Issuu

Tilburgs Hogeschoolblad - 30 november 1984 - jaargang 22 - nummer 14

Raad wil wel 'meewerken'

aan nieuwe

opleiding

Personeelswetenschappen oogst forse kritiek De hogeschoolraad wil meewerken aan de totstandkoming van een experimentele studierichting personeelswetenschappen. De raad meent dat een uiteindelijke inbedding in de faculteit Sociale Wetenschappen is gewenst. Gedurende een aanloopfase en zeker zolang het proces van bestuurlijke integratie van de sociale faculteit nog niet is afgerond zal de nieuwe studierichting echter een plaatsje krijgen binnen de Centrale Interfaculteit. Dat zijn de belangrijkste uitkomsten van het raadsdebat van afgelopen donderdag, dat op W januari a.s. z'n definitieve beslag moet krijgen. Vóór die tijd zal het College van Bestuur op verzoek van de raad het voorstel nog eens grondig herzien. De discussie aan de Tllburgse hogescliool over het voorstel van de commissie-Van Dijclc een nieuwe studierichting op het gebied van de personeelswetenschappen toe te voegen aan het opleidingspakket van de KHT krijgt langzamerhand z'n ontknoping. Al in juni werd het conceptrapport' aan de betrokken faculteiten en het College van Decanen voorgelegd, terwijl ook de subfaculteit Letteren, de bibliothecaris van de hogeschool en de Katholieke Leergangen de gelegenheid kregen te reageren. Ook de commissies van de hogeschoolraad bogen zich al in een vroeg stadium over de plannen - er is hier sprake van de zogenaamde 'lange procedure', die de raad hanteert in zaken van wezenlijk belang. De laatste weken is een nieuw element in de discussie ingebracht. Steeds vaker werd beklemtoond dat de nieuwe studierichting een belangrijke bijdrage zou moeten leveren aan de overlevingskansen van de subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen. Personeelswetenschappen voorziet in een duidelijke maatschappelijke behoefte en zal dan

ook wel voldoende werfkracht hebben om per saldo meer studenten naar de KHT- en naar de met een teruglopende belangstelling geplaagde sociale faculteit in het bijzonder - te trekken, zo is de redenering. Afgelopen donderdag kon de raad nog geen echte knopen doorhakken. Wel waren alle fracties het er over eens dat het instellen van" de studierichting én voor het 'maatschappelijk belang' én voor de KHT een goede zaak is. Fundamentele kritiek oogstte de opzet en het studieprogramma van de nieuwe opleiding, terwijl op dit moment ook nog niet duidelijk is of de sociale faculteit bereid is de zaak onder haar hoede te nemen.

57e Dies Natalis

aperitief achteraf heel gemoedelijk aan toe ging, bleef het een karig onderonsje van voornamelijk professoren in toga, bestuurders en koorleden. De hogeschoolgemeenschap had het 'echte' Diesfeest al gehad, eind september, en zoals stoute kinderen die hun versnaperingen te vroeg hebben opgesnoept, lie-

Afgelopen donderdag 22 november werd de Katholieke Hogeschool Tilburg 57 jaar oud. Het feest beperkte zich tot een liturgische viering in de Maranatha-ruimte en een academische zitting in de hogeschoolaula. Alhoewel het er tijdens een

EENZIJDIG Met name de emancipatiecommissie had kritiek op de eenzijdige opzet van de studierichting. "De laatste jaren is de belangstelling voor de positie van vrouwen in bedrijven enorm toegenomen. Aandacht voor het emancipatiebeleid zou een wezenlijk onderdeel moeten zijn van personeelswetenschappen", aldus de

commissie, die ook een aantal aanbevelingen gaf die aan duidelijkheid weinig te wensen overlaten. "In de studie zal inhoudelijk aandacht besteed moeten worden aan de man-vrouw tegenstelling. Dit dient vanuit verschillende invalshoeken te gebeuren en als een rode draad door het hele studieprogramma te lopen". De visie op personeelswetenschappen en wetenschapsbeoefening in het algemeen werd door verschillende fracties als eenzijdig en tendentieus bestempeld. Opmerkingen over 'waardevrijheid', 'managementgerichtheid' en 'distantie van het werknemersbelang' in het rapport van de commissie-Van Dijck waren met name Breed Front-woordvoerder Wim Dijkstra in het verkeerde keelgat geschoten. Dijkstra pleitte voor pluriformiteit bij de opzet van de studierichting. "Je kunt personeelsvraagstukken niet enkel managementgericht bekijken, je hebt te maken met een spanningsveld van belangen". Rector de Moor, die de opmerkingen van inhoudelijke aard liever buiten het debat nog eens grondig wilde doornemen, noemde verschillende argumenten vóór een experimentele studierichting. De keuze voor een experimenteel karakter ligt in de lijn van het Academisch Statuut, aldus de rector. Een multidisciplinaire opleiding als personeelswetenschappen hoort dan ook eigenlijk niet binnen het kader van één bepaalde faculteit thuis. Daar komt bij dat een experimentele studierichting een aantal voordelen heeft boven een vrije richting: aanloopfinanciering, extra wetenschappelijk personeel en een duidelijke eigen identiteit.

8/9

Filosofen buigen zich over reorganisatieplannen.

Tilburgse Universitaire Pers Er zijn plannen voor een KHT-uitgeverij.

Open deur bij de theologen.

Verbeelding is onmisbaar in het wetenschappelijk onderzoek. Vier sprekers putten hun verbeeldingskracht uit terwille van de club van mr. K.L. Poll. Een verslag.

ten zij het tijdens dit ernstig Diesdeel afweten. Voorganger tijdens de Eucharistieviering was dr. J.C.M. Holman, medewerker van de Theologische Faculteit. De academische zitting werd opgeluisterd door het hogeschoolkoor o.l.v. A.C. Janssen. De zitting zelf werd opgebouwd rond het thema "Paradoxen in de sociale zekerheid", niet alleen vanwege de actualiteit maar ook omdat de hogeschool met een studierichting Sociale Zekerheidswetenschappen startte, aldus inleider rector-magnificus R.A. de Moor. Drie sprekers schetsten de tegenstellingen in de sociale zekerheid. Prof. dr. G.M.J. Veldkamp kwam uit op de contradictie dat net nu de sociale zekerheid zich waar moet maken er stemmen opgaan om de klok terug te draaien. "Er gaan stemmen op om bepaalde vormen van sociale zekerheid om te zetten in bijstand, in - soms de zotheid ten top "verplichte" vrijwillige verzekeringen of gewoon verzekering of in contractuele sociale zekerheid", aldus Veldkamp, die er aan toevoegde dat het niet past bij het rechtskarakter van de sociale zekerheid, dat de overheid naargelang het haar uitkomt nu eens de sociale zekerheid dwingend oplegt en dan weer een stuk van die zekerheid inpikt. Prof. dr. G.M. van Veldhoven ging in op het stelsel als een sociologisch-psycholoGemoedelijk onderonsje tijdens Diesreceptie.

gisch onderzoeksopgave. Hij tekende in zijn lezing de contouren van een onderzoeksprogramma en haalde daaruit één van de kernthema's: 'de verdelingsproblematiek'. Eerst zal het gaan om verdelingseffecten in samenhang met sociale gelijkheid en ongelijkheid. Daarbij zal ook onderzoek volgen naar complementaire voorzieningen en secundaire inkomensoverdrachten zoals huursubsidies en studietoelagen, aldus Van Veldhoven. Tenslotte kwam prof. dr. ir. A. Kapteyn na onderzoek tot de paradoxale vaststelling dat net in tijden van crisis het uitkeringsniveau omhoog moet. "In de politieke praktijk zien we het omgekeerde gebeuren. In perioden van voorspoed pleeg men uitkeringsniveaus extra sterk te verhogen, terwijl in tijden van crisis, wanneer het beroep op de uitkering te groot dreigt te worden, het uitkeringsniveau wordt verlaagd". Dit zou net andersom moeten: burgers moeten de meeste steun krijgen wanneer ze deze het meest nodig hebben. "De verklaring voor deze inconsistent aandoende eigenaardigheden van het beleid, ligt voor een deel in een onvoldoen-' de duidelijke conceptie van bestaanszekerheid. We kunnen bestaansonzekerheid slechts effectief bestrijden als we goed weten wat het is", zo besloot prof. Kapteyn zijn verhaal. - w

BRIEVEN MATSERTJES

reaKtionat "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(sl dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Privaatonrecht 3 Zwar sind sie an das Beste nicht ge wöhnt, Allein sie liaben schreciclich viel gele sen. (J .W. Goethe, Faust I, Vorspiel auf dem Theater (Direktor)). Al vind ik de schoolmeesterij van de avondjurist A . M . J . Neels in het THB van 16 nov. (biz. 2) eigenlijk nauwelijks de moeite van een reactie waard, toch wil ik wel reageren op enige pun ten, welke naar mijn mening van rui mer belang zijn. Een eerste punt betreft eigenlijk niet de mérites van de zaak. Ik vind het be paald bekrompen en laag om mijn be zwaren tegen de opzet van het vak burgerlijk recht terug te voeren op en daarmee te ontkrachten door mijn ver meende onervarenheid als eerste jaars student. Mogen wij hierom niets zeg gen? De vlieger gaat bovendien niet op, want ik ben reeds drs. (en schrijf een proefschrift). U schermt nogal met de term "wetenschappelijke ervaring". Dat de eerste jaarsstudent deze nauwe lijks verwerven, is kwalijk genoeg, te meer daar het, in het licht van de Haagse onderwijsplannen, twijfelachtig mag heten of hij er, eigen initiatief daargelaten, ooit aan toekomt. U schrijft dat mijn gebrek aan weten schappelijke ondervinding zich gewro ken heeft in het verzuim bij de studen tenadministratie gegevens op te vragen die mijn gemopper (overigens niet) zouden kunnen staven. Gaat u soms afstuderen op de administratie der juri dische faculteit? U lijkt een produkt van uw onderwijs: u heeft geen weten schappelijk benul. Een volgend punt gaat uw bewering aan dat "allerlei onderwijskundige nieu wigheden" privaatrecht toegankelijker zouden maken. Larie. Het programma is volgens mij te zwaar, wat, naar ik aanneem, wel een gevolg zal zijn van de "tweefasenstructuur, een onderwijs onkundige nieuwigheid die de studen ten voor een verfoeilijke schadelast stelt. De heer Neels betoont zich in zijn arti kel een volwaardig tweefasenstudent. Zijn bewering dat weinig benen de aloude academische vrijheid konden dragen, berust op een drogredenatie. De academische vrijheid kon de vele benen niet meer dragen. Het kon niet meer toen teveel kreupele benen de academie kwamen bevolken. Daardoor raakte de 'sancta libertas academica' in diskrediet. Ziet u niet 't zal wel niet dat de academische maat wordt opge offerd aan de middelmaat, de vele goe den hier zeker niet te na gesproken? De academische vrijheid "het einde" voor de tegenwoordige student, zoals u meent? Neen. De tegenwoordige stu dent heeft het eindebetekent voor de academische vrijheid. De huidige on (der)wijspolitiek neemt een loopje met de intellectuele vorming van de stu Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

dent. Het gaat er enkel maar om zo veel mogelijk doctorandi en meesters op te leveren, binnen vier jaar. Ieder een die wil studeren, of niets beters weet^ moet daartoe in staat gesteld worden, ongeacht zijn kunnen en moti vatie. Ook hierop zou de grote Goethe wel iets geweten hebben; u kent het: Erst in der Beschrankung zeigt sich der Meister (sic); en voor u zelve kan ik daaraan toevoegen: Und in der Be schranktheit der Schulmeister. Wat mijn pseudoniem aangaat, daar over kan ik kort zijn. Er gaat helemaal niets " o n f r i s " vanuit. Pseudoniem pu bliceren is heel gewoon. Met een ver dachtmaking te suggeren dat zoiets onfris zou zijn, is pas onfris. Annus Primus sr.

L etterenfaculteit Schokkend om via het THB te verne men, dat er letterenstudenten zijn die geen boeken lezen. Nog schokkender om het waarom hiervan onder ogen te krijgen: "Boeken lezen is geen onder deel van het verplichte onderwijspro gramma". Ware het niet dat W a m de Moor onlangs nog heeft verteld dat verplichte literatuurlijsten elk leesplezier vergallen, dan zou ik zeggen: voer als de bliksem de verplichte literatuurlijst in op de Letterenfaculteit, laat een paar omhooggevallen Neerlandici haarfijn uitleggen waarom nr. 1 van de lijst mooier is dan nr. 2 en zorg er vooral voor dat thee en koekjes in ruime hoe veelheden" voorhanden zijn. Werk aldus 250 (5 X 25 I 5 X 25) boeken per jaar door en misschien ook nog een paar drama's, anders ben je zo beperkt be zig Verbazingwekkend om met bovenge schetst schrikbeeld voor ogen, via dat zelfde THB te vernemen dat men op de Letterenfaculteit, met name binnen het werkverband literatuursociologie zo eenzijdig bezig is. Het enige dat eenzij dig is aan de Letterenfaculteit, en met name aan het werkverband literatuur sociologie, is de publiciteit eromheen. In het afgelopen jaar heb ik een aantal onderzoeksgroepen bij dit werkverband gelopen, waarin onder andere aandacht is besteed aan: de concernvorming in de Nederlandse boekenwereld; de functie van de journalistieke en essayis tische kritiek; literatuurverspreiding en sociale klasse; de sociaaleconomi sche positie van auteurs; de relatie tussen het kopen en lenen van boeken. Voorts heb ik in datzelfde jaar toch al gauw zo'n 100 romans gelezen, dit laatste overigens goeddeels buiten het verplichte studieprogramma om. Hoe ik dat doe? Gewoon een kwestie van een brede, kritische belangstelling.

■■■im a t s e r t j e S ^ H 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,—; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEZOCHT: Iemand om dagelijks tegen vergoeding mee mee te rijen (Eindhoven-Tilburg) tijdens tentamentijd (december/januari). Liefst om 8.30/9.00 (aanwezig) en 16.30/17.30 (terug).' Reacties: tel. 040-447171 (Marion). MEDITATIES: Za. 1 en zo. 2 dec. vipassana of inzichtsmeditatieweekend o.l.v. Nederlandse leerling van Phra Maha Metta Viharee, een monnik uit Thailand. Verder elke zo.mid. van 3-5 u. een vipassana-sessie. Voor verdere info: St. Boeddhistisch meditatiecentr. tel.: 366570. WOONGROEP: Drie mensen zoeken nog enkele anderen (25-40 jr.) om woongroep te beginnen; eventueel om samen een pand te kopen in Tilburg. Verdere informatie: 013/350218 of 424701. TE KOOP: Luxe appartement nabij centrum en openbaar vervoer. Indeling: ruime hal; grote woonkamer ± 40 m^ zeer luxe keuken met al het nodige comfort; 2 slaapkamers; luxe betegelde badkamer met ligbad en vw, betegeld toilet met fontein. Het appartement is goed geïsoleerd met thermopane beglazing. Wanden granol en schoonmetselwerk, vloeren travetin. De ingang is inpandig. Huismeester aanwezig. Vraagprijs 105.000 k.k. Bel even voor bezichtiging 013-355539. lak hebben aan neerlandici die 'weten' wat waarom mooi is en zelf voor thee en koekjes zorgen. Susanne Janssen; een tevreden Jiteratuursociologiestudent

KHT-band met Rinoinstituut Prof. dr. de Moor zal de KHT vertegenwoordigen in het bestuur van het Regionaal Instituut voor Nascholing en Opleiding (RINO) van Zuid-Oost Nederland. De hogeschoolraad heeft daartoe besloten na een positief advies van het College van Bestuur. In totaal zullen er in Nederland zeven van dergelijke instituten worden opgericht, die de opleiding en nascholing zullen verzorgen voor de Regionale Instituten voor de Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG). De RINO's dienen, om voor subsidie in aanmerking te komen, een band te hebben met een medische faculteit. Het College van Bestuur vindt de band vooral van belang voor de subfaculteit der psychologie. Het RINO-instituut van Midden-Oost Brabant is al een band aangegaan met de medische faculteit in Maastricht. G.R.

Wildfestival 1984 onze speciale wildkaart met voortreffelijke wildgerechten toont u een keur van diverse specialiteiten. Ter kennismaking

een grandioos "Wildmenu" (7 gangen). ^ f-Q Menuprijs * 0*r^~ " Voor nadere informatie en/of reservering

Restaurant „Den Schout" Oranjestraat 4 - Tilburg centrum, tussen Paleisring en Emmastraat. Tel. 013-43.45.12 - 67.43.94. Donderdag rustdag.

30 n o v e m b e r 1.984.

TE KOOP: Witte Ford RS 2000, 1976, met LPG, 178.000 km, RS velgen, nieuwe schokbrekers, radiateur, cylinderkop (gas), uitlaat. Zorgvuldig bereden en onderhouden, dus in perfekte staat. Prijs / 6300,—. Bel E. Linssen, tel. 04750-26656. TE HUUR: Bij part. zeer royale kamer (nabij Hogeschool). Inl. 's avonds tel. 674000. TE KOOP: Luxe woning voorzien van serre, goede isolatie, royale living, 2 sl.k. en compl. badkamer. Carport, voor- en achtertuin. Tel. 662430/ 013-560210. GEVRAAGD: Een penningmeester voor het bestuur van het kinderdagverblijf de "Twee-Drietjes", Schans 123, Tilburg. Inlichtingen bij de coördinatrice: Joke de Bruyn, tel. 013-551389 (overdag). FIETSBOEKJE: Milieu-actiegroep brengt fietsboekje uit. 'Acht fietsroutes rond Tilburg'. Prijs ƒ 8,90. Verkrijgbaar bij: B-724 of KRIS. TE KOOP: ZX-Spectrum homecomputer (16K) met instructie boek(en), cas. recorder, kabels, etc. en ƒ 120,— aan software. Prijs totaal / 600,—. Albert B. Tel. 432150. VAKANTIE: Ga met de Studentenreisclub genieten van bronzende en bruisende wintersportvakanties. 10-Daagse reis, halfpension v.a. ƒ 329,—. Vraag die folder! Tel. 050-142386/133068. Wekelijks vertrek v.a. 22 dec.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers wouter van gils, henk zomer, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, gerard rutten, monique van blijswijk, amee de schipper, huge backx, bert peters, astrid tates samenstelling redaktieraad prof. mr. p. van seters (voorzitter), dr. h. van erp, m. ackermans (adviseur), a. de laaf, drs. th. schouw, dr. m. van hoorn, mevr. j.a.m.j. Jansen, h. van kleef, drs. c.p.m. broekhof offKiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopi] moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten, ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden M 5 , - per jaargang

Motie Hogeschoolraad:

CvB was onzorgvuldig bij benoeming Veidicamp De Hogeschoolraad vindt dat het College van Bestuur onvoldoende zorgvuldigheid heeft betracht in de benoemingsprocedure van Dr. G. Veldkamp tot buitengewoon hoogleraar Sociale Zekerheidswetenschappen. In een besloten debat nam de raad, in zijn vergadering van 22 november j.l., een door de Progressieve Studentenfractie (PSF) ingediende motie van bovengenoemde strekking aan. Met het aannemen van deze nnotie (12 stemmen voor, 10 tegen en 1 blanco) werd een discussie afgerond die een aantal weken geleden door de PSF werd aangezwengeld. De fractie stelde toen aan het CvB vertrouwelijke vragen rondom de benoemingsprocedure van Veldkamp. Bij deze procedure zou - volgens de PSF - het College niet voldaan hebben aan wettelijke verplichtingen zoals het inwinnen van bepaalde adviezen. Verder wilde de PSF van het CvB weten of er bij de benoeming van Veldkamp rekening was gehouden met publicaties, met name in Vrij Nederland, betreffende "enig doen en laten van de huidige buitengewoon hoogleraar Sociale Zekerheidswetenschappen". De PSF wilde dit weten nu uit een openbaar verslag van de Voorbereidingscommissie Sociale Zekerheidswetenschappen blijkt "dat het optreden van de heer Veldkamp ook aan de Hogeschool weer aanleiding geeft tot gespannen situaties, zodanig dat daardoor de stemming in een benoemingsadviescommissie (mede) door hem zodanig wordt verstoord dat de heer Veldkamp

zich wil laten vergezellen door (niet commissie-lid) de heer Reynaerts". Na enig overleg over het feit dat de PSF de 'ongebruikelijke' methode had gehanteerd de vragen vertrouwelijk aan het CvB te stellen werden de vragen alsnog openbaar. Het CvB liet vervolgens in een persbericht weten deze publicatie te betreuren. Het College bleek slechts bereid de vragen te beantwoorden die geen betrekking hadden op het personeelsbeleid- en beheer met betrekking tot individuele personen. De vragen over Veldkamps optreden werden derhalve niet beantwoord. Wel werd de wetenschappelijke deskundigheid van Prof. Veldkamp op het gebied van de Sociale Zekerheid niet in twijfel getrokken. De benoeming van Veldkamp was volgens het CvB zorgvuldig en correct verlopen. De Hogeschoolraad nam hiermee geen genoegen en oordeelde in een motie dat het CvB bij de benoeming van Veldkamp niet voldoende zorgvuldig had gehandeld. Het College kreeg de opdracht nadere regels te ontwikkelen die de gewenste zorgvuldigheid in de toe-

Plan voor eigen uitgeverij Een eigen uitgeverij voor de hogeschool. Dat is wat hoofdbibliothecaris J.L. Wieërs voor de geest heeft. Deze week komt zijn concept-voorstel voor een Tilburgse Universitaire Pers ter sprake in het overleg van Diensthoofden. Een aantal medewerkers van diensten, faculteiten en instituten van de hogeschool kwamen het voorbije jaar na enkele oriënterende gesprekken tot de slotsom dat de KHT rijp is voor een eigen uitgeverij. Waarom niet enige stroomlijning gebracht in de zo versnipperde publicatie-activiteiten van het hogeschoolpersoneel? Onderzoeksverslagen, congresbundels, tijdschriften, handboeken, bibliografieën en proefschriften die op een of andere manier met de KHT te maken hebben zouden moeten worden ondergebracht in een voor de buitenwereld herkenbare reeks. Deze bundeling van krachten zal volgens de rapporteur van de gespreksgroep, dr. Wieërs, leiden tot ruimere publicatiemogelijkheden en tenslotte tot een betere bekendheid voor de KHT-auteurs. Er moet een consequente "huisstijl" komen voor alle uitgaven van de Tilburgse Universitaire Pers, kortweg TUP. Wieërs schrijft: "Veel van wat nu binnen de KHT wordt uitgegeven - kan zonder veel extra kosten of inspanning op fraaiere en meer aantrekkelijke wijze worden uitgegeven". Vooral door een beter gebruik van de aanwezige mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld tekstverwerkers. In principe kan de TUP zich inzetten voor alle werken met een wetenschappelijk en/of maatschappelijk karakter "die in het kader van de KHT of van de ermee verbonden instituten tot stand komen". Tilburgs Hogeschoolblad

Maar ook publicaties van buiten de hogeschool die in het fonds passen komen in aanmerking. De voorbereiding van de uitgaven, met inbegrip van het druklaar maken via de tekstverwerker is een taak van de faculteiten en instituten. En de aanmaakkosten zijn voor hun rekening "als een vorm van prefinanciering". Het is duidelijk dat de verschillende faculteiten een belangrijke stem krijgen bij de keuze van geschikte manuscripten. De Tilburgse Universitaire Pers of Tilburg

komst moeten waarborgen. De PSF wilde eigenlijk nog verder gaan en had in de oorspronkelijke motie een oordeel gevraagd over het "controversiële" optreden van Veldkamp. De zinsneden die hierop betrekking hadden werden door de Hogeschoolraad uit de motie geschrapt. Ondanks het feit dat de motie openbaar was ingediend werd het debat rondom Veldkamp achter gesloten deuren gehouden. Hugo Backx

Geen differentiatie Op vragen uit de Tweede Kamer antwoordt minister Deemtan dat het niet in zijn bedoeling ligt om binnen het Wetenschappelijk Onderwijs of binnen andere onderwijsvormen verschil aan te brengen tussen de eigen bijdragen die studenten betalen voor goedkope, resp. dure studierichtingen. "Binnen één onderwijsniveau", zo schrijft Deetman, "zijn deze bijdragen gelijk". De Kamer had Deetman gevraagd naar de achtergronden van zijn notitie over het onderwijsretributiebeleid, die in de zomer het licht zag. Daarin stelt Deetman voor om studenten 15% te laten betalen van de exploitatielasten van het onderwijs, wat voor het W.O. zou uitkomen op een collegegeld van ruim 1600 gulden. Onduidelijk is de status van die nota. Want hoewel daarin werd afgezien van University Press zou moeten worden opgezet als een experiment dat twee jaar duurt. En het hoort, denkt Wieërs, organisatorisch bij de dienst bibliotheek thuis. In een haalbaarheidsprognose worden de talrijke voordelen voor de KHT als geheel, voor de faculteiten en instituten, voor de individuele medewerkers en voor de huisdrukkerij opgesomd. De prijs van een TUP-product kan laag zijn. Omdat er een standaard vormgeving voorhanden is, omdat de tekst kant en klaar wordt aangeleverd, maar zeker ook omdat zo'n niet-commerciële huisuitgeverij kan volstaan met een geringe winstmarge. Bij de uitwerking van zijn voorstel heeft Wieërs gebruik kunnen maken van een rapport, dat voor Katholieke Universiteit van Nijmegen soortgelijke mogelijkheden onderzocht heeft. Tachtig procent van de ondervraagden op vooral de A-facul-

Drukkerij inschakelen in Tilburgse Universtaire Pers.

het heffen van schoolgeld voor leerplichtige kinderen, stelde het kabinet enige weken later in de Miljoenennota voor om dat 'op budgettaire gronden' wel te doen. De Tweede Kamer wees dat vervolgens, evenals vorig jaar, af, waardoor het mogelijk is dat in plaats daarvan volgend jaar het collegegeld omhoog gaat. De Tweede Kamer spreekt zich daar op 3 december over uit. Volgens Deetman moeten de eigen bijdragen worden gebaseerd op het profijtbeginsel. "Het individuele profijt en het maatschappelijk nut van een studie zijn volgens de economische theorie echter niet duidelijk te onderscheiden", zo antwoordt Deetman. De retributies zoals genoemd in de nota zijn dan ook niet op grond van het profijt voorgesteld, maar wel 'op basis van het profijtbeginsel'. Ongetwijfeld hebben daarbij ook financiële overwegingen een rol gespeeld, want "de retributies mogen in ieder geval niet minder opbrengen dan momenteel", aldus Deetman. Prof. Van Dijck, voorzitter van de werkgroep studiefinanciering van de Academische Raad merkte enige weken gelegen op de nota van Deetman een "opportuun en onbehoorlijk" stuk te vinden, dat met een principieel verhaal de werkelijke achtergrond, meer inkomsten voor de overheid, moet verdoezelen. Het antwoord van Deetman slaagt er niet in die indruk weg te nemen. Zo schrijft hij, gevraagd naar de manier waarop de eigen bijdragen zullen worden aangepast, dat dit om de drie jaar zal gebeuren op basis van veranderde exploitatielasten, ieder jaar op basis van de inflatie, en: "incidenteel, als ik daartoe besluit". UP/BB teiten blijken grote behoefte te hebben aan een eigen universitaire uitgeverij.

KWALITEIT Maurice Ackermans, voorlichter van de Tilburgse hogeschool en "meedenker" over de uitgeverij, licht toe dat het voorstel niet uit de lucht komt vallen. Zo'n tien jaar geleden heeft een Tilburgse Universitaire Pers al enkele boeken gepubliceerd, maar dat initiatief bloedde toen dood door een gebrek aan continuïteit. Volgens Ackermans heeft een nieuwe poging ook alleen kans van slagen als er een regelmaat van publicaties wordt gegarandeerd en vooral als er scherp wordt toegezien op de handhaving van een hoge kwaliteit. "Dan" zegt Ackermans "zit er zeker brood in. Zo'n reeks kan de bloem van het huis worden. Het geeft de hogeschool een unieke kans om zich naar buiten te profileren. Een mooiere reclame is haast niet denkbaar. En ik ben er van overtuigd dat de KHT middels voldoende kwaliteit in huis heeft om die uitgeverij tot een succes te maken". Voor zover Ackermans weet zou het verschijnsel van een eigen universitaire uitgeverij in Nederland vrij exclusief zijn. Nijmegen heeft dus plannen, maar daar houdt het zo ongeveer mee op. Verder valt er alleen te verwijzen naar roemrijke voorbeelden in het buitenland als Oxford, Cambridge en Heidelberg. Nu komen publicisten van de hogeschool, als ze tenminste aan de bak komen, vooral terecht bij uitgevers als Kluwer, Tjeenk Willink, Samson en Vuga. Deze bedrijven beschikken over ruime reclamemogelijkheden en dat vergroot de kans op een breed lezerspubliek. Een hogeschooluitgeverij zou zoveel allure moeten krijgen dat ze die auteurs bij de commerciële uitgevers kan wegsnoepen, aldus Ackermans. j Q 30 novennber 1984

Oldendorff-lezingen 1984 over solidariteit Voor de derde maal organiseert de Subfaculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen van de KHT de zogenaamde Oldendorff-lezingen. Dit jaar is het onderwerp "Veranderende vormen van solidariteit". Prof. Antoine Oldendorff was tot aan zijn dood in 1970 verbonden aan de KHT. Vorige jaren behandelden de lezingen thema's als 'De toekomst van het boek' en 'De vluchteling'. .Volgens de organisatoren van de lezingencyclus heerst er verwarring over wat maatschappelijke solidariteit is en wat de begrenzingen ervan zijn. Het thema is onderwerp van discussies, nota's en congressen. Volgens de Poolse filosoof Kolakowski leidt de spanning tussen individualiteit en solidariteit tot egoïsme en hebzucht. Te ver doorgevoerde solidariteit leidt tot een totalitaire dictactuur. De crisis van de verzorgingsstaat is niet alleen economisch maar ook sociaal. Deze sociale crisis werkt ook internationaal door. Het gaat fout met de maatschappelijke solidariteit, constateren de organisatoren. De lezingencyclus vindt plaats op 13 en 14 december 1984 in gebouw S van de KHT, zaal SZ17. Iedereen is welkom. Telefonische aanmelding wordt op prijs gesteld: 013-662454. Over het onderwerp wordt een essay-wedstrijd voor studenten gehouden.' Qp

Onroerend goed belasting ""onterecht" Een kat in het nauw maakt rare sprongen. Gedreven door financiële nood bedacht de gemeente Tilburg een truuk om meer dan een half miljoen binnen te slepen. De in leeftijd oudste bewoner van een (studenten)huis heeft een dezer dagen een aanslag Onroerend Goed Belasting (0GB) over het jaar 1983 in de bus gekregen. De betrokken persoon moet het gebruikersgedeelte van de belasting betalen. Voor een huis ter waarde van een ton is dit zo'n 200 gulden. Hij of zij moet dit bedrag verhalen op de andere bewoners (per 1-1-1983!) maar heeft geen enkele juridische grond om dit te vorderen.

Volgens de stichting fiscale rechtshulp De Smeetskring en de Juridische EHBO legt de gemeente onterecht deze Onroerend Goed Belasting op aan 3.330 bewoners van Tilburg. Een willekeurige bewoner wordt aangeslagen. Hij moet het volle pond betalen en maar zien hoe hij of zij het bedrag van anderen terugkrijgt. Volgens de twee genoemde organisaties is dit in strijd met artikel 277 (oud) van de Gemeentewet. De gemeente beroept zich op een uitspraak van de Hoge Raad van 8 februari dit jaar, maar volgens een woordvoerder van de Juridische EHBO wordt in dat arrest gesproken van een gezin en het is derhalve niet van toepassing op kamerbewoners. De Smeetskring en de Juridische EHBO roepen kamerbewoners die deze aanslag hebben gekregen op deze niet te betalen. Zij moeten contact opnemen met een van deze twee organisaties omdat zij een proefprocedure tegen de gemeente aan willen gaan. Tevens zijn er voorgedrukte bezwaarschriften te krijgen. G.R.

Maranatha zoekt pastores Een nieuw team van pastores zal in februari 1985 de zorg op zich gaan nemen voor de Tilburgse studentenparochie Maranatha. Er zijn voor deze taak twee volledige formatieplaatsen gereserveerd, de helft daarvan betreft het pastoraat aan ^ie filosofische faculteit. Deze oplossing betekent in feite het doorbreken van een impasse die begin dit jaar ontstond. Maranatha heeft in 1984 een interim-bestuur gehad, zodat eind vorig jaar er een breuk ontstond tussen de toenmalige pastores en de geldschieters. Oorzaak was onenigheid over de koers en de aanpak van de Studentenparochie. Afgelopen oktober besloten de oorspronkelijke inspirators om los van de hogeschool en het bisdom een eigen Basisgroep Tilburg in het leven te roepen. Ook lieten zij de naam Maranatha vallen. Intussen zocht een interim-bestuur van Maranatha naar een nieuwe formule voor een Studentenparochie. Dat gebeurde in overleg met de Katholieke Hogeschool Tilburg, de Katholieke Leergangen en de theologische faculteit. De

Examen

Geen universiteit zonder examens. Zelf neem ik met de professor vaak mondelinge examens af. Drie kwartier per stuk. Voor veel studenten een traumatische ervaring. Drie, vier maanden studie moet in een tijdsbestek van een half uur vrucht afwerpen. Russische roulette? Voor de examinandus lijkt het er vaak op. Twee gekken kunnen meer vragen dan één student bij elkaar gesprokkeld kan krijgen. Het blijkt telkens weer. De student komt binnen. Professor en medewerker krijgen een hand. De handpalm voelt vaak vochtig. "Bent u zenuwachtig?" vraagt de professor. "Nee hoor. Helemaal niet". "Waar zullen we het eens over hebben?" vraagt de assistent. Nu gaat de student, pas gezeten in de stoel der ondervraagden, rechtop zitten. Wantrouwen. Wat bedoelt die gast? Het merendeel der examenandi antwoordt thans: "O, dat kan me niet schelen. Vraagt u maar". De achterliggende gedachte is: als ik een bepaald onderwerp noem, dan gaan ze het daar natuurlijk NIET over hebben. ledere leemte in de kennis moet gecamoufleerd worden. Want de examinatoren zijn erop uit je een loer te draaien. De assistent opent derhalve het kruisverhoor. Natuurlijk nét over iets, waar de geëxamineerde niet meer zo goed in zit. Het duurt echter even, voordat de partijen Tilburgs Hogeschoolblad

statutaire voorbereidingen zijn nu afgerond, er is een profielschets en een taakomschrijving voor het te benoemen pastores-team opgesteld. , T.G.

Realisatie studentenbeleid te stagneren

dreigt

De Hogeschoolraadscommissje voor het Studentenbeleid, de CSB, maakt zich ernstig zorgen over de uitwerking van dat beleid op de hogeschool. In maart 1983 nam de raad de Nota Actuele Vraagstukken van Studentenbeleid aan als uitgangspunt voor een studentenbeleid. Daarbij kende de raad prioriteiten toe aan onderwerpen waar het eerst aan gewerkt zou moeten worden: rechtspositie, docentenbeleid, studiebegeleiding, onderwijsevaluatie, onderwijsvernieuwing en voorbereiding op de tijd na de studie. Afgesproken werd dat het College van Bestuur jaarlijks de Hogeschoolraad een voortgangsrapportage zou overhandigen waarin staat hoe het met de verwezenlijking van het studentenbeleid gaat, in het bijzonder met de aangegeven prioriteiten. Tijdens de Hogeschoolraadsvergadering van 22 november j.l. sprak de voorzitter van de CSB, Walter van den Eisen in een uitvoerige mededeling aan de raad het ongenoegen van de commissie uit over de huidige ontwikkelingen. De CSB is van oordeel dat de voortgangsperiode onvoldoende problemen en bestrijding van problemen kan bevatten omdat er allerlei organisatorische en instrumentale oneffenheden zijn tussen centrale diensten als Onderwijs & Onderzoek, DSW en ORC onderling en tussen de diensten en de faculteiten. Frequent werkoverleg met werkafspraken ontbreken, waardoor inhoudelijk onvoldoende sprake is van afstemming. De CSB heeft over deze gang van zaken een aantal afspraken gemaakt met het CvB om erger te voorkomen. Afgesproken is dat de DSW een aantal voorwaarden zal opstellen waarop de voortgangsrapportage gebaseerd zal moeten zijn. Verder zal er overleg met de diensten en faculteiten plaatsvinden over structurele oplossingen van de organisatorische en inhoudelijke problemen rond

de verwezenlijking van het studentenbeleid op de hogeschool. Er zal een tijdschema komen waarin deze zaken plaats moeten vinden. Het CvB zal hierover verslag uitbrengen en zonodig voorstellen doen. Voorzitter van den Eisen van de CSB kaart deze kwestie op dit moment bij de raad aan met het oog op de discussies in de Hogeschoolraad van 6 december over de Nota Studierendement en de ORCbeleidsnota. De CSB verwacht van het CvB dat het deze nota's zal presenteren vanuit het kader van algemeen studentenbeleid zoals dat in de Nota Actuele Vraagstukken Studeritenbeleid is vastgelegd. H.B.

Economen moeten emanciperen Het College van Bestuur van de Hogeschool gaat met het bestuur van de economische faculteit praten over de wijze waarop deze faculteit de Nota Emancipatiebeleid wil toepassen. Deze nota werd onlangs door de Hogeschoolraad vastgesteld. Aanleiding voor dit overleg zijn vragen van het Hogeschoolraadslid Mariken Kuperus, tevens voorzitter van de Emancipatie-commissie, over een vermeende uitleg die 1de economen aan deze nota zouden geven. Volgens Kuperus bleek op de faculteitsraadsvergadering van 15 november j . l . dat het faculteitsbestuur de in de Nota Emancipatiebeleid vervatte regel dat in elke benoemingscommissie een vrouw moet plaatsnemen "slechts" interpreteerde als een "aacdige suggestie" die op hun faculteit niet te verwezenlijken valt omdat er zo weinig vrouwen zijn. Hogeschoolraadslid Kuperus wilde van het CvB nog eens de bevestiging dat het hier om een voorschrift gaat en niet om zo maar een "aardige suggestie". CvB-lid Rijk beaamde de uitleg van Kuperus als juist en stelde voor met de economen in goed overleg de kwestie te regelen. H.B.

daar achter zijn. Volgend item. Communicatieve stilte. "Hoe bedoelt u dat precies?" Ik begrijp de strekking van de vraag niet zo goed". De medewerker zoekt naar een 1 herformulering. Maar de professor en hij weten: dit komt niet meer goed. Het gebeurt maar zelden dat de examinandus zó elastisch is, dat hij zich na een "openingsmisser" weet te herstellen. Daarom nemen sommigen een andere techniek te baat. Nog vóór de vraag gesteld is, beginnen ze al te antwoorden. Als mitrailleurkogels vliegen de woorden de examinatoren staccato om de oren. Het voordeel is: de student kan demonstreren dat hij iets weet. Maar wanneer de woordenvloed neerkomt op een wild hagelschot, afgevuurd op goed geluk, schiet men er nog niets mee op. Het gekke is, dat soms de examinatoren al weten, dat de student het "weet". Hij kan het alleen niet zeggen. De bekende situatie: ik wist het wel, maar ik dacht er niet aan. Opvallend zijn de indianenverhalen over de examinator. Niemand schiet er iets mee op, vooral de student niet. Maar ze zijn er. De reden van de hardnekkigheid van die mythen is wellicht hierin gelegen, dat de student zich erop kan beroepen ter legitimatie van zijn falen. "]a, hij zat zulke gekke bekken te trekken. Ik werd er bloedzenuwachtig van". Eén student ging uiterst genuanceerd te werk. Zij had, in een kinderwagen, een baby bij zich. Op het moment dat de vragen te moeilijk werden, ging (gewaarschuwd door een onzichtbaar fluidum) de kleine blèren. Daar de wagen op de gang stond (de deuropening was te klein) moest de examinanda even naar buiten om vertroosting te bieden. Daarna waren de examinatoren zó van hun apropos, dat zij ongemerkt op een ander chapiter overgingen. De baby, overigens, had zij tot dit doeleinde te leen. Dit bleek de professor en mij toen de échte moeder op examen kwam. Zij moest de baby evenwel naar huis brengen. Ook de examinatoren worden door de examens wijzer. Over de studente die "brakenderwijs" door haar examen kwam zal ik een andere keer verhalen. 30 november 1984

Nieuw stelsel studiefinanciering

Controle op studievoortgang verdwijnt In het nieuwe stelsel van studiefinanciering zal de student in het W. O. niet meer worden gecontroleerd op de studievoortgang. Inschrijving als student is voldoende om voor studiefinanciering, tenminste bestaande uit een basisbeurs van 7 a 8.000 gulden en voor de rest afhankelijk van het ouderlijk inkomen, in aanmerking te komen. De wettelijke beperking van de inschrijvingsduur tot maximaal 6 jaar maakt de voortgangscontrole niet langer noodzakelijk. Dat schrijft minister Deetman in zijn antwoorden op een groot aantal vragen die door de Tweede Kamer aan hem waren voorgelegd. De Tweede Kamer debatteert op maandag 3 december over de studiefinanciering. Deetman vult met zijn antwoorden een deel van de nog bestaande witte vlekken in zijn studiefinancieringsstelsel verder In. Als een student samenwoont of gehuwd is kan hij een verhoogde basisbeurs krijgen ten behoeve van de partner, maar alleen als die partner in principe niet in zijn of haar eigen levensonderhoud kan voor-, zien. Bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid, of als er kinderen zijn. De aanvulling op de studietoelage is een beurs en hoeft dus niet te worden terugbetaald. Andersom kunnen eigen inkomsten van de partner leiden tot een korting op de studietoelage. Ook bij de terugbetaling^van de studieschuld zullen partners wederzijds aansprakelijk zijn voor eikaars schulden, maar alleen Indien men in gemeenschap van goederen is getrouwd. Zijn er huwelijkse voorwaarden of is er sprake van samenwonen dan kan zo'n regeling alleen na toestemming van beiden worden opgelegd. De schulden verjaren 16 jaar na het beëindigen van de studie. Ontloopt men de schuld van de partner, bijvoorbeeld door niet (in gemeenschap van goederen) te trouwen, dan wordt de termijn verlengd met net zo veel jaren als een partner niet verantwoordelijk heeft willen zijn voor die schuld. Met die bepaling wil Deetman kennelijk

de beletselen die het Burgerlijk Wetboek hem oplegt om partners in alle gevallen op één hoop te gooien, omzeilen. Overigens zal ook voor schulden die op dit moment als renteloos voorschot worden opgebouwd, straks de verjaringstermijn van 16 jaar gaan gelden. Deetman rekent verder in zijn antwoorden voor dat de schuld na de studie op zichzelf niet zo veel groter of zelfs kleiner zal zijn dan die van een student met een maximale studiebeurs nu. De laatste heeft bij een gemiddelde studieduur van 5 jaar na de studie een schuld van 21.500 gulden opgebouwd. In het nieuwe stelsel is dat bij maximaal lenen slechts 21.000 gulden, inclusief de rente over de studiejaren. Maar als na 16 jaarde schuld is afbetaald of vervalt is in totaal 36.000 gulden betaald. Bij die berekening gaat Deetman uit van een rente van 8%, maar hij laat tegelijkertijd weten dat dat ook nog op een ander percentage kan uitkomen. Jaarlijks zal een gelijk bedrag moeten worden terugbetaald. De eerste jaren maakt daarvan de rente een groter bestanddeel uit dan in latere jaren. Wel, wordt ieder jaar rekening gehouden met de terugbetalingsdraagkracht, die wordt gemeten door boven het minimumloon een oplopend percentage van het inkomen te beschouwen als terugbetalings-

Ambassadeur op bezoek

Deeltijds studeren als wisseltruc

Afgelopen donderdag was op uitnodiging van de Vereniging voor internationale economen en juristen (VITE) Drs. J.W. Bertens op bezoek in de KHT. Bertens is buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur voor Hare Majesteit in zowat heel Centraal-Amerika met name in Costa Rica, Nicaragua, El Salvador, Honduras en Belize.

Studenten die hun voltijdse inschrijving als student omzetten in een deeltijds studentschap kunnen studeren met het genot van een RWW-uitkering. Ze kunnen bovendien een tegemoetkoming in de studiekosten van maximaal 3000 gulden per jaar van het Ministerie van O & W krijgen. Een uitkering levert meer geld op dan een studiebeurs. Dit 'gat in de regelingen' werd vorige week in de publiciteit gebracht door De Telegraaf. Een bijkomend voordeel voor tweefasenstudenten is de vrijwel verdubbelde inschrijvingstijd, terwijl het niet verboden is sneller te studeren. De voorlichtingsdienst van het Ministerie van Sociale Zaken meldt dat er bij dat Ministerie geen plannen bestaan de huidige regelingen te wijzigen. Het is er bekend dat het voor veel mensen, vooral boven 23-jarigen voordeliger is als werkloze te staan ingeschreven, in deeltijd te "studeren en van een uitkering te leven, dan voltijds te staan ingeschreven en van een studiebeurs rond te komen. De regeling is dat iedere werkloze het recht heeft in de avonduren, dus als deeltijdstudent, niburgs Hogeschoolblad

ruimte. Deetman houdt in zijn antwoorden vast aan een leeftijdsgrens van 27 jaar. Daarna komt men niet meer in aanmerking voor studiefinanciering, tenzij de studie enige tijd onderbroken is geweest en later wordt afgemaakt. Alle anderen, dat wil zeggen deeltijdstudenten vanaf 18 jaar en voltijdstudenten vanaf 27 jaar komen in aanmerking voor een tegemoetkoming in de studiekosten die voor deeltijdstudies geldt. Die regeling wordt wel iets verruimd. In de praktijk komt dat er op neer dat niemand die ouder is dan 23 jaar (de eerste fase in het w.o. duurt dan nog 4 jaar en kan dus net worden afgerond voor dat men 27 is geworden) recht heeft op studiefinanciering. In het nu bestaande stelsel is nog vorig jaar het budget voor alleenstaande ouders en voor gezinnen verhoogd, omdat het volgen van een studie met behoud van een (bijstands)uitkering niet mogelijk werd gemaakt. Ook alle alleenstaande ouders en (echt)paren ouder dan 23 jaar zijn echter volgens Deetman straks aangewezen op deeltijdstudies, óf óp voltijdstudies, maar dan zonder studietoelage van de overheid. Deetman probeert verder meer inzicht te geven in de inkomensgevolgen van het nieuwe stelsel. De effecten voor de ouders zijn onzeker, omdat ze afhankelijk zijn van een te groot aantal zaken, zoals het aantal andere kinderen, hun leeftijd, etcetera. Duidelijk is in ieder geval dat inkomens die liggen tussen 21.650 gulden (het belastbaar minimumloon) en 27.270 (de huidige ondergrens van de ouderlijke bijdrage) meer aan de studie van zoon of dochter moeten bijbetalen. Vanaf een inkomen van ca. 30.000 gulden wordt de bijdrage mfnder dan momenteel. Studenten gaan er in het nieuwe stelsel bijna altijd op achteruit. Deetman geeft met zo veel woorden toe dat de verlaging van het budget nodig was om de studiefinanciering te kunnen verruimen tot leerlingen in het middelbaar beroepsonte studeren, wanneer ze zich maar beschikbaar houden voor de arbeidsmarkt, de sollicitatieplicht nakomen en een baan accepteren als zich er een aandient. Gegevens over de omvang van het verschijnsel heeft Sociale ^aken niet omdat ze er niets mee te maken hebben wat een werkloze in zijn vrije tijd doet. De enige maatregel die O&W kan nemen is een maximaal studietempo voor deeltijdse studenten vaststellen, wat slechts een averechts en belemmerend effect zou hebben. UP/W.K.

Acties tegen nieuwe studiefinancieringsplannen Vrijdag 30 november is door de Landelijke Studentenvakbond (LSVB) uitgeroepen tot.lanclelijke actiedag tegen de stu-' diefinancieringsplannen van minister Deetman. Deze plannen worden maandag 3 december behandeld in de Tweede Kamer. Ook in Tilburg'komen ondanks de afwezigheid van een studentenvakbond initiatieven van de grond. De afgelopen week werden enkele duizenden

derwijs en het voortgezet onderwijs. Uitvoerig legt Deetman nog eens uit dat het stelsel budgettair neutraal moet zijn, dus niet meer mag kosten dan nu de studiefinanciering en de kinderbijslag voor studerende kinderen van 18 jaar en ouder tesamen. Dat is 3 miljard. Omdat die voorwaarde is gesteld, aldus Deetman, was het verwezenlijken van volledige onafhankelijkheid van de student van het inkomen van zijn ouders niet mogelijk. Wel wil hij de onafhankelijkheid in de toekomst uitbreiden met behulp van de rente die wordt betaald over de studieleningen. Dat degenen die nu een studielening moeten afsluiten - studenten met ouders met een laag inkomen - daardoor meebetalen aan financiële onafhankelijkheid'voor iedereen, dus ook voor studenten van ouders met een hoger inkomen, noemt Deetman "op zich een juiste constatering". De voorwaarde van bygettaire neutraliteit blijkt verder uiterst vreemde gevolgen te hebben. Voor leningen is 400 miljoen beschikbaar. Studenten moeten die bij de overheid, dus niet op de vrije kapitaalmarkt lenen. Als echter zou blijken dat een aantal studenten de mogelijkheid om te lenen niet of niet volledig benut blijft er geld over. Dat geld moet volgens Deetman echter terugvloeien in de schatkist, want anders "is geen sprake meer van budgettaire neutraliteit". Als er geld overblijft mag dat dus niet opnieuw worden gebruikt. Het bedrag van 3 miljard dat beschikbaar fs zal wel jaarlijks worden verhoogd of verlaagd op grond van de aantallen studenten, de inflatie en de inkomensontwikkeling. Deetman weigert vooralsnog om in te gaan op een aantal verbeteringen die de Tweede Kamer had gesuggereerd. Er zal geen regeling komen voor het probleem van de z.g. weigerachtige ouders. Anders dan momenteel krijgt de student wel een basisbeurs. Studenten zullen verder niet worden opgenomen in het ziekenfonds. Voor Nederlandse studenten in het buitenland, die nu ook al niet in aanmerkig komen voor een studietoelage, vervalt straks ook de kinderbijslag. UP/Bert Bakker pamfletten verspreid onder de Tilburgse WO- en HBO-studenten. Woensdag vond er op initiatief van de werkgroep Politieke Ekonomie (POLEK) van de hogeschool een actievergadering plaats waar voorstellen werden besproken. POLSOC, de Tilburgse HBO-bond, het Vrouwenoverleg en het Sentraal Overleg van en voor Studenten (SOS) zijn voor de vergadering uitgenodigd. De acties zullen het eliteonderwijs dat Deetman volgens de studenten voor ogen heeft symboliseren. Het personeel van de hogeschool wordt gevraagd zich solidair te tonen. Volgens Rob Heine, een van de initiatiefnemers, valt een kentering van de spreekwoordelijke matheid van de studentenbeweging waar te nemen. "De belangstelling van studenten wordt groter omdat de plannen voor de nieuwe studiefinanciering duidelijk maken dat er iets moet gebeuren", aldus de verontwaardigde activist. "Het is een slechte zaak", vervolgt hij, "dat drempels worden geworpen voor grote groepen zodat de hogeschool alleen voor een elite is". De LSVB heeft zich in de afgelopen tijd fel gekant tegen het nieuwe systeem. Als de plannen in deze vorm gehandhaafd worden dan hebben zij nog liever met het huidige systeem te maken. „ _, o.n. 30 november 1984

Milieuheffingen zijn niet alt ijd een succes De Smeetskring , de Tilburg se fiscalistenvereniging, or g ani seerde ter g eleg enlieid van haar vijftienjarig bestaan een middag met twee lezing en en een forum, en duidde het g e heel aan als cong res. Op 23 november werd in de aula gesproken over "Milieuheffin gen". THB luisterde mee. De twee sprekers. Mr. A.L.C. Simons, hoofd fiscale afdeling Shell en.Drs. J .A. Suurland, directeur bestuurszaken van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, bekeken beiden kort het beleid van de zeventiger jaren. Simons keek van daaruit naar wat er nu in de praktijk gebeurt, terwijl Suur land een lijn trok van de vroegere naar de huidige beleidsvoornemens. In de jaren zeventig probeerde men een soort ontmoedigfngsbeleid te voeren. De vervuiler moest opdraaien voor de over last die hij veroorzaakte. Het blijkt echter moeilijk een doeltreffend en rechtvaardig systeem op te zetten. Bovendien vindt men tegenwoordig dat het niet redelijk is, de vervuilers voor alle kosten, op te laten draaien. vervolg van pag. 1

Personeels wetenschappen Het College van Bestuur geeft er voorlo pig de voorkeur aan de studierichting on der de vleugels van de Cl F te brengen. Na een aanloopfase van 3 è 4 jaar, wan neer de reorganisatie van de sociale fa culteit is afgerond en de nieuwe Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (WWO'84) is ingevoerd, kan de zaak dan alsnog bij de sociale faculteit worden on dergebracht. "Principieel geloof ik dat onderbrenging bij de Cl F, gezien het multidisciplinaire karakter van de opleiding, de juiste weg is. Wanneer men echter een experimen tele studierichting laat aanvragen door de sociale faculteit, zal men extern mak kelijker geneigd zijn te zeggen: als het binnen die faculteit gebeurt, dan kan het ook wel als vrije studierichting gebeuren. Dat is een overweging van meer tacti sche aard", aldus de rector, die er echter niet bij vertelde hoe de buitenwacht zal reageren op het plan de zaak na verloop van tijd alsnog naar de sociale faculteit over te huizen. "Het betekent dus dat meer principiële overwegingen en meer pragmatische hand in hand gaan in dit geval". Prof. Ruys (PLM) hekelde de wijze waar op de 'lange procedure' gebruikt is. "Het heeft toch weer een schijn van doordruk ken. Neem nou het advies van het Colle ge van Decanen, dat liegt er toch niet om. Dat had men moeten verwerken, juist daarvoor is de lange procedure in gesteld. De presentatie van de plannen van: 'take it or /eave it' sWk deze studie richting, of anders gaan andere mensen ermee vandoor is eigenlijk niet de juiste gang van zaken". Als voorstander van onderbrenging'bij de sociale faculteit, had Ruys de nodige moeite met het voorstel van de rector de studierichting pas na een 'eventuele' in tegratie van de subfaculteiten sociologie Tilburgs Hogeschoolblad

Omdat het systeem van milieuheffingen een warboel ondoorzichtig en niet al tijd rechtvaardig was, wil de overheid een aantal van die heffingen vervangen door brandstofheffingen: een bepaald gedeelte van de prijs van brandstoffen gaat naar het ministerie van Volkshuis vesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM). Voor vervuilers zal een brand stofheffing geen reden zijn om minder te vervuilen, wat bij de vroegere heffingen wel het geval was, althans in theorie. Tussen de regels door bleek hier een ver schil in optiek tussen het bedrijfsleven en de overheid: Suurland, van het ministe rie, benadrukte dat het oude systeem

voor de overheid moeilijk te hanteren was; voor Simons waren vooral onrecht vaardigheden in het oude systeem nade lig. Overigens zijn de spreke/s en later ook de forumleden het er oyer eens dat in elk geval de Wet Verontreiniging Oppervlak tewateren met de daarbij behorende hef fingen heeft bijgedragen aan de zuive ring van de Rijkswateren (te onderschei den van provincie en gemeentebestu ren, waarvoor andere regelingen gel den). Tegenover dit succesverhaal steekt de geschiedenis van de heffing op geluids hinder schril af: noodzakelijke geluids

metingen waren onnauwkeurig, duur, • langdurig, onbetrouwbaar. De heffing zelf is belastingtechnisch een gruwel: be taling per kwartaal bleek op jaarbasis een totaal ander bedrag op te leveren dan be taling per jaar. Om grote onrechtvaardig heden te voorkomen mocht de betaler in allerlei gevallen kiezen uit de gunstigste van twee mogelijkheden. Toen de op brengst tegenviel, werd in enkele jaren tijd het tarief bijna verdrievoudigd. Tegenstrijdige reacties uit het forum: de discussie over de heffingen wordt niet principieel genoeg gevoerd (Prof. dr. Hofstra, belastingkundige); de discussie wordt teveel principieel gevoerd (Dr. Bessers, bestuurskundige). Hij vindt dat er voor een discussie meer empirische gegevens moeten zijn. Dat heffingen in het algemeen niet hebben geleid tot ver mindering van de vervuiling, komt niet, zoals Simons suggereert, omdat het middel niet deugt, maar omdat de finan ciële prikkel te klein was. Brassers is dan ook een voorstander van milieuheffin gen. Gehoord van een student: "Ik heb na dit hetzelfde gevoel als na analyse van een schaakpartij, het is remise geworden, maar met sterker spel had er winst in ge zeten. Bertus van Heusden

en psychologie over te hevelen. "Daar mee geven we het college weer carte b/anche. Je geeft in feite de zaak uit han den en hoopt maar weer dat alles op z'n pootjes terecht komt". Het college houdt er volgens de PLMwoordvoerder een paternalistische houding op na van: reken nou maar dat 't allemaal goed te recht komt. "Eigenlijk is dat de kern van ons bezwaar: waarom gaat het college telkens weer op deze wijze met de raad om?"

GEFIXEERD De rector ging nog in op de vraag van verschillende raadsleden waarom het college nog geen contact heeft opgeno men met de subfaculteit sociologie. Uit een gesprek met de decaan van de sub faculteit bleek dat de sociologen het initi atief eventueel wel onder hun hoede wil len nemen, de subfaculteitsraad koos echter voor onderbrenging binnen de CIF, aldus De Moor. Pas in april volgend jaar wordt de laatste stap gezet in het re organisatieproces van de subfaculteit. "Er komt op dit moment onnoemelijk veel op de sociologen af, dus het is nog allemaal niet zeker dat men de prioritei ten die wij stellen zelf ook zo zal zien. Wat dat betreft blijft 't verstandig het ini tiatief voorlopig centraal in handen te houden en pas tezijnertijd de zaak over te hevelen". Ook rapporteur prof. Jules van Dijcl( greep de gelegenheid tot een reactie aan. Hij zag er vanaf te reageren op het punt van de "vermeende eenzijdigheid van benadering van de commissie". "Dat ligt allemaal in de papieren vast. Ik beschouw de standpunten ook als der mate gefixeerd dat ik niet meer de illusie heb die in een toespraak van vijf minuten weer te kunnen ombuigen". Van Dijck vond het jammer dat de frac ties weinig concreet waren in hun kritiek. "De commissie heeft niets aan algemene kreten als 'inconsistenties' en 'contradic ties' waaraan het rapport zou lijden. Waar we wel behoefte aan hebben is aan concrete voorbeelden daarvan". "Voor de beeldvorming over deze studie richting zou het ongunstig zijn als alleen 30 november 1984

de geluiden van de fracties in de hoge schoolraad naar voren zouden komen," aldus Van Dijck, die toch de gelegenheid te baat nam enkele 'misinterpretaties' recht te zetten. "Er staat in het rapport alleen maar dat deskundigen op perso neels en sociaal gebied niet primair geacht worden belangenbehartigers voor het personeel te ■zijn. Er staat zelfs de uiterst volwassen opvatting dat vak bonden en ondernemingsraden daar de eerst aangewezen instantie voor zijn. Ik denk dat na de afgelopen 10, 15 jaar ook geen ander standpunt mogelijk is". "Ik denk dat het goed is toch niet al te hoge verwachtingen te hebben omtrent de grondigheid van de herziening van het rapport", merkte de rapporteur op. "Er zijn andere formuleringen te kiezen waar in je tot uitdrukking brengt dat perso neelswetenschappen in een brandpunt van belangentegenstellingen staat naar mijn idee staat dat al op 20, 30 plaatsen in het hele rapport maar een echt gron dige, andere visie op het onderwerp en op de professioneelwetenschappelijke opleiding is waarschijnlijk toch niet van déze commissie te verwachten". Van Dijck's gebrek aan behoefte aan

fundamentele inhoudelijke veranderin gen viel niet bij alle raadsleden in goede aarde. PSFwoordvoerder Van den Hurl< vroeg zich zelfs af of er niet uitgekeken moest worden naar een andere bezetting van de commissie. Wim Dijkstra nam het op voor de rapporteur: "Van Dijck is heel eerlijk in z'n reactie, dat siert hem. Ook siert 't hem dat hij zich zo heeft in gespannen voor deze studierichting. Maar laten we wel bedenken: de raad be slist, de raad stelt een studierichting in en geeft z'n goedkeuring aan het rapport van de voorbereidingscommissie". Na afloop van het debat toonde Van Dijck zich niet ontevreden. " 't Is hoofd zakelijk een kwestie van redactie", ver klaarde hij optimistisch. Wel maakt hij zich zorgen over de aanvangsdatum van de nieuwe opleiding: september '85 lijkt nauwelijks meer een haalbare kaart, ter wijl verder uitstel alleen maar de 'concur rentie' in de kaart speelt. " 't Is net als bij Van Doorne's Transmissie", zegt Van Dijck, "zo'n initiatief kan weglopen naar een andere universiteit". Gelukkig zijn er in dit geval geen andere aandeelhouders in het spel. Lennart Kik

VANKMSSr GmiOMOVWK DRUKKER Krips Repro drukker van de meeste proefschriften in Neder land stelde een aardig stellingenboekje samen. U ontvangt het als u u w dissertatie in produktie geeft bjj Krips Repro. Bel voor informatie met de afdeling Dissertaties.

krips repro meppel Kaapweg 6. 7944 HV Meppel Postbus 106. 7940 AC Meppel telefoon 052205 37 31

Theologen zetten deuren en ramen open De Theologische Faculteit Tilburg hield vorige week zaterdag een open dag. De dekaan van de faculteit, prof. dr. Poulssen, viel de eer te beurt om het gebeuren te openen. "Ik heb het er moeilijk mee", vertelde hij de aanwezigen. "Hoe kan ik iets openen wat al open is? Daarmee zeg je dat de faculteit 364 gesloten dagen per jaar heeft en dat is niet waar". Na een korte rede verklaarde hij de open dag als geopend.

che ("Laat de kinderen tot mij komen") was aanwezig. W. Goddijn, godsdienstsocioloog aan de theologische faculteit, hield voor een propvolle collegezaal een bloemlezing uit artikelen over de paus. Naast rake uitspraken over de gezagsdrager uit Rome ("full-time Pool en part-time paus") ook

lofzang. "De paus is een grote persoonlijkheid", aldus een citaat. "Als hij naast de president van Amerika staat dan zie jè de president niet meer, die is foetsie". Die persoonlijkheid is volgens Goddijn de oorzaak dat de Nederlandse bisschoppen hun mond niet opendoen tegen de paus. "Het zijn filiaalhouders die de paus niet

Facuiteit

Advertenties in plaatselijke en landelijke kranten, alsmede uitnodigingen aan parochies en kloosters zorgden ervoor dat een divers gezelschap het gebouw aan de Academielaan bevolkten. Nonnen in habijten schuifelden gemoedelijk naast mannen gekleed in spijkerbroek, t-shirt en wollen vest, velen met kruis op de borst. Enkelen toonden een button met Geweld eindigt waar liefde begint en een enkeling sjouwde een tas mee waarop ston_d te lezen Tegen kernenergie en kernwapens. Het bonte gezelschap kon een evenzo bont programma bezoeken. Uit een drietal sessies van colleges konden de aanwezigen kiezen tussen onderwerpen zoals leesoefeningen in Jesaja 7, kerkgeschiedenis en Hindoeïsme en Boeddhisme. Maar ook wat meer controversiële -onderwerpen kwamen aan bod: de dood, de houding van Rome tegenover de Nederlandse theologie. Het Vrouwenoverleg organiseerde colleges over vrouwen in bijbelverhalen. Een crê-

Niet omzien in wrok De hogeschoolraadsvergadering van 22 november j.l. noopt mij tot enkele opmerkingen die in dit kader het best tot hun recht komen. Onze fractie Onafhankelijk Appel had reeds in het praesidium verklaard dat wij bij de behandeling van de vragen rond de benoeming van de hoogleraar Sociale Zekerheidswetenschap niet aan de discussie zouden deelnemen. Deze houding hebben wij ook volgehouden. Toch wil ik hier enkele kanttekeningen maken rond de vraagstelling en de discussie. Allereerst verbaast het me wel dat dit moment, 22 november 1984, wordt uitgekozen om een protest tegen de benoeming van de betrokken hoogleraar te laten horen. Reeds meer dan 2 jaar heeft hij in de voorbereidingscommissie mede de basis gelegd voor de nieuwe studierichting. Dat hij voor de bezetting van die leerstoel zou worden aangezocht was nagenoeg iedereen wel bekend. Waarom dan pas reageren als de genoemde hoogleraar reeds zijn inaugurale rede heeft gehouden. Een wenig allerte reactie en een goed kritisch bestuurslid van de studentenfractie onwaardig. Mijn tweede vraag en opmerking tegelijk is: wat heeft deze discussie voor zin? Als het college antwoord geeft ten aanzien van de procedure-afwikkeling rond Tilburgs Hogeschoolblad

durven tegenspreken", aldus Goddijn. "Dat is bij mij anders", constateerde hij en besloot met een slotgebedje: "Verlos ons van een autoritair opgelegde kerk". Buiten de colleges konden er informatiestands bezocht worden. Informatie over studeren aan de Theologische Faculteit en een boekenhandel - toch een monopoliepositie? - die zijn waar uitstalde. En wie schetst mijn verbazing: tegenover de boekenstand lag de complete namen-, en adressenlijst van de M.O.studenten van dit jaar te prijken. Een kardinale blunder of een teken van openheid van de faculteit? In de audio-visuele ruimte toonde de faculteit geavanceerde technieken voor de lessen over God. De tentoonstelling van ritualia van vóór 1614 trok vooral de ouderen onder de bezoekers. Studenten die onderzoek verrichtten naar het Pastoraal Concilie, een exponent van de vernieuwingsdrang binnen de katholieke kerk eind jaren zestig, presenteerden hun bevindingen. Een quiz hierover diende als blikvanger )ls het Pastoraal Concilie: A. een pastoorsvergadering, B. een roomse boeldag, C. een onderling beraad van gelovigen?). Al met al een gezellige en interessante middag, zoals her en der te horen viel. Wim Weren, voorzitter van de Commissie Open Dagen, kijkt tevreden terug op de dag. Hij kreeg positieve reacties van de naar schatting 300 bezoekers maar hij betreurde het kleine aantal jongeren wat op was komen draven. Dit met het oog op de toekomstige studentenaantallen. Er komt nog een open dag en daarna gaat de faculteit "de boer op", naar Oost-Brabant en Zeeland. Overigens zoekt het koor van de nieuwe studentenekklesia nog zangers en zangeressen. G.R.

TE BERDE door H. Walter

deze benoeming, waarom nog deze discussie. Ik kan me erg moeilijk aan de indruk onttrekken dat er een negatieve, om niet te zeggen destructieve bedoeling, achter zit. Een nieuwe studierichting, die zich nog helemaal moet profileren en waarvan de aantrekkingskracht beslist niet vergroot wordt door negatieve publiciteit, moet er aan onderdoor gaan. Als men als bestuurder van de hogeschool kiest voor de instelling van zo'n studierichting, is het voor mij onbegrijpelijk dat men een jaar later een dergelijke destructieve discussie aanzwengelt. Vergeefs heb ik tijdens het debat geluisterd naar beweegredenen die mijn veronderstelling weerlegden. Ik heb ze niet gehoord. Bevreesd werd ik wel toen in het debat rond personeelswetenschap een duidelijk meningsverschil met een lid van de Voorbereidingscommissie aan het licht kwam. Ik hoop dat "men" met zijn bezwaren tegen benoeming van een hoogleraar voor deze leeropdracht niet wacht tot de zaak beklonken is.

"Vooruit zien" behoort een eigenschap te zijn van een goed bestuurder. "Omzien in wrok" dacht ik niet. Volgende keer beter hopelijk.

Dies Natalis 1984 Alle goede bedoelingen van de voorbereiders ten spijt, was de jaarlijkse viering van de stichting van onze hogeschool weer een schrale vertoning, althans wat de belangstelling van de zg. "gemeenschap" betreft. De Maranatha-kerk is nu ook weer te groot voor de liturgische viering. De aula herbergde voor de academische zitting naast degenen die er q.q. geacht werden te zijn geen 50 belangstellenden meer, het KHT-koor van plm. 20 leden inbegrepen. Enthousiaste zang en drie interessante inleidingen over het toch niet al te specialistische en bepaald actuele thema van het sociale zekerheidsonderzoek gingen aan minstens 900 hogeschoolgenoten voorbij, om van de 6000 studenten nog niet te spreken. Het is al lang zo, en men zou er over gaan zeuren om met het hele ceremonieel maar te stoppen als het niet alleen triest was, maar onthullend tegelijk. Want zo'n massaal gebrek aan betrokkenheid bij het eigen werkmilieu (of was misschien juist iedereen zo overijverig aan het werk?) moet toch meer verraden dan

TE BERDE

"even geen tijd" of "ik wist het niet". Nu was de bekendmaking vooraf niet erg overdadig, maar men moet toch vrezen dat de werkoriëntatie van veel hogeschoolwerkers niet zo intrinsiek is als velen wel eens suggereren als ze het over de hoge waarde van werk hebben. Ik kan althans de vrijwel volledige absentie moeilijk anders interpreteren als voortkomend uit een besef er niet bij te (willen) horen. Nu was al bekend dat weinigen hier nog als katholiek of gelovig aangesproken willen worden; en het is waarschijnlijk ook zo dat wetenschapsbeoefenaren van huis uit nogal eenkennig zijn, maar het manifest ontbreken van een zeker esprit de corps bij alle geledingen mag over de achtergronden toch te denken geven, niet op de laatste plaats bij de bestuurders. Of is het zo (en zou het ook niet anders kunnen), wat een wijs en ervaren emeritus op de receptie zichtbaar ontdaan mompelde: "vroeger waren we met zo weinigen omdat we zo klein waren, nu zijn we wellicht met weinigen omdat we zo groot zijn geworden". Groot ja, niet beter en niet boeiender. 30 november 1984

Geen 'reis naar het einde van de lacht' voor Centrale Interfaculteit Sinds 1979 bestaat aan de Hogeschool in Tilburg de mogelijkheid tot het voltooien van een studie filosofie. Deze studie wordt verzorgd door de daartoe opgerichte Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte ("CIF"), en door vakgroepen filosofie in de andere faculteiten. Aanvankelijk voorzag die Centrale Interfaculteit in de zogenaamde "C-studies" wijsbegeerte. Dit zijn bovenbouwstudies die met een propedeuse-examen in een bepaalde wetenschap gestart kunnen worden. In zo'n C-studie richt men zich op de filosofie van dat wetenschapsgebied waarin men propedeuse-examen deed. Al snel bleek duidelijk dat deze vorm van wijsbegeerte studeren geen groot succes kent. De inschrijvingsaantallaii blijven ver beneden de gehanteerde normen. De verklaringen daarvoor lopen nogal uiteen. In rapporten en nota's vanuit de CIF en het ambtelijk apparaat van de Hogeschool wordt gewezen op de hoge studiebelasting van de C-studies voor de filosofie-student. In. beginsel dient een student van een bepaald wetenschapsgebied namelijk twee doctoraalprogramma's bij te houden: dat van zijn of haar oorspronkelijk vak èn het filosofieprogramma. In de praktijk blijkt dit een onhaalbare kaart te zijn. De meerderheid van de studenten concentreert zich uitsluitend op het programma filosofie in de C-richting mèt de daarbij verplichte "brugvakken", öf richt zich primair op de aanvankelijk gestarte studie met wat extra aandacht voor filosofie. Een aantal studenten haakt vervolgens helemaal af en de echte inschrijvingen blijven beneden de verwachte aantallen. Naast het argument van de zware studiebelasting wordt ook de door ex-minister Pais ingevoerde verkorting van de studieduur tot vier jaar genoemd. In een dergelijk kort tijdsbestek zou een Cstudie wijsbegeerte nog nauwelijks realiseerbaar zijn. De onduidelijkheid over de inmiddels beruchte " M o t i e De Rijk" speelt daarbij een centrale rol. Die motie, ingediend door filosoof en Eerste Kamerlid De Rijk (P.v.d.A.) pleit voor een bijzondere uitbreiding van de C-studies filosofie met één jaar. Dat ene jaar zou in de tweede fase de studenten de mogelijkheid moeten bieden een extra opleiding te volgen in de wijsbegeerte van een bepaald wetenschapsgebied. Tot op heden is nog geen helder en definitief regeringsbesluit genomen over deze motie. Hierin wordt eveneens een oorzaak gezien voor de terughoudendheid van studenten om een C-studie in Tilburg te beginnen. Volgens andere betrokkenen, met name studenten en ex-studenten van de CIF' zijn die verklaringen voor de schamele bloei van de C-studies wijsbegeerte niet de belangrijkste. Zij stellen dat vooral de té grote nadruk op vakken zoals logica, kennisleer en methodologie de studen,ten er van weerhoudt om een dergelijke filosofie-studie aan te pakken. Er is volgens hen onvoldoende aandacht voor de historische en maatschappelijke component in de wijsbegeerte.

VAN C NAAR

A H ^ M M H B ^

Blijkbaar baart het geringe aantal inschrijvingen de nodige zorgen. Na enkele jaren telt de CIF nog niet veel meer dan enige tientallen full-time studenten. In de loop van het studiejaar '82-'83 wordt het plan ontwikkeld om naast de weinig florerende C-opleiding ook een volledige en reguliere filosofiestudie op te bouwen. Deze studie zou een wijsbegeerte opleiTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

ding vanaf heX eerste jaar moeten bevatten, en een algemeen filosofisch karakter bezitten: een zogenaamde "A-studie" filosofie. Daarbij liggen met name in de realisering van de nog niet bestaande propedeuse-studie filosofie enkele problemen. Het propedeuse-examen kent namelijk vakken waarvoor binnen de CIF geen geschikte docenten aanwezig zijn. Het ziet er bovendien niet naar uit dat het ministerie van O & W bereid is aanvulling van het personeel aan de toch al zo kleine CIF te bekostigen. Via overleg met filosofen uit de andere "moederfaculteit e n " en via de geldbesparende oplossing van het " l e n e n " van een hoogleraar van

Prof. dr. B. de Gelder de Nijmeegse universiteit wordt het pro-' gramma van de A-studie filosofie uiteindelijk toch volledig uitvoerbaar. Voor het overgrote deel blijkt de CIF zelfstandig in staat om te voorzien in de personele bezetting van zo'n reguliere filosofiestudie. Nadat studenten hun propedeuse-examen gehaald hebben, zal in de A-studie de keuze worden geboden uit twee (niet helemaal^ verschillende doctoraal-programma's. Dat zijn de studie "Filosofie van Cultuur en Maatschappij" en de studie "Grondslagen van de Wetenschap". In september 1983 start de CIF haar nieuwe opleiding met een niet onverdienstelijk aantal van ongeveer twintig eerstejaars-studenten. De beoogde opzet blijkt geslaagd te zijn. De belangstelling voor de reeds bestaande C-studies blijft overigens op het gebruikelijke lage peil. Maar op het moment dat de CIF zich opmaakt om op volle toeren te gaan draaien, raast de bezuinigingsoperatie "Taakverdeling en Concentratie" (TVC) van minister Deetman door het Wetenschappelijk Onderwijs. Ook de CIF ontspringt de dans niet. Er wordt een inkrimping geëist van het faculteitsbudget met liefst 35%. Het jaarlijks te besteden bedrag van 1,1 miljoen moet met vier ton omlaag. De problemen voor de CIF rijzen huizenhoog op. Hoe de bezuinigingen te realiseren zijn blijft volkomen duister. Minister Deetman heeft inmiddels al wel een intensieve samenwerking gedecreteerd tussen de CIF in Tilburg en de CIF van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Zo'n samenwerking lijkt voor de CIF in Tilburg beslist geen vier ton op te gaan leveren.

Interne oplossingen zoeken is dus onvermijdelijk. Om daarin tot een aanvaardbaar plan te komen wordt op 22 november 1983 een commissie opgericht, die de mogelijkheden moet onderzoeken naar de uitvoering van het TVC-voorstel met betrekking tot de CIF, voor zover het niet de samenwerking KHT-KUN betreft. De commissie bestaat uit rector Prof. de Moor, KHT-secretaris Hopman en Prof. Berger als filosofiehoogleraar van de Theologische Faculteit die niet direct betrokken is bij de problemen...

EEN JAARTJE U V T E R . . . H i ü ^ ^ Precies een jaar later, op woensdag 21 november j . l . , vindt een overleg plaats tussen het College van Bestuur en de filosofiehoogleraren van de KHT. Onderwerp van gesprek is ondermeer de rapportage van de commissie, die de naam van "Commissie ad hoc Filosofie" heeft gekregen. Een uur vóór dat overleg heeft het THB een gesprek met een van de filosofiehoogleraren Prof. dr. B. de Gelder. Professor de Gelder is hoogleraar methodologie en wetenschapsleer aan de subfaculteit psychoJogie. Zij doceert deze filosofische discipline sinds 1980 en is daarmee de enige vrouwelijke full-time hoogleraar aan de KHT. Professor de Gelder studeerde in Leuven, Parijfe, Freiburg en Stanford en promoveerde in Leuvpn. Sinds de start van haaar professoraat bij de psychologen heeft zij het wel en wee van de Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte van nabij meegemaakt. Zij blijkt niet onverdeeld positief te staan tegenover de wijze waarop de problemen door de "Commissie ad hoc Filosofie" zijn aangepakt. Prof. de Gelder: "Dit gesprek van vanmiddag en öök het gesprek met de rector, twee weken geleden, heeft als directe aanleiding dat de ad-hoc commissie haar voorlopige rapportage beëindigd heeft en er niet helemaal uitgekomen is. Van daaruit heeft het College van Bestuur aan ons als filosofiehoogleraren de opdracht gegeven om uiteen te zetten "hoe het nu verder moet". Dat is een zeer goede zaak, en had waarschijnlijk ai veel eerder moeten gebeuren. Die adhoc commissie heeft volgens mij het nodige bijgedragen tot een situatie die al zeer verward was. Men voelde zich in de CIF het initiatief uit handen genomen. Mensen reageerden met opmerkingen als "het gaat toch om onze faculteit, waarom moeten wij door een ad-hoc commissie geregeerd worden?" Men begon allerlei vermoedens te hebben over verborgen bedoelingen van de reorganisatie. Alle mogelijke paranoia mechanismes begonnen te spelen, variërend van "ideologische schoonmaak" tot "banale materiële bezuiniging". Dat heeft er natuurlijk niet toe geleid dat de samenwerking met die commissie door iedereen zo vlot aanvaard w e r d " . "Die commissie ad-hoc is in het leven geroepen en heeft een tijdlang gewerkt; zeer langzaam gewerkt... Er zijn een paar informatie-rondes geweest waarbij alle filosofen aanwezig waren, (in totaal zijn er dat op de KHT zo'n dertig - W.v.G.). Dan gaat men gewoon het rijtje af en vraagt iedereen naar zijn bemerkingen, maar dat haalt öök niet zoveel uit. Naar mijn gevoel had men van meet af aan voldoende duidelijk moeten stellen dat er twee zaken speelden, namelijk de TVCoperatie enerzijds, en anderzijds een daardoor actueel geworden, maar impliciet altijd al aanwezige behoefte om het totale filosofie-onderwijs te reorganise-

ren en te rationaliseren. Wanneer dat geAan Minerva, de rome e godin van de wijsiieid, woon gesteld was, had men bij een aanschrijft Hegel een uil toi> 's symbool voor het gege- tal mensen waarschijnlijk meer good-will gewekt en was op kortere termijn een ven dat filosofen altijd i^ tot inzicht kunnen komen plan tot stand gekomen". na de gebeurtenissen. Pa /vanneer de nacht gevallen Professor de Gelder zegt vervolgens dat het rapport van de commissie ad-hoc tijis en de feiten van de ó\ verleden zijn, vangt de uil dens het gesprek die middag niet als uitgangspunt zal dienen. Zij wijst er op dat zijn tocht aan. Aan die i van Minerva zullen de filohet College van Bestuur zich tot nu toe sofen van de Centrale lr\\ aculteit en andere KHT-fa- constructief heeft opgesteld in die zin culteiten het afgelopen jan menigmaal hebben gedacht. dat een oplossing voor de problemen pas als " g o e d " beoordeeld wordt, wanneer Niet alleen vakwetensch% elijk maar vooral ook orga- hij door consensus tot stand is gekomen. Zij zegt daarom ook niet te begrijpen dat nisatorisch en bestuurlil ebben zij ervaren dat hun vorig jaar die commissie toch in het leven inzichten over goed fiM\ ie-onderwijs en onderzoek geroepen is. Volgens haar heeft dat namelijk bij de gehele Centrale Interfaculsteeds weer door nieuw °iten werden ingehaald. In teit ongenoegen gewekt. "Bovendien is dit artikel uitgebreid aanh 'ht voor de moeilijke perio- er bij de filosofen buiten de Centrale Interfaculteit - ik heb het dan niet direct de die de CIF achter öi! (jg heeft. Een periode vol over onze faculteit - een beetje de reactie geweest van "ze zien maar, wij horen er. van niet geheel vervulöiverwachtingen, bezuiniginniet b i j " " . gen, reorganisaties eni( él vergaderingen. Celine schreef zijn "Reis naarh t einde van de nacht" als EEN DAGJE LATER... I ^ ^ ^ H M Een dag na het overleg tussen College een uitzichtloze tocht h erg blijkt het voor de CIF van Bestuur en hoogleraren filosofie treft niet te zfi geworden. het THB een andere betrokkene voor het

Filosofen b%.en zich over reorgani^iep/annen

Over de precieze achtergronden van die verrekeningen kan De Swart niet volledig zijn, maar hij zegt dat hij niet helemaal zonder verbazing mocht vaststellen dat de mensen die bij de CIF zijn aangesteld, ook kunnen blijven. Het is hem in elk geval duidelijk dat dit resultaat bereikt werd zonder dat men bij andere faculteiten geld van het budget moest halen. Hij spreekt daarom in termen van CIF-secretaris M. van den Akker van "een grote hoed waar alles in gaat, namelijk TVC, PGM, BUWP, waar vervolgens flink mee

beantwoorden van enkele vragen. Prof. dr. H. de Swart is als filosofiehoogleraar verbonden aan de Centrale Interfaculteit met de leeropdracht logica en taalanalyse. Tevens had hij de afgelopen twee jaar de weinig benijdenswaardige taak de CIF als decaan te besturen. Uit de opmerkingen van Prof. de Swart valt op te maken dat het ergste leed wel geleden is. Prof de Swart: "De bezuiniging van 35% die ons is opgelegd, is nu inmiddels verrekend, maar dan tegelijk met een aantal andere zaken zoals het Plaatsen Geld Model, nieuwe BUWP-normen en dergelijke. Die verrekeningen zijn intern verwerkt en het netto resultaat is dat we géén mensen hoeven te ontslaan".

vervolg op pag. 10

IVIr. W. Hemels-Meijs, 'Samenwerking

met

geschud wordt en waar dan dit resultaat uit k o m t " . LI was gisteren aanwezig bij het overleg met het College van Bestuur. Wat is er zoal besproken? Prof. de Swart: "Er is door de commissie ad hoc onder andere bekeken of de totale filosofie niet eens opnieuw duidelijk in vakgroepen ondergebracht kan worden. De aanleiding daarvoor ligt zowel in die TVC aanslag op ons budget, als wel in het feit dat de CIF zich is gaan toeleggen op de A-richtingen waarbij öök de filosofen uit de andere faculteiten betrokken dienden te worden. Een derde punt is de grote versnippering van het onderzoek van filosofen, die in bepaalde gevallen met dezelfde of soortgelijke dingen bezig waren. Dit alles bij elkaar is aanleiding geweest om te kijken of het mogelijk is bij de CIF vakgroepen in te stellen, waarbij ook andere faculteiten betrokken worden. Het gaat dus om het formeren van interfacultaire vakgroepen!". Stuit men niet op weerstand bij filosofen die niet aan de CIF verbonden zijn, die al jarenlang aan de KHT werken en zeggen, "nu die CIF er sinds 1979 is, zitten we mooi in de problemen"? Prof. de Swart: "Dat varieert van persoon tot persoon. Soms bespeur je dat inderdaad wel ja. Maar soms maak je ook mee dat mensen zich aanvankelijk afhoudend opstellen en geleidelijk toch inzien dat zo'n reorganisatie in interfacultaire vakgroepen wel verstandig is. Helaas zie je sommigen ook helemaal nööit. En dèt is alleen op zich al reden om eens orde op zaken te stellen...". "Vöör ons gesprek met het College van Bestuur waren wij aanvankelijk tot vijf vakgroepen gekomen. Dat vonden de rector en Hopman wat veel. Zij wilden dat reduceren tot vier en hebben daartoe een concreet voorstel gedaan". |

secretaris

CIF-Nijmegen:

Tilburg niet bedoeld om daar de CIF uit te

Mevr. W . Hemels-Meijs is secretaris aan de Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Zij vertelt dat na de aanvankelijke plannen van minister Deetman ook de commissie die een landelijk disciplineplan voor filosofie moest opstellen, een samenwerking tussen de Centrale Interfaculteiten van Tilburg en Nijmegen aanbeveelt. Overigens geldt een dergelijke samenwerking voor de meeste universitaire instellingen in Nederland. Van de in totaal elf filosofie-faculteiten en onderafdelingen is er slechts één die niet in een paars-gewijs samenwerkingsverband op het gebied van onderwijs en onderzoek hoeft verder te gaan, en dat is de CIF van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Mevr. Hemels: "Minister Deetman heeft in zijn plan "Taakverdeling en Concentratie" niet alleen maar gewezen op de noodzaak tot bezuinigingen maar ook gesproken over kwaliteitsverbetering. Of dat gerealiseerd zal worden moet de toekomst uitwijzen. In ieder geval is het nu zo dat wanneer er mogelijkheden tot samenwerking liggen, die niet meteen afgesneden zullen worden. Om een voorbeeld te noemen: wij zouden hier in Nijmegen vanaf 1 september een hoogleraars-vacature voor geschiedenis van de moderne wijsbegeerte krijgen, en had-

den al toestemming die voor drie-tiende te herbezetten. In juli verscheen dat rapport Casimir waarin wederom op de wens tot samenwerking werd gewezen. Toen is er tussen ons faculteitsbestuur en het College van Bestuur hier in Nijmegen gezegd dat het wel in de rede lag om Tilburg bij die herbezetting te betrekken. Ik zou nog niet over een "feitelijke oplossing" willen spreken, maar samenwerkingsmogelijkheden zijn duidelijk niet uitgesloten...". Mevr. Hemels wijst er op dat de samenwerking met Tilburg ook gerealiseerd moet worden op het terrein van onderzoek. Het betreft hier vooral de Voorwaardelijke Financieringsprojecten. Zij zegt dat bij de CIF in Nijmegen bijna alle onderzoeksprogramma's in zulke projecten zijn ondergebracht, terwijl dat in Tilburg waarschijnlijk pas voor twee programma's geldt. Volgens haar is het beslist mogelijk om te bezien of men in eikaars programma's mee kan gaan doen, hetzij met één persoon of met een hele groep. Deze uitspraak nuanceert zij echter weer met de opmerking dat zij niet kan beoordelen of daar concrete aanleidingen toe zijn: " O p dit moment zou ik dat niet kunnen zeggen, en dat ligt ook niet zo erg voor de hand want ik ben geen filosoof. Met de inhoudelijke kan-

bouwen'

ten hou ik mij bij voorkeur niet bezig. Daar zijn anderen voor...". De Nijmeegse CIF-secretaris stelt vervolgens dat men sinds het bekend worden van minister Deetman's TVC-plannen wist welk bedrag aan bezuiniging opgebracht moest worden. Zij voegt daar cryptisch aan toe dat het voor haar de vraag is of de bezuiniging niet gerealiseerd had kunnen worden zondereen samenwerkingsverband met Tilburg. Dat is voor u een vraag? Mevr. Hemels: "Dat is een vraag ja, en die stel je niet als je denkt dat het antwoord per definitie 'nee' is. Alleen, we krijgen niet de kans om het uit te testen...". de kleine en pas gestarte Interfaculteit in Tilburg en de volledig uitgebouwde Interfaculteit in Nijmegen economisch gezien niet onevenredig veel voordeel oplevert voor Tilburg, antwoordt mevrouw Hemels: "Of dat zo is, weten we niet. Maar hier wordt wel heel duidelijk het geluid gehoord dat het niet zo is dat de CIF Nijmegen gebruikt moet worden om de CIF Tilburg op te bouwen of uit te bou- • wen. Voor zover ik het begrepen heb is dat overigens ook niet de bedoeling van de mensen binnen de CIF in Tilburg...". W.v.G. 30 n o v e m b e r 1984

TRIBUNE

TRIBUNE In de rubriek , Tribune' geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie.

Studentensport ook voor HBO-instellingen "De korting van vijf miljoen gulden op studentenvoorzieningen blijft! In de meeste plaatsen kunnen de studentenvoorzieningen aanzienlijk goedkoper, terwijl studenten best wat meer voor sport en dergelijke mogen betalen". Aldus minister Deelman in de Overlegkamer voor het Wetenschappelijk Onderwijs twee weken geleden. Hij acht 'heroverweging binnen het bestaande budget' niet haalbaar. Wordt het voor de studentenorganisaties onderhand niet de hoogste tijd om op een dergelijk beleid van het Ministerie van O&W in te spelen? De beide stichtingen voor studentensport in Tilburg hebben deze vraag zonder meer positief beantwoord. Zowel de Stichting Tilburgse Studenten Sport Organisatie (STSSO) Pendragon als de Stichting Studenten Sport Tilburg (SSST) hebben aan het volgende besluit (d.d. 29-2-'84) hun volle goedkeuring gegeven: "Studenten van de Tilburgse HBO-instellingen kunnen vanaf september 1984 tegen betaling van het tarief van de KHT-sportkaart, in dezelfde mate en met dezelfde rechten en plichten, op experimentele basis gebruik maken van de KHT-sportvoorzieningen, inclusief het volledige Lichamelijke Vorming en Sport-programma". Op de besturen van de Tilburgse HBO-instellingen wordt door het College van Bestuur en wellicht ook door de Stuurgroep Hoger Onderwijs (SHOT) een beroep gedaan om de door de KHT geboden sportfaciliteiten mede te subsidiëren, uiterlijk met ingang van het studiejaar 1985-1986. Waarom is nu overgegaan tot openstelling voor HBO-studenten? Hiervoor zijn twee hoofdredenen aan te geven: Er bestaan geen gronden om onderscheid te maken tussen studentenvoorzieningen voor WO- en HBO-studenten. Dit is in het belang van HBO-studenten. Ook de continuïteit van sportvoorzieningen in het tertiaire onderwijs wordt door de integratie bevorderd: door schaalvergroting worden immers de kosten van de studentensport gedrukt, in het belang van KHT en O&W. De laatste jaren vond er al een vruchtbare samenwerking plaats tussen HTS en KHT. Door een pooling van accommodatie kon een beperkt aantal HTS-studenten aan het programma Lichamelijke Vorming en Sport deelnemen. Nu, in het

studiejaar 1984-1985, kunnen de studenten van alle Tilburgse HBO-instellingen aan dit programma deelnemen en lid worden van één van de studentensportverenigingen van Pendragon. Hier is echter een stormachtig verlopen studiejaar 1983-1984 aan vooraf gegaan. Allereerst werd een speciale commissie van de Stichting Studenten Sport Tilburg (SSST) opgericht, getiteld: "Toekomstverkenning Studentensport", met als belangrijkste aandachtsveld de WO-HBOintegratie. De aanpak van deze commissie was als volgt: eerst het mobiliseren van de HBO-studenten, vervolgens het benaderen van de HBO-directies en tenslotte het betrekken van,de Gemeente Tilburg bij de integratieplannen. Randvoorwaarde hierbij was de ondersteuning van dit integratie-initiatief door het CvB. Zo vonden er een vijftal speciale WOHBO-vergaderingen plaats op studentenniveau, werd een intensieve briefwisseling en een gesprekkenronde met de

vervolg van pag. 9

De Swart benadrukt tenslotte dat alles nog in een voorlopig stadium verkeert, omdat ten aanzien van die herindeling

Centrale Interfaculteit De Swart voegt daar aan toe dat dit niet betekent dat er direct een aantal leerstoelen zullen gaan verdwijnen. Die verwachting is overigens niet ongegrond, want in totaal zijn er aan de KHT zes leerstoelen voor filosofie, waarvan drie bij de Cl F en voorts één bij drie andere faculteiten. Sinds een aantal jaren is de leerstoel bij de juristen (van de overleden Prof. Wieland) vacant. Bij de juridische faculteit loopt thans een sollicitatieprocedure voor het professoraat rechtsfilosofie. Dat brengt het aantal op zes hoogleraren, en dat is een getal dat niet overeen lijkt te komen met de plannen van het College van Bestuur. Prof. de Swart zegt dat het mogelijk Is dat geen opvolging meer geregeld zal worden voor een hoogleraar die gaat verdwijnen. Een pertinente uitzondering blijkt te zijn gemaakt voor de leerstoel van Prof. Plattel, filosoof bij de economen. "Die heeft met de leeropdracht "sociale wijsbegeerte" zö'n belangrijke functie aan deze instelling...".

Tilburgs Hogeschoolblad

HBO-directies in gang gezet en werden besprekingen gevoerd met de Gemeente Tilburg. Met als resultaat de openstelling voor HBO-studenten per september 1984. Er kunnen helaas, gezien de beperkingen op het vlak van accommodatie en personeel, slechts 700 HBO-studenten gebruik van maken, maar we hopen dat binnen niet al te lange termijn dit maximum te verhogen. Te denken valt aan inbreng vanuit de HBO-instellingen, vanuit de Gemeente Tilburg en vanuit het Ministerie van O&W. Inbreng hetzij van financiën, hetzij van accommodatie, hetzij van sportdocenten. In het kader van deze problematiek organiseerden wij op 18 oktober een forumdiscussie. Vanuit verschillende invalshoeken werd de WO-HBO-integratie van studentensport belicht door een zo deskundig mogelijk samengesteld forum en publiek. Dhr. Rijk van het CvB besteedde in zijn betoog aandacht aan het te verwachten beleid van het Min. van O&W en de mogelijke financiële consequenties daarvan. Middels de opgestarte integratie dacht hij in te kunnen spelen op dit beleid. Timmermans van het college van B&W van Tilburg bracht het discussiepunt naar voren dat studenten in het HBO en het WO geen eigen sportvoorzieningen nodig hebben. Er dient volgens hem gestreefd te worden naar een integratie van sportbeoefening door studenten in het stedelijk sportgebeuren met inbreng van bestaande accommodaties en financiën. Schreiner van het Mollerinstituut vroeg

Overzicht van het aantal sportkaarthouders per instelling (per 18/10/1984): - Katholieke Hogeschool Tilburg 2140 (per 8-10- 84) 276 (per 16-10-'84) - Mollerinstituut 92 - Hogere Technische School •- Verkeersacademie 83 - K.A.L.O. 46 - Conservatorium 44 44 (250 kaarten beschikbaar) - Academie Mens-Arbeid 41 - Bibliotheek en Documentatieacademie - Academie voor Journalistiek 31 - Academie voor Beeldende Vorming 28 6 - P.A.B.O. 2831 (691 HBO-sportkaarten) van de wijsbegeerte in interfacultaire vakgroepen nog geen definitief voorstel van de rector ter tafel ligt.

Profilering KHT via filosofie-onderwijs Vrijdag 21 november zijn besprekingen gevoerd tussen de leden van het presidium van de Hogeschoolraad en het Stichtingsbestuur van de KHT. Eén punt waaraan aandacht besteed werd, vormde de zogenaamde "profilering van de KHT via filosofie". Daarbij wordt uitgegaan van een tweedeling binnen de wijsbegeerte. Het ene deel wordt omschreven als de "kentheoretische en methodologische filosofie", het andere als de filosofie die betrekking heeft op vraagstukken van "normatieve" aard. Kees Cools, PSF-lid van de Hogeschoolraad en lid van de faculteitsraad bij de CIF licht desgevraagd toe dat die "profilering van de KHT" met name binnen dat normatieve gedeelte van de wijsbegeerte plaats zou moeten vinden. Hij stelt dat vanuit het presidium, en naar hij vernomen heeft vooral door rector Prof. de Moor, het standpunt wordt ingenomen

dat hier een pluriforme opvatting over de invulling van die normatieve filosofie wenselijk is. Concreet wil dat zeggen dat onder 'normatieve filosofie' niet uitsluitend vraagstukken van "Thomistisch wijsgerige" aard gerekend hoeven te worden. Ook andere terreinen, zoals sociale ethiek of marxistische staatstheorie zouden een plaats moeten behouden. Kees Cools zegt te verwachten dat de besprekingen tussen Stichtingsbestuur en presidium over de profilering van de KHT via het filosofie-onderwijs en onderzoek onderdeel zullen gaan vormen van verdere beraadslagingen In de Hogeschoolraad. Dat zal dan waarschijnlijk zijn op het moment dat de volledige reorganisatie van het filosofie-onderwijs en onderzoek aan de KHT als onderwerp op de agenda staat.

zich af of integratie qua sportvoorzieningen tussen WO en HBO wenselijk was. Hij belichtte hiertoe de voor- en nadelen vanuit HBO-zijde, accentueerde dat in het HBO de studentenvoorzieningen grotendeels uit de eigen bijdrage van studenten gefinancierd werden en kwam tot een positieve conclusie. Ikzelf hield een betoog over de recente ontwikkelingen van de WO-HBO integratie, zowel landelijk als in Tilburg. Vele voor- en nadelen passeerden vervolgens de revue en in mijn slotwoord benadrukte ik nogmaals de noodzaak van inbreng van middelen vanuit HBO- of andere zijden voor het welslagen van de integratie. In de hierop volgende discussie werden vele meningen verkondigd. De stelling van wethouder Timmermans werd scherp bekritiseerd en zijn argumenten grotendeels ontzenuwd. Ervaringen in andere universiteitssteden werden besproken (Groningen-Maastricht-Eindhoven). Sportdocenten aan HBO-instellingen vonden de integratieplannen ondoorzichtig. Iedereen was het er echter wel over eens dat het beleid van het Ministerie van O&W inzake integratie van studentenvoorzieningen te vaag en onduidelijk was. Na vele positieve principeuitspraken moest nu maar eens met concrete plannen naar voren gekomen worden, vond men. Andere autonome invloeden op de integratie vormen de Samenwerking, Taakverdeling en Concentratie (STC)-operatie binnen het HBO en het gemeentelijk beleid inzake. Centraal in de gehele discussie stond echter dat het vak Lichamelijke Opvoeding, zoals dat op vele HBO-instellingen verplicht gesteld is, en de studentensport, als geheel vrijwillige studentenvoorziening, elkaar geenszins hoeven uit te sluiten. In dat kader is de experimentele openstelling voor het HBO een eerste stap in de goede richting. In een volgende fase dienen de beperkingen middels bijdragen (HBO/O&W/Gemeente Tilburg) weggenomen te worden, wil er van een echte gelijkschakeling tussen WO en HBO sprake zijn! Dick van Schooneveld De heer M. van den Akker, secretaris van de Centrale Interfaculteit, schept enige duidelijkheid in de kwestie van het aantal hoogleraren filosofie tegenover dat gewenste aantal vakgroepen in de toekomst. Hij deelt mee dat in de besprekingen tussen College van Bestuur en filosofie-hoogleraren door KHT-secretarls Hopman uiteindelijk het standpunt is ingenomen van een maximum van vier vakgroepen. Hoe de daadwerkelijke verdeling in vakgroepen er nu uit gaat zien, is nog onduidelijk. Het College zal met elk der filosofiehoogleraren daarover nog besprekingen voeren. Van den Akker verklaart dat daaruit "van alles" kan resulteren, namelijk twee, drie óf vier vakgroepen. Hij voegt daar aan toe dat er dus mogelijkerwijs een vakgroep of diverse vakgroepen zullen ontstaan, waarin meerdere professoren ondergebracht zijn. Eerdere berichten In het THB over een "stoelendans" bij de filosofen wil hij dan ook tegenspreken. Wouter van Gils

W.v.G.

30 november 1984

Verbeelding: onmisbaar, maar schaars Toen August Kekulé von Stradonitz, de Duitse chemicus, in 1865 ontdekte hoe de structuur van benzeen eruit zag (namelijk als een ring), had hij kort tevoren gedroomd van een slang die zichzelf in de staart beet. Zijn droom had hem als het v\/are de oplossing geserveerd voor het probleem waar hij in de wakende uren mee bezig was. Het is een overbekend voorbeeld van een niettemin interessant verschijnsel: de rol van verbeeldingskracht in wetenschappelijk onderzoek. Zaterdag 17 nov. haalde Rudy Kousbroek, NRCredacteur met Parijs als standplaats, het weer eens van de plank. Toen vond in Amsterdam over dat thema een congres plaats van de Vereniging voor Onderwijs, Kunst en Wetenschap (OKW}, de club van mr. K.L. Poll, eveneens NRC-redacteur. Vier enigszins gerenommeerde sprekers: Kousbroek, de wiskundige Barendregt, Maarten 't Hart en de Utrechtse socioloog Louis Boon, hielden er vier eloquente, erudiete voordrachten. Wat speelt zich af in het onderbewuste van genieën? Vondsten, ontdekkingen, zijn heel vaak niet de slotsom van een logische redenering. Dat blijkt althans uit de beschrijvingen die figuren als Kepler, Leibnitz, Gauss, Poincaré, Darwin, Ampère, Kekulé, De Broglie en anderen hebben gegeven van de manier waarop bij hen een vondst of een ontdekking tót stand kwam. Hun ontdekkingen waren bepaald niet het eindstation van een rechtlijnig logisch proces, waarin geen enkele fantasie of irrationaliteit zou voor komen. Kennelijk is er iets anders aan de hand, maar Wat is dat dan? Kousbroek gebruikte een russisch sprookje en een gedicht van Emily Dickinson om daar de vinger achter te krijgen. In het sprookje krijgt iemand de opdracht om naar ikwéétnietwaar te gaan om daar ikweetnietwat te gaan halen. En in het gedicht vanDickinson wordt beschreven hoe iemand voor de tweede keer een gedachte krijgt, maar alleen niet weet waar die gedachte over gaat. De inhoud van de gedachte is onduidelijk; eigenlijk is alleen maar duidelijk wat de vorm of de structuur van de gedachte is. De onderzoeker heeft een beeld in zijn of haar hoofd, en dat beeld bestaat op dat moment nog enkel in het hoofd van die onderzoeker. Hij moet zijn verbeeldingskracht gebruiken om uit te vinden wat zijn illusie eigenlijk inhoudt. En vervolgens of zijn illusie klopt.

ZIEKELIJK Met die vragen hield zich een eeuw geleden de chemicus Van 't Hoff bezig, die er in 1878 zijn inaugurele rede aan wijdde. In zijn tijd bestond over "wetenschappelijk denken", het idee, dat het hetzelfde zou zijn als foutloos denken, en dat er geen contradicties aan te pas zouden komen. Van 't Hoff was een van de eerste die durfde uit te spreken dat dat niet de gang van zaken is. Daarvoor ging hij de levensbeschrijving van een groot aantal onderzoekers na, om tot de ontdekking te komen dat die allemaal beschikten over een levendige verbeeldingskracht. Soms nam die "gezonde" vormen aan (zoals bij James Watt, die tijdens een logeerpartij bij een vriendin van zijn moeder het hele gezin uit de slaap hield door tegen bedtijd het ene interessante verhaal na het andere te gaan vertellen, maar soms ook was het een "ziekelijke" verbeeldingskracht). Ampère hield zich bezig met Mesmerisme (een techniek om met hypnose pijn te bestrijden, red.), Priestley hield er een godsdienst op na waarin ongelovigen met zwavel en hellevuur bedreigd werden, Kepier stelde zich de aarde voor als Tilburgs Hogeschoolblad

een kruipend dier, en Davy had visioenen van rose wezens met een slurf. Of de verbeeldingskracht - volgens Van 't Hoff - nu gezond of ziekelijk is, kennelijk heeft hij een samenhang met de vaardigheid om wetenschappelijke ontdekkingen te doen. Maar, benadrukte Kousbroek, je moet het niet omkeren. De slang van Kekulé was een irrationeel beeld dat op maar één manier iets met een benzeenring te maken heeft: de ronde vorm. Als Kekulé de anatomie van slangen, of hun stofwisseling, was gaan onderzoeken, was hij op onzin gestuit. Er is en blijft wel degelijk onderscheid tussen irrationele voorstelling en wetenschap. Maar dat verschil kun je alleen achteraf vaststellen: wanneer duidelijk is geworden dat je met die éne, raadselachtige voorstelling bij een wel degelijk toetsbaar punt bent terechtgekomen. Het is te vergelijken met de beklimming van een berg: de eerste keer dat je op de top komt doe je dat via een route die je niet vooraf had uitgestippeld. Maar als je eenmaal op de top bent valt van de route een kaart (dus wetenschappelijke methode) te maken; en die is vanaf dan de best geschikte manier om bij volgende gelegenheden op de top te komen. De methode loopt in het begin dus achter de ontwikkelingen aan. Maar enkel in het begin, volgens Kousbroek. Die in de zijlijn van zijn betoog nog even tegen Feyerabend inging, wiens "everything goes"-filosofie hij een aberratie noemde.

OPPORTUNISME Want volgens Feyerabend zijn goede onderzoekers voortdurend bezig de methodologische canons van hun vak te overtreden, en hebben zij hun succes vooral te danken aan schaamteloos opportunisme. Dr. L. Boon, een socioloog, die werkt bij de vakgroep Geschiedenis en theorie van de psychologie te Utrecht, trof bij Feyerabend wèl heel wat de moeite waards aan. De kracht van het standaardbeeld dat Feyerabend aanvalt blijkt uit de ongewone felheid waarmee op zijn werk gereageerd wordt - en als voorbeeld citeerde Boon de schrijver en geoloog W.F. Hermans: "Methode is het enige dat de een aan de ander kan onderwijzen. Onmethode, raden, gokken en roulettespelen kunnen niet worden onderwezen. Wanneer methodisch denken zo verachtelijk was en het beoefenen van wetenschap niet moeilijker dan kijken in het koffiedik... waarom doet Feyerabend dan niet zelf de ene briljante ontdekking na de andere?" Dat kun je natuurlijk ook omdraaien, zei Boon: als wetenschap hetzelfde is als

methode en systematiek, waarom doen dan niet veel meer onderzoekers briljante ontdekkingen? Maar Feyerabend heeft daarom nog geen gelijk: wetenschap floreert, als er een vruchtbaar evenwicht is tussen onmethode en methode, tussen durf en voorzichtigheid. Die combinatie hoeft niet noodzakelijk in één individu voor te komen: wetenschapsbeoefening is tegenwoordig teamwerk. Een team dat enkel bestaat uit pietjes precies, zou bedolven raken onder de irrelevante feiten die zij opdregt. En een team waarin enkel wilde speculanten zitten zou nooit de rust vinden om iets tot op de bodem uit te zoeken. Dat inzicht wordt tegenwoordig wel aanvaard, maar van officiële zijde wordt er toch maar weinig betekenis aan gegeven, vond Boon. Die vervolgens de historie van de wetenschappelijke ontwikkeling schetste: tot de Tweede Wereldoorlog konden durf en voorzichtigheid ongestoord samen tot wetenschappelijke successen leiden. Naarmate er meer succes geboekt werd, werd er voor wetenschap ook meer geld uitgetrokken. Vanaf dat moment raakte de wetenschap meer en meer in een bureaucratische structuur verzeild. Daarvan zag niemand bezwaar, omdat onderzoekers in openbare uitspraken steeds hadden gesuggereerd dat hun arbeid stelselmatig en methodisch was. Zulke arbeid zou, meende men, prima passen in een bureaucratisch kader - en de kwaliteit zou er zelfs op vooruitgaan als er flink gepland werd. Dat is, zei Boon, een noodlottige vergissing. Als planners het inhoudelijke verloop van wetenschappelijk onderzoek gaan voorschrijven (en zich dus rtiet meer beperken tot controle van het geïnvesteerde geld) dan komt de nadruk steevast te liggen op de methodische kant van wetenschap - want onmethode léét zich niet plannen.

PARADOXAAL

Met name voor theoretische ontwikkelingen is dat funest. Binnen een stelsel als de Voorwaardelijke Financiering is het prima mogelijk om een gestage produktie van voorzichtig empirisch werk te krijgen, en middelmatige onderzoekers kunnen in zo'n efficiënte organisatie acceptabele resultaten bereiken. Maar de speelruimte voor gedurfde, theoretische benaderingen wordt kleiner. In de sociale wetenschappen doet zich inmiddels de situatie voor dat het aantal empirische onderzoeksresultaten veel sneller toeneemt dan de theorieën die deze moeten verklaren. Juist op een moment dat verbeeldingskracht meer dan ooit nodig is, lijkt er minder plaats voor te zijn dan ooit. Een paradoxale situatie dus, waarvoor Boon geen kant en klare oplossing bood; al troostte hij het publiek met de gedachte dat het eindpunt van de wetenschappelijke ontwikkeling desondanks nog niet in zicht is. Minder met de actualiteit verbonden was vervolgens het betoog van de wiskundige dr. H. Barendregt, die het had over wetenschap als kunst. In het optimale geval geeft wetenschap de gewaarwording van waar, goed en schoon - en daarin lijkt wetenschap dan op kunst, die die gewaarwording óók geeft. Is een stuk wetenschappelijk werk waar, goed en schoon,dan heb je als toeschouwer het gevoel: zo is het en zo moet het zijn; en zo was het al voordat het vorm kreeg. Dat laatste is een idee van Plato, wiens theorie luidt dat een kunstenaar (of een wetenschapper) zijn werk niet zelf schept, maar ontdekt: hij neemt het waar in de ideeënwereld en geeft er vervolgens vorm aan. Dat illustreerde Ba-

rendregt vervolgens met voorbeelden uit de wiskunde. En zo Plato's stelling nog bewijs behoefde, werd dat tijdens Barendregts voordracht geleverd: er ging een zucht van genoegen door de zaal toen Barendregt op een overhead-projector liet zien wat kwadraten en oneven getallen met elkaar te maken hebben: 1 4 9 16 25 36... 3 5 7 9 11... 2 2 2 2... Hoewel de getallen in onze geest verschijnen, zijn hun eigenschappen onafhankelijk van onze geest. Ze hebben een eigen bestaansgrond, in de wereld van Plato. Om met de wereld van Plato in contact te komen zijn vier dingen nodig; intuïtie, interesse, discipline en creativiteit. Maar die vier zijn wel aan voorwaarden geboden. De intuïtie moet los staan van het gevoel; de interesse moet gaan over de vraag waarom iets is zoals het is. Discipline moet dienen om techniek op te bouwen, zodat je niet elke keer opnieuw dezelfde formule hoeft te ontdek-, ken. En creativiteit, het vermogen iets nieuws te bewijzen, zal achteraf op nuttigheid bekeken moeten worden.

MIDDELEEUWEN Maarten 't Hart keerde het motto van het congres om, en had het niet over de rol van verbeeldingskracht in wetenschap, maar over de rol van wetenschap in één bepaalde vorm van verbeelding: literatuur. Schrijvers, stelde 't Hart, leven wat hun kennis van fysica en chemie betreft ongeveer in de middeleeuwen. Eigenlijk is er maar één natuurwetenschappelijke theorie die gemeengoed is geworden, en dat is de evolutietheorie van Darwin. Maar die theorie heeft op een heel vreemde manier ingang gevonden, en als voorbeeld daarvan nam 't Hart Multatuli. Die een jaar na de verschijning van On the Origin of Species in 1 8 ^ een tweede druk vati dat boek kocht, en er her en der in zijn werk gewag van maakt dat de theorie hem bezig hield. Multatuli hield eigenlijk helemaal niet van de natuur, wist er ook weinig van af, maar trok de lijn van Darwins betoog niettemin door naar een heleboel andere terreinen van het leven - om vervolgens te beweren dat wat Darwin had gevonden eigenlijk niet zo opzienbarend was, en/of eigenlijk ook wel door Multatuli zelf gevonden had kunnen worden. De politieke opbouw van landen, het ontstaan van talen en dialekten - volgens Multatuli verliepen ze beide volgens Darwins theorie. Maar Multatuli toonde zich nogal teleurgesteld dat Darwin het liet bij een verklaring van hoe de soorten ontstaan, en verweet Darwin dus half werk. Door tijdgebrek, klaagde Multatuli, kwam hij er maar niet toe om Darwins werk even af te maken, maar eigenlijk zou dat wel moeten gebeuren. Multatuli's verlangen naar een theorie die alles yerklaart werd door 't Hart een metafysisch verlangen genoemd: een poging om de chaos te bezweren, maar een die niets wetenschappelijks heeft. En dat is een eigenschap van wel meer schrijvers, zei 't Hart: ze kunnen niet inzien dat een theorie nou juist bedoeld is om verder onderzocht te worden, teneinde de onjuistheid ervan zo mogelijk aan te tonen. Schrijvers doen met wetenschappelijke theorieën dus eigenlijk iets heel anders dan wetenschappers; en daarom zou het eigenlijk helemaal niet zo erg zijn dat ze de exacte vakken veronachtzamen. UP/Esther Hageman 30 november 1984

BUITENLAND

samenwerking UvA-Bir Zeit universiteit Terwijl afgelopen week op de bezette Jordaanoever de Palestijnse Universiteit van Bir Zeit voor de zoveelste keer werd gesloten, opende de Universiteit van Amsterdam een samenwerkingsverband met Bir Zeit. Amsterdam, 23 november, 18.00 uur, in een zaai van het Binnengasthuis wordt hard gewerict om aiies l<laar te zetten voor het Arabisch eten dat hier later op de avond zal beginnen, gevolgd door feest met film en zang. In de feestruimte hangen foto's over de geschiedenis van Palestina: van Brits mandaatgebied tot door Israël bezet gebied. De ASVA (de Amsterdamse studentenvakbond) heeft alles georganiseerd, onder het motto "Solidariteit met Bir Zeit". 's Morgens was er een seminar ter gelegenheid van de opening van de samenwerking UvA-Bir Zeit universiteit. De universiteit van Amsterdam is op 23 november een samenwerkingsverband aangegaan met de Palestijnse Bir Zeit universiteit. Bir Zeit ligt op de westelijke Jordaanoever, een gebied dat sinds 1967, evenals de Gazastrook, door Israël is bezet. De Bir Zeit universiteit, opgericht in 1972 is een van de drie Arabische universiteiten in dit bezette gebied en telt momenteel ruim 2000 studenten. Men verwacht binnen vijf jaar een verdubbeling van dit aantal. Het academisch programa omvat vier disciplines: letteren en sociale wetenschappen, wis- en natuurwetenschappen, handel en economie, en technische wetenschappen. Voor een verdere groei van de Bir Zeit universiteit

is contact met een West-Europese universiteit van groot belang: het biedt een organisatorisch kader voor de uitwisseling van docenten en studenten en wetenschappelijke samenwerking in het algemeen. Verschillende sprekers op het seminar vertelden iets over de situatie aan de Palestijnse universiteit en ter af-

Universiteitsbladen

school Delft (THD) heeft een conceptnota opgesteld waarin wordt voorgesteld een stichting op te richten waarin de drie TH's en een aantal werkgeversorganisaties zouden moeten deelnemen. Deze stichting zal zich moeten richten op "het technologie-minded maken van de bevolking en in breder verband het vergroten van de acceptatie van nieuwe ontwikkelingen". (TH-BERICHTEN, THTNIEUWS). ***** Het College van Bestuur (CvB) van de Rijksuniversiteit Limburg (RL) is van plan middelen vrij te maken om de Universiteit van El Salvador, de enige Universiteit van het land, te steunen. Onder de militaire junta heeft het universitair onderwijs stilgelegen. De voorzitter van de Maastrichtse Universiteitsraad heeft als lid van een Nederlandse Universitaire delegatie El Salvador bezocht. Na zijn terugkeer heeft hij op verzoek van het College van Decanen voorstellen gedaan voor hulp die de Limburgse Universiteit kan leveren. Binnen drie faculteiten bestaan nu plannen om bij te dragen aan de wederopbouw van het universitair onderwijs. Binnen de juridische faculteit zou bereidheid bestaan om, op kosten van de RL, een cursus mensenrechten te gaan verzorgen. De Salvadoranen kunnen ook geholpen worden bij de planning van een curriculum gezondheidswetenschappen en zouden verder nog hulp kunnen verwachten van de medische faculteit in Maastricht (OBSERVANT). ***** Het Amsterdamse FOLIA CIVITATIS wijdt maar liefst 16pagina's aan de stad Amsterdam en de relatie tussen stad en Universiteit. Studenten zijn over het algemeen positief over Amsterdam en vinden deze stad duidelijk te prefereren boven andere universiteitsste-

De Landelijke Studenten Vak Bond (LSVB) overweegt een proces tegen onderwijsminister Deelman aan te spannen teneinde duidelijkheid Ie verkrijgen over de universitaire Tweede Fase-opleiding. Dit liet de LSVB weten tijdens een bijeenkomst in Amsterdam waarmee een landelijke actiedag tegen de huidige invulling van de Tweefasenstructuur werd afgesloten. Een honderdtal demonstranten protesteerden tegen het "verminderde beroepsperspectief voor mensen die na de eerste fase de universiteiten verlaten". Zij vrezen een concurrentieslag op de AIO (= assistant-in-opleiding) plaatsen. Middels deze plaatsen tracht de Minister de Tweede Fase in te vullen. Om de "dreigende afvalrace" te symboliseren had een aantal actievoerders rugnummers opgespeld. In het Nijmeegse KUNIEUiVS verder een overzicht van de geregistreerde landelijke werkeloosheid onder academici. Dit overzicht maakt deel uit van een tweewekelijkse "marktpagina" met informatie over de arbeidsmarkt voor academici. In de nieuwste cijfers waarin het stijgings- of dalingspercentage is aangegeven tussen eind juni en eind september van dit jaar is het stijgingspercentage onder theologen opvallend (+"30%), rechten scoort -\-3,9Vi), economie +0,5%, filosofie + 3,3%, psychologie +6,8%, taalwetenschappen + 6,6% en sociologie/antropologie + 5,7%. De enige studierichtingen waarbij sprake is van een daling zijn natuurkunde (-3,5%) en wiskunde (-2%). ***** Het hoofd van de voorlichtingsdienst van de Technische HogeTilburgs Hogeschoolblad

in Tilburg besteedt Vite aandacht aan de Arabische wereld. De komende maanden vinden er acht lezingen plaats over dit onderwerp. De eerste lezing is 12 december om 20.00 uur in de Gallery, Heuvelring 37 in Tilburg. Drs. P.G.N. Peppelenbosch zal spreken over de eigen identiteit van de Arabische wereld. In 1985 zijn volgende lezingen gepland: "Politieke verhoudingen en inter-Arabische conflicten" (datum: 9 januari 1985; spreker: Dr. L.C. Biegel). "Betekenis van de Islam" (datum: 13 februari 1985; spreker: Dr. J.J.G. Jansen). "The position of women in Arab society" (datum: 13 maart 1985; spreekster: Mevrouw Jasmin Jawad (Engelstalig)). "Culturele aspecten van de Arabische Wereld" (datum: 10 april 1985; spreker: Drs. L.J. Plenckers) Etc. Vite organiseert deze cyclus in samenwerking met de Tiiburgse afdeling van de Nederlands-Arabische Kring (N.A.K.).

sluiting was er een forumdiscussie. Een van de sprekers was Huda Audeh, studente Engels in Bir Zeit, zij vertelde over het dagelijks leven als student: "Studeren in bezet gebied, waar dagelijl<s problemen zijn met het militair bestuur, waar alternatieve lesprogramma's moeten worde ontwikkeld in geval van sluiting of arrestatie van studenten, waar onderwijsmateriaal aan censuur onderhevig is, waar vergunningen voor nieuwe gebouwen niet of met veel vertraging worden afgegeven, is studeren in een bijna permanente crisissituatie. Alle studenten zijn verplicht om 120 uur community-work te doen, vrijwilligerswerk om andere Palestijnen te helpen: straten schoonmaken in vluchtelingenkampen of meehelpen met de olijvenpluk. Veel studenten besteden hier meer dan 800 uur aan. Daarnaast zijn er internationale werkkampen waar ook buitenlandse studenten aan kunnen deelnemen. De universiteit is meerdere malen voor enige tijd gesloten geweest. Ook nu is hij dicht omdat er vorige week tijdens een demonstratie tegen een overheidsmaatregel een student is doodgeschoten. De studenten mogen maar beperkt reizen, ze kunnen zich niet zomaar van de ene naar de andere stad begeven". Huda zei daarom hier alvast haar Palestijnse vrienden goeiendag. De verdeling man-vrouw op de universiteit van Bir Zeit is 60-40, relatief veel vrouwen dus. Dit onderwerp kwam ook ter sprake in de film, die gedraaid werd tijdens het feest: "De vruchtbare herinnering" van Michel Khleifi. Het Palestijns

den. Folia vraagt zich af of de aantrekkingskracht van de stad ervoor gezorgd heeft dat de Universiteit van Amsterdam (UvA) de grootste universitaire instelling van Nederland is (24.000 studenten). Frappant is dat veel Amsterdammers niet weten hoeveel universiteiten de hoofdstad telt. De naambekendheid van de VU is groter dan die van de UVA. Dat komt door de bekendheid van het Academisch Ziekenhuis van de VU. Dit ziekenhuis "met al die knappe professoren"^staat bij de Amsterdammers hoog aangeschreven. "Het overschaduwt de rest van de VU, en zeker de Universiteit van Amsterdam, die door haar verspreid liggende gebouwen nauwelijks 'zichtbaar' is". L.v.W.

Ander Leesvoer KAPPATAAL, het onafhankelijk faculteitsblad van de economen, maakt een 'bloeiperiode' door. De redactie is namelijk uitgebreid met maar liefst vier nieuwe mensen. De 'slachting' die de TweeFasenstructuur onder de 'buitenschoolse' activiteiten van studenten houdt valt dus kennelijk hier nogal mee. In dit achtentwintig pagina's tellend nummer van Kappataai een analyse van de machtsstrijd om het presidentschap van de Verenigde Staten, inclusief een prognose voor de komende vier jaar. Verder een interview met drs. van Doorne, filosofiedocent bij de economen. Van Doorne spreekt over de teloorgang van het filosofie-onderwijs. Zowel studenten als wetenschappers hebben weinig interesse in filosofie. Dit terwijl reeds vanaf de oprichting van de Hogeschool er naar gestreefd is, vooral door Prof. Cobben-

probleem werd hierin via de vrouw belicht. De ene vrouw leeft al 30 jaar als weduwe, heeft haar hele leven keihard moeten werken en is erg gelovig. Voor het stuk grond wat haar is afgepakt wil ze geen geld vragen, zij vindt dót heling van gestolen goed van andere Palestijnen. God zal zorgen dat alles weer goed komt. Haar tegenhanger is de romanschrijfster Sarah Khalifeh, die na 13 jaar huwelijk op haar 31e is gescheiden. Toen is ze gaan studeren in Bir Zeit. Zij is zich bewust van het dubbele juk waaronder de Palestijnse vrouw moet leven: dat van het zionisme en dat van haar man. "Als je een vrouw haar uiterlijk oplegt, hoe kan ze dan nog een vrije wil hebben?" Dit samenwerkingsverband is mede tot stand gekomen door het Steuncomité Palestijns hoger onderwijs. Dit comité is in 1973 opgericht naar aanleiding van een militaire order waardoor de zelfstandigheid van universiteiten werd geschonden. Zulke samenwerkingsverbanden moeten leiden tot de verspreiding van informatie, het laten horen van protesten en het versterken van verbanden. Meer informatie over de samenwerking Uva-Bir Zeit is te vinden in de bundel van de lezingen van het seminar die binnenkort zal verschijnen.

\Ë

Claartje van der Grinten

hagen, economisch onderzoek en onderwijs te verenigen met wijsgerige bezinning. Van Doorne noemt enkele oorzaken voor de geringe motivatie. "Wanneer je kijkt naar Rotterdam of Groningen dan zie je dat je ook een goed econoom kunt worden zonder filosofie. Daardoor denkt men hier met iets ondergeschikts bezig te zijn". Buiten deze en andere oorzaken onderscheidt Van Doorne ook oorzaken van maatschappelijke aard. "Wij vragen ons soms wel eens af of we niet te maken krijgen met een generatie met een veranderende mentaliteit, waarbij studeren minder belangrijk wordt, meer een marginale activiteit". Alles overziend komt Van Doorne tot de eindconclusie dat Cobbenhagen het pleit verloren heeft. In Kappataai verder een artikel over de huidige studentenmentaliteit onder eerste en tweedejaars studenten. Het faculteitsblad constateert nogal wat tegenstellingen tussen de studenten onderling. Zo is er sprake van een controverse tussen bedrijfseconomen ("strebers en vaderopvolgers") en sociaaleconomen ("Rooie rakkers"). Kappataai suggereert een mogelijke oplossing. "Misschien zou een iets andere benaming van deze studierichtingen de andere interpretatie wat tegengaan, want deze geeft natuurlijk de voor de hand liggende verbasteringen een goed aanknopingspunt". Er is sprake van een mentaliteitsverlies dat voor een groot gedeelte wordt toegeschreven aan de Twee-Fasenstructuur. Ook is de "strebersmentaliteit" in opkomst. Verder vindt Kappataal de a-kritische houding van studenten opvallend. Er is zelfs een tendens waar te nemen dat studenten om meer discipline '"'"^'"-

L.v.W. 30 november 1984

MEDEDELINGEN

COMMUNIQUÉ VAN DE HOGESCHOOLRAAD VAN 22 NOVEMBER 1984 1. De Hogeschoolraad benoemt mevrouw Parent tot lid van de Commissie Studentenbeleid in de plaats van de heer Van den Hurk. De heer Van den Hurk wordt op zijn beurt benoemd tot lid wan de Emancipatiecommissie in de plaats van mevrouw Parent. 2. De Raad stemt in met de voordracht tot benoeming van mevrouw Van den Hoek en de heren Adriaansens, Linden, Nijskens, Vromen en Van Wezel tot leden van de Adviescommissie Wetenschapswinkel. 3. Mevrouw Tates en de heer Hendriks worden benoemd tot leden van de Adviescommissie Studium Generale. 4. Prof. drs. G. Frinking wordt - als pro-rector benoemd tot plaatsvervanger van de rector-magnificus in de delegatie naar de Academische Raad. 5. Zonder stemming keurt de Raad de jaarrekening 1983 van de Stichting Studenten Sport Tilburg (SSST) goed. 6. Zonder beraadslaging en zonder stemming gaat de Raad accoord met de deelname van de Hogeschool aan het bestuur van het op te richten Regionaal Instituut Nascholing Opleiding Geestelijke Gezondheidszorg RINOZ.O. Nederland. 7. Gezien de binnengekomen adviezen legt het College van Bestuur een herzien concept-besluit aan de Raad voor, met het oog op een nadere voorbereiding van de instelling van een studierichting Personeelswetenschappen. Dat besluit luidt als volgt: - de Raad besluit in beginsel zijn medewerking te verlenen aan de instelling van een studierichting Personeelswetenschappen ex art. 20WWO. - het CvB te verzoeken het voorstel ten gronde te herzien (pluriformiteit van visie over personeelswetenschappen) - het CvB te verzoeken een herzien voorstel aan de Raad voor te leggen voor zijn vergadering van 10 januari 1985 - als zijn voornemen uit te spreken dat na totstandkoming van de op bestuurlijke integratie van de sociale faculteit en na een afloopfase voor de nieuwe studierichting deze zo mogelijk wordt ondergebracht in de sociale faculteit. Het CvB zegt nog toe de subfaculteit der sociale wetenschappen bij de nadere voorbereiding van een en ander te betrekken. 8. In beslotenheid heeft de Raad met het CvB beraadslaagd over de vragen, gesteld door de fractie PSF, inzake bij de benoeming van de buitengewoon hoogleraar 'Leer van de Sociale Zekerheid' gevolgde procedure. Uit een met 12 tegen 10 stemmen aanvaarde motie blijkt, dat het CvB de Raad er niet van heeft kunnen overtuigen, dat het voldoende zorgvuldigheid heeft betracht in het onderhavige geval. Het College wordt verzocht nadere regels te ontwikkelen die de gewenste zorgvuldigheid in toekomstige gevallen waarborgen. 9. Zonder stemming aanvaardt de Raad een besluit om f 49.500,— in mindering te brengen op het TKV-fonds, teneinde in het kader van de afen overschrijvingsregeling 1984 van de personele naar de overige middelen over te boeken; het CvB wordt gemachtigd het resterend bedrag als daar zinvolle bestemmingen voor kunnen worden gevonden - alsnog te besteden in de personele sfeer. COMMUNIQUÉ VAN DE COMMISSIE PERSONEELSOVERLEG D.D. 23 NOVEMBER 1984 1. Het enige punt van bespreking was de concept-brief die-het College van Bestuur aan de Minister van Onderwijs en Wetenschappen wil zenden waarbij ingegaan wordt op het voorstel van laatstgenoemde om een maximumformatie voor hoogleraren en UHD's te accepteren en de BUWP-ratio 1 HL; 1 Vi UHD los te laten. Het College wil daarmee enige Beleidsruimte voor de benoeming van nieuwe hoogleraren houden. De ABVA/KABO-fractie wil vasthouden aan de verdeling 60 HL - 90 UHD's omdat het accepteren van het voorstel voor de lange termijn zou betekenen dat het teveel aan hoogleraren wordt afgewenteld op de UHD's. Gehoord de toelichting van het College van Bestuur dat deze beleidsvrijheid - zo er al gebruik van moet worden gemaakt - slechts tot een marginale vertraging zou leiden in het bereiken van de wel degelijk te handhaven strafverhouding, meende een lid van deze fractie dat het voorstel acceptabel was. De meerderheid van de leden van de ongeorganiseerden wees om dezelfde redenen als de meerderheid van de ABVA/KABO-fractie het bod van de minister af. De CFO-fractie was verhinderd de vergadering bij te wonen. 2. De volgende vergadering zal zijn op vrijdag 14 december 1984.

MEDEDELINGEN VANUIT DE DIENST PERSONEELSZAKEN BETREFT: BENOEMING TWEEDE VERTROUWENSPERSOON Door het College van Bestuur is, na overleg met de commissie personeelsoverleg, prof. J.E.A.M. van Dijck benoemd tot tweede vertrouwenspersoon van de katholieke hogeschool. De intake van probleemgevallen geschiedt via de heer H. Eij. De heren Eij en Van Dijck zullen in onderling overleg de afdoening van zaken regelen. De heer Eij is te bereiken in gebouw N, kamer 6, telefoon (66) 2210.

Tilburgs Hogeschoolblad

ECONOMISCHE ASPECTEN VAN DE VRIJE TIJD In het kader van het vak "Economische aspecten van de vrije tijd" zal Prof. Dr. Kruczala (Universiteit van Krakow) een gastcollege verzorgen betreffende toerisme en recreatie op 4 december in zaal CZ 113, aanvang 13.30 uur. Dit college kon wegens omstandigheden niet plaatsvinden op 27 november j . l .

ECONOL Belangstellenden voor het Seminar 2e Semester, 5e jaar, 1984/1985 (oude stijl) "Economie van Ontwikkelingslanden" kunnen zich opgeven bij de secretaresse van de Vakgroep Mevr. J. Laurey, tel. 013-662324. In verband met de voorbereidingen is snelle opgave wenselijk (vóór 15 januari 1985).

PRIVAATRECHT A EN B VOOR RECIDIVISTEN EN DEELTIJDSTUDENTEN Voltijdse en deeltijdstudenten die in december als recidivisten aan de tentamens A en/of B van het vak privaatrecht in de propedeuse deelnemen, worden er op geattendeerd dat - in verband met het feit dat de stof die door prof. mr. J.A.J.Th. Deelen werd gedoceerd niet meer tot de examenstof behoort - het tentamen niet meer op dezelfde wijze wordt samengesteld als het vorige collegejaar. Naast twee (A) of drie (B) casusposities zal een theorievraag waarin tot de verplichte stof behorende begrippen worden getoetst, worden voorgelegd.

RECHT RUIMTELIJKE ORDENING Voor het keuzevak recht van de ruimtelijke ordening zal dit cursusjaar een cursus van één semester worden gegeven, en wel gedurende de maanden februari-april 1985. Docent zal zijn mr. P.C. Gilhuis. In de loop van de maand januari volgen nadere mededelingen via het THB en ad valvas.

HEGEL EN DE MENSENRECHTEN Onder deze titel is verschenen een nieuw boek van A. Rieter. Het vormt een uitwerking, deels in vraag- en antwoordvorm, van een voordracht en van colleges die dit jaar gegeven zijn. Verkrijgbaar voor f 18,— via de boekhandel of door storting op giro 1228832 van A. Rieter, Hendrik Lorentzlaan 8, Berkel-Enschot; en voor f 12,50 ten huize van de schrijver. Het boek, een kleine zelfstandige, is een nakomeling van Het Beginsel van de Moderne Staten (Berkel-Enschot 1983) maar kan dit als tentamenstof niet vervangen.

MEDEDELING AVONDSTUDENTEN EN RECIDIVISTEN STAATS- EN BESTUURSRECHT A EN B Op donderdagavond 10 januari 1985 wordt in zaal SZ 17 een repetitiecollege staats- en bestuursrecht A en B gegeven, voor avondstudenten en recidivisten, om 18.45 uur.

- J.E. Andriessen: Economie in theorie en praktijk, zesde geheel herziene druk, uitg. Elsevier, Amsterdam/ Brussel 1980. Hieruit te bestuderen: hoofdstuk, 1, hoofdstuk 3, hoofdstuk 4, hoofdstuk 7 en hoofdstuk 8. De paragrafen 8.7 (Een monetaire sector in het Keynesiaanse model ) en 8.8. (Een beleidsmodel met monetaire sector) behoeven niet te worden bestudeerd. - Vragen en opgaven bij Economie in theorie en praktijk 1 en 2 onder redactie van R. Schöndorff en N. Cohen, uitg. Elsevier, Amsterdam/ Brussel 1980. Ter voorbereiding op het tentamen zijn van belang de vragen en opgaven bij de hoofdstukken 1, 3, 4, 7 en 8. De opgaven 5, 9, 10, 11 en 12 bij hoofdstuk 4 en de opgaven 6/9 bij hoofdstuk 8 mag men overslaan. - A.A.J. Smulders: Syllabus 'Macroeconomie 1' (dictaat nr. 690.82.17). - Collegestof.

Deeltijdse studenten die het afgelopen semester de propedeuse-colleges economie van .Prof. Smulders gevolgd hebben, dienen voor het tentamen op 11 januari 1985 de volgende stof te bestuderen.

Bij de vakgroep Wijsbegeerte van het recht in de faculteit der Rechtsgeleerdheid is vacant de functie van UNIVERSITAIR DOCENT M/V voor 0,8 van de werktijd. Informatie over deze functie bij de dienst Personeelszaken, kamer B 1028, tel. 2464.

ROOSTERWIJZIGING PROPEDEUSE Blok 2, WG 2 -I- 3 Fysiologische psychologie op vrijdagmiddag 13.30 uur voortaan in SZ 37 Blok 3/4, WG 3 -I- 4 Statistiek op vrijdagmiddag 13.30 uur in SZ 37. WIJZIGING AANVANGSTIJDEN TENTAMENS TWEEFASEN-STRUCTUUR

EXCURSIE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Sinds 1979 organiseert de vakgroep Staats- en Administratief Recht een vijf-daagse excursie naar verschillende instellingen van de Europese Gemeenschappen voor studenten die hebben deelgenomen aan de doctoraal-cursus constitutioneel recht. Deze studiereis sluit aan bij het onderdeel "Europees perspectief van het Nederlandse staatsrecht" van genoemde cursus. De 7e editie van deze excursie is gepland van 11 tot en met 15 februari 1985. Dit jaar zullen de volgende onderwerpen aan de orde komen (onder voorbehoud van wijzigingen): - mededingingsrecht en overheidssteunmaatregelen; - financiële controle van het beleid der E.E.G.; - het Europese Sociale Fonds; - de Europese Investeringsbank; - het Europese Hof van Justitie; - het Europese Parlement. Hoewel de ervaring leert dat zo'n studiereis een zeer gezellige activiteit is, wordt van studenten een actieve deelname verwacht. Bereidheid om wat aan voorbereiding van de verschillende sessie's te doen is dan ook een vereiste. De reissom bedraagt f 225, — (onder voorbehoud van wijziging), welk bedrag binnen 7 dagen na aanmelding moet worden voldaan. In de reissom is begrepen: vervoer, verblijf op basis van half pension, reis- en annuleringsverzekering. De excursie wordt georganiseerd en begeleid door mr. C.F.J. de Jongh en mr. P.H. Banda, bij wie ook nadere inlichtingen kunnen worden verkregen. In verband met Europese subsidieregelingen is de deelname beperkt tot 25 studenten. Inschrijving geschiedt onder het motto: wie het eerst komt, die het eerst maalt. De inschrijving staat open op 3, 4 en 5 december van 9.00-12.00 uur bij de secretaresse van de vakgroep, kamer B 826. (Avondstudenten kunnen zich ook telefonisch aanmelden, tel. 662302).

VACATURE TENTAMEN ECONOMIC

VACATURE

Student-assistent(e) gevraagd bij de vakgroep Privaatrecht (Prof. mr. J.B.M. Vranken) voor 1 dag p.w. vanaf 15 januari 1985. Schriftelijke sollicitaties binnen 14 dagen aan de Secretaris van de faculteit der rechtsgeleerdheid, drs. R.H.A.M. Kraakman, kamer B 916.

Donderdag 6 december: Inleiding Kinder- en Jeugdpsychologie om 10.00 uur in AZ 117 i.p.v. 14.00 uur. Vrijdag 14 december: Statistiek om 18.00 uur in AZ 10 en AZ 115. WUZIGING AANVANGSTIJD TENTAMEN OUDE STIJL Vrijdag 21 december: Klinische Individuele Psychotherapie II PZ 31, 9.00 uur i.p.v. 14.00 uur. BIBLIOGRAFISCHE OEFENING - Door een misverstand is opgave 12 niet opgenomen in dictaat, en komt daardoor te vervallen. - Wegens verbouwingen in gebouw P dient de bibliografische oefening geleverd te worden bij Susan Struycken, kamer P 113 of bij de balie van de Psy-bibliotheek. - Afspraken met Giel Hutschemaekers bij problemen kunnen gemaakt worden via Susan Struycken ('s middags) of privé tel.: 013-367431.

DE HARDNEKKIGHEID VAN "DE WARE WERELD" Op donderdag 6 december 1984 om 15.30 uur in CZ 107 houdt drs. Jack Vroman een voordracht over "De hardnekkigheid van 'de ware wereld' " . Belangstellenden zijn hierbij welkom. Een korte inleiding is verkrijgbaar op het bureau van de Centrale Interfaculteit Wijsbegeerte, kamer B 322. POLITIEKE FILOSOHE Het College Politieke Filosofie, in het tweede semester, zal NIET zoals aangekondigd gaan over Habermas, THEORIE DES KOMMUNIKATIEVEN HANDELNS, MAAR over de twee posthuum verschenen delen van Michel Foucault, L'USAGE DES PLAISIRS en LE SOUCI DE SOI. Het college sluit aan bij het vorig jaar gegeven college over Foucault maar kan onafhankelijk daarvan gevolgd worden. Prof. Dr. H.H. Berger

30 november 1984

Kapstokken Een Hogeschoolraadslid is natuurlijk vooral vertegenwoordiger van het " g e w o n e " hogeschoolvolk. Gedurende lange raadsvergaderingen dreigt dat aspect nogal eens bedolven te worden onder cijfers, nota's en meer voor menigeen onbegrijpelijk© exercities. Daarom is er in de HOT geschoolraadsvergadering het dankbare agendapunt van de rondvraag dat ais kapstok kan dienen om het verloren gegane imago van vertegenwoordiger van de directe volksbelangen weer wat op te vijzelen. Raadslid Mariken Kuperus van de fractie Vinger In De Pap (VIP) nam die kapstok wel heel letterlijk op door in de rondvraag van de raadsvergadering van 4 oktober j . l . over kapstokken te beginnen! Wat was het geval? Mariken Kuperus ontdekte onlangs tot haar grote ontsteltenis dat de garderobevoorzieningen in de hal van gebouw B weg waren. Zoals het een raadslid betaamt vroeg zij daarover in de rondvraag opheldering aan het College. Het CvB gaf schriftelijk antwoord dat de verplaatsing van de kapstokken naar de collegezalen was gebeurd vanwege de representatieve funktle van de hal van gebouw B. Een terugplaatsing van de garderobevoorzieningen achtte het CvB onnodig en ongewenst. Mariken liet het er niet bij zitten. Ze reageerde in de Hogeschoolraadsvergadering van 22 november. Ze vroeg zich af of er wel sprake is van een representatieve funktie als alle gasten met jassen moeten blijven rondlopen! Dat lijkt haar maar een ongezellig gezicht. Het werd derhalve tijd vooreen voorstel. Waarom zouden er geen kapstokken in de lifthallen op de begane grond neergezet kunnen worden? CvB-lid Rijk was blij met deze suggestie en zou deze meenemen. Ook hij voelde het belang van de kapstok-theorie... Straks kunnen we dus "ongejasd" de lift in. In de hal van gebouw B blijft het voorlopig nog ongezellig: mensen die met jassen aan het gebouw binnenkomen. Zou het niet beter zijn te denken aan een garderobevoorziening vóór de ingang? H.B.

Where are you from? "The Catholic University of Tilburg is one of the 13 universities in The Netherlands. Founded in 1927 as a School of Economics, it has developed into a university, with a staff of almost 1000, over 6500 students and 6 departments". Even lijkt Tilburg het middelpunt van de wereld te worden als je zit te bladeren in de gloednieuwe, Engelstalige brochure over de Katholieke Hogeschool Tilburg. Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

De lezer wordt geïnformeerd over studentenaantallen, over de organisatie van de hogeschool, over de faculteiten en instituten en uiteraard ook over de internationale 'betrekkingen en aspiraties van de KHT. Onder het kopje International staat een opsomming van de grensoverschrijdende activiteiten van de hogeschool. "Firstly there are international exchange programs for students and staff members with many western and eastern European universities, as well as with the American universities of Indiana and Connecticut in the Program in European Studies". Ook namen van Poznan, Krakow, Warsaw, Cambridge, Prague, Kent en Padhna (India) prijken op de lijst van uitwisselingssteden. En niet te vergeten Cusco en Puno in Peru. De brochure is gemaakt, zegt Maurice Ackermans van Pers en Voorlichting, om tegemoet te komen aan de grote vraag onder studenten en stafleden. "Buitenlanders willen graag weten met wie ze te maken hebben. Where are you from? Dan is 't goed om een folder bij de hand te hebben die vertelt wat wij hier d o e n " . De tekst wordt toegestuurd aan buitenlandse studenten die erover denken om naar Tilburg te komen. Maar hij kan ook mee in het koffer van de medewerker die een congres in den vreemde bezoekt. 50 100 KAA.

VALS FRONTJE

Jaap van Heerden publiceerde onlangs een bundel korte artikelen: 'Een mens als huisdier'. Eén van zijn stukken gaat over imitatie. Hij schrijft: 'Toen ik pas op het laboratorium kwam waar ik nu werk, kon ik vaak raden welke medewerkers bij welke hoogleraar hoorden.' Ik heb op datzelfde laboratorium gewerkt. Jaap heeft gelijk; ginds bloeide de imitatie. De hoogleraar Barendregt, bijvoorbeeld, publiceerde weinig, maar zijn ar-

tikelen kenmerkten zich door snijdende ironie. De medewerkers van Barendregt publiceerden nog minder; hun schaarse produkten zaten vol met flauwe grappen - mislukte pogingen om de stijl van de meester te evenaren. Zelf werkte ik op de afdeling van A.D. de Groot. Hij vond dat je veel en helder moet schrijven. Dat probeer ik nog steeds. Negen jaar geleden kwam ik in Tilburg terecht. Kon ik toen zien welke Tilburgse medewerker bij welke Tilburgse hoogleraar hoorde? Nee, dat lukte mij niet. Misschien omdat het hier een jonge subfaculteit zonder traditie betrof Toch ontbrak het verschijnsel imitatie hier niet helemaal. In de vakgroep waar ik terecht kwam, bleek de hoogleraar een zware kettingroker te zijn. De overige medewerkers in de vakgroep staken eveneens de enige sigaret met de andere aan. Zelf rook ik niet; het kostte mij altijd uren om na

een vakgroepsvergadering weer op adem te komen. Onze vakgroep bleek een dynamisch geheel. Veel medewerkers gingen weg. Meestal werden ze vervangen door kettingrokers. De laatste maanden is er echter iets veranderd. Op dit moment telt onze vakgroep nog maar één zware roker: de hoogleraar (en één medewerker steekt nog wel eens stiekem op de w.c. een sigaretje op). Op de kamerdeur van de hoogleraar hing onlangs een affiche van een anti-rook campagne. Zou hij inmiddels gestopt zijn? Toen ik voorzichtig om een hoek gluurde, walmde de damp mij echter tegemoet. Het is duidelijk: de verhoudingen liggen op dit moment in onze vakgroep onduidelijk. Het gerucht gaat zelfs, dat iemand bij ons wil promoveren op het onderwerp: stoppen met roken. Bij die verstokte hoogleraar. Karel Soudijn

ving zou nietszeggendheid tot gevolg kunnen hebben. Drie deskundigen van het Talencentrum kwamen er ten lange leste aan te pas om tot een evenwichtige en geloofwaardige transcriptie van het Nederlandse origineel te geraken. Faculteit heet nu Department. Het Stichtingsbestuur werd the Board of Trustees, de voorzitter van het College van Bestuur werd the Chairman of the Executieve Board, hogeschoolraadsleden heten nu University Council Members. Over één benaming hoefde niet getwijfeld te worden: een rectormagnificus heet in het Engels

ook rector-magnificus. Hans de Wit van Buro Buitenland is blij dat de brochure er dan eindelijk is. Maar hij vreest wel dat de titel Catholic University Tilburg enige verwarring kan veroorzaken. De KHT kondigt zichzelf namelijk al sinds tien jaar in het buitenland aan als Tilburg University. Zonder catholic ervoor, dus. Lezers van de brochure zouden nu kunnen denken dat de Catholic University Tilburg en de Tilburg University twee verschillende instellingen zijn. De stad Tilburg, tenslotte, komt er in de nieuwe hogeschooluitga've niet slechts vanaf. "Tilburg

today is a modern city with attractive neighbourhoods, good road and railway connections and industrial potential. In addition, Tilburg is surrounded by woods and lakes offering many recreational opportunities". Bij een foto van de Oude Markt staat het royale onderschrift: "One of the many tiny squares of Tilburg's inner city". How many dan wel, zal elke waarheidsgezinde Tilburger zich afvragen. Die ook zeker z'n voorhoofd zal fronsen bij een fotoonderschrift dat Tilburg, the 'heart of Brabant', friendly and surprising noemt. T.G.

Imitatie

Uit 20 jaargangen THB

Van Doorne's Transmissie boos

Onderzoek valt slecht Tilburg, middelpunt van de wereld of... zeker het middelpunt van de Benelux. De definitieve tekst is overigens niet op een achternamiddag tot stand gekomen. Er zijn wel zeven versies geschreven voordat iedereen tenslotte tevreden was. Het is, zo legt Ackermans uit, geen sinecure om een aanvaardbare vertaling te vinden voor het specifieke jargon van de wetenschap. Wat zegt een Engelsman bijvoorbeeld tegen ons woord 'faculteit'? Faculty, of department? En dat is nog maar het begin. Een buitenlandse universiteit is altijd anders gestructureerd dan een Nederlandse. Een letterlijke vertaling van al die specifieke termen zou gemakkelijk tot lachwekkende formuleringen kunnen leiden, een al te vrije omschrij-

De direktie van Van Doorne's Transmissie BV Tilburg heeft boos gereageerd op het verslag dat doktoraalstudenten van de Subfakutteit voor Sociaal-Kulturele Wetenschappen begin december over het bedrijf uitbrachten. In een aangetekende brief aan de zes leden van de onderzoeksgroep schrijft VDT-direkteur Hamstra Pik dat de publikatie van het rapport ,ten onzen onzichte een onrechtmatige daad opleverde' en dat VDT zonodig gebruik zal maken ,van alle rechten die wij terzake tegen u kunnen uitoefenen'.' Tegelijkertijd kreeg ook het KvB een aangetekende brief waarin met dezelfde rechten werd gezwaaid. Eerder al stuurde VDT een brief om te weten of het kollege achter de inhoud en publikatie van het verslag staat. Die eerste reaktie kwam tegelijk met het bekendmaken van de deelname van Fiat en Borg Warner -elk voor 24%- in VDT. In het onderzoek (zie ook THB 17) werd deze fusie aangekondigd als redmiddel voor het geïnvesteerde kapitaal, maar ook als mogelijk medelij voor de werkgelegenheid. Tevens werd de strukturele zelfoverschatting en de te hoge verwachtingen van VDT aangetoond. Ondanks 60 miljoen overheidsgeld

werden niet meer dan 150 onzekere arbeidsplaatsen gekreëerd alhoewel de onderneming in 1972 een werkgelegenheidsperspektief had van 2000 arbeidsplaatsen. Aldus werd VDT met vlag en wimpel in Tilburg binnengehaald als paardemiddel voor de groeiende werkloosheid. De technische ontwikkeling van de .transmatic', een nieuwe traploze automatische transmissie voor o.a. personenwagens verliep met horten en stoten en stagneerde door interne en eksteme moeilijkheden. Een technische opzet vem serieproduktie kwam helemaal niet van de

grond. Deze misrekening slokte steeds meer kapitaal op en teneinde raad werd door VDT het latste jaar vooral uitgekeken naar een fusie met buitenlandse ondernemingen. Volgens de onderzoekers zou door fusie een deel van het in researchen ontwikkelingsaktiviteiten geïnvesteerde kapitaal worden gered. Maar het oorspronkelijke werkgelegenheidsperspektief mag men bq een fusie wel vergeten. Volgens de onderzoeksgroep blijft het maar de vraag of de fusiepartners (Fiat en de Amerikaanse fabrikant voor versneUingsbaken Borg Warner) de produktie in Tilburg zullen houden. Daarom besluit het rpport ook met een aantal aanbevelingen aan de werknemers en vakbonden waarin suggesties worden gedaan over te stellen voorwarden bij een fusie: over fusie valt alleen te praten indien er meer werk komt in Tilburg; het rapport LitUe moet openbaar worden gemaakt; eventueel een nieuw anvullend ckonomisch onderzoek en een onderzoek naar de technische mogelijkheden van de Transmatic. De fusie is ondertussen een feit. Bovendien kreeg VDT een achtergestelde lening van 25 miljoen gulden toegezegd, plus een nog onbekend bedrag in het kader van de regionale premieregeling en 10,4 miljoen gulden voor de ontwikkeling van de transmatic voor vrachtwagens.

-(Uit het THB van 19 januari 1979)-

30 n o v e m b e r 1984