Issuu

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 8 j u n i 1984 - j a a r g a n g 21 - n u m m e r 34

Stichtingsbestuur doet stap in richting hogeschooiraad Het Stichtingsbestuur van de Tilburgse hogeschooi wil voortaan meer rekening houden met de hogeschooiraad. Deze conclusie mag men trekken uit een op 18 mei verzonden brief van het Stichtingsbestuur aan de voorzitter van de Raad. Men toont zich bereid om iets te doen aan het 'hearing-karakter' van het tot nu toe gevoerde overleg en men wil praten over de procedure bij de benoeming van nieuwe leden van het Stichtingsbestuur. De brief nodigt de hogeschooiraad uit voor een gesprek op 22 juni. Het is dan anderhalf jaar geleden, dat de twee bestuursorganen voor 't laatst met elkaar overleg hebben gevoerd. Zoals bekend heeft het nooit zo geboterd tussen raad en Stichtingsbestuur, maar de verhouding bereikte het afgelopen jaar een dieptepunt na de benoeming van enkele nieuwe leden van het Stichtingsbestuur. In januari 1984 verscheen er een notitie over de relatie tussen Raad en Bestuur sinds 1979. De voorlopige conclusie moest toen luiden dat er over een aantal procedurele kwesties wel overeenstemming was bereikt, maar dat een reeks van concrete, vooral "politieke" zaken als de signatuur en de uitbreiding van het College van Bestuur niet tot een oplossing waren gebracht. Het Stichtingsbestuur oordeelt nu in de brief dat een positievere eindconclusie over de relatie met de raad mogelijk is. En dat er over de meer politieke zaken moeilijk overeenstemming valt te bereikten moet men 'tot op zekere hoogte' maar aanvaarden. Dat hoeft, vindt het

Archiefrekken

Stichtingsbestuur, goed overleg op andere punten niet in de weg te staan. Het bestuur vraagt om respect voor eikaars standpunten en beslissingen. Wel is men geschrokken van de kritiek op het karakter van de voorbije bijeenkomsten. Het Stichtingsbestuur: "Gesproken wordt zelfs over "het aanhoren" en een "hearing-karakter". Wij willen gaarne in overleg met U er al het mogelijke aan doen om een dergelijke indruk weg te nemen, want het is geenszins onze bedoeling op die wijze met de Raad te verkeren. " Op een ander belangrijk punt lijkt het Stichtingsbestuur ook van plan om water in de wijn te doen, en wel bij het benoemingenbeleid van nieuwe leden voor het Stichtingsbestuur. Tot nu toe werd de hogeschooiraad in dit opzicht, ondanks eerdere toezeggingen tot meer inspraak, steeds met een fait accompli geconfronteerd. De benoeming van expremier Van Agt was daarvan nog 'n kras voorbeeld. De Raad kreeg geen enkele kans om zich over deze kandidaat een grondig oordeel te vormen en moest de aanstelling van de huidige commissaris van Noord-Brabant commentaarloos slikken. Vooral deze kwestie zette de voorzitter van de hogeschooiraad, Frans Teunissen, indertijd er toe aan om zijn

verkocht

De Dienst Interne Zaken hield afgelopen maandag uitverkoop van gebruikte archiefrekken. Onder ruime belangstelling werden de 70 rekken in 'no time' verkocht voor f 1 5 , per meter of voor f 1 0 , - per meter bij aankoop van een grotere partij. De archiefrekken werden meteen ook gedemonteerd en door de kopers weggehaald, behalve één eenzaam stuk, waarvan de nieuwe eigenaar op vacantia was.

aanwezigheid bij de vergaderingen van het Stichtingsbestuur tot nader order op te schorten. Het Stichtingsbestuur geeft nu toe dat het in het recente verleden heeft ontbroken aan een goede invulling van de benoemingsprocedure en stelt voor om zodanige condities te scheppen dat de twee bestuursorganen het voortaan gemakkelijker eens kunnen worden over te benoemen kandidaten. Het Stichtingsbestuur denkt over een 'nader beraad' met College van Bestuur en hogeschoolraad , nadat er een voorselectie is gemaakt van kandidaten 'die in alle opzichten aanvaardbaar zijn'. Op basis van dit nader beraad maakt het Stichtingsbestuur dan een concept-voordracht op waarna de gewone afwikkeling volgt; " o p een nader te bepalen tijdstip kan desgewenst een gesprek van de kandidaat met vorenbedoeld beraad worden ingelast". In de brief van de hogeschooiraad toont het Stichtingsbestuur zich 'zeer verheugd' over de suggestie om in de toekomst onderwerpen als de samenstelling van het Stichtingsbestuur, de middellange termijn ontwikkeling van de KHT, het hooglerarenbeleid en de bestuuHijke verhoudingen op de gezamenlijke agenda te plaatsen. Tenslotte zijn het twee details uit de brief die 'n Indicatie vormen voor een nieuwe opstelling van het stichtingsbestuur jegens de hogeschooiraad: de controversiële signatuurkwestie wordt in het schrijven niet één keer aangestipt en de brief is rechtstreeks aan de hogeschoolraad geadresseerd. Dit laatste gegeven is uniek, omdat het contct tussen Stichtingsbestuur en hogeschooiraad tot nu toe altijd verliep via de tussenschakel van het College van Bestuur. T.G.

Experiment alternatief

met gestraften

De Tilburgse hogeschool staat positief tegenover een experiment om personen die door de rechter een alternatieve straf opgelegd hebben gekregen aan werk te heipen. Eind juni vindt er een oriënterend gesprek plaats over deze kwestie met vertegenwoordigers van de reclassering in Breda. Het College van Bestuur heeft zich in antwoord op vragen uit de hogeschoolraad bereid verklaard te experimenteren met de tewerkstelling van alternatief gestraften'. Tilburg treedt hiermee in de voetsporen van de Landbouwhogeschool van Wageningen waar in het najaar 1983 een soortgelijk experiment van start ging. In Wageningen zijn inmiddels vier mensen geplaatst bij de plantsoenendienst, de verzorging van dieren en gewassen en voor het opschilderen van de proefkassen. "Bij één persoon" zo meldt de brief van het Tilburgse College van Bestuur aan de hogeschooiraad "is men al snel tot beëindiging van de plaatsing gekomen." De geplaatsten in Wageningen krijgen geen enkele vergoeding voor hun werk en zij zijn niet officieel in dienst van de Landbouwhogeschool. "Gebleken is" aldus nogmaals het College "dat alles staat of valt met de bereidheid op de werkplek en de acceptatie vervolg op pag. 5

8/9

De arbeidsmarkt Prof. van Wezel en Drs. Vissers houden een pleidooi voor een raamovereenkonnst tussen werknenners en werkgevers. Sociale partners zouden de boven- en benedengrens voor de toekomstige loonontwikkeling kunnen aangeven.

De ideale omroepgids bestaat niet, aldus de conclusie van een forumdiscussie ingericht door tweedejaarsstudenten Letteren, als slot van een congres over Taalvaardigheid Nederlands. Tijdens het congres werden vooral de voorpagina's van kranten onder de loupe genomen. Wetenschap en bedrijfsleven zoeken elkaar op. grippen zoals innovatie en contract-research worden ingevuld. |

Voor u ligt het voorlaatste THB van deze jaargang. Volgende week is er in verband met Pinksteren geen THB. Het laatste nummer krijgt u op 22 juni.

BRIEVEN MATSERS

reaKtionaii "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Avondstudenten Wat als grap is begonnen, is allengs uitgegroeid tot een nader uitgewerkt idee. De oprichting van de avondstudentenvereniging " T o t Persistit" is wat ons betreft een eerste aanzet om in ieder geval onder de aankomend juristen in deeltijd een klankbord te zijn voor suggesties, aanbevelingen, etc. en niet in de laatste plaats het sociale contact. Na vergaderen en contact zoeken met o.a. de commissie avondopleiding, hebben wij een aantal punten kunnen formuleren die belangrijk genoeg zijn om daarmee aan de slag te gaan. Temeer daar gebleken is dat de aanbevelingen van de avondcommissie goeddeels overeenkomen met onze verlangens en wij ons daarin gesteund zien. Uit eerdere publicaties in o.a. het T.H.B., nr. 27 en het Avondbulletin, nr. 84.5, zat inmiddels duidelijk zijn geworden dat onze voornaamste doelstelling is het "kwalitatief" stimuleren van de avondstudent en als zodanig in de voorkomende gevallen ons opstellen als belangenbehartigende instantie. " T o t Persistit" stelt zich dan ook in eerste instantie op als "studievereniging", waarbij "kwalitatief" valt op te vatten als het mede organiseren van repetitieavonden, lezingen, excursies, maar ook het bevorderen van de onderlinge stu-

die. Bij belangenbehartiging valt te denken aan het doorspelen van wensen, aanbevelingen van meer algemene aard. Dat wij als studievereniging zitting willen gaan nemen in de commissie avondopleiding ligt voor de hand. Wanneer het gaat om persoonlijke problemen, zijn de avondrector en de studieadviseur dé aangewezen personen om contact mee te zoeken. Zij zien dan ook niets liever dat de student meer van deze faciliteiten gebruik maakt temeer daar dit van belang is om een beter inzicht te krijgen in de specifieke problemen die een deeltijdstudent tijdens zijn studie ondervindt. Zeker niet onbelangrijk vinden wij het sociale contact. Het lijkt ons zinvol om op de een of andere manier buiten de colleges in de informele sfeer elkaar wat beter te leren kennen. Of dit alles te verwezenlijken is, zal mede van jullie reacties afhangen. Voor suggesties eet. en eventuele kritiek staan wij altijd open. De inzet onzerzijds is er en wij verwachten daarbij jullie medewerking. Contactadres: Avondstudentenvereniging " T o t Persistit", p.a. Hogeschoollaan 65, 5037 BG TILBURG.

TIAS In het THB van 25 mei 1984 zijn kanttekeningen geplaatst bij mijn uitspraken over het TIAS. Gemist heb ik de constatering dat de betreffende uitspraken gedaan zijn op 30 maart en dat ze pas zes weken later zijn gepubliceerd. In de tussentijd heeft het door dr. P. Damen genoemde gesprek met het TIAS plaatsgevonden. Clemens van Brunschot.

Geen apart overleg over rechtspositie studenten Minister Deetman heeft de Landelijke Studentenvakbond laten weten niets te voelen voor een apart overleg over de rechtspositie van studenten. De LSVB had de bewindsman in maart in een brief verzocht om de instelling van een soortgelijk overleg als dat met de vertegenwoordigers van het personeel in het w . o . al bestaat in het COPWO. Binnen de Academische Raad en de HBO-raad is voor dat overleg volgens de LSVB geen plaats. Studiefinanciering, huisvesting, studentengezondheidszorg en meer van die zaken horen daarom in een apart overlegplatform thuis, aldus de LSVB, maar Deetman wil daar niet van weten. Hij vindt dat studenten hun inbreng maar in de AR en de HBO-Raad moeten brengen. Hij wijst er daarbij op dat de commissie die de nieuwe overlegstructuur voor het w . o . voorbereidt ook al een plaats voor studenten heeft ingeruimd. Apart overleg met studenten zou volgens Deetman alleen incidenteel kunnen plaatsvinden en dan nog alleen als de normale overlegorganen dat graag willen. Deetman wijst erop dat de inbreng van studenten in de overlegorganen "van meer gewicht zal blijken te zijn naarmate

Tilburgs Hogeschoolblad

s e r tje

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,-; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

AANGKBODIN TE KOOP: VW-kever 1200, i.z.g.st., 1974, weinig gelopen, 1:12, gegar. brede branden. Tel. 013435778. TE KOOP: Toyota 1000, rijdt goed, motor 100%, nieuwe uitlaat, carrosserie is slecht, t.e.a.b. Triumph Dolomite, do. groen, 1973, ziet er prima uit, motor klein defect, t.e.a.b. Beide auto's moten weg, over de prijs worden we het altijd eens. Tel. 04118-3082. COMMODORE 64: Alle mogelijke software voor commodore 64, zoals administratieve, taal, hulp, tekstverwerkings, spel en andere programma's, te kopieren op tape of diskette, zeer goedkoop. Bel 013-358371 (Hugo). KAMER TE HUUR: bij hospita opp. 3 x 3,60 m, met gebruik van badkamer, keuken e.d., huurprijs incl. serv. kosten ƒ 275,— p.m., bij volpensioen ƒ 600,— p.m. Inlichtingen: tel. 013-357358. TE HUUR: Wegens verblijf in buitenland, tijdelijk (voor periode 1 juli - 31 december 1984): eenpersoons appartement ( ± 25 m^), ingebouwde keuken, doucheruimte, halletje, huurprijs / 350,— all in, adres: Winkler Prinsstraat 77. Tel. 013-367568. AANGEBODEN: D'66 voor Europa: Een voortreffelijk Europees programma gekoppeld aan een enthousiaste partij met bekwame kandidaten maken voor u het kiezen gemakkelijk: D'66. Als lid kunt u zich opgeven bij: Landelijk Secretariaat D'66 (telefoon 070-858303), Bezuidenhoutseweg 195 AJ, Den Haag. GEZOCHT: John zoekt ing. 1-7 of 1-8 een kamer in vrij huis te Tilburg. Max. huur ƒ 300,—. Tel. 04490-27930. VAKANTIE: Grandioze feestweek op Ameland in de zomer! Vervoer vanaf Tilburg, luxe tent, camping, kookgelegenheid en -spullen, pizza, disco's, zeehondjes zoeken, bootreis: all-inn ƒ 125,— per week. Vanaf 30/6-7/7 en 21/7 t/m 18/8. Inl. 020-761010 na 19.00 uur.

de studentenorganisaties meer representatief zijn en een duidelijke en realistische beleidslijn weten aan te leggen". Wel voegt hij eraan toe de indruk te hebben dat daar door studenten de laatste tijd " m e t vernieuwd elan" aan wordt gewerkt. Binnen de LSVB, die zichzelf representatief acht voor alle studentenbelangenbehartigingsorganisaties, is men allerminst tevreden met het antwoord van de minister. Bestuurslid Gerard Bosman vindt "dat Deetman zich er een beetje van heeft afgemaakt". Hoewel de opmerkingen over de realistische beleidslijn wat minachtend worden gevonden, wil de LSVB gaan bewijzen dat Deetman daarin ongelijk heeft. De LSVB wil samen met de andere studentenorganisaties (ISO, L K W en NSSS) binnenkort de minister van repliek dienen. Op zichzelf wijst de LSVB het niet af om het overleg binnen de overlegorganen te situeren, vyant "waar het ons om gaat is dat het overleg over de rechtspositie van studenten met studenten wordt gevoerd en niet in allerlei geledingen die daar in meerderheid advies over geven", aldus Gerard Bosman. B.B./UP

WOONRUIMTE: stacaravan 4-pers. in Oisterwijkse bossen perm, bewoonbaar, ingericht als studeer-/ woonruimte, veel plaats voor boeken, vr.pr. ƒ 2500,—, wonen zonder hospita + in mooie natuur voor ± ƒ 100,— p. mnd., honden toegestaan. Tel. na 19.00 uur 013-367160. TE KOOP: Op eerste stand te Heerlen luxe bungalow met volledige onderverdiepmg, zonneterras (32 m^) en tuin op het zuiden. Bouwjaar 1980, direct te aanvaarden, prijs ƒ 410.000,—. Telefoon 013-364247.

VARIA VARIA Stem voor EUROPA op D'66 dat doen wij ook: Ingrid Kalkhoven, Pieter van Harberden, Frans Theunissen, Bert Peters, Peter Kienhuis, Pieter Ruys, Pieter Meeuwis, Frans Grijns, Lisette Tiddens, Rien Geurtsen.

Cl VRAACI) FRANK: uit Tilburg, HTS-er, nu le-jaars economie. Ik leende je diktaten wijsbegeerte en bedrijfseconomie van het Ie semester. Graag zou ik deze binnenkort terug hebben. Bel je even? Adres op diktaat - telefoonnummer in telefoonboek. Marian. 8 j u n i 1984

GEVRAAGD: Steun D'66 en dus: Onze europarlementariërs met hun ervaring en de mede door hen totstandgekomen intereuropese samenwerking van partijen op basis van programma-overeenkomsten. Wij doen dat ook: Frans van Doorne, Rien Geurtsen en vele andere (zie o.a. onze advertentie elders in dit nummer). GEVRAAGD: Zanger zoekt new wave-band, ik heb ervaring en ben in bezit van een synthesizer. Ton: 04104-93053. TONEEL: Wij zoeken nog enkele mannen en vrouwen met talent, veel inzet en gevoel voor eigentijds representatief theater om in Tilburg met studententoneel te beginnen. Stuur een briefje naar de redactie THB onder het kopje "Studententoneel".

Spannende finale Het Management Game Nederland werd dit jaar gewonnen door het team van Houthandel " U t r e c h t " . In september zal het team in de Europese finale tegen zes andere landen om de Europese titel strijden. Het Management Game Nederland is in handen van een gezamenlijke stichting van computerleverancier ICL, Het Economisch Dagblad, de Landelijke Samenwerking Econometristen en het Economische Instituut Tilburg. Volgens de Tilburgse prof. R. Bannink, lid van de spelleiding, was deze finale de spannendste uit het bestaan van het Management Game.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke burggraaff samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j lansen, h van kleef, drs c p j m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 1 5 , - per jaargang

IVG: "Gezond blijven ondenA/ijzen op de basisschool'

Leerkrachten hebben professionele begeleiding nodig Door velen bejubeld en door anderen verguisd trekt de vrijheid van onderwijs nog steeds een diepe scheidslijn dwars door ons land. De toestand van gewapende vrede, waarmee de schoolstrijd een mensenleeftijd geleden werd afgesloten, duurt voort en blijft ons parten spelen. Neem nou de sociaal-medische begeleiding van leerkrachten in het lager onderwijs. Op zich een prima zaak als je ziet dat onderwijzers vaak ver voor hun pensioen de school vaarwel moeten zeggen. Niet zelden gaat daar een slopend 'ziekteproces' aan vooraf. "Leerkrachten aan openbare scholen zijn gemeente-ambtenaar en worden dan ook regelmatig gecontroleerd door een arts van de GGD. Bij het bijzonder onderwijs ligt de situatie anders. Het schoolbestuur beslist daar zélf over het te voeren personeelsbeleid met het gevolg dat het er nogal eens ontbreekt aan systematische sociaal-medische begeleiding. Vaak worden mensen zelfs volstrekt aan hun lot overgelaten. Naar mijn mening is dat geen goede zaak." Aan het woord is drs. Pieter Kamphuis, van huis uit socioloog en sinds 1975 werkzaam als wetenschappelijk medewerker aan het Instituut voor Gezondheidszorg (IVG) in Tilburg. Afgelopen maand verscheen bij uitgeverij Nelissen het boek 'Gezond blijven onderwijzen op de basischool', dat Kamphuis samen met de Nijmeegse onderwijzer Jacques Jacobs schreef. Zoals de titel al min of meer aangeeft, is het een vooral praktisch en informatief boek over de gezondheidsproblemen van leerkrachten in het basisonderwijs. Het boek heeft een lange voorgeschiedenis, die begint in 1975 wanneer het IVG in opdracht van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) in Heerlen en het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen de vroegtijdige pensioenering van onderwijzers in het lager onderwijs gaat onderzoeken. Het is het eerste onderzoek dat uitgebreid aandacht besteedt aan de arbeidsomstandigheden in het basisonderwijs en de daaruit voortvloeiende langdurige ziektegevallen onder het personeel. Zes jaar later leggen de onderzoekers, waaronder projectleider Kamphuis, een grote stapel beleidsrelevante bevindingen op tafel. " H e t onderzoek heeft toen nogal wat stof doen opwaaien, vooral in de kringen van onderwijsvakorganisaties," blikt Kamphuis terug. "Die zagen eindelijk hun ellende-verhalen en klachten Over de arbeidsomstandigheden in het lager onderwijs, waarmee ze jarenlang hadden lopen leuren in Den Haag, bevestigd en ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Aan de hand van onderzoeksresultaten meenden ze allerlei claims te kunnen leggen. Nou was dat wat moeilijk. Er lag^een erg technisch rapport op tafel met tabellen en grafieken en ontzettend veel statistische verbanden. Op verzoek van de opdrachtgevers hebben we toen nog een keer de belangrijkste verbanden op een rij gezet. Daarbij hebben we gekeken naar de ontwikkelingen in het onderwijs aan de ene en het gevoerde beleid aan de andere kant om die met elkaar in verband te brengen." Dat resulteerde in het rapport 'Gezond onderwijzen', dat in mei 1981 als eindverslag van het project werd uitgebracht. Daarin zijn de belangrijkste onderzoeksresultaten weergegeven, maar ook de meest recente beleidsontwikkeling. Ten slotte zijn een groot aantal aanbevelingen opgenomen voor de te kiezen marsroute voor de beleidsmakers. Om het langdurig zieteverzuim in het basisonderTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

wijs terug te dringen en de kans op invalidering van de leerkrachten te verkleinen is het ondermeer noodzakelijk de klassegrootte te verlagen en taakverlichting voor de schoolleiders te bewerkstelligen, menen de onderzoekers.

PSYCHOSOCIAAL Uit het onderzoek komt verder naar voren dat het ziekteverzuim in het basisonderwijs meestal een langdurige aangelegenheid is. De gemiddelde ziekteduur van een langdurig zieke onderwijzer ligt tussen de 15 en 18 maanden. Voor de langdurig zieke leerkracht die ouder is dan vijftig is bovendien de kans op invalidering erg groot: eenmaal een tijd ziek keert slechts 15% terug op school. In het merendeel van de gevallen kijkt men niet meer naar de zieke om; is er geen enkele begeleiding, noch vanuit de school of het bestuur, noch vanuit een medische dienst of een andere instantie. Bij langdurig verzuim gaat het veelal om psychosociale aspecten. Bij de zieke onderwijzers kan dan geen kwaal, ziekte of afwijking worden geconstateerd: ze zijn overspannen of overwerkt. Kamphuis: "Waarschijnlijk kun je veel ziektegevallen en afkeuringen voorkomen door de problemen vroegtijdig te onderkennen. Vandaar ons advies om een sociaal-medische dienst in te stellen voor onderwijzers die in het bijzonder oog zou moeten hebben voor de revalidatie van langdurig zieken en de begeleiding van psychosociale problematiek." Om een lang verhaal kort te houden: het rapport 'Gezond onderwijzen' was de directe aanleiding tot het schrijven van een boek, waarmee ook afzonderlijke' scholen en onderwijzers hun voordeel zouden kunnen doen. Uitgeverij Nelissen zag wel brood in het idee van Kamphuis om de onderzoekservaringen in bredere kring bekendheid te geven, maar drong toch aan op samenwerking met Jacques Jacobs die als onderwijzer de situatie meer vanuit de school zelf zou kunnen bena-

deren. De twee schrijvers bleken op één lijn te zitten wat betreft hun ideeën over de problemen in het onderwijs en kwamen dan ook vrij snel tot een taakverdeling. Kamphuis zou zich concentreren op de onderzoeksresultaten en het overheidsbeleid, tenwijl Jacobs zich in het tweede deel van het boek zou toeleggen op de persoon van de onderwijzer en de problemen die hij of zij ondervindt in de klas en de schoolorganisatie.

HOGE VERZUIMDREMPEL Wat opvalt is dat het onderwijs geen ongezonde sector is. Het ziekteverzuim is er laag in vergelijking met Tiet bedrijfsleven. Kamphuis: " D a t klopt, maar het onderwijspersoneel is moeilijk vergelijkbaar met andere categorieën werknemers en zeker niet met zo'n diffuze categorie als het bedrijfsleven. Als je kijkt naar de functies en de beloningen is het onderwijs een tamelijk homogene sector met hele specifieke arbeidsomstandigheden. Wat direct in het oog springt is dat een onderwijzer de hele dag sociale contacten moet onderhouden: hij moet communiceren met zo'n 30 leerlingen, met z'n collega's overlegt-ie over de lesprogramma's. En dan zijn er nog de contacten met de schoolleiding en met de ouders die zich meer en meer met de school gaan bemoeien. Die sociale contacten trekken toch een behoorlijke wissel op de mentale en psychosociale vermogens van de leerkracht." " J a , er wordt inderdaad vaak aangenomen dat er in het onderwijs sprake is van een hoge verzuimdrempel. Je hoort vaak dat onderwijzers zich niet graag ziek melden omdat dat onmiddellijk sociale affecten heeft: je laat je klas in de steek, er zitten 30 kinderen op je te wachten, een collega moet voor je inspringen en die heeft z'n handen vol aan z'n eigen klas die belast je ermee, dat weet je uit ervaring - of er moet een vervanger komen die er weer een andere lesmethode op nahoudt. Dan denk je al snel: nou, laat nog maar even zitten, ik voel me nog redelijk genoeg om voor de klas te blijven staan. Vandaar dat mensen zich niet snel voor een korte duur ziek melden. Als mensen echter wat ouder zijn kan dat op den duur fnuikend zijn. Dan is het beter dat ze zich wat vaker voor korte tijd ziek melden in plaats van het allemaal op te zouten, waardoor de kans groot is dat ze langdurig uit de boot vallen. En reken maar dat de klap in dat geval hard aankomt."

Jullie zoeken die oorzaken voor ziekteverzuim vooral in de schoolorganisatie. Daarnaast spelen toch ook persoonlijke en maatschappelijke factoren een rol? Kamphuis: " W e hebben aangesloten bij de theorie op het gebied van de humanisering van de arbeid, die stelt dat juist de organisatiekenmerken beïnvloedbaar zijn. Met name binnen de school kun je wat veranderen, dat wil zeggen de overheid heeft de mogelijkheid om via allerlei beleidsmaatregelen sturend op te treden. Maar op de individuele factoren heb je géén enkele greep. Daar komt nog bij dat de onderwijsvakorganisaties er fel op tegen zijn om daar het beleid op af te stemmen. Je zou in principe een profiel kunnen schetsen van de aanstaande gezonde en van de aanstande langdurig zieke ondenwijzer. Nou, daar hebben we niet aan mee willen doen. Wat betreft de maatschappelijke factoren zou je verwachten dat juist het onderwijspersoneel erg gevoelig is voor de doorwerking van veranderde normen en waarden. Het onderwijs fungeert immers als een doorgeefluik voor normen en waarden. Daar hebben we in het onderzoek wel de nodige aandacht aan besteed. Binnen de school werd bijvoorbeeld de religie toch in belangrijke mate beleefd en in praktijk gebracht door de onderwijzers. Het onderwijs was eigenlijk een soort verlengstuk van de kerk. We verwachten dan ook dat de normverschuiving en waardeverandering in de maatschappij, vooral met betrekking tot kerk en religiebeleving, de onderwijzer zou beïnvloeden en mogelijk iets zou kunnen verklaren van het langdurig ziekteverzuim. Wat dat betreft hebben w? echter geen enkel yerband kunnen vaststellen! Dat ligt misschien aan de ontoereikendheid van onze onderzoeksmethode. Wie weet had een dieptepsychologisch onderzoek wel wat opgeleverd..."

KRAAMPJE Jullie pleiten voor het opzetten van een sociaal-medische dienst ten behoeve van een gedegen gedragswetenschappelijke begeleiding van de psychosociale problematiek in het onderwijs. Daarnaast is ook de emotionele steun van collega's onontbeerlijk. Een pleidooi voor professionele hulp, voor een nieuw kraampje op de markt voor welzijn en geluk, naast een streven naar zelfhulp? Kamphuis: "Die twee zaken kun je niet los van elkaar zien. Die emotionele steun zou er gewoon moeten zijn binnen het team. Als er zich echter spanningen voordoen en conflicten treden naar buiten, dan valt de emotionele steun weg. Dan zie je dat minderheden binnen het team in de knel raken. Het ontbreken van die ondersteuning en collegialiteit werkt dan naar twee kanten: de een trekt zich op zichzelf terug, terwijl de anderen de neiging zullen hebben de betrokkene uit te stoten. Het is ook nog 'ns een zichzelf versterkend proces. Vaak komt het team er zelf niet meer uit. Dan ben je aangewezen op begeleiding van buitenaf, waarbij een sociaal-medische instantie goede diensten zou kunnen bewijzen door een tijdige signalering van psychosociale problemen. Om de mensen binnen het team in het geval van een conflict weer op één noemer te krijgen ben je meer gediend met een meer gedragswetenschappelijke dan met een puur medische benadering."

I l\. Schatjes... Zomaar een jaargang van de zesde klas van de RK St. Jozefschool in Helmond. 8 luni 1984

Open Universiteit blijft dicht voor 18jarigen De Tweede Kamer zal vasthouden aan haar opvatting dat studenten vanaf 18 jaar toegang moeten krijgen tot het on derwijs van de Open Universiteit. Na een eerdere discussie met de kamer bleef mi nister Deetman bij zijn voorstel van een toegangsleeftijd van 21 jaar met een uit zondering voor lichamelijk gehandicap ten met een VWO of HAVOdiploma. PvdA, VVD, D'66 en PSP, samen goed voor een ruime meerderheid, blijven ech ter van mening dat ook 18jarlgen bij de OU terecht moeten kunnen. Een en ander blijkt uit het eindverslag bij het wetsontwerp Open Universiteit, de laatste schriftelijke reactie van de kamer voordat de wet in het openbaar wordt behandeld. Uit het eindverslag blijkt ook dat de meeste fracties zich zorgen maken over de financiën van de OU. De voorgeno men bezuiniging van 5 miljoen in 1985 en zelfs 10 miljoen in 1988 (op een budget van rond 35 miljoen) gaat gewoon door, terwijl de verwachte extra inkomsten (door verhoging van het cursusgeld) uit blijven.

Hogescliool aangesloten op stadsverwarming Eind 1984 zal de Tilburgse Hogeschool aangesloten zijn op de stadsverwarming. Na zo'n twee jaar touwtrekken met de Gemeentelijke Energiebedrijven zal het College van Bestuur hoogstwaarschijn lijk zijn fiat geven. Volgens onderzoeken is stadsverwarming circa vijf procent goedkoper dan het stoken op gas, zoals dat nu gebeurt. De CVketel zal 'gecon serveerd' worden, wat betekent dat de ketel bij uitvallen van de stadsverwar ming in werking kan worden gezet zodat de KHT in eigen warmtebehoefte kan blijven voorzien. Het principe van stads verwarming is als volgt. In de electrici teitscentrale in G eertruidenberg wordt door kolen stoom van 140 graden gepro duceerd. Deze stoom zet turbines in wer king waardoor electriciteit opgewekt wordt. Voor de stadsverwarming tapt men stoom af die via een pijpleiding Til burg binnenkomt. Hiervoor hoeft men relatief weinig kolen extra te verbranden. De stoom koelt af tot water van 90 gra den. Dit water zal door middel van een 'warmtewisselaar' het water in de CV buizen van de Hogeschool verwarmen. De aansluitkosten van de stadsverwar

ming zijn voor rekening van de Tilburgse Energiebedrijven. Over enkele dagen be gint men met de werkzaamheden. Een halfjaar later zal de eerste milieuvriende lijke warmte te voelen zijn. Q□

Bezorgdheid over portemonnee studenten De gezamenlijke colleges van bestuur van de universiteiten en hogescholen in ons land maken zich ernstige zorgen over de financiële positie van studenten. In een brief aan de Tweede Kamer wijzen de CvB's op de cumulatie van maatrege len die reeds genomen zijn of op het punt staan genomen te worden. Zij noemen de kortingen op de rijksstudietoelagen en de veranderingen in de regels voor huur subsidie. Ook wijzen de colleges op de samenhangende manier waarop de mini steries van Onderwijs en Wetenschap pen, Volkshuisvesting en Sociale Zaken met de bevolkingsgroep van studenten omgaan. De universitaire topbesturen willen zo spoedig mogelijk overleg met de vaste commissie van onderwijs van de Tweede Kamer. Eerder al had het Landelijk Beraad van Studentendecanen een conceptbrief op

gesteld die de volksvertegenwoordiging moest wijzen op de penibele financiële situatie waar studenten zoetjesaan in te recht komen. Het initiatief werd afgelo pen maandag overgenomen door de por tefeuillehouders studentenaangelegen heden, die speciaal hiervoor bijeen wa ren in Den Haag. De CvB's zijn van mening dat het totale pakket van maatregelen dat van invloed is op de portemonnee van de student of die van zijn ouders eens goed op de on derlinge samenhang getoetst moet wor den. Terwijl minister Deetman een reeks van kortingen voor het komend studiejaar heeft aangekondigd (korting van 3% op toelagen, afschaffen van 'tel'kinderen, afschaffen van extra toelagen voor boe ken en instrumentarium en een verlaging van de toegepaste eigen verdiensten met 4,7%) blijft minister De Koning van Soci ale Zaken studenten uitsluiten van voor zieningen als de eenmalige uitkering voor minima en de verplichte ziekenfondsver zekering. Bovendien is de kinderbijslag bevroren. Sinds enige jaren bepaalt ook het ministerie van VROM mede hoe dik de beurs van de studenten gevuld is. Studentenhuisvesting werd naar dat mi nisterie overgeheveld, hetgeen in veel gevallen hogere huren betekende. THBerichten/UP

Het vrije keuzevak, eindelijk een echte kans voor Taalvaardigheid Het academische statuut in het kader van de tweefasenopleidingen kent een z.g. vrij keuzevak. De bedoeling hiervan is, dat studenten zonder beperkingen van inhoudelijke aard (bijv. de relatie tot de studie) binnen het studieprogramma de mogelijkheid hebben hun horizon te ver breden, bijv. door aandacht te schenken aan iets wat in het kader van de mogelij ke latere beroepsuitoefening van belang kan zijn, naast wat nodig is aan kennis en vaardigheden die in hoofdvak verwor ven moeten worden. Wel moet de exa mencommissie van de hoofdstudierich ting het gekozen vak marginaal toetsen op niveau en omvang. Dit vrije keuzevak biedt studenten van de K.H.T. de reële mogelijkheid ter complementering van de vakkennis iets te doen aan het uitbrei den van de taalvaardigheid Nederlands of vreemde talen binnen het studiepro gramma en niet uitsluitend als facultatie ve component op dit programma. In een groot aantal beroepen speelt taal vaardigheid (of in iets bredere zin informatieoverdracht en werkwerking) een grote rol. Er is bijvoorbeeld in het kader van het opstarten van de nieuwe studierichting Sociale Z ekerheidsweten schappen een onderzoek naar de be roepsperspectieven uitgevoerd. Op de vraag naar wat de aan de K.H.T. op te leiden studenten zouden moeten kunnen en kennen werd geantwoord, dat een goede taalvaardigheid een eerste vereiste was, m.n. omdat het beroepsveld aange duid zou kunnen worden als 'beleidsme dewerkers'. Ook economen, juristen en sociologen komen vaak op banen uit dit beroepsveld terecht. Taalvaardigheid op dit niveau betekent het samenvatten van nota's, het leiden en bijwonen van verga deringen, inlichtingen (mondeling en schriftelijk) verschaffen, het 'vertalen' van kennis zodanig dat het ook voor an dere dan academisch afgestudeerden be grijpelijk is. Daarbij moet in de huidige maatschappij niet alleen gedacht worden

Tilburgs Hogeschoolblad

aan communicatie door middel van taal alleen; steeds vaker zal beeldinformatie de talige informatie vergezellen. Taalvaardigheid is niet beperkt tot de moedertaal alleen. Het beheersen van de vreemde talen is voor een groot aantal beroepen van minstens even groot be lang. Het belang van het Engels in het in ternationale verkeer hoeft niet verder toegelicht te worden. In de Europese context hebben echter ook talen als Frans, Duits en Spaans een zekere rol. De kennis van de vreemde talen opge daan in het VWO is veelal niet voldoende om adekwaat te funktioneren, dit geldt voor het Engels, maar zeker ook voor Frans en Duits, terwijl de kennis van het Spaans in het algemeen nihil is. Zo is be kend, dat in de EGGorganen relatief weinig Nederlanders op hoge posten zit ten, ondanks de vaak genoemde grote kennis van de vreemde talen door de Ne derlanders. We hebben, bijv. in vergelij king met Engelsen en Fransen niet het ge luk een wereldtaal als moedertaal te be zitten. Bedrijven organiseren regelmatig bijscholingsprogramma's in de vreemde talen t.b.v. personeel dat internationaal opereert. Gesprekken met medewerkers en studen ten van de Hogeschool leren, dat het be lang en de waarde van taalvaardigheid, maar ook de problemen ermee worden onderkend. Deze vaststellingen worden echter te weinig geconcretiseerd bijv. door in het studieprogramma hiervoor ruimte te creëren. Veelal klinkt dan de opmerking, dat taalvaardigheid inder daad belangrijk is, en ook (soms) te wen sen overlaat, maar dat dit een zaak is van de individuele student, die hieraan aan dacht kan besteden in zijn vrije tijd. Dat wil niet zeggen, dat taalvaardigheid ner gens op het programma staat. In diverse faculteiten verzorgt het werkverband Taalvaardigheid taalvaardigheidsonder wijs. In de juridische bestuursweten schappelijke richting moeten studenten

TE BERDE door: G. Meijers

een cursus communicatieve vaardighe den volgen. Internationaaleconomen moeten twee keuzevakken vreemde talen doen. Letterenstudenten volgen een ver plicht programma Nederlands en Engels en kunnen vreemde talen, evenals overi gens de filosofen, als keuzevak kiezen. Bij Theologen en Sociologen zijn er ver der nog taalvaardigheidsactiviteiten Ne derlands voor eerstejaars. Het werkverband Taalvaardigheid wil studenten die middels de voorgenoemde activiteiten niet of onvoldoende bereikt worden, in de gelegenheid stellen in het kader van het vrije keuzevak Nederlands en vreemde talen te trainen, als onder deel dus van het normale studieprogram ma. Daarbij denken we aan de volgende cursussen met omvang van 170 uur Taal vaardigheid Nederlands: een cursus waarin training in relatie tot studie en later funktioneren in een acade mische context centraal staat, anders ge zegd, het mondeling en schriftelijk rap porteren van wetenschappelijke informa tie. Informatieoverdracht m.b.v. audiovi suele media, naast aandacht voor taal vaardigheid in traditionele zin, aandacht voor de manier waarop informatie in au diovisuele hulpmiddelen verpakt worden (radio, t.v., voorlichtingsprogramma's in de vorm van films, banddiaseries e.d.)

soort cursussen moeten studenten in staat zijn zich op academisch niveau te weren, d.w.z. beschikken over een goede leesvaardigheid m.b.t. wetenschappelij ke teksten en goede spreek en luister vaardigheid die het mogelijk moet ma ken bijv. congressen te volgen en met vakgenoten over het vak te spreken. Bij Engels komt ook het schrijven aan de or de. Voor Engels wordt bovendien een pro gramma aangeboden dat gecentreerd is rond de Amerikaanse maatschappij. Het trainen van taalvaardigheid (m.n. ver staan en spreken) vindt plaats aan de hand van teksten, films en videopro gramma's over Amerikaanse onderwer pen. Ook de cursus Spaans kan vanaf ko mend jaar als keuzevak gekozen worden. Een uitgebreide brochure waarin de ge noemde cursussen nader beschreven staan, is verkrijgbaar op het Secretariaat Letteren, kamer A 116. Studenten die een van deze vakken willen kiezen, moe ten hiervoor in het algemeen wel toe stemming vragen bij hun examencom missie ter toetsing van niveau en om vang. De examencommissie van de sub faculteit Letteren echter heeft de cursus sen onlangs besproken en geconstateerd dat de opzet en doelstellingen van deze programma's vergelijkbaar zijn met vak ken uit het eigen doctoraalprogramma hetgeen impliceert, dat deze wat haar be treft van doctoraal niveau zijn.

G. Meijers (SLE)

Vreemde Talen: voor Frans, Duits en Engels zullen pro gramma's worden aangeboden waarin aandacht voor het taalgebruik in een 'academische context'. Na afloop van dit 8 juni 1984

Forumdiscussie over omroepblad:

"De ideale omroepgids bestaat niet Op welke manier presenteren landelijke dagbladen zich? Bestaat de ideale omroepgids? Tijdens het congres Taalvaardigheid Nederlands zochten tweedejaarsstudenten Letteren een antwoord op deze en andere vragen.

onderzoeken. Pas dan is zoiets relev a n t " , aldus de reactie van een woordvoerder van de Telegraaf, blijkens de onderzoeksresultaten van enkele letterenstudenten.

GEEN IDEAALBEELD

..Tijdens het letterencongres ging liet vooral over de omroepbladen. Zij vormen lang niet altijd een weerspiegeling van de identiteit van een omroep. Welk nieuws brengen kranten op de voorpagina, en welke criteria hanteren ze voor het brengen van dit nieuws? Uit de onderzoeksresultaten die de tweedejaarsstudenten Letteren op het congres presenteerden, bleek dat kranten bij de selectie van nieuws een geheel verschillende aanpak kunnen hanteren. Studenten hadden in het kader van het onderzoek contact gehad met de redactie van een aantal landelijke dagbladen. Stelde de redactie van De Volkskrant dat in de berichtgeving en bij de selectie van nieuws "uiterste objectiviteit" nagestreefd moet worden - afgezien van opiniërende artikelen, waarin wèl de mening van de auteur mag doorklinken -, de Telegraaf benaderde het streven naar objectiviteit weer op een heel andere manier. Ook deze krant achtte het van be-

Tilburgs Hogeschoolblad

lang dat journalisten hun eigen mening en die van een ander uit elkaar kunnen houden. Pure " s e c " berichtgeving vindt zij daarentegen evenmin wenselijk: journalisten hoeven geen uiterste objectiviteit na te streven, zolang ze maar in staat zijn verschillende meningen en visies uit elkaar te houden, aldus de redactie van De Telegraaf. Ook op andere terreinen bleken duidelijke verschillen te bestaan tussen kranten. Een dagblad als De Volkskrant houdt regelmatig lezersonderzoeken, om op die manier meer te weten te komen over - onder andere het leesgedrag van de Volkskrantlezer. Andere kranten hechten echter duidelijk minder waarde aan lezersonderzoeken. "Dergelijke onderzoeken imponeren ons niet. Alleen als ons lezersaantal daalt, zullen we eens gaan denken aan lezers-

" N e t zoals jachtverenigingen, politieke partijen en sportclubs kenmerken ook de omroepverenigingen en hun bladen zich door een verregaande verzuiling. Je kunt je hierbij afvragen in hoeverre de identiteit van een omroep ook daadwerkelijk tot uiting komt in het omroepblad. Is er nu echt zoveel verschil tussen de omroepgids van een katholieke dan wel "neutrale" omroep?", vroeg Lex Jansen, inleider van het thema over omroepgidsen, zich af. Om er achter te komen in welke mate de" kleur van een omroep te bespeuren is in de gids van de desbetreffende omroep, namen een aantal tweedejaarsstudenten Letteren de verschillende programmabladen nauwkeurig onder de loupe. Daarbij vergeleken ze inhoud, omvang, overzichtelijkheid en prijzen van de verschillende omroepgidsen. Doel van dit onderzoek was, in samenwerking met de Consumentenbond, de consument te informeren over de "ideale omroepgids". Uit het onderzoek bleek dat er niet een bepaald programmablad te noemen is dat er als beste uitspringt. Zo stak een gids als Tros-kompas qua aantal rubrieken met kop en schouders boven de anderen uit, maar met het aantal achtergrondverhalen bleef deze gids ver achter op andere bladen. En waar een gids qua vormgeving hoog scoorde, bleek de inhoud van diezelfde gids van beduidend lagere kwaliteit te zijn. Ook werd tijdens het congres duidelijk dat de omroepbladen lang niet altijd een weerspiegeling vormen van de identiteit van een omroep. "Een duidelijke profilering ontbreekt vaak", aldus Lex Jansen. Betekent dit dat de omroepbladen hun programmagegevens beter zouden kunnen bundelen in één centrale radioen tv-gids, waarin alle gegevens " s e c " vermeld worden, met zonodig aanvullende achtergrondinformatie? Angeliek van Hout, tweedejaarsstudente Letteren en een van de deelneemsters aan de forumdiscussie over de functie van het omroepblad, vond van wel. " D e inhoudelijke verschillen tussen de omroepbladen zijn nauwelijks noemenswaardig. Een groot deel van de abonnees heeft bovendien vrijwel geen binding met de omroep van welke het de gids leest. Dat houdt in dat je net zo goed iedere week een soort "spoorboekje" kunt uitgeven waaraan alle omroepen meewerken, en waarin de belangrijkste programmagegevens staan. Willen de omroepbladen zich in hun huidige vorm handhaven, dan zullen zij zich veel duidelijker moeten profileren dan nu het geval is. Wanneer mensen zich dan op een bepaald omroepblad abonneren, betekent dat veel meer dan nu het geval is dat een bewuste keuze is gemaakt voor een bepaalde omroep en haar omroepblad", aldus Angeliek van Hout. De heer van der Kolk van de Consumentenbond pleitte eveneens voor de oprichting van een onafhankelijk programma-

blad. "Een keer per kwartaal kan een omroeporganisatie dan met een verenigingsblad komen, om zo in het verenigingsnieuws te voorzien. Voor het overige lijkt het mij dat de consument veel meer gebaat is met de komst van een goed uitgevoerd "spoorboekje" met gegevens over radioen tv-programma's, dan met de huidige omroepbladen", stelde Van der Kolk.

"ONZE NCRV" De heer Koopman, adjunct-hoofdredacteur van de NCRV-gids, toonde zich een duidelijk tegenstander van de opvatting van Van der Kolk. "Ik geloof niet in het effect van zo'n objectief spoorboekje. Ons omroepblad voorziet in een veel ruimere behoefte" verklaarde hij. Zelf omschreef Koopman de NCRV-gids als "een omroepblad dat lezers het idee geeft tot een club te behoren". Veel van de leden helSben het nog steeds over "onze NCRV" benadrukte hij. " H e t blijkt dat onze leden verenigingsnieuws zeer op prijs stellen. Hier spelen wij dan ook op in. In geen enkele andere gids wordt zo uitvoerig over de omroep en haar activiteiten bericht als in de onze", is zijn stellige overtuiging. Ook volgens mevrouw Brouwer, chef-reportage van AVRO-bode/Televizier, voelen de abonnees van een omroepgids wel degelijk banden met de omroep zelf. Ze haalde bepaalde onderzoeken aan, waaruit blijkt dat ruim 40 procent van de AVRO-bode-lezers een voorkeur voor de AVRO en haar programma's heeft. Wat mensen uit de zaal opmerkingen ontlokte dat de overige 60 procent dan toch in ieder geval geen duidelijke voorkeur voor deze omroep had. In tegenstelling tot Koopman van de NCRV meende zij echter, dat een gids in de eerste plaats informatie diende te verstrekken over radioen tv-programma's; het verenigingsnieuws kwam pas op een tweede plaats. "Onze gids is dan ook geen clubblad, hoewel we wel bestuursnr\ededelingen in de gids opnemen", lichtte ze toe. Naast overzichtelijkheid, een zo «overzichtelijk mogelijke weergave van het programma-aanbod en het bieden van voldoende achtergrondinformatie, moet een omroepgids volgens Van der Kolk zoveel mogelijk op de actualiteit inspelen. "Daarbij denk ik aan een effectief gebruik van de nieuwe media, zoals bijvoorbeeld teletekst", aldus Van der Kolk. Een uitspraak waarin zowel de AVRO- als NCRV-omroepgidsredacteur zich kon vinden. "Willen we als omroepgids niet het loodje leggen tegenover de nieuwe media, dan is het harde noodzaak voor ons sneller op deze ontwikkelingen in te spelen", aldus mevrouw Brouwer. Hanneke Burggraaff vervolg van pag. 1

Experiment daar." Met de betreffende afdeling wordt derhalve heel open overleg gevoerd; voor het overige wordt naar buiten toe strikte vertrouwelijkheid bewaard. In Wageningen ligt het initiatief voor een eventuele tewerkstelling bij de reclassering. De Landbouwhogeschool neemt een passieve houding aan. Als de reclassering iemand voordraagt bekijkt een personeelsconsulent van de hogeschool de plaatsingsmogelijkheden in overleg met afdelingen of vakgroepen. T.G.

8 juni 1984

Nieuw rangenstelsel wil niet vlotten De invoering van het nieuwe universitaire fun/(tieste/sei dreigt opnieuw vertraging op te lopen. Het ministerie wil nog steeds op 1 juli beginnen met de afbraak van rangen als wetenschappelijk medewerker en andere. Dat is al een halfjaar later dan oorspronkelijk de bedoeling was. Haagse ambtenaren hebben echter zo'n ingewikkelde overgangsregeling naar het nieuwe, eenvoudigere stelsel bedacht, dat het departement na een 'onaanvaardbaar' van de colleges van bestuur het huiswerk moet over doen. De overheid blijkt al net zo'n slordige werkgever als sommige universiteitsbesturen. Over het nieuwe stelsel was twee jaar onderhandeld. Op bijna alle punten hadden de betrokken partijen overeenstemming betreikt. De universiteiten zouden al het onderzoeks- en onderwijspersoneel belast met universitaire kerntaken - behalve uiteraard de hoogleraren en de assistenten - de funktie van universitair docent geven, waarbij iedereen ten minste zijn oude salaris zou houden. Iedereen zou mogen solliciteren naar de nieuwe funktie van universitair hoofddocent. Maar begin mei, anderhalve maand voordat het startschot gelost moet worden, kwam Den Haag met een overgangsregeling die voor elke rang en soort van aanstelling anders was. De colleges van bestuur protesteerden, voor zover ze niet weigerden de plotselinge koerswijziging te bespreken. Met sukses, want opvallend bereidwillig trok het ministerie de voorstellen in. Het wachten is nu op een alternatief. Of dat op tijd gebruiksklaar zal zijn, is zeer de vraag.

tisme meer zijn, zoals bevordering tot hoofdmedewerker dat was. Het gaat in de nieuwe struktuur om benoeming in een andere funktie. Bij die benoeming dient de kwaliteit de doorslag te geven. Een open sollicitatie zou het meest recht doen aan dat principe. Nieuwe mensen werven betekent onder dit bewind echter automatisch oude medewerkers ontslaan. Daarom is tussen instellingen en ministerie overeen gekomen dat tijdens de overgangsperiode alleen zittend personeel in aanmerking komt. Op grond van de laatste voorstellen van de minister zullen waarschijnlijk alleen de wetenschappelijk hoofdmedewerkers in aanmerking komen, want dat is goedko-

HOOFDDOCENT Intussen zijn er meer onduidelijkheden. Wie bijvoorbeeld mag hoofddocent worden? Iedereen die binnen de universiteit aan onderwijs en onderzoek doet en zich daarin onderscheidt van de middelmaat? Dat was het meest in de geest van het nieuwe stelsel geweest. Bevordering tot hoofddocent zou immers geen automa-

per. " M a a r " vermoedt het Utrechtse collegelid De Vries "dat wordt vermoedelijk slechts een principiële, geen praktische diskussie. Want je fakulteiten zullen toch hun hoofdmedewerkers naar voren schuiven."

KONKURRENTIESLAG Daar ligt meteen het volgende probleem. Er zijn slechts maximaal 3390 hoofddocentschappen te verdelen onder de 6300 wetenschappelijk hoofdmedewerkers en -ambtenaren die op dit ogenblik in het wetenschappelijk onderwijs werkzaam zijn. Is van een selektie naar bekwaamheid geen sprake, een automatisme zit er evenmin in. Integendeel, een konkurrentieslag dreigt. De bond voor hogere ambtenaren CMHA heeft al laten weten geen behoefte te hebben aan dergelijke ondermijningen van de werksfeer. Dan liever helemaal geen hoofddocenten, stelt de bond, ook al gaat dat ten koste van karrièreperspektieven. Het departement had overigens voor het hele wetenschappelijk korps de aantallen exakt willen vastleggen, voor de kategorieën hoogleraar, hoofddocent, docent en assistent-in-opleiding. Dat gaat waarschijnlijk niet door. De colleges hebben

vorige week met sukses geprotesteerd tegen deze verregaande Haagse bemoeienis. Ze beraden zich nu op een kompromis: Den Haag bepaalt het maximum aantal professoren en hoofddocenten en het minimum aantal assistenten. De instellingen zijn vrij wat betreft de overige rangen. Dat laatste betekent voor de toekomstige assistenten in opleiding weinig goeds. De universiteiten hebben tot 1995 de tijd om hun 'overschot' aan professoren op een nette manier kwijt te raken. Nu zijn het er ruim 2700. Het moeten er 2260 worden, waarbij de instellingen nog boffen dat op 1 augustus de maximum hoogleraarsleeftijd omlaag gaat tot 65 jaar en dus een uittocht is te verwachten. Universitaire docenten zijn er ook niet te weinig. Komen de instellingen niet tijdig van dit overtollig personeel af, dan zou dat wel eens ten koste kunnen gaan van de laagste funktie: de assistent-inopleiding. Die bestaat immers nog niet en kan dus ook niet ontslagen worden wegens budgetoverschrijding. Lin Tabak/Bert Bakker/UP

Rauwe deal" Wetenschappelijke hoofdmedewerkers krijgen weer hun jaarlijkse (periodieke) salarisverhoging. Dit hebben de vakbonden vorige week op het ministerie van onderwijs bereikt. De bewuste salarissen waren met ingang van juli 1982 bevroren. t)e 'ontdooiing' staat in verband met het nieuwe functiestelsel dat per 1 juli ingevoerd moet worden. In dat stelsel worden alle wetenschappelijk hoofdmedewerkers universitair docent. Zij die met succes solliciteren naar de nieuwe functie van universitair docent krijgen bovendien nog de twee sinds '82 gemiste periodieken. Door een functionaris op het departement werd deze afspraak een "rauwe deal" genoemd. De vakbonden hadden namelijk meer geëist. Ze wilden ook de door de bevriezing gederfde inkomsten van de afgelopen twee jaar aangevuld hebben. Dat kost u honderdvijftig banen, zei het ministerie, waarop de bonden schielijk deze eis introkken. LT/UP

Op zolder

Vij/ïien jaar geleden deed ik in Amsterdam Aociovaal examen psychologie. Vervolgens werd ik wetenschappeJijk medewerker. Het psychologisch laboratorium was in die tijd over veertien gebouwen in de stad verspreid: ik kreeg een klein kamertje bovenin gebouw M van het Binnengasthuis. De zolder mocht ik delen met nog een medewerker en met twee secretaresses. Wei was er heel rustig. Als we een /otocopie wilden maken {waX toen a\ konj, dan wandelden we naar een grachtenpand: twintig minuten heen en twintig minuten terug. Een stencil kon je ook laten a/draaien: in een huis Aai nog weer vijf minuten verder lag. Eerst had ik niets in de gaten. Maar op een ochtend vertelde één van de secretaresses Aal ze beneden een man met een bebloed schoti uit een deur haA zien komen ("Hij keek verwilderd"]. Nadere informatie leerde, dat we op de zolder van hei lijkenhuis en de snijzaal terecht waren gekomen. Beneden, achter een grote deur, hoorde ik sindsdien vaak hakgeluiden. Hei zal wel verbeelding geweest zijn. Slechts één keer heb ik de grote deur open zien staan. De ruimte daarbinnen was hygiënisch verantwoord ingericht. Twee blote voeten staken onder een wit laken uit. Aan één van de tenen hing een prijskaartje. Om op zolder te komen moest je acht trappen op. Aan die acht trappen heb ik ook Aai eerste werkkamertje te danken. Vroeger viel de zolder toe aan een heel andere afdeling van hei psychologisch laboratorium. Toen was professor Barendregt daar ge-

Tilburgs Hogeschoolblad

huisvest, samen met een ingenieur die aan de praatziekte leed. 's Ochtends sloot Barendregt die ingenieur op in de kleine ruimte die later mijn kamer zou worden: daar had niemand verder last van het gebabbel van die man. Zelf resideerde de professor in een wat grotere ruimte (die vóór mijn komst al was bezet door mijn collega-medewerkerj. Barendregt was echter een astmatische kettingroker. Acht trappen lagen net boven zijn macht; vaak ook kwam hij al op de vierde trap klem te zitten. Na jaren ploeteren kreeg Barendregt een ruimte op de eerste verdieping van een ander ziekenhuis. En zo kwam de zolder voor onze afdehng vrij. Ik moest daar onderwijs geven aan groepen studenten. Die groepen pasten niet in mijn kamer. Meestal gingen we daarom maar in de ruimte voor de w.c. zitten; daar was plaats genoeg. Als de andere medewerker of de twee secretaresses een plasje moesten doen, werd het onderwijs even stilgelegd om ruimte te maken. Veel later kreeg ik pas in de gaten dat ik zat te werken in een gebouw van groot hterair-historisch belang. De snijzaal van het Binnengasthuis: die is plastisch beschreven in één van de romans van Simon Vestdijk. Behalve Vestdijk hebben ook mensen als Frederik van Eeden, Arnold Aletrino en ƒ. Slauerhoff er hun anatomische lessen gehad. Sinds enkele jaren is het ziekenhuis verplaatst. Toen ik laatst het terrein van het Binnengasthuis opliep, zag ik een groot modderig gat op de plek waar gebouw M heeft gestaan. Ik heb nog even naar de lucht gekeken: daar ergens, daar moet ik gezeten hebben. De overgebleven gebouweft van het voormalige ziekenhuis zijn nu bezet door filosofen en ballerina's. Soms moet ik er zijn voor een redactievergadering van het kwartaalschrift Kennis en Methode. Op weg naar de vergadering loop ik telkens tegen de Brabantse wijsgeer Cornells Verhoeven op; hij is hier hoogleraar, maar hij kan kennelijk de juiste deur niet vinden. Ook ik verdwaal steeds weer in die rare gangen die veel ingewikkelder zijn dan de acht trappen in gebouw M. Als ik dan tóch in het vergaderlokaal ben gearriveerd, zie ik achter de ramen weer andere ramen, waarachter ijdele meisjes met spiegels staan te flirten. Dat zijn de ballerina's. Jammer Aai Simon Vestdijk ze niet meer kan zien. 8 luni 1984

INNOVATIE

Wetenschap en bedrijfsleven zoeken elkaar op De voortschrijdende betrokkenheid van universiteiten en hogescholen bij innoverende industriële bedrijvigheid wordt in Nederland niet door iedereen met evenveel enthousiasme begroet. Aan de nederlandse universiteiten, waar fundamenteel onderzoek tot dusver als 'het' onderzoek werd beschouwd, bestaat de nodige scepsis tegenover het bedrijfsleven en het van die kant verlangde toegepaste onderzoek. Het heeft alles te maken met het waarderingssysteem zoals dat in dit land bestaat voor de wetenschapper. Volgens prof. B. Witholt, voorzitter van het Groningse Science Park, is dat systeem dodelijk voor de motivatie om potentiële toepassingen te bestuderen. Er staat namelijk geen enkele beloning tegenover. 'Ik bedoel dat niet in directe financiële zin, maar ook in wetenschappelijk opzicht. Het maximum dat je als wetenschapper in dit land ambieert is voor vol aangezien worden door je collega's en een goed stuk werk afleveren dat vervolgens in een respectabel tijdschrift wordt gepubliceerd. Dat is natuurlijk ook prachtig, maar wat let iemand om nog even verder te kijken of er misschien nog meer uit dat werk te halen valt. Daar moetje dan wel op getraind zijn en daar is een mentaliteitsverandering voor nodig. Op zich is dat ook weer niet moeilijk, maar iemand zal er de voorwaarden voor moeten scheppen.' Opvallend is dat op de TH's eenzelfde geluid valt te beluisteren. Brugt Groenevelt, medewerker van het Eindhovense Transferbureau, onderschrijft Witholts stelling, dat de waardering in wetenschappelijke kringen voor wat hij noemt 'maatschappelijke dienstbaarheid' nog steeds op een laag pitje staat: 'Wij zijn hier weliswaar al langer bezig met toepassingsgericht onderzoek, maar wetenschappers bleven zich toch afvragen wat ze eigenlijk aan het doen waren: werken voor hun promotie of voor de industrie." Onder druk van de omstandigheden verandert de situatie echter snel. Er is en wordt door Den Haag fors bezuinigd op de universitaire middelen. De financiële ruimte van de instellingen zal binnen afzienbare tijd nog verder worden beknot door de verwachte vermindering van de studentenaantallen. Derhalve staan de meeste universiteiten en hogescholen sinds kort stijf van de rapporten waarin de voordelen van meer contract-research worden beschreven. De angst voor verdringing van het fundamentele onderzoek door deze nieuwe f i nancieringsbron lijkt inmiddels enigszins verminderd. Volgens de ministeries van Onderwijs en Economische zaken is die angst trouwens ook niet terecht. Van de zijde van O & W wordt nadrukkelijk gesteld, dat dit ministerie er alles aan zal doen om te zorgen dat een adequate hoeveelheid middelen voor (fundamenteel) onderzoek en ondenwijs beschikbaar blijft. Wie méér wil doen, heeft die mogelijkheid via contract-onderzoek. De universiteit hoeft zeker niet bang te zijn dat de extra middelen die men door eigen inspanning verwerft door het departement worden opgeëist. Het systeem van voorwaardelijke financiering, dat onderzoeksprojecten voor langere tijd vastlegt, hoeft volgens het ministerie geen enkele belemmering te

Tilburgs Hogeschoolblad

'Science park' en 'high-tech'zijn in Groot-Brittanië de toverwoorden van de jaren '80, in Nederland worden beide begrippen gedekt door de alles omvattende kreet 'innovatie'. De achterliggende idee is duidelijk: tot elke prijs moet voorkomen worden dat wij tijdens de derde industriële revolutie - wederom - amechtig achter de ontwikkelingen aanlopen. Het lag voor de hand dat die ontwikkeling niet helemaal onopgemerkt aan het Nederlandse wetenschappelijke wereldje voorbij zou gaan. Wat goed is voor het bedrijfsleven is goed voor het vaderland en kan bovendien, zo hebben tal van wetenschappelijke instellingen inmiddels ervaren, ook bijzonder goed zijn voor de universitaire begroting. Met name de technische hogescholen hebben het percentage contract-research binnen hun totale onderzoeksprogramma de laatste jaren verdubbeld en ook elders worden naarstig pogingen in het werk gesteld om, niet in de laatste plaats uit eigenbelang, de banden met het bedrijfsleven stevig aan te halen.

"Maatschappelijke dienstbaarheid' voorop

Het grote voorbeeld van de Nederlandse Science Parks is Engeland. vormen voor de flexibiliteit binnen het zoek bij de universiteiten en hogescholen universitaire onderzoeksprogramma, loopt echt wel goed. Het gaat er echter waar contract-research om vraagt. Gemeer om dat onderzoek zodanig in te zien de 20 procent vrije beleidsruimte die richten, dat het tevens op korte termijn een spin-off effect kan hebben, en, wat jaarlijks binnen de grote onderzoekspronog belangrijker is, dat de mogelijke jecten beschikbaar is, zal er ook in die spin-offs niet over het hoofd worden geprogramma's voldoende marge zitten zien. De technische infrastructuur die bij voor industrieel onderzoek. Zeker als dit elke universiteit aanwezig is moet maatvalt te combineren met het lopende schappelijk dienstbaar worden gemaakt. onderzoek. Een ontwikkeling die neerkomt op het Dat is ook de mening van ir. F. de Liefde, doortrekken van de lijn uit de 70-er jaren die bij het ministerie van Economische toen de wetenschapswinkels opkwaZaken een dagtaak heeft aan het stimulemen. ' Hoewel hij dus niet ontevreden is ren van allerhande technologische verover de reeds aanwezige faciliteiten nieuwingen: 'Het lange termijnonder-

Tilburg Ook de Tilburgse hogeschool heeft kortgeleden besloten om iets als een transferbureau in het leven te roepen. Het College van Bestuur heeft een plannetje bedacht waarover binnenkort zal worden gebrainstormd met alle faculteiten. De KHT wil liefst een bemiddelingsfunctie vervullen tussen de wetenschap en het bedrijfsleven. Ooit beschikte de hogeschool al over een zogenaamd transferpunt, maar kennelijk is dat initiatief gestrand in goede bedoelingen en va-

ge omschrijvingen. Volgens Bert Meuleman, medewerker van de Dienst Economische en Adminstratieve Zaken, was er in de oude opzet geen duidelijkheid over het karakter van het transferpunt en neigde de formule te sterk naar contractresearch. In de nieuwe plannen ligt de nadruk dus meer op de bemiddeling. De hogeschool wil vooral vraagbaak zijn en assisteren bij het ontwikkelen van nieuwe en innoverende projecten. Meuleman: "We moeten wel oppassen dat we niet gaan concurreren met bestaande organisaties. Er valt dus nog heel wat te regelen en op dit moment is dan ook moeilijk in te schatten hoe dat transferpunt er precies gaat uitzien".

juicht De Liefde uiteraard allerlei nieuwe fenomenen als Science Parks en transferpunten van harte toe. Wel waarschuwt hij voor het gevaar dat teveel op één paard wordt gewed. 'Niemand weet in dit stadium precies wat de beste manier is om met het bedrijfsleven samen te werken. Je moet dat dan ook niet uitproberen via óf een transferpunt óf een Science Park of via nog weer iets anders, maar je moet met allerlei dingen naast elkaar experimenteren. Als je in ieder geval maar niet bij voorbaat zegt: dèt lukt toch niet. Dat zien we dan over 20 jaar wel, want op korte termijn valt daar toch niet zoveel van te zeggen. Het belangrijkste is op dit moment dat er randvoorwaarden gecreëerd worden voor samenwerking met het bedrijfsleven en dat daardoor een gunstig klimaat wordt geschapen.' Universitair Nederland lijkt de aansporing van De Liefde om een zo groot mogelijke diversiteit aan activiteiten te ontplooien overigens nauwelijks meer nodig te hebben. De TH Delft ligt zeer duidelijk aan kop wat de hoeveelheid uitgevoerde contract-research betreft, Wageningen en Twente experimenteren met een Bedrijfstechnisch Centrum (BTC), Eindhoven met een bedrijfsverzamelgebouw voor afgestudeerde starters, Nijmegen begint over enkele maanden met een Research Park, in Rotterdam wil nota bene qroject-ontwikkelaar Wilma iets groots verrichten op de Maasvlakte en Groningen bezit sinds begin dit jaar als enige WO-instelling een echt Science Park. 'Het leek ons gewoon verstandig om zoiets in Groningen te gaan doen,' luidt het nuchtere antwoord van Bernard Witholt op de vraag naar het waarom van dit Science Park. 'Dat er in de rest van de wereld Science Parken bestaan heeft natuurlijk iedereen in de gaten die een beetje om zich heen kijkt, en ook dat die dingen vaak in buurt van een universiteit staan. Voorts neemt men aan dat zoiets zinvol kan zijn. De vraag naar het waarom kun je dan ook omdraaien. Waarom niet? Wij constateerden dat èls er ergens in het noorden moet worden gestart met hoog-technologische activiteiten, het niet zo 'n gek idee zou zijn om dat te doen in de buurt van de rijksuniversiteit Groningen. En dan zit je meteen te praten over een of ander Science Park-concept, waarbij duidelijk moet zijn, dat de betrokken bedrijven in ieder geval moeten kunnen profiteren van de universitaire expertise. Hopelijk leidt dat dan tot betere produktieprocessen of een beter produkt. Dat was het prille begin, niet meer dan logische common sense: als er ergens iets opgezet moet worden, dan beter hier dan elders. Vervolgens ga je kijken: wie doet mee, wie moet ik overtuigen en waar komt het geld vandaan?' Om dat vast te stellen stuurde Witholt een lijst met vijf eenvoudige vragen naar circa 20 topmensen van diverse faculteiten om vervolgens zelfs tot zijn eigen verbazing te merken dat er volop ideeën leefden over de wijze waarop universitair onderzoek 'maatschappelijk dienstbaar' kan worden gemaakt. Groningen mag gedurende vijf jaar experimenteren met het Science Park. Daar-

vervolg op pag. 11

8 juni 1984

Ik vraag me soms af of de vakbeweging zich niet te meegaand opstelt

Van Wezel: "Momenteel is in ons land sprake van een sterke toeneming van het aanbod van arbeidskrachten. Jaarlijks groeit het aanbod met zo'n 70.000 perso nen. Doordat de mensen die onderwijs volgen hun toetreding tot de arbeids markt uitstellen houden we voor de ko

Welk alternatief heeft u te bieden? Van Wezel: "Ik bepleit een raamovereen komst tussen werkgevers en werkne mers met richtlijnen voor ca.o.onder handelingen in de bedrijfstakken. Sociale partners zouden een 'bandbreedte' kun nen aangeven voor de loonontwikkeling met een beneden en bovengrens. In hun afspraken moeten werkgevers en werk nemers op voorhand rekening houden met de effecten daarvan op de inko mensontwikkeling van alle werknemers. Dus niet eerst de ca.o.lonen uitsluitend afstemmen op de ontwikkeling in de ei gen bedrijfstakken en dan later tegen ambtenaren, trendvolgers, en uitkerings gerechtigden zeggen: 'jullie zijn ons veel te dure klanten'. C a . o . ' s moeten wel tot op zekere hoogte ruimte laten voor loon verschillen tussen bedrijfstakken, vol gens de verhouding tussen vraag en aan bod op de arbeidsmarkt èn de ontwikke ling van de productiviteit. Daarnaast moeten c a . o . ' s voldoen aan criteria van billijkheid en vooruitzicht bieden op ver korting van de arbeidstijd". Werkgevers en werknemers staan als kat en hond tegenover elkaar. Op het con gres van het Nederlandse Christelijk Werkgeversverbond op 10 mei j.l. ver klaarde voorzitter van Eijkelenburg dat er met de vakbeweging niet te praten valt. Wat komt er dan terecht van een raam o vereenkomst?

Prof. Van Wezel mende jaren rekening met een geringere groei maar die afzwakking is tijdelijk. Verder heeft ook het huidige loonbeleid uiterst ongunstige gevolgen voor de ar beidsmarkt. Kijk... ongeveer 2 miljoen werkenden vallen ot'Ser een collectieve arbeidsovereenkomst. Om en nabij de 6 miljoen mensen vallen niet onder een c a . o . omdat ze bijv. ambtenaar, trend volger of uitkeringsgerechtigde zijn. Door de Indexerings en koppelingsme chanismen is de loonontwikkeling in de ca.o.sector bepalend voor de inko mensontwikkeling van die overige loon trekkenden en uitkeringsgerechtigden. Nu doen zich enkele complicaties voor. Als werkgevers en werknemers in c.a.o. onderhandelingen tot afspraken willen komen over de lonen dan nemen ze de productiviteit die hun bedrijfstak reali seert als leidraad. Ze houden er nauwe lijks rekening mee dat hun compromis sen over de loonontwikkeling via de bestaande koppelingsmechanismen ook gevolgen heeft voor de inkomens van ambtenaren, trendvolgers en uitkerings gerechtigden. In de sectoren van onze economie waarvoor c a . o . ' s gelden is de ontwikkeling van de productiviteit hoger dan in de andere sectoren, zeg maar het nietca.o.gebied. Het gevolg is dat de lonen in de nietca.o.sector sterker stij gen dan de ontwikkeling van de produc tiviteit toelaat en dit is zeer nadelig voor de werkgelegenheid. Deze problematiek krijgt extra gewicht door de explosieve groei van het aantal nietactieven in onze maatschagBij. Er gaan vooral in het kamp van de werkgevers stemmen op om de koppelingsmechanismen los te la ten. De keuze voor deze oplossing van de problematiek effent de weg voor spanningen tussen werkenden en niet werkenden".

Tilburgs Hogeschoolblad

Van Wezel: "Zo'n raamovereenkomst heeft slechts kans van slagen als werkge vers en werknemers zich in eikaars posi tie verplaatsen en rekening houden met de honderdduizenden werklozen die nu buiten spel staan. Ik vind dat de vakbe weging zich redelijk opstelt. Ze onder schrijft de noodzaak van het herstel van de winstgevendheid van het bedrijfsle ven. S oms vraag ik me af of de vakbewe ging zich niet te meegaand opstelt waar door de loonverhoudingen een te sterke afspiegeling gaan vormen van de schaar steverhoudingen op de arbeidsmarkt. Het gevaar bestaat dat daardoor de zwakkeren op de arbeidsmarkt blijvend uitgeschakeld worden en dat is in strijd met een ander doel dat de vakbeweging na aan het hart ligt namelijk een billijke inkomensverdeling. Wat de werkgevers betreft: zij zitten hoog te paard en handelen vanuit de machtspositie die ze nu bekleden. Ver geet niet dat het beleid van het kabinet in belangrijke mate spoort met de verlan gens van de werkgevers die aandringen op verlaging van het financieringstekort. Maar ik zie ook lichtpuntjes die enige hoop geven op dooi in de ijzige verstand houding tussen de sociale partners. On langs is er in de Raad voor de Ar beidsmarkt een unaniem advies uitge bracht over een vernieuwing van het be leid inzake de arbeidsvoorziening. In de nieuwe opzet zullen werkgevers en werk nemers voor dit beleid een grotere ver antwoordelijkheid gaan dragen en wat vooral belangrijk is: de effecten die het arbeidsvoorwaardenbeleid heeft op de arbeidsmarkt krijgen werkgevers en werknemers op hun eigen bordje! Af gaande op deze ervaringen acht ik een raamaccoord over het arbiedsvoorwaar denbeleid in de naaste toekomst politiek haalbaar". Stel nu eens dat de vakbonden om zo 'n raamovereenkomst mogelijk te maken inderdaad hun looneisen matigen door dat ze rekening houden met de bestaan de koppelingsmechanismen. Er ontstaan

dan in de florerende bedrijfstakken hoge winsten en wat gebeurt daar mee? Vissers: "Daar raakt u een teer punt. Een raamovereenkomst draagt een globaal karakter: om de zwakke bedrijfstakken te ontzien laten de bonden een deel van de loonruimte in de florerende bedrijfstak ken zitten. Maar voor hoelang? We we ten uit de zestiger jaren dat voortdurend hoge winsten na verloop van tijd toch lei den tot extra looneisen. Als de bonden in de zwakkere bedrijfstakken die looneisen overnemen geeft dat problemen. Minder goed boerende bedrijven kunnen die looneisen niet inwilligen daar hun be scheiden winsten een forse stijging van de loonkosten niet toelaten. Rekening houdend met die effecten kunnen de bonden in de bedrijfstakken die er eco nomisch goed voor staan naar een for mule zoeken waarbij de beschikbare loonruimte niet in geld wordt geïncas seerd maar genoten wordt in meer vrije tijd zoals langere vakanties, korte werk week, vervroegde pensionering. Je kunt ook denken aan arbeidtijdsverkorting met garanties voor meer banen in de bedrijfstak. Op die manier zien de leden toch nog iets terug van hun loonmati ging. Bovendien krijgen werkzoekenden weer wat extra kansen op werk en blijven overheid èn de bedrijven die er econo misch minder goed voorstaan voor loon eisen behoed. Maar nogmaals: hoe lang is zo'n formule bruikbaar?" Arbeidstijdverkorting en herverdeling van werk, maar werkenden zijn niet zon der meer bereid om daar inkomensoffers voor te brengen. Niemand is graag dief van eigen portemonnee. Vissers: " A l s je spreekt over arbeidstijd verkorting heb je het ook over herverde ling van inkomen. Daar zit de meeste pijn want de mensen hebben hun levensstijl en uitgavepatroon afgestemd op een in komen waarvan ze tot voor kort nog aan namen dat het zou stijgen. Een al te voortvarende herverdeling van arbeid loopt daarop spaak". Van Wezel: "Ik geef toe dat arbeidstijd verkorting makkelijker te verwezelijken is als er sprake is van economische groei die de inkomensoffers kan verlichten. In de huidige periode zou dat betekenen dat de sterke bedrijfstakken de beste ba sis vormen voor arbeidstijdverkorting. Daar kan de verkorting van de werktijd worden betaald op een manier die Vis sers net al aangaf. Inkomensoffers zijn dan niet nodig al moeten mensen dan wel genoegen nemen met een geringere stijging van inkomen".

JOB KILLEHi Vooral technologische vernieuwing de naam een job killer te zijn.

heeft

Van Wezel: "In bepaalde sectoren zoals het bank en verzekeringswezen zullen door automatisering banen verdwijnen. Daartegenover verwacht ik een uitbrei ding van de werkgelegenheid bij kennis intensieve bedrijven. Maar afgezien van deze verwachtingen is een overtuigend bewijs dat technologische vernieuwing leidt tot een aanhoudende uitstoot van arbeidskrachten nog steeds niet gele verd. Een belangrijk motief om de tech nologische ontwikkeling in het bedrijfsle ven te bevorderen is de verwachte stij ging van de productiviteit. Uit onderzoek van het Centraal Planbureau is echter ge bleken dat in ons land de groei van de

De arbeidsmarkt tui w crisis en fierste! De langzame opleving van di wereldeconomie betekent nog geen adempauze voor de 85C W werklozen waarvan 30 per cent jonger is dan 23 jaar. In pndeel: forse kortingen op de uitkeringen staan voor de dei In dit gesprek geven Prof. Dr. Jan van Wezel, hoogleraar & wische sociologie, en Drs. Ad Vissers, hoofd sectie Arbeid Bedrijf van het IVA, een over zicht van recente ontwikkelin n op de arbeidsmarkt. Van We zel is van mening dat het hui ]e loonbeleid nadelig uitpakt voor de werkgelegenheid er)\ i voor een raamaccoord tussen werkgevers en werknemers. \sers legt uit dat zich in ons land een driedeling aftekent t sen florerende exportonderne mingen, (zwakkere) bedrijven 'e voor het binnenland produce ren en een perifere economie § vraagt zich af of het de werkgevers zal lukken om ea vig te drijven tussen de bonden in de sterke en zwakke bedrij akken. Vertrouwen de sociale partners nog op de reële moi 'ijkheid van een compromis of verkiezen zij de strategie van krachtmeting? Wie behartigt in de maatschappelijke arena de elangen van mensen die uit het arbeidsproces zijn gestoten? I eft de solidariteit tussen sterken en zwakken alweer moeten vfen voor de spelregel: the win ner takes it all?

Een gesprek met Prof.m Wezel en Drs. Vissers door Lnk Zomer productiviteit stagneert sinds 197778 de Verenigde Staten zette deze tegenval lende ontwikkeling eerder in. Misschier is er minder geïnnoveerd maar het is op merkelijk dat bedrijven die de laatste ja ren op bescheiden schaal vernieuwlnger toepasten hoger scoorden met hun pro ductiviteit. Technologische vernieuwint leidt niet als vanzelfsprekend tot stijginc van de productiviteit". Misschien lekt een deel van de producti viteitswinst wel weg omdat mensen ei

moeite mee hebben om soepel in te spe len op die technologische vernieuwing. Van Wezel: "Daarom moeten bedrijven hun werknemers op alle niveaus in de or ganisatie bij de invoering van nieuwe technologieën betrekken. Door bijscho ling zijn mensen beter berekend op hun taken. Helaas blijft de kwaliteit van de ar beid in steeds sterkere mate achter bij de stijgende scholingsgraad van de be roepsbevolking. Een enorm potentieel

van menselijk kapitaal blijft braak liggen. We kunnen daaraan wat doen door tech nologische innovatie gepaard te laten gaan met sociale vernieuwing met het doel de inhoud vsm functies beter af te stemmen op de hoge kwaliteit van de be roepsbevolking. Daarmee boor je een be langrijke bron van extra productiviteit aan. Door de bank genomen ligt de kwaliteit van banen in de industrie lager dan bij de overheid en in de dienstverlening. Daar om pleit ik voor verruiming van de werk gelegenheid in die sectoren zodat er meer banen komen met functieeisen die beter aanslutien bij het profiel van vaar digheden van hogergekwalificeerd per soneel". Maar het kabinet Lubbers staat een be leid voor dat mikt op lagere collectieve bestedingen. Bij dat beleid past een ver kleining van de overheidssector en min der ambtenaren betekent ook minder bu reaucratie. Van Wezel: " H o l Hol Ik heb het niet al leen over de overheidssector maar ook over de dienstverlening in de particuliere sector. En trouwens... moeten de collec tieve bestedingen wel omlaag? Dat het financieringstekort aan het afnemen is zegt naar mijn mening weinig over de ef fectiviteit van het gevoerde beleid. Mis schien daalt het financieringstekort snel ler na verlegging van het zwaartepunt in het beleid van minder bezuinigen naar krachtiger bevordering van de economi sche groei". Vissers: " J e kunt niet zomaar zeggen: verklein de quartaire sector. Instellingen van de overheid, de gezondheidszorg en het onderwijs dienen het algemeen be lang. Wel mag je van die instellingen ei sen dat ze doelmatig functioneren en daar schort wel wat aan. U had het net over 'minder bureaucratie', inderdaad het gaat om de wijze waarop ambtena ren hun taken aanpakken en met elkaar

samenwerken. Als je het werk te regel vast organiseert en de hiërarchie overbe klemtoont dan vergroot je het gevaar dat het nauwgezet volgen van de voorge schreven procedures belangrijker wordt dan dat er iets uit je handen komt. De problemen die ik nu aanstip zitten diep ingebakken. Je ziet maar al te vaak dat mensen die van het bedrijfsleven over stappen naar de quartaire sector zich aanpassen aan de manier van werken die daar is ingeburgerd. Anecdotes over de suffende ambtenaar raken dus niet de kern van de problemen waarom het draait. Het gaat om vaak diep gewortel de tradities en die zijn niet van de ene dag op de andere te veranderen. Een ge volg van de bezuinigingen in instellingen die financieel van de overheid afhankelijk zijn is wel dat er meer op de productivi teit wordt gelet".

Er zijn in de loop der tijd veel studierap porten geschreven over de arbeidsmarkt. Alleen al in het Nationaal Programma Ar beidsmarktonderzoek zijn maar liefst 33 onderzoeksprojecten opgenomen. Maar het biedt werkzoekenden geen soelaas, het is pleisters plakken op een houten been! Van Wezel: " U mag de bijdragen die de wetenschap kan leveren aan de oplos sing van beleidsvraagstukken niet over schatten. Toch hebben veel onderzoe ken waardevolle inzichten opgeleverd, maar door geringe aandacht voor weten schapsvoorlichting bereiken de resulta ten van het onderzoek de beleidsmakers met vertraging. Zo is de practische bete kenis onderzocht van arbeidsmarktprog noses voor het beleid. Daaruit bleek dat je niet kan voorspellen hoe groot de vraag naar bepaalde beroepsbeoefena ren over 2 è 3 jaar zal zijn, laat staan over 5 a 10 jaar. Desondanks eist het ministe rie van onderwijs een vooruitberekening van de vraag naar het aantal afgestu deerden als een universiteit een nieuwe studierichting wil stichten. In een ander onderzoek kwam naar voren dat mensen met een lage opleiding vaker werkloos zijn dan mensen met een hoge opleiding. • Beleidsvormers dachten dat euvel te ver helpen door aan te dringen op verhoging van het opleidingspeil van de beroepsbe volking. Verder onderzoek bracht aan het licht dat de opleiding die iemand ge noten heeft een betrekkelijke zaak is die je af moet meten aan het opleidingsni veau van andere werkzoekenden. Daar naast moeten we er rekening mee hou den dat veel diploma's in waarde zijn ge daald. Zo'n 20 jaar geleden rekenden we bezitters van een diploma gymnasium of HBS nog tot de hogeropgeleiden. Nu komt die plaats toe aan HBOers en aca demici. Dat lageropgeleiden vaker werk loos zijn ligt niet in de eerste plaats aan het niveau van hun scholing. Hoofdoor zaak is het gebrek aan arbeidsplaatsen". Vissers: "Het Nationaal Programma Ar beidsmarktonderzoek waar u het net over had heeft ons attent gemaakt op een intrigerende ontwikkeling. Er tekent zich in onze economie gaandeweg een driedeling af met een op de export ge richte sector, een sector die voor de bin nenlandse markt produceert en een peri fere economie waartoe we kunnen reke nen: het werken met behoud van uitke ring en het zwarte circuit. Bedrijven die voor het binnenland produceren zijn over het algemeen arbeidsintensiever en beta len door de bank genomen lagere lonen. De noodzaak om arbeid door machines

# #

te vervangen is daardoor niet zo urgent. Doordat er minder wordt geïnvesteerd ^lijft de arbeidsproductiviteit aan de lage kant zodat die sector zwak blijft. In de exportsector daarentegen is momenteel sprake van een sterke stijging van de ar beidsproductiviteit en zijn werkgevers

■o

best bereid om hun mensen meer te be talen. Dat maakt het weer aantrekkelijk om kapitaalintensiever te produceren waardoor op den duur arbeidsplaatsen op de tocht komen te staan. We hebben hier te maken met effecten die elkaar versterken". Wat zijn de gevolgen van deze driedeling in de economie voor de arbeidsverhou dingen? Van Wezel: "Een volledig decentraal loonbeleid met onderhandelingen in de bedrijfstakken leidt tot hogere lonen in de florerende exportsectoren. Onder in vloed van processen van sociale vergelij king kan die loonontwikkeling oversprin gen naar de zwakkere bedrijven met het risico dat door de stijgende loonkosten daar de werkgelegenheid afbrokkelt. Om dat gevaar te keren moeten sociale part ners vrijwillig tot nadere afspraken ko men". Vissers: "Ik ben benieuwd wat de vak bonden gaan doen. Slagen ze erin hun rijen te sluiten of lukt het werkgevers om een wig te drijven tussen de bonden in sterke en zwakkere bedrijfstakken. De in dustriebonden die als eerste met de eco nomische teruggang met bedrijfssluitin gen en massaontslagen werd gecon fronteerd zitten al aardig op een lijn met de industriële werkgevers. Beide partijen willen dat thans^stimulering en vernieu wing van het bedrijfsleven hoge prioriteit krijgt. De ambtenarenbonden zien het belang daarvan in maar zijn er toch voor beducht dat deze beleidskoers nadelige effecten heeft voor de quartaire sector waarin hun leden werkzaam zijn. De vak centrales FNV en CNV hebben er een zware kluif aan om die tegengestelde be langen op één noemer te brengen. En straks komt een aangepast stelsel voor sociale zekerheid de sfeer nog meer vertroebelen... vervolg op pag. 10

8 juni 1984

vervolg van pag. 9

The winner takes it all Vissers: " H e t is best mogelijk dat de verschillende bonden er alleen maar in slagen om één lijn te trekken als zij de rekening van hun onderlinge solidariteit doorschuiven naar de uitkeringstrekkers. Die kunnen dan de broekriem aanhalen. Er is al gekort op de uitkeringen en het 1 juli pakket staat voor de deur! Die gang van zaken zal menig vakbondsbestuurder die aan de wieg heeft gestaan van ons stelsel van sociale zekerheid ongetwijfeld zwaar op de maag liggen". We zijn dan terug in een maatschappij waarin ieder zijn maatje naait! The winner takes it all!

Ontkoppel en verlaag de uitkeringen en vergroot de verschillen in inkomen tussen werkenden en niet-werkenden. Die maatregelen zouden de arbeidsbereidheid een zweepslag geven. Van Wezel: " I n vergelijking met ons omringende landen telt ons land een groot aantal niet-actieven. Gelet op de binnenlandse afzet is onze economie daar tot op zekere hoogte ook op ingesteld. Te fors korten op uitkeringen leidt tot een te grote vraaguitval. Maar om terug te komen op uw vraag. Niemand heeft tot nog toe kunnen aantonen dat het niveau van de uitkeringen beslissend is voor de

Vissers en Van Wezel Vissers: "Maar onze maatschappij is nu eenmaal ingericht als een arbeidsbestel. Degenen die werken of mensen tewerkstellen zitten vooraan aan tafel! Het getuigt van een grote persoonlijke solidariteit als vakbondsbestuurders ook uitkeringsgerechtigden willen organiseren. Maar dat kan nooit goed gaan. De belangen van langdurig werklozen en arbeidsongeschikten zijn te zeer in strijd met die van mensen die werken. De vakbond is op de eerste plaats een belangenvereniging van de werknemers.

bereidheid om te gaan werken. Wel houd ik er rekening mee dat door de stijgende werkloosheid mensen die wel een baan hebben hun arbeidsethos sterker zullen benadrukken. Werkenden zouden wel eens een negatievere houding kunnen gaan aannemen tegenover niet-werkenden. Bepaalde groepen zoals etnische minderheden kunnen hiervan het slachtoffer w o r d e n " . Op den duur voelen jonge werklozen zich niet meer betrokken bij het bedrijfsleven en dat is een zware minpost op de waar-

de van het 'menselijk kapitaal' waarover ons land beschikt. Dat zal de werkgevers zuur opbreken. De opleiding van vaklieden en jong kader is noodzakelijk voor het handhaven en verhogen van de kwaliteit van onze industriële productie en dienstverlening. Zonder die investeringen in 'menselijk kapitaal' zal ons bedrijfsleven in de concurrentieslag met Japan aan het kortste eind trekken.

WILDGROEI Het aantal ambtelijke werkgroepen, studiecommissies, adviesorganen, regelingen en richtlijnen voor werklozen is zo groot dat werklozen in veel gevallen niet meer weten 'waar ze het moeken moeten'. Maar initiatieven die werklozen die een sprankje hoop geven blijven uit! Van Wezel: "En al die regelingen hebben niet kunnen voorkomen dat de werkloosheid sterk toenam. Zo'n jaar of acht geleden konden we met speciale maatregelen ongeveer 40 percent van de werklozen bereiken. Dat percentage is inmiddels gedaald tot onder de 10 precent". Vissers: "Wellicht is dit aan aardig voorbeeld van de wildgroei en de verkokering van het beleid toen we spraken over de productiviteit van de quartaire sector. Inmiddels zijn in onze provincie organisaties van werkgevers en werknemers tot de slotsom gekomen dat het doelmatiger is om eerst onderling tot een vergelijk te komen en dan pas met de overheid in alleriei commissies aan tafel te gaan zitten. Verder hebben werkgevers en vakbonden gezamenlijk het initiatief genomen tot oprichting van een Overieg Brabants Bedrijfsleven. Het opheffen van zoveel mogelijk commissies staat hoog op het verlanglijstje. Verder wil men orde op zaken brengen door meer gebruik te maken van ad hoc commissies die na uitvoering van hun opdrachten hun mandaat weer ter beschikking stellen. Het OBB heeft al gedaan weten te krijgen dat de Provincie haar overlegorgaan welvaart heeft opgeheven en de positie van de Regionale Raad voor de Arbeidsmarkt ter discussie stelt". Lubbers heeft onlangs verklaard dat-ie opstapt als de miljoenste werkloze zich laat inschrijven. Wat doet u? Vissers: " I k pas ervoor om zo'n uitspraak te doen. Ik heb een dienstverband voor onbepaalde t i j d " . Van Wezel: " D e inschrijving van de miljoenste werkloze is geen mijlpaal!" HENK ZOMER

•(Advertentie)"

STEM VOOR EUROPA OP D'66 DAT DOEN W I J OOK: Ingrid Kalkhoven Pieter van Harberden Frans Theunissen Bert Peters Peter Kienhuis Pieter Ruys Pieter Meeuwis Frans Grijns Lisette Tiddens Rien Geurtsen Tilburgs Hogeschoolblad

Antiquariaat izfllto Psychologie, Sociologie, Ekonomie, Filosofie, Theologie, Kunst, Geschiedenis, Literatuur, enz. Nieuwlandstraat 25 5038 SL Tilburg Tel. 013-431229 Open: vanaf 12.00 uur 8 juni 1984

Uit de Universiteitsbladen In veel universiteitsbladen deze week aandacht voor het in Leiden gehouden congres 'jurist en werk'. Vertegenwoordigers uit onder meer het bedrijfsleven gaven hier hun visie over de bestaande juristenopleidingen. Een vertegenwoordiger van Shell: "Op de universiteit moet je net voldoende zijn. In het bedrijfsleven moet je niet goed maar beter zijn". Iemand van de voedselgigant Unilever verklaarde dat de jurist in het bedrijfsleven in ieder geval een zekere affiniteit met het bedrijfsproduct moet hebben. In het geval van Unilever moet de jurist dus van Calvé Pindakaas houden. Aankomendejuristen dienen verder over een zekere 'slinksheid' te beschikken. "Diegenen onder u die tijdens hun studietijd met succes gebruik hebben gemaakt van slinksheid moeten daarmee doorgaan". Het congres werd geopend door Minister de Koning van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Die verklaarde, en passant, dat de overheid de salarissen van beginnende academici omlaag moet brengen. Het "psychologische" effect van het hebben van een baan weegt ruimschoots op tegen een lager inkomen, aldus de Koning (MARE). In de bladen ook veel pagina's over de studentenacties tegen de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (WWO) '84. In Amsterdam werd zelfs onder de titel "denken over democratie, zonder heimwee" een congres gehouden. In het door de ASVA georganiseerde congres werden zaken aan de orde

gesteld als 'Waarom democratie aan de universiteit?', 'Hoe is het momenteel met die democratie gesteld?', 'Welke rol spelen de vrouwen hierbij?', eet. Op dit "Grand gala van de grote matheid" was ook het Amsterdamse FOLIA CIVITATIS aanwezig. Een lange zit zonder conclusies, zo meldde het blad. Het weekblad van de Universiteit van Amsterdam is er "vrijwel zeker" van dat Jos van Kemenade de nieuwe voorzitter zal worden van het College van Bestuur. De oud-minister van Onderwijs en Wetenschappen schijnt als voorwaarde te stellen dat hij moet kunnen rekenen op grote steun uit de universitaire gemeenschap. Die lijkt wel aanwezig- Naast zijn ministerschap is van Kemenade hoogleraar geweest. Bovendien is hij onderwijskundige en ook zijn politieke kleur spreekt de universiteit aan. Van Kemenade liep eerder het burgemeesterschap van de stad Amsterdam en het directeurschap van TNO mis. Ook heeft hij laten weten niet meer in de running te zijn voor het lijsttrekkerschap van de PvdA. Naar verwachting zal de oud-minister zich na de zomer terugtrekken uit de Tweede Kamer. Het Rotterdamse Studium Generale wijdde onlangs een studiedag aan het thema "creativiteit en wetenschap". Het universiteitsblad QUOD NOVUM was erbij en keek toe hoe deskundigen elkaar creatief trachtten te overtroeven. Een wetenschapper: "Gewoon effe gaan pissen brengt vaak klaarheid in een probleem waarin je dreigt vast te lopen ". Een vooraanstaand kernfysicus beargumenteerde dat de sfeer op zijn instituut bepalend is voor de kwaliteit. Op haar beurt wordt die sfeer weer bepaald door alle bij het instituut

vervolg van pag. 7

Wetenschap en bedrijfsleven na wordt er door Economische Zaken geëvalueerd. Gezien de ervaringen in het buitenland op dit terrein lijkt die proefperiode aan de korte kant. 'Het beste Science Park van Europa staat in Twente!' Directeur G.A. van Riem van het Twentse Bedrijfstechnologisch Centrum is blijkbaar niet in zijn eerste overdrijving gebleven en - gezien andere commentaren - waarschijnlijk de enige die rotsvast gelooft in de succesformule van 'zijn' BTC. Al dient daarbij gezegd te worden dat Van Riem het over méér heeft dan louter zijn eigen winkel: 'Als ik zeg 'het beste Science Park van Europa', dan bedoel ik het geheel van activiteiten dat zich hier concentreert: het BTC, het transferpunt en alle andere manieren waarop de TH aan de weg timmert. Vergeleken bij Cambridge, Birmingham en Berlijn hebben wij de beste infrastructuur.' De BTC-drrecteur is niet direct gekant tegen soortgelijke ontwikkelingen elders in Nederland, maar constateert wel met lede ogen dat daarvoor behoorlijke subsidiebedragen op tafel worden gelegd. In zijn ogen een vorm van concurrentievervalsing: 'Als de overheid ook 'ns wat meer aan Twente zou denken, zou het hier nóg veel doeltreffender uitgebouwd kunnen worden. Private ondernemingen kunnen een project als dit eigenlijk niet met lange adem blijven dragen.' Qua vestigingen heeft het Twentse BTC niet over belangstelling te klagen. In twee jaar tijd hebben 31 bedrijven hun intrede gedaan in het BTC-gebouw, 22 daarvan geleid door startende onderneTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

mers. Acht van de bedrijven zijn opgezet door afgestudeerden van de TH zelf. Al met al is nu bijna driekwart van het gebouw bezet en ruim een derde van de produktie-ruimte. Tegen het einde van '84 hoopt het BTC de volledige capaciteit in gebruik te hebben. Van Riem durft dan ook zonder schroom een vergelijking aan met het Britse Cambridge: 'Tot nu toe gold het Science Park van Trinity als het meest succesvolle. Sins 1973 hebben zich daar nu 40 bedrijven gevestigd en dat betekent dat het B TC in twee jaar tijd bijna hetzelfde heeft bereikt als Cambridge in tien jaar.' Van Riems BTC heeft voor Nederlandse begrippen inderdaad opmerkelijke resultaten geboekt: tot nu toe zijn ruim 130 nieuwe arbeidsplaatsen gecreëerd. En het schef>pen van werkgelegenheid is niet eens de primaire doelstelling van het BTC. 'Het BTC zoals ze dat in de Verenigde Staten kennen is in feit niet meer dan een bedrijfsgebouw-plus,' zegt Jan Goossens voorzitter van de Nijmeegse Stichting Gelder Kennis. 'Die plus betekent dat er een hoop dienstverlening in dat gebouw zit. Een startende ondernemer moet een marktanalyse doen, over juridische, administratieve, technische en talenkennis beschikken, enzovoorts. Het BTC heeft de pretentie dat ze een gebouw aanbieden plus een staf die al dat soort diensten kan leveren. Als je in het Twentse BTC rondloopt, dan merk je dat daar weliswaar het Amerikaanse concept van dienstverlening wordt gehanteerd, maar dat zoiets ook leidt tot

betrokkenen. "Aan de koffie herken je een goed onderzoeksinstituut, als het uit zo'n automaat komt, dan kan je het wel vergeten. Een lekker kopje koffie, dat tekent de sfeer, en ik persoonlijk prefereer er dan nog een goede sigaar bij". De Tilburgse econoom Kapteyn was ook aanwezig. Hij bekritiseerde het onzorgvuldig gebruik van de 'citation-index'. Deze index brengt in zijn vak vooral de 'zuivere economen' in de problemen. Dat circuit van economen timmert meestal niet zo aan de weg, publiceert in het Engels en wordt streng beoordeeld alvorens men in een internationaal blad wordt opgenomen. "Al met al kan dat proces van publiceren een paar jaar duren, en dan neemt het weer enkele jaren alvorens anderen met verwijzingen komen naar zijn artikel. Dan ben je al gauw acht jaar verder en wat doet ondertussen de faculteit die constateert dat de citationcurve van de vakgroep is geduikeld". Aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit hebben zich de afgelopen week tijdens massale tentamens bij de Economische Faculteit 'chaotische taferelen' afgespeeld. "Uitgerekend bij het doctoraalvak distributiebeleid ontstonden grote problemen bij de verspreiding van de tentamenopgaven". ledere student diende uit vier stapeltjes opgaven twee tentamens te nemen. Uit angst voor een tekort aan opgaven graaide iedere student naar wat er te graaien viel. Alle opgaven raakten hopeloos door elkaar. Alsof dat niet genoeg was deed zich bij een ander tentamen een hopeloos tekort aan opgaven voor.

Premiekoopregeling ongunstig voor lagere inkomens Het Economisch Instituut Tilburg (EIT) verrichte in 1983 onderzoek naar de werking van de Beschikking Geldelijke Steun Eigen Woningbezit 1979 (BGSEW-79), de toenmalige premiekoopregeling voor het eigen woningbezit. Het onderzoek werd verricht in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. In de studie werd deze BGSEW-79 vergeleken met een aantal vanuit de politiek en door verschillende belangengroepen naar voren gebrachte alternatieven. Van deze alternatieven nemen rentesubsidie en de inmiddels per 1 januari ingevoerde nieuwe premiekoopregeling (BGSEW-79) de belangrijkste plaats in. Het onderzoek komt tot volgende conclusies: De lagere inkomens kunnen bij de nieuwe premiekoopregeling BGSEW-1984 niet meer in staat worden geacht de woonlasten in de eerste jaren op te brengen. Deze inkomensgroepen kunnen zonder eigen geld geen premiekoopwoning rtieer kopen. Bij de vorige premiekoopregeling kregen de lagere inkomens nog zoveel subsidie dat hun woonlasten relatief even hoog waren als de lasten voor de hogere inkomensgroepen. Bij de nieuwe regeling (BGSEW-1984) daarentegen zijn de lasten voor de lagere inkomens relatief veel hoger dan voor de hogere inkomens.

L. V. W. betrekkelijk hoge overheadkosten. Dat kan niet anders, want voor die diensten moet natuurlijk wel betaald worden. En daarin verschilt de Nederlandse situatie nu juist van de Amerikaanse: hier zijn een heleboel diensten gratis.' Ter illustratie noemt Goossens de accountantskantoren die bereid zouden zijn om startende ondernemers te helpen bij het opstellen van een ondernemingsplan en een financieel plaatje; allemaal onder het motto no cure, no pay. Voorwaarde is uiteraard wel dat de startende ondernemer bij eventueel succes niet naar de concurrerende accountant Innnt

De plannen van de Stichting Gelder Kennis voor het inrichten van een Resaerch Park in de regio Nijmegen, verschillen in de essentie niet zoveel van de Groningse opzet. Ook bij de KU moeten, naast het academisch ziekenhuis, de medische faculteit en Wis- en Natuurkunde de basis leggen voor de nieuwe bedrijvigheid. Het verschil is alleen dat men in Nijmegen de toegang tot het Resaerch Park niet tot de bèta-faculteiten wil beperken, hetgeen in Groningen voorlopig nog wel het geval is. 'V\/ij hebben hier niet een Sillicon-valley idee van een prachtig gebouwtje waar allerlei bright young boys de laser zitten uit te vinden,' meldt een opgewekte Brugt Groenevelt vanuit het Eindhovense Transferbureau. Aan de THE heeft men dan ook niet te klagen over de belangstelling van studenten en medewerkers die een eigen bedrijf willen starten. En dat ook nog vanuit een positieve grondhouding, aldus Groeneveldt. 'Het zijn geen mensen die bang zijn om werkeloos te worden en daarom een eigen bedrijfje als enige mogelijkheid zien om aan de slag te komen. Het merendeel

kan makkelijk een baan krijgen, maar kiest toch voor het zelfstandige ondernemen.' Groenevelt plaatst bij dit alles de kanttekening, dat de THE uiteraard danig profiteert van het industriële klimaat in de omgeving: bedrijven als Philips, DAFtrucs, Texas Instruments en DSM liggen praktisch op loopafstand. Maar ook in de contacten met het midden- en kleinbedrijf, aldus Groenevelt, valt een enorme drempelverlaging te constateren. 'Dat wil niet zeggen, dat alles wat wij samen met de industrie doen ook succesvol is, maar het aantal contracten- is explosief toegenomen. Daar zijn tientallen miljoenen gulden mee gemoeid.' Hoe staat het intussen met de onafhankelijkheid van de wetenschapper? Die is, zo blijkt uit 't Engelse voorbeeld, van cruciaal belang. Nick Segal, een Britse deskundige die de Groningse universiteit adviseert: 'De managing-director van een Science Park, BTC of wat dan ook heeft weliswaar een directe verantwoordelijkheid naar zijn partners toe, maar in operationele zaken moet hij volstrekt zijn gang kunnen gaan. De geschiedenis leert, dat de banden tussen universiteiten en industrie tot nu toe van een armzalig niveau waren. Één van de redenen daarvoor is, dat de initiatieven altijd voortkwamen uit de ambtelijke sector van de universiteit. Dat heeft weer tot gevolg gehad, dat degene die ermee belast was nooit als een autoriteit is gezien en dus niet op bedrijfsmatige wijze te werk kon gaan. Hij zat in feite gevangen tussen twee instituties. Langzamerhand wordt links en rechts wel begrepen dat dat in de toekomst anders moet.' Ook in Nederland. Eefke Smit/Ruud Keulers/UP 8 juni 1984

Onze accountants leren nog even hard als ze manager of partner zijn. Precies - de ware accountant raakt nooit uitgestudeerd. Als jij dat als 'n voordeel van het beroep ziet, leer ons dan kennen. Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de grootste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienstverlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzondering. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in

zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen de verschillende kantoren.Voor Nederlanders zijn er daarom ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldconcerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame-adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische- en vastgoedondernemingen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070-92.46.31 en vraag rnce naar Mevrouw M. Streur (centrale personeelsafdeling). W/ater Waternousef\ecleriancl DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18-22.

MEDEDELINGEN

STUDIEFINANCIERING S t u d e n t e n v a n 27 jaar en o u d e r Het Buro Studentenzaken wordt de laatste tijd nogal eens gekonfronteerd met vragen over studiefinanciering voor studenten die 27 jaar en ouder zijn Wanneer de leeftijd van 27 jaar bereikt is dan vervalt de mogelijkheid van de kinderbijslag en dat feit stelt heel veel studenten voor grote financiële problemen Bovendien blijkt dat er nogal wat fabels de ronde doen, waar het gaat over de mogelijkheid van een uitkering of van een rijksstudietoela ge Daarom zetten we voor alle duidelijkheid de feiten op een rijtje Rijksstudietoelage In pnncipe zijn alle studenten voor hun studiefinancienng afhankelijk van de ouders Dat je 27 jaar wordt, doet aan dit pnncipe mets af Dit betekent dat de mogelijkheid van een rijksstudietoelage afhangt van de hoogte van het ouderlijk inkomen Er zijn een aantal uitzonderingen op die regel Onafhankelijk van de ouders zijn studenten, die 27 jaar of ouder zijn - peildatum 1 september van het stu diejaar waarvoor wordt aangevraagd - en die starten met een eerste stu die op HBO of W O nivo ZIJ, die 27 jaar of ouder en gehuwd zijn ZIJ, die 27 jaar zijn of ouders en gescheiden na hun 27ste verjaardag alleenstaande studenten, die 27 jaar zijn of ouder peildatum 1 april van het studiejaar waarvoor wordt aangevraagd en die een of meer kinderen tot last hebben en uitsluitend daarmee een zelfstandige ekonomische eenheid vormen ZIJ die reeds 5 jaar financieel onafhankelijk zijn van ouders meerderjarige studenten, waarvan ouders weigeren te betalen op grond van een ernstig gezinskonflikt meerderjarige studenten waarvan de ouders gescheiden zijn en één van de ouders weigert te betalen, kunnen in bepaalde gevallen financieel on afhankelijk worden van de weigerende ouder meerderjange studenten waarvan de stiefouders weigeren te betalen Indien je denkt onder een van bovenstaande kategorieen te vallen, dan kun je kontakt opnemen met het Informatiecentrum of de studentendekaan, aangezien nog meerdere eisen door het Ministerie gesteld worden Studeren in deeltijd Studenten vragen zich vaak af of het niet beter zou zijn om zich in te schrijven als deeltijd-student op de Hogeschool, en als werkzoekende op het Gewestelijk Arbeidsburo, om zodoende een R W W uitkering te kunnen bemachtigen Welnu, dit is een uitermate onzekere, zoniet onmogelijke, weg Doorslaggevend knterium in de R W W regeling is de 100% beschikbaar heid voor de arbeidsmarkt Een universitaire of HBO studie (ok in deeltijdse vorm) laat zich hier moeilijk mee verenigen Of iemand als serieuze werkzoekende en dus uitkenngsgerechtigde wordt geaccepteerd is afhankelijk van 1 zijn beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt 2 de individuele situatie van de betrokkene zelf, en 3 het beleid van de desbetreffende sociale dienst De ene dienst gaat wat soepeler om met de regelen en richtlijnen dan de andere Er zijn sociale diensten die m geval van studenten bij voorbaat nee zeggen Er zijn er ook, die het van geval tot geval bekijken Wat dat betreft kan van de Tilburgse sociale dienst gezegd worden dat deze de beleidsteugels de laatste tijd strakker heeft aangetrokken

Alternatieven Dus nogmaals, studenten zijn en blijven financieel afhankelijk van hun ouders, behoudens de bovengenoemde uitzonderingen bij aftrek buitengewone lasten (studerend kind) Belastbaar inkomen '83

f 56 0 0 0 , -

/^ 45.147,-

Belastingvrije som

f 12 7 1 6 , -

f 12 716,-

Belastbare som

/^ 43 2 8 4 , -

f 3 2 431,-

Verschuldigde belasting

f 13 4 4 9 , -

8 834,-

verschil

f 4 615,-

Studenten, die op grond van het ouderlijk inkomen met in aanmerking komen voor een Rijksstudietoelage en tot hun 27ste voor een belangrijk deel gestudeerd hebben van de meervoudige kinderbijslaggelden, doen er ver standig aan met hun ouders rond de tafel te gaan zitten en onderstaande mogelijkheden te overwegen Uitgangspunt hierbij is dat, als kinderbijslag met meer mogelijk is, de kosten van studie en levensonderhoud fiskaal aftrekbaar worden als buitengewone lasten Mogelijkheid 1 De ouders dragen volledig de kosten van hun studerend kind Deze kosten zijn fiskaal aftrekbaar Een voor de Inspekteur der Direkte Belastingen aan vaardbaar bedrag aan kosten van levensonderhoud en studie kan gelijk worden gesteld met het richtbedrag dat door de Raden van Arbeid wordt gehanteerd inzake toekenning van kinderbijslag Voor een uitwonend student IS dat f 13 7 0 0 , - plus f 1 0 3 8 , - (college en inschrijfgeld) is f 14 738,— Voor een thuiswonend student gaat het om een bedrag van f 9.900, - plus f 1 038, - (college- en inschrijfgeld) is f 10 938, - vermeer derd met eventuele reiskosten Let wel, het betreft hier de bedragen zoals deze zijn vastgesssteld voor het studiejaar '83/'84 Mogelijkheid 2 De student sluit zelf een rentedragende studielening af Deze is max f 6 0 0 0 , - tegen een rente van 10 75% ('83/'84) Voor een uitwonend student is dit onvoldoende Indien de ouders zorgdragen voor aanvulling, dan mogen zij nTfiximaal f 14 738, — minus f 6 000, — IS / 8 738, — aftrekken van de belastingen

Mogelijkheid 3 Het fiskale voordeel kan groter worden indien de ouders zelf een lening af sluiten ter financienng van de studie van hun kind Naast de aftrek wegens buitengewone lasten (max f 14 738, — ) is ook de rente van de lening af trekbaar De student zou in zo'n geval eventueel met de ouders een terug betalingsovereenkomst kunnen sluiten, die ingaat, zodra hij/zij over een ei gen inkomen beschikt Mogelijkheid 4 Indien de ouders ten gevolge van bijv vervroegde uittreding, pensionering, WAO, een aanmerkelijke inkomensdaling te verwerken krijgen, dan is het mogelijk om een rijksstudietoelage aan te vragen op basis van het aktu ele inkomen, dus met van het inkomen over het kalenderjaar voorafgaand aan het studiejaar, waarvoor een toelage w o r d t aangevraagd In alle gevallen doe je er verstandig aan o m kontakt op te nemen met de studentendekaan Aan de hand van het volgende rekenvoorbeeld zal duidelijk worden wat de bovenstaande mogelijkheden kunnen opleveren Voorbeeld Stel het belastbaar inkomen van je ouders over 1983 is f 56 000,— en er zijn geen andere kinderen meer financieel afhankelijk van je ouders Blij kens de berekeningswijze voor RST kom je met in aanmerking voor een toelage Je woont op kamers, hebt verder geen eigen middelen, zodoende kwamen je ouders in aanmerking voor 3-voudige kinderbijslag In bijv het I e kwartaal van 1984 was dat 3 x f 412,60 = f 1 237,80 Nu wordt je 27 jaar en het recht op kinderbijslag komt te vervallen Zoals elders gesteld ontstaat, indien je in de loop van een belastingjaar 27 jaar wordt, recht op aftrek wegens buitengewone lasten voor je ouders met ingang van het kwartaal waarover de kinderbijslag kwam te vervallen Stel nu je bent in de loop van het eerste kwartaal van 1983 27 jaar geworden Met ingang van 1 april 1983 ontstaat er dan recht op aftrek buitenge wone lasten Een voor de Inspekteur der Direkte Belastingen aanvaardbaar bedrag aan kosten van levensonderhoud (en studie) kan, zoals gezegd, gelijk worden gesteld met het nchtbedrag dat door de Raden van Arbeid wordt gehanteerd inzake de toekenning van kinderbijslag In het onderhavige geval dus 3 / 4 [f 13 7 0 0 , - -t- f 1 0 3 8 , - (college en inschrijfgeld '83/'84) = f 14 7 3 8 , - 1 = f ^^ 0 5 3 , Stel d a t j e ouders inderdaad bij hun aangifte van 1983 / 11 053,— hebben afgetrokken wegens buitengewone lasten In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de invloed van de aftrek buitengewone lasten bij een belastbaar inkomen (voor aftrek) van f 56 000,— Verder wordt er van uitgegaan dat er een verdienende partner in het gezin van je ouders was Indien de totale aftrekbare kosten f 11 053,— zijn, dan wordt,-na korrektie voor een drempel van f 200, —, het belastbaar inkomen dus f 56 000, — - / - [f 11 053, f 200,-1 = f 4 5 147,Door toepassing van de aftrek buitengewone lasten ontstaat er dus een verschil van f 4 615,— over 1983 aan Inkomstenbelasting Aangezien het inkomen in het hiergekozen voorbeeld de premiegrens overschrijdt IS met precies aan te geven welk voordeel er in de sfeer van de premieheffing volksverzekering ontstaat Stel nu dat er bij de bepaling van het belastbaar inkomen een bedrag van f 6 500,— aan premies A O W / A W W was afgetrokken, dan zou het premi inkomen f 56 0 0 0 , - -l- f 6 5 0 0 , - = f 62 5 0 0 , - zijn De premiegrens over 1983 is bepaald op f 61 150,— d w z over maximaal dat bedrag wordt een premie volksverzekering geheven van 13% Om het effekt op de premieheffing in dit geval te meten, moet de mutatie in het belastbaar inkomen (f 11 053, — ) worden gekorngeerd met het verschil tussen het premie-mkomen (f 62 500, — ) en de premiegrens (f 61 1 5 0 , - ) en dus met f 1 3 5 0 , Het resultaat is dan een premievoordeel van 13% van (f 11 053,— - / f 1 350,-) = f 1 235,Resumerend kan dus worden gesteld, dat het opvoeren van de aftrek bui tengewone lasten voor deze ouders een totaal fiskaal voordeel oplevert van f 4 6 1 5 , - -f- f 1 2 3 5 , - = f 5850,(N B In dit geval blijkt het totale fiskale voordeel op 3 / 4 jaarbasis groter dan het bedrag aan 3 x kinderbijslag op jaarbasis zijnde f 4 951, —) Tot nu toe is echter nog mets gezegd over de wijze waarop de ouderlijke ondersteuning werd gefinancierd Stel nu dat dezelfde ouders ter financienng van de studie van hun kind een doorlopend krediet opnemen van f 10 000,— Rekening houdend met een aflossingsschema over ± 5 jaar en de interestvoet die daarover gemiddeld genomen geheve wordt, is in het eerste jaar + f 1 000, — aan rente aftrek baar wegens persoonlijke verplichtingen De fiskale effekten in 1983 hiervan zijn resp f 408, — voor de Inkomstenbelasting en 13% van f 1 000,— = f 130,— voor de premieheffing A O W / A W W , totaal dus f 5 3 8 , Het totale fiskale effekt voor 1983 is dan f 5 8 5 0 , - + f 5 3 8 , - = f 6 388,Ook in de jaren 1984 t / m 1989 zijn er fiskale effekten van deze financie ringswijze op het inkomen van de ouders Berekening van die effekten is echter hier met goed mogelijk, vanwege de onzekerheid over de ontwikkelingen in 't belastingen premieheffingstelsel m de toekomst ' Zoals hiervoor is gesteld, lijkt het aanbevelingswaardig met je ouders om de tafel te gaan zitten Ongetwijfeld zullen je ouders een deel van je kosten moeten voorfinancieren, je zou echter voor het verschil tussen het door je ouders te financieren bedrag en het daaraan verbonden fiskale voordeel een overeenkomst tot afbetaling kunnen aangaan Gelet op met name de fiskale voordelen is dit een voordeliger variant dan het zelf aangaan van een rentedragende studielening In dit voorbeeld is gerekend met een maximaal onderhoudsbedrag Indien je ouders minder bijdragen is het fiskale voordeel ook minder De systematiek blijft echter hetzelfde Christa Thoolen en Carel van Nahuijs, studentendekanen

VACATURES BIJ de sectie StRAFRECHT V A N DE FACULTEIT DER RECHTSGE LEERDHEID bestaat vacatures voor TWEE STUDENT ASSISTENTEN (M/V) ieder voor 1 5 dag per week tot en met 31 december 1984 Inlichtingen de heer mr J R Eland, tel 013 662743

BIJ de faculteit der Rechtsgeleerdheid bestaan de volgende vacatures voor student assistenten bij de sectie burgerlijk recht van de vakgroep Privaatrecht een student assistent voor 1 dag per week bij het mentorsysteem een student assistent voor 1 dag per week bij de vakgroep Economie student assistenten voor m totaal 4, 5 dagen per week Informatie over deze funkties bij de dienst personeelszaken, kamer B 1028 tel 2464

D O C T O R A A L S-JARIGE OPLEIDING Na 25 mei af te halen (P 401) de ten tamenplanning m b t het zesde se mester, twee gelegenheid (au gustus) Daarbij zijn een viertal tenta mens opgenomen in afwijking van de data gepubliceerd in de studiegids

PROPEDEUSE E C O N O M I E Betreft Examenrooster augustus Op pagina E20 van de studiegids staat achter "17 augustus" het tenta men W i s k u n d a l (346 801) Dit moet zijn Wiskunde (346 800) Er bestaat dus geen mogelijkheid om een deel van het Wiskunde tentamen te herkansen ALGEMENE LEER EN GESCHIEDENIS V A N DE ECONOMIE Eerste en tweede afstudeerders, die in september 1984 met het afstudeer jaar Empinsche Macro-economie wil len beginnen, dienen zich schriftelijk op te geven bij Dr A B T M van Schalk, kamer B 516 In de maanden september, oktober en november 1984 zijn de seminars gebaseerd op de artikelen over Eco nomische Stagnatie in De Economist, nr 4, 1983, in het bijzonder op de studie van Knoester REPETITIECOLLEGES T E N T A M E N S PROF. V R A N K E N Burgerlijk Procesrecht vrijdag 27 juli in AZ 7 om 16 00 uur Verbintenis uit overeenkomst dins dag 7 augustus m AZ 7 om 16 00 uur Verbintenis uit de wet donderdag 16 augustus in AZ 7 om 19 15 uur HET AFLEGGEN V A N EEN TWEEDE D O C T O R A A L - E X A M E N Studenten die na het met succes af leggen van een doctoraalexamen in de rechtsgeleerdheid zich inschrijven voor een tweede studierichting aan de faculteit wordt eraan hennnerd dat men in deze tweede studierichting het onderwijsprogramma van de tweefasenstructuur dient te volgen Voor onderdelen van deze tweede studierichting kan vrijstelling worden aangevraagd op grond van het reeds afgelegde doctoraalexamen Voor informatie wende men zich tot de studie-adviseur

8 luni 1984

MEMO

Studenten KEUZEVAK PUBUC RELATIONS RU UTRECHT Ook in het studiejaar 1984-1985 zal er aan de Rijl<suniversiteit te Utrecht de mogelijkheid worden geboden een keuzevak public-relations te volgen. Het vak wordt gegeven door de Werkgroep Massacommunicatie, waar de leerstoel public-relations is gevestigd. De studiegids, waarin uitvoerige informatie over dit keuzevak wordt geboden is schriftelijk aan te vragen bij d& Werkgroep Massacommunicatie Kromme Nieuwe Gracht 15, 3512 HC Utrecht of telefonisch: 030-394027. Gezien de ervaringen van de afgelopen jaren zal de toeloop van studenten groot zijn. Om deze reden verzoekt de Werkgroep belangstellende studenten zoveel mogelijk vóór de zomervakantie in te schrijven voor het keuzevak. Uiterste datum van inschrijving: 14 september 1984.

STICHTING INTER-JURIST Afgestudeerd? Jurist? Dan nu aan 't werk... daar echter beginnen de problemen. Wie kent niet de moeilijkheden rond het vinden van een goede baan, ook voor de juristen! Om deze problemen te lijf te gaan is nu de Stichting Inter-Jurist opgericht. Zij heeft zich ten doel gesteld de jurist bij

te staan en te helpen bij het zoeken van die goede baan. Jurist gezocht? Ook aan de werkgever heeft de Stichting gedacht. Advertenties kosten verschrikkelijk veel geld en bereiken vaak lang niet iedereen. Hierin gaat de Stichting InterJurist ook verandering brengen. Hoe werkt de stichting? Voor wie? De Stichting neemt de jurist op in een bestand. Daar komt uiteindelijk dus iedereen in te staan die jurist is (of bijna) én op zoek is naar werk. Ook jongstejaars Rechten studenten komen voor inschrijving in aanmerking, we denken dan aan mogelijkheden als b.v. kort lopende projecten e.d. Eveneens degene die reeds langer afgestudeerd is en nog geen werk heeft kunnen vinden kan zich laten inschrijven. Door de inschrijving geef je een werkgever, waar dan ook in Nederland, de mogelijkheid met een simpel briefje elke gegadigde te bereiken. Aan de hand van zijn wensen, (afstudeerrichting, scriptie, keuzevakken, werkervaring e.d.) selecteert de computer, uit het bestand, de namen van de geschikte kandidaten. De Stichting brengt dan vervolgens de contacten tot stand en de normale sollicitatie-procedure gaat lopen. Kostenbesparing: Voor het luttele bedrag van f 30, — per jaar weet de jurist zich ingeschreven. De werkgever kan toegang krijgen tot het bestand na voldoening van / 150,— aan bemiddelingskosten. De besparing laat zich snel uitrekenen. Duizenden guldens aan advertentiekosten worden teruggebracht tot bijna niets^ terwijl het bereik zeer sterk vergroot wordt

Sport SPEL ZONDER GRENZEN EN ALLROUNDERSTOERNOOi Het Allrounderstoernooi zal plaats vinden op 18-21 juni. Na het succes van vorig jaar zullen ook dit jaar weer verschillende bij Pendragon aangesloten verenigingen elkaar bestrijden op verschillende sport-onderdelen. Inzet hierbij is de "Bert Wentink allrounderstrofee". Ter afsluiting van het jaarlijkse allrounderstoernooi wordt dit jaar een Spel zonder grenzen georganiseerd. Het exacte programma blijft een verrassing, wel staat vast dat we het in die tijd hopelijk mooie weer zullen aangrijpen om veel water, groene zeep en dergelijke zaken te gebruiken. Neem voor de gelegenheid maar een extra stel kleren meel Na afloop is er een feest in de studentensporthal. Deelname staat open voor de Hogeschool- en voor HBO-studenten. De inschrijfformulieren zijn op de sporthal te verkrijgen en vanwege de beperkte inschrijfmogelijkheid wees er snel bij. BASKETBALL De Basketballvereniging Pendragon kan voor het komende seizoen versterking gebruiken voor al haar teams: Heren Ie t/m 5e klasse en dames 2e klasse. Ook gezelligheidsspelers (m/v) zijn binnen onze vereniging van harte welkom. Meer informatie bij Jos v.d. Sterren, tel. 426824.

DAMESVOETBAL Het damesvoetbalteam van Pendragon kan steeds nieuwe speelsters gebruiken dus heb je interesse kom dan eens informeren of speel mee op onze trainingen op dinsdagavond van 22.00-23.00 uur in de studentensporthal. Tot ziens. TRUIEN De Pendragontruien zijn nog te krijgen voor de liefhebbers. Interesse kom dan eens langs 'op de sporthal. VELDVOETBALVERENIGING MERLIJN Merlijn heeft momenteel vier elftallen, waarvan er komend seizoen twee prestatief (d.w.z. trainingsplicht en 4 van de 5 wedstrijden aanwezig zijn) en twee recreatief zullen gaan spelen. Voor het komende seizoen kunnen we nog een aantal spelers gebruiken, voor alle vier de elftallen. Je kunt je aanmelden bij ondergetekende, waarbij je ook terecht kunt voor overschrijvingen en meer informatie. Tot slot rest ons nog te zeggen dat Merlijn, een erg gezellige vereniging is, er worden regelmatig feesten georganiseerd (of een barbicue) en de sfeer binnen de elftallen is optimaal. Een reden te meer om lid te worden van V.V. Merlijn, een studentenvoetbalvereniging die deelneemt aan de K.N.V.B.-competitie in de afdeling Brabant. Secretaris: Tijmen Mekel, Wagnerplein 216 (tel: 561332) en wedstrijdsecretaris: Cyriel van der Vegt, Prof. Verberneln. 50 (tel. 672962).

Menu PERIODE 11 T/M 15 JUNI 1984 MAANDAG 11-6-1984 heldere selderysoep - kalfssoep braadworst - uienburger - vleesjus bloemkool met kaassaus - koolraap DINSDAG 12 6 1984 chinese tomatensoep londonderrysoep runderstoofvlees met abrikoos macedoine legumes appelmoes WOENSDAG 13-6-1984 spinaziesoep gebonden uiensoep kalkoentartaar paprikaburger preiselberensaus spruitjes broccoli DONDERDAG 14 6 1984 Servische bonensoep - oxtail claire babi ketjap - kroepoek rijst groentevruchtensalade deense schnitzel kapucijners

VRIJDAG 15 6 1984 tomatensoep mexicaanse bonenschotel van bruine bonen uien paprika prei - chilipoeder - tomaat varkensvlees en saus rauwkostsalade - gebakken vis

H B

Het TILBURGS HOGESCHOOLBLAD is het onafhankelijk weekblad van de KHT, aangesloten bij de Universitaire Pers. Wij werken met een staf van drie professionele redacteuren. Daarnaast steunen we op de onmisbare bijdragen van betaalde vaste medewerkers. Op dit moment zoekt het THB met Ingang van de 22e jaargang

MEDEWERKERS ( m / v ) - voor verslaggeving uit de faculteiten, met name uit de economische en rechtenfaculteit, de subfaculteit sociologie en de theologische faculteit - voor verslaggeving over de belangrijkste lopende onderzoeken, promoties en studiedagen. Heb je een vlotte pen en journalistieke ambitie, schrijf dan een briefje naar de redactie of neem telefonisch kontakt op met nummer 662277/662506.

emiel de jong b.v. OOI

gespecialiseercj in:

(de (drukkers uit baarle-nassau

Punt 1: Het aantal verzekerde studenten bij de SSGZ is enorm toegenomen. Daardoor lian de ziektekostenpremie voor 18- t/m 23-jarigen per 1 september 1984 worden verlaagd met f 40,- naar f 440,- per jaar. Punt 2: Het dekkingspakket van de SSGZ-ziektekostenverzekering werd uitgebreid. Studerenden van 24 t/m 34 jaar betalen de sinds jaren onveranderde premie van f 480,-. Ook zij zijn in het nieuwe jaar dus in feite goedkoper uit. Als aanvulling op de ziektekostenverzekering kan een tandartsverzekering worden afgesloten voor f 150,- per jaar Alle eerstejaars studenten (die zich voor het eerst bij MBO, HBO of WO inschrijven) die jonger zijn dan 27 jaar, kunnen zonder medische selectie toetreden als ze zich vóór 1 oktober aanmelden.

brochures — boeken — kranten

voor inlichtingen: telefoon 04257-8922, toestel 25, j . de jong

Alle bij de SSGZ verzekerde studenten kimnen aanspraak maken op het Noodfonds, dat helpt wanneer bijzonderefinanciëlerisico'sniet op normale wijze kunnen worden gedekt. Alle studenten die een ziektekostenverzekering plus een Zekerheidspakket bij de SSGZ afsluiten, kunnen voor 2 kwartjes per dag een reisverzekering boeken. Maak er nu werk van. Bel voor de folder 01719 - 7 09 44 of stap even binnen bij de plaatselijke Instantie van Uitgifte.

Stichting Studenten Gezondheids Zorg De verzekering voor studerenden,

vd Moneistraat 4 2203 JD Noordwiikizw Tei 01719-70944

Agenda

STADSSCHOUWBURG

Bauhaus dansen

NOORDERLIGT

The Cry John Watts Vrijdag 15 juni. Aanvang 21 uur, zaal open 20 uur. Voorprogramma Duplex Johnson. De naam John Watts zal een ieder vertrouwd in de oren klinken. Watts was nl. de oprichter (1978) en leider van Fisher Z., welke band 3 zeer succesvolle elpees op haar naam heeft staan. Ze behaalden gouden elpees in o.a. Holland, Duitsland, België, en Portugal en top 10 platen in Spanje en Australië. Vreemd genoeg is Fisher Z in hun eigen Engeland nooit echt doorgebroken. Hun best verkopende elp>ee was "Red Skies Over Paradise". Na de release van deze lp volgde een promotietour (o.a. Pinkpop 1981), en iedereen was dan ook zeer verbaasd, zo niet geschokt, dat John Watts uitgerekend in deze zeer succesvolle peri-

NOORDERLIGT

The Fury of the Japanese Drum M a a n d a g , t w e e d e pinksterdag 11 juni, aanvang 21 uur, zaal open 20 uur. 'Demonies drumgeweld' is een omschrijving die je aan de Japanse groep ONDEKO-ZA kunt geven. ONDEKO-ZA is afkomstig van het eilandje Sado in Japan. De groep bestaat uit 15 spelers die in oorspronkelijke kledij oorspronkelijke Japanse muziek ten gehore brengen, uitsluitend vertolkt op originele trommels. Zo is er de grote trommel, die 400 kg weegt en een doorsnede van 1.60 m heeft, daarnaast zijn er drie grote trommen met een doorsnede van 1 m. Dan nog een tiental grotere en kleinere trommen, vervaardigd uit prachtig gelakt hout en gespannen door dikke zijden koorden. De orkaan te ondergaan als deze trommels alle tesamen spelen is een onvergetelijke belevenis. Er wordt toneel gebracht in de vorm van legenden, steeds met de trommel als middelpunt. Daarnaast dansen, met een dodelijke ernst, want de dans begint als waaierdans, die echter op een gegeven moment door het razendscherp zwaard wordt verwisseld... De trommel speelde in het oude Japan een centrale rol in een dorpsgemeenschap. Zo stond er bijvoorbeeld in ieder dorp zo'n vat-grote trommel en de dorpsgrens werd bepaald door het punt tot waar men de trommel kon horen. Ook bestaat er het verhaal over de twee dorpen die beide hun water betrokken uit dezelfde rivier. Tot er een droogte in viel en de rivier dreigde op te drogen. Het beetje water dat nog door de bedding stroomde was slechts toereikend om één dorp in leven te houden. Men kwam overeen dat de beste trommelaars van beide dorpen om het langst zouden trommelen en degene met het grootste uithoudingsvermogen

Tilburgs Hogeschoolblad

ode besloot om Fisher Z op te heffen. John voelde zich beperkt in de opzet van een 3-mans formatie en beoogde een solo-carrière, wat hem de vrijheid zou geven om met meerdere muzikanten te werken. Er kwamen 2 solo-elpees van John Watts uit: " p n e More T w i s t " en "The Iceberg M o d e l " . Na deze solo-uitstapjes treedt John Watts nu wederom met een band naar voren, die de naam THE CRY draagt. In THE CRY komen we toch weer bekende namen tegen, t.w. zijn Fischer Z bassist David Graham en saxofonist Mick Donnelly, die op John's tweede solo-elpee meespeelde. Inmiddels heeft Donnelly de band wegens sessie-verplichtingen verlaten. Zijn plaats zal tijdens live-optredens door een sessie-muzikant worden ingevuld. Verdere muzikanten in THE CRY zijn: Theo Thunder op drums, in Canada een veelgevraagd studio-muzikant. Het geheel wordt gecompleteerd door toetsenist Mike Benn. zou zijn dorp redden. De bewoners van het verliezende dorp zouden bereidwillig hun lot aanvaarden. ONDEKO-ZA, een met natuurgeweldgeladen groep, zal een bizondere indruk achter laten.

Mit starrem Bliek aufs Geld Donderdag, 14 juni, 13.30 uur, AZ-05 Het Vrouwenoverleg draait op donderdagmiddag 14 juni de nieuwste film van de Duitse regisseuse Helga Reidemeister. " M i t starrem Bliek aufs Geld" heeft de juryprijs gekregen van het feministische filmfestival in Sceaux. De film geeft een beeld van het leven van een succesvol fotomodel. Deze vrouw, Hilde Kulbach (overigens een zuster van de regisseuse), heeft een baan waar sommige jongere meisjes nog steeds van schijnen te dromen. Ze is mooi, heeft geld, en succes. Slfclaatste twee verworvenheden zijn echter gebaseerd op haar schoonheid, en hoe stabiel is die basis, en voor hoe lang? Wie mannequins of fotomodellen ziet, wordt geconfronteerd met het glamoureus schoonheidsideaal van deze maatschappij. Waarom kiest iemand zo'n beroep? Maakt het geld vrij of juist dubbel gebonden? De pers: "Ze heeft de vrijheid waar ze zoveel over praat (...) De hooggeroemde vrijheid is schijn, de mate waarin bestaande conventies en rolpatronen worden bevestigd h o o g . " (Willem Oosterbeek, De Filmkrant.) " D e film heeft ook komische kanten, zoals de bespottelijke opmaakceremonies (...) Een uitstekend uitgebalanceerde documentaire die een bioscoöproulatie verdient." (Dorothee Verdaasdonk in Opzij.) " D e titel van " M i t starrem Bliek aufs Geld" is echter misleidend (...) Ze zegt moeilijkeen stap terug te kunnen doen, maar dat geldt minstens zo sterk voor het succes, het applaus, de aandacht." (Hans Beerekamp in NFtC Handelsblad.)

Voorstelling: "Bauhaus dansen" door: The Kitchen, reconstructie: Debra M c C a l l . T e zien: do 7 juni in de Schouwburg-zaal, aanvang 20.15 uur. Tussen de eerste en de tweede wereldoorlog formeerde zich in Duitsland een groep kunstenaars_onderleiding van Walter Gropius. ZIJ stichtten in Weimar een nieuwe kunstschool: het Bauhaus. Uitgangspunt was de onvrede met de scheiding tussen kunst en techniek waardoor de kunstenaar buiten het leven van alledag kwam te staan. Gropius zocht naar een evenwicht tussen beide; zijn leerlingen kregen les van twee 'meesters': een kunstenaar en een ambachtsman. Omdat er naar een eenheid van alle kunsten werd gestreefd, waren de Bauhaus-kunstenaars op allerlei vlakken productief, ook in het theater., Gropius ontwierp in 1927 een theater voor Erwin Piscator. Het ontwerp werd nooit uitgevoerd maar had grote invloed op de latere theaterarchitektuur. In de praktijkruimte van het Bauhaus experimenteerde men met vormen van theater. Oskar Schlemmer was er de stuwende kracht, hij ontwikkelde de beroemde Bauhaus dansen. Een van zijn theateruitingen is het "speeltoneel". Centraal staat het menselijk lichaam in verhouding tot de ruimte. Het Triadisch Ballet, dat vorig jaar nog in een reconstructie is opgevoerd in Nederland, is één van Schlemmers speeltoneel-stukken. Nu voert "The Kitchen" uit New York zeven dansen uit deze kategorie uit. Debra McCall deed onderzoek naar de Bauhaus dansen, riep de hulp in van een ex-student van Schlemmer en reconstrueerde zelfs het toneel waarop deze dansen vermoedelijk werden uitgevoerd: een zwart vlak met witte lijnen, gebaseerd op de afmetingen van het menselijk lichaam. Gekleed in plompe schuimrubber pakken bewegen de dansers door de ruimte. Telkens ligt het accent op een ander aspect van theater: in "Figure in Space" is er één danser die de vormen van het lichaam afzet tegen de lijnen op het toneel. "Space Dance" benadrukt kleur en ritme met drie felgekleurde dansers. De gebaren die mensen maken als ze in gesprek zijn, werden gestileerd en vergroot in "Gesture Dance". Andere dansen tonen de menselijke vormen met als tegenspelers stokken en bollen, hoepels en gekleurde kubussen. De meest fascinerende dans bewaart The Kitchen voor het laatst. Lange witte stokken zijn bevestigd aan de afzonderlijke lichaamsdelen van een danser. Op het donkere toneel kun je alleen de witte stokken onderscheiden en dat geeft een prachtig effekt. Wat vooral opvalt bij de dansen is het luchtige, vrolijke en soms satirische karakter ervan. Heel duidelijk worden bijvoorbeeld in de dans met de kubussen architekten belachelijk gemaakt, maar ook bewegingen en geluiden zijn vaak lachwekkend. Tegelijk spreekt er uit de dansen ook kritiek op het klassieke theater met z'n overvloed aan vormen, kleuren, akteurs en vooral aan woorden. Schlemmer begon bij het begin, bij het meest elementaire van theater. Een ander soort van zijn theaterindeling was het "Spreektoneel". Daarover zei hij eens: "Ik ben nog niet aan. de taal toegekomen, op een dag zal dat vanzelf komen." De nazi's maakten echter voortijdig een einde aan het Bauhaus-tijdperk, dus of die dag ook werkelijk gekomen zou zijn, zullen we nooit weten... Marijn v.d.

JUNI VRIJDAG 8 J U N I Stadsschouwburg, 20.30 uur: Environment-reflections. Een performance en installatie van de Tilburgse beeldend kunstenaar Jan Spit i.s.m. Louise Rutten en Peter Hofland. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. J . E . M . M . Syroit. Promotoren: Prof. Dr. J . B . Rijsman en Prof. Dr. F.J.P. van Dooren. Titel proefschrift: "Interpersonal injustice: a psychological analysis illustrated with empirical research". Noorderligt, back".

21.00

uur:

"Shriek-

Stadsschouwburg, 19.30 uur, Filmhuis: "Violence et passion". Film uit 1975 van Luchino Visconti. Burt Lancaster speelt de teruggetrokken geleerde die tegen zijn zin betrokken wordt in het luidruchtige 'moderne' leven. Tot en met 13 juni. Stadsschouwburg, 22.00 uur. Filmhuis: "Sans Soleil" van de Franse f i losoof/filmmaker Chris Marker, waarin existentiële vragen op een filmische manier behandeld worden. Tot en met 13 juni. ZONDAG 10 J U N I Noorderligt, 21.00 uur: " T h e Jury of the Japanese Drum. Demonisch drumgeweld is een omschrijving die je aan de Japanse groep Ondeko-Za kunt geven.

M A A N D A G 11 JUNI Stadsschouwburg, 20.15 uur: Holland Festival. Nederlands Danstheater en Brabants Orkest. Twee wereldpremières in één programma van het Nederlands Danstheater, dat dit jaar het 25e bestaan viert en een choreografie van Jiri Kilian, gebaseerd op het beroemde verhaal van Colette en de muziek van Ravel daarop.

WOENSDAG 13 J U N I Stadsschouwburg, 19.30 uur. Filmhuis: " W e g met de boeken, de straat o p " , film uit 1971 van Shuji Terayama, waarin jongeren tegenover ouderen geplaatst worden. Tot en met 20 juni. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-05: Film " M i t starrem Bliek aufs Geld". Regie: Helgam Reidemeister uit 1983. Organisatie: Vrouwenoverleg. Toegang gratis. DONDERDAG 14 JUNI Noorderligt, 21.00 uur: " T h e Cry John W a t t s " . Voorprogramma: Duplex Johnson. ZATERDAG 16 JUNI Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffieconsert van de S.M.E.T. door een ensemble o.l.v. Jac van Steen en twee laureaten van het Brabants Conservatorium. Uitgevoerd worden werken van Bach, Brahms, Scribian en Ravel. TENTOONSTELLINGEN Tot 28 juni: " W r a a k " , tentoonstelling van Haandel, tekenaar van T H B , met tekeningen uit T H B , het boek 'Wraak' over straf en justitie en ander werk.

Tentoonstelling Haandel-cartoons Tot en met 28 juni loopt er bij de aula van de hogeschool een tentoonstelling met cartoons van de TH B-tekenaar Ad van Haandel, kortweg Haandel. Ad van Haandel werkt nu al zo'n zeven jaar voor het Tilburgs Hogeschoolblad, daarnaast tekent hij voor het reclasseringsblad KRI. Hij exposeerde enkele keren in galerie De Witte Voet in Amsterdam. De tentoonstelling op de hogeschool toont Haandels cartoons voor THB en KRI en laat een selectie uit zijn vrije werk zien. Aanleiding voor de expositie is de pas

verschenen cartoons-bundel WRAAK. D/t boek bevat een honderdtal sobere maar uiterst indringende tekeningen over het gevangeniswezen. Haandel verstaat de kunst om met een enkele lijn zijn messcherpe visie op goed en kwaad, straf en vrijheid, boef en rechter weer te geven. Het boek WRAAK is voor een tientje te krijgen bij Studium Generale, kamer B2 op de hogeschool. Ad van Haandel is op woensdag 13 juni op verschillende plaatsen in de hogeschool aan te treffen, klaar om zijn boekje Wraak te signeren.

Jagt A d van Haandel

8 juni 1984

ACHTERKLAP LEKKENDE KRANEN

Prof. Schoordijk

Proficiat "Wij zouden het op prijs stellen wanneer U een deel van het aan u toegekende geldbedrag aan onze Stichting zou doneren; we zullen niet overvragen en zijn met een bedrag van f 18.000,— al uiterst tevreden. "Wie weet?" moet Jean-Louis van Os van de Stichting Juridische EHBO hebben gedacht toen hij de winnaar van de Shellprijs 1984, prof. Schoordijk, schriftelijk om een deel van het toegekende prijzengeld vroeg. Van Os feliciteerde namens zijn Stichting prof. Schoordijk met de verdiende f 50.000,-. "Vanaf deze plaats willen we ons bij de waardering aan uw adres zijdens Shell van harte aansluiten: Proficiat!" "Maar een ding", aldus de juridische EHBO "frappeert ons enigszins, of misschien ook wel niet. We lezen dat u nog geen bestemming voor het toegekende geldbedrag hebt gevonden." Van Os en de zijnen tonen zich bereid om de professor een handje te helpen. De aanschaf van een huiscomputer wordt ten stelligste afgeraden, ook het inslaan van wetenschappelijke literatuur lijkt de briefschrijvers niet de aangewezen besteding. Waarom zou de Tilburgse prof z'n goede geld niet voor een gedeelte steken in het goede doel

van de juridische EHBO? "U weet dat de rechtswinkel in grote financiële moeilijkheden verkeert door toedoen van de Provinciale overheid, die ons plotseling liet weten vanaf 1984 geen subsidie meer te verstrekken. Mogelijke steun vanuit de regio-gemeenten voor de komende jaren is momenteel nog dubieus en ons voortbestaan hangt nog steeds aan een zijden draad." Bewust proberen de briefschrijvers Schoordijks gevoelige snaar te raken. Heeft hij niet regelmatig z'n waardering uitgesproken voor het werk van de rechtswinkel, geeft hij- niet voortdurend blijk - zowel in de collegebanken als in zijn werken - van een oprecht maatschappelijk engagement? En dan volgt het verzoek van de EHBO; een deel van het prijzengeld. Niet de hele pot, 18.000,- van de 50.000 gulden is al mooi genoeg. Dat het geld van Shell afkomstig is "zou in ieder geval geen reden zijn om een aanbod uwerzijds af te slaan." Eind mei antwoordde Schoordijk vriendelijk maar resoluut. "Voor uw prompte gelukwensen ben ik zeer erkentelijk. De door U gedachte bestemming lijkt mij niet in het verlengde te liggen van wat de prijstoekenners van de laureaat verwachten, te weten begunstiging van wetenschapsbeoefening." Het laatste citaat uit de curieuze briefwisseling. Schoordijk aan van Os: "Overigens betreur ik het feit, dat nog steeds geen definitieve regeling voor het voortbestaan van de Juridische EHBO gevonden is. Het betreft een zaak, die de gemeenschap aangaat, juist als de dagen van de hoogconjunctuur geteld zijn." T.G.

En toch (2) "Jij kunt het niet laten, hè? Nog altijd tegen de windmolens aan het vechten... Trouwens als jij de Limburgse kindertjes tegen Gijsen wilt beschermen, helpt het echt niet als je In Tilburg r.k. achter je naam laat schrappen, haha: wij vallen hier toevallig onder Bluyssen... Of was die nou weg?" Mijn voormalige kameraad uit mei '69 schoof met een routineus gebaar een vers houtblok in zijn open haard. Ik had hem de kopij voor mijn vorige stukje in deze rubriek laten lezen. Met de vraag of hij zich al had laten uitschrijven. "Ik? Mij niet gezien! Mijnheer pastoor ziet me aankomen! Haha! Hier, hou je glas nog eens bij, ouwe kankerpit, en word eindelijk eens volwassen." En toch draalt-le, gromde ik starend in de vlammen. Mijn stukje was nog niet verscheurd of ik kreeg steun uit onverwachte hoek. De kommissie 'Sekten' van de Tweede Kamer wil af van de gemeentelijke registratie van de kerkelijke gezindte, onthulde Trouw op 11 mei. Registratie staat op gespannen voet met de gangbare opvattingen over de verhouding tussen kerk en staat, en maakt inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.

Vacantie De vacantie is weer in aantocht. Voor degenen onder ons, zonder hertentamens en met voldoende pecunia, reden genoeg om ver weg te gaan. Het weekblad van de Vrije Universiteit van Amsterdam, Ad Valvas, informeerde bij het hoofdkantoor van de NBBS welke bestemmingen dit jaar onder studenten het meest in trek zijn. Griekenland en de Verenigde Staten van Amerika zijn erg in, deelde het reisbureau mee. Wat de toenemende interesse voor Griekenland betreft; die is in overeenstemming met het rapport "consumptieverandering in

Betaald matseren Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw beurt om uw goodwill te tonen en het THB een finatKieel duwtje in de rug te geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag of op de redactie.

1 1 1 1 1 1 1 1 M i l 1 1

1 1 1 1 ! 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II l 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Naam: Adres: (Tel.:

;

• 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 II 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

wetenschappelijk perspectief" van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). In het rapport wordt aandacht besteed aan een typologie van de 'kritische student'. Een citaat: "Als vacantieland is Frankrijk de onbedreigde nummer één, maar verder is de vacantiebestemming no^al aan mode onderhevig. Afghanistan en Nepal zijn weer een tijdje uit, Noorwegen en Engeland doen het erg goed. Een paar jaar geleden ging je niet naar Griekenland, Portugal of Spanje, maar tegenwoordig kan dat weer". De kritische student is geporteerd van reizen in een Eend of Renault 4. Een auto mag

Frans Godfroy voor vacantiegebruik maar dan wel met z'n heel velen. Erg in is ook nog steeds liften. Als stijgend cultuurgoed doet de dure sportfiets het ook aardig. Een dergelijk bezit gekoppeld aan een actieve fietsvacantie werkt zeker statusverhogend. Een andere trend die de WWR signaleert is dat studenten meer hotels bezoeken en minder kamperen dan in voorgaande jaren. Ook het aantal vacanties per jaar neemt toe. "Zo is bijvoorbeeld een extra week Wadden een frequent voorkomend verschijnsel, en met Pasen komt men zijn halve kennissenkring tegen in Parijs". L. V. W.

Uit 20 jaargangen THB

Vergeet niet ook naam en adres in te vullen. «i-*r a*^

zo luidt de nieuwste wijsheid in de volksvertegenwoordiging. En dat nog geen tweehonderd jaar na de Franse Revolutie! De historische ontdekking van de Kamerkommissie ontslaat me intussen niet van de belofte, de vorige keer gedaan, uit te leggen waarom een Tilburgse gemeenteambtenaar mij aanvankelijk de rechtmatige inzage weigerde in de opgeslagen gegevens betreffende mijn kerkelijke gezindte. Inmiddels zijn op het gemeentehuis van Tilburg kennelijk nieuwe richtlijnen van kracht: toen ik me de vorige week ten tweede male aan de balie vervoegde, werd, alsof men mij verwachtte, onverwijld de chef geroepen, die me vervolgens onder een stortvloed van ongevraagde toelichtingen mijn kaart toonde. Dat men op de meeste gemeen-

tehuizen niet staat te springen op het overleggen van de persoonskaart heeft een simpele verklaring. Sinds 1983 kunt u ingevolge een wijziging van het Besluit Bevolkingsboekhouding een nieuwe persoonskaart aanvragen. Dit ten gerieve van de preciezen onder ons die niet tevreden zijn met een potloodstreepje door de vermelde gezindte, maar ieder spoor van hun gelovig verleden, hoe moeilijk waarneembaar ook, willen uitwissen. Ambtenaren herkennen deze lastposten onmiddellijk aan de vraag of ze hun kaart mogen inzien: de eerste stap tot een omslachtige procedure waar veel postverkeer tussen de gemeente en het ministerie van Binnenlandse Zaken rnee gemoeid is. Het aardige is nu, dat we dankzij deze procedure, onder het motto 'no nonsense', de overheden kunnen verstrikken in hun eigen gereglementeer: we vragen massaal nieuwe persoonskaarten aan met een leeg vakje onder 'kerkelijke gezindte'. Het laatste duwtje dat ze nodig hebben om de onvermijdelijke lobby van dominees en pastoors, die miljoenen kostbare kerkleden zien verdwijnen als sneeuw voor de zon, te weerstaan en het gesnuffel in ons ziele-leven te staken.

Konflikt tijdschrijving nog steeds onopgelost

1 Sanktie gesteld aan juridische fakulteit 1 Bij de behandeling van de punten „toewijzing formatieplaatsen 1973" en 1 1 1 1

„prioriteitenschema personeelsbegroting 1975" in de Hogeschoolraadsvergadering van 7 juni is het reeds maandenlang bestaande konflikt tussen de Juridische Fakulteit en de centrale bestuursorganen van de hogeschool over het invullen van de tijdbestedingsenkète tot een nieuw hoogtepunt gekomen. Het Kollege van Bestuur, dat bij wijze van sanktie bij de toewijzing van de ekstra personeelsplaatsen op grond van de zogenaamde knelpuntenbrief de voorwaarde wilde stellen dat de tijdbestedingsenkète door de betrokken fakulteiten zou moeten zijn ingevuld, werd op dit punt door de HR afgevallen. De raad besloot echter bij de behandeling van het prioriteitenschema 1975 de onwillige Juridische Fakulteit de benoemingsvrijheid te ontnemen totdat aan de gestelde eisen zal zijn voldasin. In november van het vorig jaar kwam voor het eerst de tegenstelling naar buiten, toen de Juridische Fakulteit, ook na enige aanpassingen van de formulieren, de door de afdeling Planning opgestelde enkète ten behoeve van het opstellen van de begroting 1974, om rechtspositionele redenen weigerde in te vullen.

Een groot aantal docenten van de Juridische Fakulteit maakten bezwaar tegen de huns inziens te gedetailleerde vragen, met name met betrekking tot de paragraaf ,,maatschappelijke dienstverlening", waarin vragen werden gesteld over nevenfunkties van de docenten buiten de hogeschool.

(Uit THB 15 juni 73)

De HR was de vorige week het vrijwel unaniem eens over dè afwijzing van het door het Kollege van Bestuur voorgestelde voorbehoud bij 9le toewijzing van ekstra formatieplaatsen 1973. Prof. Van der Burg noemde het „misbruik maken van een voor het doel ontoelaatbaar middel" om toewijzing van plaatsen op grond van de knelpuntenbrief en dus niet op grond van enkète-gegevens aan de Juridische Fakulteit te onthouden omdat ze niet aan de enkète meedoet. Koekkoek was als medewerker van de betrokken fakulteit de felste woordvoerder namens de tegeni>artij: „Ik begrijp niet dat het KvB hiermee durft te komen. Gaan de aan Tilburg toegewezen ekstra plaatsen die de Juridische Fakulteit nu ontzegd dreigen te worden soms terug naar Den Haag?". Koekkoek verdedigde het standpunt van de juristen met de opmerking dat de Juridische Fakulteit bereid is alle noodzakelijke gegevens te verstrekken. Hij vermeldde de eigen enkète die men onlangs op de fakulteit heeft uitgeschreven en waaraan volop gewerkt wordt.