T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 25 mei 1984 - j a a r g a n g 21 - n u m m e r 33
Ruim tachtig plaatsen voor wericioze academici Dankzij een gezamenlijk initiatief van de KHT, tiet Tilburgs Instituut voor Academische studies (TIAS) en de BrabantsZeeuwse v\/erkgeversvereniging (BZW) kunnen ruim tachtig jonge werkloze afgestudeerden werkervaring opdoen in een groot aantal bedrijven en instellingen. Het is de bedoeling dat de afgestudeerden met behoud van hun uitkering in elk geval een half jaar en maximaal een jaar bij de bedrijven en instellingen onderdak vinden. De Brabants-Zeeuwse werkgeversvereniging heeft ongeveer een maand geleden onder haar leden de belangstelling gepeild om werkervaringsplaatsen beschikbaar te stellen voor werkloze academici. Uit de eerste tussentijdse resultaten blijkt dat al 83 plaatsen aangeboden kunnen worden. Een aantal dat volgens de initiatiefnemers van het werkervaringsproject - KHT, TIAS en BZW - in de komende maanden nog uit zal groeien tot 150. Uit de door de BZW beschibaar gestelde enquête-resultaten spreekt een grote voorkeur voor afgestudeerde economen. Voor liefst 67 van de 83 plaatsen is dat het geval, al zien nogal wat bedrijven en
'Onderwijsresearch is onmisbaar' Maandag en dinsdag 21 en 22 mei waren er weer onderwijsresearch-dagen aan de KHT waarvoor zo'n zevenhonderd belangstellenden kwamen opdagen: onderzoekers van het onderwijs, onderwijsbegeleiders, onderwijsgebruikers en ook enkele onderwijsgevers. Zij volgden een zeer gevarieerd programma dat nu al voor de tweede maal in drie jaar in Tilburg plaatsvindt, omdat elders minder goodwill bestaat om bij afnemende mid-
instellingen de economische vooropleiding graag aangevuld met informatica. Voor juristen izjn een tiental plaatsen beschikbaar, voor sociologen en psychologen slechts een enkele. De functies die de werkloze academici zouden kunnen vervullen zijn voor een groot deel te vinden op het gebied van onderzoek, maar ook secretaris- en administratieve werkzaamheden liggen goed in de markt. De overige functies liggen in de sfeer van productie, planning, marketing en verkoop en 'relatiebeheer'. De bedrijven en instellingen die willen meewerken aan het werkervaringsproject vormen samen een bont gezelschap. Men vindt er industriële bedrijven tussen delen deze reuze-onderneming op te zetten. Het Tilburgse bestuur gaf graag haar medewerking en wil de O.R.D. In stand houden omdat onderwijsresearch ook voor de universiteiten van groot belang is. "Aan het onderwijs valt nog veel te verbeteren en de onderwijsresearch is daarvoor onmisbaar", aldus rector de Moor tijdens de opening maandag. En hij vervolgde: "Het gesprek tussen onderzoekers en verbruikers is een heel belangrijk element van de O.R.D. omdat het ertoe kan bijdragen dat onderzoeksresultaten ook hun toepassing krijgen." De voorzitter van de Stichting voor Onderzoek van het Onderwijs (SVO) ir. P.
die zich toeleggen op de productie van voedings- en genotsmiddelen, textiel en confectie, chemie en glas en metaalwaren. Maar ook handelsondernemingen, bouwbedrijven, garagebedrijven en vervoersbedrijven zijn present en ook de rector van de commerciële dienstverlening is vertegenwoordigd met bankwezen, verzekeringswezen en makelaardij. En zelfs overheidsbedrijven en instellingen op het gebied van de gezondheidszorg tonen interesse voor de werkloze academici. Het is de bedoeling dat de werkervaringsprojecten bij de verschillende bedrijven en instellingen door locale en regionale toetsingscommissies worden beoordeeld. In veel gevallen betekent dat dat de sociale dienst in de plaats waar de werkloze afgestudeerde een uitkering geniet een oordeel moet vellen over de toelaatbaarheid van het project. Is er geen sprake van concurrentievervalsing, arbeidsplaatsenverdringen of budgetvervalsing dan kan de afgestudeerde een half jaar, of bij verlenging zelfs een heel jaar lang, aan de slag. L.K. van der Schans was vooral geneigd door de hopeloze versnippering in de wereld van het onderzoek van het onderwijs. Hij kwam met de mededeling dat de SVO per 1 september enkele tientallen jonge academici aan het werk zal kunnen zetten bij lopende onderzoeksprojecten. Die versnippering komt ook tot uiting in het programma van de ORD-84. Een samenhang of rode draad valt er nauwelijks in te ontdekken. De organiserende Vereniging voor Onderwijsresearch laat gewoon zien wat er in het Nederlandse taalgebied te koop is op gebied van het onderzoek van het onderwijs. Toch liggen er hier en daar enkele accenten op groepen van thema's. Zo komt het gebruik van informatie-technologie ruim aan bod. Volgens de secretaris van de organisatiecommissie. Dr. P.R.J. Simons, groeit het aandeel van meer kwalitatief gericht onderzoek van het onderwijs. Onderzoekers hebben meer oog voor de ontwikkelingen tijdens het leerproces dan voor de productieresultaten van een bepaald leerproces. Het instituut voor onderzoek van het wetenschappelijk ondenwijg van de K.U. Nijmegen hield een enquête onder de bezoekers van de onderwijsresearch-dagen 1984. De uitslag van deze lOWO-enquête wordt later bekend gemaakt.
Herziening NLO'S Minister Deetman zal zijn plannen voor de universitaire eerstegraads lerarenopleiding drastisch herzien. Dit heeft hij donderdag 10 mei tijdens een gesprek aan het bestuur van het overlegorgaan van de gezamenlijke NLO's laten weten. Deetman zei tijdens het onderhoud niet in welke richting hij zijn voornemens zou wijzigen, maar algemeen wordt aangenomen dat hij niet langer van plan is om de eindverantwoordelijkheid voor de eerstegraads lerarenopleidingen naar de
8/9
Onderwijsrendement Hoe groot is de kans dat je als student de eindstreep haalt? Een interview met Danny Backx over rendennent en studiecontract.
3
TIAS in opspraak? Het gevaar van concurrentievervalsing lijkt afgewend.
5
Hervormingen op til bij de sociologen. Er is een nieuw onderwijsplan dat er niet om liegt.
7
Rassenkunde Wie dacht dat wetenschappelijk racisme is uitgeroeid heeft het mis. Cultuurpsycholoog dr. J. Janssen constateerde een nieuwe belangstelling voor 'cultuurzuiver' denken.
THB tot de vacantie Het Tilburgs Hogeschoolblad verschijnt de komende weken onregelmatig. U krijgt nog een nummer op 8 juni en 22 juni. Het blad verschijnt niet op 1 juni (na Hemelvaartsdag) en 15 juni (na Pinksteren). Het laatste nummer van deze jaargang verschijnt dus op 22 juni. Gebruikers van de mededelingen en adverteerders dienen rekening te houden met dit schema. Na de vacantie zijn we er weer op 31 augustus. nieuwe lerarenopleidingen over te hevelen. Deetman komt op zijn schreden terug nadat hem was gebleken dat zijn plannen in de eerste kamer op grote weerstand zullen stuiten. Bij de behandeling van de onderwijsbegroting daar had hij al gezegd dat het hem 'niet wijs leek om over de eindverantwoordelijkheid te twisten' en dat hij 'zocht naar oplossingen waarmee ook het wetenschappelijk onderwijs tevreden kan zijn'. Ook de Tweede Kamer lijkt nu minder enthousiast over de voorgenomen overhevelingen dan eerder het geval was.
Bezoekers van de ORD neuzen in de tentoongestelde literatuur.
PERS MATSERS
T^Rtiohai.
s er tj e s 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kost en ze / 5,; on der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.
AAN(;KB()I)K\ "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient b ij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.
Wat is kunst? Wat is subsidie? Als iemand een huis laat b o u w e n door een aannemer dan verricht deze aanne mer arb eid tegen b etaling. Als een b e roepsfotograaf opdracht krijgt foto's te maken dan verricht deze arb eid tegen betaling, of sub sidie zoals de heer V a n Dongen ( T H B 32) aanhaalt. Als de K H T arbeid verricht in opdracht van " D e belastingbetaler" doet ze dat dan tegen b etaling of w o r d t ze sub si dieerd? Sterker n o g : Krijg ik als w e r k n e m e r van de K H T nu salaris of sub sidie? Overigens b epaalt ieder voor zich w a t w e l of niet mooi is, zó ontstaat o . a . kunst, of het nu door b eroeps of door amateurs gemaakt w o r d t . Kaj Surink
Uit de Universiteitsbladen
'^^€%^.^^ .^1 .\6
oeS^
A^^
^^
.v'
\3'^^'^
•*'
^ « ^
ei
;?^:c«^^:s^ .
^
In vrijwel alle bladen wordt aandacht besteed aan de acties tegen de invoering van de Wet op het Wetenschappelijk On derwijs (WWO) '84. Zoals bekend zal deze wet dè verworvenheid van de zesti gerjaren gaan vervangen, nl. de Wet op de Universitaire Bestuurshervorming (WUB). De actievoerende studenten in Groningen, Wageningen, Utrecht, Nij megen, Enschede, Delft en Eindhoven vrezen dat als de wet ongewijzigd door de Tweede Kamer wordt aanvaard, de universitaire democratie ten dode zal zijn opgeschreven. (FOLIA V CI ITATIS). Voor sommige bladen zijn de acties aan leiding nog eens te kijken wat er in de zestiger jaren precies in eigen stad ge beurde (UTRECHTS V UNI ERSI TEITSBLAD). Het Nijmeegse KU NIEUWS heeft het deze week over de 'nieuwe mode in de wetenschappelijke wereld': contacten leggen met buiten landse universiteiten. Een onderzoek uit 1980 wees uit dat slechts één procent van alle studenten in de EEG kort of lang studeerde in een andere lidstaat. Uitbrei ding van de contacten (b)lijkt dus hard nodig te zijn. Op EEGniveau is nu een richtlijn uitgevaardigd waarin staat dat een studiegedeelte, door een student in een EEGstaat genoten, over en weer dient te worden gehonoreerd met een x aantal studiepunten. Ook behoeft een student die in zijn eigen land college en inschrijfgeld heeft betaald niet meer te betalen voor een studie in het buitenland. ■ Tevens houdt een student tijdens zijn verblijf in het buitenland zijn recht op beurs en ziektekostenverzekering. Het is duidelijk dat de universiteiten kunnen profiteren van de nieuwe EEGrichtlij nen bij de uitbouw van hun internationa le contacten. De Nijmeegse Universiteit is daar al voorzichtig mee begonnen door de contacten met het Duitse Paderborn aan te halen. In het Enschedese THT
Tilburgs Hogeschoolblad
VAKANTIE: Ik ga op zaterdag 16 juni naar Pula in Joegoslavië. Wie wil tegen vergoedig meerijden? {ƒ 75,—), 1 of 2 personen. Tel. 013-367443 (za. -t- zo. 08895-1916). VAKANTIE: Grandioze feestweek op Ameland in de zomer! Vervoer vanaf Tilburg, luxe tent, camping, kookgelegenheid en -spullen, pizza, disco's, zeehondjes zoeken, bootreis: all-inn ƒ 125,— per week. Vanaf 30/6-7/7 en 21/7 t/m 18/8. Inl. 020-761010 na 19.00 uur.
Dagelijks van maandag t / m vrijdag
GKVRAACD
3 wisselende lunchmenu's
TYPEWERK: Heeft u scripties verslagen e.d. te typen. Ik ben in het bezit van een electr. typemachine met corr. lint. M.Th. de Jager, tel. 013342899. AUGUSTINIUS: In oprichting een lees- en studiegezelschap 'De Civitate Dei'. De bedoeling is, twee jaar lang per maand ongeveer vijftig bladzijden te lezen uit de vertaling van G. Wijdeveld (Augustinius: De Stad van God, Baarn-Amsterdam 1983 ƒ 125,—) en daaraan dan telkens, te mijnen huize m de vroege avonduren, een bijeenkomst te wijden, niet zonder raadpleging van wat er in het Latijn staat. Misschien kan lezen en bestuderen ook tot publiceren leiden, maar dat hoeft niet. Inlichtingen en aanmelding: A. Rieter, Berkel-Enschot, 013-332670. TONEEL: Wij zoeken nog enkele mannen en vrouwen met talent, veel inzet en gevoel voor eigentijds representatief |heater om in Tilburg met studententoneel te beginnen. Stuur een briefje naar de redactie THB onder het kopje "Studententoneel". NIEUWS aandacht voor een besluit van de Raad voor de Campusvoorzieningen. Deze Raad heeft besloten dat de campusbewoners zelf hun telefoon moeten aanschaffen. Hiermee komt een einde aan de gratis telefoonfaciliteiten tussen de campusflats en de onderwijsgebouwen. Sommige campusbewoners zijn het met besluit oneens. Campusbewoonster Monique de Roos is van plan te gaan procederen bij de rechter. Volgens haar is de campustelefoon een voorziening die deel uitmaakt van het door de campusbewoners gehuurde. Wijst de rechter de eis toe dan betekent dat dat de THT een wanprestatie levert tegenover haar huurders. "Middels een kort geding kan de rechter de TH dan verplichten om de telefoons op de studentenhuisvesting te handhaven zonder daarvoor extra kosten voor de huurders te berekenen ". Eén dag voor de nationale werkonderbreking tegen de kruisraketten heeft het Delfs College van Bestuur de personeelbeheerders van de TH laten weten "geen medewerking te verlenen aan de door de FNV georganiseerde werkonderbreking van 11.45 tot 12.00". Personeel dat aan de actie heeft deelgenomen moet nu 15 minuten salaris inleveren. De personeelbeheerders moeten aan het CvB een lijst van deelnemers opsturen. Hoe de beheerders aan zo'n lijst moeten komen, laat het CvB in het ongewisse. Wellicht dat een foto van de werkonderbreking die de voorpagina van DELTA siert, hierbij kan helpen. Overigens is de opkomst bij de actie erg groot geweest. In Gromgen deden 800 personeelsleden van de RUG mee aan de actie (UNIVERSITEITSKRANT), in Utrecht was een opkomst van 500 man ook redelijk te noemen.
25^61 1984
35.-
per couvert Voor informatie en/of tafeireservering: Restaurant
„DEN SCHOUT Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastraatl Tel. 013-434512/674394 Tilburg (donderdag rustdagl
tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool lilburg
1^
redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) tw/an geurts, lennart kik, angela lodder (assistente)
medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerSe, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der lagt, bert haagsman, hanneke burggraaff samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p j m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208
(gebouw b) foto rien siers
landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 15,— per jaargang
TIAS
Werkervaringsproject wil studenten voorbereiden op beroep
Hogeschool neemt initiatief voor inrichting tweede fase Het merendeel van de afgestudeerden van de Tilburgse hogeschool is praktijkgericht. Na het afstuderen houdt men de wetenschapsbeoefening meestal voor gezien en kijkt men uit naar een functie bij een instelling of een bedrijf om de geleerde kennis en vaardigheden in de praktijk te brengen. Die wetenschap was voor het Tilburgs Instituut voor Academische Studies (TIAS), dat eerder dit jaar al een dertigtal werkloze afgestudeerden aan een onderzoeksbaan kon helpen, een aanleiding om ook voor deze categorie afgestudeerden diejn de huidige economische situatie tussen de wal en het schip dreigen terecht te komen naar mogelijkheden voor een zinvolle tijdsbesteding te zoeken. "Tijdens een gesprek dat het TIAS voerde met de Brabants-Zeeuwse werkgevers is de gedachte geopperd om gezamenlijk een werkervaringsproject op te zetten", vertelt TIAS-voorzitter prof. Harry Peeters. " H e t TIAS is er bij betrokken geraakt om een zekere overloop tussen de onderzoeksvariant die wij aanbieden en het werkervaringsproject mogelijk te maken." In het gesprek heeft Peeters duidelijk gemaakt dat er vanuit de kant van de hogeschool een grote behoefte bestaat aan werkervaringsplaatsen. Dat is voor de werkgevers een aanleiding geweest de belangstelling onder de leden te peilen via een enquête, waarvan de tussentijdse resultaten op de voorpagina van deze krant al kort zijn weergegeven. Peeters: "De BZW heeft verschillende oogmerken om deel te nemen in het project. Allereerst gaat het hen natuurlijk om de leniging van de werkloosheid, maar daarnaast vindt men het van belang om theorie en praktijk met eikaar te laten kennis maken - en wel op een andere manier dan we tot nu toe gewend zijn. We hebben als onderwijsinstituten lang de illusie gehad dat we de praktijk zelf wel konden verzorgen. Misschien is nu het moment aangebroken om de leermeesters van de praktijk zelf maar eens naar voren te schuiven." "Er zijn nog een aantal andere facetten te noemen waarom de hogeschool meedoet," vult Danny Backx, hoofd van de dienst studentenzaken en welzijn, aan. "Het is allemaal nog onduidelijk hoe de tweede fase straks gestalte gaat krijgen. Via dit initiatief kun je de mogelijkheden om wat beroepservaring op te doen vast wat verruimen. Bovendien is de oriëntatiefunctie die het doctoraal altijd vervulde door de beperkte inschrijvingsduur onder het twee fasenrégime sterk beknot. Dan zul je de mensen wat nieuws moeten aanbieden om ze toch in de gelegenheid te stellen nog wat rond te snuffelen." "Een ander punt is de emancipatie. Via dit initiatief zou je bijzondere aandacht kunnen besteden aan de categorie vrouwelijke afgestudeerden, door die richting bedrijfsleven en organisaties een duwtje in de rug te geven." "Bij bedrijven en organisaties leeft vaak een bepaald idee van wat men aan een wetenschapper heeft," aldus Peeters. " M e n komt dan vaak terecht in traditionele patronen, men heeft een voorkeur voor de 'jurist' of de 'bedrijfseconoom'.
Tilburgs Hogeschoolblad
Binnenkort gaat het eerste grootscheepse werkervaringsproject voor werkloze academici van start. De initiatiefnemers verwachten niet minder van 150 afgestudeerden zo'n werkervaringsplaats aan te kunnen bieden. Het project is een joint venture van hogeschool, TIAS en Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging, die daarmee de beroepsvariant na de doctoraalopleiding-nieuwe-stijl al enigszins gestalte willen geven. Harry Peeters, Hans Adriaansens en Danny Backx lichten de plannen toe.
Prof. Harry Peeters (links) in vergadering op het TIAS. Nu hebben we de mogelijkheid ook andere categorieën afgestudeerden onder de aandacht te brengen." Ter zijde: de enquête-cijfers lijken Peeters toch weer ongelijk te geven. Voor liefst 60 van de 83 werkervaringsplaatsen wordt de traditionele 'bedrijfseconoom' gevraagd.
PIONIEREN Hoewel het initiatief voor het werkervaringsproject duidelijk is geboren vanuit de huidige benarde situatie op de arbeidsmarkt voor academici, speelt voor de initiatiefnemers ook een rol dat men op deze wijze een aantal wensen en verlangens kan meegeven die mogelijk op langere termijn een meer structureel karakter kunnen krijgen. Peeters: " J e zou je kunnen voorstellen dat al onze afstudeerders straks ingepast worden in een 'juniorenstelsel', zoals medici en juristen dat op dit ogenblik al kennen." "Naar mijn mening is het tijdperk afgesloten dat opleidingen voor 100% werden gefinancierd door de overheid. Evenals het geval was voor de onderzoeksvariant die het TIAS heeft ontwikkeld, willen we voor deze 'beroepsvariant' kiezen voor een semi-geprivatiseerde opzet. W e doen een heel uitdrukkelijk appèl op particulieren, in welke vorm dan ook, om in samenwerking met de overheid ook die beroepsvariant gestalte te geven. Het ministerie van O. en W . is gevraagd een aantal formatieplaatsen beschikbaar te stellen om een en ander te kunnen opzetten."
" W e zijn op dit ogenblik nog aan het pionieren," meent Backx. "Pas als duidelijk is dat het initiatief ook Anklang vindt, niet alleen in de werkgeverswereld maar ook intern, kun je gaan zoeken naar meer definitieve structuren." " I n de nota Studentenbeleid die vorig jaar door de Hogeschoolraad is vastgesteld krijgt de intreding van afgestudeerden op de arbeidsmarkt een hoge prioriteit binnen de instelling. De arbeidsbemiddeling is echter ook een zaak die volledig in overheidshanden is. Dit project biedt wel de mogelijkheid voor een verkenning en een oriëntatie op de arbeidsmarkt." In een eerder stadium heeft minister Deetman al laten weten dat het TIAS hem een sympathieke ontwikkeling is en ook het werkervaringsproject wordt in Den Haag met belangstelling gevolgd. Daarvan getuigt bijvoorbeeld de aanwezigheid van directeur-generaal In 't Veld bij de presentatie van het project. Backx: "Deetman zal het zelf niet gauw toegeven, maar hij zit toch een beetje in zijn maag met die tweede fase. Nou, wanneer de overheid - en de tijd is al kort niet met duidelijke ideeën voor de dag komt, dan zul je zelf het initiatief moeten nemen."
PATERS CAPUCIJNEN Naast de onderzoeksvariant die het TIAS heeft ontwikkeld en de beroepsvariant . die nu in de vorm van het werkervavervolg op pag. 11
"
Verhouding TIAS en instituten blijft precair Het Instituut voor Gezondheidszorg (IVG) ervaart de plannen voor het TIAS duidelijk als concurrentie-vervalsend, stelde ik enkele weken geleden in THB vast. IVG-onderzoeker Clemens van Brunschot merkte in het betreffende TH B-artikel op dat de beide Tilburgse ziekenfondsen, het Centraal Ziekenfonds en het Ziekenfonds Midden Brabant, niet alleen belangrijke opdrachtgevers zijn voor het IVG maar ook geld steken in het TIAS. Op het eerste gezicht leek dat niet te stroken met de doelstellingen van het TIAS, dat immers uitdrukkelijk wil waken voor concurrentie-vervalsing. Kortom, het TIAS in opspraak? " D e uitspraak van Clemens was té stell i g " , aldus IVG-directeur dr. Piet Damen. Inmiddels heeft er een gesprek plaats gevonden tussen TIAS en de para-universitaire instituten IVA, IVG en EIT, waarbij het TIAS open kaart heeft gespeeld en inzage heeft gegeven in de lopende projecten. Ook in het vervolg zullen de instituten vooraf geïnformeerd worden door het TIAS. Het ligt volgens de betrokkenen in de verwachting dat op deze wijze eenvoudig is vast te stellen of het TIAS en de instituten al dan niet in elkaar vaarwater terecht komen. In een tijd waarin het aantal onderzoeksopdrachten voor de para-universitaire instituten met rasse schreden terugloopt, waarin bovendien de vakgroepen van de hogeschool zich in de markt voor contract research gaan begeven, is het niet verwonderlijk dat de instituten uiterst gevoelig reageren op dergelijke signalen die wijzen in de richting van concurrentievervalsing en arbeidsplaatsenverdringing. Daar komt nog bij dat verschillende contract-researchers met lede ogen toezien hoe hun onderzoek steeds verder verschraalt; niet zelden snijdt de opdrachtgever de franje en de inhoudelijke interessante aspecten uit een onderzoeksvoorstel weg. "Bij het T I A S " , aldus Hans Adriaansens "gaat het om individuele projecten van afgestudeerden, die de bedoeling hebben daarover een dissertatie te schrijven. Dat is een volstrekt andere situatie dan bij het IVA waar men werkt aan onderzoeksprojecten en waarbij minder de academische interesse voorop staat." Peeters: "Bij de oprichting van het TIAS hebben we moeten voldoen - en willen voldoen - aan de regels die de samenleving stelt in dit geval. Daar willen we ons strikt aan houden. Als straks de lokale en regionale toetsingscommissies van de grond komen zullen we de projecten daaraan voorleggen. De gesprekken die we hebben gevoerd met de directies van de para-universitaire instituten aan deze hogeschool zijn allemaal in pais en vree verlopen en hebben naar mijn mening tot goede afspraken geleid. Overigens zullen we ook in de toekomst met grote zorgelijkheid blijven opereren. Daar hebben alle partijen baat b i j . " . ^
25 mei 1984
Samenwerkingsproject WO-HBO in Brabant misiuict Met de hete adem van de Wet op het Hoger Onderwijs in de ne/< ging de KHT in 1981 een samenwerl<ingsproject aan met vijf instellingen van het Hoger Beroepsonderwijs uit Brabant. Het project was een uitvloeisel van het in 1973 opgerichte overlegorgaan, dat tot doelstelling had om de samenwerking tussen het Wetenschappelijk OndenA/ijs (WO) en het Hoger Beroepsonderwijs (HBO) te bevorderen. Nu, tweeëneenhalf jaar later, blijkt uit het Eindrapport van drs. Van Oosterhout-Poppeliers en drs. Mulder dat 'samenwerking HBO-WO geen eenvoudige zaak is. (...) Er zal minstens sprake moeten zijn van een wederzijds belang en concrete doelstelling'. In dit artikel in vogelvlucht een terugblik op ^e tweeëneenhalf jaar van samenwerking, de magere resultaten en de oorzaken hiervan. Met in het achterhoofd de negatieve gevolgen van de scheiding tussen het WO en het HBO en inspelend op de gedachte van een meer samenhangend of zelfs één stelsel van hoger onderwijs, wilde het Overlegorgaan de mogelijkheden onderzoeken van samenwerking op deelgebieden van de onderwijsprogramma's van de deelnemende instellingen. De deelnemende instellingen waren: de subfaculteiten Sociaal-Culturele Wetenschappen en Psychologie van de KHT en de Academie Mens Arbeid, de Sociaal Pedagogische Opleidingen van de Katholieke Leergangen - beide uit Tilburg en drie Sociale Academies uit Den Bosch, Eindhoven en Breda. In de eerste fase, die zes maanden duurde, stelde noen door middel van gesprekken met belangstellenden van de deelnemende instellingen en een schriftelijke enquête de onderwerpen vast. Ergonomie, Samenlevingsopbouw en maatschappelijke dienstverlening. Organisatievraagstukken en Theoretische onderbouwing methodieken kwamen daarbij uit de bus. De kosten van deze eerste fase werden door de instellingen zelf opgebracht. Vanaf de tweede fase kon men aanspraak maken op subsidie van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen voor één formatieplaats. Twee parttime medewerkers bezetten deze plaats. De coördinator, d[e één dag in de week
werd vrijgesteld door de vakgroep Welzijnssociologie van de KHT, trok zich halverwege terug wegens onenigheid over bevoegdheden en verantwoordelijkheden. In deze tweede fase, die een jaar
Studiedag samenwerkings project Het Overlegorgaan Sociale Faculteit/Sociale Academies/Sociaal Pedagogische Opleidingen in NoordBrabant organiseert op woensdag 30 mei 1984, met ondersteuning van de studiegroep HBO-WO, een studiedag
De voormalige bezetters
Om met een gemeenplaats te beginnen: de tijden veranderen. Wie nu nog iemand op de Hogeschool ziet rondlopen met lang haar. sandalen en, als riem, een touw door de broek, weet: dat is een wetenschappelijk hoo/dmedewerker. Aangesteld in de roerige zeventiger jaren. Een overjarige Ton Regtien. Op het juiste moment omgesinvitched van barricade naar bureau. Hi] komt aTtijd laat op de faculteit. Maar daar tegenover dat hij ook weer vroeg weggaat. Een duchtig vergaderaar, vlijtig met moties, concepten en amendementen. De faculteitsraad is niets zonder hem. Want ouwehoeren - dat Jconden ze, die revolutionairen. De gaten in je sokken. JUenig hoogleraar heeft, in die bewogen dagen, de voortrekkers onder de opstandelingen het zoenoffer van een vaste aanstelling aangeboden. Geholpen heeft dat wel. Verongelijkt monkelend zitten de voormalige bezetters en actievoerders hun periodieken af te wachten. Verpapt en verzakt brengen zij de repressieve tolerantie van wijlen Marcuse feen verplicht nummer uit die dagenj in beeld. In de Haagse Post van 14 april jl. komen enkele ex-actievoerders van onze goeie ouwe Hogeschool aan hef woord. Adriaansens heeft dit onderwerp op deze plek al uitputtend behandeld. Ik doe het nog even dunnetjes over. Want ik erger me blauw. U raadt het al. Thans zijn ze niet links meer. Ze bewonen villa's fin Oisterwijkj. Ze bezitten eigen bedrijfjes. Getrouwd zijn ze ook. Voor de kerk. Want dat wilden pa en moe zo
Tilburgs Hogeschoolblad
duurde, moest de samenwerking op gang gebracht worden. Middels kleinschalige projecten - de zogenaamde proeftuintjes - probeerde men duidelijkheid te krijgen in de (on-)mogelijkheden van samenwerking. Eén jaar bleek te kort om voor de deelprojecten de onderwijsprogramma's uit te werken. Dat gebeurde in de derde fase, maar niet voordat een aantal voorwaarden voor verdere samenwerking waren vastgesteld. Dit bleek nodig om een aantal remmende factoren te omzeilen. Zo staken verschillende belangen voor WO en HBO de kop op. Ook rezen er financiële knelpunten. Een nieuwe subsidieaanvraag ketste af omdat de subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen inhoudelijke bezwaren had en omdat de aanvraag eerder de deur uit had moeten zijn. De balans na tweeëneenhalf jaar: één deelproject werd - en wordt nog steeds - voortgezet (Ergonomie), een ander werkt de aange-
over het thema: DILEMIVIA'S IIM SAIVIENWERKING HBO-WO, op zoek naar effectieve vormen van samenwerlting. De studiedag vindt plaats in de Katholiel<e Hogeschool Tilburg, gebouw A. Aanleiding is het op deze pagina beschreven Eindrapport van het samenwerl<ingsproject HBOWO. Het doel is om beltendheid te geven aan de ervaringen en resultaten van het samenwericingsproject. G.R.
gane verplichtingen af (Organisatievraagstukken), en er komt een studiedag met alle betrokkenen en hun 'achterbannen'. Volledigheidshalve dient vermeld te worden dat een enkel project binnen het HBO voortgezet wordt en onderdelen van projecten als WO-activiteit verder gaan. Het eindrapport geeft op alle niveau's de oorzaken aan van het (gedeeltelijk) falen van het samenwerkingsproject. Zo heeft het Ministerie van O. en W. een vage visie en beleid ten aanzien van samenwerkingsprojecten. Dit schept onduidelijkheden over de aanwendings- en verdelingsmogelijkheden van de subsidie. Tevens is er weinig zich op het al dan niet continueren van de subsidie en de berichtgeving over de subsidie komt vaak (te) laat. De deelnemende instellingen hadden 'uiteenlopende doeleinden en belangen' in plaats van een gezamenlijke samenwerkingsideologie. Voor het HBO kwam hier nog bij dat de bezuinigingsrondes de samenwerking in prioriteit deden dalen. Het HBO wilde door de samenwerking met het WO betrokken blijven bij de ontwikkelingen in het hoger ondenwijs. Men wilde gebruik maken van kennis van het WO en 'de eigen status verhogen en oppoetsen. De WO-partner was meer de biedende dan de vragende partij', aldus het Eindrapport. Drs. C. Steijger, voorzitter van het Overlegorgaan en verbonden aan de Sociale Academie in Den Bosch, bevestigt dit, hoewel hij de formulering niet voor zijn rekening wil nemen. 'Wel is het zo dat in de ontwikkelingen in het hoger onderwijs er een zekere rivalisering tussen het WO en HBO plaats heeft. Het HBO heeft de underdogpositie.' Drs. Net, verbonden aan de subfaculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen, beaamt dit in grote lijnen. De subfaculteit neemt ten aanzien van verdere samenwerking een afwachtende houding aan. 'Er wordt een grote hoeveelheid uren in gesprekken gestoken en het resultaat is te mager.' Het samenwerkingsproject is 'in de kinderschoenen blijven steken. Men maakt een pas op de plaats.' G.R.
graag. Ze hebben twee kinderen. Een jongetje en (jawel) een meisje. En collectie/hun verleden a/zweren: alsof het ingestudeerd is, meneer. Ach, het was allemaal niet se-1 neus. Spielerei in de marge. Gezweef. Gezwam finderdaadJ) in de ruimte. Maar nü bezitten zij de gulden waardheid. Prestatie moet, prestatie doet je goed. En de VVD is zo kwaad nog niet. Een van de geïnterviewden geeft volmondig toe dat hij spijt heeft van alle revolutionaire gedoe. Had hij maar harder gestudeerd. Dan was hij nu (kassa!) directeur bij een grote gloeilamp/abriek in het zuiden des lands geworden. ' ]e wrijft je ogen uit. Zijn dit de mensen die via interruptiemicro/oon en gescandeerd koor alle colleges versjteerden? Zijn dit de lieden die de academische openingszittingen, de inaugurale oraties van allerlei brave professoren verstoorden? De solemnele hoogtepunten waar die hooggeleerde stakkers na jaren studieus kromliggen naar hadden toegeleefd? En daar zat helemaal niks wezenlijks achter? Alleen maar een ideolo-1 gie van jut en jool, die reutelend is leeggelopen als een lekke ballon? Het moet wel zo wezen, ze zeggen het zélf Met grote trots. Zwart op wit. En dat kan ik nou maar niet begrijpen. Ik snap nog wel, dat deze ex-contestatieven i hun m.ening herzien hebben. Maar dat ze het van de daken schreeuwen, daar kan ik niet bij. Ik zou, in hun schoenen staande, met een rood hoofd in een hoekkie gaan zitten. Ik zou bij een dergelijk ideëel faillissement, me sjakies houden. Want ik zou beseffen dat ik, met mijn bolle buik, het vleesgeworden bewijs was geworden van de ervaringsregel dat jeugdige opposanten niet serieus genomen behoeven te worden, dat barricadesprin^ers en fesusjumpers allemaal lijden aan hetzelfde, gelukkig vluch-\ tige, koortsdelier. En dat terwijl ik (zou ik bij mezelf denkenj het vroeger allemaal zo heel serieus had bedoeld. Maar nee hoor - zullie niet. De ene doorregen kapitalisf'na de andere vestdragende econometrist verschijnt voor het voetlicht om omstandig zijn faliekante vergissing toe te lichten. Zou er soms subsidie op staan? Of bedoelden ze dit soms met "omturnen"? Maar dan heb ik het steeds verkeerd begrepen. Ik dacht] dat ze het meenden, de tuinkabouters. Maar ja ik ben fboer van buut'nj ook altijd confessioneel, rechts en voor het gezag geweest. Dan moet je wel simpel zijn. 25 mei 1984
HERVORMING
Realisatie plannen is mogelijk zonder interne ontslagen
Forse ingrepen bij sociologen op stapel In maart kreeg het bestuur van de subfaculteit der Sociaal Culturele Wetenschappen van de subfaculteitsraad de opdracht te sleutelen aan de structuur van de faculteit. Dat voorlopig structuur-rapport is er nu en het liegt er niet om. Uitbreiding van studierichtingen, reallocatie van wetenschappelijk personeel, herstructurering van de vakgroepenindeling en een sterk gev\/ijzigd onderwijsprogramma, het zijn slechts enkele krenten uit de pap. Langzamerhand worden de contouren van een hervormde faculteit steeds duidelijker. Hieronder het vervolgverhaal van een ingrijpend veranderingsproces. Het meest opvallende in het nieuwe onderwijsplan is zonder meer de vermindering van de studielast per cursus per semester van 200 naar 170 uren. Daarvoor in de plaats krijgt het onderwijspakket in de eerste drie jaren van de Ie fase telkens een leerproject, dat duidelijk gericht is op het aanleren van vaardigheden in de sociologie-beoefening. Tot nu toe kon men aan de subfaculteit alleen in de discipline sociologie afgestuderen. Nu wil het bestuur een uitbreiding met twee disciplines, nl. politicologie en cultuurwetenschap. Deze zullen voorlopig als 'vrije studierichtingen' ingebouwd worden, omdat de subfaculteit over "vrije studierichtingen" autonoom kan beslissen en alleen de goedkeuring van de hogeschoolraad nodig heeft. Een definitieve keuze voor één of twee extra disciplines stelt het bestuur afhankelijk van de belangstelling voor deze twee richtingen en een besluit van het ministerie. Het aantal toepassingsgebieden wordt "geconcentreerd", c.q. verminderd. Konkreet houdt dit in, dat Welzijnssociologie. Sociologie van de Ruimtelijke Ordening en Demografie gaan verdwijnen en dat er naast de genoemde drie disciplines nog slechts ruimte zal zijn voor drie veldspecialisaties: Arbeid, Bedrijf en
Arbeidsmarkt; Onderwijs; Ontwikkelingsvraagstukken. Deze drie specialisaties krijgen de opdracht drie van de in totaal zes te verzorgen semestercursussen aan derden binnen de KHT uit te besteden. Interfacultaire samenwerkingsverbanden zullen dit opvangen. Geschiedenis, Culturele Antropologie en niet-westerse Sociologie gaan als vrije keuzevakken verdwijnen, zodat alleen Sociologie van de Vrije Tijd en Vrouwenstudies als zodanig overblijven. De weggevallen keuzevakken verdwijnen niet helemaal, want ze worden ondergebracht bij één van de disciplines of specialisaties. De op vaardigheden gerichte leerprojecten behelzen in het eerste jaar een oriëntatieproject in de sociologische wereld, de twee andere leerprojecten (in het 2e en 3e jaar) hebben opvallend veel te maken met het aanleren van vaardigheden in de kwantitatieve onderzoeksmethoden. Dit zal zeker kritiek oproepen bij studenten, die zich al jaren verzet hebben tegen de grote 'Tilburgse' aandacht voor het vak Methoden & Technieken in de sociologie. Het bestuur verantwoordt deze aandacht met een verwijzing naar "wetenschappelijke redenen" en de "profilering van de Tilburgse subfacul-
teit". Filosofie en Methoden & Technieken, blijven een zware stempel drukken op de Tilburgse variant van sociologieonderwijs.
ONDERZOEKSPLAN Naast de twee al "bestaande zwaartepuntprogramma's binnen de subfaculteit, t.w. 'Solidariteit in de Verzorgingsstaat' en 'Economie en Samenleving in Ontwikkeling', pleit het bestuur voor twee nieuwe programma's, nl. 'Het Verdelingsvraagstuk in de Sociale Zekerheid' (een samenwerkingsprojekt van SSW en Subfaculteit Psychologie, dat veel kansen heeft om gehonoreerd te worden) en het samenwerkingsprojekt van Tilburg en Nijmegen, 'SociaalCulturele ontwikkelingen in Nederland'. De onderzoeken binnen deze vier programma's vallen allen onder het voorwaardelijk gefinancierd onderzoek, de Ie geldstroom. i Bij de 2e geldstroom streeft het bestuur naar uitbreiding van onderzoeken in het kader van ZWO. In de 3e geldstroom (contractonderzoek) wordt de reeds bestaande samenwerking tussen SSW en IVA verder ver-innigd door samen het Sociologisch Instituut op te richten, waarvan het bestuur gevormd wordt door het bestuur van de Subfaculteit en waarvan Jan van Tuyl de eerste direkteur zal gaan worden. Er komen vier grote vakgroepen: Sociologie, Bestuurs- en Beleidswetenschappen (Politicologie), Cfultuurwetenschap en Methoden & Technieken. Daar doorheen of daarnaast komen er drie werkgroepen voor onderzoek, namelijk rond de drie vakspecialisaties en vier werkgroepen voor onderwijs namelijk rond de vier zwaartepuntprogramma's. Het bestuur erkent, dat in deze verstrengeling van 'groepen' fricties rond de verantwoording kunnen optreden, welke zij te zijner tijd hoopt te voorkomen door goe-
de afspraken en een wettelijke basis voor de werkgroepen te creëren. Het is genoegzaam bekend, dat de Subfaculteit Sociale Wetenschappen nogal topzwaar is en dat kost veel geld. Vandaar, dat het bestuur een strikt formatieplan wenst aan te houden ten aanzien van de leeropdrachten en hoogleraren. Uiteindelijk wil ze het aantal hoogleraren binnen de subfaculteit terugbrengen tot zes, terwijl er per 1 januari 1984 nog 11 hoogleraren op de loonlijst stonden. Dat houdt onder meer in, dat de KHT, ondanks de pensionering van de hoogleraren Grunfeld (in '88) en Stalpers ('87) en de huidige vacatures van Arntz en Bertholet geen nieuwe hoogleraren van buiten zal benoemen tenzij de nu aanwezige professoren niet in staat zijn nieuwe leeropdrachten te accepteren. Het bestuur geeft aan, dat de huidige situatie met betrekking tot leeropdrachten kan inhouden, dat bij enkele studierichtingen meervoudige opdrachten gehandhaafd zullen blijven (waarschijnlijk Sociologie en Methoden & Technieken, PE). De specialisatie Arbeid, Bedrijf en Arbeidsmarkt krijgt ook een leeropdracht, de overige twee (Onderwijs en Ontwikkelingsvraagstukken) niet, tenzij in samenwerking met andere faculteiten. Met betrekking tot Filosofie wordt verwezen naar de KHT-discussie over het centraal onderbrengen van dit vak bij het CIF. In de formatie-opbouw van SSW is de verhouding hoogleraar: wetenschappelijk hoofdmedewerker: wetenschappelijk medewerker 2:5:1, terwijl de verhouding volgens de BUWP-norm (Beleidsnota Universitair Wetenschappelijk Personeel) zou moeten zijn: 1:172:4/2. Een gedeeltelijke oplossing voor deze problematische verhouding wordt gezocht in het nieuwe rangenstelsel, welke in '84 zal worden ingevoerd, nl. hoogleraar A, hoogleraar B, universitair hoofddocent (UHD), universitair docent (UD), en wetenschappelijk assistent. Het bestuur wil alle wetenschappelijke (hoofd-)medewerkers mét behoud van het huidige salaris onderbrengen bij het niveau UD. Pas later zal zij op basis van een UD-plan enkele medewerkers in die hogere rang benoemen. Het structuur-rapport omvat nog meer ingrepen en intenties. In 1974 werd gekozen voor kleine vakgroepen om zo de kans op het goed functioneren van een werkeenheid te vergroten. Maar het is bekend, dat de samenwerking binnen de wetenschappelijke staf van de subfaculteit regelmatig wrijvingen kent en wrevels oproept. Nu worden er macro-vakgroepen voorgesteld, worden medewerkers door elkaar gehusseld en moeten sommigen zelfs gedeeltelijk omscholen. Het bestuur zal waarschijnlijk al de geplande tijd voor individuele gesprekken met haar wetenschappelijke staf hard nodig hebben om de door haar gewenste eenheid te bereiken. Zij wil immers in september 1985 met een schone lei beginnen, of althans met een hervormde faculteit. Voor het zover is, gaat de subfaculteitsraad zich op 7 juni a.s. nog buigen over de nieuwe structuur. Paul Emonts
Interieuropname van het bibliotheekbureau in gebouw S, het onderkomen van de Subfaculteit Sociologie.
K
Laagbetaalde leerlingonderzoeker stuit op politieke weerstand De Beiaardnota wachten een paar fikse molenstenen. Het plan heeft alle recente hervormingen In het hoger onderwijs te dragen, maar wordt In politiek Den Haag slechts beschouwd als een kreupele invulling van de tweede fase. Onderwijsdeskundigen van de regeringspartijen toonden zich tijdens een hoorzitting van de Tweede Kamer vorige week woensdag allesbehalve positief. Zij willen een politieke beslissing. Dat kan minister Deetman in de problemen brengen, want de tweefasenstudenten zijn inmiddels zowat halverwege hun eerste fase. Over hun toekomst zijn interessante ideeën in omloop. Eensgezind riepen linkse studenten en een liberaal kamerlid om de oude plannen van WD-minister Pais, terwijl een christendemocratisch parlementariër argumenten verzamelde tegen voorstellen van zijn eigen minister en rooie en rechtse studenten ouderwets van mening verschilden over de prestatiemaatschappij. Het lijkt er steeds meer op dat het hoger onderwijs in het tweefasenavontuur gestort is zonder enig zicht op de afloop. Pais beloofde nog dat een gedeelte van de studenten zou kunnen doorstromen naar een vervolgstudie. De percentages echter werden steeds kleiner. Tot ieders verbazing kwam Deetman begin vorig jaar met een totaal ander voorstel, waarvan de 'assistent-in-opleiding' het meest substantiële deel is: geen 'researchstudenten meer, maar een veel kleiner aantal leerlingonderzoekers in dienstverband. Die in vier jaar tijd tegen heel laag loon een promotieonderzoek mogen doen. Voordelen: veel werkgelegenheid voor weinig geld en een gegarandeerde
Open Universiteit komt te kort Terwijl ministers en tweedekansers via de televisie oproepen om aan de Open Universiteit te gaan studeren en de rest van Nederland hieraan en masse gevolg geeft, dreigt deze instelling zelf op zwart zaad te komen. Bij de laatste begrotingswijziging werd haar budget " t o t onze schrik" voor 1985 met vijf miljoen gekort, terwijl er vanaf 1988 zelfs tien miljoen per' jaar af gaat. Met deze klacht verscheen de OU-top vorige week op een hoorzitting van de Tweede Kamer. De minister was die verhoging al van plan, zei collegevoorzitter Leibbrandt, en het geld zou terugverdiend worden door een verhoging van het collegegeld. Die verhoging is echter niet doorgegaan, waardoor het budget van de Open Universiteit beneden het aanvaardbare minimum komt. Grijpt de Kamer niet in, dan gaat dat ten koste van de studentenbegeleiding en het cursusaanbod.
Lagere inkomens hebben geen geld voor premiekoopwoning De lagere inkomens zijn steeds minder in staat om zonder eigen geld een premiekoopwoning aan te schaffen. Bij de nieu-
Tilburgs Hogeschoolblad
doorstroming, zodat het probleem van de 'verloren generatie' ook de wereld uit is. Met een titel toe. Vakbonden, universiteiten en studenten maakten de kamerleden duidelijk dat zij de werkelijkheid anders zien. Dat lage loon - minder dan het minimum in het eerste jaar - kén dat zomaar; vroegen ze. En als het kan, hoe concurreert de universiteit dan nog met het bedrijfsleven? Dat zal de besten naar zich toetrekken, zodat slechts tweede garnituur overblijft. De minister gooit aan de ene kant vast personeel eruit, aldus de bonden, terwijl hij aan de andere kant tijdelijk personeel aanneemt. Daarmee redt hij, vulde de Academische Raad aan, niet eens die anders verloren gegane generatie onderzoekers. Die staat immers vier jaar later net zo goed op straat, met minder kansen op de arbeidsmarkt dan de collega's die het meteen bij de industrie probeerden. Enerzijds komen er te veel assistenten-inopleiding, bleek uit het verhaal van de colleges van bestuur. De universiteit kan zoveel onervaren mensen die onderwijs moeten geven en onderzoek doen misschien helemaal niet aan. Maar het zijn er tegelijk te weinig. In de oorspronkelijke opzet was plaats voor veel méér researchstudenten, zij het dat die geen loon kregen en korter mochten blijven. "Voor degenen die nu twee jaar studeren" getoogde de Landelijke Studenten Vakbond, " is het een heel ernstige zaak dat die verwachtingen niet zijn waargemaakt. Een baan van vier jaar was mis-. schien helemaal niet wat ze wilden." Merkwaardig genoeg trokken niet alle klagers de conclusie: weg met Beiaard
en de assistenten-in-opleiding. De Academische Raad denkt dat het ros met een beetje goede wil best rijklaar te maken is. Het vraagstuk van de verloren generatie is op te lossen met extra banen. Wanneer er van de nieuwe assistenten ten minste een aantal aan de universiteit mag blijven werken, plukken beide partijea de vruchten van die vier jaar opleiding. Bovendien moet het wetenschappelijk onderwijs tijdelijk wat meer ruime krijgen voor eigen tweede fase beroepsopleidingen. Die zijn nu zowat allemaal afgewezen door de minister onder het mom dat de maatschappij die zelf maar moet creëren en betalen. Dat is best, zegt de Academische Raad, maar nu is het nog niet zover, terwijl bij studenten wel allerlei verwachtingen gewekt zijn. Het hoger beroepsonderwijs, dat zijn studenten ook naar de onderzoekers- en beroepsopleidngen mag doorsturen, ziet de plannen ook wel zitten, mits met inspraak van het HBO. Wil er ooit een geïntegreerd hoger onderwijs komen, stelde woordvoerder Gevers, dan moet het HBO niet "aanschuiven aan een door het WO gedekte tafel". Eén groepering zei zelfs volmondig ja tegen Beiaard: het Interuniversitair Studentenoverleg. "De assistenten-in-opleiding zijn een verbetering ten opzichte van het idee van de researchstudent" vond het behoudende broertje van de Studentenvakbond. Het gaat immers om de briljante studenten en die krijgen in een eenjarige opleiding te weinig gelegenheid voor onderzoekstraining. Er zouden alleen student-assistentschappen moeten blijven want dat is zo ongeveer de enige mogelijkheid om goede
studenten eruit te halen. Nee, zei dus de Studentenvakbond. Bollebozen? Prestatiedrang! Dan liever terug naar de oorspronkelijke plannen van Pais en zijn hoger onderwijs voor velen. "Onze kritiek op de tweefasenstructuur blijft overeind, maar Beiaard vatten we op als het materieel niet doorgaan van de tweede fase. Wij hebben liever een opleiding van kortere duur en met meer een studiekarakter, waarnaar zoveel mogelijk studenten kunnen doorstromen. Die kan dan eventueel onder de studiefinanciering vallen. Daarnaast moeten er weer wetenschappelijk assistenten komen. " N e e " zegt wellicht ook de Tweede Kamer straks in juni. A d Lansink (CDA) die nog niet namens zijn fractie kon spreken, stak zijn afkeuring niet onder stoelen of banken. "Veel van uw ideeën zijn ook de mijne" antwoordde hij de Studentenvakbond. Lansink liet er geen twijfel over bestaan dat die assistent-in-opleiding "zonder rechtspositie" geen oplossing is, noch voor de tweede-fasestudenten, noch voor de verloren generatie. Om die laatste terug te winnen moet er gewoon een ruimer doorstromings- en ontslagbeleid komen, voor de eerste studiefinanciering. Zijn collega Dees ( W D ) drukte zich iets voorzichtiger uit. "Kan iemand mij zeggen wat er na de voorstellen van Pais is gebeurd?" Maar pok hij beloofde de minister: "Beiaard is een ingrijpende wijziging van de tweefasenstructuur en moet dus weer een politieke keus zijn". Zodat Deetman straks misschien alleen de - tijdens de hoorzitting weinig negatieve - Partij van de Arbeid aan zijn kant zal vinden. Lin Tabak/U.P.
we Beschikking Geldelijke Steun Eigen Woningbezit zijn de lasten voor de lagere inkomens relatief veel groter dan voor de hogere inkomens. In 1983 verrichtte het Economisch Instituut Tilburg een onderzoek naar de premiekoopregeling voor het eigen woningbeleid uit 1979. Het onderzoek geschiedde in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeleid. Een vergelijking van de regeling uit '79 met die van nu leverde het eerdervermelde resultaat op: de lagere inkomens betalen relatief meer voor een premiekoopwoning. Het EIT-rapport 'Subsidiëring en financiering van tiet eigen woningbezit' pleit voor een betere afstemming van de subsidie op de hoogte van het inkomen. Dit is bij de Beschikking Geldelijke Steun Eigen Woningbezit 1984 niet gebeurd.
Promotie Vrijdag 1 juni promoveert Arie Jan Willem Boelhouwer tot doctor in de Sociale Wetenschappen met een proefschrift over de prikkelbaarheid van de menselijke herstenstam. Het in zijn proefschrift: "Investigations on blink reflexes in humans" beschreven onderzoek is onderdeel van het voorwaardelijk gefinancierd programma 'sturing van motorisch gezag'. Het betreft hier de betrokkenheid van het zenuwstelsel, in het bijzonder de rol van de hersenstam, zowel bij het continu uitvoeren van taken als bij het voorbereiden en uitvoeren van specifieke bewegingen.
De computer als gesprekspartner Wat doet een wis- en natuurkundige aan een Letterenfaculteit? Prof. Dr. H.C. Bunt gaf afgelopen donderdag het antwoord bij zijn ambtsaanvaarding als hoogleraar Taal- en Informatica. In zijn openbare rede legde hij verbanden tussen 'Taal, Kennis en Computer", zijn onderzoeksterrein beperkt zich echter niet tot taalkunde en informatica. Ook kunstmatige intelhgentie, logica en cognitieve wetenschappen spelen een rol. Zinvolle communicatie Is gebaseerd op wederzijds begrip. Een computer waarmee een dialoog in natuurlijke taal mogelijk IS, zal dus moeten begrijpen wat er gezegd wordt en daarvoor is niet alleen kennis van de taal nodig maar ook kennis van de wereld, van de gesprekspartner en van de communicatiesituatie. Hendrik Cornells Bunt volgde een opleiding wis- en natuurkunde en promoveerde in 1981 cum laude aan de Letterenfaculteit UvA op het proefschrift "The formal semantics of Mass terms . Zijn promotor was Prof. Dr. Hugo Brandt Corstius, alias Piet Grijs, Eter en Stoker.
25 mei 1984
'RASSENKUNDE'
Wortels in het sociaal Darwinisme
Wetenschappelijk racisme springlevend Het hoogtepunt van de venwarring tussen politieke argumentatie en wetenschappelijl<e bewijsvoering ligt ongetwijfeld in Hitler-Dultsland. De rassenbioloog Günter leverde als hoofdredacteur van het Zeitschrift für Rassenkunde het wetenschappelijk fundament voor de rasideologie van het Derde Rijk. Zijn boeken ("Rassenkunde des deutschen Volkes" uit 1922; "Rassenkunde Europas" uit 1924 "Rassenkunde des jüdischen Volkes" uit 1929) waren onverbiddelijke bestsellers. Het betoog van Günter leidt in alle boeken tot steeds dezelfde conclusie: het ras moet zuiver gehouden worden en dan vooral de 'Nordische Rasse', want die geldt als 'Vorbild für die Auslese im deutschen Volke'. De wortels van het wetenschappelijk racisme liggen echter niet in Duitsland, maar in Frankrijk en Engeland, bij Arthur Gobineau, en bij Herbert Spencer, de grondleggers van het sociaal Darwinisme. En het waren de Verenigde Staten waar de inzichten voor het eerst werden toegepast. De Amerikaan B. Davenport, gedreven door een diepe haat en angst jegens "the hordes of Jews that are coming now to us from Russia and the extreme south of Europe" wijdde er zijn leven aan om de immigratiestroom in te dammen, en probeerde de wetens'chap daar zowel de rationalisatie als het apparaat voor te laten leveren. En met succes: Amerikaanse immigranten zijn lange tijd opgemeten, om te kijken of ze geen te kleine schedelomvang hadden.
ONHOUDBAARi De wetenschappelijke houdbaarheid van schedelmetingen bleek echter afwezig. Je kunt wel schedels meten, maar een kleine omvang is niet erfelijk en bovendien heeft het niets met inferioriteit te maken. Dat inzicht ontmoedigde Davenport CS. geenszins: men stapte over op meting van het (door Binet uitgevonden) intelligentiequotiënt, en misbruikte daarmee een te goeder trouw bedachte constructie; die overigens bol staat van de beperkingen. De Duitse rassenleer en het getob in het Amerika van rond de eeuwwisseling hebben één voordeel: de grofheid ervan is gemakkelijk aan te tonen. Met hedendaagse uitingen van racisme is dat al heel wat moeilijker. Dat komt niet in de laatste plaats,, doordat de huidige generatie racistische wetenschappers in het verborgene opereert. Zij hebben de gewoonte om in de gerenommeerde vakpers stukken te publiceren die de toets der kritiek kunnen doorstaan, en in obscure tijdschriften hun eigenlijke opvattingen neer te schrijven, in het Franse Nouvelle Ecole, het Duitse Neue Anthropologie, of in het Engelse Mankind Quarterly bijvoorbeeld. Neem nou de psycholoog Eysenck. Zijn 'bovengrondse' publicaties hebben een zekere bekendheid, en op een heleboel boekenplanken valt zijn "Psychologie gaat over mensen" (in Nederland een Aula-pocket) aan te treffen. Op Eysenck is weliswaar jaren geleden al voor het eerst de kritiek geleverd dat hij fascistische neigingen heeft, maar die kritiek heeft hij altijd verontwaardigd van de hand gewezen: hij verweerde zich door-
Tilburgs Hogeschoolblad
Aan schedelmetingen doen ze niet meer, en ongedeerde pogingen om te bewijzen dat tiet ene ras beter is dan het andere zijn er tegenwoordig ook helemaal uit. Maar wie denkt dat racistische wetenschappers daarmee ook helemaal uitgestorven zijn, heeft het mis. Ze zijn er nog Wel degelijk, alleen bedienen ze zich tegenwoordig van een ander jargon. Zelfs dr. W.J. Bruyn, het hoofd van het wetenschappelijk bureau van de Centrumpartij, bedient zich niet meer van het woord ras: hij heeft het over cultuur. Dezer dagen is er voor de merkwaardige gedachtengangen van dit soort wetenschappers veel aandacht. De Nijmeegse cultuurpsycholoog dr. J. Janssen maakte een studie van de lange traditie waarin racistische wetenschappers eigenlijk staan. Esther Hageman hoorde Janssen spreken tijdens een cyclus over racisme in Delft. gaans met het argument dat hij ook niet kon helpen dat suspecte figuren zijn geschriften gebruikten om hun minder fraaie bedoelingen te beargumenteren. Het was dan ook verbazend toen bleek dat Eysenck ook wel eens uit eigen verkiezing verzeilt in gezelschap waarover hij bij eerdere gelegenheden zei, er niks mee te maken te willen hebben. Zoals het Duitse Thule Seminar, de club die het boekje "Die Unvergangliche Erbe" uitgaf, voor welk boekje Eysenck het voorwoord schreef. In dat boek gaat het om een voor racistische wetenschappers ernstig probleem: het gelijkheidsprincipe. Zowel de Joods-Christelijke traditie als het Marxisme zijn egalitair van uitgangspunt, en naar de smaak van het Thule Seminar is dat ten onrechte. Men zoekt dan ook alternatieven voor het Prinzip der Gleichheit. Wie meent dat het Thule Seminar een op zich onschuldige club is die zich enkel met ware vragen bezighoudt zij erop gewezen, dat de naam van de club niet toevallig is: die is ontleend aan het Thule Gesellschaft, een club uit de twintiger jaren waarvan Rudolf Hess lid, en Adolf Hitler een geregelde bezoeker was. Een tweede overeenkomst is, dat beide clubs op de kaften van hun uitgaves hakenkruizen afdrukken, zij het in het geval van het Thule Seminar in gestileerde, minder herkenbare vorm.
zijn en een bloedbad op wereldformaat wordt voorbereid"), maar ook de Rotterdamse hoogleraar Staatsrecht dr. S. Couwenberg. Deze kreeg van NRC Handelsblad onlangs nog de gelegenheid de gedachte te ventileren dat "we (de westerse cultuur) in zeker opzicht toch superieur zijn". En dan is er nog de voormalige Groningse rector-magnicifus dr. J.M. Sirks, die zich gaandeweg ontwikkelde van een deskundige op het gebied van de veredeling van boonsoorten, tot iemand die zich afvraagt hoe je de kwaliteit van de menselijke soort zou kunnen verbeteren.
WAARDENVRIJHEID mÊÊ^mmÊÊÊÊm "In de jaren zestig heb ik de zin van het toenmalige waardenvrijheid-debat nooit zo goed begrepen", zei Janssen in Delft, "maar wanneer je de rij iangskijkt van de huidige generatie racistische wetenschappers, wordt de zin van zo'n debat
SUPERIEUR I Ook Konrad Lorenz, bij het brede publiek bekend als een vriendelijke oude baas die veel van dieren weet en daarom de Nobelprijs ontving, heeft in de jaren na de oorlog blijk gegeven van racistische denkbeelden. Zijn boekje "De acht hoofdzonden van de beschaafde mensheid" (1972) bevat bijvoorbeeld het idee dat de toenemende criminaliteit onder jongeren een indicatie is van genetische degeneratie. Nederland kent zelf trouwens ook zo z'n wetenschappers die in aanmerking komen voor de kwalificatie racistisch. De Leidse emeritus-hoogleraar psychologie dr. J.H. van den Berg natuurlijk TTn "Gedane zaken" worstelt deze bijvoorbeeld als volgt met het idee dat alle mensen eikaars gelijke zijn: "Zeg de mensen van de wereld dat ze gelijk
opeens duidelijker. Zo is het mij tenminste vergaan. Je komt er niet wanneer je het bijbehorende racistische onderzoek zou aanvallen op methodologische of statistische mankementen. Een dergelijke onderzoeker heeft een zo ander waardensysteem, dat je het over de fundamentele boeg zult moeten gooien." Niet, dat het sinds de Tweede Wereldoorlog barst van het als racistiêch te kwalificeren onderzoek. Het is een verbrokkeld gebeuren, maar het kan natuurlijk geen kwaad te weten dat, en waar het plaatsvindt. En met name, langs welke lijnen er gedacht wordt.
SIMPLISME I Wat dat laatste betreft signaleert Janssen dus een nieuwe ontwikkeling: er wordt niet meer geschreven over ras, maar over cultuur. Zoals de oude racisten vonden dat er geen rasvermenging moet plaatsvinden, vinden de nieuwe racisten dat culturen 'zuiver' moeten blijven. Er is daarbij niet noodzakelijk sprake van een hiërarchische indeling: elke cultuur is op zich prachtig hoor, maar waarom moet dat allemaal door elkaar in plaats van gescheiden, zoals het hoort? (In het jargon van de Centrumpartij gebruikt men dan een beeld uit de keuken: je doet toch ook geen yoghurt door de groentesoep?) Wetenschappelijk is er op een dergelijke simplistische cultuurtheorie wel het een en ander af te dingen: een cultuur is geen éénheid, en voorzover het een eenheid is, is die langs puur toevallige weg tot stand gekomen. Die kant van de zaak wordt door de simplistische cultuurtheoretici echter steeds over het hoofd gezien: zij zien 'cultuur' als een begrip met een enorme hardheidsgraad. Die er natuurlijk ook wel enigszins is, want gewoontes plegen aardig diep in een mens te slijten. Maar de ijzeren stelligheid waarmee de simplistische cultuurtheoretici in het onoplosbare naturelnurturedebat voor nature kiezen, wordt niet door feiten onderbouwd. Een Nederlander is geen Nederlander, omdat dat in z'n genen zit, of omdat dat zo hoort. Het gevaar van dergelijke theorieën zit 'm ook eigenlijk niet in de wetenschappelijke onjuistheid ervan, maar in het gebruik dat ervan gemaakt wordt ongeacht de juist- of onjuistheid. Janssen betoonde zich dan ook geen adept van grootscheepse acties ter ontmanteling van dit soort theorieën. Zoals hij trouwens ook de kans dat ze gezaghebbend zullen worden, niet zo hoog inschatte. In een artikel in Jeugd en Samenleving (augustus 1982) haalde hij daarvoor de historicus Phelps aan: "it was less theories or racist cranks than concrete national and local conditions, plus the remorseless propaganda of Hitler, that enabled national socialism to make its start at the place and time it did." Dat is, voorlopig, nog een troost. Esther Hageman/U.P. Delft
Cultuurpsycholoog dr. Jaques Janssen: "... van de waardevrijheidsdlscussie pas nu de zin begrijpen..."
25 mei 1984
De studierendementen dalen in tiet universitaire onderwijs. Binnen/<ort hoopt de Hogesctioolraad een rapportage van alle faculteiten te ontvangen waarin de resultaten op een rijtje gezet zijn. In het verleden bepaalde men het rendement door eenvoudig te kijken naar hoeveel studenten binnen welk tijdsbestek hun bul hadden behaald. Een tussenstijdse balans maakten de universitaire beleidsmakers niet op. Daar de tweefasenstructuur de studieduur drastisch verkortte, moesten de onden/vijsprogramma's halsoverkop ingekrompen worden. Eind vorig jaar kon men nog geruststellend schrijven "Problemen met de Twee-fasenstructuur? Nee hoor, het spijt me". Ook Tilburg begon hoopvol aan de doctoraal fase van de Tweefasenstructuur, echter na een semester bleek dat er "onverwachte" problemen gerezen waren. De "zorgwekkende" resultaten aan de Juridische Faculteit, maar daar niet alleen, hielden de gemoederen bezig. Een gesprek met de coördinator van de'Dienst Studentenzaken en Welzijn van de KHT Dr. Danny Backx rond onderwijs, en dement en studiecontract. In de universitaire structuur zijn onderwijs en onderzoel< nauw met elkaar verweven, maar wel zo dat onderzoek als prioriteit gesteld wordt. Wetenschappelijke medewerkers zijn nooit aangesteld op grond van hun didactische kwaliteiten; onderwijs is ondergeschikt aan onderzoek. Omdat nu de bezuinigingen samengaan met de negatieve gevolgen van een overhaaste herprogrammering worden zij voor de opgave gesteld, onder dwang van de omstandigheden, het onderwijselement noodzakelijkerwijs te versterken. Slechts zelden heeft de universitaire wereld aan zelf-onderzoek gedaan. Reflectie op de eigen onderwijskundige taak liet men wijselijk achterwege, dat gaf geen promotie en werd niet betrokken in de afweging van welke maatstaven gebruikt diende te worden om het predicaat "Goed universitair docent" te verwerven. De netelige rendementssituatie kent ook z'n positeve kanten. Daar waar de universiteit de afgelopen twintig jaar aan voorbij gegaan is, kan nu met overtuiging aan begonnen worden: onderwijsvernieuwing! De ambiance van het gesprek met Danny Backx kan niet toepasselijker: laat in de middag van de Dag van de Arbeid. Vorig jaar september 1983 bleek dat de propedeuse van de Tweefasenstructuur door studenten, zowel landelijk als hier in Tilburg, redelijk was afgelegd, maar nu constateert men toch aanzienlijke problemen met betrekking tot het rendement bij de juristen en in mindere mate bij de economen. Was dat te voorzien of is het een nieuw verschijnsel? Backx: " O f het te voorzien was weet ik niet, maar als de rendementen onder de 70% blijven, is dat niet zo denderend. A l leen dien je wel vast te stellen wat je onder rendementen verstaat. Als er tweehonderd studenten een aanvang met een studie maken en in de loop van het jaar besluiten er vijftig wat anders te gaan doen dan moet je die niet meetellen. Maar als we de mensen tellen die aan de tentamens hebben deelgenomen met de bedoeling om de studie voort te zetten, en het rendement onder die condities beneden de 70% blijft, dan is dat inderdaad niet denderend. Kijk, studenten hebben op 't VWO gezeten, je mag aannemen dat ze een vrij verantwoorde studiekeuze gedaan hebben. Afgezien van een aantal spijtoptanten zou zo'n rendementsdaling dan niet mogen plaatsvinden. Nu blijkt er wat fout te gaan in het doctoraal; ik denk
Tilburgs Hogeschoolblad
een paar stereotypen, de hoor- en werkcolleges." En zou je bij de aanname van nieuw personeel ook niet wat meer moeten kijken naar aanwezige didactische kwaliteiten? Backx: " J a , of je zou ze de mogelijkheid moeten geven die onderwijskundige ervaringen op te d o e n . " De mogelijkheiden liggen er! Het Onderwijs Researchcentrum verzorgt didactische scholing?
door Ben Beljaars dat het wel eens te maken zou kunnen hebben met de programmering van de studie. De faculteiten hadden wel de propedeuse geherprogrammeerd maar niet de doctoraal fase en dat het nu allemaal wat tegenvalt dat komt door 'n onderschatting van de problemen. De uiteindelijke oplossing ligt bij de faculteiten, ledere faculteit heeft zo z'n eigen onderwijsoptiek, dat kan best verschillend zijn. Bij Letteren hanteren ze een ander onderwijssysteem dan bij de psychologen, dat moet kunnen. Maar ik vind wel dat er over de gehele instelling een bewaking daarvan zou moeten plaatsvinden, zodat men bij een dreigende ontsporing snel kan ingrijpen. Daarvoor dienen dan wel de instrumenten aanwezig te zijn." Waar denk je dan aan, een soort onderwijsinspectie? Backx: "Nee, ik denk dat je daar de inspectie niet voor nodig hebt, want lezen kan iedereen, als die rendementen gepubliceerd worden dan moet je geen onderwijsinspecteur benoemen", lacht hartelijk en gaat op een wat fellere toon verder. "Ik vind dat faculteitsraden zich veel meer zouden moeten inlaten met de problematiek, en wat dat betreft in een veel nauwere relatie met de vakgroepen. Die vakgroepen hebben een verantvvoordelijkheid voor de uitvoering van het vastgestelde onderwijsprogramma. Zij zouden op die verantwoordelijkheid gewezen moeten worden. Nu is het echter zo, dat men pas vele maanden later geconfronteerd wordt met de resultaten en er gaan weer maanden overheen voordat er eens wat verandert. Ondertussen ben je wel een hele generatie studenten kwijt en dat is zonde. Er zou veel adequater gereageerd moeten worden. Als nu de student twee pogingen voor een tentamen doet, nadat hij het onderwijsaanbod gevolgd heeft, en hij haalt 't niet, wat is dan het alternatief? Opnieuw hetzelfde onderwijsaanbod volgen, zo kun je eindeloos bezig blijven dat heeft niet veel zin. Je dient eerst te beginnen met de programmering van de studie, hoe zit dat nu daadwerkelijk met een programma dat studeerbaar is binnen een bepaalde termijn, met een bepaalde studiebelasting. Dat zou je heel zorgvuldig met de onderwijsdeskundigheid die je binnen de faculteit hebt, moeten volgen. Tevens zou je aan de kwaliteit van de onderwijsvoorziening zelf ook iets moeten veranderen. Wij kennen uiteindelijk toch maar
Teveel studenten gaan af door de zijdeur. De rendementen vooral bij rechten en econoi
blijven ver onder de maat.
Voorbeeld van een Studiecontract uit tiet r \ï)port Sociale Zekerheidswetenschap Het eerste voorbeeld van hoe een studienet binnen de KHT gerealiseerd gaat woi;den, is te vinden in het pas aan Minister Deetman aangeboden rapport inzake de studierichting Sociale Zekerheidswetenschap. Op pagina 100 wordt in essentie een voorbeeld van onderwijs op contractbasis uitgewerkt. De tekst geeft een aardig inzicht hoe een stukje onderwijsvernieuwing onder handbereik komt. "Gewoonlijk wordt onder contractonderwijs een individueel contract met slaaggarantie verstaan. Als voorbeeld van een andere vorm van contractonderwijs wordt hier een 'collectieve studie-overeenkomst' (verder afgekort: CSO) geschetst De CSO is een soort toetredingscontract waarbij onderwijsaanbod en examineringseisen voor de duur van een bepaalde periode worden vastgesteld; een slaaggarantie is niet aan de orde. De bepalingen van de collectieve studie-overeenkomst kunnen worden afgeleid uit de algemene beginselen van behoorlijk onderwijs en behoorlijke examinering. Globaal komt het er op neer dat zulke beginselen in een samenhangend geheel worden geoperationaliseerd met het oog op een zo voorspoedig mogelijke studiegang van de student. Daarbij beoogt de CSO in meer algemene zin tevens aan te sluiten op het wegwerken van 'individuele' oorzaken van studievertraging en mislukking. Hierna volgt een meer gedetailleerde opsomming van de randvoorwaarden waaronder de studiecontracten afgesloten kunnen worden.Natuurlijk kun je bij de start van een nieuwe studierichting ietwat vrijer omspringen met de invulling van de inhoudelijke kant waardoor de mogelijkheden van vernieuwing voor wat betreft de onderwijskundige aspecten eerder aan bod komen dan bij de reeds bestaande studierichtingen. Maar de ideeën die in dit rapport geopperd worden voor de propedeuse van de Sociale Zekerheidswetenschap zijn te mooi om als bijlage van het rapport te lagen vergelen. Ook de bestaande studies zouden er hun voordeel uit kunnen halen! "De (eerstejaars) student wordt de gelegenheid geboden om, op basis van vrijwilligtieid, in te tekenen op de propedeuse-CSO. Intekening betekent in feite dat de student toetreedt tot een gedurende de inschrijvingsduur van de propedeuse geldend onveranderlijk en van te voren vastgesteld onderwijs-, begeleidings- en examenonderzoek. In de CSO dienen per examenonderdeel de volgende aspecten (uitputtend) te worden behandeld: - Een duidelijke beschrijving van het zgn. eerste ondenwijsaanbod, bijv. x uur hoorcollege, y uur werkcollege, z uur practische oefening, te behandelen leerstof (per college), literatuur e.d.
- Het schriftelijk studiemateriaal dat tijdig ter beschikking van de student moet worden gesteld. - Het aantal begeleidingsuren waarop de student recht kan doen gelden; in overleg met de studieleiding te besteden. - het aantal keren dat de student verplicht is zich te melden bij zijn studiebegeleider (adviseur, mentor) ten einde de studiesituatie te bespreken. - De verplichting tot deelname van de student aan het examen van elk onderdeel dat aansluitend op het onderwijsaanbod wordt afgenomen. - De verplichting van de student bij niet slagen voor een examenonderdeel tot deelname aan dé aansluitende herkansing (bij voorkeur maximaal vier weken later in dezelfde examenperiode). De student heeft recht op inzage en nabespreking van het werk dat is ingeleverd bij de eerste poging. Tijdens de voorbereiding op de herkansing heeft de student recht op een vastgesteld aantal uren begeleiding (individueel of in een kleine groep; bijv. vier personen). - De richtlijnen voor het zgn. tweede onderwijsaanbod. Indien de student niet slaagt bij de herkansing dan komt de verplichting tot deelname aan het tweede ondenwijsaanbod. Dat aanbod is niet in elk geval een herhaling van het eerste onderwijsaanbod, maar een op grond van onderwijskundige argumenten en op grond van de geleverde prestaties aangepast aanbod. Het kan er bijvoorbeeld op neerkomen dat het onderwijsaanbod meer geïntensiveerd wordt of dat er een verschillend studiepakket wordt aangeboden. Op deze wijze wordt de student in voorkomende gevallen meer geboden dan alleen de keuze tussen herhaling en zelfstudie. - De verplichting tot deelname-aan het examenonderdeel (en de herkansing) in aansluiting op het tweede onderwijsaanbod, waaraan het examen met behoud van eisen is aangepast. De collectieve studie-overeenkomst met zijn rechten en plichten van student en docent, waarvan hier een zeer voorlopige schets is gegeven, beoogt zoals eerder gezegd vooral de studievoortgang te bevorderen. Met name het differentiëren van het tweede onderwijsaanbod zal, naast de duidelijkheid over het eerste onderwijsaanbod, hiertoe kunnen bijdragen. Voorzover de werkgroep in een rapport met betrekking tot de start met de studierichting Sociale zekerheidswetenschap in 1984.
Backx: "Maar dat is louter op vrijwillige basis. Je kan voor universitaire docenten een systeem ontwikkelen waarbij de desbetreffende vakgroep en de faculteit samen met het Onderwijs Researchcentrum en de 'onderwijspsycholoog gaan zoeken naar mogelijke verbeteringen. Indien je het onderwijs wilt verbeteren moet je met heel eenvoudige zaken beginnen. De Faculteit en de vakgroepen zouden moeten afspreken dat ze eikaars colleges eens gaan bezoeken. Zij kijken of zo'n docent een verhaal houdt met een kop en een staart, of hij duidelijk spreekt, zegt waarover hij het zal gaan hebben, of hij daar een conclusie aan verbindt of niet. Schrijft de man of vrouw in kwestie duidelijk op het bord. Dingen die men op de pedagogische academie leert. Dat zouden ze moeten doen. Een ander aspect heeft te maken met hoe je het studiepad voor de student uitzet. Vroeger had je de mogelijkheid het studieprogramma zelf op te bouwen. In de Tweefasenstructuur kan dat niet meer. Men heeft een programma gemaakt dat de student strikt moet volgen, als hij met een bepaald vak achter raakt dan moet hij wel, omdat z'n inschrijvingsduur en het aantal tentamenkansen beperkt is, een volgend deel gaan bijwonen. Ofschoon hij wellicht het voorafgaande nog niet voldoende heeft verwerkt. Zo'n strak semestersysteem biedt geen tussenoplossingen. Van een globale vorm van remedial-teaching, dat soort dingen die in het lager onderwijs al heel lang uitgedokterd zijn, daar heeft men hier nog nooit van gehoord." Maar ten aanzien van het karakter van het onderwijsgeven zijn vakgroepen autonoom, althans dat stellen ze altijd voor zichzelf vast. Backx: "Ik betwijfel of ze zo autonoom zijn. Ze hebben ook wel een ruime mate van eigen verantwoordelijkheid, maar dat is toch een verantwoordelijkheid die niet absoluut autonoom is, want de Faculteitsraad stelt een onderwijsprogramma vast en de vakgroepen dienen dat programma uit te voeren. Die relatie tussen vakgroepen en faculteitsraad is minstens " l e k " op dit moment. Daar zou heel goed naar gekeken moeten worden bij de herbouw van bestuurlijke verantwoordelijkheden." Je hebt in het blad Nondejure, het faculteitsblad van de Juridische Faculteit, de mogelijkheid te berde gebracht dat studenten tegen de studeerbaarheid van het onderwijsprogramma in beroep konden gaan, behoudens een enkele reactie hebben studenten daar geen gebruik van gemaakt. Verbaasde je dat? Backx: "Nee, want ik kan mij best voorstellen dat zij dat als laatste middel zien, zo'n beroep is het allerlaatste vangnet, indien je de formele wegen bewandelt. Toen bleek dat het bij de juristen misliep, dacht ik, waarom zouden studenten er dan niet een soort proefproces over voeren. Wat moeten ze anders, weer achter de boeken gaan zitten, en dan zeggen; ik zal wel te stom of te lui wezen, ik ga dat-
zelfde boek nog maar eens bestuderen van achter naar voren in plaats van voor naar achter. Dat is toch volmaakte waanzin!" Feit is wel dat studenten in praktijk voor die weg kiezen. Backx: " H e t is niet zo leuk om te constateren dat er maar weinig eenheid tussen studenten en docenten te bespeuren valt. Nooit hoor je de opmerking wij zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het onderwijsprogramma. Gewoon samen de onderwijsklus doen, ik denk dat er in sommige faculteiten sprake is van tweespalt, docenten die op d'r eiland zitten en studenten op een nog kleiner eilandje, op hun kamertje..." Danny Backx onderbreekt zijn betoog en loopt naar de boekenkast en grijpt het boek "Beroep tegen examen en tentamen, art. 40 WUB" van Prof. Mr. O.A.C. Verpaalen, bladert wat en zegt gedecideerd, "lees zelf maar, pagina 5 3 : " "De student daarentegen is improductief. Eenzaam zit hij op z'n kamer te masturberen voor zijn leerboek. En verder in een noot: "Naar mijn mening zijn er leerboeken, die zo'n saaie en vervelende lectuur vormen, dat ze als het ware daartoe uitlokken, omdat ze onvermijdelijk leiden tot gedachtenvlucht". Het doet me denken aan 'Snikken en grimlachjes' Academische Poëzie van Piet Paaltjes. Coördinator Backx vervolgt ironisch " O m de drie maanden mogen ze
Backx: "Weinig eenheid tussen studenten en docenten" 75-trial-and error vraagjes beantwoorden waarna ze keurig per post de mededeling thuis gestuurd krijgen. Meneer of mevrouw u hebt er 38 goed beantwoord, een meer dan de helft, proficiat u bent geslaagd of sorry u had er maar 36 dat is • helaas te weinig nog maar een keer. Dat is toch geen onderwijs geven." De universiteitsbladen signaleren soortgelijke problemen, is er sprake van een landelijke problematiek? Backx: "Ik denk dat de KHT zich niet in ongunstige zin van de andere universiteiten onderscheidt. Wij hebben een tweefasenstructuur over ons heen gekregen en nu pas komen de negatieve aspecten tot uiting. De tweefasenstructuur is per saldo een betere structuur dan de oude, mits studenten en docenten inderdaad gezamenlijk vorm en inhoud aan het programma kunnen geven. Dat studenten uiteindelijk niet bepalen wat voor onderwerpen er gedoceerd worden staat buiten kijf, daar vraagt ook geen student om, maar die gemeenschappelijke verantwoordelijkheid heeft men vergeten. Nu komen we er achter dat we met een beperkte tijd zitten en een studeerbaar programma dienen te creëren. Je kunt dat vanachter de studeertafel, vanuit je grote vakdeskundigheid toch moeilijk ontwerpen. De vakgroepen praten weinig met elkaar. In de faculteitsraad zie je dat de inhoudelijke discussie daarover bijna niet plaatsvindt. Het is echt afstanvervolg op pag. 10
25 mei 1984
vervolg van pag. 9
Backx: "Net een grootgruttersbedrijf" delijk en bestuurlijk. Zo van we hebben nog 75 uur te vergeven voor het vak x, en nog 120 uur voor het vak y. HeTlijkt net een groot gruttersbedrijf. Het is zo voor de handliggend om het onderwijsprogramma in uren uit te drukken. Men vergeet de onderlinge samenhang tussen de vakken, is het niet verwonderlijk dat men vandaag begint met vak A dat je morgen volmaakt vergeten mag zijn als je met vak B in de slag gaat. De herprogrammering heeft daar niets nieuws ingebracht. Dor hout, het is hoofdzakelijk inperking van bestaande programma's geweest, onderwijsvernieuwing is er niet uitgekomen. Dreigt nu niet het grote gevaar, zelier bij een tentamenperiode, dat de beoordelingsnormen worden aangepast? Bacl<x: "Binnen tien jaar belanden we in de situatie dat een vier ook nog een voldoende is door voortschrijdende verruiming van de compensatiemogelijkheden. Allemaal lapmiddelen voor de korte termijn waar studenten geen baat bij hebben. Het fundamentele probleem wordt er namelijk niet mee opgelost. Als mensen naar Tilburg komen, dan mag je ervan uitgaan dat zij best gemotiveerd zijn om te studeren, en de meeste hebben daar ook een flinke inspanning voor over. Dat je eisen stelt is een volstrekt legitieme zaak, maar aan die eisen gaan tornen omdat de rendementen zorgwekkend zijn, is een te gemakkelijke oplossing. Zo creëer ik morgen een rendement van 100%: iedereen die aan het tentamen meedoet, is geslaagd. Ik voorzie dat het gebeurt, niet in die extreme uitgangstelling. We begeven ons op een hellend vlak want zo blijf je eindeloos bezig, waar het in belangrijke mate om draait, is zo snel mogelijk het onderwijs weten te optimaliseren. Punt uit! Er is een tendens in de richting van het opteren voor studiecontracten, afspral(en tussen studenten en docenten over het onderwijs. De nieuwe op stapel staande studierichting Sociale Zekerheidsweten^chap zet de eerste schrede op dat pad. Bacifx: "De Groot heeft ooit in zijn fameuse rode rapport "Selectie", begin 70-er jaren gezegd dat het ondenwijsrecht wat betreft de verhouding docentstudent nog in het stadium verkeert waarin het arbeidsrecht verkeerde in het begin van de twintigste eeuw. Een terechte opmerking. Momenteel is er wel wat meer literatuur over onderwijscontracten en er bestaan ook wel vormen
daarvan binnen de universiteit, echter alleen over modulen of deeltjes van onderwijs. Op zich is het een heel mooi ideaal dat studenten en onderwijsinstelling een afspraak maken waarbij een garantie gegeven wordt op afstuderen. Zoiets werkt alleen wanneer je invloed hebt op de toelating, selecteren bij de ingang, dat kan niet, en de discussie over de wetgeving daaromtrent in aanmerking genomen, gebeurt dat de eerste twintig jaar in het geheel niet. Daarom blijf je altijd met de slaaggarantie zitten, die kun je niet afgeven wanneer het instituut geen verantwoordelijkheid kan opnemen voor mensen die toegelaten worden. Dat wil niet zeggen dat er geen afspraken gemaakt kunnen worden. Andere vormen zijn evenzeer denkbaar, lees de bijlage van het rapport maar na. We geven daar een voorbeeld van een collectieve studieovereenkomst die gesloten kan worden waarbij het hele onderwijs en examenpakket vrij gedetailleerd geregeld wordt voor een groep aankomende studenten. Een toetredingscontract met een geldigheidsduur gelijk aan de propedeuse. Er zijn dan een aantal zaken vastgelegd, het recht op het volgen van het onderwijsaanbod, het gebruik maken van de onderwijsvoorzieningen, de regeling rond de tentamens, de correctiemogelijkheden indien de student gefaald heeft. Juist de uitvoerige regeling rondom de mogelijke mislukking, waarbij docenten en studenten samen analyseren waar de kennisgebreken liggen, biedt perspectieven. Het wordt op die manier een samenhangend geheel met veel tijdwinst voor de student. De studiebegeleiding wordt geïntensiveerd zodanig dat er een snellere doorstroming kan plaatsvinden. Vanzelfsprekend zou bij die gedifferentieerde benadering de krankzinnige beperking van twee maal dertien weken ondenwijsgeven verlaten moeten worden, dat is de helft van de beschikbare tijd en van de andere helft maken wij geen gebruik. 13 Weken nieuwe dingen doen zonder een centje pijn dat noem ik optimaliseren, een geweldige rendementsstijging."
dat er niet meer dan vijf per studentengeneratie. De gemiddelde studieduur aan de Juridische Faculteit lag hier tussen de 7,5 en 8 jaar. Met alle respect voor de opleiding maar het lijkt mij rijkelijk lang! Op zich is het geen groter debacle, of dreigt het geen groter debacle te worden
dan 't was, alleen de conclusie is dat de herprogrammering zoals die tot dusverre doorgevoerd is, niet in alle opzichten geslaagd genoemd kan worden. We moeten ingrijpender te werk gaan dan tot nu toe gedaan is."
Karakteriseer Je de huidige Tweefasenstructuur, gezien de onderwijskundige impasse, dan niet als een dreigend debacle? Backx: " H e t is natuurlijk niet erger dan vroeger, laten we wel wezen, hoeveel juristen studeerden er af binnen de nominale cursusduur van vijf jaar van voorheen. Ik weet niet of dat ooit iemand berekend heeft, maar bij mijn weten waren
BEDRIJFSECONOMEN De voortdurende expansie van Coopers & Lybrand Nederland biedt interessante carrièremogelijkheden voor bedrijfseconomen, die verder willen gaan in de accountancy.
14T
Coopers & Lybrand Nederland
Amsterdam- Rotterdam- Eindhoven
Coopers & Lybrand Nederland, Westblaak 100,3012 KM Rotterdam. Telefoon 010-13 06 80.
Ben Beljaars
'Christelijke gezondheidszorg mag blijven'
vervolg van pag. 3
"Deze tijd doet een appèl op eigen initiatief' ringsproject van TIAS, KHT en BZW wordt aangeboden hebben de drie betrokken clubs ook plannen om een ondememersvar'iant van de grond te tillen. Daartoe heeft men de hulp ingeroepen van de stichting Stimulans, die al verschillende beginnende bedrijfjes bij de start heeft kunnen helpen en een aantal noodlijdende ondernemingen, waaronder Aabe-dekens, boven water heeft gehouden. De stichting is in het leven geroepen om het kapitaal van de orde der Capucijnen maatschappelijk dienstbaar te maken. Overtuigd van hun geringe bierbrouwerscapactiteiten wierpen de paters Capucijnen zich op het ondernemen. De stichting wil nu ook jonge academici in de gelegenheid stellen zich als ondernemer te vestigen. Afgestudeerden die interesse hebben kunnen een projectvoorstel indienen, dat na een toetsing op economische haalbaarheid mogelijk voor financiële ondersteuning in aanmerking kan komen. Met de drie varianten die aldus worden ontwikkeld bestrijken TIAS en KHT het gehele spectrum van afgestudeerden. Daar blijft het echter niet bij. Die jongens hebben plannen zat: het ene initiatief is nog niet geboren of het volgende dient zich al aan. Ter aanvulling op de initiatieven voor de groep van afgestudeerden is het TIAS nu ook bezig met de voorbereiding van een sektie seniores. Daarmee wil men mensen na hun officiële loop-
Twee vragen. Ten eerste: waarom wordt Maarten 't Hart nooit professor? Ten tweede: waarom schrijft professor Hugo Verdaasdonk zo slecht? Het antwoord op de eerste vraag heeft Maarten 't Hart zelf al gegeven toen hij in oktober 1983 op de KHT een Oldendorff-lezing hield. Die lezing heette 'Kan men twee muzen dienen?' De conclusie was: nee. Daarmee is dan eigenlijk direct al een antwoord gegeven op de vraag waarom Verdaasdonk zo abominabel schrijft. Verdaasdonk dient, betaald door de KHT, de muze van de literatuursociologie. Kennelijk verbiedt die muze een behoorlijke stijlvoering. Onlangs zijn de Oldendorff-lezingen uit 1983 in een aardig boekje afgedrukt: De toekomst van het boek. Drie sprekers kwamen uit de wereld van de uitgeverij, twee sprekers zijn literator. En één spreker - inderdaad: Verdaasdonk - is litera-, tuursocioloog. De mooiste bijdrage aan de Oldendorfflezingen 1983 staat achteraan in de bundel. Th.A. Sontrop, directeur van uitgeverij De Arbeiderspers, hield een schitterend verhaal over de manier waarop hij zelf als uitgever tewerk gaat. Sontrop kan niet schrijven, maar hij kan prachtig vertellen. De samenstellers van de bundel hebben braaf een bandopname van zijn voordracht uitgetikt, en daarmee hadden ze meteen een prachtige tekst in handen vol met anekdotes over het produceren en consumeren van literatuur. Gelooft u dat het boek binnenkort vervangen wordt door één of ander beeldscherm? Sontrop gelooft dat niet: "Het is mij nooit duidelijk geworden wat ik mij daarbij moest voorstellen. Zit ieTilburgs Hogeschoolblad
baan In de gelegenheid stellen aan een onderzoeksproject, een artikel of mogelijk zelfs een proefschrift te werken. De doelgroep die men voor ogen heeft bestaat uit gepensioneerden, VUTters en mensen die ten gevolge van de herstructureringsoperaties in het WO (TVC en BUWP), vroegtijdig uit het arbeidsproces zijn gestoten. Op jaarbasis zullen waarschijnlijk 15 è 20 plaatsen voor seniores beschikbaar komen. Peeters: " D a t maakt deze tijd juist zo interessant: een aantal jaren geleden lag het allemaal vast en koesterden we bepaalde verwachtingen die de overheid wel zou honoreren. Nu dat niet meer kan, maken we een periode door waar alles weer open ligt: deze tijd doet een duidelijk appèl op eigen initiatief, inventiviteit en creativiteit. Zulke periodes zijn er in de geschiedenis. Dit is er één v a n . " Lennart Kik Studenten en afgestudeerden die belangstelling hebben voor een werkervaringsplaats kunnen van de bestaande plaatsen kennis nemen in gebouw N, kanner 6 van de KHT. Mensen die in aanmerking willen komen voor zo'n plaats kunnen een afspraak maken met de studie- en beroepskeuze-adviseur van de hogeschool, mevr. K. Klein (N-10, 013-662218) of met studentendecaan Carel van Nahuys (N-21, 013-662211).
Een boekenboek mand op een zomerdag op het Zandvoortse strand met een video-viewer Homerus te lezen? Of het laatste boek van Biesheuvel in de brandende zon op een schermpje? Onzin!"
De op één na mooiste bijdrage is die van Maarten 't Hart. Hierboven heb ik al aangegeven waarover zijn verhaal ging: over de onmogelijkheid om twee muzen te dienen. Het verhaal van Maarten 't Hart heeft helemaal niets te maken met de toekomst van het boek; het verhaal ging gewoon over zijn eigen ervaringen als auteur en wetenschappelijk medewerker eerste klasse. Vraagstelling en conclusie zijn in dit verhaal heel eenvoudig, maar daar gaat het niet om: de bijdrage van Maarten 't Hart moet het juist hebben van de zijpaden en détails. Wat gebeurde er bijvoorbeeld toen men op zijn instituut merkte dat Maarten 't Hart een literaire prijs won? Een hoogleraar riep hem bij zich, sloot de deur en zei: "Je moet onmiddellijk ophouden met dat geschrijf van je. Tot nu toe was
Het verplegend personeel in de christelijke instelling voor gezondheidszorg is voor 't overgrote deel van mening dat het nuttig is om deze instellingen te laten voortbestaan. Niet dat zoveel personeelsleden voor zichzélf nu zoveel waarde hechten aan de christelijke signatuur, maar de meerderheid is wel overtuigd dat behoud ervan uit maatschappelijk oogpunt en in het belang van de patiënten een goede zaak is. Niet meer dan 10 tot 2 0 % van het personeel zou de christelijke instellingen liever zien verdwijnen. Dit blijkt uit een recent onderzoek van
T
het IVA, getiteld: "Christelijke instellingen voor gezondheidszorg. Onderzoek naar de aard en beleving van de christelijke dimensie." De auteur, drs. Th. Schepens, hield mondelinge interviews met bijna 700 verplegenden en verzorgenden.
SHELLPRIJS VOOR SCHOORDIJK Prof. mr. H.C.F. Schoordijk krijgt de Koninklijke Shellprijs 1984. Deze prijs wordt jaarlijks toegewezen door de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem. Om de vijf jaar is de prijs bestemd voor oorspronkelijk werk op het terrein van maatschappij-wetenschappen. Prof. Schoordijk is vanaf 1964 verbonden aan de Juridische Faculteit van de Katholieke Hogeschool Tilburg.
H B
Het TILBURGS HOGESCHOOLBLAD is het onafhankelijk weekblad van de KHT, aangesloten bij de Universitaire Pers. Wij werken met een staf van drie professionele redacteuren. Daarnaast steunen we op de onmisbare bijdragen van betaalde vaste medewerkers. Op dit moment zoekt het THB met ingang van de 22e jaargang
MEDEWERKERS (nn/v) - voor verslaggeving uit de faculteiten, met name uit de economische en rechtenfaculteit, de subfaculteit sociologie en de theologische faculteit - voor verslaggeving over de belangrijkste lopende onderzoeken, promoties en studiedagen. Heb je een vlotte pen en journalistieke ambitie, schrijf dan een briefje naar de redactie of neem telefonisch kontakt op met nummer 662277/662506.
het nog onschadelijk, maar door die prijs is het gevaarlijk voor je geworden. Als je op wilt klimmen, als je respect wilt houden van je vakgenoten, zul je je pen moeten neerleggen. Echt, verhaaltjes schrijven is geen serieuze bezigheid voor een onderzoeker. Je schaadt jezelf ermee, kom, wees wijzer, zet er een punt achter, je wilt toch een echte, serieuze gedragsonderzoeker worden. Als je zo doorgaat zullen je vakgenoten je spoedig met de nek aankijken." De op twee na mooiste bijdrage staat meteen achter het voorwoord in deze bundel. De Zweedse uitgever Per Gedin schetst de ontwikkeling van de literaire markt. Hij geeft daar aan de hand van eenvoudige modellen een helder beeld vAn. Sontrop, 't Hart en Gedin hebben fraaie bijdragen aan deze bundel geleverd. Ik kom nu toe aan de middenmoot en aan de dieptepunten. Eerst de middenmoot: R.E.M, van den Brink, commissaris van Elsevier-NDU (en, zoals hij zelf vertelt, van 1938 tot 1943 student in Tilburg). Van den Brink geeft informatie over de plaats van het boek tussen andere 'informatiemedia': hij laat veranderingen zien die zich in de periode 1938-1981 hebben voorgedaan. De lezing van Van den Brink is een uittreksel uit een boek dat • hij binnenkort zal publiceren. Van den Brink presenteert zijn materiaal wel duidelijk, maar hij is geen groot stilist. De toekomst van het boek bevat twee dieptepunten. Het aardigste dieptepunt is de bijdrage van Harry Mulisch. Deze schrijver had, toen hij in Tilburg een lezing moest geven, geen zin om zijn huiswerk te maken. Hij kwam daarom naar
Brabant met de mededeling, dat iedereen hem gewoon wat vragen mocht stellen. Die zou hij vervolgens proberen te beantwoorden. De organisatoren van de 01-' dendorff-lezingen vonden dat prachtig; de discussie werd op de band opgenomen. Helaas bleek achteraf dat men op de verkeerde knoppen had gedrukt: Mulisch was in flarden vastgelegd. Om tóch een bijdrage van Mulisch in het boekje te kunnen plaatsen, is Hugo Verdaasdonk later nog eens naar de grote kunstenaar toegegaan ("De auteur was zo vriendelijk Verdaasdonk op 25 januari 1984 een onderhoud toe te staan..." - tjsonge!). Tussen de schuifdeuren bij Harry thuis werd de discussie nog een keer nagespeeld. De resultaten hiervan - een gesprek - staan nu in de bundel. Mulisch doet wat uitspraken over zijn eigen werk, maar het wordt duidelijk dat onze hoogleraar literatuursociologie geen groot interviewer is. Het andere dieptepunt heb ik eerder al aangestipt. Verdaïsdonk heeft in deze bundel een stuk geschreven over de signatuur van literaire uitgeverijen. Het onderzoek dat naar die signatuur werd uitgevoerd, is heus wel zinvol en nuttig. Maar de lezing van Verdaasdonk is zo houterig opgeschreven. Een lezing is een literair genre dat speciale eisen stelt. Dat zou iemand die aan de letterenfaculteit doceert toch moeten weten? Ach, was Theo Sontrop hier maar professor. Of Maarten 't Hart. Daar kunnen we nog* wat van leren. „Karel, „Soudijn ... Harry Mulisch e.a.. De toekomst van het 'boek. Uitgeverij Joost Nijsen, Amsterdam, 1984. Prijs: ƒ 22,50. 25 mei 1984
ONZE ACCXXJNTANTS WILLEN GEEN BAAN MAAR EEN CARRIÈRE. f 'M
Onze accountants willen geen baan, maar een carrière. Ze worden daar al op geselecteerd als ze van de universiteit of HEAO komen. Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de grootste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienstverlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzondering. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen
de verschillende kantoren. Voor Nederlanders zijn er daarom ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldconcerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame-adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische- en vastgoedondernemingen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070-92.46.31 en vraag p. naar Mevrouw M. Streur i 1?^^ i x i^n—ï r (centrale personeelsafdeling). VV^™^^^^^^ JN^^eiiand DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18-22.
MEDEDELINGEN
STUDENTENASSISTENTEN Bij de vakgroep Algemene en Be drijfseconometrie van de Subfacul teit Econometrie Is plaats voor studentassistenten die werkzaam zullen zijn ten behoeve van enkele toegepast econometri sche onderzoeken welke in samen werking met het EIT worden uitge voerd. In totaal is er werk voor 10 hal ve dagdelen. G edacht wordt in de eerste plaats aan studenten econo metrie. Het schrijven van een scriptie over het onderzoek waarin men parti cipeert is mogelijk. Inlichtingen worden verstrekt door Prof. Dr. Ir. A. Kapteyn (tel. KHT 662340, thuis 042428811) en Drs. P. Kooreman (tel. 662766).
"DANK VOOR WELSLAGEN CONGRES" Tijdens het congres van de "Euro pean Association of Experimental Social Psychology", dat van 8 tot 12 mei aan deze Hogeschool werd ge houden, hebben wij als organiseren de vakgroep voortdurend van tiental len deelnemers lof en dank mogen ontvangen. Toen al hebben wij tel
kens gereageerd met de opmerking iat de goede gang van zaken in hoge late te wijten was aan de zeer op merkelijke inzet van vele mensen en groepen aan deze Hogeschool. In de ze brief willen wij van onze kant deze mensen en groepen publiekelijk be danken. Wij denken hierbij aan de diensten, zoals het restaurant, het AVC, de bewaking, de financiële dienst, het bureau buitenland, de drukkerij, de telefonisten, enz. Zon der hun hartelijke en efficiënte mede werking was het congres slechts een schaduw geweest van wat het is ge worden. Ook de studenten willen wij hartelijk bedanken en enkele onder hen willen we persoonlijk noemen, nl. Colette Ka yser en Ha ns Begeer, de zogenaamde "studentmana gers", die zondermeer de peilers wa ren waarop het congres heeft ge draaid. Ook Sa ndra Schruyer willen we noemen, die zich zo intens heeft ingezet, dat zij bijna geen enkele le zing langer dan een paar minuten heeft kunnen bijwonen. Daarnaast hebben nog vele studenten, voor het merendeel leden van TAOP, vrijwillig onnoemelijk veel klussen opgeknapt. Het succes van dit congres, dat me de dank zij de visie van het CvB op de gewenste ontwikkeling van onze Ho geschool is kunnen ontstaan, sterkt ons in de overtuiging dat onze klein schaligheid geen nadeel maar waar schijnlijk een voordeel is in het inter nationaal wetenschapsverkeer. Dr. M. Poppe Dr. R. de Ridder Prof. Dr. J. Rijsman
STUDIEGIDS '84/'85 De informatie in de studiegids '84/'85 met betrekking tot de doctoraal stu die wordt in toenemende mate gege ven in de kontekst voor een studie in de tweefasenstructuur. Studenten die nog studeren in de 'oude' structuur wordt zeer dringend aangeraden de studiegids 1983/1984 te bewaren. Introductie 1984begeleiders Voor de introductie van eerstejaars werkstudenten (op dinsdagavond 28 augustus) en voor de introductie van dagstudenten (algemeen op 23 t/m 26 augustus; subfaculteit donderdag 30 augustus) worden nog enkele be geleiders gevraagd. Willen be langstellende studenten zich hiervoor melden bij: M. van Boxmeer, kamer S8, tel. (66)2088.
RECTIFICATIE:
DIENST INTERNE ZAKEN
In tegenstelling tot hetgeen staat ver meld in het THB van 18 mei 1984 zal het responsiecollege voor het vak strafrecht C/Strafrechtproces op 29 mei a.s. aanvangen, om 20.30 uur, aansluitend aan de repetitiecolleges van Privaatrecht. Plaats van hande ling: AZ 114.
Verkoop Inventaris De Dienst Interne Zaken zal binnen kort overgaan tot een intieme ver koop van inventarisartikelen die zijn opgeslagen in één van de kelders van de Hogeschool. Het betreft o.a. boe kenrekken, boekenplanken en soort gelijke artikelen. De verkoop zal plaats vinden op een nader vast te stellen datum. Verkoop geschiedt uitsluitend en alleen conform de richtlijnen van de KHT verkooprege ling. Voor geïnteresseerden zal een kijkdag worden georganiseerd, voor het maken van een afspraak kan men kontakt opnemen met het secretari aat van de Dienst, de heer P. van den Sanden, tel. 2775 08.0016.00 uur.
REPETITIECOLLEGES TENTAMENS PROF. VRANKEN Burgerlijk Procesrecht: vrijdag 27 juli in AZ 7 om 16.00 uur. Verbintenis uit overeenkomst: dins dag 7 augustus in AZ 7 om 16.00 uur. Verbintenis uit de wet: donderdag 16 augustus in AZ 7 om 19.15 uur.
COMMISSIE PERSONEELSOVERLEG
STRAFRECHT Voor de studenten die strafrecht II (materieel strafrecht) hebben ge volgd is er een responsiecollege op 5 juni a.s. vanaf 19.00 uur in zaal AZ 06 (voor avond én dagstudenten).
A.s. vrijdag 25 mei om 10.15 uur zal in de portrettenzaal wederom een openbare vergadering van de com missie personeelsoverleg plaatsvin den; aan de orde zullen komen o.a. de emancipatienota en de nota Bei aard. Agenda en openbare stukken liggen ter inzage bij de secretaris op B 1020 b.g.g. B 1022.
Studenten hebben hun eigen verzekering: Brand, inbraak, aansprakelijkheid, ongevallen, invaliditeit, ziekte in het buitenland. Dat kan de beste student overkomen. Gelukkig hebben studenten hun eigen ver zekering en worden al die risico's door één pakket voordeUg gedekt: het Zekerheidspakket van de SSGZ. Opgericht door en voor studenten. Dat merkt u aan het snelle uitkeren bij schad e en aan het feit dat er zonder vsdnstoogmerk wordt gewerkt. Aan het vergoeden van studieomschakeling als gevolg van een ongeval. Er zijn vier Zekerheidspakketten samen gesteld, zodat u zich op maat kunt verzekeren. Verstandig dus om de bon in te vullen, te bellen 01719 7 09 44 of binnen te lopen bij het plaat selijke SSGZinformatiebiu:o. Premies per jaar f 37,50, f 50,, f 52,50 of f 65,. De SSGZ heeft alle verzekeringen waaraan studenten behoefte hebben, zoals een ziekte kostenverzekering vanaf f 440, per jaar, een tandartsverzekering vanaf f 150, per jaar, kosten dekkende reisverzekeringen vanaf f 0,50 per d ag. Vraag de fold ers op en overtuig uzelf.
van de SSGZ. r
Bon voor alle zekerheid Studenten verzekeren zich bij de SSGZ Stuur mij d aarom D d e folder Zekerheidspakket D d e folder Ziektekostenverzekering
t
Bon in envelop zonder postzegel aan: SSGZ, Antwoordnr. 10070, 2200 VB Noord wijkzh geboortedatum:
naam:. adres:.
met/zonder partner
m
■
X^. .t*- J'^,.
■<
MMHHHS
postcode/plaats:.
f
^i in:i:i:i:: {^ ' '^ : i
Stichting'SSGZ1970'
ssc/
ai
■~,1 ■"
De verzekering voor studerenden.
'L. #
n
THB
T
É
MEMO
Stud en ten ^^mmm
S T I C H T I N G SOLITAIR
A V O N D - EN PART-TIME O N D E R W U S V A N HET IHBO-EINDHOVEN
De stichting Solitair is een organisa ïiê~diB vakanties organiseert voor al leenstaanden met of zonder kinde ren. Dit doet zij in 1984 in een zestal projecten in Nederland. De stichting Solitair draait geheel op vrijwilligers en heeft een beperkte subsidie. De vakanties worden georganiseerd op lowbudget basis. De prijzen van de vakanties zijn verschillend. Van ^ 8 0 , — exclusief maaltijden tot f 200,— Inclusief maaltijden. Deze prijzen zijn per week. Ter nadere informatie geeft de stich ting Solitair een brochure uit. Hierin staat een volledig overzicht van al on ze vakanties. Solitair: 016527386.
Bij het Instituut voor Hoger Beroeps Onderwijs (IHBO) Eindhoven zijn een vijftiental avond en parttime oplei dingen te doorlopen op technisch, economischadministratief en la bora torium gebied {HTS, HEAO en SVL). Ook zijn er verschillende nascholings cursussen voor mensen met bedrijfs ervaring (de zogenoemde postHBO cursussen). Onder avond en parttime onderwijs verstaat het IHBOEindhoven die opleidingen, waarbinnen de studen ten minimaal vier uur (bijvoorbeeld een avond) en maximaal veertien uur het onderwijs volgen. Voorlichtingsavond Op dinsda g 12junia .s. van 19.00 tot 21.30 uur organiseert het IHBOEind hoven een voorlichtingsavond over al de avond en parttime opleidingen. De avond wordt gehouden in het IHBOgebouw De Woenselse Water molen, Rachelsmolen 1 (hoek Veldm. Montgomerylaan/O.L. Vrouwe straat) te Eindhoven. Tijdens de avond krijgen belangstellenden infor matie over de mogelijkheden van het studeren in de avonduren of als part time student. Vanzelfsprekend worden de afzon derlijke opleidingen en cursussen (Communicatie, Electrotechniek, La boratorium onderwijs. Bedrijfsorga nisatie, etc. etc.) uitgebreid toege licht. Meer informatie over de opleidingen en cursussen die het IHBOEindho ven verzorgt, kunt u verkrijgen bij het IHBOOnderwijsinformatiecentrum, tel. 040454935. VITE VITE (Vereniging van Internationale Tilburgse Economen en Juristen) or ganiseert dit jaar een studiereis naar Parijs. De reis zal plaatsvinden van 23 t / m 28 september. Tijdens de reis zullen bezoeken worden gebracht aan de OECD, de Banque de Neufli ze, Schlumberger, Mallet, de Neder landse Ambassade en, onder voorbe houd, aan de Internationale Kamer van Koophandel, het Franse parle ment of het Ministerie van Buiten landse Zaken, de Sorbonne en aan een vestiging van Philips in Parijs. • De kosten van deelname bedragen ± f 2 5 0 , tot f 3 0 0 , (hierin zijn be grepen de reiskosten, het hotel i ontbijt en de bezoeken aan de instel lingen). Aan de reis kunnen 35 perso nen deelnemen. Van de deelnemers wordt verwacht dat zij een bijdrage zullen leveren aan de voorbereiding van de reis. Belangstellenden kunnen zich opge ven op de VITEkamer, 025, tel. 013662722. Inlichtingen: VITEkamer: 013662722 P. Verheijden: 0162112081 A M A T E U R CABARETFESTIVAL De stichting Cameretten in Delft or ganiseert dit jaar voor de 19e keer een amateurcabaretfestival. De voorronde vindt plaats van 31 ok tober tot en met 3 november 1984; de finale is vrijdag 9 november 1984. Aan het festival kunnen 12 groepen meedoen, die worden geselecteerd uit het totaal aantal inschrijvingen. De inschrijving staat open voor alle amateurgroepen die Nederlandstalig cabaret (in ruime zin) brengen. Belangstellenden kunnen zich opge ven via de stichting Conamus, Post bus 929, 1200 A X te Hilversum; tele foon 03518748.
Tilburgs Hogeschoolblad
Buro Buitenla ndm MEDEDEUNGEN Ter inzage: de voorbereiding van het protocol 8587 ter uitvoering van het cultureel verdrag met Hongarije; tot en met begin 2e week juni kunnen voorstellen t.b.v. 't nieuwe protocol worden ingediend. Eveneens ter inzage: de tekst van het cultureel uitwisselingsprogramma voor de jaren 19848586 tussen Ne derland en Polen. Het Imperial College of Science and Technology biedt huisvestingsmoge lijkheden aan voor studenten die (een gedeelte van) hun zomervakantie in Londen willen doorbrengen in de maanden juli, augustus en septem ber. Contactadres: Imperial College Student Services, 15 Princes G ar dens, London S W 7 1NA. John A . Sedycias (leeftijd 27, gradu ate student in the faculty of arts and letters at the state university of N.Y., Buffalo) wil graag corresponderen met collegastudenten van de KHT. Adres: J.A. Sedycias, State Univer _sity of New York at Buffalo, Depart ment of Modern Languages, 910 Cle mens Hall, Amherst New York 14260, United States.
Vrouwen H ^ ^ ^ ^ KURSUS: V R O U W E N S T U D I E S I N DE PSYCHOLOGIE Aan de Subfaculteit Psychologie zijn per 1 april j . l . 2 wetenschappelijk me dewerksters aangesteld op het ge bied van vrouwenstudies: Marrie Bekker en Ine Vanwesenbeeck. In het komend studiejaar zullen zij 2 kursussen verzorgen, één vanaf sep tember a.s. en één vanaf januari a.s. Beide duren 13 weken. De kursus die in september van start zal gaan bestaat uit een kort inlei dend gedeelte en een langer voortge zet gedeelte. Onderwerpen die in het inleidende deel aan de orde zullen worden gesteld zijn: geschiedenis en definitie van vrouwenstudies; het be lang van vrouwenstudies voor de psychologie; methoden en grondsla gen binnen vrouwenstudies; enige belangrijke thema's binnen vrou wenstudies op het gebied van de psychologie zoals socialisatie, moe derschap, hulpvereniging; en de po sitie van vrouwen aan de universiteit. Het vervolggedeelte van de kursus zal in werkgroepen plaatsvinden waarbij een keuze gemaakt kan wor den uit twee thema's: 1. Symptomen Sommige 'syndro men' zoals agorafobieën, poets dwang, anarexia nervosa worden vooral bij vrouwen geconstateerd. Aandacht zal worden besteed aan
het verband tussen dit gegeven en de specifieke maatschappelijke en kulturele positie van vrouwen. 2. Seksualiteit Dit ondenn/erp zal in de brede zin van het woord wor den behandeld; niet alleen zullen bestaande seksuele praktijken worden geanalyseerd, maar ook zullen onderwerpen als (hetero) seksualiteit als maatschappelijk or deningsprincipe en de totstandko ming van seksuele identiteiten worden bestudeerd. De kursus staat in principe zowel open voor doctoraalstudenten psy chologie als voor doctoraalstudenten van andere studierichtingen. Wie nadere inlichtingen wenst, kan bellen met Ma rie Bekker of Ine Va n wesenbeeck, P409, tst. 2366 of de doctoraalvoorlichting over de kursus bijwonen op 7 juni a .s. va n 15.15 u. tot 15.45 u. in SZ 11. Film Eveneens in het kader van vrou wenstudies in de psychologie zal op 7 juni a .s. om 13.30 u. in PZ31 een film getiteld 'Eine Frau mit Verantwor t u n g ' worden vertoond over een vrouw die een poetsdwang ontwik kelt. Iedereen die hiervoor be langstelling heeft is van harte wel kom!
Sport
Deze cursussen worden gegeven in de periode's sept. t / m febr. en febr. t / m juni. Na het volgen van één van deze twee cursussen kan men inschrijven voor begeleid trainen of vrij trainen. Diegene die reeds in dit studiejaar aan begeleid trainen hebben deelge nomen na overleg met de docent rechtstreeks voor één van bo venstaande trainingen geplaatst wor den. G roepensport, er bestaat de moge lijkheid om met een vriendengroep sport te bedrijven. Dit kan, afhankelijk van de wens van de groep, zonder of met begeleiding gebeuren. Voorwaarden tot het verkrijgen van een uur is dat men een groep heeft van minimaal 10 personen die alle maal een sportkaart bezitten. * Schaatsen wordt in cursusverband gegeven in de periode oktober t / m maart. Er wordt geschaatst op de kunstijsbaan in Eindhoven. Het bezit van een sportkaart is voor alle sportaktiviteiten een vereiste.
deelnameformulier, verkrijgbaar bij de tennisleraren. Inschrijfkosten be dragen f 2,50 per persoon per onder deel. MEDEDELINGEN: BASKETBAU De basketballvereniging Pendragon kan voor het volgende seizoen ver sterking gebruiken voor al haar teams: Heren I e t / m 5e klasse en da mes 2e klasse. Ook gezelligheidsspe lers (m/v) zijn binnen onze vereni ging van harte welkom. Meer infor matie bij Jos v . d . Sterren tel. 426824. DAMESVOETBAL Het damesvoetbalteam van Pendra gon kan steeds nieuwe speelsters ge bruiken dus heb je interesse kom dan eens informeren of speel mee op on ze trainingen op dinsdagavond van 22.0023.C)0 uur in de studenten sporthal. Tot ziens. TRUIEN De Pendragontruien van f 35, — per stuk zijn nog steeds verkrijgbaar in de Pendragonkamer bij iemand van het d.b.bestuur. Heb je interesse kom dan eens langs, tot truiens houdoel
m^^^^
SPORTCURSUSSEN GEFELICITEERD N O U T I In het studiejaar 84/85 zal voor een aantal sporten vanwege de enorme belangstelling met intekenlijsten ge werkt worden. Dit is helaas noodzakelijk om een werkbaar geheel Ie verkrijgen en om het bedrijven van een bepaalde sport zinvol te laten beleven. Daarnaast worden er enkele cursus sen gegeven waar maar een beperkt aantal plaatsen per tak van sport be schikbaar is. Inschrijven kan op maandag 3 sep tember in de sporthal. Voor de volgende sporten kan wor den ingeschreven: 1. boksen 2. badminton 3. skigymnastiek 4. tennis 5. yoga 6. jazzgymnastiek 7. kracht en conditietraining 8. groepensport 9. schaatsen Tennis wordt in cursus verband ge geven en wel in de volgende perio de's: Ie cursus in septoktnov.) 2e cursus in janfebrmrt. ) indoor 3e cursus in aprmeijuhi.) outdoor In principe kun je maar voor één van de dne cursussen intekenen. Als er op de dag dat een nieuwe cursus start nog les plaatsen open zijn kan er voor een tweede maal ingeschreven worden. N.B. Inschrijving is voorlopig, de plaatsing geschiedt door de docent. De plaatsingslijst zal in de sporthal bekend gemaakt worden. Jazzgymnastiek wordt in cursus verband gegeven en wel in de vol gende periode's: I e cursus vanaf 72 sept. tot Y2 nov. 2e cursus vanaf Vz febr. tot eind april. Yoga, hier worden een paar plaat sen vrij gehouden voor hogeschool medewerkers. Kracht en conditietraining, hier worden 2 cursussen gegeven, I e begrnners cursus krachttraining 2e haltertraining een cursus die be doeld is voor die mensen die kracht training zien als een ondersteuning voor hun tak van sport.
DAGELIJKS BESTU U R-WERVING Iedereen die interesse heeft om ko mend jaar in het Dagelijks Bestuur van Pendragon zitting te nemen is van harte welkom om langs te komen op de studentensporthal. Het D.B. van Pendragon organiseert verscheidene evenementen, zoals het afgelopen Internationale Studen ten Sport Toernooi van 1984. Ook worden door het D.B. van Pendra gon beleidszaken en bestuurlijke za ken behandeld. Hierbij zijn organisa torische, inventieve, creatieve en bestuurstalenten van harte welkom. Natuurlijk heeft het gezelligheids aspect ook een zeer belangrijke plaats binnen het D.B. van Pendra gon.
Nout hartelijk bedankt voor je 20jaar trouwe dienst aan de sporthal, die trouwens even oud is geworden op dinsdag 15 mei 1984 (van 1964). Het D.B. van Pendragon.
Kom eens langs op de sporthal of bel: 671898 en vraag naar iemand van Pendragon.
T H E M A D A G E N ALGEMENE TENNISTRAINING Op> maandag 28 mei, dinsdag 29 mei en woensdag 30 mei worden er voor de algemene tennissers (beginners, halfgevorderden en gevorderden) themadagen georganiseerd. Iedereen is op die dagen van harte welkom; dus kun je élle dagen kom dan élle dagen! Het programma ziet er als volgt uit: M A A N D A G 28 mei: (12.0016.00 uur) De HEWITTTEST leder heel uur kan een groepje deze ■ test afleggen waarbij het de bedoe ling is met 10 forhands, 10 back hands en 10 services de hoogste sco re te behalen. Voor de hoogste score is er een verrassing. DINSDAG 29 mei: (12.0014.00 uur) Fundamentele overwegingen bij het tennisspel. (Theorie en praktijk). WOENSDAG 30 mei: (12.0016.00 uur) De HEWITTTEST (Idem als maandag). Vanaf maandag 4 juni tot en met 13 juni wordt weer het jaarlijks eindtoer nooi georganiseerd. Deelneming staat slechts open voor diegenen die afgelopen jaar les hebben gevolgd bij Ben van Esch en Eric Mathieu. In schrijvingen uiterlijk 24 mei d.m.v.
25 mei 1984
Menu PERIODE 28 MEI T / M 1 JUNI 1984 M A A N D A G 28 51984 selderysoep uiensoep gehaktbal hamlapje jachtsaus spercieboontjes savoyekool gekookte aardappelen div nagerechten DINSDAG 29 51984 Chinese rijstsoep witte crèmesoep bami goreng kroepoek atjar gemarineerd varkenslapje satésaus uienbraadworst tuinboontjes gekookte aardappelen WOENSDAG 305 1984 kalkoensteak zigeunerburger stroganoffsaus gemengde sla van sla Chinese kool komkommer rettich tomaat dressing gebakken of gekookte aardappelen div nagerechten DONDERDAG 31 51984 Hemelvaartsdag VRIJDAG 1 61984 tomatensoep kip grand mère rabarbercompöte div nagerechten
HO^pO^ Tien jaar geleden hebben ze elkaar al eens ontmoet. Dat besefte hij nu pas weer, zij is het nooit vergeten. Dat hij haar toen zijn geheim heeft bekend, is hem ontschoten. Zij weet nog hoe hij 'het' omschreef; het gevoel voorbestemd te zijn voor iets vreemds en buitengewoons, dat hem misschien verpletteren zou. 'Ze liepen door de grote kamer naar de deur en voor ze naar buiten gingen, stonden ze stil als om een afspraak definitief te maken'.
Olof schaapscheerdersdag 1984 Carolien van gastel en Lou Landré in Serenade. STADSSCHOUWBURG
Serenade van Hugo Claus Woensdag 30 mei, 20.15 uur, schouwburg-zaal. SImone Ettekoven, Caroline van Gastel, Lou Landré en Frieda Pittoors spelen het nieuwe toneelstuk 'Serenade' van Hugo Claus. Woensdag 30 rhei om 20.15 uur In de schouwburgzaal. 'Serenade' is een toneelstuk gemaakt met drie vrouwen. Over het terrein dat men pervers noemt. Over genot en verboden. Hugo moedigde ons aan te schrijven. We kwamen bij hem met onze flarden. Geen belofte. Ga door. Nieuwe verhaaltjes. Het wordt een kollege. Laat me met rust. 1 December is het stuk klaar. 2 December: het stuk wordt gelezen. 1 Januari: we storten ons erin. 1 Februari: grote moeilijkheden. 1 Maart: grote werklust. 4 April: première in Amsterdam. Samen? Ja. Ja. Ja. Dat moet, dat hoort, tegelijk en samen, in één beweging. Toch is het ieler, flauwer samen. Als die andere hetzelfde heeft, dat énige zelf ook krijgt, dan is het NOOR DER LIGT
Psychedelic Furs Zaterdag 2 juni, aanvang 21 uur. Voorprogramma F-1-Elektrlc. The Psychedelic Furs zijn opgericht in 1977 en direkt opvallend vanwege de naam die de reeds vastgelopen punk-rebellie hekelt. The Psychedelic Furs deden vanaf het begin wat ze voelden en probeerden zo kreatief mogelijk te zijn zonder de trends en modes achterna te lopen. 'We proberen gewoon dat te doen wat we nog nooit vantevoren gehoord hebben' aldus zanger Richard Butler. Samen met zijn broer Tim en gitarist John Ashton vormt hij nu The Psychedelic Furs. In begin '79 werden de Furs bekend door een John Peel Radio sessie en in november van dat jaar werd hun debuutsingel 'We love you' uitgebracht. Na diverse wisselingen van bandleden werd in het voorjaar van 1980 de elpee 'The Psychedelic Furs' uitgebracht, geproduceerd door Steve Lillywhite. De elpee is een sarcastiese nachtmerrie varf fragmenten. Hun optredens kenmerkten zich in een kruising tussen woedende kakafonie en zachte melancholie. Hun tweede album 'Talk Talk Talk' wordt omschreven als een muur van , melodie in tegenstelling tot de eerste elpee die een muur van geluid was. Met de bedoeling om hun doelen beter te definiëren richtte The Psychedelic Furs zich na hun tweede elpee
Tilburgs Hogeschoolblad
hetzelfde, idem - Nee, niet samen. Jij eerst, ventje, jij eerst. Dan ik. En hoe. Eigendom is diefstal. Maar nu niet. Even niet. Ik zou eigenaar willen zijn van vier, zes, maximaal acht borsten. Daaraan hangen acht zuigelingen. Het mogen ook poesjes zijn. Al doen die pijn. Het liefst eigenlijk, acht hoofden van mannen, afgehakt. Vrouw: Je zei dat ik mijn ogen dicht moest houden. De hele tijd. Ik mocht niet naar je kijken. Ik deed mijn ogen dicht. Ik hoorde je grazen. Ik zei: 'Kan je je niet scheren. Dan schramt het niet zo'. De huid is het allerzachtste daar. 'Heks', zei je. Ik toverde je vaak in een kikker. Met een strootje blies ik je op. Tot ik geen adem meer had. Maar ontploffen deed je nooit. Script: Hugo Claus. Regie: Lou Landré. Toneelbeeld: Chris Koolmees. Het Theatercoöperatief heeft een vaste kern: de aktrices Simone Ettekoven, Frieda Pittoors en Caroline van Gastel en de zakelijke leidster Ria Wubben. leder seizoen wordt getracht een produktie uit te brengen, waarbij andere mensen worden aangetrokken. Het Theatercoöperatief bracht al eerder de suksesvolle voorstelling 'Volwassen orgasme ontsnapt uit Amerikaanse circus'. meer op relatie, sex en emotie dan op politieke thema's; de manier waarop is deels romantisch, provocerend en subtiel. Nog steeds experimenterend namen ze in Todd Rungrens studio de elpee 'Forever Now' op, een album waar de spanning tussen het oude Fursanarchisme en de wens om een direkter kontakt te hebben opvalt. 'Love my way' was de singel van deze album. Op dit moment is New York hun nieuwe basis en The Psychedelic Furs zijn dus met z'n drieën. Dit samenwerken mondde onlangs uit in een nieuwe elpee 'Mirror Moves' een samengaan van ballades en stevige muziek in een duidelijke 'Furs stijl'. In het voorprogramma een bijzondere Engelse band: 'F-1-Elektric'. De groep bestaat uit een bassist, een gitarist en vijf televisietoestellen waarop de zanger te zien is. De groep maakt experimentele muziek. STADSSCHOUWBURG
Discordia Marjon Brandsma en Ger Thijs spelen op vrijdag 1 juni om 20.30 uur in de studio-zaal de produktie 'Het'. Een voorstelling op tekst en in een regie van Jan Ritsema geproduceerd door Maatschappij Discordia en gebaseerd op de novelle 'Het beest in de jungle' van Henry James. Dékor: Jan Joris Lamers.
Op 11 juni a.s. - Tweede Pinksterdag - zal wederom de traditionele schaapscheerdersdag in en rond de sociëteit van Olof plaatsvinden. Op deze dag zullen de schapen, die op het terrein van de Tongerlose Hoeve te vinden zijn, geschoren worden. Dit gebeuren zal net als ieder jaar weer omkleed worden met een markt van oude ambachten. Zo zullen er naast het schaapscheren ook demonstraties gegeven worden van o.a. bijenteelt, spinnen, stoelenvlechten. In totaal zullen ongeveer 15 ambachtslieden hun kunnen laten zien. Verder bestaat er op 11 juni natuurlijk volop de gelegenheid het complex van de Tongerlose Hoeve - een beschermd momuhient! - te bezichtigen. Bij slecht weer zal de schaapscheerdersdag binnen plaatsvinden. De Tongerlose Hoeve en de evenementen zijn op 11 juni van 11.00 tot 17.00 uur voor iedereen gratis toegankelijk. Voor verdere informatie kun je terecht bij het T.S.C. St. Olof, Reitse Hoevenstraat 129, Tilburg. Tel. 672136/672436. STADSSCHOUWBURG
'Vier korte dansen' van Mare Vanrunxt Vrijdag 25 mei, 20.30 uur studiozaal. 'Vier korte dansen' is de titel van het dansprojekt dat op vrijdag 25 mei om 20.30 uur in de studiozaal uitgevoerd zal worden door de jonge danser Mare Vanrunxt. Het is een uitbreiding van een eerder programma, 'beweging drie', en inmiddels het derde projekt sinds Vanrunxt in 1981 zijn choreografisch debuut maakte. Mare Vanrunxt kreeg lessen van An Slootmaeckers in Antwerpen, en volgde verschillende dansstages in meerdere landen.
Agenda MEI VRIJDAG 25 MEI Noorderligt, 16.30 uur: Vuile Mong en zijn Vieze gasten met een kinderprogramma. Noorderligt, 22.00 uur: Vuile Mong met 'Werk zat'. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. Jean Fournet m.m.v. Annie d'Arco (piano). Werken van Flothuis, Sjostakowvitsj en Berlioz. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Mare Vanrunxt met een nieuw dansproject 'Poging tot beweging'. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Coneert door Rik Bartels (fluit) en Mieke Huijbregts (piano) van geïmproviseerde muziek uit de 20e eeuw. Werken o.a. van Escher, Petrassi, Messiaen en Gaubert. Cinecitta, 20.00 uur: 'Death in Venice' van Visconti (tot en met 30 mei). Stadsschouwburg, 20.30 uur. Filmhuis: 'Stalker' van Andrej Tarkovski. Een mytische speurtocht door verboden gebied, (tot en met 26 mei). ZATERDAG 26 MEI Stadsschouwburg, 21.00 uur: Derde activiteit van de Uitclub met o.a. Anita Meyer, Frank Evans en een groot dansorkest. ZONDAG 27 MEI Den Egelantier, 16.00 uur: Han Bennink en Ernst Reyziger (jazz). Stadsschouwburg, 12.30 uur: Slotconcert Tilburg Big Band. MAANDAG 28 MEI Olof, 19.00 uur: Dixan Party. Stadsschouwburg, 20.30 uur. Filmhuis: 'La terra trema' van Visconti (tot 31 mei). DINSDAG 29 MEI Stadsschouwburg, 20.15 uur: Dansproductie brengt twee dansproducties: 'Hexa' gemaakt door Bianca van Dillen en 'Wantij' van Beppie Blanker en Harry de Wit. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'Wie niet mooi wil zijn moet maar lelijk blijven'. Bewegings- en muziektheateproductie van de stichting 'De Muze' in een regie van Ciel Werts en Peter van Meel. Olof, 17.00-20.00 uur: Happy Hour Economen. WOENSDAG 30 MEI Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'Serenade' van Hugo Claus. Met Simone Ettekoven, Caroliene van Gastel, Lou André (tevens regie) en Frieda Pittors. Een toneelstuk over zaken die persvers genoemd worden; over genot en verboden. DONDERDAG 31 MEI Kafee Karree, 22.(X) uur: De Andere Band (restant Veulpoepers). 'Vier korte dansen' is een soloprogramma bestaande uit: 'solo voor duizend mannen (zwarte dans)', 'No puedo mas (witte dans)', 'Absolute körperkontrolle (rode dans)' en 'You must understand that we lived in an atmosphere of euphoria, youth and enthousiasm that can hardly be imagined today (natte dans)'. Het werk van Vanrunxt is vooral ver-
Stadsschouwburg, 19.30 uur. Filmhuis: "Bellissima' van Visconti (tot en met 6 juni). Stadsschouwburg, 22.00 uur. Filmhuis: 'Death in Venice' van Visconti (tot en met 6 juni).
E
JUNI VRIJDAG 1 JUNI Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Maatschappij Discordia met 'Het', gebaseerd op de novelle 'Het beest in de jungle' van Henry James. Geschreven en geregisseerd door Jan Ritsema. Decor: Jan Joris Lamers. —,^ Stadsschouwburg, 23.00 uur, studio: Tilburgse jazzformatie: Palinckx & Palinckx. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. A.J.W. Boelhouwer. Promotor: Prof. Dr. C.H.M. Brunia. Titel proefschrift: Investigations on blink reflexes in humans'. ZATERDAG 2 JUNI Stadsschouwburg, 20.15 uur: Tilburgs danscentrum met de jaarlijkse voorstelling. Stadsschouwburg, 21.00 uur, studio: Folk-groep 'Dommelvolk'. Een avondje onvervalste Brabantse volksmuziek. Noorderligt, 21.00 uur: 'Psychedelic Furs'. Voorprogramma: 'F-1-Elektric'. ZONDAG 3 JUNI Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffieconcert van de S.M.E.T. door het Hayd kwartet en pianist Ton Demmers. Uitgevoerd worden werken van Bacewitz en Schumann. DONDERDAG 7 JUNI Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'The Kitchen' danst 'Schlemmer'. Het dans-avant-garde centrum 'The Kitchen' uit New York presenteert in het kader van het Holland Festival een reconstructie van zes Bauhausdansen van Oskar Schlemmer. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Een performance en installatie van de Tilburgse beeldend kunstenaar Jan Spit i.s.m. Louise Rutten en Peter Hofland. Een terugblik op de zeventiger jaren. Katholieke Hogeschool, 13.00 uur, PZ-31: 'Eine Frau mit Verantwortung'. Stadsschouwburg, 19.30 uur. Filmhuis: 'Violence et passion' van Visconti (tot en met 13 juni). Stadsschouwburg, 22.00 uur, Filmhuis: 'Sans soleil' van de Franse filosoof/filmmaker Chris Marker (Christian Franpois Bouche-Villeneuve) waarin eksistentiële vragen op een filmische manier behandeld worden (tot en met 13 juni). VRIJDAG 8 JUNI Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. J.E.M.M. Syroit. Promotoren: Prof. Dr. J.B. Rijsman en Prof. Dr. F.J.P. van Dooren. Titel proefschrift: 'Interpersonal injustice: a psychological analysis illustrated with empirical research'. Noorderligt, 21.00 uur: 'Shriekback'. want aan de performance, met de beweging, de dans als een persoonlijk en emotioneel gevecht. Dansen is voor Vanrunxt een strijd om het innerlijk te kunnen uiten'. Emoties worden opgeroepen in een beperkt gehouden bewegingstaal: opgekropte energie komt tot uiting in felle en hoekige arm- en rompbewegingen, soms tot de uitputting toe.
Marc Vanrunxt
25 mei 1984
ACHTERKLAP Jules Deelder houdt het moede hoofd in de hand, in afwachting van z'n optreden in de literaire tent.
Kunstkermis Deze keer ging hij niet gekleed in het afschrikwekkend zwart maar droeg hij een vriendelijk blauwgrijs maatkostuum. Jules Deelder (foto) trad als laatste van negen schrijvers op tijdens de kunstkermis op de hogeschool, afgelopen zondag. De Tilburgse Evenementen Stichting (TEST) had een vol programma georganiseerd; een mengeling van literaire, muzikale maar vooral beeldende kunstuitingen. Het weer zat net niet tegen. Ondanks dreigende regenwolken wisten de vijftig kunstenaars die hun werk hadden uitgestald in kraampjes op het grasveld bij de vijver het droog te houden. Overigens slaagden ze er niet zo best in om hun waar te slijten. De publieke belangstelling was groot.
maar gekocht werd er weinig. Een Wageningse schilderes vertelde dat ze van de opbrengst net haar reiskosten kon betalen. Datzelfde gold voor de veiling van 150 Brabantse kunstwerken in een collegezaal van de hogeschool. De veilingruimte puilde uit van de mensen, maar die hielden de hand op de knip. De aangekondigde veilingmeester van Sotheby/Mak van Waay uit Amsterdam was trouwens niet komen opdagen. Er was nog veel meer te beleven op deze evenementendag die als opening gold voor een hele culturele week in Tilburg: de Tilburgse Big Band speelde, er was 'n performance door 't Paviljoen, dans en muziek door het Brabants Conservatorium, werkstukken van leden van de Nederlandse kring van Beeldhouwers en een uitgebreid kinderprogramma.
Sportvoorzieningen ook voor HBO Tilburgse HBO-studenten kunnen met ingang van volgend studiejaar de sportvoorzieningen van de hogeschool gebruiken. Dit heeft de Stichting Studentensport Tilburg (SSST) besloten. Het College van Bestuur stemt in met dit besluit. De kwestie komt nog aan de orde in de Hogeschoolraad. De HBO-studenten kunnen in principe allemaal meesporten als ze, net als Hogeschoolstuden-
Betaald matseren Nadat u vijftien nummers lang gratis mocht matseren in het THB, is het nu uw beurt om uw goodwill te tonen en het THB een financieel duwtje m de rug te geven. Voor f 5,— vult u onderstaande ruimte boordevol, inclusief trefwoord bovenaan. De matsertjes kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Betaling kan per giro- of betaalkaart onder gesloten omslag fif^ de redactie. Vergeet niet ook naam en adres fe te vullen.
Blinde ijver
LEKKENDE KRANEN
Geen onderwerp! Zo vlak voor de deadline en er is me nog geen onderwerp voor deze column te binnen geschoten. Was ik 'n maand geleden aan de beurt geweest, ik had 't wel geweten. De universiteit van Nijmegen stond toen op het punt om Neuman als buitengewoon hoogleraar af te wijzen, omdat die meneer de ketterse moed heeft het oneens te zijn met de anti-kruisraketten lobby. Bijna had Neuman een Berufsverbot gekregen en was hij door de katholieke Khomeinies uit Nijmegen aan de kruisrakket genageld. Gelukkig zijn ze op de Katholieke Universiteit net op tijd verkiezingen weggevaagd, Luns tot hun positieven gekomen en is een windel en De Ruiter is 'n werd Neuman alsnog benoemd. zacht ei. Geen eer aan te behaGelukkig, maar toch weer wel 'n len. beetje jammer enigszins. Voor Zodat ik nu toch maar mooi halm'n stukje bedoel ik. Dat kan nu verwege ben aangekomen. Ik niet doorgaan. Geen onderwerp. heb die flauwe truc al 's eerder Hoe lappen die Blokkers, Stotoegepast. In het tweedejaar van kers, Soudijns, Mulders en Kom- mijn studie moest ik 'n keer tijrijs 'm dat toch steeds weer? Je dens het vak Expressie met enkezal toch maar aan de beurt zijn le anderen een toneelscène beterwijl er al wekenlang niets van denken die begon met de woorenige importantie is voorgevalden: "Hou je stuur nou goed len. De afgelopen maand bijvoor- vast. Jan!". Ik stelde voor om te beeld, bent u ergens van wakker doen alsof we op school zaten, tijgeschrokken? Cruyff, de Cendens de expressieles, en dat de trumpartij, Luns en De Ruiter? docent ons de opdracht gaf om Cruyff was al 'n keer gestopt en een toneelscène te bedenken zal dat over drie jaar weer doen. met de openingszin: "Hou je Janmaat wordt bij de volgende stuur goed vast, Jan!". De sugten, een sportkaart (è 60 gulden) aanschaffen. Het sportrooster wordt aangepast zodat het aantal sporttakken niet vermindert. Komend jaar is een experimenteel jaar. Het mag de KHT niets extra kosten. Aan de HBO-instellingen wordt gevraagd de sportfaciliteiten te subsidiëren. Doen zij dit in het studiejaar 1985/'86 niet, dan is het uit met de pret. De SSST wil dat de HBO-instellingen in de toekomst hun sportaccommodaties openstellen en sportpersoneel inschakelen ('pooling' van accommodaties en sportpersoneel). G.R.
>c
Management Game Zoals in de meeste competitiesporten loopt ook de competitie van Mangement Game Nederland in de lente naar een spannend of minder spannend einde. Als u deze regels leest is houder van de Nederlandse kampioenstitel waarschijnlijk gekend want de finale van Management Game heeft plaats op 24 mei in Tilburg. In de competitie 1984 speelden 104 teams uit het bedrijfsleven, overheid en instellingen voor hoger onderwijs. Zes bedrijfsteams haalden de finale en streden af-
gestie werd me door mijn medespelers in dank afgenomen, de lafaards. Als stukjesschrijver kun je twee kanten uit. Gewoon de krant opslaan, je als een kantoorklerk vastbijten in het eerste beste bericht datje tegenkomt en blijven persen totdat die column daar ligt te dampen. Blinde vlijt met andere woorden. Of je rekent erop dat de bliksem van de ingeving je bijtijds zal treffen, geeft niet waar en wanneer. Ook wel te omschrijven als de methode Lionel Richie. Deze zanger heeft bij al z'n vrienden thuis een piano laten wegzetten voor 't geval hij tijdens 'n bezoek de geniale inval krijgt voor een volgende wereldhit. Ik heb dus nu de methode van de blinde ijver toegepast, zitten en schrijven. En daar schiet het toeval mij ook nog te hulp. Want de tweedejaars studenten van de Letterenfaculteit (althans de weinigen die daar nog over zijn) hebben een congres over Taalvaardigheid georganiseerd en op het programma prijkt onder meer het onuitputtelijke thema 'De Column'. Speelt Stoker strippoker en is Grijs goed wijs? Ik ga daar toch 's kijken. Wellicht kom ik aan de weet wat je als stukjesschrijver moet doen wanneer je om een onderwerp verlegen zit Twan Geurts gelopen donderdag om de Nederlandse kampioenstitel van dit ICL-computerspel. De kampioen zal in september deelnemen aan de Europese finale (tussen 7 landen) in Helsinki. Management Game Nederiand is een initiatief van een stichting waarin naast de computerieverancier ICL, het Economisch Dagblad, de Stichting Landelijke Samenwerking Economisten ook het Economisch Instituut Tilburg participeert. Doel van de stichting is het op een non-profit basis bevorderen van managementsvaardigheden door middel van een competitie voor teams uit het bedrijfsleven en onderwijs.
Uit 20 jaargangen THB
1 1 1 i 1 1 1 1 1 1 1 1 : 1. i 111111 11111111111111 1 1 \ M 1111111i11111 1 ! 1 1 1 1 ! 1 ! 1 1 1 1 M II 1 1 1 1 1 1 1 M 1 II II II II M II 1 1 1 1 1 1 II 1 II 1 1 1 1 1 1 1 I I I 1 1 1 1 1 1 1 1 Samenwerkingsorgaan KHT-THE rapporteert II 1 1 I I 1 1 1 1 1 1 1 1 I I 1 '1 I I De Technische Hogeschool Eindhoven (THE) wijst een samengaan met de kulteit der letteren, een sub-fakulteit der pedagogische en andragogische Katholieke Hogeschool (KHT) in één Universiteit Brabant af. De THE wil 1 1 1 f 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 I I 1 1 I I haar eigen karakter bewaren, maar ziet met betrekking tot onderwijs, wetenschappen, een centrale interfakulteit en een uitgebreide voorzieonderzoek en dienstverlening wel mogelijkheden voor een zekere samen1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 werking ning in de wiskunde moeten omvatmet de KHT. Dit in tegenstelling tot de volledige integratie die in ten. De THE zou met de natuur1970 door de KHT werd bepleit in de nota „Rijksuniversiteit Brabant". III I I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Op wetenschappelijke disciplines uitge4 april jl. presenteerde het Samenwerkingsorgaan KHT-THE (waarin breid moeten worden. van beide instellingen zitting hebben) in een nota de voorstellen 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1delegaties over de haalbare vorm van samenwerking. Hoewel er dus niet naar één
Géén Universiteit Brabant, wel Rijksuniversiteit Tilburg?
Universiteit Brabant gestreefd wordt, staat in die nota voorop dat beide instellingen nauw samen zullen werken om een zo volledig mogelijk spektrum van universitaire voorzieningen in Noord-Brabant te realiseren.
Naam: Adres: (Tel.:
.^
)
Daartoe zal de KHT ernaar kunnen streven tot een (rijks)universiteit uit te groeien, waarbij Tilburg in ieder geval op volledige steun van Eind-
hoven zal kunnen rekenen. Die Rijksuniversiteit Tilburg (RUT) zou naast de bestaande (sub-)fakulteiten een fakulteit der godgeleerdheid, een fa-
— (uit THB - 6 april 1973) —
De Eindhovense delegatie van het Samenwerkingsorgaan acht samenwerking gewenst ,.overal waar een bewerking van gebieden van onderwijs en onderzoek gezamenli)k vruchtbaarder is dan een bewerking door ieder voor zich". De basis voor deze samenwerking ligt voigs die delegatie bij de fakulteiten en afde-
i