1984 04 13

T i l b u r g s H o g e s c h o o l b l a d - 13 april 1984 - j a a r g a n g 21 - n u m m e r 30

Begrotingsbehandeling in de raad yóór 7 juni 1984 moet het College van Bestuur een plan opstellen over de kinderopvang aan de Tilburgse Hogeschool. Dat betekent dat personeelsleden en studenten waarschijnlijk met ingang van het aankomende studiejaar hun kinderen mee kunnen nemen naar het werk. Dit was een van de vele besluiten die werden genomen tijdens een lange zitting van de hogeschoolraad, over de KHT-begroting, vorige week donderdag. Het College van Bestuur nam tijdens deze bijeenkomst een motie van de Emancipatiecommissie inzake kinderopvang over en beloofde op korte termijn met een concreet plan op de proppen te komen. Een andere opvallende beslissing van de hogeschoolraad betreft de bewaking van de personele begroting van de KHT. De raad sprak z'n "ernstige teleurstelling" uit over de gang van zaken tot nu toe die he,t de hogeschoolraad onmogelijk maakt om een beleid te voeren dat is gericht op het optimaal benutten van de jaarlijks beschikbare-personele middelen. Het College van Bestuur heeft nog steeds niet, zoals eerder wel was toegezegd, een pakket van maatregelen verzonnen dat een snelle en acurate bewaking van de personele middelen door de hogeschool mogelijk maajct. "Mogelijk moet hierdoor in dienst zijnd personeel afvloeien en kan nieuw personeel ten onrechte niet in dienst k o m e n " , aldus de

verontwaardigde raad. In een met grote meerderheid aanvaarde motie, ingediend door de fractie Onafhankelijk Appèl, verzocht de hogeschoolraad het College van Bestuur om binnen twee maanden een notitie klaar te hebben met daarin een complete analyse van het bewakingsprobleem personele middelen en een uitgewerkt voorstel om tot blijvende oplossingen te komen. De studentensportkaart gaat in Tilburg niet f 77,50 kosten, (een prijs die de minister dwingend aan alle onderwijsinstellingen heeft voorgeschreven), maar zal worden verhoogd tot slechts ƒ 65, —. De raad aanvaardde een motie van de heer Dijkstra in die zin met 18 stemmen voor en 7 stemmen tegen.

TVC-gedupeerde studenten krijgen vergoeding Studenten die de dupe worden van de operatie Taakverdeling en Concentratie (T. V.C.) kunnen aanspraak maken op een geldelijke vergoeding. Studenten kunnen 1.750 gulden vangen als ze, door opheffing van de studierichting, dezelfde studie buiten een straal van 75 kilometer voortzetten. Studenten die binnen dié straal aan een andere instelling doorgaan krijgen 1.000 gulden uitgekeerd. Studenten die op dezelfde instelling van studierichting veranderen kunnen rekenen op 250 gulden. Met deze voorstellen pakte directeur-generaal In 't Veld uit tijdens een overleg op maandag 9 april met vertegenwoordigers van twee studentenorganisaties. Het Interuniversitair Studenten Overlegorgaan (I.S.O.) en de Landelijke Studentenvakbond (L.S.V.B.) werden voor het eerst in hun bestaan uitgenodigd door het ministerie van O. en W . Aanvankelijk zag het ministerie zo'n gesprek niet zitten maar onder druk van de Tweede Kamer moest het dan maar. De operatie Taakverdeling en Conöentratie moet door opheffing van diverse studierichtingen 258 miljoen bezuinigingen opleveren. Door die ingreep kunnen studenten verplicht worden van studie te veranderen of hun studie elders voort te zetten. Dit brengt kosten met zich mee; bijvoorbeeld de aanschaf van nieuw studiemateriaal en boeken of verhuiskosten. Om tegemoet te komen aan deze financiële aanslag kunnen studenten een beroep doen op het Sociaal Fonds Studenten. Hiervoor is zes miljoen uitgetrokken. Rond de zomervakantie zal er een voorlichtingsfolder verschijnen. Verder is er tijdens het

overleg met de ambtenaren gesproken over de spreidings- en begeleidingscommissies. De spreidingscommissies moeten informatie inwinnen over het aantal studenten dat elders verder wil gaan studeren en het aantal beschikbare plaatsen. De begeleidingscommissies moeten studenten informeren en onderwijskundig begeleiden tijdens de overstap naar een andere studierichting of andere instelling. Het ministerie kon niet toezeggen dat studenten die door de T.V.C.-operatie studievertraging oplopen - bijvoorbeeld door het niet goed aansluiten van de studieprogramma's - ook een vergoeding krijgen. De werkgroep Student en Taakverdeling van de Academische Raad heeft zo'n vergoeding wel bepleit. Martin Soeters van de Landelijke Studentenvakbond zegt dat deze bond achter de vergoeding voor studievertragers aan zullen gaan. 'De T.V.C.-operatie mag niet ten koste gaan van studenten. Als overheid moet je minimaal financieel studenten tegemoet komen', aldus de woordvoerder van de L.S.V.B. Gerard Rutten

Het begrotingsdebat behandelde dit jaar de besteding van zo'n 76,5 miljoen gulden waarvan bijna 64 miljoen voor personele middelen. j Q

Aankoop Informaticabibliotheek Het moet raar lopen wil de KHT binnenkort niet in het bezit raken van een belangrijke en omvangrijke bibliotheek op het gebied van de informatica. De collectie, kortweg aangeduid als NOVI-collectie, stamt uit de boedel van een in 1983 in surveillance geraakte Amsterdamse "stichting en studiecentrum voor Informatica". De hogeschool heeft een bod uitgebracht van f 300.000.—. De enige serieuze concurrent, de gemeente Amsterdam, moet binnen 20 dagen met een hoger bod komen om Tilburg af te kunnen troeven. Het Tilburgse bod van drie ton kon mede zo snel worden uitgebracht omdat het CvB van de Hogeschoolraad de - zij het voorwaardelijke - volmacht had gekregen om een prijs voor de NOVI-biblio-theek te noemen. De feitelijke waarde van de collectie is door een officiële taxateur geschat op f 600.000,-. De KHT heeft van de minister van onderwijs 350.000,— gulden toegezegd gekregen om de informaticabibliotheek in een periode van vijf jaar te ontsluiten en te onderhouden. T.G.

Filosoof Gadamer In de reeks "Het einde van de filosofie" hield Hans-Georg Gadamer een monumentale voordracht.

étudent en Taakverdeling De werkgroep Student en Taakverdeling van de A.R. bepleit omwille van de eenvoud twee bedragen te hanteren: f 850,— voor de student die over een afstand van minder dan 100 km. verhuist, 1100 gulden als de afstand groter is. De student heeft de kostenbonnetjes niet te bewaren; het gaat om standaardbedragen. In bepaalde gevallen kan de student niet (willen) verhuizen maar moet er wel in een andere stad verder worden gestudeerd. In dat geval moet volgens de werkgroep f 49,— per reiskilometer per jaar worden uitgekeerd, met een maximum van 2750 gulden per jaar. De werkgroep bepleit voorts om aan alle studenten die studievertraging oplopen door de taakverdeling, ongeacht of ze daarmee wel of niet boven de maximum inschrijvingsduur van 6 jaar komen (in dat geval is verlenging van inschrijvingsduur op grond van overmacht mogelijk), een bedrag van f 450, — per maand studievertraging uit te keren. Voor beursstudenten is dit een compensatie voor de extra oplopende studieschuld. Voor niet-bursalen kan het bedrag als een tegemoetkoming voor de ouders of voor de student zelf worden beschouwd. Tenslotte bepleit de werkgroep om een tegemoetkoming van f 125,— aan gedwongen omzwaaiende studenten uit te keren voor extra aanschaf van studieboeken, en een per geval vast te stellen bedrag voor extra aanschaf van noodzakelijke instrumenten. Al deze bedragen komen niet vanzelf op de giro. Studenten moeten door middel van een aanvraagformulier zelf een beroep doen op het sociaal fonds en dat binnen een bepaalde termijn doen. B.B./U.P.

Prof. Kleijnen Op de middelpagina een gesprek met Prof. Dr. Jack P. Kleijnen over simulatie en bestuurlijke informatiekunde.

Studententoneel Het doek valt na deel vier van deze reeks over studententoneel in Nederland.

THB na Pasen In verband met Pasen, Koninginnedag, Feest van de Arbeid en Bevrijdingsdag is er — zoals gebruikelijk — op 20 en 27 april en 4 mei geen THB. We zijn er wel op 11, 18 en 25 mei en op 2 en 22 juni.

INGEZONDEN KOLOFON

feaKtionai.

eigenlijk niet nodig moeten zijn de schone schijn van onfeilbaarheid als studentenfractie op te moeten houden. Het zij zo. y I p

PSF: dubbel gepakt "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Verkiezingen In Amerika kan de keuze van een president afhangen van het feit of hij zich tijdens het televiesie-debat goed heeft geschoren. Dat noemen ze democratie. In Engeland doet de minister-presidente haar best om een lagere stem te krijgen, dan komt ze vertrouwwekkender over. Dat noemen ze democratie. In Nederiand verschijnt er een film over een man, die jarenlang bezig is geweest het imago van bekende politici op te poetsen. Dat noemen ze democratie. Democratie en verkiezingen zijn beide onverbrekelijk met elkaar verbonden. Tenslotte, zodra een groep boven de twintig personen komt, kan zij zichzelf bijna niet meer in voltalligheid besturen. Dan moet er een vertegenwoordiging komen. En om een vertegenwoordiging te krijgen, die representatief is voor de groep, moeten er verkiezingen komen. In kleinere groepen is het voor de leden nog mogelijk de vertegenwoordiger te kennen en te beoordelen op kennis en persoonlijkheid. Als de groep groter wordt, is dat niet meer mogelijk. De groepsleden (kiezers) kennen de mogelijke vertegenwoordigers (kandidaten) niet bij voorbaat al, maar moeten deze naar aanleiding van de verkiezingen leren kennen. Als dan besturende en vertegenwoordigende functies een hoog aanzien hebben, zoals in onze maatschappij, zullen alle kandidaten hun best doen zich van hun beste zijde te laten zien. Dan doet de verkiezingsstrijd zijn intrede. Behalve om politieke verschillen, ontstaat een strijd om de sympathie, het vertrouwen en de bewondering van de kiezers. Hogeschoolraadsverkiezingen zijn in feite niets anders. Ook studentenfracties moeten zich werpen op stunts, originaliteit en aandachttrekkerij. De eigenlijke, werkelijke verschillen worden aan de kant geschoven. De verkiezingsstrijd mondt zo uit in elkaar om het hardst de successen te betwisten, de langste kandidatenlijst proberen te krijgen, de mooiste posters en de geestigste slogans te bedenken. Een verkeerde plaats in het THB of een bevooroordeelde interviewer kunnen van grote invloed zijn. Het hele jaar door zijn onze belangen en interesses voor een groot deel gelijk. Kunnen we samenwerken bij het verdedigen van de studentenbelangen. Natuurlijk, er zijn dan ook verschillen, in ideeën, in methoden, maar tijdens de verkiezingen komen deze in een heel ander daglicht te staan. Dit zou toch eigenlijk niet nodig moeten zijn. Studenten zijn verstandig genoeg om de verschillen tussen twee fracties in te zien en te begrijpen. En het zou toch Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

P.S.F, is door THB dubbel gepakt, en wel als volgt. Het journalistieke en/of grafische produktieproces dat het THB tot stand brengt, heeft het PSF-verkiezingsartikel in tweeën gereten, gewoon verscheurd dus. Het ongeluk wil immers dat een tweede gedeelte van ons verkiezingsartikel in het vorige THB op pag. 3 is afgedrukt, terwijl de rest van het artikel precies twintig pagina's verderop, en bovendien ondersteboven, op papier staat. Hierdoor kan er een chaotisch en verscheurd beeld ontstaan van onze o zo ordentelijke en in ieder geval hechte PSF-fraktie. Deze THB-misser zal niet alleen helaas, maar ook geheel ten onrechte, een elektoraal voordeel kunnen betekenen voor VIP ("very important person", "vinger in de p a p " ; beide associaties wijzen trouwens in de richting van een eniszins ongedifferentieerde hang naar macht). Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest, bestrijdt daarom dit elektorale a priori voordeel! In datzelfde THB-nummer stond iets geschreven over de "PAKslaag-garantie van de F R W " , van de hand van Walter van den Eisen (gewoon PSF). Er stond inderdaad wel iets geschreven, maar niet alles. Het is alsof de duivel, het stichtingsbestuur of een andere hogere macht er mee speelt, maar ook nu was ons artikel vermalen in de journalistieke en/of grafische molen. Het gevolg daarvan was een volledige amputatie van de staart van het artikel. Terwijl in de staart natuurlijk het venijn, in dit geval de clou zat. Wat stond niet in THB en waar ging het om?: "Het bestuur van de FRW heeft indertijd ool< haar licht laten schijnen over de nota studentenbeleid. Vooral haar reaktie op een in de nota voorgestelde slaaggarantie is vermeldenswaard. Zij stelt in die reaktie: "de hier gebruikte term 'slaaggarantie' wordt door de fakulteit opgevat als een inspanningsverplichting, inhoudende het kreëren van de grootst mogelijke waarborgen, dat de fakulteit zich alle inspanningen getroost nodig om de studenten aan het einde van de studie te brengen. Op deze inspanningsverplichting kan de faculteit worden aangesproken. Daarbij past een strikte bewaking van de individuele studievoortgang. Op dit moment wil de fakulteit niet zover gaan, dat er een hechte slaaggarantie aan de individuele studenten wordt gegeven 101-03-1983). Rest ons slechts de konklusie dat de inspanningsverplichting in werkelijkheid bij de studenten ligt en de FRW voor een PAKslaag-garantie zorgt bij de volgende tentamenperiode." Dit alles gelezen hebbende kunt u het scheve beeld dat THB de vorige week van P.S.F, heeft gegeven, nu weer recht overeind zetten. „ -, ,P.S.F.

Naschrift van de redactie: Verl<iezingsl<ran t De twee studentenfracties PSF en VIP zijn terecht boos omdat pagina 3 van het gewone THB en pagina 3 van de verkie-

zingskrant bij de opmaak werden verwisseld. Deze goocheltoer is échter niet het werk van de redactie maar van de filmdienst op de drukkerij De redactie heeft zich over deze miskleun bij de drukker beklaagd. Grappig is wel dat beide fracties zich gedupeerd voelen en menen dat de andere fractie voordeel zal halen uit deze paginawisseling. Dat de staart van een PSF Te Berde werd afgeknipt is het gevolg van ruimteproblemen. Ingezonden stukken kunnen door de redactie worden ingekort, het is dus beter de essentie van je verhaal niet — zoals PSF — in de staart te stoppen. Tenslotte vergaten we te vermelden dat de foto's in het verkiezingsgedeelte het werk waren van de fotograaf van het Audio-visueel centrum van de KHT: Ben Bergmans. De foto's in het reguliere THB waren zoals altijd van Rien Siers.

heb ik eens toegeschreven gezien aan de medewerkers van Ronald Reagan. Maar daar had het te maken met het beperkte aandachtsbereik van de baas. Is daarvan sprake op Algemene Zaken? Niet onder de huidige premier, lijkt mij. ledere krant heeft de journalisten die zij verdient. Maar Ter Visie zou er goed aan doen ook de meest bewonderde oudgediende een ietsje kritischer te benaderen. Paul van Seters voorzitter TH B-redactieraad

Restaurant

DE ROODE HAAN V o o r een gezellig a v o n d j e uit en w a a r sfeer nog steeds heerst

Scheve beelden De V.I.P. wekt de indruk het voortouw te hebben genomen in de strijd tegen de kopieerprijs en de mensaprijzen en het lijkt alsof met name de V.I.P. in de bres is gesprongen voor de KRIS. Eveneens schrijft de V.I.P. dat op haar initiatief het S.O.S. (Sentraal Overieg van en voor Studenten) is opgericht. Afgezien van het twijfelachtig belang van deze opmerking is hier minstens sprake van een eenzijdige voorstelling van zaken. Is het de V.I.P. niet bekend dat vele scheve beelden leiden tot één grote lachspiegel? pgp

KEUKEN OPEN 12-14/17-22 uur zat. en zondag 17-22 uur maandag gesloten

Wiihelminapark 42 Tilburg 013-426982

Ter Visie

tilburgs hogeschoolblad

In het laatste nummer van Ter Visie staat een opmerkelijk interview. Drs. Jos Kieboom, raadadviseur van premier Lubbers, komt uitvoerig aan het woord in de serie "Afgestudeerden die wat te zeggen hebben." De raadadviseur is "niet bijster enthousiast" over zijn oude school: "Ik vind dat de TH's en de Erasmus Universiteit in Rotterdam zich veel meer maatschappelijk opstellen qua bijdrage aan de economische infrastructuur. Het beeld dat ik bijvoorbeeld uit het Tilburgs Hogeschoolblad krijg is eindeloos geouwehoer over de bestuursstructuur en naar-binnen-kijkerij van studenten." Verschillende vragen dringen zich op. Is het THB een spiegel van de Hogeschool, en vervullen universiteitskranten in het algemeen zo'n functie voor hun universiteit? Maar belangrijker, strookt Kiebooms lezing van het THB met de werkelijkheid? Stukken uit de lopende jaargang van het THB die mij zijn bijgebleven zijn (lange) interviews met Zijderveld en Van Dijck, de berichtgeving over het TIAS, en artikelen naar aanleiding van nieuwe studierichtingen geïnitieerd door de Hogeschool (bestuuriijke informatica; sociale zekerheid; bestuurswetenschappen). Of Tilburg werkelijk iets presteert "qua bijdrage aan de economische infrastruct u u r " laat ik in het midden, maar uit de kolommen van het THB krijg je toch de indruk dat zij zich uitgesproken "maatschappelijk" opstelt. Kieboom lijkt mij een haastige lezer. Dat spoort dan aardig met zijn manier van schrijven. In hetzelfde interview blijkt zijn "gruwelijke hekel" aan "dikke rapporten": "Bij ons (op Algemene Zaken) geldt het adagium dat een probleem dat niet in pakweg één pagina kan worden samengevat (nog) niet goed doordacht is. "Dezelfde techniek 13 april 1984

|

weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers pau! emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, nnarijne van der jagt, bert haagsman, hanneke burggraaff samenstelling redaktieraad * prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, rn ackermans (adviseur), a de laaf, drs- th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p j m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastricht), uk (grdningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor met hogeschoolleden / 15, - per jaargang

WERKWAARDIG

Plaatsingsbureau hielp veel studenten aan een baan "S/an iedere afgestudeerde had je een rode en een gele kaart. De rode was er puur voor de administratie, de gele voor meer uitgebreide informatie over de student: hoe die z'n studie had gedaan en wat voor soort student het was. Zo wist je ongeveer met wat voor type je te maken had. Op die manier kon je mensen nog het beste aan een geschikte baan helpen, aldus de 75 jarige heer Van Vugt. Ruim twintig jaar lang, van 1940 tot 1960, runde hij, als secretaris van de Tilburgse Academische Economische Kring (TAEK), een plaatsingsbureau voor afgestudeerde economie- en sociologiestudenten aan de hogeschool. Een periode waarin hij een niet gering aantal aan een baan heeft kunnen helpen. Wat beweegt iemand er toe om, naast een volledige baan, zo'n taak twintig jaar lang op zich te nemen? "Je kon op die manier een van je idealen waarmaken", aldus Van Vugt. Van Vugt kan de crisistijd die we nu doormalcen vergelijl<en met een andere crisisperiode. "Toen ik zelf van de hogeschool afkwam, was het midden jaren '30, een bar slechte tijd om aan werk te komen. Je nam toen alles aan wat je krijgen kon. Het eerste half jaar na m'n afstuderen telde ik op een accountantskantoor de hele dag cijferlijsten na. Daar verdiende je dan zeggen en schrijve tien gulden in de maand mee. Maar je was allang blij dat je wat h a d . " Vrijwel direct na het afronden van zijn economiestudie werd Van Vugt lid van de TAEK. "Toen ze me vroegen om secretaris te worden, heb ik geen moment over het antwoord na te hoeven denken. Op die manier kon je tenminste iets doen voor die afgestudeerden die nog steeds op zoek naar een baan w a r e n " , zegt Van Vugt. Zelf had hij toen al een baan bij het Economisch Technologisch Instituut Noord-Brabant (ETIN). Nog later zou hij directeur van de Nederlandsche Vlasspinnerij worden. De vrije tijd van de voormalig directeur is in al die jaren grotendeels opgegaan aan het werk voor de TAEK. Werk dat, aldus de statuten van TAEK, gericht moest zijn op "het verstevigen van het contact tussen afgestudeerden; het scheppen van een band tussen afgestudeerden en " h u n " hogeschool, en het opkomen voor de economische belangen van de leden". De TAEK kende in die jaren tussen de 150 en 200 leden. Vanaf het begin van de oorlog ging Van Vugt zich daadwerkelijk bezighouden met het zoeken van passende arbeidsplaatsen voor afgestudeerden aan de KHT. "Het ging ons in eerste instantie om mensen die door de bezetting niet aan werk konden komen, of hun werk daardoor waren kwijt geraakt", aldus Van Vugt. Daartoe fungeerde hij als schakel tussen werkloze academici enerzijds en het bedrijfsleven anderzijds. Deze vorm van hulpverlening kreeg in 1950 officieel de naam van "plaatsingsbureau". Aan de hogeschool was al vele jaren eerder een plaatsingsbureau opgericht. In het bewuste jaar werd het KHT-bureau echter opgeheven, waarbij een deel van haar taken overgeheveld werd naar het plaatsingsbureau van de TAEK. Van Vugt hierover: "Het bureau van de hogeschool functioneerde in de praktijk niet goed. Studenten kwamen eerder via een hoogleraar dan via het plaatsingsbureau van de hogeschool aan een baan." Lukte het 't plaatsingsbureau van de Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

danken aan het kleinschalige karakter van de TAEK-organisatie. " J e kende de meeste studenten en mensen uit het bedrijfsleven goed. Je wist wie voor welke baan geschikt was, en wie niet. Een opvliegend type op een nogal ontvlambare directeur afsturen, dat deed je bijvoorbeeld niet", herinnert hij zich. De TAEK beschikte bovendien over een groot aantal contactpersonen bij overtieidsinstellingen, bankwezen en uiteenlopende industriesectoren, die zonodig voor bemiddeling ingeschakeld konden worden. Van Vugt denkt dat het succes van de TAEK-bemiddeling daarnaast het resultaat is geweest van de actieve opstelling van de leden. "Er heeft altijd een enorme gemeenschapsgeest onder de leden geheerst. Menseadie je aan een baan hielp, vonden het op hun beurt

Hij vindt het hoe dan ook van groot belar>g dat mensen niet blijven afwachten totdat " d e " baan zich voor hen voordoet, maar dat ze zelf enig initiatief ondernemen. " D a t mensen bijvoorbeeld zitting nemen in een bestuur - al is het maar het bestuur van een biljartclub vind ik erg belangrijk. Op die manier leer je met mensen omgaan, en je doet bestuurlijke ervaring o p " , aldus Van Vugt. Zelf is hij de afgelopen jaren op allerlei terreinen actief geweest. In zijn werkkamer hangt een ingelijste prent, afkomstig van de nieuwbouwcommissie van het St. Elisabethziekenhuis, waarvan hij voorzitter is geweest. Ook heeft hij jarenlang in de Tilburgse gemeenteraad gezeten. Hij wijst op z'n boekenkast en zegt: "Laatst was ik die kast aan het opruimen. Ik kwam daarbij papieren tegen van de meest uiteenlopende verenigingen. Heb ik daaróók nog ingezeten, denk je dan". Van Vugt is echter wel van mening dat, ook als studenten veel eigen initiatieven ontplooien, zij toch beduidend minder perspectieven dan in vroegere jaren hebben. " I n de jaren dertig, toen ik zelf van de hogeschool afkwam, was de situatie op de arbeidsmarkt ook niet rooskleurig te noemen. Maar het aantal afgestudeerden dat geen baan kon vinden was absoluut gezien veel kleiner dan nu. Voor die kleinere groep werkzoekenden stonden meer mogelijkheden open om ervaring op te doen dan nu. Zo kwam het nog wel eens voor dat een professor je onderzoekswerk liet doen op het economisch instituut van de hogeschool. Met het hoge aantal werklozen van dit moment betekent zo'n gebaar echter niet veel meer dan een druppel op de gloeiende plaat", aldus Van Vugt.

a

PRIMA ZAAKi

De heer Van Vugt: ... banen niet op een presenteerblaadje aanbieden... TAEK dan wèl om studenten aan een baan te helpen? Van Vugt antwoordt zonder omwegen met ja. "Er zijn jaren geweest dat meer dan de helft van de afgestudeerden via de TAEK een werkkring v o n d " , meldt hij niet zonder trots. Het succes van het plaatsingsbureau van de TAEK is volgens hem grotendeels te

weer hun plicht anderen aan een baan te helpen", stelt hij. Van Vugt wijst erop dat het plaatsingsbureau altijd is uitgegaan van eigen initiatieven van studenten. " H e t was beslist niet zo dat we de mensen de banen op een presenteerblaadje aanboden. Ze moesten er wel degelijk wat voor d o e n . "

De heer Van Vugt is een groot voorstander van het opvoeren van het aantal werkgelegenheidsprojecten aan universiteiten en hogescholen. "Dat het college van bestuur van de hogeschool erover denkt een aantal onderzoeksbanen te financieren uit een begrotingsoverschot, vind ik een prima zaak", verklaart hij. Een hogeschool mag zich er volgens hem niet van afmaken met de mededeling dat het niet haar taak is om zich te bekommeren om afgestudeerde werkloze academici. "De betrokkenheid van de hogeschool met de studenten mag niet ophouden zodra die studenten hun bul hebben behaald. De hogeschool moet zich juist intensief gaan bezighouden met de problematiek van werkloze academici", zegt Van Vugt. Het plaatsingsbureau van de TAEK is in '73 opgeheven. In dat jaar leek namelijk weinig behoefte meer te bestaan aan bemiddeling tussen student en bedrijfsleven. Op dit moment is de situatie naar de mening van Van Vugt echter heel anders.'"Er zou een soort centraal punt op de hogeschool moeten komen, waar vraag en aanbod van arbeid elkaar zouden kunnen ontmoeten. Nu wordt vaak nog min of meer incidenteel bemiddeld tussen afgestudeerden en werkgevers, door tussenkomst van hoogleraren. Zowel de student als het bedrijfsleven zouden echter meer gebaat zijn bij een planmatiger aanpak." Hanneke Burggraaff 13 april 1984

Hogeschool wil iets doen voor jeugdwerklozen De Tilburgse Hogeschool gaat een for­ matieplaats vrij maken voor een experi­ menteel project ten behoeve van langdu­ rige jeugdwerklozen. Daartoe besloot de Hogeschoolraad vorige week tijdens de begrotingsbehandeling. Volgens initia­ tiefnemer Paul Horbach zou de KHT op den duur in de collegevrije periode een samenhangend geheel van cursussen moeten aanbieden aan werkloze jonge­ ren. Op die manier kan de hogeschool, aldus Horbach, haar taakstelling van maatschappelijke dienstverlening beter waarmaken. Met een onverwacht grote meerderheid besloot de raad vorige week donderdag om het voorstel van Breed Front­lid Hor­ bach te ondersteunen. Op korte termijn kan er nu een medewerker worden belast

met de opdracht om in 1984 op 'bescheiden schaal en als experiment' te onderzoeken hoe de hogeschool haar beschikbare middelen zo effectief mogelijk kan aanwenden ten behoeve van een cursussenpakket voor jeugdwerklozen. Horbach: "Ik heb me afgevraagd hoe de hogeschool zou kunnen bijdragen aan de bestrijding van wel bijna het grootste maatschappelijke probleem van vandaag: de werkloosheid onder, vooral laaggeschoolde, jongeren. We kunnen hier geen nieuwe banen voor ze creëren, het kan ook niet onze taak zijn om als opleiding met andere onderwijsinstellingen te gaan concurreren. Wat we wél kunnen doen is ons personeelsbestand, onze voorzieningen en ons gevarieerde onderwijsaanbod ter beschikking te stel-

■■■m a t s e r t j e S H ^

TE HUUR: Middelgrote kamer (3.70-2.80) in vrij huis. Ringbaan Oost 146. Huurprijs is ƒ 200,— (allin). Kamerfaciliteiten: muurkast, balkon en verwarming met gebruik van telefoon. Kom eens kijken of bel 013-354729.

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,-; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

AANCKBODKN TE KOOP: Zeer mooie Volvo Amazone, wit, 1970, / 5500,—. Inl.: kamer S163, tel. 2452. TE KOOP GEVRAAGD: Een goede oefendwarsfluit. Tel. 04132-66621. TE KOOP: ~ 2 Zwarte boekenkastjes met achterwand, afm. hxbxd 75x100x40; zwart leder fauteuil z.g.a.n.; fauteuil, chroom met zwenkwielen, zwart-witte kussen; salontafel chroom met rookglas, afm. 80x80; lampen, 3 stuks, chroom met zwart. Inl. 04167-76738. TE KOOP: Zeilboot Flying Junior L - 4 m , B - l , 5 m , D.O. 9 m. 9 - 80 PK - 9, Gaastra zeilen. Nemo beslag, v.d. Neut tuigage, capsheet vallen, 8 luchtzakken. Prijs n.o.t.k. Inl. 04990-72001. TE KOOP: IBM-schrijfmachine met correctie-geheugen. Leverbaar met verschillende schrijfbolletjes, enige kans!! ƒ 1.100,—. Tel. 2495. ZOMER 1984: Wordt ontzettend warm! Door een snelle reaktie kan je in de tentamenperiode je hoofd koel houden d.m.v. een fraaie zonnewering, afm. 2.76 m bij 1.50 m., merk Luxaflex, prijs ƒ 65,—, z.g.a.n. Inl. voor 9.30 uur, tel. 013563429. DUIKERS OPGELET: Nu te koop: Fenzy Trim vest, s.o.s. heliumdieptemeter, Teklalight oplaadbare duiklamp, zware buitenvinnen, loodgordel, mes, kompas. Prijs n.o.t.k. Inl. voor 9.30 uur, tel. 013563429. TE HUUR: In centrum (Telefoonstr.): huis met tuin, vrij per 1-5. Prijs: ƒ 675 p.m. Woonvergunning vereist. Inl.: 043-888319.

TE KOOP: Mooie Renauh 4 TL, dec. '77, 79.000 km, goed onderhouden, keihard van onderen, sept. 1983 technisch en carosserie goedgekeurd, vaste prijs ƒ 2850,—. Tel. 013-638112 (Marjolanda). TE KOOP: Houten zeilboot (16 m^). Type: BM -l- buitenboordmotor. Ligplaats; Hollands Diep. Vraagprijs: ƒ 1850,—. Tel: 01682-3567 (na 19.00 uur). KAMER: In vrij huis nabij station West en Westermarkt komt per 1 mei een kamer vrij. Bel 631108 voor verdere informatie. TE KOOP: Zwarte marmeren schoorsteenmantel van omstreeks 1900. Inl. Schubertstraat 29, Kaatsheuvel, tel. 04167-76738. TE KOOP: Bestel Eend, maart 1982, 24.000 km, wit, ƒ 6300,—. Tel. 04904-8028. TE KOOP: I.v.m. samenw. te k. ijsk., bankst. (3 + 2 + hoek), br. eeth., radio, 2-zitsb. br. rib, stofz., 1 pers. bed + matras opklapb., centrifuge -lwasmachine, stoel leer zwart. Tel. 013-350239 (18.00-19.30 uur). TE KOOP: Breda, Loopschansstr. 77, eigentijdse tussenwoning met voor- en achtertuin. Veel hout en vaste zolderverbinding, groot balkon en ruime berging, zeer rustige en gunstige ligging, ƒ 110.000,— kk". (geen makelaarskosten). Tel. 076-135580. TE HUUR AANGEBODEN: Kamer in vrij huis (2.50 m x 3 m), prijs ƒ 195,— (inclusief), veel gezamenlijke voorzieningen. Bisschop Zwijsenstr. 67, Tilburg. Tel. 013-350376.

TE KOOP: Anton Coolenlaan: ± 10 min. fietsen van hogeschool, 4 slaapkamers, badkamer met ligbad + toilet, vaste trap naar zolder waar 5e kamer. Fijne omgeving, ƒ 145.000,—. Tel. 674805.

TE GEEF: ~~ Voor een prik mag je hem meenemen. Hardstikke leuke Triumph Dolomite, hij ziet er nog goed uit en rijdt lekker, 10 jaar, motor heeft klein defect, noem maar een prijs en hij is voor jou. Tel. 04118-3082 of 073-130374.

TE KOOP: Simca 1100, 1977, ƒ200,—. Trappistenstr. 4, Tilburg. Tel. 013-662614.

TE KOOP: Lada 1500S: sept. 1976, in redelijke staat, ruim sterk en nog fel. Vraagprijs ƒ 950,—. Tel. 013-662458 of 434174 (Marei of Cees).

" W I E L R E N N E R S OPGELET!

Blijf trainen ook met slecht weer: hometrainer (rollenbank) te koop met veiligheidsbeugel, als nieuw. Prijs: ƒ 100,—. L. v. Oorschot, Nassaustr. 101 (tevens adreswijziging).

Tilburgs Hogeschoolblad

TE KOOP: Printer voor de ZX81 of Spectrum, 4 maanden oud, vraagprijs/ 150,—. Tel. 013-563429 (vragen naar Hugo).

len. En dat in 'n periode dat we er zelf toch nauwelijks gebruik van maken". Op die manier, verwacht Horbach, kan de Hogeschool bijdragen aan de 'persoonlijke ontwikkeling' en de 'maatschappelijke weerbaarheid' van veel langdurig werkloze jongeren in de regio. "Een voorbeeld", verduidelijkt Horbach, "de juridische faculteit bezit veel theoretische en practische kennis over het arbeidsrecht. Die kennis kan men proberen te vertalen naar de specifieke groep van werklozen. Het is heel belangrijk dat deze mensen meer aan de weet komen over hun eigen rechtspositie". In de loop van dit jaar, als het meezit al in mei, zal een medewerker van de hogeschool worden belast met een verkenning van de mogelijkheden en een eerste

opzet van het toekomstige aanbod. Later kan dan worden beslist over een meer definitieve vormgeving van het door de hogeschoolraad goedgekeurde project. Het ligt voor de hand, aldus initiatiefnemer Paul Horbach, dat de hogeschool waar mogelijk gaat samenwerken met de vakbeweging, de provinciale overheid, de gemeente Tilburg en andere onderwijsinstellingen.

GKVRAAGI)

NAKAMICHI LX-3: Wie wil mij zijn/haar ervaringen met dit deck vertellen voor ik besluit er een te kopen. Wie heeft er een te koop voor mij? Anton, tel. 435857.

TE KOOP GEVRAAGD: Pick-up, prijs max. / 30,— Tel. 013-436412. TYPEWERK: Typebureau Backer voor typewerk m.b.v. tekstverwerker, 10% korting voos studenten. Prijslijst op aanvraag. Geopend van 13 tot 17 uur. Rodedorp 38-40, 4301 HW Zi'erikzee. TE KOOP GEVRAAGD: Koelkast, tel. 363027. GEZOCHT: Stg. de Uitwijk, instelling buurtwerk Eindhoven zoekt bestuursleden. Omvat jongeren- en straatgroepenwerk en arbeidsprojekt. Hiervoor zijn beroepskrachten aanwezig. Dringend o.a. penningmsr. nodig. Info na 18.00 uur: 040-443785, F. Geerlings. GEZOCHT: '~ T.b.v. een expositie (kunstakademie, Breda) zoek ik diploma's oorkondes, vergunningen, kortom bewijzen. Zij dienen een Nederlands karakter te hebben (ook Ned.-Ant., KNIL, Ned.-Sur.). Een copie is voldoende. Anton Joosen, Middachtenstr. 116, 4834 PD Breda. GEVRAAGD: Met wie kan ik meerijden Nijmegen-Tilburg en terug. Ma, wo, do, vr uiterlijk 9 uur in Tilburg. Terug in overleg. Maximaal 4 gulden enkele reis. Hans Adamse, Lankhorst 2320, Nijmegen, 080-447609.

T.G.

VARIA PROFICL^T: Christel!!! Prima gedaan hoor meid! Liefs van Karin. KWARTJE: Ik zag jou 4 april in de koffiekamer geb. A. Je vroeg me één kwartje te wisselen. Wanneer zie ik je weer? Sjors Beerendonk. PROFICIAT: Drs. Christel, gefeliciteerd! Lucienne, Renée, Jean-Paul, Fred, Jacques, Marian, Ton Clemens, Karia, Vrouwkje, Peter, Ria, Ingrid, Marga, Huub, Peter, Karin, Wil, Eddy. PROFICIAT: Vanaf donderdag 12 april is er een zingende doctorandus bij. Christel, proficiat gewenst door de Vrolijke No(o)t(en). KAPPATAAL: Dinsdag 24 april is de dag waarop de nieuwe Kappataai het leven zag. Kom dus zonder dralen dat ding dan effe halen. Dank u.

GEVRAAGD: Portable k.tv. met voorkeuzezenders (i.g.s.). Inl. ma-wo: Wandelboslaan 38, vragen naar Chris, do-zo: tel. 04458-2206 (16.00-19.00 uur).

HOMO-JONGERENGROEP: Homo-Jongerengroep organiseert aktiviteiten voor jongeren t/m 23 jr. o.a. H o m o Jongerenkafee elke woensdag van 20-01 uur, Koestr. 73. meer informatie, bel Peter 360797 of schrijf naar " H O " Koestr. 73, Tilburg.

GEZOCHT: 4 Studenten (2 mnl - 2 vrl) van verschillende studierichtingen zoeken 4 kamers in een vrij huis in het centrum. Bel. 013-424276.

YKK: Bodywarmer met flinke body zoekt arm om mouw te beginnen. Broek gewenst, echter wel met riem. Reacties onder het nieuwe adres: St. Simon.

TE HUUR GEZOCHT: In of om Tilburg: ruim woon- en werkpand voor projekt psychologenkollektief, reakties 080-333330.

CODE: YKK Mouwen in de pennen, maar in bezit van lelijke verkoudheid ( = veel koeten) dat geeft een lekker toetje, nietwaar!

GEZOCHT: Studente zoekt ruime kamer met was- en kookgelegenheid in centrum Tilburg. De gouden tip wordt nog steeds beloond! Tel. 017454330.

FEEST: Juristen Slotfeest: op 18 april vanaf 22.00 uur in de Spoel, Fabriekstraat 22, Tilburg. Thema: de fatale vrouw, fatale mannen echter ook welkom. Muziek: Herb Mews alias Huub Hangop, alias Ruud v.d. Berg. Entree: ƒ 1,—. Collegekaart meenemen, s.v.p.!

GEZOCHT: Kleine woongroep (1 man, 2 vrouwen, 1 kind) in groot kraakpand in centrum-Den Bosch zoekt medebewoners/sters. Kind welkom! Tel. 073-132853 (Anja/Marina). GEVRAAGD: Schrijfmachine, merk Remington-16 (oud model). Defekt geen bezwaar en Charles M. Harvey: Operation Research. Aanbieding gaarne aan J. Averesch, Joost van den Vondelstraat 7, 7461 ZD Rijssen. Tel. 0548013666.

FELICITATIES: Marianne en Ed, waar blijft ons honorarium? Jullie profiteren nu gratis van onze inspanningen. Verder nog veel geluk met deze grote stap in jullie leven. Tot ziens in de Teiangel. We wachten vol spanning. Marianne en Marjan. SUCCES: Ton! Viermaal is scheepsrecht, succes op 18 april! You know how! 13 april 1984

3

K

KHT wil nieuwe ontsluitingsweg aanleggen

3

De hogeschool wil zo snel mogelijk een extra ontsluiting aan de westzijde van haar terrein tot stand brengen. Op dit moment is het terrein enkel vanaf de Hogeschoollaan en de Verbernelaan bereikbaar. Vooral de Verbernelaan, waaraan ook nog grote kantoren van Interpolis en het Rijkslandbouwcentrum met hun parkeerterreinen uitkomen, heeft de laatste tijd met een aanzienlijke verkeersdruk te kampen. Daarom heeft de hogeschool voorgesteld alvast een deel van de geplande Taxandriabaan, namelijk de verbinding tussen Verbernelaan en Gimbrèrelaan, als tijdelijke ontsluitingsweg aan te leggen. Het KHT-bestuur toonde zich bezorgd omdat B en W van Tilburg de plannen om de Taxandriabaan door te trekken onlangs in de ijskast hebben gezet, aldus R. Hijmans van de dienst Bouw en Onderhoud van de KHT. De hogeschool ziet nu het liefst het bestemmingsplan veranderd, om de twee gedeeltes van de hogeschoolcampus, die nu door de Verbernelaan van elkaar gescheiden zijn, aan elkaar te koppelen. Het ligt in de bedoeling straks ook de auto's zoveel mogelijk van het terrein te weren.

De hogeschool heeft daarom een aanvraag ingediend bij de gemeente om tijdelijk via de Gimbrèrelaan te mogen uitwijken. Daar zijn de bewoners van de wijk Dennenheuvel, de villawijk ingeklemd tussen Gimbrèrelaan en Bredase weg, echter niet zo gelukkig mee. Dat bleek tijdens een onlangs gehouden inspraakavond, waarop de omwonenden van de Verbernelaan juist hun instemming met de KHT-aanvraag betuigden. Als de gemeente met de buurtbewoners tot een vergelijk kan komen, kan de ontsluitingsweg in principe worden aangelegd. B en W willen de nieuwe weg echter pas in gebruik nemen als de KHT de Verbernelaan gaat overbouwen. Dan wordt het gedeelte van de Verbernelaan voor het hoofdgebouw voor al het autoverkeer afgesloten. Bovendien vindt de gemeente dat er een soort 'brandweerweg' moet komen die het parkeerterrein bij het gebouw van de psychologen verbindt met het parkeerterrein aan de Hogeschoollaan. Hijmans: "Die twee voorwaarden hebben B en W gesteld aan de aanleg van de ontsluitingsweg en daar is het College van Bestuur op dit moment nog niet mee akkoord gegaan." |_.K.

De nieuwe ontsluitigingsweg loopt westelijk--van het parkeerterrein op de foto, dat nog deel uitmaakt van het oorspronkelijk Taxand riabaan-tracé. Het parkeerterrein blijft dan ook behouden.

Maarten 't Hart onthulde het een paar maanden geleden in NRC Handelsblad: hij en ik zijn geboren in 1944, het wonderjaar. In \944 kwamen veel te veel dichters in Nederland ter wereld. Kijk maar in allerlei bloemlezingen: de dichters die toen geboren werden, zijn daarin sterk oververtegenwoordigd. Om de term 'wonderjaar' toe te lichten verwijst Maarten 't Hart naar de grote bloemlezing van Gerrit Komrij: 'De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten'. In dat boek is 1944 als geboortejaar van poëten een /linke uitschieter: topjaar van tpvee eeuwen. Natuurlijk is deze bron enigszins verdacht, wanLook samensteller Gerrit Komrij kwam in 1944 ter wereld. Voor kruis-validafie kan men echter de dikke bloemlezing opslaan van Hans Warren (geboren in 1921], de 'Spiegel van de Nederlandse poëzie: dichters van de twintigste eeuw'. Ook bij Warren springt ons jaar er uit. Het is heel raar om uit het wonderjaar te stammen. Kort daarna kwam de geweldige na-oorlogse geboortengolf opzetten. Kinderen uit 1944 worden hun hele leven nagezeten door dat enorme monster. Onze ouders hadden geen tijd om ons op te voeden; zij waren bezig om die golf te veroorzaken. 'Heel Europa zoop en naaide', schreef Remco Campert in een gedicht waarover ooit nog eens een rel is ontstaan (de Avro wilde deze regel niet uitzenden, weet u nog?]. Kinderen uit 1944 staan hun hele leven op de sur/plank: je wordt door die magistrale golf de hoogte in geworpen. Ik heb het altiid heel gunstig gevonden om vlak voor de geboortengolf te zitten. Toen ik ging studeren waren de universiteiten nog klein en overzichtelijk. Een paar jaar later, toen de golf in het hoger onderwijs arriveerde, bleek er een schrijnend tekort aan

Eerste promotie Letteren een vrouwenonderonsje Begeleid door twee vrouwelijke paranimfen is Hilde Koopman vorige week woensdag gepromoveerd tot doctor in de wijsbegeerte. Daarmee beleefde de Tilburgse Letterenfaculteit de eerste promotie in haar nog jonge bestaan. Koopman verrichtte in haar proefschrift een taalwetenschappelijk onderzoek naar twee Bantoe-talen, Vata en Gbadi. Na haar promotie wacht haar een baan aan het IVIassachussets Institute of Technology in het Amerikaanse Cambridge, waar ook de beroemde taalkundige Noam Chomsky werkzaam

Internationaal Sporttoernooi Dit jaar verwachten de organisatoren van het Internationaal Studenten Sport Toernooi ongeveer 550 deelnemers uit alle windstreken van Europa. De Studentensportvereniging Pendragon, die dit jaar het elfde lustrum viert, heeft voor 25 tot en met 27 april een grootse internationale sportmanifestatie op touw gezet. De deelnemers zullen elkaar bestrijden in de sporten badminton, basketball, handbal, rugby, tennis en volleybal. Bij basket- en volleybal zijn er zowel heren- als damesteams vertegenwoordigd. " I n deze tijd van bezuinigingen op studentenvoorzieningen - met de studentensport als een van de voornaamste bezuinigingsgebieden" zo schrijft het jubilerende Pendragon in een persbericht "blijkt het toch mogelijk te zijn om voor relatief weinig geld een compleet driedaags sporttoernooi inclusief maaltijden en nevenactiviteiten aan te bieden" en dat nog wel voor een zeer aantrekkelijke prijs. De deelnemers zullen afkomstig zijn uit België, Duitsland, Frankrijk,

Pendragon

Groot-Brittanië, Tsjecho-Slowakije, Zweden en uiteraard Nederland. Rector de Moor van de Tilburgse Hogeschool zal op woensdag 25 april om half negen de officiële opening verrichten. Het programma: - De Badminton-, Basketball-, Volleybalen Handbalwedstrijden worden in de grote zaal van de studentensporthal en in de H.T.S.-zaal gehouden. - Tennis op de tennisbanen naast de sporthal en als het regent in de sporthal in Goirle. - Rugby vindt plaats op het Rugby-veld gelegen bij de sporthal. - Finales in de studentensporthal vinden plaats op vrijdag en wel op de volgende tijden: 13.00-14.00 uur: Badminton (sporthal) 14.00-15.00 uur: Handbal (sporthal) 15.00-16.00 uur: Volleybal (sporthal) 16.40-17.30 uur: Basketball (sporthal) 10.00 uur: Tennis (banen bij de sporthal) 14.00 uur: Rugby

docenten te zijn. De kinderen uit het wonderjaar kregen tijdens hun studie direct de functie van student-assistent aangeboden: we mochten meehelpen om de golf te verwerken. Toen ik afstudeerde, was er een groot tekort aan wetenschappelijke medewerkers. De geboortengolf was nog geen serieuze concurrent: die jongens en meisjes waren nog niet klaar met hun studie. Kortom, wij uit 1944 pikten aWe baantjes in. Later waren er weer andere problemen: functies waar enige jaren ervaring voor gevraagd werd, konden nog niet door de geboortengolf worden opgevuld. Maar wél door ons. En zo kwam ik in Tilburg terecht. Nog nooit heb ik via een echte sollicitatie een baan gekregen. Alle functies werden zomaar - gratis en voor niks - aangeboden. Alles was al achter je rug om geregeld. Natuurlijk hoop ik, dat vele lezers van het THB nu jaloers worden. Toch is het mijn schuld niet, dat alles zo gemakkelijk ging: het komt door het wonderjaar dat zo vreemd is omdat even later die woeste seks-golf Nederland teisterde. Het heeft één nadeel om uit het wonderjaar te stammen: ik kan niet solliciteren. Een paar maal heb ik geprobeerd om via een echte, officiële sollicitatie een andere baan te krijgen. Het is nooit gelukt. Mijn brieven waren in de verkeerde toon geschreven (te arrogant]; tegen leden van benoemingscommissies zei ik steeds de verkeerde dingen. Een paar jaar geleden ging het weer mis. De KHT vierde iets officieels, met borrel na afloop. Toevallig stond ik tijdens de borrel vlak bij Mr. R./.S.M. van Straaten, de voorzitter van het college van bestuur. Van Straaten maakte grappen met een aardige mevrouw: 'Mevrouw', zei hij, 'iemand zoals u zouden wij graag in het college van bestuur opnemen'.Toen ik dat hoorde, greep ik mijn kans: 'Meneer Van Straaten', zei ik, 'ik wil best lid van het college van bestuur worden'. Het ging weer mis; ook deze sollicitatie mislukte. Van Straaten keek mij woest aan en snauwde mij toe: 'U hebben we helemaal niet nodig!' Ik denk dat ik maar een sollicitatiecursus ga volgen. Of ik blijf rustig op mijn plaats zitten, tot de geboortengolf me het bejaardenhuis in duwt. Ik zal eens aan Maarten 't Hart vragen wat het beste is.

Studententoneel in Nederland

Het doek valt In deze epiloog een schets van het universitair toneelleven vanaf de jaren vijftig. Hoe het studententoneel evolueerde van een gezellig avondje naar een poging tot bewust theater en hoe het na 1968 misliep. In het jaar waarin de actie "Tomaat" de Nederlandse schouwburgen onveilig maakte eindigde ook het tiende Studenten Toneel Festival in een chaos. Een joelende zaal maakte een einde aan de voorstelling van "Gorilla Queen". Sindsdien is het nooit meer wat geworden met het studententoneel. Na de Tweede Wereldoorlog bepalen travestie en klucht, lustrum- en diestoneel niet langer het werk van toneelspelende studentengroepen in Nederland. Met paarden, kamelen, een symphonieorkest of een corps de ballet maak je van een draak van een stuk nog geen goede voorstelling. Dit besef en de snel stijgende voorkeur vooV écht theater doen het aandeel van het ernstiger podiumwerk in het totale pakket studententoneel toenemen. Dit geldt zowel voor klassieken als Molière, Heyermans en vooral Shakespeare als voor moderner werk (van Brecht, Genet, Albee, Joyce) en experimenteel theater (van vooral lonesco, Beckett, Arrabal, Pinter, Mrozek). Zolang het beroepstheater dit avant-gardistisch en absurdistisch werk niet lust gaat het goed met het studententoneel. Lustrumtoneel en andere verplichte gezelligheidsnummertjes ervaren de meeste groepen in die tijd als een rem op hun ontplooiing. In een aantal steden maken zij zich los van de studentencorpora of varen binnen het corps een eigenzinnige koers die schril afsteekt tegen de oubolligheid van de traditionele studentenbeweging. De gezelschappen willen in ieder geval in volle vrijheid aan een eigen repertoire kunnen bouwen. Studententoneel wordt stilaan meer dan zomaar een gezellig avondje. De gewaagde vorm en de experimentele of maatschappijcritische inhoud moet de toeschouwers aan het denken zetten. Maar als de studentenbeweging in '68 werkelijk radicaliseert zal het studententoneel het laten afweten. Uit de evolutie ontstaat in het begin van de jaren zestig de behoefte aan een andere organisatievorm, om definitief los te komen vèn de corpora. In Leiden wordt het Leids Universitair Toneelaccoord (LUTA) opgericht, als coördinatie voor alle Leidse groepen. AnneMarie Prins krijgt er de vrije hand en zij zal de jonge Lodewijk de Boer aan het werk zetten. Later overkoepelt de Stichting Amsterdams Universitair Toneel (STAUT) alle groepen aan de UvA en hetzelfde doet in Utrecht de Associatie Studenten Toneel Utrecht (ASTU). In Rotterdam (SARTS), Wageningen (WSTA), Delft en Groningen ontstaan er eveneens koepelorganisaties. In Eindhoven werkt Asjera zich los van het corps. Deze overkoepelende organisaties adviseren de leden bij de keuze van stukken, bemiddelen bij het zoeken naar een schrijver of regisseur en kunnen hier en daar de kosten drukken door centralisatie van decorbouw, belichting, etc. Maar als vanaf 1965 de belangstelling

Tilburgs Hogeschoolblad

Studenten spelen "Zevenmijlslaarzen" van Jan Bletz in een regie van H. Kloppers ( ± 1928). (Foto: IMThl/N.V. Vereenigde Fotobureaux).

voor het avant-gardetoneel overslaat naar de beroepsgezelschappen krijgen de studenten het steeds moeilijker om deze stukken te mogen spelen. Theatergroepen kopen de opvoeringsrechten, auteursrechtenbureaus zitten de studenten dwars. In '67 kreeg een Rotterdamse studentengroep één avond vóór de première te horen dat de rechten plots met 1(X)% waren verhoogd omdat de schrijver zijn werk eigenlijk liever door een professionele groep wilde zien opvoeren. Hoogtepunt in het studententoneel is de oprichting van het Studenten Toneel Festival (Stutofes) in 1961, maar enkele jaren later verschijnen al de eerste dreigende wolken aan de horizon. Het zwaardere avondvullende werk moet steeds meer worden vervangen door eenakters, kleine zaalproducties en vrijblijvende experimenten. Het is in de tijd van de workshops en vestzaktheaters. Stutofes en later ook de Stichting Nederlands Studenten Toneel (SNST) zoeken uitkomst in het stimuleren van werk uit eigen land. Schrijvers worden aan het werk gezet en de resultaten zijn te zien op landelijke miniplayfestivals. Toch is de toon anno 1965 nog optimistisch.

Weliswaar wordt toneel nog te vaak gespeeld "om het spelen en niet om de bevrijdende werking die ervan uit /can gaan", merkt Wilbert Bank op tijdens de Stutofes-nabespreking en "ais er geen brandende behoefte bestaat, laat het dan" zegt acteur Hans Tiemeyer tijdens dezelfde nabespreking; enthousiasme is niet voldoende, het studententoneel heeft nog te weinig eigen karakter naast de duffe boel van het beroepstoneel, zegt een ander. Maar we moeten blijven zoeken naar nieuwe vormen om onze avant-gardepositie te heroveren en blijven spelen wat het beroepstoneel niet aandurft, schrijft Rotterdams studentenspeler Rob Nederpelt, het beroepstoneel beseft te weinig wat een rijkdom aan mogelijkheden het studententoneel biedt... "kortom de grote verbroedering tussen beroeps- en studentenacteurs staat voor de deur", aldus Nederpelt.

Nog in 1965 treedt'de SNST als sectie Studententoneel toe tot de Nederlandse Amateur Toneel Unie en dat betekent erkenning door de overheid en mogelijke subsidie tot maximaal 50% van alle landelijke activiteiten. In 1967 komen de eerste tekenen van een impasse duidelijk bovendrijven. Het is voor het Nederlands studententoneel nog geen slecht jaar maar dat is uitsluitend te danken aan één productie: In Utrecht speelt de associatie van groepen (ASTU) het stuk Darts van Lodewijk de Boer. ASTU wint hiermee Stutofes '67 en haalt een prijs op het internationaal festival van het studententoneel in Zagreb. Maar de neergang is onafwendbaar. Het novembernummer van Spektakel, het blad van de SNST, somt de oorzaken op: verzwaarde studie-eisen, te weinig financiële medewerking van de universiteiten, gebrek aan kennis van bestaande culturele fondsen, organisatie denkt te weinig vooruit. Volgens Spektakel moeten studenten nu toneel brengen voor een breder publiek, anders dan een aantal jaren terug toen studententoneel "vaak niet meer.bleek dan een introvert gezellig samenzijn met bal na". Mei '68 gooit zijn schaduw vooruit. Studententoneel moet naar de massa, maar daarvoor is "een brede basis aan spelers, een goede achtergrondkennis van theatraal materiaal en een doeltreffende organisatie nodig."

Het valt op hoeveel bekende namen uit de toneelwereld hun eerste stappen hebben gezet bij het studententoneel, hetzij als professioneel begeleider, regisseur of schrijver, hetzij als studentspeler of regisseur. Namen die wij toevallig tegenkwamen zijn: Cola Debrot lUSTI, Berend Boudewijn (regie bij Thomas A'dam), Kommer 't Mannetje (Wageningen, voorzitter SNST, later Proloog), Shireen Strooker (regie UST), AnneMarie Prins (regie LUSTA), Gerardjan Rijnders en Paul Röttger (regie WSTV), Leonard Frank (regie SARTS, adviseur SNST), Lodewijk de Boer (LUSTA en ASTU), Arthur Sonnen (organiseert Stutofes in Enschede, later Holland Festival), dramaturgen Nic Brink en Paul Binnerts (directeur SNST), Fons Rademakers (TUSA) en Jurg Molenaar (regie TUSA). Nog in '68 komt er kritiek op Wageningen als vaste stek voor Stutofes. "Wageningen is voor een festival te geïsoleerd" heet het en met de kreet "Kuituur kent geen grenzen" wordt beslist om Stutofes langs de universiteiten te laten rouleren. Sommigen in de SNST-leiding willen van hun festival een proloog of klapstuk van hetvHolland Festival maken, en dat lukt één keer. Maar intussen, wordt er steeds slechter gespeeld en minderwaardiger materiaal aangedragen. De kloof tussen de geëngageerde leiders van het SNST en de plaatselijke groepen groeit. Sommige toneelgroepen vluchten voor het geëngageerde geweld, de verplichte improvisaties en de eindeloze vergaderingen over het leggen van verbindingen met de studentenstrijd. Zij zoeken opnieuw hun heil bij de uitgedunde corpora. Studententoneel, zoals anderekunstuiting volgen de burgerlijke reflex: scherp, spits en experimenteel in rustige tijden; oppervlakkig amusant in crisistijd. Naast Stutofes blijven de miniplayfestivals meer en meer de aandacht trekken. Korte stukken met goedgeschreven dialogen maar zonder lijn, stukken waar kop noch staart aan zit, worden in een eindeloze rij op de festivals gepresenteerd. In 1969 organiseert ASTU in Utrecht een miniplayfestival, omgedoopt tot miniplee-festival omdat het gros van de stukken een sgx- en geweldkarakter had. "Merkwaardig dat zo'n sex- en geweldlijn, die nu toch wel enorm vervelend begint te worden, zich in het studententoneel zo lang voortzet" lezen we van Franc Stranger in een krantenknipsel uit die tijd. "Alsof er niets aanders aan de knikker is! Maar over inspraak, herstructurering van de maatschappij geen woord hoori Woningnood. Vietnam. Kamerpolitiek? Niks hoor. Paul Binnerts blijft — hoe vervelend het is dit te moeten toegeven — toch gelijk te hebben: er is geen engagement bij het gros van de toneel-bedrijvende studenten." In Utrecht bleek men elf bedden nodig te hebben in de 23 toneelstukjes-inzakformaat. Andere groepen organiseren rond die tijd in Rotterdam het meer experimentele "Fringefestival", maar al deze festivals leiden na 1970 en de actie Tomaat een kwijnend bestaan. Het Fringefestival blijkt een eendagsvlinder, Stutofes verdwijnt na een festival in 1975 in Nijmegen en het minipleefestival wordt weer het eenakterfestival van de gezelligheidsverenigingen. Het wordt stil op het studentenpodium in Nederland. Het doek valt. Vervolg op pag. 11

13 april 1984

Gadamer hield monumentale

voordracht

Filosofen blijven vragen naar wat men niet weet de heeft geleid die als het ware universeel en dominant ("Pianetarisch...") in het denken geworden is. Zeer zeker geldt dat in het huidige wereldgebeuren de wetenschappen niet uitsluitend meer worden aangewend als technisch instrumentarium om de natuur te beheersen. "Ook het maatschappelijk leven is in de greep van de wetenschappen", verklaarde de Duitse gastspreker. Terugkomend op zijn uitgangspunt stelde hij dat men de geboorte van de filosofie moet herleiden tot het klassieke Griekse denken. Daarin vinden wij namelijk de kenmerkende houding van het vragen naar datgene wat voorheen was. "Typisch voor de mens is dat hij onbeantwoordbare vragen kan stellen. En die monden dus uit in een vak dat wij filosofie noemen," schertste hij.

FILOSOFIE EN POËZIE ^ ^ H Ü I ^

De Duitse filosoof IHans-Georg Gadamer.

Voor een vrijwel volledig bezette collegezaal AZ 10 hield de befaamde Duitse filosoof Hans-Georg Gadamer afgelopen maandagmiddag een anderhalfuur durende lezing. In zijn gloedvolle betoog nam Gadamer zijn toehoorders als het ware aan de hand mee door de rijke denkwereld van zijn leermeester aan wie Studium Generale thans een cyclus van lezingen wijdt: Martin Heidegger. Aan de hand van een aantal fundamentele vragen belichtte Gadamer iets van het wezen van de filosofie en van het menselijk begrijpen. Over de taak van het wijsgerig denken liet hij zich aan het slot van zijn voordracht in niet mis te verstane bewoordingen uit: "Ernsthafte Arbeit. Und keine ideologische Besessenheit!"

In een kort inleidend woord memoreerde Prof. Ludwig Heyde van de Centrale Interfaculteit het vele belangrijke werk dat door Gadamer in de afgelopen decennia op het terrein van de wijsbegeerte is verricht. Hij verwees naar het veelvuldig gebruikte boek "Wahrheit und Methode" waarin Gadamer een uitgebreide inleiding verzorgde in de zogenaamde "hermeneutische methode" in de wetenschap. Ook noemde Heyde het vele werk dat Gadamer verrichtte op het gebied van de uiterst complexe filosofie van Georg Hegel. Verwijzend naar de titel van de lezing, "Das Ende der Philosophie", stelde Heyde vast dat diegene die van plan was afscheid te nemen van de filosofie toch eerst nog maar even het werk van Gadamar moest gaan lezen... Vervolgens nam de vierentachtigjarige hoogleraar uit Heidelberg het woord. Gekleed in een klassiek donkergrijs kostuum met een fijn zilveren horlogekettinkje leverde de forse gestalte van de Duitse filosoof min of meer het ideaaltype van "De Professor". Gadamer bleek over een buitengewoon fraai ontwikkelde spreekstijl te beschikken, en was goed in staat om ingewikkelde zaken op een begrijpelijke en boeiende wijze te verwoorden. Hij begon met de vraag die

Tilburgs Hogeschoolblad

door Martin Heidegger met klem is gesteld, namelijk: waaruit kan het einde van de filosofie begrepen worden? Die vraag hangt samen met een bijzondere tendens in onze moderne cultuur: het verdwijnen van de wijsbegeerte als een zelfstandig denken zoals zij het laatst vorm gekregen heeft in de zogenaamde "metafysica". Die metafysica probeert de aard van de werkelijkheid te doorgronden en tevens op een onwrikbaar algemeen beginsel te vestigen. Volgens Heidegger is een dergelijk zelfstandig denken niet meer houdbaar en zal het opgaan in categorieën die als het ware over ons denken beschikken zoals "Zijn", "Taal", "Lot". Terwijl hij dit gedachtengoed van Heidegger opnieuw opnam, stelde Gadamer dat het van groot belang is dat wij ons blijven realiseren hoe de filosofie tot stand gekomen is. Het is onvoldoende om de aard en de structuur van het moderne filosofisch denken volledig te verklaren uit de ongetwijfeld belangrijke omwentelingen die op het gebied van wetenschap, techniek en wereldbeschouwing in de zeventiende eeuw hebben plaatsgevonden, aldus Gadamer. Men kan wèl stellen dat die zeventiende eeuw tot een wetenschappelijke metho-

Gebruik makend van die unieke menselijke eigenschap stelde professor Gadamer het probleem van het begin van elke vorm van filosofie. "Hoe ziet dat begin er uit?" In het antwoord dat hij daarop gaf voerde hij de taal als eerste punt op: "De filosofie voltrekt zich steeds in een taal. Er is altijd behoefte geweest aan een volledig eenduidige taal, maar dat kan.niet. Taal is voortdurend een hoogst raadselachtig geheel van woordvorming, zinsvorming. De filosofie poogt om iets tot begrip te brengen maar komt dan al onmiddellijk bij het probleem wat "begrip" is. Wat "begrijpt" men eigenlijk? Hoe kan de taal dus aan de opgave beantwoorden dergelijke vragen te stellen óf op te lossen? De taal blijkt daarvoor immers niet geschapen te zijn! Maar we hebben niets anders dan die taal om te formuleren en om mede te delen. Hier ligt dus een samenhang tussen denken en taal die ook al door de Grieken gedacht is, en eveneens geproblematiseerd", zo hield Gadamer zijn publiek voor. Hij wees er daarbij op dat de veelduidigheid van de taal beslist niet als een "negatieve" eigenschap moet worden opgevat. Uiteindelijk ligt de gehele rijkdom van bijvoorbeeld de poëzie verankerd in deze, wat hij noemde, "Geheime Vielfalt". Vervolgens beweerde hij dat daarmee ook een vergelijking mogelijk wordt tussen datgene wat in de filosofie en datgene wat in de kunsten gebeurt. Wat wordt uitgedrukt door een schilder als Picasso of in de gedichten van de moderne poëzie levert evenzeer een voorbeeld van een serieuze omgang met menselijke vragen. Gadamer stelde nogmaals dat de problematiek tussen denken en taal in de filosofie altijd heeft bestaan. Hij verwees daarbij naar het werk van Aristoteles, die ondermeer getracht heeft de meest wezenlijke denkcategorieën op te stellen. Oök Heidegger heeft een dergelijk project opgezet, om als het ware een filosofisch vocabulaire te ontwikkelen waarin alle denken kan worden opgevat. Dat dit niet eenvoudig is wordt duidelijk als je bedenkt dat filosoferen niet betekent: "datgene zeggen wat je al w e e t " . De vraag is dan natuurlijk wèl wat je moet doen om vanuit de taal denken te leren. Via begrippen uit Heidegger's theorie stelde Gadamer voor een ademloos luisterend publiek vast: "Men denkt dus kennelijk in iedere taal de taal in het denken vooruit..."

CASSEnERECORDERi Kort daarna hield de bij de lessenaar opgestelde cassetterecorder met een luide klik op met het registreren van Gadamer's lezing. Met gespeelde verbazing toonde hij zich gestoord in zijn diepe betoog. " D i t is dus het wezen van de techniek", sprak hij lachend, en vervolgde: "Sie schneidet mir das Wort a b . " Een grap die voor ingewijde filosofen vol betekenis zat, want Heidegger heeft zich in zijn oeuvre uitvoerig bezig gehouden ~ met de rol en de betekenis van de techniek in het moderne denken van de mensheid. Vervolgens besteedde Gadamer aandacht aan de belangrijke begrippen "subject" en " o b j e c t " die zijns inziens in de loop van de zeventiende eeuw een noodlottige reductie moesten ondergaan. Zo zou het begrip " o b j e c t " oorspronkelijk "Das Gegengeworfene" "het in de weg geplaatste", "het voorgehoudene", of " het blootgestelde" hebben betekend en niet slechts "voonwerp" of "zaak" zoals wij thans geneigd zijn te denken. Gadamer wilde met dit voorb'eeld laten zien dat de taal in onze industriële maatschappij ons steeds meer lijkt uit te nodigen om als " o b j e c t " op te treden. In navolging van de ontwikkeling van dat begrip " o b j e c t " kunnen wij echter zeggen dat het "zijnde" (voorwerpen, zaken) voor ons niets anders is dan datgene wat door de aard van de gebeurtenissen (datgene wat ons tegemoet komt) ontstaat. Gadamer gaf aan dat Heidegger in dat verband nog niet helemaal ongelijk had toen hij stelde dat vanuit de taal "de woorden ons kiezen" in plaats van de gebruikelijke opvatting dat "ik spreek" en dus "de woorden kies". Overigens komen via het denken van Heidegger behalve de taal en de kunst nog andere wegen tot uitdrukking waarlangs de mens tot begrip van zijn wereld kan komen. Heidegger levert bijvoorbeeld een analyse van de omgeving die het mogelijk maakt om datgene te onderscheiden wat rechtstreeks tot de omgeving behoort en datgene waaruit het landschap tot mij spreekt. Gadamer gaf aan dat het hier gaat om méér dan een post-romantisch gevoel voor de natuur. Aan de hand van een aantal andere aspecten uit het werk van Heidegger toetste Gadamer voor zijn geboeide publiek de zin van het filosofisch denken aan de mogelijkheden die haar kennelijk nog gegeven zijn. Heidegger heeft opgemerkt dat wij de eindigheid van ons bestaan bijvoorbeeld ook pos/ï/e/^kunnen zien. "leder menselijk Dasein dat weet heeft van de dood, kan zichzelf in principe die dood geven. Kennelijk hebben wij samen aangenomen dat de zin van het bestaan in ons zélf ligt, en niet in een eeuwigheid die wij zouden moeten opeisen", lichtte Gadamer toe. De laatste kwestie die hij aanroerde, en die cruciaal genoemd kan worden voor de filosofie, was de vraag: "Hoe kan men vragen naar datgene wat men niet weet?" In die vraag echter bestèèt juist de essentie van het vragen. En daarmee lijkt het einde van de filosofie nog allesbehalve in zicht. Een dankbaar applaus luidde een zeer boeiende eerste bijeenkomst uit, in deze nieuwe cyclus van Studium Generale. Wouter van Gils

13 april 1984

snel klaren. Een groot voordeel van wis­ kundige modellen is, dat steeds ondub­ belzinnig vaststaat van welke veron­ derstellingen je uitgaat, welke neven­ voorwaarden je hanteert en welke varia­ belen in je model een rol spelen. Een an­ der pluspunt is de beknoptheid van het wiskundige model dank zij het gebruik van symbolen. Je kunt het model per te­ lex overseinen.

■,^*­­%^N^^

y­

j

-^—^

Kleijnen: "We staan er nauwelijks bij stil hoe vaak we moe­ ten wachten...", maar bij het wachten staan we meestal stil. Kleijnen ontvangt me op zijn werl<l<amer op de vijfde verdieping van gebouw B. W e l<ijl<en uit op de bossen van de Oude Warande en het Tilburgse waterwinge­ bied. Een groene del<en van bomen ligt tot Alphen en Riel uitgespreid. De zon boven de tapisserie van lichter kleurende kruinen kondigt onmiskenbaar de lente aan. Op mijn vraag of hij het een en an­ der over zijn loopbaan wil vertellen schuift Kleijnen zijn bureaula open en na enig zoeken, waarbij ook een zak met Engelse drop tevoorschijn komt, over­ handigt hij me een 'Bibliographical Sketch'. Vluchtig lees ik dat Kleijnen in 1964 is afgestudeerd aan de KHT, in '71 is gepromoveerd en in 1980 tot hoogle­ raar werd benoemd. Hij is 43 reken ik uit. De boeken van zijn hand zijn uitgegeven in Amerika. Het eerste is ook in het Rus­ sisch vertaald. " I k zou graag een scien­ ce fiction verhaal willen schrijven" merkt hij, de stilte doorbrekend op. De stram­ me eruditie die gesprekken met oudere hoogleraren vaak iets ceremonieels ge­ ven, heeft Kleijnen niet. Hier heerst een vriendschappelijke ambiance... Kleijnen: "Simulatie is het nabootsen van de werkelijkheid met behulp van mo­ dellen. W e kunnen onderscheid maken tussen fysieke modellen zoals bijv. een Linktrainer en wiskundige modellen. Een Linktrainer is een nagebouwde cockpit met alle instrumenten die gebruikt wordt in de opleiding van piloten. Het geven van vlieginstructie in een echte Boeing is niet alleen duur maar ook uiterst gevaar­ lijk. Om de zelfde redenen maken we ge­ bruik van wiskundige modellen. Zo is het beter om eerst op papier te onderzoeken welk effect een prijsverlaging heeftop de omzet. Een prijsdaling zou wel eens kun­ nen leiden tot minder inkomsten doordat de stijging van de omzet uitblijft zodat je zelfs mensen moet ontslaan. In het wis­ kundige model veronderstel je dus rela­ ties tussen prijs, omzet en werkgelegen­ heid. Belangrijk is ook dat de variabelen meetbaar zijn zodat je met het model kunt rekenen. Omdat we beschikken over computers kunnen we dat karwei

Tilburgs Hogeschoolblad

Omdat een model een nabootsing is van de werkelijkheid kun je het zo construe­ ren dat er uit komt rollen wat de minister of de directeur graag wil horen. Kleijnen: " Z o simpel ligt het nu ook weer niet. Kijk... als je er van uitgaat dat de werkloosheid zal toenemen als de lonen stijgen dan moet je die relatie in je model terugvinden. Je maakt daarbij gebruik van bestaande theoretische inzichten. Vervolgens moet je precies aangeven hoeveel werklozen erbij komen bij één percent loonstijging, bij 2 percent enz. Praktisch komt het erop neer dat een model goed is als het een hoge voorspel­ lende waarde heeft. Simulatie is dus geen doorgestoken kaart. Het realiteits­ gehalte van het model is erg belangrijk". Wat is een bedrijfsspel? Kleijnen: "Een bedrijfsspel lijkt op het be­ kende Monopoly spel, preciezer gezegd: een bedrijfsspel is een wiskundig model mèt mensen. De relaties tussen de varia­ belen en de beslissingen van de spelers bepalen de uitkomsten van het spel. De spelers kunnen met elkaar samenwerken maar ook besluiten om elkaar fel te be­ concurreren. Je kunt denken aan een ge­ vecht tussen ondernemingen om het be­ zit van een winstgevende afzetmarkt. Doel van zo'n bedrijfsspel is managers of studenten te oefenen in het besturen van een onderneming. Daarnaast kan het spel gespeeld worden voor researchdoel­ einden. Een onderzoeker is bijv. geïnte­ resseerd in de gedragspatronen van de spelers en de resultaten die ze behalen in relatie tot de hoeveelheid informatie die de spelleider beschikbaar stelt".

WAR GAMES ü ^ H H i i ^ ^ ^ H Hoe is simulatie ontstaan? Kleijnen: "Simulatie heeft verschillende historische wortels zoals bijv. het Pruisi­ sche Kriegspiel waarin officieren een oorlog nabootsten om studie te maken van verschillende strategieën en tacti­ sche alternatieven. Simulatie is vooral tot ontwikkeling gekomen in de Tweede Wereldoorlog toen de geallieerden naar methoden zochten om hun konvooien beter tegen aanvallen van Duitse U­ boten te beschermen. Men probeerde te achterhalen hoe groot de risico's waren als koopvaardijschepen in konvooilinie voeren of juist in losse formatie. Verder wilde men weten hoeveel geleidesche­ pen nodig waren om de koopvaardijbo­ ten voldoende dekking te geven. Ervaren marine­mensen gaven de alternatieven aan en wiskundigen rekenden na wat de konsekwenties waren bij elk alternatief. Tegenwoordig wordt zelfs bestudeerd hoe snel een land zich na een atoomaan­ val herstelt. Aan dat thema ontleent de film War G ames zijn bekendheid. Het lukte kinderen om met een homecompu­ ter in te breken in een computer van het Amerikaanse defensiesysteem. De mili­ taire computer trapte erin en ging met die homecomputer een spel aan waarvan de uitslagen verschenen op de beeld­ schermen van het militaire zenuwcen­ trum. Tot hun grote schrik zagen de offi­ cieren dé banen van Russische raketten.

Siimratie: spel als vvétenschap Die informatie kwam echter niet van de radarstations in Alaska maar uit het si­ mulatiemodel van de militaire computer die door de homecomputer 'in bewe­ ging' werd gebracht". Ik neem aan dat uw simulatie vreedza­ mer doeleinden dienen. Kleijnen: "Zeer zeker... Ik houd me voor­ namelijk bezig met wachttijdproblemen. We staan er nauwelijks bij stil hoe vaak we moeten wachten bij stoplichten, bij de kassa van de supermarkt, op het post­ kantoor en na het draaien van 008. De winkelier moet wachten op zijn bestellin­ gen; de binnenschippers wachten om geschut en zeeschepen om gelost te worden. Daarmee zijn we ook bij de eco­ nomische interessante aspecten van het wachttijdprobleem beland. Je kunt simu­ leren hoeveel het aan wachttijd scheelt als je loscapaciteit toevoegt en de kade verlengt. Je kunt nauwgezet de kosten van het wachten van de schepen afwe­ gen tegen de investeringen in extra los­ capaciteit. Verder kun je simuleren hoe­ veel je op bestelkosten bespaart als je 'n artikel niet meer afzonderlijk maar samen met andere produkten bestelt. Een groot probleem is wel, dat een assortiment soms uit honderden artikelen bestaat waardoor je met enorm veel combinaties van uiteenlopende bestellingen te maken kunt krijgen. In die problematiek treedt de zwakke kant van simulatie aan het licht. Het is niet mogelijk om een schier eindeloos aantal combinaties met een computer door te rekenen, ook al is­ie nog zo krachtig. Daarom moet je je in het simulatiemodel beperken tot een aantal alternatieven, de zogenaamde 'what if' constructies".

BIKi In uw leeropdracht staat dat u zowel hoogleraar bent in de simulatie als in de bestuurlijke informatica. Wat hebben die twee vakgebieden met elkaar te maken? Kleijnen: " O m te simuleren heb je com­ puters nodig maar omgekeerd heb je si­ mulatie nodig om allerlei praktische pro­ blemen op te lossen die zich bij automati­ sering voordoen. Zo kun je nabootsen wat er gebeurt als je meerdere terminals op een computersysteem aansluit. Hoe lang moeten gebruikers wachten op een antwoord en zijn er mogelijkheden om die wachttijd te verkorten. Dit zijn meer technische zaken; het accent in de bestuurlijke informatiekunde of BIK opleiding ligt vooral op het bestuderen van vraagstukken die te maken hebben met het besturen van organisaties met behulp van computers". Organisaties bestaan niet alleen uit ma­ chines maar ook uit mensen, die creatief koppig, praktisch en idealistisch zijn. Juist doordat mensen zich vaak niet aan regels houden zijn ze niet in een simula­ tiemodel te vangen.

Een interview ]et Prof. Kleijnen door hfik Zomer Prof. Dr. Jack P. K/eijnen doi '.rtsimulatie en bestuurlijke in­ formatica aan de Hogeschool 'imulatie is het nabootsen van de werkelijkheid met behulp K wiskundige modellen. In dit gesprek schetst Kleijnen zom teavontuurlijke oorsprong als het praktische nut van simulal Werd simulatie in de Tweede Wereldoorlog toegepast om k ovaardijschepen te beschermen tegen verraderlijke aanvallen Duitse onderzeeboten, thans is simulatie een belangrijke bdkisteen in het economische^be­ leid van ondernemingen. VeriM heeft Kleijnen het over bestuurlijke informatica: het bi turenvan organisaties met be­ hulp van computers. Bestuuiii informatici zijn, zoals uit het gesprek blijkt, vooral pragmati die oplossingen zoeken voor vraagstukken die de snelle opi }rs van computers in organisa­ ties oproept. Dat pragmatischknag.', aldus Kleijnen, niet leiden tot onderschikking van de wefschapaan de eisen van de praktijk. Het verwerven van k lis dient, volgens hem, de voornaamste drijfveer te zijn il iebeoefening van de wetenschap. brengen en dat kan alleen de mens. Daar waar computers gebruikt worden zijn de problemen kennelijk goed te formuleren Meestal gaat het om technische syste men waarin de mens geen rol vervult Dat de besturing van een chemische fa­ briek volledig geautomatiseerd kan verlo­ pen komt doordat we te doen hebben met een technisch probleem geregeerd door bekende natuurwetten. Dat we er met in slagen om de hogeschool automa tisch te besturen komt doordat we te maken hebben met mensen die zich ge brekkig in een model laten vangen Er zijn legio vraagstukken waar de bestuur lijke informatiekunde zich mee bezig kan houden. Het is een onontgonnen studie gebied. We weten eigenlijk niet hoe mensen m.et informatie omgaan. Hoe be

Kleijnen: " D a t klopt, maar er zit meer achter. Je moet onderscheid maken tus­ sen gestructureerde en ongestructureer­ de problemen. Kenmerk van ongestruc­ tureerde problemen is datje eigenlijk niet weet wat het probleem is. Voor het oplossen van die problemen is de mens onmisbaar, want computers kunnen al­ leen maar systematisch gerangschikte instructies uitvoeren. Om die instructies te kunnen geven, moet je het probleem eerst ondubbelzinnig onder woorden

paal je op verschillende hiërarchische ni­ veaus de behoefte aan informatie? Ma­ nagers willen een 'goed' informatie­ systeem maar kunnen niet aangeven wat daarvan de kenmerken zijn. Toch wordt op ruime schaal in organisaties van com­ puters gebruik gemaakt maar ik vrees dat dat vaak ondoordacht gebeurt. Hoog­ gestemde verwachtingen met betrekking tot technische mogelijkheden van com­ puters, het ruime aanbod en dalende prij­ zen maken de computer populair. Toch moet je altijd rekening houden met die onberekenbare menselijke factor en je steeds afvragen of automatisering moge­ lijk èn wenselijk i s " . Over de populariteit van computers gesproken. Deze electronische collega's maker) ook veel mensen werkloos.

Kleijen: " J a helaas... aanvankelijk wer­ den computers ingezet bij het 'domme' verwerken van gegevens. De automati­ sering van de loonadministratie in de ja­ ren 60 is daarvan een voorbeeld. Nu zijn we al zover dat we met computers be­ sluitvormingsprocessen kunnen on­ dersteunen. Na het geautomatiseerd uit­ schrijven van rekeningen, kan de compu­ ter nu ook een uitdraai geven aan afne­ mers die niet op tijd betalen. Op die ma­ nier kan de verkoopleider het debiteuren­ bestand beter bewaken. Door computers komen vooral mensen in de W W die eenvoudig administratief werk verrichten. Maar ik ben ervan over­ tuigd dat 'decision support systems' ma­ nagers niet werkloos zullen maken. Het feit dat computers besluitvormingspro­ cessen ondersteunen leidt ertoe, dat ma­ nagers sneller kunnen beslissen. Er zijn onuitputtelijk veel problemen die de ma­ nager wil oplossen als­ie er maar toe kan komen. Het bouwen van dit soort syste­ men om beslissingen te ondersteunen brengt ook brood op de plank bij sys­ teemanalisten".

ROLLS R O Y C E ^ v ü ^ ^ ^ ^ H i Managers hopen dat geautomatiseerde informatievoorziening hun beslissingen kunnen versnellen. Maar ontstaat door computers niet veeleer een te groot aan­ bod van informatie? Kleijnen: " D a t gevaar zit er in. Compu­ ters kunnen een overdaad aan gegevens 'in omloop brengen' zonder dat dat infor­ matie oplevert. Daarom is het belangrijk om op verantwoorde wijze va'n compu­ ters gebruik te maken. Dat kun je bevor­ deren door voorlichting én door techni­ sche hulpmiddelen ter beschikking te stellen zoals bijv. de query­faciliteit. Het is een programmatuur die ook de niet­ deskundige gebruiker in staat stelt om relevante informatie te putten uit een * grote hoeveelheid gegevens die in de da­ ta bank van de computer ligt opgesla­ gen. Nog niet zo lang geleden schreef de systeemanalist of programmeur voor die gebruiker een standaardprogramma en om de gebruiker met teleur te stellen schreef hij zijn programma zo dat de computer te veel gegevens presenteer­ de. Overigens is de opmars van de computer in de huishouding en het kleinbedrijf nog niet zover gevorderd als bij de grote on­ dernemingen. Die achterstand is ont­ staan doordat computers duur waren. Maar die situatie is radicaal veranderd. Computers zijn fenomenaal in prijs ge­ daald. Een zelfde prijsdaling in de auto­ branche zou de prijs van een Rolls Royce hebben teruggebracht tot een tientje' We mogen verwachten dat het kleinbe­ drijf ook meer computers gaat gebruiken mits men deskundigen kan vinden om de automatisering te begeleiden en dat is een taak voor het onderwijs".

ONTSLAG

^^^mÊmmÊÊm^mm

Het is inmiddels over zessen. Kleijnen belt zijn vrouw om te zeggen dat­ie wat later thuiskomt. 'Interviews kosten tijd' merk ik enigszins verschonend op. Ter­ wijl hij zijn winterjas aantrekt wuift hij mijn opmerking weg: "Ik stoor me er vooral aan dat tegenwoordig over alles en nog wat vergaderd wordt. Maar de in­ vloed van veel commissies is niet groot. Meestal zie je dat bij echt belangrijke Prof. dr. J . Kleijnen

kwesties degenen die verantwoordelijk zijn voor het beleid de knoop doorhak­ ken. 'Sorry... maar het dienstbelang duldde geen verder uitstel' luidt hun ver­ weer. Ondertussen vreet het commissie­ werk tijd en het is een bron van veel frustraties". W e lopen naar de lift en ter­ wijl we wachten: "Onlangs bezocht ik een vergadering van de Commissie Alge­ mene Vraagstukken Wetenschappelijk Onderzoek van de Academische Raad. De meeste commissieleden vonden het stelsel van _voorwaardelijke financiering ondeugdelijk. Toch kwamen ze er na veel vijven en zessen toch niet toe om de voorstellen af te wijzen". Wat deugt er niet aan de voorstellen van de minister vraag ik Kleijnen bij het in­ stappen van de lift. "Deetman wil de kwaliteit van het onder­ zoek beter bewaken. Verder moet onder­ zoek voldoen aan criteria van maat­ schappelijke relevantie. Maar wie kan er harde criteria formuleren voor 'goed' we­ tenschappelijk onderzoek en met welke maatstaven bepaal je of onderzoek maat­ schappelijk relevant is? Bovendien ver­ langt de minister dat er minstens 5perso­ nen aan een project werken. De praktijk wijst echter uit, dat in ons vakgebied on­ derzoek voornamelijk door eenlingen wordt verricht. Om voor financiering in aanmerking te komen, ben je genood­ zaakt om uiteenlopende projecten als een samenhangend geheel te presente­ ren. Op die manier worden externe be­ oordelaars van het onderzoek om de tuin geleid. Ik zie er weinig brood in om zo'n systeem op detail eleganter te maken door te proberen om de eis dat er 5 on­ derzoekers aan één project moeten wer­ ken af te zwakken. Het gaat om de prin­ cipiële vraag of Deetman's voorstellen hout snijden!" Maar, onderbreek ik, hoe pak je klaploperij aan als je de financie­ ring van het onderzoek niet aan voor­ waarden verbindt? Kleijnen aarzelt geen seconde: "Er zijn medewerkers die niets kunnen en op de keper beschouwd ook niet willen preste­ ren. Die rotte appels moetje onmiddellijk ontslaan/ Maar omdat we hier in N eder­ land zo'n slap universitair systeem heb­ ben kunnen die lui hier ongestoord op hun luie krent blijven zitten! G elukkig zijn er ook goede onderzoekers en zij moeten de kans krijgen om hun werktijd volledig aan onderzoek te besteden". En wat doen we met de middenmoot die pir de­ finitie toch de meerderheid uitmaakt? Kleijnen: " O p dit moment ontbreken de managementstechnieken om dat vraag­ stuk op te lossen. Voorlopig moeten we die mensen stimuleren èn controleren door hen te verplichten jaarlijks een lijst met publicaties te overleggen. Je kunt ook denken aan een grotere differentiatie in salariëring. Vast staat dat we ons niet kunnen veroorloven de zaak op zijn be­ loop te laten. Maar ik zie het stelsel van voorwaardelijke financiering niet als een oplossing voor dit vraagstuk. Deetman's plannen leiden tot meer ver­ gaderen, nog meer nota's en het resul­ taat is knudde!" Inmiddels zijn we bij de draaideur van gebouw B aangekomen. Buiten vraag ik Kleijnen: maar waarom blijft u dan aan een universiteit werken? Kleijnen: "Ik heb aantrekkelijke aanbie­ dingen gehad maar ze uiteindelijk toch afgewezen. Wat in mijn beslissingen om te kiezen voor een universitaire loopbaan steeds de doorslag gaf was: de vrijheid om de wetenschap te beoefenen als een l'art pour l'art..."

Je beurt afwachten. Er zijn economisch interessante aspec­ ten aan het wachttijdprobleem. In een twee ronde spreken we over het informatica­onderwijs dat nu volop in be­ weging is en de experimentele studie­ richting bestuurlijke informatiekunde. Verder wil ik weten hoe Kleijnen's visie op de wetenschap als een l'art pour l'art standhoudt tegenover het no nonsense denken. Kleijnen: " H e t zal niet meer lang duren of het vak burgerinformatica prijkt op het lesrooster van de basis­ en middelbare school. De bedoeling van dat vak is leer­ lingen vertrouwd te maken met nieuwe informatietechnologieën. Het vak is ver­ gelijkbaar met het verkeersonderwijs op de basisschool. Daarnaast zijn er ook vaklieden nodig die computers en soft­ ware kunnen maken; binnen het vakge­ bied van de informatica zijn dat, om de vergelijking door te trekken, de auto­ monteurs. Tot slot heb je 'verkeerslei­ ders' nodig die kunnen adviseren over de aanschaf en het gebruik van auto's. Die 'verkeersleiders' zijn de bestuurlijke in­ formatici. Zij bestuderen de toepassing van computers bij het besturen van orga­ nisaties zoals fabrieken, kantoren en zie­ kenhuizen. In de opleiding zit een flinke portie informatica zoals programmeren, kennis van computers en programma­ tuur en vooral kennis van gegevens. Bo­ vendien besteden we aandacht aan be­ drijfseconomie, organisatie­ en systeem­ leer, sociologie en vooral wiskundevak­ ken. Statistiek, wis­ en besliskunde zijn een goede oefening om met computers te communiceren. Kenmerk van het communiceren met computers is vol­ strekte ondubbelzinnigheid en dat is ook het belangrijkste kenmerk van een wis­ kundig model".

MEDICIJNMANNEN

^^mm^^

In een vaktijdschrift las ik, dat managers voornamelijk gebruik maken van sta­ tistiek, lineaire programmering en simu­ latie. Uit enquêtes bleek dat hun voor­ keur uitgaat naar de eenvoudigste mo­ Vervolg op pag. 10 13 april 1984

Vervolg van pag. 9

Prof. Kleijnen: "Kloof tussen praktijk en wetenschap" dellen terwijl de paradepaarden uit uw vakgebied zoals dynamische programmering, speltheorie en voorspelmethoden nauwelijks toepassing vinden. Kleijnen: "Dat is zo... een pluspunt van simulatie is dat je op betrekkelijk eenvoudige manier in je model kunt aangeven om welke variabelen het gaat en welke relaties tussen die variabelen verondersteld worden. Simulatie is mogelijk zonder kennis van hogere wiskunde. Met een schoolbord en een krijtje kun je je bedoelingen uitleggen. Maar bij de technieken die je net noemde lukt dat niet doordat ze veel abstracter zijn waardoor je al snel kopje ondergaat in symbolen, kwadraten en exponenten". Is het geen verwijt aan de wetenschap dat ze die aansluiting met de praktijk mist? Kleijnen: "Er is nu eenmaal een kloof tussen common sense, de praktijk én de wetenschap. Toch kun je als wetenschapper niet slaafs gehoor geven aan de eisen die vanuit de praktijk op je afkomen. Ik beschouw het juist als de taak van de wetenschapper om voorbij de grenzen van de hedendaagse praktijk naar probleemstellingen voor onderzoek te zoeken. Had de wetenschap die opdracht laten varen dan waren er nu geen

medici maar wel medicijnmannen. Als wetenschapper moet je je niet laten ontmoedigen als er aarzeling bestaat om wetenschappelijke inzichten toe te passen doordat de beleidsmakers die methoden niet begrijpen. Wat de boer niet kent, dat eet-ie niet!". U verwijt managers geen gebruik te maken van methoden die hen kunnen helpen de onderneming verstandiger te besturen. niet in de mond nemen. Als je als wetenschapper vindt dat je de praktijk kunt verbeteren, moet je zeker niet met verwijten op de proppen komen. Je moet dan vooral reclame maken voor je oplossingen. Zorg ervoor dat je begint met eenvoudige beleidsproblemen zodat je snel oplossingen kunt aanreiken en ga ervan uit dat de klant koning is. Overigens is het voor mij een uitgemaakte zaak dat wetenschap een doel in zichzelf is. De dienstbaarheid aan de praktijk komt bij mij op het tweede plan". Maar dat l'art pour l'art in de wetenschap staat op gespannen voet met de opvatting dat wetenschap maatschappelijk relevant moet zijn. Kleijnen: "Die opvatting wint veld in een tijd van bezuiniging waarin men kennelijk 'waar voor zijn geld' wil hebben. Zowel

overheid als bedrijfsleven gaan dan scherper letten op toepasbare resultaten van onderzoek. In '74 vlak na de oliecrisis werkte ik bij IBM in Silicon Valley in Californië; toen gingen daar de zogenaamde Umbrella-projecten van start. Onderzoekers mochten voortaan nog maar experimenteren binnen het bestek van een weiomschreven researchproject. Ze moeten aan de projectleider duidelijk zien te maken dat hun onderzoek zou leiden tot betere computers. Voordien had men onderzoekers de vrije hand gegeven in de verwachting dat hun research op de lange duur commercieel bruikbare ideeën zou opleveren". Hebben die ontwikkelingen invloed op het onderwijs? Kleijnen: "Mensen die het in de praktijk voor het zeggen hebben willen econometristen die snel inzetbaar zijn op concrete bedrijfsvraagstukken. Ik schat dat bijna 90 percent van onze studenten in zo'n praktijkgerichte loopbaan terecht komt. De overige 10 percent gaat werken aan een universiteit of treedt in dienst bij een researchafdeling van een multinational. Met die cijfers in gedachten moet de universiteit 90 percent van haar studenten voor de praktijk opleiden en de rest opkweken tot 'zaaigoed' zoöat

ze in staat zijn de moderne vakliteratuur te lezen en aan de wetenschap bij te dragen. Naar mijn mening is de huidige econometrie-opleiding te sterk gericht op studenten die een wetenschappelijke loopbaan ambiëren. De sub-faculteit econometrie onderkent dat dilemma en zoekt naar oplossingen binnen het bestek van de tweefasenstructuur. Studenten met een praktijkoriëntatie ronden na de eerste fase hun studie af. Hun collega's met wetenschappelijke belangstelling bekwamen zich verder in de onderzoeksopleiding. Een andere oplossing is het ontwikkelen van een toepassingsgerichte econometrie opleiding naast de reeds bestaande klassieke variant". Er zijn wetenschappers die er toch moeite mee hebben dat de universiteit een soort toeleveringsbedrijf wordt van het bedrijfsleven. Kleijnen: "Ik vind dat we de eisen die het bedrijfsleven aan toekomstige beroepsbeoefenaren stelt niet mogen negeren. Wel moeten we ervoor waken dat we studenten opleiden met een te smalle focus van directe inzetbaarheid waardoor ze minder goed in staat zijn om nieuwe ontwikkelingen te volgen. Kennis veroudert snel. Toon Hermans heeft eens gezegd dat we in de tijd van Vrouw Holle leven. En Inderdaad de praktijk is dynamischer dan ze ooit geweest i s . . . " Henk Zomer

Wie krijgt de kans snel operationeel te zijn in'n technisch hooswaardiseomseviim? Vanzelfsprekend blijft de beoordeling van de administratieve organisatie en de controle van financiële gegevens een primaire taak van de accountant. Maar waarschijnlijk heeft u - net als wij - de visie, dat het accountantsvak zich uitstrekt over een breder terrein; het totale financiële bedrijfsgebeuren. Vanuit die instelling bent u geïnteresseerd in het toepassen van zeer geavanceerde controletechnieken toegespitst op geautomatiseerde informatieverwerking. Een dergelijke moderne werkwijze spreekt u aan, omdat u daardoor in staat wordt gesteld zeer veel beoordelend naast controlerend te werk te gaan. Zodat u op tal van vragen, die zich bij controles kunnen voordoen, constructieve antwoorden kunt geven.

Groei van Coopers & Lybrand.

u snel op de hoogte van de werkwijze en werksfeer bij C & L. Daarna gaat u onder deskundige leiding uw eerste opdrachten uitvoeren en na korte tijd bent u volledig operationeel in een technisch hoogwaardig controleteam.

Studie en praktyk tegelyk.

Bij Coopers & Lybrand Nederland wordt aan uw verdere ontplooiing veel aandacht besteed. Aan studiefaciliteiten ontbreekt het niet: alle studiekosten worden vergoed en de interne opleiding wordt geheel in werktijd gegeven. In een programma, verdeeld over 4 jaar, doorloopt u een cyclus van cursussen. Daarna gaat u de theorie aan de dagelijkse praktijk toetsen. En die is gevarieerd, als u aan 10 tot 15 verschillende controles per jaar kunt deelnemen. U maakt kennis met de analytische en bijzonder effectieve werkwijze van Coopers & Lybrand Nederland. Op die manier groeien uw inzicht en ervaring snel.

Dankzij een sterke en internationaal soepel functionerende organisatie van accountants, belastingadviseurs en organisatie-adviseurs, die meer dan 400 vestigingen in ruim Uitstekende vooruitzichten. 100 landen omvat, is C & L steeds in staat om op de nieuwWie door zelfvertrouwen, inzet en studiezin toont uit ste ontwikkelingen in te spelen. Dat verklaart de groei het juiste hout te zijn gesneden, kan bij Coopers & Lyvan de organisatie: internationaal vertienvoudigd in de brand Nederland rekenen op uitstekende vooruitzichlaatste 25 jaar. In Nederland een groei van 100% in de ten. En op eigentijdse voorzieningen, zoals vergoeding laatste 4 jaar en naast het hoofdkantoor in Rotterdam van studiekosten, examenverlof, 5 dagen extra studienieuwe vestigingen in Amsterdam en Eindhoven. verlof per jaar en doorbetaling van de helft van de tijd Alle kansen voor uw carrière. nodig om de accountancy opleiding te volgen. Wanneer u binnenkort uw studie bedrijfseconomie afrondt om daarna uw postdoctoraal accountancy te gaan Interesse? Reageer! Coopers Als u meer will welen over Coopers <$ Lybrand Nederland, vraag dan doen, kunt u bij Coopers & Lybrand Nederland een de audiocassetle aan mei bijbehorende documenlalie Bel daarvoor & Lybrand loopbaan starten met interessante toekomstmogelijk010-130680 Richl uw sollialatie aan drs C.G van Luijk R A , heden. Door een goed doordachte introductiecursus bent Coopers & Lybrand Nederland, Weslblaak 100, 3012 KM Rotterdam Nederland

De accolfiitant opC&L-niveau!

m

Vervolg van pag. 6

Studententoneel OORZAKEN Van de dymamiek bleef in de zeventiger jaren niet veel over. Studenten speelden nog wel toneel, maar de term "studententoneel" verloor zijn kracht. Actie, lef, creativiteit en bruizend toneelspel maakten plaats voor onbolligheid en amateurisme. Zijn er oorzaken voor die teloorgang? Volgens Bart Dieho, docent aan het Instituut voor Theaterwetenschappen van de Utrechtse universiteit, begonnen de verschillen tussen professioneel-, amateur- en studententoneel zo rond 1970 te vervagen. Eén oorzaak was de opkomst van het vormings- en margetoneel. Het vormingstoneel nam de kritische en politieke functie van het studententoneel over. Uit dat vormingstoneel ontstond het "doelgroepentoneel": vrouwentoneel, flikkertoneel, toneel bij manifestaties en acties. Studenten verlegden het strijdtoneel letterlijk en figuurlijk van de universiteit naar de straat. Zij mengden zich onder het volk en als ze hier of daar in gezelschappen zaten was dat niet als student maar als lid van een actiegroep, van een buurtcentrum. Experimenteren met toneelvormen gebeurde na 1970 steeds meer binnen kleinere groepen die, mede dankzij de toendertijd makkelijk te verkrijgen subsidie, als paddestoelen uit de grond rezen. Dit professionele of semi-professionele margetoneel speelde de stukken die oorspronkelijk door studenten werden opgevoerd. Een andere oorzaak voor het verdwijnen van het 'courante' studententoneel als

Studentengroep Unitas "All Gods children got wings" van Eugene O'Neill (1935). Regie: Hooykaas (foto: NThl/Fa. Jochmann). avant-garde is de vervaging van het onderscheid tussen student en niet-student. Dat betekende minder belangstelling voor het universitaire verenigingsleven en meer voor het leven buiten de universiteit. En omdat er veel meer voorzieningen kwamen in buurtcentra en andere maatschappelijke instellingen, was men voor toneel ook niet aangewezen op studentenverenigingen. Paul Röttger van het RO-theater vertelt aan de Gelderlander (aug. '83) het volgende: "Tot in het begin van de jaren zestig speelde het studententoneel een vooraanstaande rol in de ontwikkeling van nieuwe theatervormen. De Actie Tomaat verbrak de relatie van het be-

roepstoneel met de studenten. De vernieuwing kreeg toen een plaats op de grote podia. Het studententoneel verloor zijn traditionele functie en zakte in elkaar. " "Merkwaardig eigenlijk, dat het Nederlands studententoneel als een kaartenhuis ineenzakte, toen ook in het "grote" toneel de malaise intrad, die werd ingeleid door de Actie Tomaat", schrijft Harry Huizing in het Nieuwsblad van het Noorden (op 27 feb. '78) onder de kop "Studententoneel nog lang niet hersteld". Hij stelt vast dat de vernieuwingstendenzen die in het begin van de zeventiger jaren doorbraken, zich nagenoeg geheel los van het studententoneel ontwikkelden. Van het studententoneel

gaat anno 1978 geen stimulerende werking uit, besluit hij na het bijwonen van een mat eenaktersfestival in Groningen. Ittmann (KUST-Utrecht) houdt er een andere mening op na. Volgens hem liep de belangstelling in de vijftiger jaren al wat terug en na 1968 werd het nog erger. In de zestiger jaren kwam het kleine zaalwerk op de voorgrond en dat lokt minder mensen maar is daarom niet minder intens. "Wat er op het ogenblik toch klaar gemaakt wordt, dat is gewoon professioneel werk". Ziet Johnny Kuiper (Handke/Weissgezelschap) een opbloei, zoals in de jaren vijftig-zestig met die nationale en internationale festival, nog mogelijk? Kuiper is pessimistisch: "We hebben nu acht jaar geprobeerd om het studententoneel nieuw leven in te blazen. We hebben alles gedaan wat maar mogelijk was. Het enige resultaat is dat mensen gaan zeuren over hun betaling om te mogen spelen, dat ze het studententoneel uitsluitend gebruiken als een springplank of naarde toneelschool of naar een figurantenrolletje bij het Publiekstheater. Het epigonisme viert hoogtij. De neiging om professionals na te apen is heel groot. Het studententoneel wordt voor een belangrijk deel kunstmatig in leven gehouden. Er is geen dadendrang noch inspiratie om een nieuw soort studententoneel van de grond te tillen. Een deel van de taak van het studententoneel is gewoon overgenomen door het repertoiretoneel. Behalve wat vormexperimenten gebeurt er aan de universiteiten nog nauwelijks iets bijzonders, maar wie weet, misschien koipt dat nog." g^die Vaes Marijn van der Jagt

iD

De Basisbeweging voor Vrede en Solidariteit; een nieuw politiek fenomeen? Het is al weer enkele maanden geleden, dat de heren Scholten en Dijkman de CDA-fractie in de Tweede Kamer de rug hebben toegekeerd, deels uit eigener beweging, omdat zij zich niet langer konden verenigingen met de door het CDA gevoerde twijfelachtige politiek, maar deels ook zijn zij duidelijk de fractie 'uitgemanoevreerd', vanwege hun afwijkende opstelling en stemgedrag binnen de fractie. Een van de grot? "bezwaren" die zij tegen hgt huidige CDA koesteren is dat zij haar politieke uitgangspunten en verkiezingsprogramma niet waarmaakt en met name de zwakkeren in de samenleving laat vallen. Mooie woorden over christelijke naastenliefde enzo, maar weinig politieke daden dus. Scholten en Dijkman beroepen zich erop dat zij juist wel aan dat verkiezingsprogramma zijn blijven vasthouden, en daarom ook het recht hebben om de kiezers te blijven vertegenwoordigen,.in ieder geval tot de volgende verkiezingen. Velen, zowel (ex-)CDA-ers als politiek anders of nietgekleurden, hebben na deze moedige stap hun steun betuigd aan de groep Scholten/Dijkman, en volgens recente opiniepeiUngen zouden zij met een nieuwe politieke partij goed zijn voor meer kamerzetels dan zij met z'n tweeen kunnen bezetten. Echter, het laatste wat we in de Nederlandse politiek nog nodig hebben is weer een nieuwe splinterpartij, gebaseerd op een stuk politieke onvrede. Scholten en Dijkman zijn echter niet over één nacht ijs gegaan, door in een snelle poging in ieder geval hun politieke carrière veilig te stellen, maar duidelijk op zoek naar een breder draagvlak voor hun politieke idealen. Daartoe hebben zij onlangs op een druk bezochte bijeenkomst in Ede met enkele anderen de zogenaamde Basisbeweging voor vrede en solidariteit in het leven geroepen. De met hen sympathiserende achterban zal deze beweging verder moeten organiseren en uitbreiden, o.a. door het oprichten van plaatselijke steungroepen. Voorts is het de bedoeling van de stuurgroep dat er op lokaal en regionaal niveau en via landelijke congressen ook wordt meegedacht en Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

"=^

TE BERDE door: Frank Berkhout

meegepraat om de beweging ook politiek gezien verder inhoud te geven en zo te komen tot een nadere formulering van uitgangspunten en concrete politieke doeleinden. Deze oproep is duidelijk aangeslagen, want dit proces is in het hele land reeds in volle gang. Ook in Tilburg is daarvoor de eerste aanzet gegeven, middels de oprichting van de steungroep Tilburg op 5 april j.l. Daarnaast is er de afgelopen week hier in Tilburg een tweede provinciale bijeenkomst gehouden en staat er voor 2 juni een landelijk congres op het programma. Maar wat wil men nu precies? Ten eerste meer openheid en eerlijkheid in de politiek, zowel naar de mensen toe, als van de basis naar boven. Een te respekteren streven, want de communicatie met de kiezer laat bij de bestaande politieke partijen nogal eens te wensen over, zodra de verkiezingscampagnes achter de rug en de zetels verdeeld zijn. Het kan dan ook zeker geen kwaad dat de politiek, al is het maar uit concurrentie-belang, zichzelf weer geloofwaardig maakt en weer leert te luisteren naar de kiezer. En politiek inhoudelijk? Vrede en solidariteit vormen daarbij de sleutelbegrippen. Deze kunnen echter ruim worden opgevat, zoniet politiek misbruikt, maar de basisbeweging gaat uit van twee niet mis te verstane, principiële keuzes; de zwaarste lasten op de sterkste schouders en geen vredesbeleid dat is gebaseerd op afschrikking. Daarnaast is men voorstander van een consequentere mensenrechtenpolitiek en een grondiger aanpak van de derde wereldproblematiek. Voorts distantieert men zich niet van het christelijke element in de politiek, integendeel, maar men vindt het be-

langrijker dat dit in de politieke daden tot uiting komt, dan in het etiket. De basisbeweging moet dan ook een beweging zijn waarbij mensen van verschillende geloofsovertuiging en/of politieke achtergrond zich "thuis" kunnen voelen. Coor de reeds gemaakte principiële keuzes is, denk ik, voor een groot deel het gevaar bezworen dat, gezien de nagestreefde openheid en inspraak, de grootst gemene deler tot politieke norm wordt verheven, zodat er van alle idealen niet meer overblijft dan een vaag CDAachtig compromis. Dat we hier niet met een 'ordinaire' belangengroep van vredesdemonstranten en uitkeringsgerechtigden te maken hebben (, een niet te onderschatten kiezerspotentieel, overigens), blijkt uit de aan-

dacht voor meerdere beleidsterreinen, al dient dit nog verder te worden uitgebreid en ingevuld. Het klinkt allemaal wat idealistisch (eerlijkheid en openheid, vrede en solidariteit), en misschien soms zelfs wat naïef. En de vraag is of een beweging als deze wel is opgewassen tegen het keiharde spel der politieke krachten. De tijd zal het leren. En degenen die niet kunnen wachten tot de volgende verkiezingen, raad ik aan eens op een van de plaatselijke of provinciale bijeenkomsten te gaan kijken om zo de basisbeweging eens van dichtbij te leren kennen. (Voor meer informatie kunt u bellen met 013365398).

Kollektief Autoverzekeringskontrakt voor de K.H.T. W.A. Verzekering geen eigen risiko Gewicht t / m 750 kg 850 kg 950 kg 1050 kg 1150 kg 1250 kg

Bruto premie f f f f / f

279,06 318,92 358,79 398,65 438,52 478,38

Overname no-claimkorting tot 7 0 % . Groene kaart gratis. Maandelijkse betaling zonder kostentoeslag mogelijk.

Kasko Verzekering eigen risiko f 200,— Oorspr. Cat. prijs Incl. BTW tot: f 10.000,f 14.000,f 16.000,f 18.000,ƒ20.000,/^ 25.000,-

Bruto premie f 255,14 /^ 382,70 f 446,49 f 510,27 f 574,06 f 698,34

Vraag naar onze circulaire i.v.m. andere kollektieve kontrakten t.b.v. K.H.T.-personeel

ASSURANTIEBEDRIJF STRICK Postbus 63 - 5000 AB Tilburg - telefoon: 013-423620* 13 april 1984

/,/'.

'■^■:

'­'t ­4%,

4 \

ACCOUNTANTS MOGEN DE AMBITIE HEBBEN O M PARTNERTE WORDEN. Onze accountants mogen de ambitie hebben om partner te worden. Graag zelfs. Wij houden van mensen die hun carrière serieus nemen. En er wat voor over hebben. Wie we zijn? Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de groot­ ste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienst­ verlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzonde­ ring. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in

zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen de verschillende kantoren.Voor Nederlanders zijn er daar­ om ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldcon­ cerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame­adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische­ en vastgoedonder­ nejningen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price W aterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070­92.46.31 en vraag p. naar Mevrouw M. Streur \ \j^^ \ ly T , , — r (centrale personeelsafdeling). W ^ ^ ^ " ^ " ^ ^ I N ^ ^ ^ ^ ^ ^ DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18­22.

MEDEDELINGEN

C O M M U N I Q U É H O G E S C H O O L R A A D 5 APRIL 1984 1. De Hogeschoolraad besluit de heer J.A. van Iperen te benoemen tot lid van het Algemeen Bestuur van de Stichting Studentenhuisvesting Tilburg en wel voor een periode van twee jaar. 2. Ten aanzien van de Interne Begroting 7554 worden door de Hogeschoolraad de navolgende besluiten genomen: - in een motie van PLM in zake het automatiseringsbeleid, die met 24 stemmen voor en O tegen wordt aangenomen, verzoekt de Raad het College van Bestuur in de toegezegde deelnota over de organisatiestructuur automatisering uit te gaan van een integrale benadering van het automatiseringsgebeuren; vooralsnog iedere reorganisatie op het terrein van de automatisering uit te stellen tot duidelijkheid is gegeven inzake het automatiseringsbeleid; op zeer korte termijn duidelijkheid te verschaffen over de vervanging van ICL en terughoudendheid te betrachten bij het plegen van investeringen, anders dan reeds aangegane verplichtingen. Bij amendement worden alle bestedingen aangehouden. - het College van Bestuur neemt een motie van PLM inzake het NWObudget over. In die motie wordt het CvB verzocht bij de voorbereiding en uitvoering van plannen ter beheersing van het NWP-budget en mogelijke bezuinigingen daarop, de volgende uitgangspunten in acht te nemen: naast een kwantitatieve onderbouwing is eveneens een kwalitatieve onderbouwing van het NWP-budget gewenst; toekomstige bezuinigingen op dat budget dienen gemotiveerd te zijn op een kwalitatieve onderbouwing, daarbij een integrale benadering van alle NWP-aktiviteiten gewenst is; bij bezuinigingen op het NWP-budget dient aangegeven te worden wat de gevolgen hiervan zijn voor studentenvoorzieningen, ondersteunende aktiviteiten m.b.t. onderwijs en onderzoek, en de participatiemogelijkheden in bestuursorganen door het NWP. Tenslotte besluit de Hogeschoolraad nog dit jaar te willen kunnen beschikken over de beleidsvoornemens inzake het NWP-budget. - de Raad verzoekt het College bij motie - die door het CvB wordt overgenomen een evaluatie te ondernemen inzake een verdergaande decentralisatie van het financieel-economisch beheer en iedere verdere ontwikkeling op het terrein van de decentralisatie uit te stellen tot het tijdstip waarop de Raad zich hierover heeft uitgesproken. - De hogeschoolraad aanvaardt met 14 stemmen voor en 9 stemmen tegen een amendement van de volgende inhoud. " H e t budget van de afdeling Pers en Voorlichting wordt verlaagd met de kosten voor de aanschaf van 92 abonnementen op "Ter V i s i e " . " - het College van Bestuur neemt de motie van de Emancipatiecommissie inzake de kinderopvang over. Vóór 1 juni zal in overleg met de Werkgroep Kinderopvang een concreet plan voor de realisering daarvan worden opgesteld. - de laatste motie in dit begrotingsdebat, die (met 24 stemmmen voor en 1 tegen) wordt aangenomen betreft de begrotingsbewaking personele lasten. De Raad spreekt zijn ernstige teleurstelling uit over de niet adekwate bewaking personele middelen en verzoekt het CvB zeer dringend binnen twee maanden een notitie 'bewaking personele middelen' voor te leggen. Samenvattend besluit de Hogeschoolraad de beschikbare middelen voor personele lasten 1984 vast te stellen op f 64.036.000, — . - de vrije beleidsruimte (in de Centrale Ruimte Personeel) wordt verhoogd met f 440.000, - tot f 740.000, - . Reeds thans wordt daaruit een formatieplaats bestemd voor de opzet en coördinatie van een experimenteel projekt gericht op het aanbieden van een samenhangend geheel van cursussen aan (langdurige) jeugdwerklozen gedurende de collegevrije perioden in 1984 (en eventueel daarna); - aan het College van Bestuur wordt verzocht bij zijn nadere voorstellen (in juni) voor het niet bestemde gedeelte van de centrale ruimte in te gaan op een adekwate en voltijdse bezetting van het transferpunt voor een periode van twee jaar; - drie W.P.-plaatsen worden additioneel toegekend aan FEW i.v.m. de opstart van Bestuurlijke Informatiekunde tot uiterlijk 1 januari 1988; - voor KIP-aktiviteiten wordt In 1984 f 5 0 0 . 0 0 0 , - uitgetrokken; - voor zogeheten tweejaars-kontrakten W . P . wordt in 1984 f 600.000,— en f 700.000, — uitgetrokken. Vier formatie dienen bestemd te worden ter verbetering van het onderwijsrendement; - Voor overige lasten en apparatuur komt in 1984 bijna f 14.500.000,— beschikbaar. Het College van Bestuur wordt gemachtigd uit deze post een uitgave van f 300.000, — te doen voor de aankoop van de NOVIbibliotheek, onder de voorwaarde dat de Hogeschoolraadsbegrotingscommissie bestemming verleent voor deze uitgave. 3. De Hogeschoolraad besluit - zonder toestemming - in te stemmen met het voorstel van het CvB inzake 13 programma's voorwaardelijke financiering 1985-1989.

C O M M U N U I Q U É V A N DE VERGADERING V A N DE C O M M I S S I E PERSONEELSOVERLEG D.D. 30 M A A R T 1984 1. Het CPO heeft in meerderheid na een uitgebreide discussie met het College van Bestuur m.b.t. de begroting 1984 haar fiat gegeven aan de begrotingsvoorstellen. De fractie der ongeorganiseerden en CFO-fractie konden zich vinden in de begrotingsvoorstellen, zij het dat de laatstgenoemde fractie er bij het College op aandrong het overschot op de personele midde-

Tilburgs Hogeschoolblad

len vooral aan te wenden voor zaken die voor de lange termijn hun vruchten zouden afwerpen. Binnen de ABVA/KABO-fractie waren de meningen verdeeld: de meerderheid van de A B V A / K A BO-fractie adviseerde negatief; men was van mening dat bij de verdeling van de middelen te weinig aandacht werd besteed aan het niet-wetenschappelijk personeel, gelet ook op de conceptvoornemens tot aanpassing van de formatie van de diensten en het aanbieden van tijdelijke contracten aan wetenschappelijk personeel.

Voorts vond men dat onvoldoende aandacht werd besteed aan de werkgelegenheidsaspecten. Overigens deelde het College mede het landelijke model inzake de toewijzing van middelen aan w . p . en n.w.p. als uitgangspunt te nemen, en jaarlijks te bekijken of er redenen zijn om daarvan af te wijken. 2. Inzake de problemen rond de VAX-computer werd afgesproken dat nadere berichten worden afgewacht.

DOCTORAALVOORUCHTING VOLTIJDSE OPLEIDING Op vrijdag 4 mei a.s. zal om 10.30 uur in zaal CZ101 een voorlichting worden gegeven over de drie studierichtingen die in het doctoraalprogramma van de tweefasenstructuur in de voltijdse opleiding worden verzorgd: de studierichtng Nederlands recht, fiscaal-juridische studierichting en de juridische bestuurswetenschappelijke studierichting. Alle belangstellende studenten van de voltijdse opleiding zijn hierbij van harte welkom.

3. De vergadering van 19 april a.s. zal geen doorgang vinden. De eerstvolgende vergadering zal plaatsvinden op 25 mei 1984. SLUITING GEBOUWEN

D O K T O R A A L VOORLICHTING

Hierbij delen wij mede dat de gebouwen van de Katholieke Hogeschool op de zaterdagen 21 april en 28 april 1984 gesloten zullen zijn. Wellicht ten overvloede delen wij voorts mede dat de gebouwen van de Katholieke Hogeschool op de onderstaande data eveneens gesloten zullen zijn: - Goede Vrijdag 20 april 1984 - Koninginnedag 30 april 1984 5 mei 1984 - Bevrijdingsdag 31 mei 1984 - Hemelvaartsdag

De vakgroep van de subfaculteit, die afstudeerrichtingen en keuzevakken verzorgen voor de doktoraal-sociologie studie, zijn benaderd om voorlichting te geven over de doktoraal-studie in 1984/1985. Op 2 en 3 mei 1984, op woensdag en donderdag, 's middags en 's avonds, is er ruimschoots gelegenheid u te oriënteren op de inhoud en de mogelijkheden van de verschillende doktoraal-afstudeerrichtingen . Voor meer informatie kunt u op S 14 (het secretariaat) terecht.

REPETITIECOLLEGE STRAFRECHT II (DEELTUDSTUDENTEN) In verband met het tentamen strafrecht II d.d. 12 juni om 14.30 uur zal een repetitiecollege ten behoeve van de deeltijdstudenten gehouden worden op 5 juni a.s. vanaf 19.00-22.30 uur in zaal AZ 6.

MEDEDELINGEN THB Dr. mr. J . K . M . Gevers van de Universiteit van Amsterdam zal dinsdag 17 april een gastcollege geven in de cursus Internationaal Arbeidsrecht. Onderwerp: Het EEG-beleid inzake gezondheid en veiligheid van werknemers in bedrijven. Plaats: SZ 32. Tijd: 15.30-17.30 uur. Zij die belangstelling hebben voor dit onderwerp, zijn van harte welkom.

T E N T A M E N STRAFRECHT 11/ MATERIEEL STRAFRECHT Het tentamen strafrecht Il/materieel strafrecht (basis-doctoraal) zal bestaan uit twee onderdelen. Het eerste onderdeel omvat een aantal open vragen, waarin verschillende onderwerpen, over de te bestuderen stof verspreid, getoetst zullen worden. Het tweede onderdeel zal bestaan uit de beantwoording van een casuspositie waarbij een beperkt aantal onderwerpen meer speficiek aan de orde zullen komen. Beide onderwerpen tellen voor de eindbeoordeling even zwaar mee. Het tentamen wordt afgenomen op dinsdag 12 juni.

COLLEGE B O E K H O U D E N - College Boekhouden II (voor ju risten) op 17 april van Dhr. G. Kleijnen gaat niet door. - College Boekhouden I (voor postdoctorale belastingkunde) op 17 april 1984 van Dhr. G. Kleijnen gaat niet door.

Doktoraal tentamens Behalve voor de verplichte tweedejaars vakken, als onderdeel van de doktoraal-studie in de twee-fasenstructuur, waarvoor u zich via de groene formulieren hebt opgegeven, dient u zich tijdig op te geven voor andere schriftelijke doktoraal tentamens. Deze opgave geschiedt door middel van de blauwe en gele kaart en wel uiterlijk een maand voor de afgesproken datum van het schriftelijk tentamen. De volgende data zijn (op dit moment) afgesproken en vastgelegd: Wijsbegeerte III (Wijsg. Antropologie, docent drs. F. van Peperstraten): 18 mei 1984 S M T V (De Graaf): 8 juni 1984 S M T IV (Betlem/Fabert/Segers): 25 mei 1984 Matrix Algebra (Bijnen): 10 mei 1984 Cultuur Sociologie (Zijderveld): 1 juni 1984 Klassieke Sociologen (Van Wezel): 18 juni 1984 INTRODUCTIE-BIJEENKOMST CURSUS 1984-1985 LERARENOPLEIDING MAATSCHAPPIJLEER De lerarenopleiding maatschappijleer is een cursus van 800 uur op jaarbasis. De opleiding is in eerste instantie bedoeld voor studenten aaVi de subfaculteit der sociaal-culturele wetenschappen mét D-1. Vanwege de brede bevoegdheidsregeling kunnen onder bepaalde condities ook studenten van andere studierichtingen worden toegelaten. Ofschoon formeel nu nog een tweede-fase-opleiding, staat de opleiding eveneens open voor afgestudeerden uit diverse studierichtingen. De lerarenopleiding wil belangstellenden reeds in een vroeg stadium informeren over de cursus 1984/1985. Over inhoudelijke zaken zoals de projectmatige opzet van de cursus en het gehanteerde maatschappijleerconcept willen wij oriënterend van gedachten wisselen. Met betrekking tot praktisch-organisatorische zaken willen wij informatie geven over de bevoegdheidsregeling maatschappijleer eerste graad, de opleiding als afstudeeractiviteit, en dergelijke.

Wij attenderen op het feit dat tijdige inschrijving (vóór 1 augustus 1984) noodzakelijk is in verband met het reserveren van een stage-plaats. Wij nodigen graag ieder die zich nader wil oriënteren uit voor een introductie-bijeenkomst op maandag 14 mei a.s. om 15.30 uur in gebouw S-27. Op aanvraag wordt de informatiegids toegezonden.

CIF VOORLICHTING D O C T O R A A L WIJSBEGEERTE Op donderdag 3 mei 1984 te 14.00 uur zat een voorlichting worden gegeven over de doctoraalprogramma's aansluitend op het propedeutisch examen wijsbegeerte over de doctoraalprogramma's wijsbegeerte van een wetenschapsgebied aansluitend op het kandidaatsexamen (oude stijl) c.q. het propedeutisch examen (Tweefasenstructuur) van een andere studierichting. De bijeenkomst vindt plaats in AZ 6.

3e L U S T R U M PERSONEELSVERENIGING 1984 Programma 2 mei: woensdag ( t / m 20 mei) Expositie "Eigen werk van personeel" - 16.00 uur: opening voor de aula - 16.30 uur: optreden "Hogeschoolkoor" in de aula - 17.00 uur: sluiting. 11 mei: vrijdag Openingsknaller feestweek in "PV-Café" en hal gebouw C - 16.30 uur: aanvang - 17.30 uur: Looporkest "The Seat Cats" - 20.00 uur: finale muziek - 20.30 uur: sluiting. 15 mei: dinsdag Sportgebeuren " P V - C a f é " + hal gebouw C -i- I e etage gebouw C - 20.30 uur: aanvang * biljarten * tafeltennis * rikken * sjoelen toegang gratis leuke prijsjes " P V - C a f é " is open - 23.00 uur: prijsuitreiking - 24.00 uur: sluiting. Opgeven bij J . Backbier, B 1115, tel. 2631. 16 mei: Woensdag Familiedag 15.30-16.4S uur in de studiezaal A 023: Poppentheater "Sapperlipopet" kinderen van ± 3 t / m 10 jaar -15.30-16.45 uur in collegezaal AZ 03 Tekenfilm "Billie Turf" kinderen van ± 6 t / m 14 jaar - 16.45 uur: Pauze. * koffie/thee ouders (voor de aula) * frisdrank kinderen (voor de aula) - 17.00 uur: trouwtrekwedstrijden nabij restaurant tussen personeelsteams van 6 personen om de touwtrektrofee (het "PV-Café is open tot ± 20.00 uur) - 18.00 uur: sluiting familiedag. Aanmelden teams bij J . Backbier, B 1115, tel. 2631. 18 mei: Vrijdag Slotfeest - aanvang feest 21.00 uur (ruimtes open 20.30 uur) in:

* "PV-Café" * hal gebouw C * Ie etage gebouw C

13 april 1984

MEMO

Bum

Buitenlandt

GASTCOLLEGE SITUATIE I N POLEN Het Buro Buitenland nodigt U uit voor een gastcollege door de Poolse schrijver ANDRZEJ SZCZYPIORSKI op donderdag 19 april a s om 13 30 uur in zaal AZ 6 Onderwerp De algemene situatie in Polen en de positie van de schrijvers m het bijzonder Andrzej Szczypiorski werd in 1924 in Warschau geboren Hij nam deel aan de Warschause opstand in 1944 en verbleef daarna als gevangene van de Duitsers in het concentratiekamp Fachsenhausen Na de oorlog werd hij radiojournalist In 1956 debuteerde hij als schrijver HIJ IS auteur van een 10 tal romans een paar verhalenbundels, vele hoor

spelen televisiespelen en filmscena no's In 1971 werd zijn roman "Een mis voor de stad Arras' uitgegeven en door de Penclub bekroond als beste Poolse roman van de laatste ja ren Waarschijnlijk zal het ook, zo de omstandigheden het toelaten, ver filmd worden door Andrzej Wajda Vanaf het midden van de zeventiger jaren is hij met de democratische oppositie in Poten verbonden Op 13 december 1981 werd hij gearresteerd en voor een paar maanden geïnterneerd Szczypiorski is vice voorzitter van de Poolse Penclub en bestuurslid van de Poolse schrijversbond Veel van zijn werk werd vertaald Onlangs ver scheen in Engeland het boek 'The Polish Ordeal", een verzameling schetsen over de Poolse na-oorlogse geschiedenis De heer Szczypiorski zal zijn voor dracht houden in de Duitse taal

Wewiv DE WETENSCHAPSWINKEL V R A A G T ONDERZOEKERS Onderwerp Werkprojecten dienstweigeraars Aanvrager Werkgroep Informatie Dienstplicht Vraag Enquête naar de bereidheid om dienstweigeraars in dienst te nemen Opsporen eventuele belemmeringen Wie socioloog Onderwerp Budget bejaarden Aanvrager Stichting Bejaarden Werk Tilburg Vraag Hoe ziet het bestedingspakket van bejaarden eruit en hebben bejaarden een budgettaire ruimte voor bejaarden aktiviteiten' Wie ekonoom/socioloog Onderwerp Grondpolitiek Aanvrager Stichting Grondvest Vraag Onderzoek naar de grondpolitiek van de gemeente Tilburg en mogelijke alternatieven, w o het Grondvest alternatief Wie ekonoom Onderwerp Buurtonderzoek Aanvrager Buurthuis Korvel Vraag Onderzoek naar houding buurtbewoners t a v buurthuis en mogelij ke aktiviteiten en wensen Wie socioloog Vraagsteller

J u r i d i s c h e EHBO

Inhoud vraag ledere gemeente is wettelijk verplicht er op toe te zien dat het huizenbestand in haar regio in goede staat van onderhoud blijft Hiertoe kan de gemeente de eigenaren van de in slechte staat verkerende wonigen aanschrijven gn hen wijzen op de tekortkomingen van de panden en de ver plichtmg, die zij als eigenaar hebben, deze panden te onderhouden Indien hieraan geen gehoor wordt gegeven, dan heeft de gemeente een aantal middelen in handen, die tot een al dan met gedwongen opknapbeurt van het pand leiden De jundische EHBO heeft hierover een driedelige vraag gesteld aan de wewi Ten eerste Hoe aktief/passief hanteert de gemeente Tilburg dit aanschnjvings beleid Is er een bepaalde laksheid van hun kant en zo ja tot wie Het gaat hier om een inventarisatie omtrent wat op dit gebied door de gemeente gebeurt Ten tweede Op grond van de wet heeft de gemeente een aantal bevoegdheden, die middels een gemeentelijke verordening gencht zijn op een inhoudelijke toe passing W a t zijn t a v politiedwang de bevoegdheden en toepassingen Deze vraagt ligt op het bestuursrechtelijk gebied Ten derde W a t is de positie van de huurders, indien buiten hun schuld o m , de gemeente dreigt met intrekking van de woonvergunning wegens de slechte staat van het pand Welke invloed kunnen huurders hierbij op verhuurder en gemeente uitoefenen om dit te voorkomen Deze vraag ligt op het privaatrechtelijk gebied

Ander Leesvoer In Tegenspraak, blad van de Stichting Studentenfonds Nijmegen, verslag van het symposium "Academicus en Arbeidstrijdige begrippen?" op 19 maart in Rotterdam Vice-voorzitter van de vakcentrale voor Middelbaar en Hoger onderwijs (MNP), Wolter Muller, vroeg zich af of studenten die kiezen voor een volstrekt met maatschappelijke relevante opleiding, hun studietoelage en hun recht op uitkering, na hun studie, met moeten verliezen Tegenspraak is natuurTilburgs Hogeschoolblad

Studenten \

Talen een trum^m

VITE-AVOND

SCRIPTIEWORKSHOP ECONOMETRIE

Op donderdag 3 mei wordt door VITE een avond georganiseerd waarop door LEST (Leiden English Speaking Theatre) de satire "Freedom of the Seize" wordt opgevoerd, een Engelstalig stuk over zeerecht Vóór de opvoering van het stuk, zal er een inleiding worden gegeven door Prof Mr J E J Th Deelen De aanvang is 20 00 uur De toegang is gratis Plaats de Aula van de KHT

VITE-DEBAT Op 4 mei a s organiseert VITE, Ver eniging voor Internationale Tilburgse Economen en Juristen, in het kader van de naderende Europese Verkie zingen een debat met als deelnemers Hanja Maij-Weggen (CDA) Eisso Woltjer (PvdA) Aart Geurtsen (VVD) Doeke Eisma (D'66) Alle bovenstaande deelnemers heb ben zitting m het Europese Parlement en zijn bij de komende Euro-verkiezingen herverkiesbaar Aanvang 13 30 uur Plaats SZ 17

Vrouwen \ LEZINGEIMBUNDEL "VROUWENBEELDEN" Van de lezingen van het programma "Vrouwenbeelden' wordt een ver slagbundel gemaakt Deze bundel zal de integrale versies van de mleidin gen bevatten Ria Lemaire, Aanwezigheid als een vorm van afwezigheid (veranderin gen m net vrouwbeeld in kunst en literatuur vanuit het historie naar het heden) Margret Brugmann, Vrouwen m het bos der verbeelding (welke moge lijkheden van de literaire tekst vrou wen aanpakken) Camillie Mortagne, Ecriture fémini ne (de experimenten van de Franse schrijfsters op het kruispunt van verschillende diskursieve strate gien) len A n g , Vrouwen en de ideologie van de massakultuur (gaat in op m n de romantiese verbeelding en de kwesties van de feministiese kul tuurpolitiek) Geïnteresseerden worden verzocht zich vooraf m te schrijven voor 30 april a s (i v m het bepalen van de oplage) bij het buro Studium Genera Ie, B 2, tel 66(2166)

lijk tegen Muller In het nieuwe nummer van Sociale Wetenschappen IS de rede opgenomen die Prof. dr. L.H.M. Brunia uitsprak tijdens de academische rouwzitting naar aanleiding van de dood van Prof dr. P Willems. ologie. De sociologie heeft te weinig oog voor het specifiek sociale van de sociale realiteit Net als economen inzicht geven in de economische problematiek, zo moeten sociologen inzicht verschaffen in de sociale problematiek van de menssamenleving Een tweetal auteurs doet verslag van een literatuursociologische

buschauffeurs), kom dan eens langs op de sporthal m de Pendragonkamer of bel Rene Heusschen, tel 360721 Medewerkers van harte welkom MEDEDELINGEN:

Doel van deze eendaagse workshop IS studenten te helpen algemene vor melijke problemen bij het scriptie schrijven op te lossen De cursus is bestemd voor studenten die al met de scriptie aan de gang zijn Inschrijven kan alleen door ten laatste een week voor de workshop een voorio pige inhoudsopgave en een getypte tekst van een willekeurige paragraaf in te zenden Docenten Frans Creemers, Fons Maes Duur 1 dag, studielast 15 uur Plaats CZ 110 Tijd dinsdag 8 mei 1984 U kunt zich voor deze cursus bij het secretariaat van het Talencentrum, gebouw A , kamer 116, maandag t / m donderdag van 9 45 tot 11 45 uur

Sporti INTERFACULTAIRE DENKSPORTMANIFESTATIE Op vrijdagmiddag 27 apnl 1984 wordt een interfacultaire denksport wedstrijd gespeeld Deelname staat open voor studenten en medewerkers van de KHT Plaats kantine gebouw A , van 13 00 17 00 uur De sporten zijn Bridge Dammen Go

-tÜfiaW»

Schaken

Er wordt gespeeld m 4 teams U wordt uitgenodigd u voor 13 apnl als deelnemer op te geven bij H Bunt kamer A-124, tel 2653 voor SLW, CIF, FRW G van Heek kamer P 112, tel 2522 voor SPW, S S W C Mijderwijk kamer C-225, tel 2041 voor Diensten, SEW A Nagelkerke, kamer B 526, tel 2549 voor FEW G Schwarzenberg, kamer S 111, tel 2755 voor S S W , SPW H Tigelaar kamer B 434, tel 2050 voor SEW, Diensten P Vermaseren kamer P 602, tel 2448 vooL FRW, GIF, S L W Prijzen per categorie en voor het winnend team I N T E R N A T I O N A A L STUDENTEN SPORT TOERNOOI 1984 Als een van 'de ongetwijfeld vele hoogtepunten van dit lustrumjaar wordt van 24 tot en met 27 apnl en dat al voor de vierde maal in succes sie, het ISSI 1984 georganiseerd Kortom, genoeg redenen voor jullie om onze aankondigingen in de gaten te houden Trouwens, als je zm hebt om in die week op de een of andere manier mee te werken (te denken valt aan opvang van buitenlanders broodjes smeren, schoonmaken.

en cultuur-historische studie naar uitingsvormen van humor in romantische literatuur in Holland en Duitsland. Schrijvers als Paaltjens, Klikspaan (pseud. voor Kneppelhout), Hildebrand, de Genestet, Multatuli, Tieck, Hoffman, Brentano en Heine worden bestudeerd op hun uitingsvormen van humor. De auteurs concluderen dat de Nederlandse humor in tegenstelling tot de Duitse niet bepaald uitbundig is op het gebied der verbeelding. In de Duitse literatuur treedt vaak romantische ironie op en wordt het romantisch sprookjesachtige marginaal verbonden met een scherpe

Parcival Parcival organiseert de Batavierenra ce, een estafetteloop van Nijmegen naar Enschede Hier doen twee teams aan mee, waarbij per team 18 heren en 7 dames meelopen (4,5-9,2 heren en 3,3 7,5 dames) Als je interesse hebt kom je dan zo snel mogelijk opgeven op de sporthal De in schrijflijst hangt op het schrijfbord van Parcival De estafetteloop vindt plaats van 24 00 uur vr 27 apnl tot 17 00 uur op zaterdag, en daar volgt s avonds na tuurlijk een groot feest " Damesvoetal Het damesvoetbalteam van Pendra gon kan steeds nieuwe speelsters ge bruiken Ook mensen, die nog nooit gevoetbald hebben zijn welkom Kom eens kijken of speel mee op on ze training dinsdagavond van 22 00 23 00 uur in de studentensporthal Tot ziens Controleur Onze controleur Rob vindt het nog altijd fijn als jullie je sportkaart bij je hebben, als je komt sporten op de sporthal So do not forget, please Truien De Pendragontruien zijn nog te ver krijgen in de maten medium en large en kosten nu nog f 35, — De volgen de lading zal duurder worden, dus in teresse wees er dan snel biji

Menu PERIODE 16 T / M 20 APRIL 1£ M A A N D A G 16 4 1984 heldere selderysoep ossestaartsoep gehaktbal met uien kaasvink uiensaus andijvie a la crème gestoofde witte kool DINSDAG 17 4 1984 chinese tomatensoep londonderrysoep kipkerryragout met ananas paprikaburger doperwten komkommersalade WOENSDAG 18 4 1984 heldere preisoep Servische bonensoep rollade gebakken plak ham mierikswortelsaus snijboontjes tuinboontjes DONDERDAG 19 4 1984 heldere spinaziesoep kalfssoep roomschnitzel koude makreel gemengde sla van sla andijvie rettich seldery dressing

kijk op reeele situaties. Duitse humoristen verplaatsen zich ook gemakkelijker in 'groteske situaties'dan hun Nederlandse collega's. In Nederland lijkt een voorkeur te bestaan voor een meer nuchtere humor. Volgens de onderzoekers bestaat er een verband tussen politieke, maatschappelijke en culturele aspecten en de uiting van humor in de literatuur Tot slot bespreekt Prof. dr. H.P.M Adriaansens onder de sprekende titel "de Onttovering van de toekomst" het vorig jaar verschenen proefschrift "In de proeftuin van de samenleving" van Bart van Steenbergen. j^ ^ ^f 13 april 1984

STADSSCHOUWBURG

"Mensenhater' in rouwsfeer

van Thron worden uitgevoerd op een vrij klein, met lijnen afgebakend op­ pervlak. Dat levert, samen met de kleding: stijfgestreken herenbroeken en overhemden, een beklemmend beeld op van een streng georgani­ seerde structuur die weinig ruimte laat voor een individuele inbreng. Maar hoe langer je kijkt, hoe meer persoonlijke verschillen je kunt ont­ dekken in het uitvoeren van eenzelf­ de beweging. De herenbroeken blij­ ken nèt iets van kleur te verschillen en ook qua vorm niet identiek te zijn. In de uitdrukkingsloze gezichten van de danseressen kun je langzamer­ hand steeds meer nuances onder­ scheiden. Behalve voor de dansers, die Thron onberispelijk uitvoeren, is de minimale dans ook voor de toe­ schouwers inspannend maar tegelijk ook fascinerend. Marijn v.d. Jagt

Stuk: "Mensenhater" van Moliè­ re, door het Publiekstheater. Re­ gie: Karst Woudstra. Met: Frans Vorstman, Ton L utz e.a. Te zien: WO 18 en do 19 april in de Stads­ schouwburg, aanvang 20.15 uur. Het probleem dat Molière aansnijdt in zijn toneelstuk "De Mensenhater" (Le Misanthrope, 1666) is universeel en tijdloos. Moet je altijd eerlijk zijn en precies zeggerfvi/atje denkt? Of is het om je te kunnen handhaven in een samenleving een bittere nood­ zaak je gedachten te verbergen en zo nu en dan een leugentje om bestwil te verkopen? Alceste heeft zijn hart op zijn tong. Hij walgt van het hypo­ criete wereldje waar hij in leeft; de mensen om hem heen doen poeslief FILMHUIS tegen elkaar terwijl ze elkaar zwart maken in het roddelcircuit. Alceste is eerlijk, maar maakt zich daarmee niet geliefd. Molière geeft geen uitsluit­ sel, hij toont twee extremen en de toeschouwer moet zelf maar een "Lola" (1981) van R.W. Fassbin­ middenweg zoeken. "De mensenha­ der. 12 t / m 18 april, 19.30 uur. ter" stelt de oneerlijkheid aan de "Lola" is het derde deel van Fassbin­ kaak, maar het is ook duidelijk dat Al­ ders trilogie over West­Duitsland in ceste niet in staat is met mensen sa­ . de jaren veertig en vijftig. De andere men te leven. Hij zal uiteindelijk dan ook een kluizenaarsbestaan gaan lei­ delen zijn "UU Marleen" en "Die Ehe der Maria Braun". den. Het is 1957. Adenauer zit vast in het Volgens Karst Woudstra vullen de zadel, de economische groei is een mensen in Alcestes omgeving hun le­ wonder, maar men kan zich geen ex­ ven met roddelpraat en ledigheid om­ perimenten veroorloven. Het beeld dat ze bang zijn voor de dood. Hij laat wordt bepaald door snoepkleuren en dan ook het stuk plaatsvinden in de de eerste tv op het niervormige tafel­ ruimte waar een overleden man op­ tje. Gebronsde mannestemmen zin­ gebaard ligt, de man van Celimène, gen mono over zigeuners, vissers en die door een aantal aanbidders waar­ zuidelijke eilanden. Lola zingt ook onder Alceste het hof gemaakt over 'bella bella bella Marie', terwijl wordt. Daarmee onderstreept Woud­ de bezoekers van het bordeel haar stra de dreiging van de dood, maar omzwermen, maar liever heet ze Ma­ ook de vlucht van de mensen voor de rie Luise en zingt ze met haar min­ dood. naar een lied in een stil kerkje. De loodzware rouwsfeer is allesover­ Fassbinder weet in deze film d.m.v. heersend. Woudstra heeft er een de decors, kostuums, en belichting traag drama van gemaakt. Maar de een herinnering aan 1957 op te roe­ serieuze ondertoon in Molières co­ pen, maar laat het daar niet bij. Deze medie verleent z'n kracht omdat ze te film gaat over de mensen achter de veel benadrukt is. Het resultaat is een fatsoenlijke fagade, over het verbor­ prachtig vormgegeven voorstelling gen gezicht van het stadje Coburg. die echter geen sprankje levendig­ De afgemeten gezichten van de nota­ heid bezit en waarbij je in slaap valt. belen worden 's avonds rood en glim­ Marijn v.d. Jagt mend van drank en ander genot in het bordeel.

Het verborgen gezicht

STADSSCHOUWBURG

Dansgroep Chrisztina de Chêtel Stuk: "Thron" door de Dans­ groep Chrisztina de ChStel. Te zien: di 17 april in de Schouw­ burgzaal, aanvang 20.15 uur. Cho­ reografie: Chrisztina de Chêtel. Muziek: Patricio Wang. "Emotieloos" is de geijkte omschrij­ ving van minimale dans. Emotieloos in de zin van esthetisch; de dans om de dans en niet om een verhaal te vertellen of om een boodschap over te 'brengen. Maar dat betekent niet dat er bij de toeschouwer geen enkel gevoel over komt, dat hij naar de be­ wegende mensen kijkt alsof het abstrakte lijnen en kleuren zijn. Inte­ gendeel. Het strakke herhalingspa­ troon van een beperkt aantal (vaak, natuurlijke) bewegingen heeft op den duur het effekt dat je als toeschou­ wer overgevoelig wordt voor elke kleine verandering. Als in Chrisztina de Chêtel's "Thron" na een kwartier lang hetzelfde pasje één van de vijf danseressen plotseling één andere pas in een tegengesteld ritme doet, werkt dat heel indringend. De complexe bewegingspatronen

De nieuwe gemeenteambtenaar Von Bohm is volgens iedereen te integer en fatsoenlijk voor het bordeel, én voor Lola, maar de anderen vergeten dat ook zij twee gezichten heeft. Als de elegante dame. Marie Luise, ont­ moet ze Von Bohm "toevallig" in de bibliotheek. Als Marie Luise later hun verhouding breekt, is Von Bohm radeloos. Hij ziet haar pas weer als hij door de idealist Esslin wordt meegenomen naar het bordeel waar Lola de heren behaagt. Verbitterd stort hij zich dan in een strijd tegen het corrupte net­ werk van de huichelachtige notabe­ len, om deze ook weer onmiddellijk op te geven als bijzijn geliefde terug­ heeft. Liefde blijkt toch zijn belang­ rijkste drijfveer te zijn. Lola wordt wel gezien als een meta­ foor voor Duitsland. Ze verkoopt zich om haar kinderen een beter leven te geven, maar verlangt voor zichzelf slechts de schijn van een fatsoenlijk leven, de zekerheid beleefd behan­ deld te worden. Misschien zet Lola's dochter zich nog eens af tegen de hy­ procisie van haar ouders, en kiest ze voor de idealen van Esslin, zonder zo­ als hij overstag te moeten voor het geld. De moraal kan immers pas ter sprake komen als buik en beurs goed gevuld zijn. A.T.

Jozef van den Berg met zijn productie "troev of de verdronken visser" op 27 en 28 april in de stadsschouwburg. STADSSCHOUWBURG

Toneelgroep iVletamorfose Eén dag na de dood van Wolf­ gang Bochert, hij stierf op 20 nov. 1947 in een sanatorium te Bazel op 26 jarige leeftijd, beleefde zijn stuk "Draussen vor der Tür" de première in zijn geboortestad Hamburg. Dit prachtige stuk wordt nu gespeeld door de Til­ burgse Toneelgroep "META­ MORFOSE". Vertaling en regie Leen Wessels. Op 5 mei 1984 in de studiozaal van de stadsschouw­ burg te Tilburg. Aanvang 20.30 uur. Unteroffizier Beckmann komt na drie jaar uit Russisch krijgsgevangen­ schap terug naar de totaal verwoeste stad Hamburg. Op de puinhopen van het Derde Rijk hervindt, zo goed als mogelijk, het normale leven langzaamaan zijn gang. Iedereen wil vergeten, ook Beck­ mann's vrouw, want die heeft een vriend. Ook Herr Oberst, in zijn war­ me huis, wil niet herinnerd worden aan de hel van Stalingrad. Niemand wil nog iets te maken hebben met het "Bruine Verleden", ook niet Frau Kramer. Steeds weer stelt hij vragen maar steeds weer slaat er een deur voor hem dicht en staat hij buiten, "Buiten voor de deur". STADSSCHOUWBURG

■Muziektheater over Wilhelm Reich Toneelgroep Sater komt op don­ derdag 26 april om 20.15 uur in de schouwburg­zaal met toneei­op­ toneel­produktie 'De emotionele pest'. In deze muziektheaterproduktie staat de bezetenheid van psycho­analyti­ kus Wilhelm Reich centraal. Wilhelm Reich (1897­1957) is een wonderlijk figuur in de ideeënge­ schiedenis van de twintigste eeuw. Steeds opnieuw duikt zijn naam op in allerlei bewegingen en stromingen. Om te beginnen in de beweging voor seksuele hervorming, vervolgens in de psychotherapeutische beweging van bio­energetika. Aan het einde van de jaren zestig in de beweging voor anti­autoritaire opvoeding en

vandaag de dag in de anti­fascisti­ sche groepen. In theorie is de naam van Reich blijvend verbonden aan de poging psycho­analyse en marxisme met elkaar te verbinden. Regisseur Joost Boer zegt over het stuk: "Het is vooral geen historisch of anekdotisch verhaal over het leven van Reich; het gaat over een man die erkend wil worden door zijn vader. Dat is ook de universele betekenis van het stuk. Iedereen heeft erken­ ning van de vader nodig om volwas­ sen te kunnen worden. Mijn fascina­ tie met het onderwerp ligt in Reichs monomanie. Als een waanzinnige wil hij het gelijk van zijn theoriën bewij­ zen en hij bewandelt kost wat het kost een weg die alleen tot krankzin­ nigheid kan leiden". NOORDERLIGT

The Cry Maandag 23 april in Noorderligt. Vanaf 20.00 uur. De naam John Watts zal een ieder vertrouwd in de oren klinken. Watts was nl. de oprichter (1978) en leider van Fischer Z., welke band 3 zeer succesvolle elpees op haar naam heeft staan. Nu treedt John Watts wederom met een band naar voren, die de naam THE CRY draagt. In THE CRY komen we toch weer bekende namen tegen, t.w. zijn Fischer Z­ bassist David G raham en saxofonist Mick Donnelly, die op John's tweede solo­elpee meespeelde. Inmiddels heeft Donnelly de band wegens ses­ sie­verplichtingen verlaten. Zijn plaats zal tijden live­optredens door een sessie­muzikant worden inge­ vuld. Verdere muzikanten in THE CRY zijn: Theo Thunder op drums, in

Canada een veelgevraagd studio­mu­ zikant. Thunder reageerde op een ad­ vertentie die John Watts in een en­ gels muziekblad had geplaatst. Het geheel wordt gecompleteerd door toetsenist Mike Benn. STUDIUM G ENERALE

Foto­ tentoonstellingen Kath. Hogeschool Tilburg, Hogeschoollaan 225 11 april ­ 1 mei 1984 ruimte bij de aula Zeventien fotografen werden door het Ministerie van CRM (thans WVC) uitgenodigd om mee te werken aan een tentoonstelling over destruktie, agressie en geweld in onze samenle­ ving. Een (helaas) zeer aktueel onder­ werp dat in grote verscheidenheid is uitgewerkt, zowel naar wat onder destruktie, agressie en geweld kan worden verstaan, als door de wijze waarop de fotograaf dit vastlegde. Het uitgangspunt was het onderwerp niet te vereenvoudigen, maar in te­ gendeel, juist uit te diepen voorbij de voor de hand liggende beelden die woorden als 'geweld' en 'destruktie' nu eenmaal oproepen. De presentatie van de tentoonstelling werd verzorgd onder verantwoorde­ lijkheid van de Nederlandse Kunststichting in samenwerking met Pieter Boersma en Steef Davidson die mede zorg droegen voor de af­ ronding van de kollektievorming en de vormgeving. Organisatie: Studium G enerale, B 2, tel. 013­662166. (Foto: Peter Martens, uit de ten­ toonstelling van S.G.)

T E R K LA P Alumni

Op de step "iedereen moet het doen. Het is gezond en ieui<". Onder dit motto roept Patrick van Olffen, voorzitter van de onlangs opgerichte "Eerste Tiiburgse Stepvereniging (ETSV) 'step-by-step'", studenten op te gaan steppen. Van Olffen die zegt van "aparte dingen" te houden, heeft de Vereniging opgericht toen een door Pendragon te organiseren steprace Leuven-Tilburg niet doorging. "Een sponsor tiad toen al geid in ons pioegje gestol<en. We zijn toen maar met 'een groep enttiousiaste studenten zeif doorgegaan". De ETSV stelt zich ten doel zoveel mogelijk mee te doen aan activiteiten op stepgebied. Ook wil men nog eens een stepestafette organiseren met Tilburg als centrale plaats. Een afvaardiging van de ETSV en de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda deed onlangs mee aan de steprace Breda-Eindhoven. "Ondanks een minimaie voorbereiding werd een 26e plaats (van de 44/L.v.W.) bereikt". De ETSV heeft nog meer activiteiten in het verschiet. Op 9 juli zal men in Friesland deelnemen aan een individuele steptocht en op 15 sep-

THB

tember zal Tilburg opnieuw vertegenwoordigd zijn bij de Nederlandse stepkampioenschappen. In diezelfde maand hoopt de Vereniging in samenwerking met Pendragon ditmaal wèl de steprace Leuven-Tilburg van de grond te krijgen. In haar prille bestaan wordt de ETSV reeds geconfronteerd met problemen. Zo heeft zij slechts de beschikking over één step, en dan nog wel een gekregen kinderstep. De ESTV hoopt echter binnenkort enkele zelfbouwsteps, kosten ongeveer f 150,— per stuk, te ontvangen. ^ ^ ^

Beestenbende Op twee Delftse studentenflats is sprake van een dierenplaag. Een kakkerlakkenplaag wel te verstaan. Dit meldt ons Delta. Een onderzoek dat vorig jaar door de gemeente werd gehouden wees uit dat er sprake zou zijn van enkele duize.pden kakkerlakken. De Stichting Studentenhuisvesting (SSH) spreekt van een ernstige situatie en wil er wat aan doen. Voor de bestrijding van de plaag heeft de Stichting reeds f 4 0 . 0 0 0 , - uitgetrokken. Een tiental bewoners weigeren echter

Laatste gratis matseren Naar aanleiding van 20 jaar THH krijgt de lezer als verjaardagsgeschenk de gelegenheid om tot en met 4 mei gratis matsertjes in te sturen. De matsertjes mogen geen commercieel karakter hebben en kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Voor matsertjes die onder een andere vorm worden aangeboden geldt het gebruikelijke tarief. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

X 1 1

—1

1 1

_.._

1

Naam: Adres: (Tel:

J

LEKKENDE KRANEN

geweest door de aangeboden leerstof. (...) IVlIjn Intellektueeloperatlonele vaardigheden heb Ik pas na mijn afstuderen in mijn werk geleerd." Intellektueel-operatlonele vaardigheden. Een originele term voor de Telegraaf-wijsheden die Ter Visie uit zijn mond noteerde. Samengevat: het Is natuurlijk allemaal pijnlijk, maar de overheid is te ver doorgeschoten, privatiseren is dus de boodschap. Lubbers zal binnenkort de Rijksautomoblelcentrale te koop aanbieden. Maar Kleboom heeft ook zelf mogelijkheden bedacht of In Amerikaanse kranten gelezen: ziekenhuizen, de Rijksmunt en het gevangeniswezen kunnen maar beter partikullere ondernemingen worden. De krisis als monopoly-spel. "Mag Ik van jou Station West tegen de Dorpsstraat?" Terwijl de bank op springen staat. Bij wijze van uitsmijter bepleit Kleboom meer kontakt tussen de "alumni" van de KHT (over de kwaliteit van welke instelling hij overigens "niet bijster enthousiast" is): "Afgestudeerden blijven tenslotte een morele verplichting houden tegenover hun Alma Mater, hun leermeesters en hun kollega-'afgestudeerden van de Tiiburgse Hogeschool." De Alma Mater beware me.

Met dubbeltjes en kwartjes die mijn ouders nog uit hun en mijn mond hebben gespaard voor de kerkkollekte houdt het Steunfonds voor het Katholiek Hoger Onderwijs 'Ter Visie' op de been: een sinds 1982 verschijnend kwartaalblad voor afgestudeerden aan de Katholieke Hogeschool. Net als de meeste andere afgestudeerden heb Ik - na alles wat mijn familie al heeft bijgedragen - geen dertig gulden abonnement over voor de tachtig voornamelijk met personalia en gedenkwaardlgheden gevulde pagina's die Ter Visie jaarlijks te bieden heeft. "Van Agt lid Stichtingsbestuur KHT", "TAEK vijftig jaar", "Dr. Cas Vroom hoogleraar", "Prof. dr. Hans Bosman 25 jaar hoogleraar", "Katholieke Hogeschool levert 1000e socioloog af" en "Twintig jaar rechten in Tilburg en tweeduizendste student Ingeschreven". Het staat allemaal In de jongste editie. Nu alleen de abonnees nog. Toch blader ik. Ter Visie ieder kwartaal trouw en gratis door. Aangezien zo weinigen van u hetzelfde doen, zal Ik u van tijd tot tijd op de hoogte houden over de op de personalia en gedenkwaardlgheden gespoten garnering. Zo heeft de redaktle een rubriek "Afgestudeerden die wat te zeggen hebben" bedacht. U moet daarbij niet denken aan - wat de

titel zou doen vermoeden - tot zwijgen gebrachte kategorieën als het groeiende leger werkloze akademicl. Deze slachtoffers van de krisis treffen we dit kwartaal aan in een losse bijlage, hygiënisch gekonserveerd In de koele cijfers. De kolommen van het blad zelf staan ter beschikking van een verkoper van de krisis, een afgestudeerde die het weliswaar voor het zeggen heeft, maar die verbazend weinig te zeggen blijkt te hebben: drs. Jos Kleboom, ekonoom, Carnavalsprins van 'Oeteldonk', raadadviseur van Lubbers, en ooit een middelmatig Tllburgs student, die - zo wordt beweerd - negen jaar lang meer de stuclentensociëtelt Asgard dan de kollegezalen van binnen zag. "Ik ben In Tilburg inderdaad nooit overmatig geboeid

hun kamer te ontruimen. Een weigeraar: "ik ben uit maatschappelijke overwegingen tegen het gebruik van technische middelen om het ongedierte te doden. De mensen moeten met hun ongemakken leren leven. Meewerking aan de bestrijding zou ik overigens wel doen om sociale redenen". Kortom: de SSH kan de pot op. De Stichting vindt

dat de weigeraars zich onverantwoord gedragen. "De weigeraars moeten zich bedenken dat de kakkerlakken zich snel vermeningvuldigen en zeer mobiel zijn. 's Zomers gedijen ze beter dan in de winter en zijn ze in staat ziektekiemen met zich mee te dragen. En natuurlijk zijn het gewoon enge beesten". Niet alleen de studenten weigeren mee te

werken, ook de gemeente Delft' is niet bereid met behulp van politiedwang de weigeraars eruit te halen. Dat het met "de plaag" misschien allemaal wel mee valt, bewijst een korte telefonische enquête van Delta. "Ernstige klachten van bewoners... vingen we niet op. Feit blijft natuurlijk wel dat kakkerlakken beter gedijen bij warm weer". L.v.W

MAANDAG 16 APRIL Olof, 20.30 uur: Raad.

Paradoks, 21.30 uur: Burton Green met het New Traditions Quintet. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-7: Drs. G. Visser (Centrale Interfaculteit Amsterdam) over 'Nietzsche en Heidegger. Het einde van de filosofie en de opgave van het denken'. Katholieke Hogeschool, 14.00-16.00 uur, CZ-113: Colloquium economie B-serie. Dr. L. Hamminga (KHT) over: "Optimale verdeling van arbeid en inkomen bij chronische werkloosheid".

Agenda VRIJDAG 13 APRIL Stadsschouwburg, 22.00 uur: Concert Franse Muziek door Philip de Goey (hobo) en Paul Hermsen (piano). Theater 't Heks, 20.30 uur: 'Jail Warehouse Company: Parfums' Katholieke Hogeschool, 9.30 uur, aula: Lezing door Mr. B.W. Biesheuvel over "De kabinetsformatie'. Org. Stud. Gen. i.s.m. vakgroep Staatsen Adm. Recht KHT. Kafee Karree, 22.00 uur: Muziekavond - synthesizermuziek. Noorderligt, vanaf 20.00 uur: "Archie Shepp Kwartet" bestaande uit Ron van Rossum (piano en trompet). Sean Bergin (saxen), Louis Moholo (drums). Ernst Glerum (bas). ZATERDAG 14 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: 'Een moment is maar van mij geweest'. Toneelstuk van Anne Habeck-Adameck gebaseerd op de briefwisseling tussen Anton Tsjechov en zijn vrouw Olga Knipper. Gespeeld door Kitty Jansen en André van den Heuvel. Olof, 23.00 uur: AHC-feest Veritas Utrecht. ZONDAG 15 APRIL Den Egelantier, 22.00 uur: Cajunband. Tllburgs H o g e s c h o o l b l a d

DINSDAG 17 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Krisztina de Chêtel. Dansgroep met de nieuwe productie 'Thron' Olof, 21.30 uur: Eerste film Italiaanse filmcyclus. WOENSDAG 18 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Publiekstheater met 'De mensenhater' van Molière in een regie van Ger Thijs en Karst Woudstra. De Spoel, Fabriekstraat 22, 22.00 uur: Slotfeest juristen met rock en rollband 'Herb Mews and the Mules' o.I.v. Ruud v.d. Berg. Entree f '\, — . Den Egelantier, 22.00 uur: Open Podium. DONDERDAG 19 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Publiekstheater met 'De Mensenhater' (zie 18 april). Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: 'The Mask', Joegoslavische theatergroep met de nieuwe productie 'Overture for a requiem'. Een voorstelling zonder tekst, maar met dans en beweging

Frans Godfrey

Katholieke Hogeschool, 9.00 uur, SZ-17: "Symposium Informatie-bescherming". Technische en juridische beveiliging van op magnetische media vastgelegde gegevens en programma's. Olof, 21.30 uur: Theatergroep Piek met 'Dialoog van een prostituee met een van haar klanten'. .WOENSDAG 25 APRIL Olof, 20.00 uur: Lustrumreceptie Cartouche. DONDERDAG 26 APRIL Olof, 13.00 uur: Adat-voetbaltournooi. DINSDAG 1 MEI Olof, 21.30 uur: Tweede film Italiaanse filmcyclus. 13 april 1984