsterdam gevestigd. De dienstverlening van Klynveld Kraayenhot & C o . omvat nier alleen de controle van de jaarrekening maar zeker ook adviezen op automatiserings-, administratief, organisatorisch, bedrijfseconomisch en fiscaal gebied. Vanzelfsprekend biedt een dergelijke organisarie haar medewerkers een scala van mogelijkheden.

Klynveld Kraayenhof & Co. Internationaal KMG Klynveld Main Goerdeler

Accountants

Klynveld Kraayenhof &. Co. is gevestigd in: Amsterdam, Aimerc, Amersfoort, Apeldot)rn, Arnhem, Breda, Deventer, Doctinchcm, Dordrecht, Drachten, Eindhoven, 's-Gravenhage, Groningen, Haarlem, Heerien, Hengelo, 's-Hertogenbosch, Hoorn, Leeuwarden, Middelburg, Nijmegen, Rotterdam, L'trecht, Zwolle

MEDEDELINGEN

INFORMATIE BETREFFENDE 'ORGANISATIE VAN DE ONDERNEMING' P.V. SPORTDAGEN -

Op dinsdag 11 december 1984 en woensdag 12 december 1984 (18 00-24.00 uur) wordt er voor de 6e keer in samenwerking met de Studentensporthal door de Personeelsvereniging een sporttoernooi georganiseerd voor alle personeelsleden van de Katholieke Hogeschool en Institu ten Dit toernooi vindt plaats in de Studentensporthal (Academielaan). Men kan zich inschrijven voor de volgende sporten badminton, taleltennis, zaalvoetbal en volleybal of basketbal. Voor zaalvoetbal (dinsdag 11 december) en volleybal of basketbal (woensdag 12 december) verloopt de inschrijfprocedure als volgt, per faculteit/instituut/dienst bestaat de mogelijkheid om met één team (bestaande uit max. 8 spelers) deel te nemen Elk team moet een contactpersoon aanstellen, die de verantwoordelijkheid neemt voor de aanwezigheid van zijn/haar team. Aan de hand van het aantal inschrijvingen voor basketbal resp volleybal zal bepaald worden welk van de twee sporten doorgang vindt op de sportavond Het IS zodoende mogelijk voor beide onderdelen in te schrijven met (eventueel) hetzelfde team. Voor tafeltennis en badminton (woensdag 12 december) kan men zich voor individueel, heren dubbel, dames dubbel en gemengd dubbel inschrijven Op grond van de inschrijvingen voor het gehele toernooi zal bepaald worden op welke avond het tafeltennis plaatsvindt Inschrijfgeld voor niet-P.V -leden bedraagt f 2,50 p p Voor alle onderdelen geldt dat introducees niet zijn toegestaan. Indien U zin heeft om mee te doen aan badminton, tafeltennis, volleybal of basketbal en/of zaalvoetbal, dan graag vóór 26 november a s Aanmeldingsformulieren afhalen bij Con van Zundert, Gebouw S, kamer 111 of Léon Lejeune B 1106. P.V. KERSTSTUKJES Ook dit jaar is er voor ieder P.V.-lid, met één introducee, weer de gelegenheid om een kerststukje te maken. En wel op donderdagavond, 20 december 1984, aanvang 19.30 uur precies. Souterrain, gebouw A. Na eerst uitleg door ons, gaan we gezamenlijk beginnen met het stukje. Hoe dat er uit gaat zien is nog een verrassing Er zullen diverse materialen aan te pas komen (zoals bijv. kerstballen en kaarsen). Iedereen zal het zelf moeten maken. Gezien het feit dat er nogal wat kosten gemaakt moeten worden voor het materiaal dat we gebruiken, vragen wij een bijdrage van f 2,50 per persoon. In verband met het bestellen van het materiaal is het belangrijk vóór 10 december 1984 aan te melden bij Bert Bertens, Tuindienst, gebouw M. Wilt U de bijdrage van f 2,50 niet vergeten te betalen bij aanmelding!

2e jaars De literatuurlijst voor het komend semester bevat de volgende titels: - C. Schieman: Beheersing van bedrijfsprocessen. Leiden, 1980 - C. Schieman/F. Gosselink: Twintig 'cases' bij beheersing van bedrijfsprocessen. - A. Oldendorff: Organisatie van samenwerking in het bedrijf, Utrecht, 1982. - Syllabus 1985 - Opgaven-syllabus 1985 De laatste twee titels zijn verkrijgbaar bij het diktatenmagazijn Versies van voorgaande jaren zijn niet meer bruikbaar. Hoorkolleges: op dinsdag in CZ 101 van 12.30-14.30 uur Te beginnen op 29 januari 1985. Werkcolleges: op donderdag van 10.30-12.30 uur en op vrijdag van 8.30-10.30 uur en van 10.30-12.30 uur in nader bekend te maken zalen. Alle werkkolleges beginnen op 31 januan resp. 1 februari 1985. Hierin staat de zelfwerkzaamheid van de student centraal. Er wordt een relatie gelegd tussen theorie en praktijk, waarin aangesloten wordt bij de eigen ervaringen van de deelnemers. Op die aanwezige kennis wordt voortgebouwd. Dit uitgangspunt heeft een aantal consequenties. a. De werkkolleges worden groepsdiskussiekolleges, waarin groepen van ongeveer 10 studenten zelfstandig aan verstrekte opdrachten werken; b. De opdrachten zullen, zeker in de beginfase van het semester, zoveel mogelijk bij de ervaringen van studenten aansluiten; c. De literatuur en de hoorkolleges hebben mede als funktie "aanvullende ervaring" te verschaffen. Teneinde het onderwijsproces te sturen vinden wekelijks, voorafgaand aan het werken in kleine groep, besprekingen plaats waarin vier groepen gezamenlijk met een docent de resultaten van de voorgaande week doornemen, aanvullende informatie verstrekken en zo nodig corrigeren. ECONOMISCHE GESCHIEDENIS In tegenstelling tot het vermelde in de studiegids en het collegerooster '84/'85, wordt er door de va1<groep Economische Geschiedenis in het 2e semester 1985 voor doctoraalstudenten TFS, alsmede voor kandidaatsstudenten college gegeven op vrijdag van 09.30 tot 12.30 uur in SZ 31. Tot het programma behoort een methodologische inleiding van het vakgebied en de economische geschiedenis van Nederland in de 20e eeuw. Verplichte literatuur: J.F.E. Biasing: Inleidig tot de elementaire economische geschiedenis. Een bijdrage van de economlsch-historische vorming van economie studenten (Groningen, Wolters-Noordhof, 1980) Joh. de Vries: De Nederlandse economie tijdens de 20e eeuw (Bussum, Unieboek, 1977). ORGANISATIE VAN DE ONDERNEMING 3a EN 4e JAARS

COLLEGEROOSTER 2e SEMESTER 1984/198S DEELTIJDSTUDENTEN dinsdag: 19.00-22.00 uur Kosten Waarde Winst 2 docent: Prof. dr. R. Bannink. zaal: SZ 37

Tilburgs Hogeschoolblad

De cursus organisatietheorieën van prof. Goldschmidt die gepland stond voor april '85 is verzet naar februari '85. Hierdoor worden de oude stijl studenten in staat gesteld eerder tentamen te doen. Een tentamenregeling voor de 2-fasen structuur wordt in februari bekendgemaakt.

Studenten oude structuur die in februari 1985 het afstudeersemester arbeidsverhoudingen zouden willen beginnen worden verzocht contact op te nemen met de vakgroep (tel. 662549).

De vakgroep wil graag weten hoeveel personen de cursus willen lopen, opdat zij de inrichting van het vak aan het aantal personen kan aanpassen. (N.B.: dit geldtudus niet voor hen die de cursus van Prof. Vranken Capita NBW-BW volgen. Hen is reeds gevraagd zich aan te melden in THB nr. 13).

BESUSKUNDE I (S.O.S.)/346.132 BESUSKUNDE 2 (TFS)

RESPONSIE COLLEGE STRAFRECHT

Het college Besliskunde I (2) dat gedurende het 2e semester was gepland op maandag 10.30-12.30"uur, AZ 9, verschuift naar maandag 15.30-17.30 uur, AZ 112.

Responsiecollege Strafrecht propedeuse woensdag 2 januari 1985 Strafrecht A: 10.00-12.00 uur: zaal CZ 101; Strafrecht B: 14.00-16.00 uur: zaal AZ 116; Avondstudenten: 18 45-20.30 uur: zaal AZ 116. Mededeling voor recidivisten Strafrecht A en B. Voor recidivisten Strafrecht A en/of B geldt als verplichte stof voor het tentamen van 4januan 1985 de literatuur zoals die in het studiejaar 1984/1985 verplicht is gesteld.

AFSTUDEERSEMESTER ARBEIDSVERHOUDING

BUITENLANDSE EXCURSIE VOOR ECONOMETRISTEN De TEV is van plan om eind maart een meerdaagse (7-10 dagen) excursie te organiseren naar Engeland. De excursie is naar een aantal bedrijven en enkele universiteiten (Oxford, Cambridge). Degene die belangstelling hebben voor deze excursie, kunnen contact opnemen met Joop van Iperen, Prof. Verbernelaan 110 tel. 674985, of kunnen hun naam met adres deponeren op de TEV-kamer (B 719). Gelieve dit voor 20 december te doen. In een later stadium zal uitgebreider informatie gegeven worden. Het TEV-Bestuur EXTRA OPRICHTINGSVERGADERING T.E.V. De TEV houdt een extra vergadering op dinsdag 11 december in AZD1 om 13.30 omdat bij besprekingen gebleken is dat enkele voorgestelde veranderingen op juridische bezwaren stuitten. Wij leggen daarom op deze vergadering de leden een nieuw voorstel voor. Komt wederom allen. Het TEV-bestuur VACATURE STUDENT-ASSISTENT Vakgroep Arbeidsverhoudingen Per 1 januari 1985 is vacant een student-assistentschap voor 2 dagen per week bij de vakgroep Arbeidsverhoudingen. Inlichtingen op B525 of B526. Tel.: 662031 of 662549. TENTAMEN BESUSKUNDE I <O.S.) De eerstvolgende gelegenheid om het tentamen Besliskunde I af te leggen is op: woensdag 23 januari 1985. Tijd: 9.30-12.30 uur. Zaal: CZ 104. Opgeven bij het bureau examens, kamer B107, 4 weken voor de examendatum.

CAPITA NIEUW B.W.: De vakgroep privaatrecht verzoekt alle studenten, die het vak Capita N.B.W. (verplichte vak in de differentiatiefase indien men privaatrechtelijk (burgerlijk recht) afstudeert; keuzevak) willen volgen, zich op te geven bij de vakgroepsecretaresse, kamer B 826. Telefonische opgave is ook mogelijk: 013-662303.

STAATSRECHT IN DE DIFFERENTIATIEPERIODE In het keuzevak capita selecta constitutioneel recht zullen dit jaar de volgende onderwerpen worden behandeld: a. nieuwe elementen in ons staatsrecht als gevolg van de grondwetsherziening 1983; b. beleidsregels (pseudo-wetgeving) in het staatsrecht; c. referendum en volksinitiatief. Colleges van prof. mr. E.M.H. Hirsch Ballin voor dag- en avondstudenten vanaf maandag 28 januari 1985, 18.45-20 30 uur in zaal SZ 29.

STUDIE-ADVISEUR Met ingang van 1 december 1984 is voor de studierichting wijsbegeerte en voor de studierichting Sociale Zekerheidswetenschap mevr. drs. Denise Lindenau aangesteld als studieadviseur/onderwijscoördinator. Haar werkkamer is B 319. Naast de mogelijkheid haar rechtstreeks aan te spreken kan men afspraken maken via het bureau, kamer B 322, telefoon (013-66)2140. Tot 1 januan 1985 is mevr. Lindenau nog voor halve dagen beschikbaar als studieadviseur voor psycfio/ogie. MEDEDELINGEN PSYCHOLOGIE Therapeutische Basisvaardigheden Oproep tot vóórinschrijving voor het Practicum Therapeutische Basisvaardigheden (nr. 37, Studiegids), februari 1985. Teneinde enig zicht te krijgen op het te verwachten aantal inschrijvers voor het Practicum Therapeutische Basisvaardigheden, dat in februari 198S voor de eerste maal zal worden gehouden, verzoeken wij de studenten die voornemens zijn dit practicum te volgen, dit nu reeds kenbaar te maken aan de secretaresse van de vakgroep Klinische Psychologie 8Psychotherapie Mw. T. Aarts, toestel 662175 (kamer P 306). PSYCHE EN MAATSCHAPPIJ De 8e semestercursus Psyche en Maatschappij van Dr. L. van Buchem zal worden gegeven in het komende semester, d.w.z. begin 1985 (en met zoals aanvankelijk gepland begin 1986).

Het hoorcollege is vastgesteld op woensdag om 13.30 uur; de werkgroepen vinden eveneens plaats op woensdag en wel om 10.30 en om 15.30 uur. De cursus is voor studenten eveneens als keuzecursus te volgen. Degenen die willen deelnemen kunnen zich opgeven bij het buro van de subfaculteit Psychologie, P 401 vóór 19 december a.s.

PREMIÈRE VIDEO-PRODUCTIE SOCIOLOGEN t.

Hierbij wil ik u namens de subfaculteit der sociaal-culturele wetenschappen uitnodigen tot het bijwonen van de première van een video-film over de beroepspraktijk van (7 in Tilburg afgestudeerde) sociologen. De première vindt plaats op donderdag 13 december van 16.15 tot 17 00 uur in zaal 17 van gebouw S (zie bewegwijzering). Na afloop wordt op feestelijke wijze een aperitief genomen.

ASPECTS OF AMERICAN CULTURE In het tweede semester zal het vrije keuzevak Aspects of American Culture gegeven worden door het werkverband Taalvaardigheid van de Letterenfaculteit. Studenten, en natuurlijk ook medewerkers, van alle faculteiten (behalve Letteren) kunnen hun beheersing van het Engels (spreken, lezen en verstaan) verbeteren en tegelijkertijd hun kennis van het leven in de VS vergroten. Aan de orde komen o.a. negercultuur, het rechtswezen, de verdeling van de welvaart, en het onderwijssysteem. Bovendien is er eerv literatuurcomponent, die relevant is aan de bovengenoemde themKs. Zo zullen voornamelijk teksten geschreven door in Nederland onbekende auteurs bekeken worden. Voort wordt er aandacht besteed aan verschillen tussen "British" en "Amencan Usage". Het kursusmateriaal bestaat uit een syllabus, een literatuurlijst en audiovideomateriaal. Aantal deelnemers: 20. Docenten: M. Sanders, A. Tingeloo. Eerste bijeenkomst: woensdag 30 januari 15.30 uur. Opgave bij Gonnie Jansen, kamer A 116, maandag t/m donderdag tussen 9.45 en 11.45 uur.

STUDIE-ADVISEUR Met ingang van 1 december 1984 is voor de studierichting Wijsbegeerte en voor de studierichting Sociale Zel<erheidswetenschap Mevr. drs. Denis Lindenau aangesteld als studieadviseur/onderwijscoördinator. Haar werkkamer is B 319. Naast de mogelijkheid haar rechtstreeks aan te spreken kan men afspraken maken via het bureau, kamer B 322, telefoon (013-66)2140. Tot 1 januari 1985 is mevr Lindenau nog voor halve dagen beschikbaar als studieadviseur voor psychologie.

7 december 1984

MEMO

26 januari te Utrecht 2 februari te Amsterdam Elke musicerende Universiteit- en H.B.O.-student is van harte welkom! Opgave en informatie bij Petra Cremers, Haarweg 83, 6709 PS Wageningen, tel.: 08370-11636.

Studentem VITE-LEZINGEN In de periode december 1984 tot en met mei 1985 organiseert de Vereniging van Internationale Tilburgse Economen en Juristen (VITE) in samenwerl<ing met de Afdeling Tilburg van de Nederlands-Arabische Kring IN.A.K.I een serie lezingen, met als thema "De Arabische Wereld". Doel is een globale inleiding te geven in dit onderwerp. Aanleiding tot de lezingencyclus is de recente oprichting van de Afdeling Tilburg van de N.A.K. Deze Kring beoogt de bevordering van de culturele en wetenschappelijke betrekkingen tussen Nederland en het Arabische cultuurgebied. De mede-organisator Vite IS een vereniging van internationaal geïnteresseerde studenten en wetenschappers aan de Katholieke Hogeschool Tilburg. De lezingen die binnenkort in Tilburg plaats zullen vinden, worden elk verzorgd door deskundige sprekers van naam. Op 12 december 1984 opent Drs. P.G.N. Peppelenbosch de reeks met een algemene inleiding, getiteld "De Arabische Wereld, een eigen identiteit". Hij zal daarbij dia's vertonen. Drs. Peppelenbosch is staflid van de vakgroep Sociale Geografie van de Ontwikkelingslanden, aan de Rijksuniversiteit in Utrecht. Aanvang: 20.00 uur. Plaats: videozaal van "The Gallery", Heuvelring 37, Tilburg.

DIE BLAUWE SCHUITE Het dispuut Die Blauwe Schuite van het T.S.C. St. Olof deelt mede dat het verhuisd is naar Korvelseweg 190. Telefoon blijft ongewijzigd, 363796.

WETENSCHAPSDYNAMICA Vakgroep Wetenschapsdynamica van de Universiteit van Amsterdam organiseert een open dag voor studenten die belangstelling hebben voor studieonderdelen Wetenschapsdynamica. De vakgroep verzorgt onderwijs op het gebied van wetenschaps/technologieonderzoek en wetenschaps/technologiebeleid. De open dag wordt gehouden op woensdag 12 december a.s., in het J.H. van 't Hoffinstituut, Nieuwe Achtergracht 166 te Amsterdam, zaal B 5.42. Aanvang 9.30 u. met koffie. Begin programma: 10.00 u. Inlichtingen en algemene informatie brochure voor studenten te verkrijgen bij het secretariaat van de vakgroep, J.H. van 't Hoffinstituut, Nieuwe Achtergracht 166 1018 WV Amsterdam, tel.: 020-5223595.

AUDITIES NESKO WINTERCONFERENTIE

Het Nederlandse Studenten Kamerorkest gaat ook in 1985 weer op tournee. Dit jaar onder leiding van de nieuwe dirigent Daan Admiraal. Repetitieperiode: 2 t/m 11 april in Roden (Dr.) Tournee: 12 t/m 19 april door Nederland. Programma: - Symfonie in D C.P.E. Bach - Clavecimbel Concert F. Martin - een Symfonie Haydn - Dances Cocertantes Stravinsky Auditie data:

28 Februari en 1 maart 1985, Leefstijl, gezondheidsbevorderend en gezondheidsbedreigend gedrag. Winterconferentie van de sectie Klinische Psychologie en Psychotherapie van het N.I.P. in samenwerking met de Vlaamse Vereniging van Klinisch Psychologen te Amersfoort. Zie voor verdere inlichtingen het decembernummer van De Psycholoog of bel N.I.P., Nic. Maesstraat 122, Amsterdam, tel. 020-791526.

FONDS DOCTOR CATHARINE VAN TUSSENBROEK waann is opgenomen het Steunfonds van de Vereniging van Vrouwen met Academische Opleiding, maakt bekend, dat in 1985 wederom studiebeurzen beschikbaar worden gesteld, die een bedrag van f 2500, — als regel niet te boven zullen gaan. Deze beurzen zijn bestemd voor Nederlandse vrouwen, die haar studie aan universiteit of hogeschool hebben voltooid en gespecialiseerd wetenschappelijk werk willen verrichten in of buiten Nederland. Aan bijna-afgestudeerde vrouwen kunnen aanmoedigingsbeurzen van maximaal f 1000,— toegekend worden. Bij uitzondering kunnen ook buitenlandse, in Nederland wonende, vrouwen in aanmerking komen voor een beurs. Langdurige studie in het buitenland kan niet gesubsidieerd worden, met uitzondering van een bijdrage in de reiskosten daarvoor. Aanvragen met een levensbeschrijving (personalia, studieverloop enz.i, een duidelijk onderzoeksplan en een uitgewerkte begroting worden vóór 1 april 1985 in twaalfvoud ingewacht bij de secretaris. Men wordt verzocht twee brieven van aanbeveling bij te voegen. Meezenden van een pasfoto wordt op prijs gesteld, evenals vermelding van telefoonnummer. Aanvraagsters worden in maart of april uitgenodigd voor een onderhoud met het dagelijks bestuur. Begin juni krijgen alle aanvraagsters bericht omtrent de beslissingen van het bestuur over de verdeling van de beschikbare gelden. Als regel worden projecten ni^t achteraf gesubsidieerd. Mw. drs. E. Dobber Rozenoord 93 1181 MC Amstelveen tel. 020-41 00 36 of 020-522 22 07

STUDEREN IN DE VERENIGDE STATEN

Indiana University in de Verenigde Staten heeft vier fellowships voor Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. een semester aangeboden aan de KHT. Deze fellowships bestaan uit De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken vrijstelling van collegegeld en een of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. subsidie op de kosten voor huisBetaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie. vesting en levensonderhoud. De reiskosten zijn voor rekening van de student. Vergeel niet ook naam en adres in te vullen. De fellowships zijn bestemd voor doctoraalstudenten met goede cijfers die in de eindfase van hun studie zijn en een semester in Indiana willen 1 1 1 1 1 1 1 1• 1 doorbrengen. Kandidaten dienen een goede aktieve en passieve kennis te 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 hebben van de Engelse taal. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 De fellowships zijn aan Tilburg aangeboden vanwege de samenwerking i 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 met het Program in European Stueen in Tilburg gedoceerd en1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 dies, gelstalig semesterprogramma voor 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I I I studenten van de Business School van Indiana University.

x

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 I

1 1 1 1 I

1 1 1 1

Adres: :.,Tf^^,t'^,:tw:/,hSv^4\t.,i!'^P.\%c,^^^^

(Tel.:.

1 1 1 1 1

1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 1 1 1 1 1 I I I

Naast cursussen in deze hoofdvakken kunnen ook cursussen aan andere faculteiten worden gedaan, maar de Tilburgse studenten zullen gast zijn aan de Business School van Indiana University. Indiana University behoort tot de z.g. top-tien universiteiten van de Verenigde Staten wat de Business School betreft en is gelegen in Bloomington, Indiana. Er zijn ongeveer 32.000 studenten, waarvan 1/4 graduate studenten. De stad Bloomington, het culturele en uitgaanscentrum van Zuid-lndianan, heeft buiten de studenten 50.000 inwoners. De bibliotheek van de universiteit is de grootste van de V.S. met ongeveer 5.300.000 boeken en gebonden tijdschriften en 9.200.000 andere publicaties. Voor geïnteresseerden is een informatiebijeenkomst gepland op 24 januari 1985 om 14.CX) uur, waarbij ook studenten die een semester in 19i84 in Indiana hebben doorgebracht aanwezig zullen zijn. De sollicitatiebrief dient vergezeld te gaan van een curriculum vitae, puntenlijsten, aanbevelingsbrieven van twee docenten en een motivatie waarom men in de V.S. wil studeren. Dit alles, behalve de puntenlijsten, in het Engels inleveren. Bij de sollicitatiegesprekken die ook in het Engels gevoerd worden zal een hoogleraar van Indiana University aanwezig zijn. Verdere informatie is te verkrijgen bij Buro Buitenland, kamer B-1011 of 1013, tel. (66)2236 waar ook de sollicitatiebrieven moeten worden ingeleverd vóór 10 februari 1985.

ven zich derhalve niet meer in te schrijven. Personen die in het eerste semester geen cursus hebben gevolgd, kunnen zich op maandag 28-01-'85 komen inschrijven tussen 09.00 en 10.00 u. Daarna worden de plaatsen opgevuld met personen die, na het volgen van 1 cursus, een vervolgcursus kunnen beginnen op voordracht van de docent. Bijvoorbeeld: een goede beginner gaat naar de cursus voor halfgevorderden. De dan nog open gevallen plaatsen kunnen worden opgevuld door personen die reeds het eerste semester een tenniscursus hebben gevolgd. Zij kunnen zich vanaf 10.30 u. inschrijven. Schaatslessen ledere maandagmiddag om 13.15 u. vertrekt er een groep enthousiaste schaatsliefhebbers naar de Eindhovense kunstijsbaan. Zij hebben zich laten pakken door deze fascinerende sport, die zich kenmerkt door een zeer Intense techniekbeleving en lekker moe worden. Het is gewoon een fijn gevoel om te ervaren dat je steeds beter gaat glijden, steeds sneller de bocht door kunt komen, kortom leert schaatsen. Als de komende winter de sloten en plassen dichtvriezen gaan we'met de groep tochten rijden. Lijkt je dat ook leuk, kom dan eens een maand mee schaatsen. Heb je geen schaatsen, dan is dat geen probleem, voor slechts 4 gulden kun je er huren op de ijsbaan. Opgeven bij Rob Pauel (sporthal).

i

Buro Buitenland \

Betaald matseren

i l 1 1 1 1 I I I ! 1 1 1 I I I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

- Insurance - International Business Administration - Marketing - Operations and Systems Management - Public Uitilities ~ - Quantitative Business Analysis - Real Estate Administration - Transportations and Logistics

Voor de fellowships komen in aanmerking studenten die een cursus willen doen in de volgende vakken: - Accounting - Administrative and Behavioral Studies - Administrative Systems and Business Education - Business Economics and Public Policy - Business Law - Finance

Sport X PENDRAGON/S.S.S.T. PENDRAGON ATTENTIE! REGELRECHTE SENSATIE De verfrissende, amusante en informatieve vernieuwde SPORTKRANT is net uitgekomen. Een must voor iedere sportkaarthouder, vanaf nu verkrijgbaar op de studentensporthalM S.S.S.T.-NIEUWS Wintersport-informatie-avond Op 10 december wordt er in de theologische faculteit een informatieavond gehouden over de wintersportreis naar Malnitz (18/1 t/m 26/1). Er zal op deze avond o.a. een video vertoond worden over de inhoud van de skilessen. Tevens zal er aanvullende informatie verschaft worden over de reis en het skigebied. Deze avond is in eerste instantie bedoeld voor deelnemers aan deze reis, maar andere belangstellenden zijn ook van harte welkom (N.B. er zijn nog 2 plaatsen vrijn). Aanvang: 19.30 u. Inschrijf procedure Tennis Op maandag 28 januari 1985 is er om 09.00 u. een beperkte inschrijving voor tennis in de studentensporthal. Personen van de wachtlijst hebben zich al schriftelijk opgegeven en hoe-

Menu PERIODE 10 T/M 14 DECEMBER 1984 MAANDAG 10-12-1984 Servische bonensoep - floridasoep blinde vink - bretonse schijf stroganoffsaus - witte boontjes met snijbonen - rauwkost DINSDAG 11-12-1984 hollandse erwtensoep heldere kervelsoep kipkerryragoüt met perzik rundertong - mexicomix - andijvie WOENSDAG 12-12 1984 tomatenpaprikasoep - kalfssoep runderlapje - kerrygehaktbal vleesjüs - rode bietjes - witlofsalade DONDERDAG 13-12-1984 koninginnesoep - spinaziesoep konijn - kalkoen steak - jachtsaus met pruimen - haricots verts - halve peer met crambernes VRIJDAG 14-12-1984 tomatensoep chili con carne - paprikasaus seldery - wortelsalade varkensvlees ragout

HO^pQ^ CINECITTA

Young Frankenstein T/m 9 december, 20.00 uur. Regie: Mei Brooks, seen. Wilder/Brooks, met: Gene Wilder, IVIarty Feldman, Peter Boyle. USA 1974, 105 min. Regisseur Mel Brooks is met name bekend geworden van films als BLAZING SADDLES, THE PRODUCERS, SILENT MOVIE en andere komische produkten. In het verleden heeft hij vaak samengewerkt met Marty Feldman (inmiddels overleden) en Gene Wilder. Met z'n drieën maakten ze In 1974 de film YOUNG FRANKENSTEIN. Deze handelt over Frederick Frankenstein (Gene Wilder), de kleinzoon van de legendarische en roemruchte Baron Victor von Frankenstein. In Amerika heeft de jongeman het gebracht tot een briljant neuro-chirurg, gespecialiseerd in hersenonderzoek. Enig verband met zijn grootvader wordt door hem zorgvuldig versluierd. Op zekere dag wordt Frederick uitgenodigd naar de burcht van de oude Frankenstein te komen, waar hij een kist rfiêt fafnilig' erfstukken in ontvangst neemt. In de kist zit onder andere het dagboek van zijn grootvader. Zeer nieuwsgierig begint Frederick dit dagboek en vooral de vele wetenschappelijke notities te bestuderen. Zoals we weten uit voorgaande films over de oude Frankenstein, was deze baron ook hersenspeclalist. Zijn fantastische ontdekking was het antwoord op de vraag hoe men dode hersencellen weer tot leven kon brengen. Inmiddels weten we dat deze ontdekking, zoals zoveel wetenschappelijke ontdekkingen, de mensheid niet veel goeds heeft bezorgd. Frederick raakt echter totaal bezeten van zijn grootvader's ontdekking en ook hij gaat het eksperiment uitvoeren. Daarbij gaat nogal wat mis waardoor de nodige komische scenes ontstaan.

Amarcord 6 t/m 12 december, 22.00 uur. Regie: Federico Fellini, seen. Fellini/Guerra, met: Pupella Maggio, Armando Brancia. Italië 1973, 125 min. AMARCORD staat bekend als een film van Fellini die er heel anders is uit komen te zien dan hij oorspronkelijk bedoeld was. De film kent geen eigenlijke hoofdpersoon. De jongen Titta, die volgens zijn zeggen de hoofdrol zou spelen, verliezen we voortdurend uit het oog en aan het einde van de film is hij letterlijk zoek. AMARCORD begint in de lente van een jaar rond 1938 en eindigt in de winter. De film vol met allerlei fragmenten van verhalen of korte schetsen die aanvankelijk komisch zijn, maar tegen het einde van de film steeds schrijnender worden. Van een aanvankelijk feestelijke en karikaturale kijk op sommige gebeurtenissen, verandert het geheel in een milde, droeve kijk op de machteloosheid en zieligheid van de mensen.

Play h again, Sam Maandag 10 t / m 12 decambar, 20.00 uur. Regie: Herbert Ross, seen. Woody Allen, met: Woody Allen, Diana Keaton, Susan Anspach. USA, 20 min. De hoofdpersoon in PLAY IT AGAIN, SAM is de filmkritikus Allan Felix. Hij is filmfanaat bij uitstek en leeft vrijwel alleen in de bioskoopzalen. Zijn huis ligt vol met filmboeken en de muren zijn behangen met filmaffiches. In zijn dagdromen wordt

Tilburgs Hogeschoolblad

Allan regelmatig bezocht door zijn idool Humprey Bogart. De hele film door staat Bogie zijn fan terzijde. Als Allan een meisje wil versieren roept hij Bogart op, die hem moed inspreekt en zijn ijzersterke kliché's als een religieuze tekst voorhoudt. "De wereld", zegt Bogie, "barst van de vrouwen. Het enige wat je hoeft te doen is fluiten". Maar als Allan er voor de zoveelste keer niet in slaagt zijn held te volgen, verzucht Bogart: "Wel jongen, je hebt het weer verknald. Je bent net zo nerveus als Elisabeth Scott vlak voordat ik de hersens uit haar hoofd joeg". STADSSCHOUWBURG

Der grosse Veriiau Woensdag 12 december, 20.00 uur. Filmhuis. Regie: Alexander Kluge, BRD 1971, 96 minuten, kleur, niet ondertiteld. De science-fiction-film speelt in de jaren 3000 en laat meerdere individuele lotbestemmingen in een situatie zien, die in beginsel niet zeer afwijkt van de huidige... Ofschoon Kluges' film in de toekomst speelt, verwijst hij ook met opzet stesds naar verschijnselen, die' ons ook uit de huidige tijd bekend zijn. De film moet geenszins, zoals de regisseur verklaarde, de stelling illustreren dat ook in de toekomst alles zo zal zijn zoals het heden is, maar de verwijzing naar het heden moet aansluiten bij "zintuiglijke ervaringen" die de toeschouwer zelf heeft opgedaan, voordat hij de film heeft gezien. "Kluges' film biedt geen afgesloten handeling aan, hij dringt niet aan op volledige indentifikatie met de personen of de getoonde toekomstwereld. Veel meer zet de 'open' vorm van de film aan tot diskussie en behelst alleen een 'boodschap' in negatieve zin: Dat namelijk het geloof van de futurologen, dat door technische vooruitgang de tegenstrijdigheden die in de huidige geschiedenis hebben plaatsgevonden vanzelf vyorden opgelost, een vergissing is", aldus Wilfried Wiegang in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, 5-7-1971. Org. Studium Generale i.s.m. Goethe-instituut Amsterdam.

Agenda DECEMBER VRIJDAG 7 DECEMBER Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Onafhankelijk Toneel: " N u " . Toneelspel gebaseerd op drie verhalen van Gabriëlle Wohmann, gemaakt en gespeeld door Gerrit Timmers en Ditha van der Linden. Stadsschouwburg, 22.15 uur: Albert Veenendaal met soloconcert op de piano. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: "The Seven Samurai", Japan klassiek. Film van Akira Kurosawa (tot en met 11 december). Cinecitta, 20.00 uur: "Young Frankenstein" van Mei Brooks. Met Gene Wilder, Marty Feldman, Peter Boyle (tot en met 9 december). Cinecitta, 22.00 uur: "Amarcord" van Fellini. Met Pupella Maggio, Armando Brancia (tot en met 12 december). Noordarligt, 21.30 uur: "Muzikas" met in voorprogramma "De Hartelijke Groeten". Olof, 20.15 uur: Vrienden van Olof: De Sprong. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. C. Withagen.' Promotoren: Prof. Dr. P.H.M. Ruys en Prof. Dr. N.H. Weddepohl. Titel proefschrift: 'Economie theory and international trade in natural exhaustible resources'. Freud, een meisje met een vroegrijpe intelligentie en een zelfstandig oordeel. Haar interesse ging uit naar studie en zij bezocht lezingen voor vrouwen. Tijdens de analyse blijkt Ida Bauer uitstekend te zijn voorgelicht over de seksuele intimiteit tussen man en vrouw. Met deze kennis overschrijdt ze de fatsoensnormen van haar tijd, Freud spreekt zijn bedenkingen uit: 'Het was toch wel heel opvallend dat zij van al die aanstootgevende zaken op de hoogte was'. Als Ida Bauer bij Freud komt

MAANDAG 10 DECEMBER Cinecitta, 20.00 uur: "Play it again, Sam" van Herbert Ross. Met: Woody Allen, Diana Keaton, Susan Anspach (tot en met 12 december). Olof, 20.00 uur: Raad van 50. DINSDAG 11 DECEMBER Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Sater + Theater Persona met "Portret van Dora" van Hélène Cixous gebaseerd op een publikatie van Sigmund Freud uit 1905. Regie: Agaath Witteman. Met o.a. Josée Ruiter, Marie-Louise Stheins, Bram van der Vlugt en Femke Boersma. Stadsschouwburg, 20.30 uur, theaterkelder: Lezing over Anna Seghers. Lezing i.s.m. de Vrije Boekhandel. Roswitha Wiegmann spreekt over het leven en werk van de Duitse schrijfster Anna Seghers.

WOENSDAG 12 DECEMBER -Stadsschouwburg, 20.30 uur: Baal met "Het Richardson-effect", productie gebaseerd op het hoorspel 'Biospharenklange' van Wolfgang Hildesmeier door Elsje de Wijn en .Han

Röfner* —

^ - ^ —______

Stadsschouwburg, 20.00 uur: Film + experiment: "Der grosse Verhau", science-fiction film van Alexander Kluge. Org. Studium Generale i.s.m. Goethe-instituut Amsterdam. Stadsschouwburg, 22.15 uur. Filmhuis: "Onibaba", Japan klassiek.

"The Gallery", Heuvelring 37, 20.00 uur: Vite-lezing. Drs. P.G.N. Peppelenbosch over "De Arabische Wereld, een eigen identiteit". Olof, 21.30 uur: Ongebondenenborrel. DONDERDAG 13 DECEMBER Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-111: Openingslezing van de weri<groep 'kritische theorie en literatuursociologie' door Herman Coenen. Titel: "Menswetenschap, lezen en schrijven'. Organisatie: Polet. Stadsschouwburg, 20.00 uur. Filmhuis: "De geur van wierook", Japan klassiek. Vidar, 19.30 uur: Algemene ledenvergadering Vidar. Olof, 17.00 uur: Tentamenborrel. Katholieke Hogeschool, vanaf 10.30 uur, SZ-17: Oldendorflezingen. Sprekers: Prof. Drs. G.A.B. Frinking, Prof. Dr. H.P.M. Adriaansens, Prof. Dr. Ir. A. Rörsch, Dr. H. Achterhuis en Drs. B. Tromp. VRIJDAG 14 DECEMBER Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: "De Spuuwberg", theaterproductie met o.a. Kanna Holla, gebaseerd op de film 'Die freudlose Gasse' van Pabst. Regis: Paul Vermeulen. Katholieke Hogeschool, vanaf 10.50 uur: Oldendorff-lezingen. Sprekers: Dr. m. Brügmann, Prof. Mr. L.H.C. Hulsman en Mr. J.H. Heldring.

zal hij haar ziekteverschijnselen gaan interpreteren vanuit zijn opvatting over seksualiteit, zoals hij die uiteen heeft gezet in de Oedipustheorie. Welke aanpassing veriangt deze t h e orie van de dochter in haar ontwikkeling tot volwassen vrouw? Het meisje maakt een ontwikkeling door, waarin ze zich los maakt van de moeder en zich richt tot de vader. In de liefde voor de vader wordt de moeder ervaren als een rivale. Zo bereidt het meisje zich voor op haar toekomstige positie als moeder en echtgenote.

Het Freudiaanse denken ontkent het seksuele genot van de vrouw als een onafhankelijke drift. Deze opvatting staat op gespannen voet met de emancipatie van de vrouw, waarin ook gestreefd wordt naar de bevrijding van de seksueel begrensde rol van moeder en echtgenote. In Dora's hysterie ziet de schrijfster Hélène Cixous de uiting van een 'vrouwelijk' protest tegen de mannelijke dominantie in onze kuituur.

tijd weer eens in Tilburg te zian. Op woensdag 12 december wordt in de studio-zaal da voorstelHng 'Het Richardson-effect' gespeeld. Deze produktle is een vartaling van het hoorspel 'Biosphlren-

kUnga' uit 1977 van Wolfgang Hitdesmeier en wordt gespeeld door Elsje de Wijn en Han Rflmer. die tevens voor da regie zorgde. Hat dakorontwarp Is van Alex van Warmerdam. Aanvang 20.30 uur.

STADSSCHOUWBURG

Sater en Tlieater Dinsdag 11 december in de studio-zaal. Aanvang 20.30 uur. 'Portret van Dora' van Hélène Cixous, een co-productie van Toneelgroep Sater en Theater Persona in een regie van Agaath Witteveen. 'Portret van Dora' van Hélène Cixous verscheen in 1976 bij uitgeverij 'des femmes' in Parijs. Cixous ontleende de stof van het stuk aan een publikatie van Sigmund Freud 'Fragment van de analyse van een geval van hysterie' uit 1905. Hierin beschrijft Freud de analyse van zijn patiënte Ida Bauer, die hij in zijn verslag "Dora" noemt. Het toneelstuk vwerd voor het eerst opgevoerd in februari 1976 in Parijs. In het najaar van 1899 vindt in Wenen een ontmoeting plaats tussen Sigmund Freud (neuroloog en grondlegger van de psycho-analyse) en de 18-jarige Ida Bauer beter bekend onder haar fiktieve naam Dora. Zi\ heeft last van 'hysterische' symptonon: lichamelijke ongemakken die zich bij haar uiten in hoesten en stemveriies. Sinds enige tijd is ze gedeprimeerd en vermijdt de omgang met anderen. Vooral die met haar moeder, die van haar veriangt dat zij zich met het huishouden bemoeit. Zi'i was, schrijft Sater: "Portret van Oora"

STADSSCHOUWBURG

Baai met 'Het Richardson-effect' Toneelgroep Baal Is na geruime

7 december 1984

ACHTERKLAP Knijpcollege Aan de Technische Hogeschool in Eindhoven wordt gewerkt aan een revolutionaire onderwijsmethode. Datjblijkt uit een artikel in TH-berichtén. Wat Is er aan de hand? Op de afdeling Technische Natuurkunde heeft men zogenaamde 'knijpcolleges' ontwikkeld. Tijdens deze colleges moeten studenten 'knijpertjes' hanteren, ledere student krijgt een knijpertje (drukknopje, schakelaartje) dat met een stekker aangesloten kan worden op een electronisch verwerkingssysteem. Door al dan niet te knijpen kan de student vragen van de docent beantwoorden. Knijpen betekent ja, niet-knijpen betekent nee of ik weet het niet. De docent beschikt over de mogelijkheid het aantal studenten dat ingedrukt heeft te tellen, zowel absoluut als in percentages. De percentages kunnen voor alle studenten zichtbaar op een monitor worden weergegeven. Knijpcolleges hebben voor- en nadelen. Een voordeel ligt in de 'anonimiteit' voor dê student. "Men is niet bang een fout antwoord of een openhartig oordeel te geven. Een student kan voorkomen dat zijn buren zien of hij al of niet knijpt. Als het helemaal moet, kan zelfs de beschuttende broekzak daarbij van pas komen". Een ander voordeel is dat de docent er steeds van op de hoogte blijft of de studenten in voldoende mate het voorgaande

verwerkt hebben om de rest van het betoog te kunnen aanhoren. Een nadeel kan zijn dat het tempo van de voordracht vertraagd wordt. Na tien jaar ervaring met de knijpertjes is men in Eindhoven tot de conclusie gekomen dat, mits met mate toegepast, de knijpcolleges goed bruikbaar zijn voor de onderwijspraktijk. Probleem is nog het woord 'knijpcollege'. Daar gaat men echter iets aan doen. "Overwogen wordt of het wenselijk is de benaming knijpcollege te vervangen door een hoger brouwende benaming. Gedacht wordt aan de karakterisering FLF, wat bijvoorbeeld zou kunnen betekenen: Fast Feedback Lecturing".

Informatica univerisiteit komt dichterbij De plannen voor een informatica-universiteit op ccmmsreiëiê grondslag zijn de eerste hindernis voorbij. Zowel het ministerie van Economische Zaken als dat van Onderwijs en Wetenschappen hebben f 100.000,- subsidie gegeven voor een vooronderzoek. Samen met het geld dat het bedrijfsleven heeft toegezegd, is er nu vijf è zes ton beschikbaar, voldoende voor het vooronderzoek. Volgens mr. Fr. Boersma van het accountantskantoor Dijker en

Voelt u zich een beetje somber? Dat kunnen we hier niet hebben: hup, de deur uit, in galop. Rent u wel eens met z'n tweeën? Dan hebt u net als de Amerikaanse presidentskandidaten een running-mate. 'Mag ik u even spreken, mevrouw?' 'Nee, nu niet, meneer, want ik moet snel naar de afspraak met mijn runningtherapeut'. Runningtherapie: het idee er achter is oud; het woord is nieuw. Jaarlijks is er in Nederland een Toen in de vorige eeuw gekkengroot psychologencongres. In het huizen in Nederland werden geprogrammaboek van het congres bouwd, werden de verschillende voor 1984 (6 en 7 december in lokaliteiten met opzet ver uit elEde) staan samenvattingen van kaar geplaatst. De keuken kwam vele tientallen lezingen. Eén sa- honderden meters van de eetzaal menvatting begint met de volgen- af te liggen. Het kolenhok lag de woorden: 'Driemaal per week mijlenver van de kachels. Was de een halfuurtje hardlopen kan de architect misschien niet goed bij symptomen van een depressie zijn hoofd? Welnee: die rare madoen verminderen'. Deze behan- nier van bouwen moest runningdelingsvorm heeft ook een speci- therapie bevorderen. Wie bijale naam: runningtherapie. voorbeeld de soep moest opdieWat een schitterende vondst! nen, werd verplicht om een heel

VALS FRONTJE

Rennen

Doornbos, één van de initiatiefnemers voor de universiteit, moet dit onderzoek in juni 1985 zijn afgerond. Zoals bekend, gaat het om een initiatief vanuit het bedrijfsleven; een twee-jarige post-doctoraalopleiding voor afgestudeerde informatici. De opleiding zou in september 1986 moeten starten, als de eerste informatici uit de eerste fase de universiteiten verlaten.

JJit 20 jaargangen THB

Houding overheid mericwaardig

Van Doorne's Transmissie betroldcen bij atoomaffaire-Kaiin De affaire rond de Pakistaanse geleerde dr. Abdul Quadeer Kahn die vorig jaar veel stof deed opwaaien lijkt, met name ook voor de overiieid, een Tilburgs slippertje te krijgen. Dr. Kahn heeft zeer geheime gegevens betreffende het ultra-centrifugeprojekt doorgespeeld naar Pakistan. Uit het rapport dat de regering naar aanleiding van de spionageaktiviteiten van dr. Kahn in maart van dit jaar heeft uitgebracht, blijkt tevens dat een aantal Nederlandse bedrijven zich naar alle waarschijnlijkheid heeft schuldig gemaakt aan de illegale uitvoer van produkten ten behoeve van het Pakistaanse ultra-centrifuge projekt. De Waarheid en de Tilburgse muurkrant berichtten onlangs dat een van die bedrijven het in Tilburg gevestigde Van Doorne's Transmissie BV (VDT) is. Hans Opbroek dook voor het THB in de affaire en vond bevestiging van dit verhaal. Een reportage met vraagtekens bij de rol van de direktie van het bedrijf en met name bij de handel en wandel van het ministerie van Ekonomische Zaken.

Affaire-Kahn In een uitzending op 28 maart 1979 maakt het Zweites Deutsches Frensehen bekend dat Pakistan zeer geheime, technologische gegevens betreffende uraniumvemjkmg heeft weten te bemachtigen. Dr. Abdul Quadeer Kahn is er vanaf het najaar 1974 m geslaagd gegevens over het ultracentnfugeprojekt in han-

den te kri>gen en naar Pakistan door te spelen. Kahn was van 1972 tot 1975 betrokken bij het Brits/Duits/ Nederlands uraniumverrijkingsprojekt URENCO in Almelo. Onlangs nog vertoonde de VARA een BBCdokumentaire waaruit bleek dat Pakistan belang had bij deze gegevens om zodoende in het bezit te komen van eigen kernwapens. Met de door Dr Kahn gestolen gegevens

(uit THB 12 sept. 1980)

heeft Pakistan waarschflnlijk een aanzienlijke tijdwinst geboekt bij de opzet van een proefinstallatie voor de verrijking van uranium, een onmisbare schakel op de weg naar een kernwapen. Naar aanleiding van deze geruchtmakende affaire hebben de ministers van Ekonomische Zaken, Binnen- en Buitenlandse Zaken en de minister van Justitie een ambtelijke werkgroep belast met een onderzoek naar de zaak-Kahn. Ntiast de rol van de Pakistaanse geleerde blijkt uit het rapport ook, dat twee Nederlandse ondernemingen in strijd met de uitvoerbepaling strategische goederen, (wat genoemd wordt .gevoelige materialen') naar Pakistan hebben uitgevoerd.

Centrifugemantels In haar laatste editie meldde de Tilburgse muurkrant dat één van de twee bedrijven Van Doorne's Transmissie B V. was, nadat de Waarheid dit al in juni had gepubliceerd.

In het vooronderzoek richt men zich volgens Boersma op twee lijnen: de contacten met het wetenschappelijk onderwijs in Nederland en daarnaast de realisatie en haalbaarheid. Voor de eerste lijn wil men een Contactcommissie Wetenschappelijk Onderwijs instellen, onder voorzitterschap van Van Dinten van de Rabobank. Deze commissie moet zich op de hoogte stellen van het eerste fase onderwijs in de informatica en wensen en opmerkingen vanuit het wetenschappelijk onderwijs doorsluizen. Wat betreft de realisatie en de haalbaarheid worden in het kader van het vooronderzoek drie sporen bewandeld, zo lichtte Boersma toe. In de eerste plaats zal worden gekeken naar de inhoud van de opleiding. Dit deel van het onderzoek wordt uitbesteed aan Amerikaanse bedrijven. Het tweede spoor richt zich op de

eind met pannen en potten te sjouwen. Om de soep warm op tafel te krijgen, moest er flink gerend worden. Rare architectuur bevorderde de lichaamsbeweging van de patiënten. Nog weer een eeuw eerder kregen de gekken uit betere milieus paardrijden als therapie voorgeschreven. De beter gesitueerde gek was niet zo gek om zelf te gaan retmen, dat moest het paard maar doen. Op de rug van het paard zat de gek heen en weer te wippen, wat ook heel inspannend was. Tegenwoordig kan het allemaal iets eenvoudiger. Een paard is niet meer nodig. Architecten mogen thuisblijven. We trekken zelf de hardloopschoenen'aan. Ach-' ter de hogeschool zie je de zwaarmoedige types driemaal per week rondsjokken. In het Wandelbos, dat beter runningtherapieterrein kan heten. Ik fiets liever een eindje. Karel Soudijn wenselijke organisatie- en bestuursstructuur van de universiteit en wordt uitgevoerd door een Nederlands adviesbureau. Het derde punt dat zal worden bekeken is de financiële kant van de zaak. Hierover zal een financiële commissie zich buigen, bestaande uit experts van accountantskantoren en banken. De samenstelling van de verschillende commissies is nog niet bekend. Onlangs is in een vergadering aan de participanten van het project gevraagd namen te noemen van hiervoor in aanmerking komende mensen en daarvoor heeft men tot 10 december de tijd. R.O./UP

i