1984 06 22

Tilburgs Hogeschoolblad - 22 juni 1984 - jaargang 21 - nummer 35

Informatiebijeenkomst Sociale Zekerheidswetenschap Nu de KHT ook officieel weet dat ze in september /<an starten met de studierictiting Sociale Zekerheidswetenschap worden de voorbereidende scenario's verder ingevuld. Op zaterdag 30 juni organiseert de KHT tussen 10 en 12.30 uur een informatiebijeenkomst over de nieuwe studie. Daar krijgen de kandidaat-studenten de nodige inlichtingen voor de dienst Studentenzaken en Welzijn. Na een inleiding door rector De Moor zal prof. Veldkamp het vooral hebben over de inhoud van de

studie en hoe de makken zich tegenover elkaar verhouden. De KHT kreeg geen toestemming voor een propedeuse, maar studenten uit de propedeuse sociologie, economie of rechten kunnen met de studie Sociale Zekerheidswetenschap beginnen. Daarbij is het goed te weten dat bijvoorbeeld een propedeuse sociolo-

Regeling voor Surinaamse studenten

gronden al in aanmerking kwamen voor studiefinanciering, bijvoorbeeld door een bepaalde periode van verblijf in Nederland.

Surinaamse studenten die als gevolg van de deviezenstop, eind januari ingesteld door de Surinaamse regering, in financiële moeilijkheden zijn geraakt omdat zij geen geld meer krijgen overgemaakt uit Suriname kunnen een beroep doen op de normale studiefinancieringsregeling. Daarbij gelden de gewone bedragen en wordt de toelage deels als beurs, deels als renteloos voorschot toegekend. De regeling geldt voorlopig alleen voor dit jaar, maar het overleg tussen minister Deetman en Schoo voor 1985 is al begonnen. Minister Deetman heeft dit onlangs aan de Tweede Kamer laten weten. Vorige maand was al bekend geworden dat minister Schoo voor ontwikkelingssamenwerking voor deze regering 2 miljoen gulden beschikbaar stelde. Studenten die in aanmerking zullen komen voor de regeling moeten kunnen aantonen dat zij al vóór de deviezenstop in Nederland studeerden. Zij hebben dan recht op studiefinanciering vanaf het moment dat de deviezenstop is ingegaan. De extra regeling is alleen van toepassing op Surinaamse studenten met de Surinaamse nationaliteit, die niet op andere

Geen NS-korting voor studenten Minister Smit-Kroes handhaaft de afschaffing van de korting op de jaarkaart van de ouders van studerenden. Om dat de regeling moeilijk controleerbaar was, bepaalde de NS dat voortaan alleen studenten die voor meer dan de helft onderhouden worden door de ouders nog kunnen meeprofiteren van de jaarkaart. De Kamerleden van klein links hadden aan Smit-Kroes gevraagd om dit besluit van de NS-directie ongedaan te maken en studenten toch weer recht op de korting te geven. Anders is er sprake van onbillijke behandeling van studenten uit lagere inkomensgroepen ten opzichte van die uit hogere inkomensgroepen, zo hadden de Kamerleden gesteld, maar minister Smit-Kroes vindt de tarieven voor het openbaar vervoer "geen geschikt instrument voor het voeren van inkomenspolitiek ten behoeve van specifieke groepen." B.B./UP

gie of economie beter aansluit op de nieuwe studierichting dan de propedeuse rechten. Het inhaalprogramma bij het begin van de 3-jarige studie is dan ook verschillend naar gelang de propedeuse die je hebt gedaan. Het waarom van deze en andere regelingen krijgen de studenten dus op 30 juni te horen. Tenslotte zal de heer Opheikens van de Raad van de Arbeid het hebben over het beroepsveld en over de beroepsmogelijkheden. Er verschijnt die dag ook een informatiebrochure, gy

Naar integratie binnen Sociale Faculteit Het bestuur van de subfaculteit Psychologie wil een bestuurscommissie instellen om voor- en nadelen van diverse integratiemogelijkheden binnen de Sociale Faculteit te analyseren. Vier raadsleden uit de subfaculteit vroegen eerder aan het bestuur geen bestuurscommissie maar een raadscommissie in te stellen en het punt van de integratie psychologie-sociologie te agenderen voor de raadsvergadering van juni, maar het bestuur houdt vast aan de oprichting van een bestuurscommissie. Ze wil de resultaten van de analyse wel voorleggen aan de raad. Integratieplannen zorgden voor de nodige onduidelijkheid en onrust binnen de subfaculteit, maar het bestuur is van mening, "dat dit voornemen volledig in lijn ligt met het eerder door het bestuur aan het College van Bestuur kenbaar gemaakte standpunt dat inhoudelijke functionele samenwerkingsmogelijkheden tussen beide subfaculteiten moeten kunnen leiden tot functionele vormen van integratie". De eigen identiteit van de Psychologie-discipline moet daarbij behouden blijven, aldus het bestuur, dat een gemeenschappelijke propedeuse als ongewenst afwijst.

8/9

Gele Regen Zijn het stuifmeelkorrels afgescheiden door wilde bijen (zie foto) die de giftige gele regen in Azië veroorzaken. Of is gele regen een nieuw geheim chemisch wapen van de Sovjets. Vooral in de V.S. laait de wetenschappelijke controverse hoog op. Een situatieschets en een interview over de politieke facetten van chemische oorlogsvoering met Dr. L. Bartalits op de middenpagina.

E.V.

Kinderopvang hogeschool De Tilburgse hogeschool w i l samen met de gemeente Tilburg een eigen kinderopvang voor het personeel en de studenten van de KHT gaan realiseren. Het College van Bestuur heeft daartoe een voorstel gedaan aan de hogeschoolraad. De eerste reacties zijn welwillend. Bij de overheid zal worden aangeklopt voor een bedrag van 75.000 gulden ter ondersteuning van de plannen. Mocht de gemeente Tilburg onverhoopt toch niet kunnen meedoen dan overweegt het College van Bestuur zich 'in te kopen' bij een bestaand Itinderdagverbtijf in de stad. De mogelijkheid om geheel op eigen kracht een opvangcentrum voor de kinderen van 't hogeschoolpersoneel te creören lijkt door de hoge kosten weinig kans te maken. Bij de foto: een moeder speelt met twee kinderen in het gras bij gebouw S.

Hoe denken HitMirgers over de KHT? Acht meningen over de hogeschool. Van onwetend tot nieuwsgierig tot deskundig.

THB na de vacantia De volgende jaargang van het hogeschoolblad begint op vrijdag 31 augustus 1984. Kopij voor agenda, memo en advertenties in dat eerste nummer kan u ons bezorgen tot 24 augustus. Wij wensen de lezers een prettige vacantie.

PERS

KOLOFON MATSERS

Ander Leesvoer (Vite-BuUetin) Het nieuwste nummer van Vite­Bulletin, het blad van de Vereniging voor interna­ tionaal georiënteerde economen en ju­ risten, is volledig gewijd aan Europa. Het blad is van plan in het komende jaar ook aandacht te besteden aan twee ande­ re thema's. Personen die beschikken over kennis van Indonesië worden opge­ roepen om op ad­hoc basis mee te wer­ ken aan een nieuw nummer en omdat in september het eerste lustrum van de Ver­ eniging wordt gevierd is Vite­Bulletin ook voornemens een nummer te wijden aan de ontwikkeling van de Vereniging. Terug naar dit nummer. Van de hoofdre­ dacteur, Ed Berendsen, een persoonlijke impressie van een onlangs gehouden rol­ lenspel over een Europese top. Aan het slot van dit rollenspel was er een heuse 'slotverklaring', zowel ten aanzien van de Europese Veiligheidsconferentie, de Internationale Handelspolitiek en het Midden­Oosten. De hoofdredacteur vond al dat onderhandelen maar een "erg vermoeiende" en "frustrerende be­ zigheid". Berendsen heeft zich vooral gestoord aan het ontbreken van meerder­ heidsbesluiten" en het "wollige taalge­ bruik". Over het algemeen is het rol­ lenspel echter "een leerzame ervaring" en bovendien "gewoon leuk". Het mag dus nog eens worden overgedaan van Be­ rendsen. In Vite­Bulletin verder een pleidooi voor het Europees Parlement: "Een motor in ■ het proces van Europese integratie". Dit pleidooi is van niemand anders afkom­ stig dan van Mevr. May­Weggen, Euro­ parlementariër voor het CDA. Zij geeft haar persoonlijke visie op de Europese verkiezingen en de toekomst van de EEG. Na vijf jaar Europees Parlement maakt de Europarlementariër de balans op. Die is niet negatief. Op sociaal­ economisch terrein zijn bescheiden maar wezenlijke successen geboekt. "Beschei­ den omdat de schaal van de aangedragen oplossingen vaak niet meer is dan een eerste aanzet in de goede richting. We­ zenlijk echter, omdat de aangedragen oplossingen één zaak gemeen hebben. De

In memoriam Gerrit Goossens Op 6 junijj.l. overleed Gerrit Goossens, vele jaren hoofd van de dienst perso­ neelszaken van de katholieke hogeschool en gedurende de laatste anderhalf jaar om medische redenen op zijn verzoek be­ leidsmedewerker bij deze dienst. Hij heeft aan de wieg gestaan van de afdeling personeelszaken en met zeer grote inzet gewerkt aan de positie en de invloed van het sociale beleid binnen de hogeschool. Tilburgs Hogeschoolblad

oplossingen hebben allen een Europese dimensie". We zijn op de goede weg en moeten doorgaan. S temmen dus, vindt deze Europarlementariër.

Uit de Universiteitsbladen Er zijn niet alleen verkiezingen in Euro­ pa. Ook aan de Universiteiten wordt ge­ kozen en wel voor de Universiteits­ en (sub/interjfaculteitsraden. Het Amster­ damse FOLIA CIVITATIS meldt dat 'links' bij studenten favoriet blijft. De Jongerenvereniging van de VVD, de JOVD, die voor het eerst aan de verkie­ zingen van de Gemeentelijke Universiteit deelnam, wist slechts de helft van het aantal stemmen benodigd voor één zetel te veroveren. De opkomst dit jaar was hoger dan ooit. Aan de andere Amster­ damse Universiteit, de Vrije Universiteit, won 'rechts'. Daar haalde de JOVD net één zetel. Aan de VU was de opkomst onder stu­ denten zo laag dat zetelkorting moest worden toegepast (AD VALVAS ). Aan de Technische Hogescholen in Enschede en Delft is er sprake van een verschuiving naar 'rechts' (THT­NIEUWS , DELTA). In Delft won de S tudenten Centrum Groep (S CG) één zetel ten koste van de progressieve Afdelings Actie Groepen (AAG). Men denkt dat de uitslag te ma­ ken heeft met de opstelling van de stu­ dentengroeperingen in de zogenaamde 'Delftse bestuurscrisis'. Zoals bekend ontstond deze crisis door onenigheid in het College van Besstuur. Deze onenig­ heid liep uiteindelijk zo hoog op dat de Minister van Onderwijs en Wetenschap­ pen besloot, bij Algemene Maatregel van Bestuur, de bevoegdheden van de Hoge­ schoolraad over te dragen aan het CvB. De AAG was daar zo nijdig over dat zij besloot haar zetels niet meer te bezetten. Onder de leus "Geen adviezen, maar besluiten" voerde de AAG dus campag­ ne voor "lege" zetels. Ook in Enschede verloor 'links'. Daar konden de studen­ ten kiezen uit Democraten Drienerlo (DD) en de Kiesvereniging Progressieve Samenwerking (PKS ). De uitslag was: vier­vier. Gerrit was een personeelsman in hart en nieren met een zeer sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel dat hem tegelijk dwong en in staat stelde om zelfs ten koste van zichzelf op te komen voor de belangen van de mens in de organisatie. Naast dat gevoel voor rechtvaardigheid waren zijn enorme werklust, een gezonde dosis eigenwijsheid en zijn relativerings­ vermogen eigenschappen die hem daarbij uitstekend van pas kwamen. J arenlang hing de spreuk op zijn kamer "Gelijke monnikken, gelijke kappen" maar daar stond in kleine letters onder "alleen de monnikken zijn nooit gelijk." Ook de tekst op zijn bidprentje getuigt hiervan: "Oh, God, als er al een God is, red dan mijn ziel, als ik een ziel heb." Hij was een vakman 5ie ook vaak werd gevraagd in landelijke adviesgroepen om een bijdrage te leveren aan de ontwikke­ ling van het personeels werk. Ook als per­ soonlijk adviseur werd er vaak en nooit tevergeefs een beroep op hem gedaan. Hij verstond ook de kunst om zijn direc­ te medewerkers enorm te stimuleren en heeft een hecht en onderling uitstekend samenwerkend team opgebouwd. Dat hij daarin de laatste jaren slechts vanaf de zijlijn en ver onder zijn mogelijkheden

Het Maastrichtse OBS ERVANT heeft naar aanleiding van de landelijke publici­ teit rond de bedragen die secretaresses vroegen voor "ongewenste intimiteiten" in werktijd een lijst met bedragen op­ gesteld voor "bestuurlijke aanrakin­ gen". De nieuwe lijst is duidelijk een reactie op de bezuinigingsmaatregelen van Minister Deelman. Voorgesteld wordt voor een "bestuurlijke aai over de bol" voortaan f 100.000,— te vragen. Een "kluitje in het riet" moet een 'A mil­ joen opbrengen en het uitkleden van een faculteit zal 50 miljoen gaan kosten. In het Enschedese THT­NIEUWS een special over de onderwijsextensivering, het verhogen van de efficiency binnen de afdelingen en faculteiten, rendement en output bijvoorbeeld met minder docen­ ten meer onderwijs verzorgen. Interes­ sant zijn de opmerkingen van de onder­ wijsspecialist van de Open Universiteit, mr. O.B. Brouwer, over deze materie. Volgens Brouwer hebben hoorcolleges een "nutteloosheid die vergelijkbaar is met die van studiebegeleiding. Alleen voor extreem auditief ingestelde studen­ ten kunnen colleges nut hebben; voor de rest zijn ze overbodig".

STUDENT VERZEKERING Waf kosf een reis­ verzekering bij de SSGZ voor iemand die in hef zieken­ fonds zit?

f 1,30

■iHm a t s e r t j e S ^ H VAKANTIE: Grandioze feestweek op Ameland in de zo­ mer! Vervoer vanaf Tilburg, luxe tent, cam­ ping, kookgelegenheid en ­spullen, pizza, dis­ co's, zeehondjes zoeken, bootreis: all­inn ƒ 125,— per week. Vanaf 30/6-7/7 en 21/7 t/m 18/8. Inl. 020-761010 na 19.00 uur. VAKANTIE: Deel van een huis te huur, in Dordogne (Frankrijk), Voor een gezin (tot 7 leden). Douche, garage, groot terrein, dans Ia campagne, dus auto noodzakelijk, 700 FF per week, 600 FF in september (of juni). Inl. 013-360131, van 11-3 of 7-9 uur, Marie-Claire. TYPEWERK: Voor snel en goed en niet te duur typewerk: bel M. v.d. Velde, tel. 013-681379. GEVRAAGD: Voor taallessen aan buitenlandse jongeren/mannen. Lestijd maandagavond van 20.00-21.30 uur. Aanmelden en informatie vóór 20 augustus 1984 Buurthuis Binnenstad, Langestraat 13, Tilburg. Tel. 013-423198 t.a.v. Anke Stoop of Annemieke Both. DOCENT: Voor de cursus managementassistent (sept.) zoekt inst. Schoevers voor 2 uur per week een docent personeelsbeleid & bedrijfspsychologie. Reacties: directie inst. Schoevers BV, Stationsstr. 39, 5038. EC Tilburg t.a.v. R. v.d. Westerlaken. GEZOCHT: Kamer in of nabij centrum met stallingsmogelijkheid voor motor. Bel 080-561037, na zessen, vragen naar Henk.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, iennart kik, angela lodder (assistente)

per dag.

Vul liet formulier in bijhetSSGZ­ informatieburo of bel 01719­70944 heeft kunnen functioneren moet hem zeer veel pijn hebben gedaan, maar wij zijn blij dat hij in ieder geval binnen zijn dienst werkzaam is kunnen blijven. Niet alleen van de personeelsman maar ook van de mens Gerrit Goossens hebben we veel kunnen leren; hij had een brede belangstelling, was zeer belezen, had veel gezien en kon er bovendien uitermate boeiend over vertellen. Gespreksstof ­ ook privé onder een glaasje ­ kwam je nooit te kort want je kon uitgebreid met hem over allerlei onderwerpen doorfilo­ soferen. Veel verhalen over hun actieve vakanties in de binnenlanden van Enge­ land, Zwitserland of Frankrijk, over de sportieve prestaties van zijn kinderen en van zichzelf, over zijn vele hobbies en over een grote verscheidenheid aan bele­ venissen getuigden van een intensief en enerverend leven, dat veel te vroeg is beëindigd. Wij danken Gerrit voor alles wat we van hem mogen ontvangen en hopen dat Trees en zijn kinderen Kees, Joris en Lie­ veke daaruit ook de kracht mogen putten om hun leven in zijn geest voort te zet­ ten; wij leven met hen mee en wensen hen die kracht van harte toe. Nico Huijben 22 luni 1984

medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke burqgraaff samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr. j a.m j jansen, h. van kleef, drs c p.| m broekhof offniSIe mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder

'

kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 15, - per jaargang

Acht Ti/burgers over de KHT

"Vorig jaar ontdekte ik bij toeval waar de hogeschool staat Een administratief medewerkster, een onderwijsredacteur, een onderwijswettiouder, een kroegbaas, een HBO-directeur, een huisvrouw, tiaar man en een opbouwwerkster geven hun visie op de Katholieke Hogeschool Tilburg. Van onwetend tot nieuwsgierig tot deskundig. "Was er ook niet iets van een dominee, of godsdienst of zo?" Acht Tilburgse meningen over de hogeschool zonder de pretentie van volledigheid. "Tilburg zit ook internationaal in de lift." Miek Mijnsbergen, een negentienjarige administratief medewerkster: "Ik weet niet veel van de Hogeschool", zegt ze, "maar daarin sta ik niet alleen. Volgens mij ligt het aan de voorlichting op school. Er is niemand die ooit eens over de Katholieke Hogeschool zal praten. Universiteiten of beroepsopleidingen, daar hoor je nog weleens van, maar van de Hogeschool... Ik hoor of zie sowieso weinig van de Hogeschool. Alleen personeelsadvertenties in de krant, maar dat is dan ook alles." Op de vraag wat ze dan wél weet van de K.H.T. antwoordt Miek: "Er is een psychologische faculteit. Dat weet ik, omdat mijn overbuurjongen daar studeert. En ik weet dat er onderzoeken gedaan worden. Ik herinner me nog dat we op de middelbare school eens met de hele klas naar de K.H.T. zijn geweest. Dat was met maatschappijleer. Drie mensen die daar studeerden vertelden ons iets over drugs en alcolhol of zoiets. Daarna stelden ze vragen aan onze klas die als publiek fungeerde. Het hele gebeuren werd opgenomen op video. Dat was wel lachen, trouwens. Dan zie je eigenlijk pas hoe je je gedraagt zonder dat je dat zelf in de gaten hebt. Maar wat de opzet van dit alles was, is me altijd onduidelijk gebleven." "O ja," voegt Miek daar tot slot aan toe, "is er ook niet iets van een dominee, of godsdienst of zo?"

Ardy Wingens is opbouwwerkster in een wijk in de Tilburgse binnenstad. Aan haar dezelfde vraag: Wat weet je van de Katholieke Hogeschool. Ardy: "Ik weet dat je aan de K.H.T. een universitaire opleiding kunt volgen. De naam universiteit mag echter niet gebruikt worden omdat hier in Tilburg niet alle faculteiten aanwezig zijn. Er is een juridische faculteit, een economische faculteit, je kunt er psychologie, sociologie en letteren studeren: Ik geloof dat ik laatst in de krant heb gelezen dat dit pakket binnenkort wordt uitgebreid met een avondstudie biologie." "Daarnaast is er een Wetenschapswinkel. Als je als particulier of als organisatie Tilburgs Hogeschoolblad

een onderzoek naar een bepaalde zaak of een bepaald onderwerp wilt instellen, kun je de hulp van de wetenschapswinkel inroepen. En uit de juridische faculteit is destijds de juridische E.H.B.O. ontstaan. Idem dito met de economische faculteit. Die heeft de fiscale E.H.B.O. Mensen die met juridische of fiscale problemen bij mij aankomen die ik niet op kan lossen, stuur ik dan ook naar hen door. Daar worden ze gratis geholpen met het oplossen van hun moeilijkheden." AJs Je dit beroep niet had gehad, zou je dan zoveel weten van de Hogeschool? "Ik weet niet of ik je dan iets had kunnen vertellen. Maar ik denk dat veel mensen er geen idee van hebben wat er op de Hogeschool gebeurt of wat er aan de hand is. Tóch hebben heel veel mensen indirect iets met de K.H.T. te maken, alleen beseffen ze dat niet. Alle mensen die bij de juridische of fiscale E.H.B.O. aankloppen roepen indirect de hulp in van de Hogeschool." Heb jij, buiten je werk om, weleens iets gehad aan het feit dat er een Hogeschool is in Tilburg? "Een paar jaar geleden heb ik in een vrouwenstudiegroep gezeten. Die was ontstaan uit een initiatief van de economische faculteit. Dat vind ik trouwens wel een goed ding van de Katholieke Hogeschool, ze staan op zich open voor mensen die er niet studeren. Je kunt er ook altijd gebruik maken van de bibliotheek." Onderwijswethouder Jan Timmermans over de Hogeschool: "Met zo'n universiteit binnen je grenzen heb je vanzelf een aantal mensen in de buurt met grote capaciteiten en mogelijkheden waar je als stad heel duidelijk van kunt profiteren. Dat gebeurt nu niet optimaal." "Ik heb eens een gesprek gehad met professor Extra over het taalonderwijs aan Turkse en Marokkaanse kinderen. Hij wilde best voor me uitzoeken hoe een aantal zaken in Tilburg in elkaar steken, hij heeft daar zelfs een opzetje voor gemaakt. Ik was daar heel graag op ingegaan, maar er waren geen financiën." Timmermans pleit voor een regelmatig overleg tussen stad en hogeschool, bijvoorbeeld als het om vraagstukken van economie en werkgelegenheid gaat. "Een ander voorbeeld: jullie professor Adriaansens heeft zeer heldere en vernieuwende ideeën over de denominatie in het voortgezet onderwijs. Toch maken wij geen gebruik van zijn capaciteiten. En dat is jammer." "De mensen van de hogeschool willen heel graag meewerken, dat merk je in allerlei persoonlijke gesprekken. Ze willen graag met beide benen in de werkelijkheid staan. Vandaar, denk ik, dat je in het bestuurlijke gebeuren steeds meer hogeschoolmensen tegenkomt, ook in het verenigingsleven trouwens. Hun deelname aan zulke activiteiten kan voor

de stad erg belangrijk zijn. En ik denk dat wij niet te bang moeten zijn om een beroep te doen op hun kwaliteiten." Er bestaat, zo legt Timmermans uit, op dit moment alleen een bestuurlijk contact tussen gemeente en KHT. "En dat is heel nuttig, maar misschien is het verstandig om daarnaast met de verschillende faculteiten een meer inhoudelijk contact te zoeken. Ik heb bijvoorbeeld gemerkt hoe zo'n professor Koekkoek als CDA-gemeenteraadslid duidelijk de vinger legde op de zwakke plekken in een aantal gemeentelijke structuren en procedures. Er was wel kritiek op zijn optreden maar vaak had hij toch verdomd gelijk, hoor." Zelden, zeg maar nooit, verstrekt de gemeente Tilburg een onderzoeksopdracht aan de hogeschool. Daar is volgens CDA-wethouder Timmermans geen geld voor en bovendien kent de gemeente een eigen Onderzoeksafdeling. "Toch" stelt Timmermans tenslotte "wordt de invloed van de KHT op de stad Tilburg steeds beter voelbaar. Ook al ziet men niet meteen de hogeschool zelf aan het werk."

De eigenaar van café het Dorstige Hert, de heer Basters, zegt de hogeschool op z'n duimpje te kennen. Zijn uitspanning is gevestigd aan de Bredaseweg, nr. 397, en Basters ontvangt veel KHT-klanten. Waaronder zelfs veel professoren, medit de caféhouder met nauwelijks verholen trots. De heren Schoordijk en Deelen, bijvoorbeeld. Maar ook de mindere goden van de hogeschool leggen regelmatig aan in het Dorstige Hert. Er worden veel afstudeerfeestjes gegeven en menige hogeschoolvergadering vindt in de kroeg van de heer Basters z'n geestrijke afsluiting. Het mag geen wonder heten dat de bezoekers van de hogeschool bij deze kroegbaas "zeer hoog" staan aangeschreven. Ook al omdat zij zich altijd keurig netjes gedragen. De eigenaar van het Dorstige Hert wordt door menig Tilburgenaar intussen als een specialist inzake de KHT beschouwd. De mensen weten weinig van de hogeschool, aldus Basters, maar ze zijn erg nieuwsgierig en vragen vaak aan hem hoe 't daar nu precies in z'n werk gaat. "Ja, ik krijg er veel vragen over, dat valt wel op." De beste persoonlijke herinnering die Basters aan de hogeschool heeft overgehouden betreft een trip naar Londen, vier jaar geleden. Een groep juristen nodigde de kroegbaas toen uit om deel te nemen aan een studiereis naar de Britse overkant. Basters geniet nog na nu hij het relaas vertelt.

Wethouder Timmermans Toine van Berkel is onderwijsredacteur van het Nieuwsblad (Van het Zuiden of voor Midden-Brabant, hoe was het ook al weer?). Hij denkt dat de gemiddelde Tilburger nog altijd heel hoog tegen de hogeschool opkijkt. "Wat daar ginds achter die bomen gebeurt is maar moeilijk en ingewikkeld. De locatie van de hogeschool, zo helemaal buiten de stad, is daar ook schuld aan. De KHT blijft toch een ivoren toren." "Toen ik oud-bestuurslid Verster eens een vraag stelde over de relatie tussen Tilburg en de Hogeschool zei hij: ja, hoor, daar doen we veel aan. En toen noemde hij die elitaire club van de Liederentafel, de Montagnards, als enige voorbeeld. Dat vond ik wel tekenend." "De afstand van Tilburg met het Hoger Beroeps Onderwijs is volgens mij vaak veel geringer. De studenten van de Academie voor de Journalistiek, bij voorbeeld, zijn doorlopend in alle delen van de stad aan te treffen. De hogeschool probeert de laatste tijd wel wanhopig in contact te komen met de gewone Tilburger, maar ik vrees dat men toch is aangewezen op een langdurig groeiproces. Diep in mijn hart wil ik er als onderwijsjournalist wel aan meehelpen om deze tent wat meer bekendheid te geven bij het grote publiek maar of dat lukt is zeer de vraag. Alhoewel, mijn krant heeft laatst een lezersonderzoek laten verrichten en daaruit blijkt dat er veel belangstelling bestaat voor onderwijsnieuws." Van Berkel legt zich bij de verslaggeving over de KHT vooral toe op het bestuurlijke nieuws. De laatste ontwikkelingen en plannen van de hogeschool willen nog wel eens de voorpagina van het Nieuwsblad halen. "Helaas komen de onderwijsinhoudelijke kanten veel minder aan bod." Kritiek heeft Toine Van Berkel op de soms geforceerde wijze waarop de hogeschool zichzelf onder de aandacht van het publiek wil brengen. "De manier waarop lijkt soms belangrijker dan het inhoudelijke nieuws. Onder het motto: het geeft niet hoe, als er maar over ons geschreven wordt. Van de andere kant is die nadrukkelijke aanpak wel te begrijpen. Als je toch ziet hoe groot de concurrentie tussen de onderwijsinstellingen is geworden!" vervolg op pag. 11

22 juni 1984

K

Psychologen over recessie Welke bijdrage kan de psychologie leveren aan een samenleving die lijdt onder de recessie? Over deze vraag congresseerden in oktober 1983 een aantal wetenschappers die daarmee ook het vijfen-veertigjarig bestaan van het Nederlands Instituut van Psychologen vierden. Bij uitgeverij Swets en Zeitlinger is nu de bundel "Psychologie en economische recessie" verschenen. Het boek bevat bewerkingen van de lustrumlezingen en is samengesteld onder de redactie van drs. R.J. Takens en dr. Karel Soudijn. Waar economen elkaar lijken af te troeven in het bedenken van mogelijke oplossingen van de crisis, daar hullen psychologen zich in een opvallend stilzwijgen. Het boek 'Psychologie en economische recessie' wil dat zwijgen doorbreken en laat een kleine vijftien wetenschappers over dit thema aan het woord. Ook enkele Tilburgse psychologen geven hun visie. Prof. Rijsman bij voorbeeld pleit ervoor om het financiële inkomen sterker te koppelen aan de geleverde arbeidsprestatie. Dit om de apathie in de maatschappij tegen te gaan. Dr. Theo Poiesz deed een onderzoek naar de psychologische effecten van een inkomensmatlging. Tenslotte bevat de bundel een registratie van de forumdiscussie die op de lustrumdag werd gehouden onder leiding van A d 's Gravesande. Psychologie en economische recessie. Swets en Zeitlinger B. V., Lisse. Prijs: f46,50. Verdere informatie: Pers en Voorlichting KHT.

Opening Vredeswinl<el Tilburg in navolging van andere steden wordt op zaterdag 30 juni in Tilburg officieel de Vredeswinkel geopend. Deze is gevestigd aan de Gasthuisring 71 en wordt beheerd door de Stichting Vredeswerkwinkel Tilburg. De Vredeswinkel beschikt over een winkelruimte waar bro-

chures, buttons, affiches en ander materiaal te koop is. Ook beheert zij een grote ruimte achter de winkel die dient als kantoor-, vergader- en werkruimte. Volgens de initiatiefnemers is er behoefte aan zo'n centraal punt: de verschillende vredesgroepen in Tilburg zitten verspreid over de stad zodat mensen vaak de weg niet weten. De Vredeswinkel richt zicht op groepen die eenzijdige ontwapening niet afsluiten. Zij wil door voorlichting en dienstverlening, maar ook door het ondersteunen en opzetten van acties, brede lagen van de bevolking winnen voor het idee 'van een maatschappij, waarin menselijkheid zo centraal staat, dat wapens en onderdrukkende organisatiestructuren en instellingen overbodig worden'. De kosten om de winkel met werkruimte draaiend te houden worden geschat op duizend gulden per maand (inclusief huur, energie, telefoon, e t c ) . Talloze organisaties zijn aangeschreven voor een bijdrage. Verder hoopt men op donaties op giro 5597311. Verreweg het grootste gedeelte moet opgebracht worden door sympathisanten van de vredesbeweging die per maand vijf gulden (of een veelvoud) storten. Men vraagt, met enige schroom, of tweehonderd mensen een aandeel in de vrede willen nemen. Meer informatie: Vredeswinkel, Gasthuisring 71 te Tilburg. Telefoon: 368809. G.R.

"Ortderwijsstad". voelt zich bedreigd De gemeente Tilburg wil graag meer zicht krijgen op z'n positie als "Onderwijsstad". Voor 1 januari 1985 moet er een nota verschijnen die de huidige stand van zaken schetst en een recept ontwikkelt voor de toekomst. Vooral door de bezuinigingen in het onderwijs, maar ook door de fel toegenomen concurrentie tussen de Brabantse steden voelt Tilburg zich zo langzamerhand bedreigd in z'n reputatie van Onderwijsstad. Voor een aantal HBO-instel-

Ego Bloma

Waarschijnlijk is hef een aangeboren paranoia, maar ik zie in elk vreemd woord een acroniem. Soms leidt dat tol /ormidabeJe misverstanden. Zo ben ik de enige Zeeuw die Nehalennia voor een gezin met vij/ kinderen heeft versleten. Dat er aan de kust dan veel gezinnen moesten wonen met een Nel, een Hans, een Lenie, een Nico en een Ad vond ik frappant, maar het deerde mij niet. Tenslotte waren ze in Brabant aJiemaaJ katholiek ên daar zei ook niemand iets van. Een enkele keer heeft zo'n afwijking ook voordelen. Toen Ego BJoma vanochtend mijn vrouw wilde spreken, hoe/de ik niet verder te vragen: dat kon immers niet anders zijn dan het 'Eerste Goirlese Bloemen Magazijn'. De vriendelijke heer aan de andere kant van de lijn wilde haar natuurJijk op de hoogte stellen van de overweldigende bloemenzee, waarmee collega's, vrienden en bekenden mijn aanstaande ambtstermijn wilden inluiden. Ook de burgemeester zou nu wel snel van zich laten horen en de kinderen gingen straks vast mijn stoel versieren. Vlug gaf ik Van Bilsen opdracht de drankvoorraad op peil te brengen en zette de paar flessen droge sherry die er nog stonden in de auto. Om de voorbereidingen thuis niet te storen, besloot ik naar de hogeschool te gaan. Van puur plezier reed ik een blokje om en in Hiel had ik nog bijna aan een gewone man verteld dat het vandaag zou gaan gebeuren. Want vandaag werd ik decaan! Spannend was het wel geweest. Twee jaar geleden had ik het ook al geprobeerd, maar toen had ik geen schijn van kans. Dit keer zou het anders lopen. Vijf kandidaten dongen mee. Van hen was er buiten mij maar één die.openhjk zei dat hij het niet wilde Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Chinees bezoek

Ter voorbereiding van een colloquium in 1985 over de industriële betrekkingen tussen Azië en Europa bezochten deze week enkele Taiwan'-Chinezen de Tilburgse hogeschool. Dr. Bertrand Tsai Cheng-Wen en z'n collega J . Chang Yang kregen door het Tilburgse College van Bestuur in de persoon van Martin Rijk het eremetaal van de KHT uitgereikt, "as a token of appreciation and a symbol of what we hope will be a long future of cooperation and friendship between the Asia and World Institute and the Catholic University of Tilburg." Foto: Prof. Tsai Cheng-Wen neemt de erepenning in ontvangst van Dr. M. Rijk (rechts). lingen is de toekomst erg onzeker. Het voortbestaan van zowel de Tilburgse Kunstacademie, de Toneel- en Dansopleiding als de PABO is onzeker geworden. Daarnaast zag Tilburg enkele belangrijke nieuwe vestigingen voor de neus weggekaapt. Men had bijvoorbeeld goede hoop dat de stad een steuncentrum van de Open Universiteit zou gaan herbergen, maar door een politieke lobby van de W D ging deze kluif naar concurrent Breda. CDA-wethouder Timmermans (Onderwijszaken) denkt dat Tilburg er goed aan doet om in een zelfonderzoek de sterke punten en de lacunes in het eigen onder-

wijsaanbod op te sporen en vanuit die wetenschap te bouwen aan een nieuwe ontwikkeling. Het Tilburgse gemeentebestuur is van plan om over de uitwerking van het onderwijsplan overleg te voeren met de Hogeschool, met het Tilburgs Overleg Orgaan en enkele grotere MBO- en HBO-instellingen. Timmermans motiveert de bemoeienis van de gemeente met de onderwijsontwikkeling van Tilburg vanuit de zorg voor een zo breed mogelijk onderwijsaanbod en ook voor de regionale werkgelegenheid in het onderwijs en aanverwante sectoren. T.G.

doen. Dat moest dus mijn gevaarlijkste concurrent zijn. Als je wilt, dan mag je niet: wil je niet, dan loop je grote kans te worden gedwongen. Zo zit de democratie van \ schuld en boete nu eenmaal in elkaar. Het is lastig campagne voeren op die manier, maar alles went. Toch dreigde het nog even mis te gaan: de subfaculteitsraad kon niet tot een besluit komen. Bij de eerste stemming bleken er maar twee een kans te maken. Bij de volgende staakten de stemmen. Omdat na nog een verlenging het lot zou beslissen, werd de zaak geschorst, niet voor een kwartiertje maar voor een paar weken. Misschien werd een duel overwogen, ik weef het niet want de vergadering was besloten. Vervolgens lief mijn enig overgebleven concurrent weten dat hij niet slechts had gedddn alsof hij niet beschikbaar was, maar dat hij het ook wérkelijk niet zou doen. Voor mij was er toen natuurlijk helemaal geen vuiltje aan de lucht. In S ruim ik mijn kamer op en realiseer me dat ik voor het laatst bruine enveloppen ongeopend in de prullenbak mag gooien. Om half drie belt Miriam, vakgroepsecretaresse met een prima oor voor lopend vuur. "Moet ik je nu /eliciferen?", vraagt ze en uit haar intonatie begrijp ik dat de vergadering voorbij is en dat de verkiezing een jluitje van een cent moet zijn geweest. "Ga je gang, ik kan je toch niet tegenhouden", zeg ik met de kreunende luchtharfigheid die mij sinds mijn verkiezingscampagne aankleeft. "Je kunt een borrel komen drinken, als je wilt". Binnen vij/minuten zit mijn kamer vol vriendehjke collega's. De conversatie loopt een beetje stroef, maar dat is logisch, want wie is tegenwoordig nog aan succes gewend? Als ik alle Hopman-bekertjes heb ingeschonken en net wil gaan bedanken voor | de bloemen en hef vertrouwen, fluistert mijn buurman mij lacherig toe: "]e kunt er nu wel een grapje van maken, maar ik had hef helemaal niet erg gevonden als ze jou wél hadden gekozen. Volgens mij had je hef als decaan best prima gedaan." Ik weet nog dat het even duurde voor de opbeurende strekking van zijn woorden fot mij doordrong. Maar toen verslikte ik me ook zo verschrikkelijk in mijn eigen dro-1 ge sherry daf ik wel moest zien dat Ego Bloma potjeslatijn is voor een sekte die mijn lij/spreuk heeft verbasterd tot 'ik worstel en fleurop'. 22 juni 1984

WERKWAARDIG ##

Het meeste werk zit in de collegedictaten

"De huisdrukkerij is een dienstverlenende instantie. Wij proberen alle klanten zo goed en zo snel mogelijk te helpen. Maar er zijn natuurlijk wachttijden. Daar wordt nooit moeilijk over gedaan want ik geloof dat iedereen vindt dat de drukkerij naar behoren werkt". Dat zegt Hans van der Gouw, 30 jaar. Hij is reprograaf; hij past fotografietechnieken in de drukkerij toe. Samen met Teun Stieger, 35 jaar offsetdrukker, kon hij wel even tijd vrij maken voor een gesprek want die dag waren er juist onderhoudswerken. Eens per week, meestal op vrijdag, worden alle machines schoongemaakt en nagekeken. Op de drukkerij werken tien mensen. "Met dat team, en op drukjje dagen met uitzendkrachten, kunnen we het werk wel aan. Dat zou anders zijn zonder automatisatie. Sinds drie jaar hebben we een dubbelzijdige offsetdrukpers en een kopieermachine die ook vergaart en niet", aldus Van der Gouw. De twee reprografen doen het voorbereidende werk in de drukkerij, vijf mensen bedienen de drukpersen en drie mensen verzorgen de afwerking. Van der Gouw: "Het is wel zo dat iedereen op bijna elke plaats ingezet kan worden. Alleen het werk van de reprograaf is te specifiek, maar ik kan bijvoorbeeld wel een drukpers bedienen. Het is ook wel noodzakelijk dat iedereen bijna overal ingezet kan worden. Als dat niet zo was en er zouden twee mensen ziek worden, zou alles in het honderd lopen". Het meeste werk gaat in de collegedictaten zitten. "Nu breekt er voor ons een drukke periode aan. De nieuwe dictaten voor het volgend studiejaar druppelen langzaam binnen en dat gaat zo door tot eind november", zegt Teun Stieger. Behalve collegedictaten worden er kleine boekjes, brochures, tentamens en examens gedrukt. Alles op wit papier. In het verleden heeft de drukkerij wel eens gebruik gemaakt van kringlooppapier, maar de nadelen waren te groot. Kringlooppapier stoft veel te veel en het verkleurt snel. Maar het grootste probleem was eigenlijk dat er met dit papier geen recycling binnen de Hogeschool mogelijk was. Want kringlooppapier kan als origineel niet op de drukpers. Bovendien was er op sommige tijden zoveel vraag naar kringlooppapier dat de leverancier het niet tijdig kon leveren.

Decibels W.P. Ceron, hoofd van de drukkerij, heeft aan de bedrijfsarts een lijstje gegeven met de namen van alle vluchtige stoffen die in de werkplaats worden gebruikt. Dokter A.C. Kalwij, bedrijfsarts op de KHT, zal in juli onderzoeken of er tussen deze stoffen schadelijke producten zitten. Pas als dat het geval is zal de bedrijfsgezondheidsdienst een onderzoek starten naar de hoeveelheid en de aard van de schadelijkheid. In de donkere kamer van de drukkerij gebruiken de personeelsleden ontwikkelaar en fixeer en het is bekend dat deze producten giftige stoffen kunnen afgeven. Deze producten komen niet alleen in de geventileerde donkere kamer voor, maar worden ook elders in de drukkerij gebruikt. Ceron: "Die producten stinken nameiijl(. Stan/( hoeft niet altijd schadelijl( te zijn, maar il< denl( dat tiet goed is om er toch eens naar te kijfcen." Ceron en dokter Kalwij ontkennen dat er klachten zijn over hoofdpijn. Tilburgs Hogeschoolblad

MW

''Hier gebeurt nooit iets''

De huisdrukkerij. Vorig jaar ging er 21 miljoen vel wit papier doorheen. Collegedictaten, tentamens, brochures en kleine boekjes rollen in de kelder van gebouw B van de drukpers. Tien mensen werken er in een onderlinge goede sfeer samen. Werkoverleg komt nauwelijks voor, iedereen kent zijn taak en voert die uit. Toch loopt niet alles op rolletjes. Na de zomer komt er meer duidelijkheid over het gebruik van chemische stoffen in de drukkerij. Het personeel maakt zich niet al te veel zorgen over de uitslag, maar er moet wel wat gebeuren. Enkele mensen klagen al een paar jaar over hoofdpijn.

Huisdrukkerij is goed voor 21 miljoen vel papier Het drukken van tentamens en examens gaat onder toezicht van een sekretaresse. "Zij moet er op toezien dat er geen papieren verdwijnen of ontvreemd worden. Als alles gedrukt is, wordt de offsetplaat direct vernietigd. Wij hebben nog nooit meegemaakt dat er tijdens deze procedure iets mis ging", aldus Van der Gouw.

Tegelijkertijd heeft dokter Kalwij nu ook het gehoor van het drukkerijpersoneel onderzocht. Volgens Ceron is het gehoor van zijn medewerkers er niet op achteruitgegaan, ondanks de toename van het aantal decibels door uitbreiding van het machinepark. Het dragen van oorkleppen is hier geen goede oplossing, omdat er in een drukkerij een intensieve communicatie nodig is tussen de mensen onderling en tussen mens en machine. Ceron: "Als je je oren afsluit dan heb je ook geen controle meer op je machine. Die jongens kennen dat geluid van de machine, zodra er iets fout gaat dan horen ze dat vaak eerder dan dat ze het gezien hebben." Volgens Ceron ligt het aantal decibels iets onder de norm van 80, volgens dokter Kalwij ligt het geluid in de drukkerij net boven die norm en is het aangeraden om oorbeschermers te dragen. Kalwij: "Het dragen van oorbeschermers is hun eigen verantwoordelijkheid." E.V.

De drukkerij werkt uitsluitend voor de KHT. Winst wordt er dus niet gemaakt. Studenten kunnen voor één gulden vijftig hun scriptie in laten binden. "Ik geloof dat het nogal eens gebeurt dat mensen die niet op de Hogeschool werken of studeren hier ook hun scriptie in komen laten binden. Dat mag eigenlijk niet. Maar ja, je ziet niet aan de neus van iemand waar hij vandaan komt", zegt Stieger. Van der Gouw en Stieger vinden het contact met studenten en personeel plezierig. De drukkerij ligt dan ook centraal, iedereen loopt even gemakkelijk naar binnen. Maar de ruimte wordt eigenlijk te klein en te benauwd.

BGDONDERZOEK Zo'n drie jaar geleden begonnen mensen van de drukkerij te klagen over hoofdpijn. Het personeel heeft toen om een onderzoek gevraagd. Zij wisten namelijk niet of die hoofdpijn nu van de geluidsoverlast kwam of van het veelvuldig gebruik van chemische stoffen. Na een onderzoek, uitgevoerd door een BGD-arts, bleek dat het geluid enige decibellen te hoog was. Oordoppen zouden een oplossing kunnen bieden. "Die oordoppen zagen wij niet zo zitten want je overlegt hier heel de dag met elkaar. Er komen klanten binnen, de telefoon gaat voortdurend. Oordoppen zouden in plaats van een oplossing een extra belasting voor ons betekenen", aldus Stieger. Van der Gouw voegt daar aan toe: "Ze zijn nu aan het zoeken naar andere oplossingen.

Sinds 1983 heeft de KHT een eigen EHBO-dienst die uit 25 mensen bestaat. Deze mensen volgden een EHBO-cursus. Elke maand moeten ze de herhalingslessen bijwonen anders verloopt het diploma. Veel werk was er voorlopig niet voor deze vrijwilligers. Gelukkig maar. "Eén keer gleed een vrouw uit in het restaurant. Gevolg: een gebroken arm. We hebben gezorgd dat ze snel in het ziekenhuis kwam, meer kun je op zo'n moment niet doen. Verder is er bij mijn weten nooit iets gebeurd". Aan het woord is T. van Os, onderhoudsschilder bij de technische dienst. Sinds vorig jaar maakt hij deel uit van de EHBO-dienst. "Toen ze vrijwilligers vroegen, heb ik me meteen aangemeld. Zo'n diploma komt altijd van pas en ik vind het ook wel een veilig idee dat er door heel het complex mensen rondlopen die eerste hulp kunnen bieden. Ik heb hier een keer rondgelopen met een flinke jaap in mijn hand maar niemand wist wat er moest gebeuren. Dan is zo'n EHBO-dienst toch een geruststellende gedachte". P. van den Broek werkt als technicus bij het audio-visueel centrum en ook hij zit in de EHBO-dienst. "Ik zit al jaren, verplicht wegens broederdienst, bij de Bescherming Bevolking (BB). Daar maak je nog wel eens wat mee. We oefenen daar met Lotus-patiënten. Deze mensen wenden ziektes vpor of schminken zich zo dat het lijkt of ze enorme wonden hebben. Eersteklas acteurs, de wonden en het gekreun is niet van echt te onderscheiden. Je moet het hoofd dan toch wel koel houden bij al die bloederige toestanden, ook al is het nep". Van Os vult aan: "Op de herhalingslessen hebben we ook een keer met een Lotus-patiënt geoefend. We wisten van te voren niet dat ze kwam. Die vrouw gaat zitten en krijgt ineens een enorme aanval van benauwdheid. Alle cursisten schoten overeind. Dan schrik je toch wel even". Van Os en Van den Broek zijn vastbesloten bij de EHBO-dienst te blijven. Want al zijn ze gelukkig niet vaak nodig, "het is toch goed dat zo'n dienst bestaat".

a

A. d. S.

Bijvoorbeeld het plafond verhogen of de machines isoleren". Het onderzoek naar het gebruik van chemische stoffen loopt nog. Het drukkerijpersoneel maakt zich niet al te bezorgd over de uitslag. Wij geloven niet dat de situatie zeer ernstig is, in die zin dat we over tien jaar doodgaan aan kanker, maar er moet wel wat gebeuren. En dan geloof ik dat de bezuinigingen op de KHT een oplossing in de weg staan. Ze zullen dan waarschijnlijk zeggen dat drukkerijen in het bedrijfsleven met veel giftiger stoffen werken." Stieger: "Eigenlijk zouden we moeten verhuizen naar een betere en grotere ruimte". Van der Gouw is het hier niet helemaal mee eens: "Als dienstverlenende instantie zitten wij centraal en dat hoort ook zo. Wij moeten vaak snel werken en als je dan in gebouw P zou zitten, geeft dat moeilijkheden." Amee de Schipper 22 iuni 1984

Uitgever moet vers bloed aanvoeren

"Een schrijver, hoe beroemd ook, heeft het eeuwige leven niet" "Een gouden formule, waarbij een uitgever er zel<er van l<an zijn dat een boela een bestseller wordt, is er helaas niet. Het valt nauwelijks in te Schatten welk boek het goed gaat doen, en welk boek niet. Juist wanneer je denkt met een uitgave 'een enorme slag te gaan slaan, kun je bedrogen uitkomen. Als uitgever kom je telkens opnieuw voor verrassingen te staan". De heer G. Schouten, directeur speciale projecten bij uitgeverij Elsevier-NDU en voorzitter van de Vereniging tot Bevordering van de Belangen van Boekhandels, sprak deze maand in Tilburg over de economische en sociaal-culturele kanten van het uitgeversvak. Een beroep waarin zakelijke successen nooit helemaal te voorspellen zijn: "Het blijft een kwestie van goed aanvoelen", aldus Schouten over het uitgeversberoep. Schouten ziet een uitgever in de eerste plaats als een schakel tussen auteur en lezer. Een uitgever kiest manuscripten uit, geeft opdrachten voor het schrijven van teksten, en zorgt ervoor dat deze titels bij het publiek terecht komen. "Op deze manier draagt de uitgever zijn steentje bij aan de cultuurspreiding", meent Schouten, die op dit moment tevens als gastdocent aan de letterenfaculteit van de hogeschool verbonden is. Economische aspecten wegen voor een uitgever echter minstens zo zwaar: "Een uitgever moet winst maken, wil hij z'n bedrijf kunnen voortzetten. Hij is in dat opzicht een pure ondernemer", stelt Schouten vast. Lang niet alle uitgeverijen slagen er volgens hem echter even goed in economische en culturele belangen met elkaar te combineren. Hij bestrijdt het rooskleurige beeld dat een groot deel van het publiek naar zijn mening van de uitgeverswereld heeft. "Mensen kijken alleen naar de klinkende resultaten van uitgeverijen als Kluwer en Bührmann/Tetterode." "Zie je wel dat het allemaal best meevalt," zeggen ze dan. Maar over de gehele linie gezien lijden uitgevers, vooral waar het de uitgave van Nederlandstalige boeken betreft, gevoelige verliezen", stelt hij vast. Schouten belichtte tijdens zijn betoog vooral de marktpositie van het Nederlandstalige boek. In ons land zijn er zo'n 350 è 400 uitgeverijen die Nederlandstalige titels op de markt brengen. Een grote externe markt is er niet voor het Nederlandse boek, gezien het feit dat de Nederlandse taal alleen in ons eigen land en Vlaanderen wordt gesproken. Hieruit valt volgens Schouten ook te verklaren waarom uitgevers eerder uitbreidingsmogelijkheden in andere taalgebieden zoeken. De kleinschalige markt voor Nederlandstalige boeken biedt echter ook voordelen, aldus Schouten. "Het Nederlandse boekenaanbod is hierdoor heel goed te overzien. Vrijwel geen enkel Nederlandstalig manuscript blijft onopgemerkt. De Nederlandse literatuur die er is, krijgt relatief veel aandacht van uitgevers", is zijn mening.

WINST Mag de doelstelling van een uitgeversdbncern dan het maken van winst zijn, duidelijk is dat lang niet iedere uitgave hier ook daadwerkelijk toe leidt. "Van iedere tien boeken die een uitgever op de markt brengt, brengen er drie winst op. Met nog eens drie andere titels speelt hij quitte; op de overige vier boeken lijdt hij verlies", verklaart uitgever Schouten. Veel uitgeversbedrijven voeren dan ook een politiek van interne subsidiëring, wat inhoudt dat met de winst van het ene Tilburgs Hogeschoolblad

ook de uitgave van een ander boek gefinancierd wordt. Door de aanwezigheid van enkele goedlopende titels in een fonds is een uitgever in staat ook de minder courante, maar wel waardevolle boeken uit te brengen. Schouten noemt een zorgvuldige fondsopbouw, waarbij goedlopende, minder goed en slecht lopende titels elkaar in evenwicht houden, dan ook noodzakelijk.

RISICO "Een uitgeverij moet voortdurend vers bloed binnen haar gelederen aanvoeren. Zonder een lichting jonge auteurs redt men het niet. Een boekenbedrijf kan nu eenmaal niet oneindig teren op bepaalde bekende auteurs binnen het fonds. Een schrijver, hoe beroemd ook, heeft het eeuwige leven niet. Op een goeie dag sterft zo'n man of vrouw, en wanneer je er als uitgever dan niet voor hebt gezorgd dat gat op te vullen, kan dat een forse klap betekenen", aldus een nuchter ingestelde Schouten. Vandaar dat het voor een uitgever bittere noodzaak is, een nieuwe garde auteurs in huis te halen. "Hier zitten nog de nodige risico's aan vast", merkt Schouten op. "Je weet op dat moment nog helemaal niet hoe zo'n schrijver het gaat doen. Zoiets blijft koffiedikkijkerij." Bepaalde schrijvers blijken desondanks onvervangbaar te zijn: "In zo'n geval betekent de dood van de auteur zakelijk gezien een groot verlies voor een uitgeverij. Want dode auteurs schrijven nu eenmaal niet", aldus Schouten.

Volgens hem dient een uitgeverij naar buiten toe een duidelijk gezicht te heben. "ledere uitgever zou zich moeten toeleggen op bepaalde specialismen. Het publiek weet dan voor welk soort boeken het bij een bepaalde uitgeverij terecht kan. Dit kan de positie van een uitgeversconcern aanzienlijk verstevigen", meent hij. Ook is het volgens hem van essentieel belang dat een boekenbedrijf een vaste lezerskring voor een auteur opbouwt. Echter, voordat een auteur aan zo'n vast publiek komt, moet hij toch minstens drie, vier boeken hebben gepubliceerd", denkt Schouten. Het opsporen van een potentiële lezerskring is voor een uitgever niet altijd even eenvoudig. "Een slager kan een verwoed schaker zijn, en dus deel uitmaken van een potentieel publiek voor schaakliteratuur. Maar hoe kom je daar achter?", vraagt Schouten zich af. De assortimentsboekhandel kan in dit opzicht een belangrijke taak vervullen. Deze boek-_ handels kenmerken zich door een breed' en diep assortiment; zij hebben een gemiddeld aanbod van rond de 15.000 titels. Het aantal assortimentsboekhandels vormt slechts een klein deel van het totaal aantal boekhandels. Toch is dit handjevol boekwinkels voor de uitgevers onmisbaar. "Zij kunnen de verschillende segmenten binnen het lezerspubliek beter benaderen dan uitgevers zelf zouden kunnen", zegt Schouten.

VASTE PRIJS Schouten toont zich een voorstander van handhaving van het systeem van de collectieve verticale prijsbinding. Bij dit stelsel stellen de uitgevers zélf de prijzen van boeken vast. Alle verkoopkanalen dienen zich aan deze prijzen te houden. Het stelsel is volgens Schouten een middel om te voorkomen dat discounters, of grootwinkelbedrijven enkel winstgevende boeken gaan verkopen tegen afbraakprijzen, en de rest van het boekenaanbod zonder meer laten zitten. Hij erkent echter dat ook het systeem van de vaste boekenprijs niet waterdicht is. Zo kwam het in het verleden herhaaldelijk voor dat de vaste prijs voor boeken via verkoop door Belgische filialen ontdoken werd. Op dit moment kunnen uitgevers weinig uitrichten tegen dergelijke praktijken.

Schouten:... vaste klantenkring voor auteur belangrijk...

Het stelsel van de collectieve verticale prijsbinding berust in feite op een "gentlemen's agreement" tussen uitgeverijen en boekhandels. Een wettelijke regeling is er niet. Het zonder meer loslaten van de vaste boekenprijs biedt volgens Schouten geen uitkomst. "Dan moet daarvoor een ander instrument ter bescherming van een veelzijdig boekenaanbod in de plaats komen", stelt hij. Schouten wijst op de situatie in Zweden, waar het loslaten van de verticale prijsbinding rampzalige gevolgen had. "Het leidde tot een aanzienlijke verschraling van een aantal uitgeverijen en bovendien had het de instelling van overheidssubsidies tot gevolg." Rechtstreekse subsidiëring door de overheid ziet Schouten als een heilloos middel. "Dan bepaalt de overheid welk boek al dan niet voor subsidie in aanmerking komt. Een dergelijke rechtstreekse afhankelijkheid moet je kost wat kost zien te vermijden." Hanneke Burggraaff

Schouten: ''Meer praktijkgericht onderwijs op universiteiten' "Ik vind diteen hele leuke opzet, de wetenschap en het bedrijfsleven komen zo dichter bij elkaar. Ik merk gewoon dat men hier geen notie heeft van wat er in het bedrijfsleven gebeurt en andersom is dat natuurlijk precies hetzelfde." Volgens G.P.J. Schouten, gastdocent bij het werkverband literatuursociologie van de Subfaculteit Letteren, is het noodzg,kelijk dat universiteiten meer praktijkgericht gaan werken. "Bij de Letterenfaculteit merk ik dat het enorm gunstig is dat er een wederzijdse uitwisseling van denkbeelden en kennis plaatsheeft. Ik moet zeggen dat ik er zelf ook dingen van leer. Ik had helemaal geen ervaring in de wetenschappelijke wereld, maar gelukkig reageren de studenten erg positief." De heer Schouten heeft een aantal hoorcolleges gegeven, waarbij hij aspecten van de uitgeverij en de boekenmarkt overbracht. Die laatste twee zaken vallen onder de omgevingsfactoren van de literatuurwetenschap. "Nu zijn die hoorcolleges voorbij en ben

ik bezig met drie groepen studenten, die onderzoek doen in de boekenmarkt. Een groep onderzoekt het koopgedrag van boekenclubleden en oud-boekenclubleden. Een andere groep zet het koop- en leengedrag tegenover elkaar af, hoe verhoudt men zich tot de Openbare Bibliotheken. En het derde onderzoek heeft betrekking op voonwaarden waar een marktleider in een bepaald segment van de boekenmarkt aan moet voldoen. Dat ze blijven komen vind ik bemoedigend, in de werkgroepen merk ik ook dat ze erg serieus zijn. De wisselwerking bedrijfsleven-hogeschool is déérom zo belangrijk omdat veel studenten in het bedrijfsleven terecht zullen komen." Is er dan werk in de uitgeverijenwereld? "Op het moment is het moeilijk, maar met al die nieuwe media zal er wel meer werk naar toe stromen. De uitgeverij is zo verschrikkelijk veelzijdig, algemene boeken, wetenschappelijke boeken, educatieve boeken, tijdschriften, kranten en nu de nieuwe media, het is een heel wijd veld. In Nederland zijn we vrij hoog ontwikkeld in de uitgeverij, internationaal

gezien. Dat komt omdat Nederland een geweldig leesland is. Na IJsland zijn wij het tweede land ter wereld op leesgebied. En IJsland kun je eigenlijk niet meetellen, er wonen geloof ik 600.000 mensen. Wij publiceren hier naar verhouding verschrikkelijk veel boeken. In Nederland hebben we ook een zeer goede boekhandel, beter dan in welk land ter wereld ook. Een stad als New York is er trots op dat ze evenveel boekhandels heeft als Amsterdam. Duitsland en de Scandinavische landen staan bijna op hetzelfde niveau als wij, maar hoe zuidelijker je komt, hoe slechter het wordt, er is daar geen leescultuur. Bovendien zijn we heel sterk in de wetenschappelijke uitgeverij, Elsevier bijvoorbeeld, is de grootste wetenschappelijke uitgeverij ter wereld." "Om op Amerika terug te komen, daar zijn de contacten tussen bedrijfsleven en universiteiten veel inniger dan hier. HBOinstellingen hier zijn veel praktijkgerichter dan de universiteiten, maar het begint te komen en ik denk dat KH-Tilburg daar een beetje bij voorop loopt." H.B. 22 juni 1984

Het onderzoeksmaatje en het Het wetenschappelijk onderwijs was even in verwarring. Pais had dertig procent van de universitair afgestudeerden willen laten doorstromen naar de tweede fase van het wetenschappelijk onderwijs. Een mager plan, waarvoor de financiering ontbrak en waarvan na het vertrek van de liberale onderwijsminister niets meer werd vernomen. Toen kwam opvolger Deetman met zijn Beiaardnota: Ruim vijf duizend pas afgestudeerden mogen als assistent-in-opleiding vier jaar lang aan hun proefschrift werken tegen bijna het minimumloon. Een vrijwel verloren generatie kan weer aan het werk. De vergrijsde wetenschap krijgt vers bloed. Vijf duizend afgestudeerden komen niet op straat en worden bovendien volwaardig onderzoeker. En: volle de lang verwachte tweede fase. Toen kwam de argwaan. In de wetenschappelijke wereld, onder politici en bij de gelukkige aanstaande assistenten rezen steeds meer bezwaren. Maar omdat niemand precies dezelfde bezwaren heeft holt Beiaard door, neemt behendig alle demokratische hobbels, hoort wel het ja maar niet de mitsen en laat op 20 juni wellicht ook de tweede kamer in verdeeldheid achter. Voor het wetenschappelijk onderwijs zou dat een kleine ramp zijn, vinden LSVB en ABVA/KABO. Daniël Engelsman: "Het is geen opleiding maar een baan. Een oude baan in een nieuw jasje, die niets oplost en niets toevoegt en ten koste gaat van de beloofde tweede faseopleiding. En die sollicitatie, die extra selektie zit ons heel erg hoog." Wouter Koning: "Als opleiding hebben wij er geen behoefte aan. Voor mensen met zo'n hoge specialisatie is nu al te weinig toekomst. Als baan hebben we er evenmin behoefte aan. Het zijn tijdelijke banen, die ten koste gaan van vaste."

VOORUITGANG De anderen zien in de opleiding 'op zich' mogelijkheden. Jacques Wallage "Om het heel kru te zeggen: zelfs al zou er geen enkele onderzoekersbaan zijn de komende tien jaar, dan nog zou ik willen dat het leren bedrijven van wetenschappelijk onderzoek een zwaardere taak werd van de universiteit. De wetenschappelijke vooruitgang drijft immers voor een belangrijk gedeelte op jonge onderzoekers." Lydia Stroef "Het is beter dan het oorspronkelijke plan van Pais. In die één of twee jaar kun je weinig doen." Dan komen de mitsen. Het aantal plaatsen is te gering. De assistent dreigt te worden opgezadeld met allerlei klussen die nu de wetenschappelijk medewerker doet of de studentassistent. Wallage: "Van tweeën één. Of het is een opleiding, die wordt betaald via studiefinanciering óf het is een baan, en dan moet hij behoorlijk beloond worden. Ik neig naar het eerste." Een bevredigende invulling van de tweede fase is dit plan echter voor geen van de partijen. Toch moet die er komen, want vier jaar eerste fase is onvoldoende. Daniël: "Maar de oplossing is niet: een vierjarige vervolgopleiding voor een handjevol. Geen tien procent, maar in principe honderd procent van de afgestudeerden moet kunnen doorstro_ men, als zij daarvoor kiezen. Zo'n lange " opleiding versmalt de stroom, en daar zijn wij mordikus tegen." Lydia: "Om een onderscheid te krijgen tussen universiteit en beroepsopleiding zou je inderdaad naast die onderzoekersopleiding nog iets moeten hebben, vind Tilburgs Hogeschoolblad

van de tweede fase Jacques: "Een wat vulgair marxistische redenering. Het is waar, dat op dit moment research en development in het bedrijfsleven onder druk staan. Maar ook, dat hetzelfde bedrijfsleven het als een prioriteit ziet om dat volume te herstellen. Ik denk dat wij als lend onze kennisintensieve aktiviteiten aan het opschroeven zijn, en ik zou niet willen dat wij nalaten tweefaseopleidingen op poten te zetten onder het motto: er zijn geen banen".

LUCHT

Plannenmakers In 't Veld en Deetman pakken uit. (foto B. de Hollander)

Diskussie over Beiaardnota Waarin de Partij van de Arbeid de linkse studentenva/(bond beschuldigt van vulgair marxistisch denken, links en rechts in de studentenbeweging elkaar bijna vinden en de vakbeweging waakt over de werkgelegenheid. Een verslag van een diskussie in Amsterdam op initiatief van de Universitaire Pers, naar aanleiding van het plan van minister Deetman om de universiteit te bemannen met 'assistenten-in-opleiding'. Buiten woeden anti-kernwapendemonstraties, binnen sorteren ekonomiestudent Daniël Engelsman namens de Landelijke Studentenvakbond, universitair topambtenaar en voormalig studentenaktivist Wouter Koning van de ambtenarenvakbond ABVA/KABO, medicijnenstudente Lydia Stroet van het Interuniversitair Studentenoverleg en PvdA-kamerlid en exstudentenleider Jacques Wallage namens het Nederlandse volk hun bezwaren. ik. En dat komt aardig overeen met jullie idee van het vijfde jaar. Vier jaar is toch te gering voor een, al klinkt dat elitair, echt akademische vorming." Daniël: ".. en ook maatschappelijke vorming..." Wouter: "De Partij van de Arbeid heeft altijd gezegd dat dat kan door de eerste fase langer te laten duren." Jacques: "Ik beschouw het terugdraaien van de studieduurverkorting als niet realistisch en maatschappelijk ongewenst. Ik zie ook niet dat de Partij van de Arbeid daarvoor meer middelen ter beschikking zou willen stellen. Het kan wel zijn dat die ideeën tien, vijftien jaar geleden leefden, maar ik meld nu maar even dat het niet realistisch is, mensen studieduur voor te houden als de PvdA straks gaat regeren." Ook de minister zelf heeft voor de tweede fase aan aanvullende beroepsopleidingen gedacht. Zijn konklusie is: die moeten de beroepenvelden zelf verzorgen, in de vorm van post-akademisch onderwijs. Daniël: "En daar heeft de minister van onderwijs helemaal niets over te zeggen, of die er komen of niet. Ik denk dat hij zijn verantwoordelijkheid ontloopt." Lydia: "Er is geen zicht op de kwaliteit, en ze zijn duur." Jacques: "Hier wordt in feite het failliet van de tweede fase erkend, zonder dat konklusies getrokken worden. Ik ben ervan overtuigd dat de universiteit, ook wat de overige tweede faseopleidingen betreft een wezenlijke rol moet blijven vervullen. Ik zal Deetman dus niet volgen

waar het gaat om de rol van het bedrijfsleven. Dit is in wezen een stuk privatisering van het hoger onderwijs."

TRIVIAAL Terug naar de assistent-in-opleiding, die ook is aangeprezen als de redding voor een verloren generatie intelligentie. Helemaal geen oplossing, vindt de vakbeweging. Wouter: "Al die mensen worden na die vier jaar evengoed op straat gegooid." Jacques: "Dat worden de afgestudeerden van de eerste fase ook. Daarom vind ik die banendiskussie zo triviaal. Als je deze redenering doortrekt, moeten we een aantal opleidingen überhaupt niet meer geven." Wouter: "Het gaat om vergaande specialisaties die de kans op de arbeidsmarkt verkleinen. Een titel is vrijwel uitsluitend van belang in het wetenschappelijk onderwijs, en dat is nu al meer dan verzadigd. Onderzoekscentra van bedrijven leiden zelf hun mensen op." Jacques: "Topmensen uit bedrijven hebben mij anders verzekerd, dat er een groot tekort is aan mensen die kwaliteit hebben bewezen in de fundamentele research. Het terugdringen van de studieduur speelt daarbij wellicht mee." Daniël: "Er zijn nog helemaal geen tweefasen-afgestudeerden. Het is dus fiktief dat daarom de kwaliteit zou teruglopen. Het bedrijfsleven wil natuurlijk heel graag hoog opgeleide mensen waarvoor het zelf niet hoeft te betalen."

Banen scheppen doet het Beiaardplan daarentegen ook niet. Wouter: "Als je klakkeloos arbeidsplaatsen optelt is het natuurlijk een prachtoplossing. Maar door de taakverdeling vloeiden banen weg. De studentassistent verdwijnt. Netto levert het weinig op, er komen alleen veel meer laagbetaalden bij." Jacques: "En iedere claim die je neerlegt voor een hoger loon leidt automatisch tot minder banen, of andere maatregelen om dat geld te vinden. Toch ga ik die claim niet uit de weg, ook omdat de universiteit moet kunnen concurreren. De goeie afgestudeerden hebben toch nog steeds de keus tussen een baan en blijven." Dus dan maar minder mensen? "Nee," vindt Jacques, "een flexibeler personeelsbeleid. En denk daarbij ook eens na over een hoogleraar die voor vijf of tien jaar wordt aangesteld, een wetenschappelijk medewerker die voor een aantal jaren op een klus wordt gezet. Dan praat je inderdaad over opschonen van arbeidsgerechtelijke verhoudingen. Maar ik denk dat ik dan de vakbeweging ga tegenkomen." Wouter: "Als jij je zin krijgt mogen er straks twee mensen van 25 aan de universiteit beginnen als er een van 45 uitgegooid wordt. Nee, over dat soort voorstellen valt met ons niet te praten. Wij hebben gezegd: moet het salaris van de hoogleraar zo hoog blijven? Het maximum in het middelbaar onderwijs zou ook op de universiteit normaal gesproken als maximum kunnen gelden." Jacques: "Dat soort nivelleringsmaatregelen neem ik niet voor mijn rekening. Het bedrijfsleven koopt een aantal van onze mannen weg, en ik wens niet dat de universiteiten daaronder lijden. Ik denk zelfs aan extra toelagen en secundaire arbeidsvoorwaarden voor mensen die we hard nodig hebben, en aan het drastisch insnoeren van bestaande rechtsposities. Alle andere maatregelen zijn lapmiddelen, ook die 5000 extra banen."

ONSMAKELIJK De studentenbeweging, die zich een beetje buiten deze vakbondsdiskussie heeft gehouden, mengt zich op dit punt in de strijd. Het ging toch in de eerste plaats om een opleiding? Daniël: "Wij voelen er weinig voor, de onsmakelijke keus opgedrongen te krijgen tussen werkgelegenheid en studiemogelijkheden. Als dit kabinet geen werk schept denk ik, dat de afgestudeerden voor een deel hun eigen perspektief moeten creëren. Voor lang niet elk onderzoek heb je een kamertje in een gebouw nodig." Jacques: "Je moet niet alleen het wetenschappelijk bedrijf opzadelen met het probleem van de lost generation. Maar . toch. De universiteit neemt, dat is een wezenskenmerk, haar eigen produkten af. Dat proces stagneert in hoge mate. Dan krijg je het probleem van de mensen binnen de poort en de mensen ervoor. Je vervolg op pag. 10 22 juni 1984

Gele legen of de politieke manipulati ) van de wetenschappen

Oorlogscorrespondenten van het Iraans-lraakse front en uit Afghanistan melden de laatste tijd regelmatig dat chemische wapens worden ingezet in die militaire conflicten. Enkele maanden geleden zijn zelfs soldaten uit Iran naar Europa overgevlogen om hier in geavanceerde ziekenhuizen te worden behandeld. Ook de wetenschappelijke wereld krijgt steeds meer aandacht voor de chemische oorlogsvoering. Eind mei organiseerde professor Heyndrickx van de Gentse Rijksuniversiteit een wereldcongres over de zogenaamde 'gele regen', een gif dat volgens hem door de Russen wordt geleverd en gebruikt in de genoemde oorlogsgebieden. Dr. L. Bartalits, die onder andere de cursus vrede en veiligheid doceert aan de Tilburgse hogeschool, vertelt zijn visie op oorlogsvoering, internationale politieke verhoudingen en de plaats van chemische wapens hierin.

Gifgas en 'high-polit'rcs' Bartalits: "Vooraf kan je duidelijk stellen dat de chemische wapens géén nieuwe dimensie zijn van de Oost-West politiek. Chemische wapens horen bij het wapenarsenaal van de beide supermachten, als sinds de Tweede Wereldoorlog. Het is niet echt een nieuwe ontwikkeling. Dit neemt niet weg dat men in het algemeen nu meer onderzoek verricht naar chemische en biologische wapens. Dit onderzoekswerk is het gevolg van wederzijds wantrouwen tussen Oost en West. Het Westen verdenkt de Russen ervan dat ze chemische wapens gebruiken of zullen gebruiken in een eventuele oorlog en omgekeerd natuurlijk. Chemische wapens zijn dus een storende factor in de internationale betrekkingen. Het moeilijkste punt bij de chemische wapens is de controle op de fabricage. Die controle zou eigenlijk ter plaatse

moeten gebeuren, maar dat zie Ik nog niet gebeuren, gezien de gespannen verhoudingen tussen de beide supermogendheden, in elk geval niet op korte termijn. Tenzij zij beiden een groter belang dan de huidige belangen hebben, bijvoorbeeld om deze ontwikkeling te beheersen. Maar dat verwacht ik zeker niet op korte termijn." Toch stijgt het aantal berichten over het gebruik, waardoor je haast gaat denken dat er een versnelling in de chemische wapenwedloop plaatsvindt. Bartalits: "NatuU'rlijk, wij worden geconfronteerd met een nieuw gevaar oftewel een nieuwe uitdaging, die buitengewone consequenties met zich mee zou kunnen brengen. Temeer daar chemische wapens tot nu toe alleen zijn gebruikt in regionale conflicten en niet in algemene oorlogen. Wat verder de scheikundige wetenschappelijke Interpretaties zijn weet ik niet precies, maar ik twijfel er geen moment aan dat chemische wapens worden gebruikt. Vooral bij de bestrijding van zogenaamde guerilla-groeperingen. Dat hebben de Amerikanen gedaan in ZuidViëtnam en de Russen in Afghanistan. En natuurlijk kennen we de gebeurtenissen In de oorlog tussen Iran-Irak, voorzover we de uitspraken van Iraanse soldaten mogen geloven, want dat voorbehoud moeten we maken: deze verhalen kunnen sterk overdreven zijn."

INTERNATIONALE VERDRAGEN In verscheidene internationale verdragen hebben staten en internationale organisaties het gebruik van chemische wapens verboden. De eerste internationale verdragen met een verbod op het gebruik van chemische wapens stammen al van voor de eerste wereldoorlog. Bartalits: "Die verdragen werden eerst Dr. L. Bartalits

Het vermeende gebruik van Sovjet-gifgassen voor Vietnamezen in Laos en Cambodja zorgt nu al jaren voor een fil<se ruzie tussen wetensciiappers over tieel de wereld. Vooral in de Amerikaanse wetenschappelijke wereld laaien de hartstochten hoog op over het feit of de Sovjet-Unie al of niet gebruik maakt van chemische en biologische wapens in Zuidoost-Azië en Afghanistan. Het is een welles-nietes spel waarbij opvalt dat de Amerikaanse regering en de Reagan-administratie duidelijk stelling kiest en daarin gesteund wordt door een fel anticommunistische pers in eigen land en Bankok. Zonder zich te storen aan wetenschappelijke en journalistieke normen overvalt deze pers de lezer met de regelmaat van een klok met cowboy-verhalen over de geheimzinnige "gele regen". Onder verwijzing naar doorgaans vage bronnen worden de lezer geïllustreerde gruwelverhalen opgedist over een Russisch- Vietnamese chemische genocide of Laotiaanse of Cambodjaanse guerillastrijders. Eind 1978 begon de toenmalige regering van president Jimmy Carter met een onderzoek naar de geruchten over een nieuw geheimzinnig wapen waarmee de PathetLao met behulp van de Sovjets en de Vietnamezen dood en vernieling zou zaaien onder politieke opposanten. Deze schokkende verhalen waren afkomstig van vluchtelingen van het Laotiaanse bergvolk de Hmong uit het vluchtelingenkamp Ban Vinai, net over de Laotiaanse grens in Thailand. Deze Hmong waren in de jaren zestig en begin zeventig betrokken bij een door de Amerikaanse inlichtingendienst CIA geënsceneerde opiumoorlog tegen de PathetLao en hun bondgenoten uit Noord-Vietnam. Een derde deel van dit bergvolk vluchtte nadien naar Thailand vanwaar zij nog wel enkele jaren ten strijde trokken tegen de Pathet Lao, maar later de strijd moesten staken wegens gebrek aan steun vanuit de VS en Thailand. In het vluchtelingenkamp van de Hmong deden verhalen de ronde over vreemde niet gekende wapens die hen soms bij duizenden uitroeiden, verhalen over blauwe, zwarte, witte, bruine, gele en andere rook die soms door vliegtuigen, soms door artillerie of granaten werd verspreid. Ver van huis kon de fantasie soms wilde verhalen scheppen over giftige nagels en groene eieren die zomaar uit de hemel vielen. In een sfeer van toenemende koude oorlog stuurden de VS diverse onderzoeksteams naar Ban Vinai en omgeving om de klachten en fenomenen te registreren. Dat gebeurde blijkbaar niet erg wetenschappelijk want het viel op hoezeer de onderzoekers alle mogelijke verhalen van

de Hmong voor waar aannamen inclusief hun verhaal over de 'gele regen'. Latere rapporten van het Pentagon bevestigden het gebruik van gele regen in Laos, maar ook in Cambodja. Het 1981-rapport van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Alexander Haig zette alle ziekteverschijnselen van de Hmong mooi op een rijtje en ging dan op zoek naar biologische of chemische wapens die de ziekteverschijnselen konden veroorzaken, terwijl de bergstam door jaren ellende en ontbering tijdens de vlucht en in het door de ex-CIA generaal Vang Pao geleide kamp ook wel zonder chemische middelen aan verzorging toe was. Het lag voor de hand dat men bij het zoeken naar de oorzaak al spoedig zou stoten op een serie ook in de natuur veel voorkomende schimmelgiffen bekend onder de naam "Trichotecene Mycotoxines", een schimmelparasiet op granen zoals rijst, tarwe en maïs die soms op grote schaal slachtoffers maakt onder de bevolking. Maar toen de Amerikaanse plantpatholoog prof. Chester Mirocha (Univ. of Minnesota) op uit Cambodja afkomstige planten een hoeveelheid mycotoxines aantrof, en toen later Alexander Haïg op een persconferentie uit Laos afkosmtige boombladeren toonde waarop duidelijk gele vlekken zichtbaar waren, was dit voor de VS als bewijs afdoende om te beweren dat er vanuit vliegtuigen "gele regen" werd gestrooid. Mycotoxines kwamen immers niet alleen voor op deze planten maar ook in de lichamen van vluchtelingen en rebellen. Mirocha kreeg dan nog wel de steun van enkele wetenschappers uit de VS en Canada, maar, andere serieuze wetenschappers twijfelden aan de resultaten van de "Reagan-administration". Wat vooral opviel was het feit dat in dit onderzoek de mening van de bekende Amerikaanse biochemicus Matthew Mesêlson werd genegeerd. Messelson geldt in de VS als de grootste specialist op het gebied van chemische en biologische wapens en hij is zowat de geestelijke vader van het verdrag uit 1972 tussen de twee supermachten over het verbod op productie, stockering en gebruik van biologisctie wapens, tesamen met het eerste Saltverdrag zowat het belangrijkste ontwapeningsverdrag uit de detente. Maar omdat Reagan niet meer zoveel belang hecht aan die detene werd ook Mesêlson een minder interessante getuige. Toen Mesêlson spoedig een aantal fouten en onnauwkeurigheden in het dossier van de Reagan-administration ontdekte werd dit door Mirocha uitgelegd als prietpraat en wetenschappelijke nonsens. Mesêlson had de door gele regen besmette stalen onderzocht en was door de aanwezig-

tot/ van stuifmeel en bijen haar tot het iesluit gekomen dat het hier ging om natuurlijk fenomeen, om niets mineer dan door stuifmeel vergeelde bijenérollen, waarmee bijen in Zuidoost-Azië op enf;ele tijdstippen van het jaar grote oppen/lakten als het ware geel schilderen. Voor het State Department waren iitallemaal nonsens. Men ging zelfs over om Frederick Seitz, emeritus president m de Amerikaanse National Academy of Sciences op een voorlichtingsreis js vijf Europese hoofdsteden te sturen, waaronder Den Haag, om duidelijk temaken dat de Sovjet-Unie al enkele jaren chemische oorlogsvoering bedrijft en om Mesêlson en zijn supporters in een verkeerd daglicht te stellen. Of hoe, zoels in de Sovjet-Unie, wetenschappers r)oor de overheid worden gebruiict om haar politieke doeleinden te bereiken. Een fervent medestander van Mirocha is lie Gentse toxicoloog prof Aubin Heynirickx. Hij houdt vol dat de Sovjets niet alleen in Zuidoost-Azië maar ook in Iran en Afghanistan de hand hebben in het gebruik van "gele regen". Hij beweert Ie regen gevonden te hebben in de weefsels van Iraanse soldaten en hij zou lit de maand mei van dit jaar op een door km georganiseerd 'wereldcongres' over biologische en chemische oorlogsvoeiing de resultaten van zijn onderzoek bekendmaken. Heyndrickx leverde nooit bewijzen voor zijn beweringen dat zowel m het Iraaks-lraanse front als in Cambodja 'gele regen' wordt gebruikt en hij 1 dat in feite ook niet op zijn 'wereldcongres'. Mesêlson, aanwezig op het congres in Gent, was van oordeel dat de werkwijze van Heyndrickx onvermijdelijk lalse resultaten moet opleveren. Voor bem is het gebruik van mycotoxines of regen nog lang niet bewezen en hij bleef ook na het vrijgeven van de onderloeksresultaten van Heyndrickx vrij sceptisch over de thesis dat de SovjetUnie deze chemische wapens aanmaakt !n levert. Mesêlson ging zelf op onderzoek in Zuidoost-Azië en zag zwermen Mide bijen die in de vlucht hun stuifmeelpollen afscheiden. Later groeien op deze gele regendruppels de schimmels die verantwoordelijk zijn voor de gifproductie. Hij wordt in zijn scepticisme ge'olgd door het Amerikaanse vaktijdschrift "Chemical and Engineering News" dat de regering Reagan beschuldigt van 'minachting voor de wetenschap' omdat met 'magere en betwistbare bewijzen' politieke munt wordt geslagen uit de toestand. Mesêlson op het congres: "We moeten terzake zeer nauwkeurig zijn en geen vergissingen begaan, want een vergissing kan erg internationale gevolgen hebben." Zelf Miro-

cha hield zich na afloop van het congres op de vlakte. "Ik maak voorbehoud tot Jk deze onderzoekingen wat nader kan bekijken. " Daarover ondervraagd antwoordde dr. J.J. Ooms, hoofd van het Prins Mauritslaboratorium van de Organisatie voor Toegepast-Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO) in Rijswijk dat tiet gebruik van die trichotecene mycotoxines weinig waarschijnlijk lijkt. Hij is eveneens van mening dat het hier om een natuurverschijnsel gaat: Uitwerpselen van uitzwermende bijen. Dat is volgens Ooms vermoedelijk niet het geval voor de producten die terreur zaaiden onder de Hmongs. "Die Amerikanen hebben zich vastgebeten in die thesis van de mycotoxines en nu is elk product mycotoxine. Vandaar dat ze misschien een aantal dingen over het hoofd zien," aldus Ooms. Op de vraag in hoeverre hier de wetenschap om politieke redenen wordt misbruil<t antwoordde Ooms "Mirocha kun je waarschijnlijk niets verwijten, want hij heeft enkel aangetoond welke producten er in die stoffen zaten. De stap van zijn analyse naar de bewering dat Vietnam door de Sovjets geleverde toxines gebruikt is niet wetenschappelijk. Dat haal je niet uit het werk van Mirocha. Het oorzakelijk verband tussen beiden kent hij ook niet, zoals hij ons onlangs liet weten. Wetenschap is er niet zomaar, de resultaten kunnen politiek gebruikt worden." Dr. De Benschop van hetzelfde TNO, omschrijft Mesêlson als een zeer serieus wetenschapper wiens theorie zeer overtuigend overkomt. Wel sluit, volgens De Benschop, ook Mesêlson het gebruik van chemische of biologische wapens niet uit. "De bewijzen van de Amerilcaanse regering zijn te mager, wat niet wil zeggen dat er geen chemische wapens worden gebruikt," aldus De Benschop die over een eventuele manipulatie door de Amerikaanse regering verklaarde dat "al die wetenschappers wel correct zijn, maar onder Reagan lijkt men terug te zijn bij het Mc Carthysme. Men poogt duidelijk de wetenschap te manipuleren voor politieke doeleinden." Wat dit in de praktijk betekent kon prof. Matthew Mesêlson op het congres in Gent ervaren. Mirocha en andere wetenschappers kregen hun reis en verblijfkosten door de organisatie van het congres vergoed. Mesêlson moest alles betalen en kreeg achteraf geen getuigschrift. Men liet hem in Gent liever niet niet aan het woord, maar men kon hem, gezien zijn bekendheid, voorlopig niet negeren.

door de Duitsers geschonden. Dat was in 1917. Ze gebruikten zenuwgas, ondanks het feit dat die verdragen - al dan niet geratificeerd - bekend waren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog echter heeft men noch van Duitse zijde, noch van geallieerde zijde gebruik gemaakt van chemische wapens. Tja, waarom? Misschien is het In de strijd werpen van chemische wapens domweg aan hun aandacht ontsnapt of misschien waren

de Duitsers bang dat als zij ze zouden gebruiken de geallieerden dat dan ook zouden doen. Daarbij hadden de geallieerde bombardementen op Duitse steden toch al een grote druk op de bevolking gelegd. Misschien dat de Duitsers dachten van laten we de last op de bevolking niet groter maken dan ze al Is. Laten we ze niet bloot stellen aan aanvallen met chemische wapens. In de Tweede Wereldoorlog zijn chemische wapens niet ge-

bruikt, maar de research ging door. In het handvest van de Verenigde Naties wordt er ook wel over gerept en er zijn daarnaast nog specifieke multilaterale en bilaterale verdragen die het gebruik van chemische wapens verbieden. Echter, het eerste dat die verdragen beoogden was het verbieden van chemische wapens in algemene oorlogen. Maar het karakter van oorlogen na 1945 veranderde. In plaats van algemene oorlogen sprak

men veel vaker over regionale militaire conflicten. De intentie van die verdragen werd zodoende een uitstekend excuus zowel voor de Amerikanen als voor de Russen - om die wapens op beperkte schaal te gebruiken. Chemische wapens zette men niet In in algemene oorlogen, conform de verdragen. Ze werden hoogstens beperkt gebruikt in regionale conflicten."

W. van Damme E. Vaes

^'Chemische wapens zijn de atooipiwapens van de Derde Wereld"

Door het veranderde karakter van oorlogen mag de kracht van internationale verdragen wel zijn afgenomen - een zorgwekkende ontwikkeling - toch meent dr. L. Bartalits dat het niet zo'n vaart zal lopen met de chemische wapens. Bartalits: "Dat de ontwikkeling op dit terrein al sinds jaren aan de gang Is en dat die steeds verder gaat, kunnen we niet ontkennen, natuurlijk. Maar met chemische wapens kan men nooit zo'n 'spectaculaire militaire successen' behalen als met bijvoorbeeld atoomwapens. Chemische wapens zijn veel goedkoper dan atoomwapens, daarom zijn ze geschikt als politiek instrument voor ontwikkelingslanden. Een wapenwedloop op chemisch terrein is altijd nog veel goedkoper dan een wapenwedloop op nucleair terrein. Daarom zijn chemische wapens wel een factor om bezorgd over te zijn, maar spelen minder mee in een algemene oorlog. In een algemene oorlog zet men eerst conventionele wapens in en pas als men geen kant meer op kan, gaat men over tot chemische of bacteriologische oorlogsvoering. Je moet chemische wapens ook in de totale context plaatsen. Het zijn geen onafhankelijke acteurs. Zij passen in een gegeven situatie. Goed, scheikundigen zullen er anders over denken, maar voor ons Is de politieke en militaire realiteit belangrijker. Door de verdergaande ontwikkeling van chemische wapens wordt de spanning tussen de twee supermachten én de bedreiging voor Europa niet wezenlijk groter. Chemische wapens worden ontwikkeld in de geïndustrialiseerde kapitalistische en socialistische landen. Men wil op dat gebied geen achtertand oplopen. Ze worden echter niet ontwikkeld met de bedoeling om ze meteen in te zetten."

AFGHANISTAN Professor Heyndrickx van de Gentse Rijksuniversiteit beweerde onlangs op een door hem georganiseerd wereldcongres dat de Sovjet-Unie op dit moment gifgassen gebruikt. Blijkbaar worden chemische wapens wel ontwikkeld om ze in te zetten, denk je dan. Bartalits: "Ik zou niet zo onverstandig willen zijn om alleen de Sovjet-Unie van gebruik van chemische wapens te betichten. Dat neemt niet weg dat er in Afghanistan op beperkte schaal mee geëxperimenteerd wordt. Vergeet echter niet dat Afghanistan een vrij dun bevolkt gebied is. Dit bewijst eens te meer dat ze chemische wapens wel inzetten in regionale conflicten, maar dat ze huiverig blijven om chemische wapens in algemene oorlogen te gebruiken. Je ziet een tendens om chemische wapens in de zogenaamde periferielanden te gebruiken en dan worden die wapens zoiets als de 'kern-

wapens van de ontwikkelingslanden'. Het zijn de atoomwapens van de Derde Werelc- Wat Iran-Irak betreft, precieze bewijzen van gebruik zijn er niet. Het is ook niet mogelijk dat hier propagandadoeleinden achter zitten. Het zou me echter niet verbazen dat de Russen chemische wapens naar deze gebieden exporteren. De Russen zijn indirekte leveranciers van de Irakezen. Maar vergeet niet, de Russen zijn niet zo'n kannibalen als sommige neo-conservatieven beweren. De Russen hebben ook fatsoen en moraal. Ze zullen dit soort wapens niet ongelimiteerd gebruiken."

EUROPEES BELANG Uit onderzoek bleek dat een deel van de gifgassen die gebruikt waren In de Golfoorlog van Europese makelij waren. Minister van den Broek - Buitenlandse Zaken - heeft zelfs gepleit voor een betere controle op de export van chemische produkten. Behalve het feit dat het hout voor de Iraanse doodskisten uit Finland komt, heeft Europa nog andere belangen bij de oorlog in Iran-Irak? Bartalits: " D e chemische productie is niet onbelangrijk voor Europa. Ik weet welk percentage van de totale chemische productie voorbehouden is aan de productie van chemische strijdgassen en dergelijke. Dit is echter geen verklaring voor Europese belangen bij een chemische oorlogsvoering in Iran-Irak. Chemische concerns zijn vanaf een bepaalde hoogte oncontroleerbaar voor gouvernementele instanties, maar dan nog denk ik niet dat het aanmaken van bacteriologische wapens een pijler is van het beleid van chemische concerns." Bert Peters Eddie Vaes

Dr. Ooms (foto Victor Scheffer)

•*

TIAS presenteert onderzoeksproj ecten voor werkzoekende academici Vorige week vrijdag maakte het Tilburgse Instituut voor Akade­ mische Studies een zestal nieuwe onderzoeksinitiatieven be­ kend voor werkzoekende academici. Het gaat onder meer om researc/iprojecten op het terrein van de gezondheidszorg, het functioneren van de verzorgingsstaat en actuele beleids­ vraagstukken met betrekking tot arbeidstijdverkorting. Het TI­ AS wil met deze projecten werkzoekende economen, sociolo­ gen, psychologen en juristen in de gelegenheid stellen hun know how te verdiepen met het doel hun kansen op de ar­ beidsmarkt te verbeteren. Op de bijeenkomst zette Prof. Dr. Harry Peeters, voorzitter van het TIAS, uiteen dat de projecten op een drietal punten zijn toegespitst: ­ de deelnemers kunnen wetenschappe­ lijke arbeid verrichten waarin niet alleen het bedrijfsleven maar ook maatschap­ pelijke organisaties zijn geïnteresseerd. Peeters hierover: " W e onderhouden goede contacten met contribuanten en ook de deelnemers aan de projecten kunnen daarvan de voordelen plukken doordat ze zich bij potentiële werkge­ vers in de picture kunnen werken"; ­ wel verwacht men van de deelnemers dat ze na afloop van het project een ge­ degen academisch produkt In de vorm van een wetenschappelijk verslag of proefschrift kunnen overleggen; ­ de deelnemers kunnen rekenen op des­ kundige begeleiding, terwijl de kosten van hun onderzoek zullen worden ver­ goed. " I n september zal het aan de Stati­ onsstraat 19 (waar het TIAS in een riant pand werk­ en studieruimten heeft) van de activiteiten gonzen" verklaarde Pee­ ters. De hoogleraren van Dijck, Rijsman en van Veldhoven hebben de supervisie

van de verschillende projecten op zich genomen. Prof. Dr. John Rijsman neemt met een tweetal projecten deel aan het program­ ma. Het eerste omvat een onderzoek naar de wisselwerking tussen samenwer­ king en productiviteit. Het bedrijfsleven heeft, zo zei Rijsman ter toelichting, aan­ vankelijk verbaasd gereageerd op het in­ drukwekkende groeitempo van de Ja­ panse economie. Men dacht dat bepaal­ de kenmerken van de Japanse cultuur de onmisbare voorwaarden vormden voor de snelle ontwikkeling van de productivi­ teit van het Japanse bedrijfsleven. Gaan­ deweg is men zich gaan realiseren dat het gaat om managementmethoden en ­ technieken die uit de Verenigde Staten en Europa zijn ingevoerd en in samen­ hang met bepaalde kenmerken van de Japanse cultuur de grondslag hebben gelegd voor opvallende successen op economisch en technologisch gebied. De bedoeling van dit project is om samen met jonge onderzoekers de fundamente­ le socio­psychologische aspecten van de hoge productiviteit van Japanse stijlen van samenwerking op te sporen. Vervol­ gens wil men nagaan hoe die samenwer­

kingsvormen in onze cultuur kunnen worden ingepast. Het tweede project dat Rijsman onder zijn hoede neemt behelst onderzoek naar de continuïteitsvoorwaarden van het sociaal­economische bestel in Neder­ land. Onze overlevingskansen en de kwaliteit van het bestaan zijn in sterke mate afhankelijk van het exploratieve ge­ drag van mensen. Van hun inzet en be­ kwaamheid hangt het af of tijdig nieuwe bronnen kunnen worden aangeboord die bijdragen tot het voortbestaan van de maatschappij. Weinig is bekend over de psychologische continuïteitsvoorwaar­ den terwijl in de {bedrijfs)economie aan het vraagstuk van de continuïteit van bij­ voorbeeld ondernemingen wel ruim­ schoots aandacht wordt besteed. Verder wil men weten wat de invloed is van de zorgsystemen van de verzorgingsstaat op het exploratieve gedrag van mensen. Prof. Dr. Gerry van Veldhoven supervi­ seert projecten die zich bezig houden met actuele vraagtukken in de gezond­ heidszorg. Van Veldhoven hierover: " I n de discussie over kostenbeheersing in de gezondheidszorg vraagt men zich af of een systeem van budgettering in de plaats kan komen van de huidige finan­ ciering op basis van medische verrichtin­ g e n . " De onderzoekers, waarbij van Veldhoven ook denkt aan economen, moeten nagaan of er methoden en gege­ vens zijn met behulp waarvan zo'n bud­ getteringsmodel te ontwikkelen is. Een tweede onderzoek houdt zich bezig met de vraag of bepaalde onderdelen van de ■ gezondheidszorg te privatiseren zijn. Van Veldhoven erkent dat dit een delicaat on­ derwerp is maar juist daarom is het ge­ wenst om de argumenten pro en contra nuchter op een rij te zetten om een zake­ lijke afweging van voor­ en nadelen mo­

gelijk te maken. Ook in de projecten van Prof. Dr. Jules van Dijck is een grote rol voor starters weggelegd. In de opzet van van Dijck is gekozen voor veldgericht onderzoek ter beschrijving en evaluatie van veranderin­ gen en experimenten rondom nieuwe vormen van arbeid. In onderhandelingen over arbeidsvoorwaarden staat het stre­ ven naar flexibilisering van arbeid voorop ter discussie. Het vermoeden bestaat dat die flexibilisering een verstrekkende in­ vloed zal hebben op de verdeling van de arbeid, werktijdverkorting, de organisa­ tie van het arbeidsproces en de wijze waarop mensen met elkaar samenwer­ ken. De onderzoeksprojecten strekken zich vooral uit over de verschillende di­ mensies van de besluitvorming zowel landelijk als op ondernemingsniveau met het doel de inzet van arbied zo soepel mogelijk te laten plaatsvinden. Het aantrekkelijke van deze projecten is, aldus Peeters, dat werkzoekende docto­ randi uit verschillende disciplines hun vaardigheden tot het verrichten van on­ derzoek kunnen verdiepen. In de projec­ ten is ook plaats ingeruimd voor contac­ ten met mensen uit de praktijk zodat de deelnemers oog krijgen voor de prakti­ sche aspecten van beleidsvorming en be­ drijfsvoering. Het positieve effect van verbeterde perspectieven op de arbeids­ markt is een belangrijk motief om met deze onderzoeksprojecten verder te gaan. H.Z. Afgestudeerden die belangstemng hebben voor deelname aan een onderzoeksproject kunnen contact opnemen met Mevr. Ine Maas (Kamer P210, 013­6621 67) of met de coördi­ natoren van de projecten de professoren van Dijck, Rijsman of van Veldhoven.

c­ vervolg van pag. 7

emiel de jong b.y. de drukkers uit baarle­nassau

voor inlichtingen: telefoon 04257­8922, toestel 2b, j . de jong

T

H B

Discussie Beiaardnota kunt wel zeggen: dat is het probleem van de universiteit niet, maar de politiek moet die mensen straks toch een ant­ woord geven." Zij krijgt die kans eind juni. Geen oplos­ sing voor de verloren generatie. Geen uitkomst voor de vergrijsde wetenschap. Geen uitbreiding van werkgelegenheid en slechts met zeer veel garanties voor sommigen een aanvaardbare onderzoe­

STUDENT MET

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

STUDENT MET

PAKKET Waf kost een reis­ verzekering met Europa­dekking ?

Wet kost een reis­ verzekering bij de SSGZ? Voorjou

85cent per dag! Dat kan niet zijn!

MEDEWERKERS (m/v)

Heb je een vlotte pen en journalistieke ambitie, schrijf dan een briefje naar de re­ dactie of neem telefonisch kontakt op met nummer 662277/662506.

Lin Tabak/UP

ZIEKTEKOSTEN

Het TILBURGS HOGESCHOOLBLAD is het onafhankelijk weekblad van de KHT, aangesloten bij de Universitaire Pers. Wij werken met een staf van drie professio­ nele redacteuren. Daarnaast steunen we op de onmisbare bijdragen van betaalde vaste medewerkers. Op dit moment zoekt het THB met ingang van de 22e jaargang

­ voor verslaggeving uit de faculteiten, met name uit de economische en rechtenfaculteit, de subfaculteit sociologie en de theologische faculteit ­ voor verslaggeving over de belangrijkste lopende onderzoeken, promoties en studiedagen.

kersopleiding. Zal Beiaard het halen, of gaat deze tweede fase tegen de vlakte, en daarmee ook de eerste? Wallage, die de tweefasendiskussie niet wenst over te doen: "Die tweefasenwet houdt in de praktijk geen stand, maar dat gebeurt niet op de koninklijke manier: de hele dis­ kussie ten principale voeren. Dat gebeurt op de manier van agressieve weggebrui­ kers: tegen de vangrail met die wet. Daar verzet ik mij tegen."

^ 2 ^ Q SVfiw ^ M

I

Overtuig /e bij hef SSGZ­informatie­ buroofbel

■ ■ Q 01719­70944

ipiek

waar

per

^ ^ s9SS9 ^ Q f l

I

■■Q

dag!

HetSSGZ­ informatieburo vertelt je er meer over.

Of bel 01719­70944 22 iuni 1984

Gewetensbezwaarden bieden discussienota aan

Procedure voor vrijstelling van dierproeven ronduit verwarrend Op 29 mei jongstleden overhandigde liet Inter Universitair Overleg Diergebruik (lUOD) namens studenten met gewetens­ bezv\/aren tegen dierproeven in het onderwijs een discussienota aan de voorzitter van de Commissie van Advies voor Dierproe­ ven, prof. dr. L.IVI. Schoonhoven. Het lUOD bestaat uit stu­ denten met gewetensbezwaren tegen dierproeven en afgevaar­ digden van de Nederlandse Bond tot bestrijding van de Vivisec­ tie en van de Dierenbescherming. In september 1983 publiceerde het lUOD haar eerste inventarisatie van dierproe­ ven in het wetenschappelijk onderwijs. Hierin is ondernneer op het gebrel< aan een duidelijke wet ten aanzien van de student met gewetensbezwaren tegen dierproeven gewezen. De inventarisatie, destijds aangeboden aan de Veterinaire Hoofdinspectie van W V C , was aanlei­ ding voor het Ministerie om het studen­ tenoverleg te verzoeken met een ge­ structureerd voorstel te komen tot verbe­ tering van het proefdierenbeleid. Aan dit verzoek is door de studenten voldaan in de vorm van de discussienota "Dierproe­ ven in liet onderwijs". In de nota wordt ondermeer aangedron­ gen op het verbieden van gebruik van proefdieren in het niet­wetenschappelijk onderwijs. De kans dat WVC die aanbe­ veling overneemt is overigens zeer ge­ ring. Vincent Pompe, medeauteur van de nota: " I n het middelbaar onderwijs worden geen gewervelde proefdieren ge­ bruikt. Dat betekent dat deze proefjes niet onder de Wet op proefdieren vallen en daarom ook niet te verbieden zijn". Wellicht kunnen andere aanbevelingen voor het middelbaar onderwijs wel wor­ den overgenomen. De auteurs wijzen op

de alternatieve mogelijkheden die in het m.o. ruim aanwezig zijn (excursies, films, modellen enz.) en pleiten voor bespreking van de ethische aspecten van dieronderzoek bij de praktika. Over gewetensbezwaren tegen dierproe­ ven in het wetenschappelijk onderwijs zegt het lUOD het volgende; "Gewe­ tensbezwaren op levensbeschouwelijke grond van een student moeten in de re­ gel van hogere ethische waarde zijn dan het geweten van een docent die vanuit zijn visie goed onderwijs wil garanderen. Bij geschillen over de oprechtheid van gewetensbezwaren moet er een moge­ lijkheid zijn om in beroep te gaan bij een speciale geschillencommissie. Deze ge­ schillen mogen niet gaan over de aard van de bezwaren". Verder is het lUOD van mening dat goede voorlichting en discussie geboden moet zijn voordat stu­ denten de proeven uitvoeren, en dat het ontwikkelen van nieuwe methoden krachtig bevorderd dient te worden. Voor dit laatste moet opnieuw geld vrij­ komen. De vorige minister van Onder­ wijs & Wetenschappen had voor dit doel een half miljoen uitgetrokken maar vol­ gens de auteurs hebben de projekten waaraan dit geld is besteed nauwelijks

vervolg van pag. 3

Til burgers over de KHT Mary is 45 jaar, huisvrouw, geboren en getogen in Ti/burg. Al voor er een vraag gesteld is kondigt ze aan "niets van de Hogeschool te w e t e n . " "Ik denk dat dat komt omdat ik geen kin­ deren heb die op die school zitten. Mijn vrienden en kennissen trouwens ook niet, dus je hoort er nooit iets van. Het is zelfs zó erg dat ik vorig jaar bij toeval ont­ dekte waar de Hogeschool staat. Bela­ chelijk natuurlijk als je al 45 jaar in Tilburg woont." "Er zijn veel studenten in Tilburg, maar dat heeft eigenlijk niet speciaal met de Hogeschool te maken, er zijn hier nog le­ gio andere opleidingen. Vroeger was dat wel anders, je maakte al die ontgroenin­ gen mee. Aangezien er toen nog geen andere opleidingen waren in Tilburg, wist je dat die jongens op de Hogeschool zaten." Mary's man, M artin, valt zijn vrouw bij Samen vertellen ze verder over vroeger. " D e ontgroeningen waren verschrikke­ lijk. Die jongens werden kaalgeschoren en dan moesten ze in jacquet langs het troittoir lopen. Of ze werden in een tobbe gezet en het kanaal opgeduwd, waar ze dan een hele dag rond moesten dobbe­ ren. Vroeger kwamen er ook veel stu­ denten bij mijn stamcafé Voskens," zegt Martin, " e n op een gegeven moment zat er een ouderejaars met ons te kaarten. Toen kwam er een eerstejaars binnen die hem met 'meneer' aansprak en zei dat hij zijn opdracht uitgevoerd had. Daarop stuurde die ouderejaars hem weer ijs­ koud naar het andere einde van de stad om daar een kiezelsteen op te rapen. En Tilburgs H o g e s c l i o o l b l a d

hij ging hoor! En dan had je de onderlin­ ge strijd hè? Om de drie maanden kon de hele sociëteit op de Heuvel opgeknapt worden. Dan waren er bijvoorbeeld Lei­ denaren op bezoek geweest met een bus vol rotzooi. Die kwamen de boel dan even afbreken, terwijl de Tilburgers van­ uit de ramen allerlei rommel naar bene­ den gooiden om ze tegen te houden. He­ le veldslagen hebben zich daar afge­ speeld."

Drs. Gerard van den Heuvel, tenslotte, is een oude bekende van de Katholieke Ho­ geschool Tilburg. Hij was hier onder meer hoofdredacteur van het THB, voor­ zitter van de hogeschoolraad en lid van het College van Bestuur. Van den Heuvel kent dus zijn Pappenheimers. Hoe denkt hij over de hogeschool, vier jaar nadat hij er vertrok om directeur te worden van de Katholieke Academie voor de Journa­ listiek te Tilburg?

bijgedragen aan het terugdringen van het aantal dierproeven. Ook wijst het studentenoverleg op het belang van een gecoördineerd landelijk beleid van proefdierengebruik in onder­ wijs en onderzoek. Gezien de emotionele sfeer rond de problematiek is het ge­ wenst dat de op gang gekomen dialoog doorgaat. Naast het advies van de studenten zal WVC ook de wijze raad van de Commis­ sie van Advies voor Dierproeven meene­ men in haar beleidsbepaling. Wat is nu de bijdrage van het studentenadvies? Vincent Pompe: "Konkrete toezeggin­ gen zijn nog niet gedaan. In elk geval zul­ len de argumenten van de Commissie Schoonhoven tegenover die van het lUOD afgewogen worden. De verwach­ ting is dat de verplichte dierproeven zul­ len verdwijnen en dat studenten met ge­ wetensbezwaren een vervangende, al­ ternatieve opdracht kunnen krijgen." Pompe ziet de recente ontwikkelingen op diverse universiteiten als rechtvaardig voor zijn verwachtingen. " I n Utrecht is door studenten een rechtzaak gewonnen die gericht was tegen verplichte dier­ proeven en in Groningen en Nijmegen zijn de vakgroepen ook al door de knieën gegaan voor protesterende studenten." Uitgerekend in de provincie blijken de universiteiten op dit punt het meest pro­ gressief: In Maastricht kunnen genees­ kundestudenten zelf uitmaken of zij die­ renpraktika zinvol achten voor hun stu­ die en in Tilburg valt op de subfaculteit Psychologie ook nog wel over alternatie­ ve opdrachten te praten. De huidige procedure die de student met gewetensbezwaren moet volgen is rond­ uit verwarrend. In artikel 46 van de Wet Van den Heuvel: " D a t is een moeilijke vraag. De hogeschool is niet één groot instituut maar een verzameling van diensten en afdelingen. De ene ken je be­ ter dan de andere. Ik heb een speciale band met de hogeschool. Vanuit het ver­ leden, maar ook nu nog als redacteur van Ter Visie." "Laat ik de volgende algemene opmer­ kingen over de hogeschool maken. Ik denk dat de KHT inmiddels hetzelfde ni­ veau heeft als de andere universiteiten in ons land. Het is een volwaardig weten­ schappelijk instituut geworden. Ondanks de perifere ligging van Tilburg en on­ danks het feit dat andere universiteiten, die groter zijn en centraler gelegen, ge­ makkelijker hun belangen kunnen behar­ tigen." "Die niveauverhoging uit zich ook in een groeiende internationale erkenning. Til­ burg zit wat dat betreft duidelijk in de lift. Wetenschappers van de hogeschool worden vaker naar het buitenland uitge­ nodigd en de KHT mag zélf steeds vaker internationale congressen organiseren. Vóór 1975 was dat vrijwel onmogelijk. Ik heb de indruk dat vooral de econome­ tristen en de psychologen aardig aan de weg timmeren en ook Letteren is hard bezig zich een internationale faam te ver­ werven." Er zijn meer positieve kanten te ontwa­ ren: " D e geste van de hogeschool om op eigen initiatief alvast te beginnen met een jaarverslag van de wetenschappelij­ ke onderzoeken is erg gunstig ontvan­ gen. Een prima stukje maatschappelijke dienstverlening. En dan het TIAS. Ik hoor uit onpartijdige hoek telkens weer de vraag opduiken hoe het mogelijk is dat andere universiteiten het Tilburgse voorbeeld van een steunfonds voor werkloze academici nog niet hebben na­

op Universitaire Bestuurshervorming staat als enige richtlijn dat de betrokken examencommissie zelfs criteria moet stellen waaraan de student moet voldoen om in aanmerking te komen voor vrijstel­ ling. Dit verklaart het gebrek aan unifor­ miteit van regels in proefdierenland. Bo­ vendien is de procedure erg tijdrovend en ingewikkeld. Zeker voor een eerste­ jaarsstudent die nauwelijks bekend is met de te bewandelen paden op een uni­ versiteit. Vaak realiseren studenten te laat dat ze van bepaalde regelingen ge­ bruik kunnen maken. Volgens de auteurs is ook de neutraliteit van de examencom­ missie aanvechtbaar. De student kan ten onrechte in het ongelijk worden gesteld en moet dan, wil hij of zij niet met de ei­ gen principes breken, in hoger beroep. Ook deze procedure is voor verschillende uitleg vatbaar en vraagt eveneens veel tijd en psychische belasting. " H e t huidi­ ge systeem", aldus het lUOD, "geeft de studenten wel rechtsbescherming maar men moet veel doorstaan om ervan te genieten". Misschien dat hier verande­ ring in komt als de optimistische ver­ wachtingen van het studentenoverleg uitkomen en het Ministerie van V\A/C iets doet met de beleidsadviezen waar zij zelf om heeft gevraagd. E. v . d . O. De discussienota "Dierproeven in onderwijs" is op te vragen bij het Inter Universitair Over­ leg Diergebruik (vragen naar Bert van Dijk), Postbus 85980, 2508 CR Den Haag, telefoon: 070­469743. Nadere informatie wordt ver­ strekt door Vincent Pompe, telefoon 030­ 510560.

gevolgd." Wat klopt er trouwens van de weidver­ breide indruk dat de hogeschool er in alle opzichten veel warmer bijzit dan het Ho­ ger Beroeps Onderwijs? Gerard van den Heuvel: "Die indruk is juist. In beginsel gelden voor W O en HBO even zware eisen. Maar de finan­ ciële toewijzing aan het HBO blijft ver achter. Het is ongelooflijk hoe die univer­ siteit bevoorrecht wordt. Ze hebben meer geld voor management, voor stu­ diebegeleiding en studentenvoorzienin­ gen. De verhouding is absoluut zoek. Het is werkelijk een schandaal!" Brigrit Gruyters Twan Geurts

STUDENTTEGEN JAls je een ziekte­ kostenverzekerina en een zekerheicfs­ pakket van de SSGZ hebt, kun je een reisverzekering afsluiten voor

50 cent per dag!J ^S^B

Loop even langs bij

S9B9 hetSSGZ-

I

^Bfl

informatieburo

of

■ ■ O belOU19­70944 22 juni 1984

Onze accountants mogen de ambitie hebben om partner te worden. Graag zelfs. Wij houden van mensen die hun carrière serieus nemen. En er wat voor over hebben. Wie we zijn? Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de groot­ ste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienst­ verlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzonde­ ring. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in

zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen de verschillende kantoren.Voor Nederlanders zijn er daar­ om ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldcon­ cerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame­adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische­ en vastgoedonder­ nemingen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière Bel: 070­92.46.31 en vraag p. naar Mevrouw M. Streur ■ 1?^^, (centrale personeelsafdeling). W ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ J N^^^^^^nd DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18­22.

MEDEDELINGEN

COMMUNIQUÉ VAN DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE PERSONEELSOVERLEG D.D. 25 MEI 1984 1. De fracties in liet CPO zijn van mening dat de doelstelling van de emancipatienota te vraag is. "De fractie der ongeorganiseerden is van oordeel dat emancipatie iets anders is als een proces van verandering en groei naar gelijke kansen voor vrouwen en mannen maar eerder een proces van verandering en groei naar een situatie waarin niemand met niemand zou willen ruilen (vgl. Tinbergen, 1923). De fractie wijst discriminatie, ook positieve, af en verwijst verder naar het commentaar gegeven bij de bespreking van de concept-nota, .dat nog steeds geldig is." Volgens het college is getracht in deze nota concrete aanzetten te geven voor het wegwerken van achterstanden in de man-vrouw relatie binnen de hogeschool. De ABVA/KABO-fractie mist voorstellen tot verbetering van het werkklimaat; voorts legt zij verband tussen de emancipatieproblematiek en de ontwikkeling van democratische verhoudingen in het bedrijfsleven. Bij de concretisering van de uitgangspunten in diverse KHT-regelingen zal het college opnieuw, waar nodig, overleg met het CPO plegen. 2. De minister van Onderwijs en Wetenschappen heeft de nota Beiaard rechtstreeks aan de Tweede Kamer toegezonden, zodat de inspraakmogelijkheden voor de instellingen beperkt zijn. De ABVA-KABO-fractie pleit om AIO'S zoveel mogelijk in deeltijd aan te stellen zodat de voorgestelde bezoldiging van de AIO's budgettair neutraal zal zijn en in overeenstemming met de omvang van de werkzaamheden; voorts kan zo voorkomen worden dat de AIO's teveel met onderwijs belast zullen worden. Het aanstellen in deeltijdarbeid zou meer toegepast moeten worden bij de hogeschool. Het college geeft hierbij aan in de pas te willen blijven lopen met de rijksoverheid en de andere instellingen van het wetenschappelijk onderwijs. 3. Het CPO verzoekt het college te onderzoeken welke elementen uit de dienstcommissie nieuwe stijl nu al voor invoering vatbaar zijn, de volgende vergadering met een voorstel voor verdere behandeling van deze punten te komen en de vroegere commissie structuur CPO weer actief te doen zijn. Het college zal zich hierover beraden. 4. Het college heeft binnenkort gesprekken met de besturen van de subfaculteit psychologie en sociologie, waarna, zo verwacht men, de rapporten van deze subfaculteiten ter informatie, conform de reorganisatiecode, aan het CPO kunnen worden toegezonden. 5. Het CPO kan instemmen met het voornemen van het college om maximaal % van het aantal UHD-plaatsen op te vullen en 'A voorlopig vrij te houden. 6. De ABVA/KABO-fractie en CFOfractie vragen aandacht van het college voor de werkomstandigheden bij de drukkerij. INVOERING BUWP Bij brief nr. 220.186 d.d. 18 mei 1984 hebben wij het wetenschappelijk personeel uitvoerig geïnformeerd over de invoeringsproblematiek BUWP. (Kernnota beleidsvoornemens universitair wetenschappelijk personeel). Na het overleg met de instellin-

gen en met de vakbonden heeft de minister besloten op onderstaande punten wijzigingen aan te brengen in de overgangsregeling voor universitair wetenschappelijk personeel: 1. de wetenschappelijk medewerkers (eerste klas) kunnen, tenzij nog in tijdelijke dienst op proef zijn aangesteld, met ingang van 1 juli worden geplaatst in het ambt van universitaire docent (UD). Zij blijven bezoldigd volgens hun huidige salarisschaal 10 of 11, zonder extra periodieke verhoging, en krijgen uitzicht op het bereiken van schaal 12 (eindschaal voor de UD). 2. De wetenschappelijk hoofdmedewerker (WHM) die in aanmerking komt voor benoeming tot universitair hoofddocent (UHD) zal in de UHDfunctie worden ingepast in schaal 14 (de UHD-eindschaal) of indien hij het niveau van schaal 14-0 nog niet had bereikt, in schaal 13(de UHD-aanloopschaal). Bovendien ontvangt de WHM bij zijn inpassing als UDH, zoveel extra periodieke verhogingen als hij heeft "gemist" als gevolg van de maatregelen ter bevriezing van de WHM-salarissen boven schaal 149A-6. 3. De WHM-ers die niet in de UHDformatie kunnen worden opgenomen zullen aangesteld worden als UD. Indien betrokkene nog niet het maximum salarisniveau van UD heeft bereikt (maximum schaal 12) loopt zijn salaris door tot dit maximum. Wanneer het salaris van betrokkene gefixeerc^ boven het maximum van schaal 13 loopt zijn salaris door tot het maximum van schaal 13. Evenzo loopt het salaris dat is gefixeerd boven het maximum van schaal 13 maar onder het maximum van schaal 14 door tot het laatstgenoemd maximum. Op deze wijze komt de minister tegemoet aan de uitdrukkelijke wens van de centrales van overheidspersoneel om de WHM die geen UHD wordt "uitzicht te bieden op het eindniveau dat, nu schaal 149A is opgebouwd uit de schalen 12, 13 en 14, is verbonden aan die schaal die overeenkomt met het deel van 149A waarin hij is gesitueerd". SLUITING K.H.T.-GEBOUWEN TIJDENS ZOMERVAKANTIE Gelet op de verwachte geringe gebruik van de Hogeschoolgebouwen heeft het CvB, evenals voorgaande jaren, de volgende maatregelen genomen: - op werkdagen in de periode vanaf maandag 2 juli tot en met zondag 11 augustus 1984 worden alle gebouwen van de Hogeschool om 18.30 uur gesloten. - op de in deze periode vallende zaterdagen zijn alle gebouwen van de Hogeschool gesloten.

AANMELDING TENTAMENS AUGUSTUS A.S. Aanmelding voor alle schriftelijke tentamens van augustus dient te geschieden vóór 1 juli (d.w.z. uiterlijk op vrijdag 29 juni!). Nadrukkelijk wordt erop geattendeerd, dat men er verstandig aan doet tijdig aan te melden voor het augustustentamen in een bepaald vak indien men vöór 1 juli de uitslag van het mei/juni-tentamen in dat vak nog niet heeft ontvangen. Aanmelding voor het augustustentamen is immers ook in zo een geval na 1 juli niet meer mogelijk. Mocht blijken, dat men geslaagd is voor het mei/junitentamen, dan behoeft men aan de oproep voor het augustustentamen geen gevolg te geven en kan men derhalve zonder af te melden bij het augustustentamen verstek laten gaan. Ten overvloede wordt men erop geattendeerd, dat dit jaar dus niet een systeem geldt, waarin bepaalde kategorieën studenten voor het augustustentamen automatisch worden opgeroepen, d.w.z. zonder voorafgaande aanmelding. INZIEN TENTAMEN STRAFRECHT Op dinsdag 26 juni a.s. is er de mogelijkheid het eerstejaarstentamen Strafrecht in te zien en te bespreken en wel op de volgende tijden: 10.00-12.00 uur: tentamen strafrecht A + ongedeeld 14.00-16.00 uur: tentamen strafrecht B. Avondstudenten kunnen een afspraak maken voor inzage bij mr. J.R. Eland, tel.: 013-662743.

en toekomstig recht; evaluatie van de bescherming van persoonsgegevens in de Bondsrepubliek Duitsland, m.n. van het Bundesdatenschutzgesetz; software-bescherming; computercriminaliteit; computer-output als bewijsmiddel; gedragscodes en zo mogelijk specifieke aspekten van computer-contracten. Docenten zijn: prof. dr. H.P. Buil, de voormalige westduitse Bundesdatenschutzbeauftragte (ombudsman voor de bescherming van persoonsgegevens), die van 1 september tot 31 december 1984 is benoemd in de Cobbenhagen-leerstoel, en drs. G. OverkleeftVerburg, vakgroep staats- en administratief recht. Zoals uit het programma blijkt, kan dit vak door studenten uit alle afstudeerrichtingen worden gevolgd. I.v.m. de planning van ee praktikum computertoepassingen en de reservering van zaalruimte worden belangstellenden voor dit keuzevak verzocht zich z.s.m. schriftelijk aan te melden bij de vakgroepsecretaresse (kamer B 826), mw. Hornman.

CAPITA SELECTA HANDELSRECHT Vanaf september 1984 start het keuzevak capita selecta handelsrecht. Als onderwerp voor dit jaar wordt in eerste instantie gedacht aan het thema: Ontwikkelingen in het rechtspersonenrecht. In verband met de Invulling en opzet van de cursus is het nodig inzicht te hebben in het aantal studenten dat voornemens is dit keuzevak te volgen. Aanmelding kan plaatsvinden bij de secretaresse van de vakgroep privaatrecht, kamer B 826. SPREEKUUR STUDIE-ADVISEUR

INFORMATICARECHT Op 6 september a.s. beginnen de colleges voor het nieuwe keuzevak Informaticarecht voor juristen. Dit keuzevak, dat gedurende het eerste semester van het studiejaar 1984-1985 wordt gegeven omvat de volgende onderdelen: het recht op privacy i.v.m. persoonsgegevens naar huidig

De studie-adviseur is afwezig op vrijdag 29 juni a.s. en van vrijdag 6 t/m maandag 30 juli a.s. BETREFT DE INHOUD VAN HET TENTAMEN PERSONEN- EN FAMIUERECHT ALS ONDERDEEL VAN HET TENTAMEN PRIVAATRECHT III

Studenten, die in september 1983 deze colleges hebben gevolgd, dienen er rekening mee te houden, dat zij tot september 1984 tentamen kunnen doen over de behandelde stof (moeder, vaders en verwanten). Na september 1984 zullen andere onderdelen van het Personen- en Familierecht worden behandeld. Sectie Jeugdrecht

TENTAMENDATA DOCTORAAL 6e Semester 2e gelegenheid woensdag 1 aug.: Methodologie (K&J-psy) vrijdag 3 aug.: Psyche en Maatschappij maandag 6 aug.: Psychopathologie maandag 6 aug.: Basisresearchmethoden (Onwt. leer) woensdag 8 aug.: Cross-culturele psychologie vrijdag 10 aug.: K-K-vd Werf (KBJ) en K-vd Werf (Ontw.) maandag 13 aug.: Individuele Psychotherapie 1 dinsdag 14aug.: Ontwikkelingsstoornissen (K&J-psy) woensdag 15 aug.: Personeelspsychologie donderdag 16 aug.: Onderwijs en Opleiding (Onderwijspsy) vrijdag 17 aug.: Sociale beïnvloeding dinsdag 21 aug.: Ontwikkelingsdiagnostiek (K&J-psy) vrijdag 24 aug.: E + B (K&J-psychologie) maandag 27 aug.: Psychodiagnostiek woensdag 29 aug.: Persoonlijkheid en Adaptie donderdag 30 augustus: Gezondheidspsychologie donderdag 30 aug.: Psy. van Econ. Maatsch. Verschijnselen vrijdag 31 aug.: Moderne Persoonlijkheidstheorieën maandag 3 sept.: AANVANG COLLEGES. Opmerking: Gezondheidspsychologie, K-K-vd Werf (K&J), E-l-B (K&J) en K-vd Werf (Ont'1) zijn opgenomen in afwijking van de publicatie in de studiegids.

IJP boekhandel pillot heeft weer wat... In samenwerking met Springer-Verlag Berlijn/Heidelberg/Toklo/New York presenteren wij in onze vestiging een tentoonstelling van nieuwe titels' op het gebied van: - economie (ook van de Japanse auteurs)

ECONOMIE VAN ONTWIKKELINGSLANDEN Op maandag 20 augustus 1984 zal om 10.00 uur in SZ 101 een bijeenkomst plaatsvinden ter voorbereiding van het Ie semester van het vijfde jaar. leder die voornemens is dit semester te volgen wordt verzocht hierbij aanwezig te zijn.

- informatica en - psychologie Graag ontvangen wij U op onze wetenschappelijke afdeling op de Ie etage. TOT ZIENS

boekhandel pillot

m

MEMO

Studenten i BELASTINGWEIGERiNG Het lijkt, alsof de rust aan het "rakettenfront" is weergekeerd. Cathy Ubels (EVP) zei het 20 mooi in de Tweede Kamer, die 13e juni: de minister-president kan rustig gaan slapen (want zijn kabinet is niet gevallen). Ondertussen moeten we onveranderd constateren: iedere 3 seconden sterft een kind. ledere 3 seconden wordt f 150.000,— uitgegeven aan bewapening. Terwijl de Nederlandse regering en parlement besloten hebben de plaatsing van 48 kruisraketten in 1988 afhankelijk te maken van één SS-20 meer of minder aan Sovjetzijde, wordt daar al hard gewerkt aan SS-22's en SS-23's en begroot Amerika zijn uitgaven voor "Star W a r s " onderzoek in 1985 op 5 miljard gulden. De plaatsing van 572 nieuwe atoomwapens in Europa is een volgende stap in de race naar vernietiging van het leven op aarde. Het is de plicht van Nederland om de andere NAVO-landen op de gevolgen te wijzen en zelf, net als de Skandinavlsche landen, in ieder geval niet te plaatsen. U kunt als lezer/lezeres van het Tilburgs Hogeschoolblad er aan bijdragen, dat er in Woensdrecht niet gebouwd gaat worden! 1. Schrijf een briefje aan de minister van Fiananciën (Korte Voorhout 7, 2511 CW Den Haag), dat u voortaan elke maand f 5,72 van u w energienota (voor elke raket één cent) onder protest zult betalen. 2. Gebruik in plaats van de acceptgirokaart van de GEB een eigen giroformulier voor het overschrijven van het maandelijkse voorschot min f 5,72. 3. Kom op woensdag 18 juli (en voortaan iedere voorlaatste woensdag van de maand) om 12.15 uur het ontbrekende bedrag van f 5,72 betalen aan de kassa van de GEB, Ringbaan noord 199. U kunt ook iemand anders in u w plaats sturen. Nadere inlichtingen over protestbetaling en belastingweigering kunt u krijgen via tel. nr. 552622 (Pim Vermeulen) of in de Vredeswinkel, Gasthuisring 7 1 . Johan Derks

S T I C H T I N G INTER-JURIST Afgestudeerd? Juist? Dan nu aan 't werk... daar echter beginnen de problemen. Wie kent niet de moeilijkhe-

den rond het vinden van een goede baan, ook voor de juristen 1 Om deze problemen te lijf te gaan Is nu de Stichting Inter-Jurist opgericht. Zij heeft zich ten doel gesteld de jurist bij te staan en te helpen bij het zoeken van die goede baan. Jurist gezocht' Ook aan de werkgever heeft de Stichting gedacht. A d vertenties kosten verschrikkelijk veel geld en bereiken vaak lang niet iedereen. Hierin gaat de Stichting InterJurist ook verandering brengen. Hoe werkt de stichting' Voor wie? De Stichting neemt de jurist op in een bestand. Daar komt uiteindelijk dus iedereen in te staan die jurist is (of bijna) én op zoek is naar werk. Ook jongstejaars Rechten studenten komen voor inschrijving in aanmerking, we denken dan aan mogelijkheden als b.v. kort lopende projecten e.d. Eveneens degene die reeds langer afgestudeerd is en nog geen werk heeft kunnen vinden kan zich laten inschrijven. Door de inschrijving geef je een werkgever, waar dan ook in Nederland, de mogelijkheid met een simpel briefje elke gegadigde te bereiken. Aan de hand van zijn wensen, (afstudeerrichting, scriptie, keuzevakken, werkervaring e.d.) selecteert de computer, uit het bestand, de namen van de geschikte kandidaten. De Stichting brengt dan vervolgens de contacten tot stand en de normale sollicitatie-procedure gaat lopen. Kosten-besparing: Voor het luttele bedrag van f 30, — per jaar weet de jurist zich ingeschreven. De werkgelegenheid kan toegang krijgen tot het bestand na voldoening van / 150,— aan bemiddelingskosten. De besparing laat zich snel uitrekenen. Duizenden guldens aan advertentiekosten worden teruggebracht tot bijna njets, terwijl het bereik zeer sterk vergroot wordt. Inschrijving: Door middel van een telefoontje of een briefje. De Stichting Inter-Jurist neemt dan contact met je op. Stichting Inter-Jurist, Postbus 4001, 3006 A A Rotterdam. Tel. 010128929.

bedrijfseconomie worden verzocht vóór 30 juni a.s. schriftelijk contact op te nemen met mevr. drs. A . Kootdu Buy (Economisch Instituut,, Boothstraat 1c, 3512 BT Utrecht).

Bum Buitenlandw

Damesvoetbal Het damesvoetbalteam van Pendragon kan steeds nieuwe speelsters gebruiken, dus heb je interesse kom dan eens informeren op de studentensporthal. Tot ziens. Aangezien dit de laatste T.H.B, is, wens ik iedereen een goede sportvakantie toe en tot volgend jaar! P.R. van Pendragon.

Krachttrainingen in de H.T.S. van 19.00-20.30 op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag. Op maandag 3 september vangt het lesrooster weer aan en kan men zich vanaf 09.00 uur inschrijven voor de diverse sportcursussen.

POLEN Social changes and some social problems in the contemporary Poland, over dit onderwerp wordt een lezing gegeven door Prof. Dr. Jan Turowskj, dekaan van de Fakulteit der Sociale Wetenschappen van de Katholieke Universiteit in Lublin, Polen. Professor Turowski bezoekt de Katholieke Hogeschool Tilburg om de mogelijkheden tot wetenschappelijke contacten te bezien. Datum: 28 juni 1984. Tijd: 15.30 uur. Plaats: SZ-37. Organisatie: Buro Buitenland, kamer B-1013, tel. (66)2236. DISCUSSIE Vrijdag 31 augustus a.s. zal er een discussie plaatsvinden tussen de heren Maarten van Traa, Internationaal Secretaris van de PvdA, en Martin van den Heuvel, medewerker van het Oost-Europa Instituut. De discussie zal met name toegespitst worden op de volgende stelling: 'dient het huidige Europa een zelfstandiger positie in te nemen tussen de beide grootmachten, de VS en de USSR'. De gastsprekers zullen ieder hun standpunt in 'n korte inleiding uiteenzetten, waarna zij op eikaars argumenten zullen ingaan. De zaal wordt dan eveneens gelegenheid tot reactie geboden. Datum: vrijdag 31 augustus; tijd: 14.00 u.; zaal: SZ-37; organisatie: Buro Buitenland.

Sport \

STUDENTASSISTENTSCHAP

MEDEDELINGEN

Op het Economisch Instituut van de R.U. te Utrecht bestaat voor het komende studiejaar een vacature voor een student-assistent. De werkzaamheden houden verband met het onderwijs economie ten behoeve van juridische studenten. Belangstellenden die in het bezit zijn van het kandidaatsdiploma economie met aantoonbare belangstelling voor

Basketball De Basketballvereniging Pendragon kan voor het komende seizoen versterking gebruiken voor al haar teams: Heren I e t / m 5e klasse en dames 2e klasse. Ook gezelligheidsspelers (m/v) zijn binnen onze vereniging van harte welkom. Meer informatie bij Jos v . d . Sterren, tel.: 426824.

VELDVOETBAL VERENIGING MERLIJN Merlijn heeft momenteel vier elftallen, waarvan er komend seizoen twee prestatief (d.w.z. trainingsplicht en 4 van de 5 wedstrijden aanwezig zijn) en twee recreatief zullen gaan spelen. Voor het komende seizoen kunnen we nog een aantal spelers gebruiken, voor alle vier de elftallen. Je kunt je aanmelden bij ondergetekende, waarbij je ook terecht kunt voor overschrijvingen en meer informatie. Tot slot rest ons nog te zeggen dat Merlijn, een erg gezellige vereniging is, er worden regelmatig feesten georganiseerd (of een barbecue) en de sfeer binnen de elftallen is optimaal. Een reden te meer om lid te worden van V.V. Meriijn, een studentenvoetbalvereniging, die deelneemt aan de K.N.V.B.-competitie in de afdeling Brabant. Secretaris: Tijmen Mekel, Wagnerplein 216 (tel. 561332) en wedstrijdsecretaris: Cyriel van der Vegt, Prof. Verbernelaan 50 (tel. 672962).

PERIODE 25 T / M 29 JUNI 1984 M A A N D A G 25-6-1984 minestronesoep - peterseliesoep varkenslapje bretonse schijf champignonsaus - schorseneren witte kool DINSDAG 26-6-1984 chinese rijstsoep - witte cremesoep bami goreng - kroepoek - augurk mini loempia met saus gebakken ei - uienbraadworst boterboontjes

MEDEDELINGEN Na vrijdag 15 juni worden er geen lessen meer gegeven. De lessen starten weer op maandag 3 sept. Het is echter wel mogelijk om in de tussenliggende periode te sporten. - Van 15/6 t / m 22/6 vrije sport - intekenen in de hal. - Van 25/6 tot 30/7 is de sporthal gesloten. In deze periode kan er wel buiten getennist worden. De zij-ingang is dan open voor omkleden en inschrijving. - Vanaf 30/7 vrije sport - intekenen in de hal. - Van 20/8 tot 3/9 maandag 17.00-18.00: algemene conditietraining maandag/donderdag 18.30-24.00: instuif volleybal dinsdag 18.30-24.00: instuif badminton woensdag 18.30-24.00: instuif basketbal

WOENSDAG 27 6 1984 uiensoep - selderysoep slavink biefburger - stroganoffsaus spercieboontjes met spek rauwkostsla DONDERDAG 28-6-1984 floridasoep - linzensoep peperschnitzel kipperagoütschnitzel - gemengde sla van sla - andijvie - komkommer - radijs - rettich - tomaat - dressing VRIJDAG 29-6-1984 tomatensoep of koudvlees gebakken vis met ravigottesaus worteltjes - gemengde sla Vanaf maandag 2 juli t / m vrijdag 10 augustus zal het restaurant (geb H) alleen geopend zijn van 10 00 uur tot 14 00 uur

X

Wil je genieten van je welverdiende vakantie? Loop dan eens bij ons binnen voor: RUGZAKKEN - SLAAPZAKKEN - MATRASJES - TENTJES KOOKSTELLETJES - BERG-/WANDELSCHOENEN FIETSTASSEN - VERLICHTING - VRIJETIJDSKLEDING EN 1001 HANDIGE DINGETJES

M DUMP Tilburgs Hogeschoolblad

VEEMARKTSTRAAT 33 TILBURG-C. (BIJ DE HEUVEL) TEL. 013-433844 DONDERDAG KOOPAVOND 22 juni 1984

E

HO^pQ^ Filmzomer Voor thuisblijvers: twee bioscopen zetten deze en de volgende maand een bescheiden offensief in. Met het Italiaans filmfestival van Cinecitta en Filmzomer '84 van Cinema Heuvelpoort komen er zo'n vijftig films naar Tilburg. Het programma van Cinecitta's Italiaans filmfestival (vanaf 5 juli) is nagenoeg rond. Er zijn twaalf films geselecteerd, die bijna alle dateren uit de jaren zeventig: een paar klassieken, een enkele obscure titel, en misschien een Nederlandse première. Programma: do. 5 juli, 20.30 uur en 22.30 uur, en vr. 6 t / m WO. 11 juli, 22.30 uur: Una giornata particolare. 1977. Regie: Ettore Scola. Met: Marcello Mastroianni, Sophia Loren. Scola: " H e t leek me dat de onderwerping van de vrouw en het isolement van de homoseksueel het beste geanalyseerd konden worden in de oorsprongen van het fascisme, veertig jaar geleden." vr. 6 t / m zo. 8 juli, 20.30 uur: II conformista. 1970. Regie: Bernardo Bertolucci. Om te bewijzen dat hij seksueel 'normaal' en sociaal aangepast is, conformeert gewone man Jean-Louis Trintignant zich aan de lijn van de fascistische partij. ma. 9 t / m w o . 11 juli, 20.30 uur: Immacolata e Concetta. 1980. Regie: Salvatore Piscicelli. Het zware taboe op lesbische relaties verhindert niet dat Immacolata en Concetta gaan samenwonen. Er komt pas een eind aan hun verhouding, als Immacolata in financiële nood raakt en gedwongen is te trouwen met haar geldschieter. do. 12 juli, 20.30 en 22.30 uur, en vr. 13 t / m WO. 18 juli, 22.30 uur:

Casanova. 1976. Regie: Federico Fellini. Fellini's weelderigste, met Donald Sutherland in de rol van de gevierde 18e-eeuwse minnaar. Geheel opgenomen in de studio's van Cinecitta. vr. 13 t / m zo. 15 juli, 20.30 uur: Professione: reporter. 1975. Regie: Michelangelo Antonioni. Reporter Jack Nicholson ruilt zijn identiteit voor die van een bevlogen wapensmokkelaar. Dat gaat niet goed. In het laatste, minutenlange shot wendt zelfs de camera zich van hem af. ma. 16 t / m w o . 18 juli, 20.30 uur: M o g l i a m a n t e . 1978. Regie: M. Vicario. do. 19 juli, 20.30 en 22.30 uur, en vr. 20 t / m WO. 25 juli, 22.30 uur: La tragedia di un uomo ridiculo. 1981. Regie: Bernardo Bertolucci. Nederlandse première (onder voorbehoud). vr. 20 t / m zo. 22 juli, 20.30 uur: Cadaveri Eccelenti. 1976. Regie: Francesco Rosi. Inspecteur Rogas (Lino Ventura) onderzoekt de moorden op vooraanstaande leden van de rechterlijke macht. Als het vermoeden bij hem opkomt dat hooggeplaatste autoriteiten hier de hand in hebben gehad, wordt hij van zijn taak ontheven, en erger, ma. 23 t / m w o . 25 juli, 20.30 uur: La notte di San Lorenzo. 1982. Regie: Paolo en Vittorio Taviani. Tijdens de Nacht van San Lorenzo van 1944 gaat de bevolking van een door Duitsers bezet Toscaans dorpje op zoek naar de vrijheid. Of ze die bij de Amerikanen zullen vinden, is echter maar de vraag. do. 26 juli, 20.30 en 22.30 uur, en vr. 27 juli t / m w o . 1 augustus, 22.30 uur: Ciao mascio (Bye bye monkey). 1978. Regie: Marco Ferreri. Af en toe wat bizarre film waarin de regisseur onder meer de tegenstellingen tussen de geslachten poogt te neutraliseren.

Ferreri: " I k vind dat vrouwen gelijk zijn aan mannen, maar ik kan wel meer uitgebreid over mannen praten." vr. 27 t / m zo. 29 juli, 20.30 uur: Confessione di un commissario de la Polizia al procuratore della Republica. 1972. Regie: Damiano Damiani. ma. 30 juli t / m w o . 1 augustus, 20.30 uur: Caro papa. 1979. Regie: Dino Risi. Humor italian-style, met sociaalkritische inslag. En dan dat andere festival, Filmzomer '84 in Cinema Heuvelpoort, dat afgelopen donderdag van start ging. Het opmerkelijke van dit - landelijke festival is, dat het publiek niet alleen met verlaagde entreeprijzen, maar ook met kwaliteit wordt gelokt. De geselecteerde films zijn vrijwel alle van het arthouse-soort, of om een meer Tilburgse term te gebruiken, het zijn filmligafilms. Geen films dus die w e gewoonlijk veel te zien krijgen in bioscopen als Heuvelpoort. Het is van alles was, van Antonioni tot Zulawski. Filmzomer '84 duurt zes weken, tot 1 augustus, en er draait iedere dag een andere film. Programmakrant verkrijgbaar aan de kassa. A.J.H.

Muziek-Kanten Winkel Enkele maanden geleden hebben een aantal mensen het initiatief genomen tot de oprichting van de Muziek-Kanten Winkel. Alle kanten van popmuziek en waar popmusici mee te maken krijgen moeten in deze winkel over de toonbank komen. Met andere woorden; in Tilburg zijn er nogal wat problemen te overwinnen alvorens een

De prettig gestoorde jacht op Moby Dick

Tilburg mag dit jaar een graantje meepH(l(en in het Holland Festival. De stadsschouwburg krijgt de première van een samenwerking tussen toneelgroep Globe en veertig leden van het Brabants Orkest rond het verhaal van Moby Dick naar het bekende boek van Herman Melville. Tijdens een repetitie nauwelijks vier dagen voor de première, blijkt dat regisseur Gerardjan Rijnders zich vastbijt in een paar scènes die nog niet

"af" zijn. Het dirigeren vanuit de orkestbak, van de zingende acteurs en actrices blijft in één scène moeilijk omdat de dirigent door het tegenlicht van het helblauwe achtergronddoek zijn stemmen niet goed kan lokaliseren. Het decor van Paul Gallis is het eerste duidelijke punt van overeenkomst met vorige Globe-producties zoals "In het tuinhuis". Fel oplichtende achtergrondbelichting, helle kleuren, silhouetten van matrozen op een walvisvaarder. De legendarische potvis Moby Dick krijgen we nog niet te zien. In de kantine legt een naaister de laatste hand aan een nu nog vormeloze witte massa waar straks Huib Rooijmans mag in kruipen als de meedogenloze jacht van kapitein

Momenteel zijn er bij de Muziek-Kanten Winkel zo'n zestig groepen bekend. Mochten er nog groepen zijn die zich willen aanmelden bij de Muziek-Kanten Winkel, of informatie willen hebben, dan kunnen ze kontakt opnemen op woensdag en donderdag onder nummer 013-430140. Tijdens de groepenpresentatie zullen op 24 juni vanaf 16.00 uur in Noorderligt optreden: Andrej Wijinski, Thurdsday's game, Rhinocaps, pope en jope. Ice in eyes. Miners of Muzo, Exploiting the profits. NOORDERLIGT

"Noorder Licht Show" 'In welke discotheek kun je op een terras genieten van een cocktail, tegelijkertijd films en video's gadeslaan, de entertainer z'n werk laten doen, swingen op live-muziek of geïnspireerd raken door dansgroe-

STADSSCHOUWBURG/HOLLAND FESTIVAL

Première van " M o b y D i c k " door Zuidelijk Toneel G l o b e / H e t Brabants Orkest in de Tilburgse stadsschouwburg op zaterdag 23 juni o m 20.15 uur. Vrijdag 22 juni is er een try-out.

popgroep tot een optreden kan komen. Daarbij denken we aan problemen rond repetitieruimten, gebrek aan podia in Tilburg, de mogelijkheden zijn zeer beperkt. Daarnaast zijn er steeds veel vragen rondom belastingen en verzekeringen, uitkeringen, waar vindt een groep een goedkope studioruimte, waar is goedkope apparatuur te huur. Dit is een kleine groep uit het hele pakket waarmee de Muziek-Kanten Winkel zich mee wil bezig houden, een belangenbehartiging voor alle popmusici van Tilburg en direkte omgeving. Wie kennis wil maken met de Muziek-Kanten Winkel èn een aantal groepen uit Tilburg kan óp 24 juni a.s. terecht bij de groepenpresentatie, welke zal plaatsvinden in Noorderligt aan de Veldhovenring. De bedoeling is om het publiek en zaalhouders kennis te laten maken met over het algemeen beginnende groepen. Deze groepenpresentatie zal in het kader zijn van de new wave muziek. Op een later tijdstip komen ook de andere soorten muziek aan de orde, zoals de hard-rock, funk, nederlandstalig enz.

Agenda Achab en zijn zooitje ongeregeld op de witte walvis begint. Van het boek van Melville heeft librettist Maurice Horsthuis (ex-Baal) slecht die - vooral spannende - elementen verzameld, die zich het beste lenen voor een sterk visuele uitbeelding. Van het omvangrijke werk van Melville blijven er een 37 - soms ingedikte - scènes over, zodat deze Moby Dick een luchtig en toch herkenbaar geheel blijft. Tijdens de repetitie werd vooral ook duidelijk dat de muziek van Horsthuis de vertferbaarheid van de soms wat langdradige Melville-erfenis moet bevorderen. De muziek klinkt vlot, zit vol herkenbare deuntjes en klankpartijen uit het zeemansleven, zonder te vervallen in de platitudes van de doorsnee-musical. De klankkleur blijft mede door het toevoegen van geschoolde stemmen (Lucia Meeuwsenl klassiek met zijsprongetjes naar moderne varianten en jazz. De kleine symfonie-orkestbezetting van Het Brabants Orkest onder leiding van Arie van Beek zal de schakeringen van het script aangeven. Samen met de zang van de acteurs zorgt dit voor verrassende en soms prettig-gestoorde effecten die het stuk, voor oud en jong genietbaar moeten maken. • E.V.

JUNI VRIJDAG 22 J U N I Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis "Kagamusha". Ondertitel: " D e schaduw van een krijgsman". Film van Akira Kurosawa uit 1981. Speelt in het roerige Japan van 1570. Tot en met woensdag 27 juni. ZATERDAG 23 JUNI Noorderligt, 20.00 uur: "Noorder Licht S h o w " . Non-stop-disco-show. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Holland Festival. Globe en Brabants Orkest met 'Moby Dick'. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: leerlingen van de dans-bewegingstheatergroep van het Danshuis in Tilburg met een voorstelling o.l.v. Nor van den Eeckhout. ZONDAG 24 JUNI Noorderligt, 16.00 uur: Groepenpresentatie door de Tilburgse muzikantenwinkel. Met o.a. Andrej Wijinski; Thursday's game; Rhinocap; Pope on dope; Ice in eyes; Minders of Muzo; Exploiting the profits. DONDERDAG 28 JUNI Olof, 21.00 uur: Slot-disco.

pen? Het antwoord wordt gegeven op zaterdag 23 juni wanneer het Noorderligt tijdens een grandioze "Noorder Licht S h o w " verandert in de grootste discotheek van Tilburg. In Nederland kent eigenlijk alleen Amsterdam een dergelijke uitgaansgelegenheid. Wil je je toch bedienen van een dergelijke luxueuze avond dan kom je al gauw terecht in de metropolische aangelegenheden waar de exotische dranken onbetaalliaar blijken te zijn. Deze gratis toegankelijke avond is bedoeld voor iedereen die minstens één maal in de maand - na de " z o merstop" zullen de "Noorder Licht S h o w s " een maandelijks karakter gaan dragen - geheel uit z'n bol wil raken in niet zomaar een discotheek. Non-stop discoshow Vanaf 20.00 uur tot diep in de nacht biedt de "Noorder Licht S h o w " een waardig alternatief voor het Tilburgse, soms wat gezapige uitgaansleven. Een non-stop discoshow verzorgd door verschillende disc-jockeys, moet er voor zorgen dat de dansvloer over de hele avond geen moment onbezet blijft. Heb je daar nèt even geen zin in dan neem je plaats op het gezellig ingerichte terras met zicht op de hele zaal of een vlucht in de foyer waar video's onafgebroken voor een amusant rustpunt zorgen. In de zaal vinden tegen een feestelijke achtergrond op verschillende podia live-acts plaats. Het kan zijn dat een rock Et roll-band de stemming bepaalt en het publiek meesleurt naar vijftiger jaren sferen. Terug in de werkelijkheid - en wellicht veel verder - beland je wanneer één van neerlands beste entertainers zijn, uit twee delen bestaande theater-act, naar voren brengt. Verschillende dansgroepen - waaronder een voorpremière - brengen een kort eigentijds dansprogramma. Niet leuk genoeg? Dan kijk je naar de bijzondere film die over de hoofden van het dansend publiek geprojekteerd zal worden. Dat kan dus ook. Kom wel op tijd. Om een ieder voldoende swingruimte te kunnen bieden is er een limiet aan het bezoekers aantal gesteld enne... vol is vol.

VRIJDAG 29 JUNI Stadsschouwburg, 20.15 uur: Einduitvoering Dansacademie (onderdeel van het Brabants Conservatorium). Olof, 19.00 uur: Gastronomen-barbecue. Katholieke hogeschool, 14.15 uur, precies: Promotie Drs. C E . Feltmann. Promotoren: Prof. Dr. J . J . J . van Dijk en Prof. Dr. H.J. van Dongen. Titel proefschrift: "Interventiekunde bij organisatie-ontwikkeling en vermaatschappelijking van organisatie". Stadsschouwburg, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. T h . M . M . Verhallen. Promotoren: Prof. Drs. G.M. van Veldhoven en Prof. Dr. W . F . van Raaij. Titel proefschrift: "Scarity: unavailability and behavioral costs". ZATERDAG 30 JUNI Stadsschouwburg, 12.00-18.00 uur: Kindermusical-festival. TENTOONSTELLINGEN Noordbrabants Natuurmuseum Tot 1 oktober: Bomen over bos; het oerbos, productiebossen, zure regen en de das staan centraal in deze tentoonstelling. Katholieke Hogeschool Tot 28 juni: Tentoonstelling van Haandel. Tekenaar van T H B . Tekeningen uit T H B , het boek Wraak over straf en justitie en ander werk.

i

ACHTERKLAP LEKKENDE

KRANEN Koffiedik l<iji<en Op zoek naar een onderwerp voor deze column dient zich weer de toekomst van de universiteit aan. In onzekere tijden als deze blijft dat de gemoederen bezig houden.

Professor BisBis Afgelopen weken dwaalde er een merkwaardige professor door de hogeschool, professor BisBis. Beetje verwarde man. Naar verluidt een externe deskundige die een allesomvattend onderzoek heeft verricht naar de organisatiestructuur van de Tilburgse hogeschool. De duidelijk gepre-occupeerde hoogleraar inspecteerde als een razende alle ruimten van de KHT, soms sprong hij daarvoor zelfs op de fiets. De uitkomst van zijn speurwerk schijnt hij te hebben opgeslagen in een geheime kelderruimte. De conclusie van zijn onderzoek is nog niet bekend. De laatste geruchten beweren overigens, dat professor BisBis een verzonnen geleerde is die de hoofrol speelt in een film van Dienst Studentenzaken en Welzijn. Deze videoproductie zou zijn bedoeld als voorlichtingsmateriaal voor nieuwe studenten en personeelsleden. Nogmaals, niets dan geruchten. Wij trekken dat voor U na. In augustus leest U in deze krant het ware verhaal van professor BisBis.

Neem nou de tweefasenstructuur. Voordat de tweede fase officieel van start moet gaan, kan-ie al failliet worden verklaard. De eerste afgestudeerden van de eerste fase, die de experimentele opleiding Gezondheidskunde in Maastricht achter de rug hebben, dreigen in een bodemloos zwart gat terecht te komen, zo berichtte de Volkskrant onlangs. En de eerste lichting letterendoctorandi van de KHT, die in '85 wordt opgeleverd en daarmee één jaar voor ligt op het schema van Deetman, is waarschijnlijk een zelfde lot beschoren. De voorgespiegelde beroepsopleiding in de tweede fase gaat aan

De m van mamma Het is een rustige vrijdagmiddag. Plotseling stapt TH B-medewerker Henk Z. het redactielokaal binnen, vingert behendig in de met onuitgegeven manuscripten en andere parafernalia gevulde aktentas om daar vervolgens met een triomfantelijk gebaar een machine-geschreven epistel uit op te diepen. Zichtbaar opgelucht beent hij weer weg, de bureau-redacteur In verwarring achterlatend. Inzake: rectificatie, begint de brief formeel. "In mijn Interview

Betaald matseren Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw beurt om uw goodwill te tonen en het THB een financieel duwtje in de rug te geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie.

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. <a_-< a ^

1

1 111 1 1111 II 11 II III II II III 1 1 II 1 III II I

1 |:| 1 1 11111 111 1 11111 1111111 1111 1111111 11 11111 II II II 1 III 1 1 1 II ! I l M II 1 II 1 I I I I I

Naam: Adres: (Tel.:

)

11 11 11 M

met prof, van Wezel en drs. Vissers In het vorige nummer van THB staat een zeer storende zetduivel. Er staat op pagina 10: 'We zijn dan terug In een maatschappij waarin iedereen z'n maatje naait' (met de m van mamma). Die uitdrukking heb Ik niet gebezigd, wel: zijn naadje naaren (met de n van Nico)." Henk heeft het echter bij het verkeerde eind. Ditmaal trapt hij niet de,zetdulvel op z'n staart, maar de eindredacteur op z'n hart. Dfe heeft, niet op de hoogte van de bewuste zegswijze, de n (van Nico) trouwhartig vervangen door de m (van mamma). En krijgt nu, zonder erom gevraagd te hebben, een lesje over de verborgen schatten van de Nederlandse taal. "De uitdrukking: zijn maatje naaien", onderwijst de brief, "kunnen we tot de kazernetaai rekenen en betekent je maat (op een laffe manier) een hak zetten door te klikken of door hem bij meerderen zwart te maken. De zegswijze 'zijn naadje naaien' betekent echter zijn gang gaan, doen zoals In zijn aard ligt, zijn voordeel weten te doen." In de laatste betekenis heeft hij de uitdrukking In de gewraakte passage willen gebruiken, laat Henk onder verwijzing naar de verplet1terende autoriteit van de Dikke

passant verwijzend naar de start van de Open Universiteit die nog van grote invloed kan zijn op de toekomst van WO en HBO. Nu de minister zelf geen richting geeft aan de ontwikkeling van het WO, zie je dat plaatselijke bestuurders dat opvatten als een vrijbrief voor de profilering van de eigen instelling. Zeker in Tilburg is er ineens alle ruimte voor het particuliere initiatief Daarbij dient zich een opvallende tegenstelling aan. De universiteit van Dalen weten. Het staat er echt: In deel 1 van de editie van 1976, op biz. 1519. Kijk maar na. L.K.

Potchefstroom Het blijft rommelen met ZuidAf rika. Deze week lazen we weer over de herdenking van de studentenrellen in Soweto waarbij destijds 500 studenten werden gedood. Iets minder recent werd Europa opgeschrikt door het eenzijdig aangekondigde bezoek van de Zuldafrikaanse premier Botha. Nog verder In het verleden liggen de bezoeken van de Tilburgse hoogleraren Bosman en Van Veen aan Zuld-Afrika. Zijn alle gemoederen enigszins gesust, ontstaat er weer deining rond een voordracht aan de Vrije Universiteit. Wat Is er aan het handje. Het weekblad van de Vrije Universiteit, Ad Valvas, meldde onlangs dat het bestuur van de rechtenfaculteit een gastonderzoekerschap wil verlenen aan de Zuidafrikaan dr. J.D. van der Vijver. Alhoewel een meerderheid van het Bestuur tégen was bracht een studentenbestuurslld dit nieuws In de openbaarheid. De fractie waarvan deze student deel uitmaakt Is van mening dat een zaak van dergelijk politiek gewicht In de

111 111 1 Uit 20 jaargangen THB 1 1 1 I M I Hogeschoolkresj van start

II 1 1 M i l l 1

hun neus voorbij, zoals het er nu naar uit ziet. Deetman heeft zelf de oorspronkelijke filosofie achter de TFS op losse schroeven gezet door daar met de Beiaardnota behoorlijk doorheen te fietsen. De lerarenopleidingen naar de NLO's (of toch weer niet?), vijfduizend plaatsen voor assistenten-in-opleiding. Wel even iets anders dan een hecht doortimmerde tweede fase als sluitstuk van de universitaire onderwijsstructuur. < Het opmerkelijke daarbij is dat Deetman zelf géén uitsluitsel wil geven over zijn ideeën hoe het hoger onderwijs er over tien jaar uit zou moeten zien. "Het streefbeeld wil ik open laten. Er is nog een lange weg te gaan, zodat je de eindsituatie niet haarfijn kunt beschrijven," zegt hij in het Leidse universiteitsblad tvlare van 7 juni. Er kunnen zich nog ontwikkelingen voordoen die zo'n streefbeeld drastisch veranderen, meent de bewindsman, en

Wie vanaf 1 september het Eigen Huls bezoekt, zal bemerken dat het weer een beetje gaat bruisen van aktiviteiten. Behalve een heropend en nieuw Trefcentrum zal er nog een min of meer vertrouwd beeld uit vervlogen tqden opdoemen: een kresj, zij het dan een andere dan die welke een jaar geleden de Academielaan verliet en elders in de stad onderdak vond. De nieuwe voorziening is het resultaat van het initiatief en de inspanningen van een aantal leden van de hogeschool, de heren Backx, Dammers en Meuwese, die bemerkten dat ouders die werken of studeren op de hogeschool een kresj tijdens de werktijden best een uitkomst zouden vinden. De reakties op een vragen-

lijst aan alle hogeschooUeden heeft dat inmiddels nog duidelijker uitgewezen: er zijn al aanmeldingen voor ruim tweederde van de beschikbare plaatsen (180 halve dagen), en daar zullen nog wel de nodige bijkomen. De initiatiefnemers willen er overigens geen kresj van maken die door

-uit THB van 25 augustus 1972-

krijgt meer en meer het karakter van een regionale instelling die gevoed wordt vanuit en een servicefunctie vervult voor de eigen regio. Dit heeft onmiskenbare voordelen maar blijkt wel op gespannen voet te staan met de kwaliteit van het onderzoek. Daarnaast lijdt het geen twijfel dat steeds meer wetenschappers, ook in Tilburg, een rol willen spelen in de internationale ontwikkeling van hun vakgebied. Krijgt de universiteit daarmee de keuze opgedrongen tussen 'regionalisering' en 'internationalisering'? Dat is niet onmogelijk, maar misschien kan het antwoord op die vraag ook en/en luiden. Als er maar wordt vastgehouden aan de geest van de Wet tweefasenstructuur kan het WO beide functies blijven vervullen. Hoe zoiets organisatorisch in het vat is te gieten? Dat is een verhaal apart. Daar komen we in de volgende jaargang uitgebreid op terug. Tot dan. ^ ^ openbaarheid gebracht moet worden. Bovendien begrijpen de studenten niet goed welke belangen er geschaad zouden zijn bij een openbare behandeling. Tenslotte verwachten de studenten dat, gezien de achtergrond van deze zaak, heel wat stof zal opwaaien. Wat wil namelijk het geval. Reeds In 1978 werd voorgesteld ene Van de Vijver (jawel, dezelfde) te benoemen. Dit wekte destijds al heel wat commotie aan de VU omdat van der Vijver verbonden was aan de Universiteit van Potchefstroom. Twee jaar tevoor had de VU juist besloten alle contacten met deze Universiteit te verbreken vanwege de "apartheldsondersteunende politiek" die daar gevoerd werd. Ondertussen schijnt Van der Vijver van werkgever gewisseld te zijn. Hij werkt momenteel aan de WItwaterrandunIversltelt die een wat liberalere signatuur heeft. Desalniettemin blijven de studenten ervan overtuigd dat Van der Vijver "in het bezit is van een onverdacht anti-apartheldsstandpunt". Pikant is, volgens Ad Valvas, dat de zaak Van der Vijver niet op zichzelf lijkt te staan. De Zuid-afrikaan bezocht eerder dit jaar een "christelijke conferentie" te NIjenrode. Een van de gastheren van deze conferentie was niemand meer dan de VU. L. V. W.

uitgebreide subsidies van de hogeschool een „bevoorrechting" van studenten en hogeschoolpersoneel zou betekenen. De bedoeling is dat de kresj zichzelf bedruipt via bijdragen van ouders in de onkosten en via subsidies die de overheid aan alle kresjes verleent. Een voordeel zal wel zijn dat de vaste kosten betrekkelijk laag zullen zijn doordat geen huur voor de ruimte zal worden betaald. Verder geeft de hogeschool voor de start een krediet van ƒ 2500,— en een garantiesubsidie van ƒ 7500,—. De bijdrage van de ouders zal niet al te laag en niet al te hoog zijn, namelijk ƒ 3,— per morgen of middag. In bepaalde gevallen