1984 04 06

'ilburgs Hogeschoolblad - 6 april 1984 - jaargang 21 - nummer 29

KHT en Leergangen gaan samenwerken De Tilburgse hogeschool gaat nauw samenwerken met de Katholieke Leergangen op het gebied van de letteren. Het ligt onder meer in de bedoeling dat studenten van de ene instelling straks onderdelen van het studieprogramma van de andere instelling kunnen volgen, waarvoor ze dan studiepunten in de eigen studie kunnen verwerven. De samenwerking is een uitvloeisel van de in juni 1982 tot stand gekomen algemene Raamovereenkomst van samenwerking tussen de beide onderwijsinstellingen. Hogeschool en Leergangen willen de samenwerking op een aantal terreinen concreet gestalte geven. Daarbij gaat het om het onderwijs op het gebied van de taalvaardigheid, om pré- en postdoctorale cursussen Anglistiek en Neerlandistiek en om programma-onderdelen die van belang zijn voor de opleiding Journalistiek. Ook op het gebied van de lerarenopleiding is men het er over eens dat samenwerking gewenst is. Hoe de samenwerking op dit gebied gestalte moet krijgen is op dit moment echter nog onduidelijk. Eerst moet de minister immers nog een definitieve beslissing nemen over de eerstegraads lerarenopleidingen. iOést de bewincteman uiteindelijk voor het onderbrengen van de lerarenopleidingen bij de NLO's, dan moet hij ook nog de locaties van de eerstegraads opleidingen vaststellen. Alleen als Tilburg daarbij in de prijzen valt, heeft het zin de samenwerking op dit gebied nader te concretiseren. L.K.

VERSCHIJNINGSDATA THB Het Tilburg Hogeschoolblad verschijnt niet op de vrijdagen van 20 en 27 april en 4 mei. Mededelingen voor het nummer van de volgende week, 13 april, kunnen worden ingezonden of afgegeven tot en met maandag de negende, vóór vier uur 's middags.

Wetenschappelijke productiviteit gestegen in 1982 De wetenschappelijke productie van de instellingen voor w.o. is in 1982 vrijwel over de gehele linie toegenomen. In dat jaar werden 8901 mensen ingezet voor wetenschappelijk onderzoek, 661 meer dan in 1981 en zelfs 816 meer dan in 1980. Dit schrijft minister Deetman in het jaarlijks Wetenschapsverslag, een overzicht van de afzonderlijke wetenschappelijke verslagen van de instellingen. De toename in mensjaren, ingezet voor onderzoek, vond plaats vanuit alle drie de geldstromen, maar het sterkst binnen de tweede (ZWO) en de derde geldstroom, het contractonderzoek. ZWO krijgt daarbij in snel tempo meer

Rekenkamer wil schrappen in studentenvoorzieningen De Algemene Rekenkamer vindt dat de kosten van de studentenvoorzieningen (sport, medische zorg, studentendecanen, cultuur etcetera) aanzienlijk omlaag zouden kunnen. De Rekenkamer schrijft dit in haar verslag over 1983, dat zij op 30 maart 1984 aan de Tweede Kamer uitbracht. De Algemene Rekenkamer doet onderzoek naar de juistheid en de doelmatigheid van overheidsuitgaven in ruime zin, zodat ook de instellingen van w.o. daaronder vallen.

Een tekort van 3 miljoen op de sportbijdragen. De Rekenkamer heeft in 1981 uitgebreid onderzoek gedaan naar het niveau van de studentenvoorzieningen bij alle instellingen. Wat dat betreft bestaan er aanzienlijke verschillen, wat volgens de Rekenkamer het gevolg is van het ontbreken van richtlijnen voor deze uitgaven. Dat is haar een doorn in het oog, want de bestedingsvrijheid van de instellingen

mag er volgens de Rekenkamer niet toe leiden dat de instellingen "geheel vrij zijn ten aanzien van de samenstelling en de uitvoering van het pakket van studentenvoorzieningen". Dat is nu wel het geval. De kosten voor de rijksoverheid kunnen daarom omlaag, constateert de rekenkamer. Deze kosten zijn nu ca. 63 min. per jaar. In augustus 1977 schreef de toenmalige staatssecretaris Klein van onderwijs aan de instellingen een brief, waarin als beleidsvoornemen stond dat wat betreft de "voorzieningen van sociale aard" de w.o.-studenten niet langer als een specifieke groep in de samenleving moesten worden gezien. Die studenten zijn echter nog steeds bevoorrecht, constateert de Rekenkamer nu. Bevoorrecht, zowel tenopzichte van andere studerenden als ten opzichte van de "werkende leeftijdgenoten". Dat is bijvoorbeeld het geval bij de lichamelijke vorming en sport, die bij alle instellingen op een hoog niveau ligt. Daar komt bij dat de bijdragen die studenten aan de sportvoorzieningen hadden moeten betalen in 1978, 1979 en 1980 op resp. 40, 60 en 75 gulden lagen, althans volgens de brief van staatssecretaris Klein, maar in werkelijkheid weken alle instellingen, op één na (het verslag vermeldt niet welke) daarvan af. Ook in 1981 en 1982 was de bijdrage nog lager dan 75 gulden. Daardoor kwam over die jaren ruim 3 miljoen gulden te weinig binnen. vervolg op pag. 9

aandacht voor de geestes- en maatschappijwetenschappen. Het aantal mensen dat vanuit ZWO daar werd ingezet verdubbelde sinds 1980. Daartegenover nam de aandacht van ZWO voor de natuurwetenschappen enigszins af. In de derde geldstroom is op alle wetenschapsgebieden een opgaande lijn te vinden in het onderzoek, met uitzondering van de maatschappijwetenschappen. Over het algemeen valt op dat in 1982 de exacte wetenschappen, daaronder begrepen de medische en de landbouwwetenschappen, het meest van de groei hebben geprofiteerd. Ook het aantal dissertaties neemt toe. Binnen de natuurwetenschappen promoveert nog altijd het grootste aantal studenten (28,4%) maar dat betekent toch een afname ten opzichte van 1980, toen nog 30,9% promoveerde. Daartegenover wordt het promoveren in de maatschappij- en geesteswetenschappen steeds populairder, van 2,4%

resp. 8,7% in 1980 naar 3,7 resp. 11,9% in 1982. In de landbouwwetenschappen promoveerde in 1982 15,3%, ruim 3% meer dan in 1980. Gemiddeld promoveren 10 van de 100 studenten. In 1980 ging het nog om 8,5%. Tenslotte is in 1982 ook het totaal aantal publicaties per onderzoeker gestegen, van 2,5 in 1980 en 1981, tot 2,7 in 1982. Tot de publicaties worden gerekend dis'sertaties, wetenschappelijke publicaties, vakpublicaties in niet-wetenschappelijke tijdschriften en het totstandbrengen van octrooien. Minister Deetman noemt deze productiviteit hoog, ook internationaal gezien (ongeveer één publikatie per jaar). Hij voegt er wel aan toe dat hij niet weet of deze hoge productie samenhangt met de selectie door de instellingen van wat wel en wat niet onder wetenschappelijke productie wordt verstaan. BB/UP

12/ ']3

Over travestie en maskerade De derde aflevering in de reeks over het Nederlandse studententoneel. Een duik in het rijke verleden.

8

Triiiune

De laatste bijdrage in de serie over de economische recessie is van Dr. J. Biasing. Zijn devies: probeer eens wat vrijheid.

7

Studenten Psychologie op vrijdagochtend tien voor half negen. Slaperig en zwijgzaann.

5

Avondrector Anton van Kalmthout zit er nu een jaar. Is er in die periode iets verbeterd? Een vraaggesprek.

6

Peru

7

Theorie en praktijk van een samenwerkingsverband. Een recensie. Beiaani De definitieve nota is uit. De eerste indruk.

VERKIEZINGEN Z.O.Z. Aan de achterzijde van deze THB treft u de voorpagina van een negen pagina's tellende Verkiezingskrant. Daarin stellen de kandidaten voor hogeschool- en faculteitsraden zich voor aan de lezer. Zie dus ommezijde voor alle verkiezingsnieuws.

PERS MATSERS

Uit de Universiteitsbladen Aan de Technische Hogeschool in Delft is onlangs een Centre for Low Cost Transport (CLT) opgericht. Dit centrum probeert een oplossing voor de ver­ voersproblemen te zoeken in de ontwik­ kelingslanden door het toepassen van eenvoudige en goedkope hulpmiddelen. Mensen in ontwikkelingslanden zijn soms een halve dag bezig met het halen van hout en water. Gewoon omdat ze geen fiets hebben. Dit terwijl miljoenen uitgegeven worden voor een metro. De CLT pleit onder meer voor arbeidsinten­ sieve methoden om wegen aan te leggen die geen gebruik maken van duur en over vele kilometers aan te voeren asfalt. Te­ vens wordt er naar gestreefd de afhanke­ lijkheid van de Westerse technologie en daarmee samenhangende dure import van kennis en middelen te verminderen. "Zo kan een fietsproject gemakkelijk door de eigen bevolking worden opgezet en worden geëxploiteerd, waardoor de voortdurende Westerse ondersteuning op technologisch gebied achterwege kan blijven" (DELTA). In Rotterdam zijn tientallen studenten wegens achterstallige huur voor de kantonrechter gedaagd. Sommige gedaagden kregen geen enkele aanmaning vooraf. De aanklager is de Stichting Studentenhuisvesting (SSH) die tonnen huurachterstand heeft. De SSH heeft de inning van de achterstallige hu­ ren in handen gegeven van een deurwaar­ der die kennelijk zonder enig pardon op­ treedt. "Naast de achterstallige huur wil de Stichting nu reeds de wanbetalers ex­ tra kosten in rekening brengen ter hoogte van enkele honderden guldens" (QUOD NOVUM). Uitvinders aan de Groningse Universiteit hebben kans op een persoon­ lijke premie als zij de universiteit een oc­ trooi bezorgen dat netto minstens een ton per jaar opbrengt. CVB­voorzitter dr. J. Borgman: "Wij zullen vooralsnog niet arm worden van deze premie, want de Groningse universiteit heeft nog geen octrooi dat zoveel geld opbrengt. Het zit er echter in dat er binnenkort wel zo een komt". M en onderzoekt momenteel nog in hoeverre het mogelijk is het bedrag uit handen van de belastingdienst te houden. De redactie van de Groningse UNIVER­ SITEITSKRANT praat met de nieuwe secretaris van de RUG, de Heer H.J.D. Bruins, die de ontslagen oud­secretaris drs. H.A. Kurvers opvolgt. Kurvers moest na een conflict met het CVB het veld ruimen. Bruins is behoorlijk in zijn nopjes met zijn nieuwe baan. "Ik deed mezelf een beetje aan mijn vader denken: die heeft zijn hele leven gefit op het systeem van koninklijke onderscheidin­ gen, tot hij zelf een medaille kreeg". Bruins zal proberen de emotionaliteit in zijn werk zoveel mogelijk te onderdruk­ ken. "Alhoewel ik in principe wel hou van mensen die emotioneel zijn. In welke richting dan ook. Als ik ergens de schurft aan heb, dan is dat aan mensen die als machines opereren". De jongerenorgani­ saties van de VVD, de JOVD, wil mee­ doen aan de binnenkort te houden uni­ versitaire verkiezingen. Aan de Universi­ teit van Amsterdam doet men dit jaar al mee. Voor volgend jaar wil de organisa­ tie zich ook in andere universiteitssteden kandidaat stellen. De kiescommissie van de Vrije Universiteit besloot negatief te oordelen over deelanem van de JOVD. "De groepering als geheel behoort niet tot de universitaire gemeenschap en kan

Tilburgs Hogeschoolblad

derhalve niet aan de verkiezingen deelne­ men". Alleen groepen die hun organisa­ tiebasis aan de VU hebben mogen mee­ doen. Anders gaan er straks ook nog Ajax­supporters' aan de verkiezingen deelnemen. Ook de Landelijke Studen­ ten Vak Bond (LSVB) heeft bezwaren te­ gen deelname. "Als je kijkt naar de ideeën over het onderwijs van de VVD, waar de JOVD toch verwant mee is, dan hebben we daar slechte verwachtingen van". M edio mei zullen er studenten­ fracties gevoerd gaan worden tegen de WWO'84. Onder het motto "Laat je ho­ ren voordat ze de democratie de grond inboren ", wordt er op 18 mei in Amster­ dam een landelijk congres tegen de WWO gehouden. In Nijmegen zullen in verschillende faculteiten prikacties wor­ den gehouden die de dagelijkse gang van zaken moeten gaan verstoren. Verder willen studenten via handtekeningenac­ ties proberen de leden van de Vaste Ka­ mercommissie voor Onderwijs en Weten­ schappen te overtuigen dat het Wetsont­ werp in zijn huidige vorm niet moet wor­ den aangeomen. (KU­NIEUWS).

■iHiin a t s e r t j e smmd 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,­; on­ der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

(.KVRAM.l) TE KOOP GEVRAAGD: Herenfiets, ƒ 100,—. Tel. 013-563576. TE KOOP: Bureau, hoogte 78, lengte 1.35, breedte 55, 4 laden + kastje, ƒ 50,—. Europalaan 373.

AANGEBODEN: Voor een ritje per "Jan Plezier" (wagen voor groepsvervoer) of per koets kunt u terecht bij Ome Cor van het koets- en wagenmuseum "Te hooi en te gras" Langestraat 104 (zijstraat Heuvelstraat), tel. 561034. TE KOOP GEVRAAGD: Klein vrijstaand huis met grote tuin in de Kempen. Te koop: luxe 2/1 kap -l- gar. -I- 4 slaapkmrs. -l- vrij uitzicht + voor- en achtertuin, N. V. Breda, / 155.000,—. Eventueel koopruil, tevens te koop: 2 delftsblauwe vazen 1790, tel. 01684-2967. TE KOOP GEVRAAGD: Damesfiets met handrem en versnelling, max. 3 jaar oud. Tel. 662290. GEZOCHT: Derdejaars studente zoekt nette kamer in nietalternatief studentenhuis. Reakties na 18.00 uur. Tel. 01623-15202. OPROEP: Wij zoeken mannen, vrouwen, beesten, Lim-' burgers, Groningers, feestvierders, stillen, kabouters, omnivoren, saaien en jou om mentor te worden. Opgeven bij DSW N6. GEZOCHT: Opvolgers voor Leon, Eric, Jos, Geert, Marjolanda, Luc, Tiny, Twan, Jan, Fons, Guus, Mieke, Bart, José, Martijn, Roel, Ton, Piet, Emray, Wil, Wim, Jacky etc. zij waren mentor. Wie volgt? Inl. DSW N6. GEZOCHT: Vier ouderejaars zoeken vrij huis in Tilburg, tot duizend gulden. Bellen naar 013-363064. GEZOCHT: Gitarist zoekt samenwerking met gevorderd fluitist(e); we spelen originele duo's uit deze eeuw, o.a. Bozza, Poulenc, Ibert, Zehm, Furstenau, Constant. Tel. 685336. GEZOCHT: Wie heeft er voor mij eeiwCremers-editie wetboek van Strafr. en Strafv. te leen (bijgewerkt tot tenminste suppl. 39)? Evt. tegen kleine vergoeding. Ans Cox, tel. 424483.

GEVRAAGD: Schrijfmachine, merk Remington - 16 (oud model). Defekt geen bezwaar en Charles M. Harvey: Operation Research. Aanbieding gaarne aan J. Averesch, Joost van den Vondelstraat 7, 7461 ZD Rijssen. Tel. 0548013666.

GEZOCHT: Het Bredaas kamerorkest (klein amateursymfonie-orkest van ca. 40 musici) heeft altijd plaats voor strijkers. Repetitie elke vrijdagavond, Haagdijk 144, Breda. Inl. W. van Hulst, tel. 2490, kamer B 614.

GEZOCHT: '~ Het C.O.C, organiseert weer een praatgroep voor homoseksuele mannen. Mannen die met anderen over hun homoseksualiteit willen praten, kunnen zich opgeven. Opgave is mogelijk voor jong en oud. Informatie en opgave, bel. 013-432707 of 013-359050.

TE KOOP: 2 Paar skischoenen, als nieuw; skibroek -lskipak. Tel. 01682-3567 (na 19.00 uur).

GEZOCHT: De Vrouwenkrant Tilburg zoekt nieuwe redaktieleden en lay-outsters; vrouwen die het feminisme een warm hart toedragen én die er aktief mee bezig willen zijn. Voor inlichtingen: Anne, tel. 636611 of Carla, tel. 557247. GEZOCHT: Het 1 elftal van de stud, voetbalver. Merlijn zoekt voor het seizoen 84/85 nieuwe spelers, nivo 2e klasse Brab. Bond. Kom eens trainen op de woensdagavond en neem kontakt op met Tijmen, tel. 561332. TE KOOP GEVRAAGD: Oude rookstoel met verstelbare leuning. Kapotte bekleding geen bezwaar. Bel Yolanda, tel. 365112 na 18.00 uur. TE KOOP GEVRAAGD: De L.P. "Paradise Boston" van U2, tel. 013433930, Harrie van der Linden. TE HUUR AANGEBODEN: Per 15 april 2 kamers in vrij huis, zeer geschikt voor samenwoning! Tot huurprijs ƒ 242,—. Incl. 5 min. v.d. hogeschool. Inl. na 18.00 uur 013-634473. TE HUUR: 2 Kamers in vrij huis per 1 mei. Bij voorkeur voor iemand die vegetarisch mee-eet en ouder is dan 22 jaar. Huurprijs ong. 320 gulden incl. Inl. bij Erik: 013-352393 (na 18.00 uur).

AA\(.I;B()I)I : \

TE KOOP: Akai stereo tuner AT-K22 Digital Display, zilver metallic, 1 jr. oud, weinig gebruikt. Nieuwprijs / 450,—, nu voor / 350,—. Tel. 357592, vragen naar Rob. TE KOOP: Schommel, van ijzeren buizen, breed: 135 cm X hoog: 230 cm., compleet met schommelzitje, ringen en rekstok. Kosten: slechts / 25,—. Kan meteen opgehaald worden bij: K. van den Pol, Rietven 11 te Goirle, tel. 013-342839. TE KOOP: ~ Houten zeilboot (16 m^) + buitenboordmotor. Ligplaats: Hollands Diep. Vraagprijs: / 1850,—; trailer: ƒ 350,—. Tel. 01682-3567 (na 19.00 u). TE KOOP: Elektrische typmachine met correctietoets, merk: Brother 7900 Super, 2Vi jaar jong, 2 letterbollen, vaste prijs ƒ 500,— (nieuwprijs ƒ 1750). Bel: 013-638112 (Ted). TE KOOP: Zeilboot 380 x 180, zeer compleet met grootzeil, fok, dekzeil en trailer. Prijs / 1500,—. Evt. koopruil surfplank. Tel. 040-535474. TE HUUR: Wij wonen in een vrij huis met z'n vijven en zoeken z.s.m. een zesde bewoner. Zoek jij een goedkope kamer in een gezellig huis, bel ons dan. De huurprijs is ƒ 170 per maand, de afmetingen zijn 3 X 2,75 m. Na 18.00 uur zijn wij te bereiken op nr. 013-357592.

6 april 1984

\ ARIA OPROEP: AAN PIM(METJE) Bodywarmer zoekt mouwen om samen een jas te beginnen. Capuchon geen bezwaar. Reaktie onder code: YKK. V.I.P.: April verkiezingsmaand!! Stem V.I.P. Een konstruktieve Vinger In de fractiePap en daarmee in de hogeschoolraadsbrei. Stem V.I.P.! It's important. KONSTRUKTIEF: De naam verdwijnt, de fractie blijft! De nieuwe naam is Vinger In de Pap (V.I.P,). V.I.P.: Voor een konstruktieve Vinger In de Pap: stem op V.I.P. Laat je stem als student horen, in de V.I.P. en daardoor in de hogeschoolraad. Marike, Ruth, Hans en Jan van V.I.P. OPROEP: Aan alle twee-fasenstudenten; ook jullie mogen deelnemen aan een sport of kunnen lid worden van een studentenvereniging. Mogelijkheden genoeg. Ga bv. paardrijden, laat eens wat van je horen. Bel: 013-367204 of 013638112. OPROEP: Herb Mews and the Mules zijn woensdag 18-4 te zien op 't Juristenfeest in de Spoel. Alle fatale vrouwen en mannen zijn van harte welkom! Aanvang 10.00, entree: ƒ 1,—. P.S.: Johnny Bugger is ook aanwezig. FEEST: Als je mentor wordt inl. en opgeven: DSW N6.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) tw/an geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, hënk zonner, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke burggraaff samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs. th schouw, dr m van hoorn, mevr. j aTn j . jansen, h van kleef, drs c p.j m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertanties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208

(gebouw b)

foto nen siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 15,— per jaargang

Vervolg van pag. 2

Gewoon PSF ■ D e naam PSF staat niet voor niets. Wè vor­ mert een Studenten Fractie, en we zijn Pro­ gressief. D ie progressiviteit verkondigen we niet alleen in theorie; ze blijkt­ook uit de prak­ tijk, uit de standpunten die we in de raad inge­ nomen hebben. Onze standpunten en het daaruit voortvloeiende stemgedrag geven de verschillen aan tussen de studentenfracties in de raad. ■ Progressiviteit blijkt ook uit de strijdpunten die we op de agenda hebben staan voor het komende jaar. Om te beginnen zullen we ons inzetten voor een goed onder­ wijsbeleid. Een goed onderwijsbeleid heeft veel aspecten: ­ de onderwijsvorm. Uitbreiding van het men­ toraat, invoering van het tutorensysteem,' meer groepsonderwijs en projectonderwijs en meer werkcolleges in plaats van hoorcol­ leges dragen bij aan een betere onderwijs­ vorm. ­ de studiebegeleiding. D e rol die een studie­ adviseur speelt lijkt vaak weinig met studie­ begeleiding te maken te hebben. Reden ge­ noeg om deze functie eens aan de kaak te stellen en te werken aan regelmatige studie­ begeleiding. ­ het onderwijsprogramma. Maar al te vaak delft het onderwijsprogramma het onderspit tegen het onderzoeksprogramma. D e aan­ stelling van een onderwijscoördinator zou hierin, en ook in de kwaliteit van het onder­ wijsprogramma, verbetering kunnen bren­ gen. ­ de docenten. De didactische bekwaamheden van docenten hangen nauw samen met de kwaliteit van het onderwijs. Helaas spelen die didactische bekwaamheden niet altijd een rol bij het aannemen van solliciterende docenten. Daar moet verandering in komen.

A­lijst PSF Zittend v.l.n.r.; Joop Peerboom, Lucas van Wees, Walter van den Eisen, Jos Klaus, Kees Cools. Staand v.l.n.r.: Monica den Boer, Helma Thonon, Marianne de Jong, Thérèse den Heuvel, Peter­Jan van Ham, Jolande Sap, Simon van den Boomen, Renée Broekmeulen, Marian­ ne Verbruggen, P. Hermans, Willem van den Hurk, Brechtje Parent, Hugo Backx, Angeli­ que van Hest, Nico van Eijk.

­ de onder wijs vernieuwende projecten. Zolang er ruimte en geld zijn, moeten die gedeehe­ lijk uitbesteed worden aan projecten die on­ derwijsvernieuwing stimuleren. ­ de studierendementen. Mede naar aanleiding van de discussies die zich mogelijk afspeelt in de Juridische Faculteit moet aandacht besteed worden aan de vaak verontrustend slechte studieresultaten. Wat is de oorzaak en wat is de^ oplossing? Aan ad hoc maatre­ gelen hebben we hier niets; de aanpak moet fundamenteel zijn. Verbetering van deze aspecten van onderwijs­ beleid leidt tot een goed studentenbeleid.

waarvan wij afhankelijk zijn. Mede in het licht van de tweefasenstructuur gezien, is een goed studentenbeleid noodzakelijk. In die twee fasenstructuur namelijk, hoeft niet veel te gebeuren of een student verzuipt erin. Goe­ de begeleiding is onontbeerlijk in de nieuwe structuur. ■ Belangrijk daarin is ook het voortbestaan van groeperingen di' de dupe dreigen te worden van de inperking van de stu­ dieduur: Vrouwenstudies, wetenschapswinkel en I.it KRIS. Activiteiten van deze groeperin­ gen zullen ondersteund worden en hun belan­ gen verdedigd. ■ Een ander strijdpunt is de integratie van studentenvoorzieningen en jon­

gerenvoorzieningen. Een student is geen 'apart geval', maar, net als ieder ander, lid van de maatschappij. We staan geen aparte behandeling van de student voor en dus ook geen exclusieve studentenvoorzieningen. We streven naar gelijkschakeling van jongeren en studenten wat betreft de inkomenspositie. ■ Afgelopen jaar zijn we zeer actief bezig ge­ weest met het gevoerde en te voeren beleid van de stichting studentenhuisvesting Tilburg (SSHT) en de stichting studentensport Tilburg (SSST). We hebben gesprekken gevoerd met nieuw te benoemen leden. Afhankelijk van hun bereidheid te werken aan een integratiebe­ leid hebben we voor of tegen hun benoeming gestemd. Het college van bestuur is momen­ teel in discussie met de SSHT over een statu­ tenwijziging. Komend jaar zullen we de tot nu toe gevolgde lijn in deze voortzetten. ■ Als laatste strijdpunt noemen we hier de katholieke signatuur van de hogeschool. On­ langs is verschenen de discussienota "Katho­ lieke Signatuur: een bijdrage tot voortgaand gesprek' van het stichtingsbestuur. Onze reac­ tie daarop is verschenen in THB nummer 19: 'Katholieke signatuur: een station te ver!' Wat ons betreft is de discussie over de katholieke signatuur van de .hogeschool nog niet afgeslo­ ten. We zijn tegen een bepaalde invulling van dit etiket. De hogeschool is een maatschappe­ lijke instelling, geen katholieke. Van dit standpunt uitgaande zullen we ook moties blijven aandragen die niet direct betrekking hebben op de hogeschool, maar op de maat­ schappij waar de hogeschool deel van uit­ maakt (Turkije, Amnesty International, sexu­ ele geaardheid van sollicitanten). ■ In samen­ werking met onzg steunfractie en het SOS (Sentraal Overleg Studenten: een onlangs, me­ de door onze fractie, opgericht samenwer­ kingsorgaan waarin alle studentleden van fa­ culteitsraden en hogeschoolraad zitting heb­ ben) willen we de genoemde doelstellingen verwezenlijken. D aarvoor hebben we jullie steun, en dus jullie stem, nodig. Stem op ons: gewoon PSF, zonder wiegen of graven.

(Sub)faculteitsraadsverkiezingen: alle geledingen Kiesgerechtigd

Aantal zetels

(Sub)faculteit

2354 102 27 26 203 4 56 408 17 66 725 38 80 1980 17 9 61 3

7 studenten 8 w.p. 2 n.w.p. 6 w.p. 5 studenten 1 n.w.p. 8 w.p. 6 studenten 2 n.w.p. 8 w.p. 5 studenten 3 n.w.p. 8 w.p. 7 studenten 1 n.w.p. 5 w.p. «.4 studenten 1 n.w.p.

FEW SEW

ssw SPW FRW SWW

35%

824 36 9 9 71 1 20 143 6 23 254 13 28 683 6 3 21 1

FACULTEIT D ER ECONOMISCHE WETENSCHAPPEN: WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL A­lijst PS'80 Vliet, M.J. (Jan) van Lange, W.A.M. (Willem) de Boekema, F.W.M. (Frans) Hoftijzer, D .A. (D irk) Meys, P.H.A. (Paulus) Boerboom, W.G. (Wim) Doorne, F.J.M. (Frans) van

Tilburgs Hogeschoolblad

B­lijst Gemert, H.G. van Hoes F.J.A.M. van Nunen, A.M. Koning, J.H. Vingerhoets, J.W.A.

NIET­WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL A­lijst Pijnenborg, J.J.C. Timmers­Corvers, M.A.C.

STUDENTEN­ A­lijsten VES Chilla, Martin P. Beek, Stephan A.T.J. Coopmans, Jos A.R. Vossen, Hans J.

DE FISCAAL ECONOMEN Mommers, Willie A.P.M. Turkenburg, Marlet A.T. Leget, Karel D .J.N. Sleegers, Ron G.M. PEF Reekers, Joslène H. Biemans, Hans A.W.M. Vreeke, Ed C. Mutsaers, Jan C. Rietveld, Michel CA. Heeswijk, Gosuin P.M.M, van Bussel, Jos G.J.A. van Jansen, Wim A.A.

SUBFACULTEIT D ER ECONOMETRIE: STUDENTEN WETENSCHAPPELIJK­ ­PERSONEEL A­lijst B­lijst Genugten, B.B. van de Janssens, M.J.B.T. Kapteyn, A. Paardekoper, M.H.C. Roemen, J.H.J. Ruys, P.H.M. Tigelaar, H.H. Verheyen, P.A.

WELTRISTEN Meeuwis, Pieter T.H.M. Elbertse, Alfred H.M. Donkers, Agnes A.M. Potters, Jan J.M. Adang, Pim J.M. Rietveld, Peter J.H. Mallee, Luc M.P.

NIET­WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL­ B­lijst Flapper, P.J.J.

6 april 1984

X

K

Wewi-onderzoek naar inzameling van oud-papier en karton

Nieuw in Tilburg:

CAFÉ ONBEKEND Wij serveren biologische wijn. Regelmatig live-muziek. Wilheiminapark 24 Tel. 013-366503

Op verzoek van de Brabantse Milieu Federatie en via bemiddeling van de Wetenschapswinkel hebbén Bernadette Couwenbergh en Ryan van de Ven onderzoek verricht naar de mogelijkheden het gescheiden inzamelen van oudpapier en karton te verbeteren. Het rapport geeft een aantal aanzetten voor de verbetering van het door de gemeente Tilburg te voeren milieubeleid. Uitgerekend deze week verspreidt de gemeente een huis-aan-huis folder, die de mensen moet wijzen op de mogelijkheden van een gescheiden inzameling van huishoudelijk afval.

Tegen kruisraketten

LENTEFESTIJN Naast onze d la carte-gerechten, wederom een voortreffelijk

NIEUW 7-GANGENMENU van voorjaarsgerechten. Prijs per couvert

55,-

Restaurant

„DEN SCHOUT Oranjestraat 4 (tussen Paleisring en Emmastraat) Tel. 013-434512/674394 Tilburg (donderdag rustdag)

« De Tilburgse Hogeschool komt in actie tegen de kruisraketten. Vertegenwoordigers/sters van het Breed Front, PSF, PEF, ABVA/KABO, Vrouwenoverleg, POLEC, Scripsy en Kappataai geven een eerste aanzet door op grote schaal een pamflet te verspreiden. Het pamflet roept organisaties, groeperingen, individuele personeelsleden en studenten op om naar de actiebespreking te komen. Deze actiebespreking vindt plaats op dinsdag 10 april om 12.30 uur in A.Z.9. De initiatiefnemers vinden het belangrijk dat de Hogeschool een kritisch geluid laat horen ten aanzien van de eventuele plaatsing van kruisraketten. Tenslotte ligt de Tilburgse Hogeschool van alle Nederlandse universitaire instellingen het dichtst bij Woensdrecht. De regering zal waarschijnlijk in juni van dit jaar een beslissing over de plaatsing nemen. Daarom is er van 6 tot en met 12 mei een landelijke actieweek waarin op verschillende dagen diverse geledingen uit de maatschappij in actie komen tegen de kruisraketten. Woensdag 9 mei is bestempeld als actiedag in het onderwijs. Op donderdag is er een nationale werkonderbreking van een kwartier (11.45 tot 12.00 uur). Zaterdag 12 mei wordt de week in Tilburg afgesloten met een 'Jam-session for peace' en een swingende band. Beide in Noorderligt aan de Veldhovenring te Tilburg. Q R

De beide economie-studentes zijn na een uitgebreid onderzoek naar de inzamelingsakties van oud-papier en karton tot de slotsom gekomen dat het beleid van de gemeente op een aantal punten tekort schiet. Zo is het aantal inzamelingsakties onvoldoende en vinden deze meestal onregelmatig plaats. Bovendien laat de publiciteit rond de inzameling te wensen over. Het is dan niet venwonderlijk dat de deelname van de bevolking aan oud-papier akties gering is. De onderzoeksters hebben in hun rapport een aantal aanbevelingen opgenomen om het gemeentelijke inzamelingsbeleid te verbeteren. Daarbij denken ze aan een uitbreiding van de publiciteit rond de inzameling, het geven van een prijssubsidie op oud-papier en een meer regelmatige inzameling. Bovendien zou de gemeente zelf het goede voorbeeld kunnen geven door zoveel mogelijk gebruik te maken van kringlooppapier.

Eerste promotie Letteren Op 4 april beleeft de Subfaculteit Letteren de "eerste promotie in haar kortstondige bestaan sinds september 1980. Mevr. drs. H. Koopman zal dan promoveren op het onderzoek 'The Syntax of Verbs - from verb movement rules in the Kru languages to universal grammar'. Koopman beschrijft in haar proefschrift twee Bantoe-talen, Vata en Gbadi. Deze talen worden in de Ivoorkunst gesproken • en zijn door mevrouw Koopman theoretisch, taalwetenschappelijk onderzocht. Als resultaat presenteert Koopman een eerste integrale theorie over de distributie-eigenschappen van werkwoorden in natuurlijke talen. Zij leunt in haar methode op de grammaticale denkbeelden van de beroemde Amerikaanse taalkundige Noam Chomsky. Hilda Koopman (geboren 1953) heeft inmiddels een aanbod gekregen om te komen werken aan hetzelfde onderzoeksinstituut als Chomsky, namelijk het beroemde Massachussets Institute of Technology in het Amerikaanse Cambridge. Koopman promoveert overigens tot doctor in de wijsbegeerte omdat de Tilburgse Letterenfaculteit wettelijk (nog) geen promoties mag verlenen.

TE BERDE

Stoffering Het fenomeen 'student-assistent' zal niet lang meer bestaan. Wanneer Deelman zijn definitieve Nota 'Beiaard' oplegt is het definitief afgelopen met dit studentvriendelijke verschijnsel. Ik zou dus willen zeggen: "Laten we er gretig gebruik van maken zolang het nog kan. * Dat wordt ons wel moeilijk gemaakt. Werd in het verleden nog 10% van de wetenschappelijk personeel-plaatsen per faculteit gereserveerd voor student-assistenten; het laatste jaar moeten we dit percentage delen met het wetenschappelijk personeel op contractbasis. Vooral de sociologen en psychologen beschouwen de student-assistentie als restpost op hun begroting die er vooral op gericht is de bezuinigingspijn bij hoogleraren en ander vast wetenschappelijk personeel te beperken. En wat laat de Begroting '84 ons zien? Percentages student-assistenten die ver onder de maat liggen, terwijl het maar 60.000 gulden kost om die 10 procent te halen. En dat terwijl voor de nieuwe stoffering van de Aula wél ƒ 140.000 uitgetrokken kan worden. Nou, dat kan wat ons betreft dan nog wel even wachten. Tijd voor wat moties en amendementen dus. Brechtje Parent gewoon PSF

bukt onder enige kennis van zaken aangaande het becritiseerde. Voor de buitenwacht is dit hanengevecht der doctorandi lang niet on vermakelijk. Het departement van O en W begunstigt deze tak van openbaar amusement de laatste tijd dan ook via een waanzinnig stelsel van voorwaardelijke /ïnancieringen en leeropdrachten-formaties. Zodoende wordt het, binnen de juridische faculteit (waartoe ik behoorj, voor de beoefenaren van hef privaatrecht aantrekkelijk flink af te geven op het strafrechtelijk metier. Dat is helemaal geen wetenschap. Het heeft noch nut noch substantie. De strafjurisfen storten zich, op hun beurt, op de criminologie en maken daar brandhout van. En zo gaat die stoelendans rond. Want wie anderen in het stof neer weet te drukken wordt daardoor zélf weer wat. Het is een van ouds beproefd mechanisme, kundig gehanteerd volgens een niet eens nieuwe methode. Vooral binnen de alphaHet WetenschappeJijk Personeel fWPJ bedrijft wetenschap. Daartoe is het aangesteld. wetenschappen is hiervoor voldoende ruimte, omdat zij werken met onstoffelijke, Wat nu is wetenschap? Boeiende vraag. Als iemand beweert dat hij meubelmaker is, nauwelijks quantificeerbare grootheden. Het onrechtmatigheidsgehalte van een strafzijn de toetsingscriteria duidelijk. Laat de betrokkene een stoel maken. Als het ding baar feit (om bij het strafrecht te blijven) is moeilijk in vacuo te isoleren. Ook het gein eJkaar stort wanneer een passant erop plaats neemt, is de betrokkene géén meubel- middeld soortelijk gewicht van een delict is niet zo makkelijk meetbaar, hoewel men maker. aan een bijzondere instelling hier te lande toch een eind in die richting gevorderd is. Er zijn meer beroepen die op dit punt niet met zich laten sollen. Het vervaardigen Ik voor mij ben daarom erg blij dat het aantal bladzijden dat men jaarhjks aan publivan wetenschap - dat vanaf half negen tot half zes plaats vindt - is echter een tijds- caties op kan voeren vooriopig als gouden maatstaf geaccepteerd is. Het doet niet terbesteding, waarvan de revenuen moeiJijk volgens algemene maatstaven te schatten zake wat er staat, als het maar gedrukt staat. Ik laat dit kolommetje dan ook in het zijn. Een vertroebelende factor is het dédain dat de faculteiten elkaar toedragen. Me- Frans, Engels en Italiaans vertalen en zend hef vervolgens door naar de Revue Interdici tasten in het blinde naar de mazzel. Sociologen bewijzen slechts dat een zwarte nationale de Droit Pénal, the International Legal Materials en de Rivista di Scienze kip in het donker moeilijk te vangen is. Ook de vakbroeders binnen één faculteit ple- Giuridiche. Zo houd ik mij staande. gen elkanders subdisciplines zorgvuldig af te kraken. Meestal gaan zij daarbij niet ge- Gelukkig heeft niemand het in de gaten. 6 april 1984

ONDERWIJS

''Avondstudenten even belangrijke doelgroep als dagstudenten'' Het deeltijdse pnderwijs heeft de toekomst. In toenemende mate blijkt er een behoefte bij volwassenen om naast een dagtaak universitair ondenwijs te volgen als middel om zich te ontplooien, zich op te werken of om te scholen. Universiteiten en hogescholen zijn nog druk bezig om zich op deze nieuwe doelgroep in te stellen. Het deeltijdse onderwijs lijkt een goed instrument te worden voor de bestaande instellingen om de komende concurrentieslag met de Open Universiteit met succes te doorstaan. Volgens cijfers van het ministerie van Onderwijs & Wetenschappen bestonden er per 1 september 1982 38 deeltijdse opleidingen. Per 1 september 1983 kregen nog eens 16 van 39 aanvragen voor nieuwe opleidingen in deeltijdse vorm het groene licht. Uit de ontwikkelingsplannen van de Nederlandse universitaire instellingen voor de periode 1984-1988 blijkt dat in de komende jaren de stroom van nieuwe verzoeken niet zal afnemen. De belangstelling baart de minister zorgen. Hij is bang voor wildgroei en ondoelmatigheid. In zijn goedkeuringsbeleid behoudt de minister zich het recht voor, om na 1987 voor elke deeltijdse opleiding te beslissen of deze al of niet kan blijven. Dat zal afhangen van de samenhang met de ontwikkeling van de Open Universiteit, de relatie tot de taakverdelingsplannen en van het feit of er nog geld voor is.

Op 1 februari 1983 trad drs. A.M. van Kalmthout, lid van de vakgroep strafrechtswetenschappen aan de juridische faculteit, voor halve dagen in dienst als rector van de deeltijdse opleiding rechten, ook wel avondopleiding genoemd. Met de instelling van het avond rectoraat werd duidelijk dat de juristen ernst willen maken met hun avondopleiding. Organisatorisch geven zij de toon aan binnen de KHT, maar ook landelijk trekt het avondrectoraat de aandacht. Onlangs heeft van Kalmthout zijn eerste verslag uitgebracht aan de raad van de juridische faculteit: er is veel gebeurd, maar ook nog een hoop te doen. Hieronder een gesprek met de eerste universitaire avondrector in Nederland. Over zijn eerste jaar, over de stimulerende functie en groeiende betekenis van het avondonderwijs, over de Open Universiteit. Over de docenten en de avondstudenten.-

Avondrector Anton van Kalmthout

WAAKHOND I Va/? Kalmthout: "De juridische faculteit heeft sinds een aantal jaren ervaring met avondonderwijs. In de discussies hierover werd het gaandeweg een belangrijk punt dat er noch op bestuurlijk nivo, noch binnen het faculteitsburo en de vakgroepen personen waren aan te wijzen die het avondonderwijs specifiek in hun takenpakket hadden zitten. Alles in de besluitvorming, ten aanzien van de inrichting van het onderwijs, de data van de examens, de afstemming van dag- en avondprogramma, het onderwijsmateriaal, kortom alles van technisch-materiële tot onderwijskundige voorzieningen, inclusief de herprogrammering, bleek gericht op de dagstudie. Inmiddels bleek al dat een kwart van de studenten met een avondstudie bezig was. Terecht kregen de avondstudenten het gevoel er voor spek en bonen bij te zitten. In een vergadering in juni 1982 besloot de faculteitsraad een voorziening te treffen op bestuurlijk nivo. Aan het dagelijks bestuur moest een vierde lid worden toegevoegd met als speciale taak: de zorg voor de avondopleiding. Dat is de avondrector geworden. Hij is primair een bestuursfunctionaris. Verantwoordelijk voor de organisatie en coördinatie van de avondopleiding. Het is een waakhondfunctie, om er voor te zorgen dat de avondopleiding op gelijke wijze als de dagopleiding in de besluitvorming wordt betrokken." Wat is je ervaring na een jaar avondrectoraat? Van Kalmthout: "Het feit dat men weet dat er iemand in het bestuur zit die met een potlood in de hand de stukken doorkijkt op het punt van de avondopleiding betekent al dat er in de voorfase van de besluitvorming op wordt geanticipeerd. Nu blijkt dat het geen onwil is geweest van vakgroepen om aan de avondopleiding mee te werken, maar dat die gewoon niet genoeg aandacht kreeg. Men Tllburgs Hogeschoolbiad

waarbij op verschillend nivo kan worden gestudeerd. De afsluitende diploma's per onderdeel hebben een onbeperkte geldigheidsduur. Het systeem is flexibeler en veel meer gedifferentieerd naar de individuele student. Soms denk ik wel eens dat je als student nog gek bent om aan een traditionele instelling een opleiding te volgen. Naar mijn mening zal de opzet van de Open Universiteit op onderwijskundig terrein ook moeten binnensluipen in de traditionele opleidingen, met name het aspect van 't modulair onderwijs." Moeten we full-time onderwijskrachten gaan aantrekken om met de Open Universiteit te kunnen concurreren? Van Kalmthout: "Op zichzelf is het niet noodzakelijk dat al het personeel onderwijs én onderzoek in aanzienlijke mate beoefent. Maar de relatie tussen onderwijs en onderzoek is heel zinvol. Het ontbreekt aan onderwijscoördinatoren. Per jaar in één blok zou er iemand moeten zijn, die de verantwoordelijkheid krijgt over o.a. de kwaliteit van het onderwijsmateriaal en de organisatie van het avondonderwijs van zijn vakgroep en die zich daar ook een tijdlang uitsluitend mee bezig kan houden. Er is gebrek aan onderwijsmateriaal dat flexibel genoeg is om zowel in de dag- als avondopleiding te fungeren. Zo'n onderwijscoördinator als ik voorsta, zou je kunnen vergelijken met de coördinator van onderzoek binnen het kader van het stelsel van de voorwaardelijke financiering. Daarnaast is een coördinatie tussen de vakgroepen onderling een dringende noodzaak. Maar dit betreft niet specifiek de deeltijdse opleiding."

OPEN UNIVERSITEIT H ^ ^ ^ a i M

is zich bewuster geworden van het bestaan van de avondopleiding. De avondstudenten worden van te voren ingelicht als een college wordt verschoven bijvoorbeeld. Vroeger gebeurde dat niet. Er vindt nu aanpassing plaats van het ondenA/ijsmateriaal voor avondstudenten en er is afgelopen jaar begonnen met werkcolleges. In het algemeen staan vakgroepen thans positief tegenover de avondopleiding." Deeltijds onderwijs wordt betiteld als een mogelijkheid om in de concurrentie met de Open Universiteit overeind te blijven. Van Kalmthout: "Ik denk dat er én voor de Open Universiteit én voor de traditionele opleidingen naast elkaar een plaats is. Beide hebben hun voor- en nadelen. Het deeltijds ondenwijs heeft het voordeel van contactonderwijs, gecombineerd met zelfstudie, terwijl de Open Universiteit primair op zelfstudie en afstandsonderijws is gericht. Veel mensen zullen het aantrekkelijk vinden om medestudenten te ontmoeten. De kwaliteit van de opleiding zal dan moeten opwegen tegen de Open Universiteit, dat is gezonde concurrentie. Daarnaast gaat er van de Open Universiteit een stimuleren-

de kracht uit. Kijk maar naar Staatsrecht hier en Inleiding Recht in Nijmegen die een cursus schrijven voor de Open Universiteit en daarmee hopen ook in hun eigen onderwijs voordeel op te doen. Ik ben kortom niet bang. Een andere zaak is, of de minister, in zijn hang naar de Open Universiteit niet elementen van valse concurrentie gaat inbrengen. Momenteel is het nog moeilijk om met een uitkering aan de traditionele deeltijdse opleiding te studeren, tenwijl het wel zal kunnen aan de Open Universiteit. De minister stelt toestemming voor deeltijdse opleidingen afhankelijk van de ontwikkeling met betrekking tot de Open Universiteit en van de taakverdeling. Ik zie niet hoe met Rotterdam, Nijmegen of Maastricht tot samenwerking is te komen inzake deeltijdse opleidingen. Een scheve verhouding kan verder ontstaan doordat nog niet bekend is wat de studiekosten voor de Open Universiteit zullen zijn. In het daar ontwikkelde modulensysteem zijn de kosten per cursus bepaald, dat is wat anders dan het jaarlijkse inschrijvingsbedrag dat je moet voldoen aan de traditionele instellingen. De Open Universiteit kent in zijn opzet een systeem.

Hoe zie jij de toekomst van de avondopleiding voor de Hogeschool? Van Kalmthout: "Voor de sociologen blijkt de deeltijdse opleiding een levensnoodzaak. De Hogeschool zou een heel actief beleid moeten voeren. Ze kan dat met bijna dezelfde stuurinstrumenten als een faculteitsbestuur dat kan. Men heeft een begin gemaakt met de onderlinge afstemming tussen faculteiten en het creëren van een gespreksbasis door een centrale commissie avondopleiding in het leven te roepen. De vraag is niettemin of zeker op langere termijn niet een centrale figuur inzake avondopleidingen nodig zou zijn. Binnen het CvB of de diensten moet er iemand zijn die zich heel specifiek met de avondopleidingen gaat bezig houden. Het liefst binnen beide. Als er niet iemand een beetje fanéét kijkt naar dat aspect, zeker in zon opstartfase, ga je de slag verliezen met de Open Universiteit." Wat moet er dan gedaan worden? Van Kalmthout: "Bij de juridische faculteit en de sociologische faculteit is de structuur van de avondopleiding voldoende duidelijk. De rest verkeert nog in een beginfase. Maar op den duur zullen die ook met een aantal problemen geconfronteerd worden waarbij de centrale commissie avondopleiding onvoldoende is toegerust om die op te lossen. Als het aantal studenten gaat toenemen dan zul[en ook de voorzieningen meer en meer daarop, afgestemd móeten worden. De bewijslast moet zo komen te liggen dat alle voorzieningen in principe óók voor Vervolg op pag. 10 6 april 1984

RECENSIE

De theorie en de praktijk van het samenwerkingsverband met Peru Eind februari 1984 verscheen bij het IVO, het Instituut Voor Ontwikkelingsvraagstukken, het 28-ste werkdocument, getiteld "Onderzoek en Ontwikkehng in Peru; een experiment in universitaire samenwerking". Vier jaar geleden, op 15 januari 1980, tekenden de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Tilburg en de Peruaanse universiteiten van Cusco en Puno een samenwerkingsovereenkomst. In dit kader organiseerde de universiteit van Leiden op 16 maart een seminar met dezelfde titel als het onderhavige boek "Onderzoek en Ontwikkeling in Peru". Naast de genoemde universiteiten behoort het NUFFIC (Netherlands University Foundation for International Cooperation) ook nog tot de hoofdrolspelers in dit experiment. De bedoeUng van het boek dat verscheen onder redactie van L. van Vroonhoven uit Leiden en Hans de Wit, hoofd Bureau Buitenland van de Katholieke Hogeschool Tilburg en van het seminar lijkt het evalueren van het vierjarig samenwerkingsverband tussen Peru en Nederland; zo komt de gemaakte vijfdeUng in de inhoudsopgave althans over. Maar die indeUng vinden we in het boek nauwelijks terug. De inhoudsopgave laat verscheidenheid vermoeden, maar na lezing van het 447 pagina's dikke boek heeft de lezer toch meerdere malen dezelfde herkauwde informatie moeten slikken. In diverse artikelen wordt de ontwikkeling in het denken over ontwikkelingsproblematiek uitgelegd en wel op steeds dezelfde manier; vanuit de jaren zestig (de pre-Pronkiaanse fase) tot nu. Zowel in de bijdragen van Van Vroonhoven, Kruijer, Claverias, Teszler als in die van Pelupessy krijgt men de indruk dat de onderzoeksprojecten in Cusco en Puno het neusje van de zalm of tenminste toch het kristalUsatiepunt zijn van de evolutie in het denken over ontwikkeling. De projecten aldaar zijn volgens de laatste beleidsinzichten opgezet. Het is op zich al nieuw dat ontwikkelingsprojecten überhaupt volgens een beleidsvisie worden opgezet, als hierbij ook nog rekening wordt gehouden met de laatste inzichten op ontwikkelingsgebied dan krijgt deze manier van werken haast de status van uniek in de wereld. Het onderzoek moet door Peruanen zelf worden verricht, het moet interdisciplinair zijn, de universitaire projecten zijn slechts een middel om de armsten te helpen, er is een streven naar zelfvoorziening, er is een doelgroepenbeleid. De verschillende schrijvers haken hier op de een of andere manier wel op in, maar het blijven vervelende variaties op hetzelfde thema. Het armsten-criterium wordt meerdere malen uitgelegd. Hier had de redactie duidelijker richtlijnen aan de auteurs kunnen ^even of stukken moeten schrappen. Alhoewel de beleidslijnen op zichzelf zeer interessant zijn, groeit er toch enige twijfel om-

dat ze zo hoogdravend en zo vaak naar voren De generaals zijn nu al enkele jaren van het toworden gebracht. Het is bij lezing van menig neel verdwenen. Afgelopen jaar zijn er verkieartikel zaak om de die projecten goed voor zingen geweest. Het is een begin. De terreur ogen te houden. Het eerste project bestond uit heeft zich - gelukkig denk ik dan - niet ontwikhet ondersteunen van sociaal-wetenschappekeld zoals Kruijer verwachtte. De linkse terrolijk onderzoek en onderwijs aan de universiristenbeweging 'Sendero Luminoso' (lichtend teiten van CiTsco en Puno. Hiertoe financierde pad), die va-i f het begin nogal wat steun men vier onderzoeken. Daarnaast werd een kreeg uit de '^eruaanse universitaire wereld, tweede groep van onderzoeken gefinancierd. voornamelijk uit Ayacucho, verliest langzaHet betrof hier onderzoek naar pesticiden, merhand haar invloed. Althans dit schrijft W. toepassingen van het Muna-kruid, huid en Pelupessy - econoom bij het IVO en lid van de haar van alpaca en de voeding van moeder en begeleidingscommissie van het samenwerkind in de hoogvlakte van Puno. Als men de kingsverband. "Voor Puno moet, wat links practische informatie heeft gelezen, is het intebetreft, ook nog de met Sendero Luminoso ressant om de bijdragen over de beleidsvisie te sympathiserende 'Estrella Roja' worden verherlezen. G.J. Kruijer - initiatiefnemer tot sameld. Tot voor kort domineerde deze partij in menwerking met Cusco en Puno, voormalig de studentenbeweging in Puno, maar ze heeft hoogleraar Toegepaste Sociologie van de Unidaar wel invloed verloren aan Patria" (Patria versiteit van Amsterdam - legt in zijn bijdrage Roja, een communistische partij). aan het IVO-werkdocument uit hoe en waarDit politieke verhaal, is slechts één kant van om hij voor Cusco en Puno heeft gekozen: de medaille. Aan de andere kant van de me"Beide departementen zijn overwegend agradaille zijn er problemen waar de Nederlandse risch, doch de landbouw verschaft niet voluniversiteiten ook mee zitten. De Nederlandse doende werkgelegenheid en al evenmin volautoriteiten hebben moeite met de beoordedoende voedsel voor de bevolking. Velen lijling en goedkeuring van Peruaanse onderden honger. De inkomsten uit de primaire zoeksvoorstellen. Helaas zijn niet alle onderproduktie laten te wensen over. Puno heeft zoeksvoorstellen even goed uitgewerkt. Men het extra moeilijk door de grote bevolkingsweet ook wel begrip op te brengen voor de dichtheid. Vooral het klimaat (kou en herspecifieke situatie waarin het samenwerkingshaaldelijke droogten) levert problemen op en verband gestalte moet krijgen. Zo zei Dr. G. het onder de huidige omstandigheden bevan Veldhoven - de toenmalige rector van de bouwbare oppervlak is gering." Dit lezende KHT - toen hij in 1983 in Cusco en Puno op sluiten de genoemde projecten aardig aan bij bezoek was: "Goed onderzoek kan niet via de beschreven werkelijkheid. Kruijer geeft het hanteren van de geldkraan worden afgeddan een draai aan zijn verhaal waarin ik hem wongen". Hij had het net zo goed kunnen niet meer kan volgen. "De projecten moeten zeggen tegen de Nederlandse Minister van Onde produktiekrachten waarover de armen bederwijs en Wetenschappen. schikken helpen versterken, het organisatieToch was een tekort aan geldmiddelen het vermogen bevorderen en de verzetsgeest aankernprobleem. De Vrije Universiteit van wakkeren. Is het versterken van de produktieAmsterdam met ongeveer evenveel studenten krachten van de overheersten en het versterals de universiteit te Cusco beschikt over ruim ken van hun organisaties niet mogelijk omdat drieëndertig maal zoveel geld en vergelijkt de buitenlandse geldschieters en de ondermen de universiteit van Puno met de Technidrukkende overheid dit niet willen, dan kan sche Hogeschool Twente dan blijkt dat de Nemisschien wel iets worden gedaan ter verbete- derlandse instelling er dertig keer zo gunstig ring van de gezondheidstoestand van de overvoor staat. "Zowel in Cusco als in Puno heersten. Dit is van belang daar te zijner tijd kwam het voor dat docenten hun publicaties vrijwel zeker strijd zal moeten worden geuit privémiddelen moesten financieren, doch voerd en fysieke kracht is daarbij letterlijk van de salarissen waren zo laag dat slechts weinilevensbelang. Geboortebeperking moet worgen zich dit konden permitteren," aldus R. den afgewezen daar te vrezen is dat het overTeszler, niet westers econoom aan de Univerheerste volk bij een gewapende strijd grote siteit van Amsterdam en lid van de begeleiverliezen zal lijden. Man- en vrouwkracht is dingscommissie. Hij somt nog andere probleeen belangrijke ontwikkelingsfactor... Bevrijmen op: de interdisciplinariteit die vereist is dingshulp kan uiteenlopende vormen aannebij het onderzoek alsmede het daaruit voortmen: humanitair, economisch of militair... vloeiende gezamenlijke optreden van een uniOp het militaire vlak heeft de bevolking op de versitair onderzoeksteam blijkt vaak te hoog eerste plaats wapens nodig die haar in staat gegrepen; studenten worden niet altijd voor stellen zich tegen de eigen regering te verdedi- vol aangezien en er is de overschatting van de gen en zich van haar onderdrukkers te onteigen onderzoekstraditie. "De bewustheid van doen, zoals lichte wapens, draagbare antide onderontwikkeling gaat veelal gepaard met tankwapens en luchtdoelraketten." onbewustheid inzake empirisch onderzoek. Kruijer verwacht een gewapende strijd, en dat Het theoretisch concipiëren zonder meer, hoe is al zo vaak - zonder succes - in Latijns Amegoed bedoeld en gemotiveerd ook, kan geen rika geprobeerd. Akkoord, dit schreef Kruijer voedingsbodem zijn voor een zichtbare sociale tijdens de periode dat de militairen aan de projectie." Ook deze problemen slaan zoals macht waren. gezegd, op Peru en niet op Nederlandse uni-

B versiteiten. Typisch Peruaanse problemen worden ook geconstateerd en wel door J. van Kessel, voormalig coördinator in Peru, antropoloog van de Universiteit van Amsterdam. De overgang van militaire dictatuur naar burgerregering (1980) legde zowat het hele sociale en universitaire leven lam, vanwege de 'opgezweepte politieke hartstochten'. Verder heeft Peru te maken met onophoudelijke stakingen bij banken, spoor- en wegverkeer, en op de campus. De hoge graad van politiek bewustzijn en activisme werken volgens hem ook belemmerend. Overbezetting van universiteiten en docenten, het eindeloos zoeken naar bekwaam administratief personeel en voortdurende communicatieproblemen - in de eerste jaren was het onmogelijk voor de instituten een telefoonaansluiting te krijgen, ook niet na aandringen van de Nederlandse ambassade zijn bijkomende problemen. Wat mij betreft mag ook de corruptie aan dit lijstje worden toegevoegd. In de eerste maand van het bestaan van het samenwerkingsverband werden op voorstel van een projectverantwoordelijke twee onde'rzoekers van buiten de universiteit gecontracteerd. Daags nadien bleek dat zij zich kandidaat hadden gesteld voor de naderende kamerverkiezingen. Toen dit bekend werd kwamen de protesten van de oppositie en de bedreigingen: "Buitenlandse inmenging in Peruaanse politiek", "ondersteuning van verkiezingscampagne met Nederlands ontwikkelingsgeld". Immers, de kandiaten zouden fulltime werken aan hun verkiezingscampagne onder de boerenbevolking, met gebruik van de auto's, copieerapparaten etc. van het samenwerkingsverband. De gevolgen zouden niet te overzien zijn, meende de coördinator en hij wilde de contracten opschorten tot na de verkiezingen. Dit lokte uiteraard hevig protest uit van de beide politici en hun partij. Het verhaal kent geen einde. Het is eigenlijk een uit het leven gegrepen voorbeeld van hoe het samenwerkingsverband in de praktijk functioneert. Ondanks het feit dat Van Kessel zo mooi kan zeggen: "De ondertekening van het Convenio, zo blijkt, had wat weg van een bruiloft; de spelregels worden pas daarna door de echtgenoten gehanteerd en uitgeprobeerd op de concrete situaties van het dagelijks leven, de eerste jaren zijn beslissend voor hun huwelijk, " krijg ik toch een andere indruk. Misschien zou trouwen onder huwelijksvoorwaarden een betere start zijn geweest. Het samenwerkingsverband lijkt mij nu meer op een latrelatie. Bert Peters

De signatuur in historisch perspektief Om het debat rond de houdbaarheid van de kathoheke signatuur met vrucht te kunnen voeren is het van belang zich een ogenbUk af te vragen, hoe in de dagen, die aan de oprichting van de katholieke universiteit vooraf zijn gegaan, in het algemeen tegen hoger onderwijs werd aangekeken. Tekenend voor de hele situatie, zoals die zich hier te lande in de loop der jaren heeft ontwikkeld, is een uitspraak van de Groninger fysioloog, nu wijlen dr. F.J.J. Buytendijk. In een bij het gouden jubileum van het Thijmgenootschap in 1954 te Utrecht gehouden voordracht over de vernieuwing in de wetenschap, noemde hij de universitaire studie aan het begin van deze eeuw niet moeilijk. Voor wie de spelregels kende en zich er aan hield, aldus Buytendijk, was de wetenschap "the nicest game of the world". Aktieve deelname aan het studentengezelligheidsleven, vooral in zoverre belichaamd in de vanouds bestaande korpoia, gold dan ook in brede kring als de beste voorbereiding tot de vervulling van allerlei eervolle maatschappelijke posities. Deze visie op het hoger onderwijs heeft de no-

Tilburgs Hogeschoolblad

tabele katholieken, die destijds zo'n krachtige stoot gegeven hebben tot het in het leven roepen van de Nijmeegse universiteit, kennelijk parten gespeeld. Het zou immers weleens waar kunnen zijn, dat de zwakke plek in de oprichtingsprocedure vooral daarin was gelegen, dat men zich bij de uitwerking van de plannen - ondanks gerechte twijfels daaromtrent - wat al te licht bij de openbare instellingen heeft aangesloten. Tot en met een op zijn minst latente voorkeur voor de aldaar gekultiveerde aristokratisch-studentikoze stijl van studeren werd Nijmegen feitelijk een getrouwe kopie van een rijksuniversiteit. Het verbaast daarom allerminst, dat er ook aan onze katholieke universiteit vooral in de aanvangsjaren en meer byzonder binnen de toen nog vaak dominerende en toonaangevende groep van aankomende juristen niet weinigen zijn geweest, die, om met een der samenstellers van het Gedenkboek 1923-1973 te spreken, "hun universiteitsjaren vooral zagen als een laatste gelegenheid om het leven te vieren, voordat de ernst van het beroepsleven begon". Dat verklaart tevens, waarom, blijkens een in

de jaren dertig onder de juridische studenten van Nederland gehouden enquête, juist in Nijmegen het repeteren zonder voorbehoud als een noodzakelijkheid werd aangemerkt. De gevolgen zijn blijkbaar niet uitgebleven. Wanneer de latere Nijmeegse universiteitsbibliothekaris, dr K. Smits, in het katholieke dagblad De Maasbode van rond het jaar 1936 onder de titel: "Laat ons paraat zijn", het woord richt tot de katholieke intellektuelen van zijn tijd, meer byzonder in verband met een kort tevoren in Praag gehouden Godlozenkongres, slaakt hij de verzuchting: "In onze gelederen treft men nog al te veel de opinie aan, dat men alleen studeert voor de positie". En hij voegt daar in een volgende alinea aan toe, "dat het onze plicht is op elk gebied de vakmanschap in volmaaktheid te beoefenen". "Gebieden", zo gaat hij verder, "die typisch katholiek zijn, mogen niet door onverschilligheid of laksheid overgelaten worden ter bestudering door andersdenkenden alleen". Daaruit mag men konkluderen, dat - wat ik zou willen noemen - het oneigenlijk gebruik van het akademisch gebeuren, waarbij de na-

TE BERDE

druk meer was komen te hggen op de verkrijging van een bepaalde dosis "savoir vivre" dan op het aanleren van het wetenschappelijk handwerk als voorbereiding op een verheven en apostoüsche taak, ons prille en nog vrij lang in staat van wording verkerende katholieke hoger onderwijs niet altijd ten goede is gekomen. De ware doelstellingen kwamen daardoor vaak onvoldoende tot hun recht. Vooral wanneer juist is wat de schotse ekonoom, Adam Smith, in het eerste hoofdstuk van het vijfde boek van zijn "Wealth of Nations" zegt, dat "whatever forces a certain number of students to any college or university, independent of the merit or reputation of the teachers, tends more or less to diminish the necessity of that merit or reputation". mr J.J.A. Lucas

6 april 1984

u

Psychologie is een concreter vale dan men denkt In zaal S-35, een akelig grauwe ruimte van betonnen muren en met grijs en zwart meubilair, zal aanstonds het college psychodiagnostiek starten. Docent isDr. H. Caminada, de aawezige toehoorders studenten in de psychologie uit diverse leerjaren, sommigen studerend binnen de Twee-fasenstructuur, anderen in de oude studieregeling. Aan de orde is de "B.I.T.", de Beroepen Informatie Test. De heer Caminada spreekt zacht, enigszins weifelend en hanteert een krijtje waarmee op het schoolbord een serie afkortingen wordt genoteerd die betrekking heeft op beroepen die kunnen worden getest: TH, AV, VB, AA, HA, HA, AD, LG, SO. "Het is de bedoeling dat aan de testpersoon gevraagd wordt om deze beroepen in de volgorde van zijn of haar voorkeur te zetten", aldus de docent. "De som van de cijfers vóór de beroepen is natuurlijk steeds 45, maar voor de absolute scores, bijvoorbeeld in dit geval, is dat..." - Caminada onderbreekt, telt acht cijfers van één en één twee op, aarzelt - "... is dat dus, tien. Ja ik ben niet zo fris op dit tijdstip." Er wordt gelachen. Niettemin mondt het probleem van de aangeroerde ipsativiteit toch uit in de duidelijk conclusie dat de gemiddelde correlatie tussen de schalen onderling gelijk is aan -l/m-l. Enkele studenten wrijven geeuwend over hun gezicht. Het is pas tien voor negen. .Een volgend probleem bij de test blijkt de vraag te zijn of hij wel valide is. Caminada stelt vast dat he tmogelijk is dat responstendens optreedt bij de items. "Hoe kun je achteraf de gegevens her-berekenen?" vraagt hij, min of meer retorisch. Dit blijkt eenvoudig op te lossen, want men behoeft slechts z-scores uit de statistiek toe te passen over alle tests per persoon. Voor nadere informatie wordt verwezen naar het vakblad "De Psycholoog". Op een vraag van een student antwoordt Caminada dat het inderdaad "te zot om los te lopen" is Sat meisjes bij de testgroepen wel héél ondermaats behandeld zijn. "Het wordt dan ook hoog tijd dat meisjes of vrouwen zich bezig gaan houden met test-ontwikkeling, want dat is nu vrijwel helemaal een mannenaangelegenheid", aldus de docent psychodiagnostiek. Het is pauze en een bekertje koffie kunnen de meesten wel gebruiken.

CONCREET OF

VAAGHÜ^MHM

Na het college wordt doorgepraat met drie psychologiestudentes, Sary van Immerzeel, Susanne Hertzheim, Ria Mooren. Zij zijn alle drie tweedejaarsstudentes, of zoals dat in termen van de Tweefasenstructuur heet, "bezig in het vierde semester". Hun keuze voor de psychologiestudie blijkt zeer welbewust te zijn geweest. Susanne is vanuit een aanvankelijke belangstelling voor economie, via interesse voor economische psychologie nu uitgekomen bij de studierichting Arbeids- en organisatiepsychologie. Zij zegt later heel duidelijk de praktijk in te willen gaan met haar opleiding. Datzelfde geldt voor Sary, die vóór deze studie psychologie een aantal jaren als röntgenlaborante in een ziekenhuis werkte. Zij heeft nu het plan om na haar studie als psychologe opnieuw in ziekenhuizen te gaan werken. Ria blijkt vanuit interesse voor kinderen begonnen te zijn aan deze studie. Het lag dan ook voor de hand dat zij zich zou gaan verdiepen in de KinderTilburgs Hogeschoolblad

Het is vrijdagochtend tien voor ha/f negen. In de gebouwen van de Hogeschoo/ heerst nog de rust van een wer/<dag die moet beginnen. Stoeien staan netjes in rijen, asbal<l<en zijn leeg, /(amerdeuren zijn gesloten en het licht in de toiletten brandt nog niet. In de koffiekamer van gebouw S komen de eerste studenten van die dag binnen. De meesten zijn wat zwijgzaam, gehuld in een roes van ontwaken. Iets na half negen staan zij op en slenteren naar de collegezaal. Het begin van een dag in de studie der psychologie aan de Hogeschool in Tilburg. In het kader van de serie artikelen over studenten en hun colleges sprak THB met een aantal van hen en volgde een college dat gewijd was aan een onderwerp uit de psychodiagnostiek.

Weinig tijd over voor Freud

Zo'n studie psychologie als jullie die nu volgen beantwoordt in feite helemaal niet meer aan het klassieke beeld van een studie naar het werk van Freud, naar verschijnselen als dromen, emoties, en met een grote aandacht voor velerlei wijsgerig-antropologische vraagstukken. Ik bedoel, zo'n technisch college als vanochtend dat handelt over psychodiagnostiek staat in de studiegids vermeld nèèst vakken als functieleer, statistiek, methoden en technieken van onderzoek, fysiologie enzovoorts. Overheerst die "technische" tendens niet erg sterk in de studie? Sa/y."Het belangrijkste werk van een psycholoog, óók buiten de universiteit, is het doen van onderzoek. En om dat goed te kunnen doen heb je dit soort vakken wel nodig. In dat onderzoekswerk onderscheid je je als psycholoog ook van een psychiater, want die houdt zich meer met therapie bezig." Ria: "Het doen van onderzoek is altijd belangrijk wanneer je voor een bepaald vermoeden ook gegevens denkt te vinden. De vraag is dan namelijk of die gegevens betrouwbaar zijn. En om zo'n vraag te kunnen beantwoorden zijn de vakken die wij nu krijgen onmisbaar. Je leert er uiteindelijk heel goed discriminatief door denken, en ook heel kritisch." Susanne: "Stel dat je in je beroepspraktijk straks met een test te maken krijgt. Dan is het heel goed dat je zo^n vak als psychodiagnostiek gevolgd hebt omdat je al van te voren de terughoudendheid hebt ontwikkeld die zorgt dat je voorzichtig bent met die test. Je hebt voldoende houvast om de uitslag van een test op zijn waarde te beoordelen."

GEZELLIGE SFEER H l ^ H H H H B M

en jeugdpsychologie. Maar nadat zij colleges gevolgd had in Arbeids- en organisatiepsychologie voelde zij zich dermate tot dat vak aangetrokken dat zij evenals Susanne besloot om daarin verder te gaan. Wat is er dan zo leulc aan dat val< Arbeids- en organisatiepsychologie? Susanne: "Ik heb echt het idee dat ik met dit vak iets kan doen door de kennis die ik hier verwerf. Wanneer in een bedrijf bijvoorbeeld iets mis gaat kan ik waarschijnlijk snel een idee hebben over wèèr het probleem ligt. Op die manier wordt de studie voor mij concreet." Ria: "Dat ben ik helemaal met haar eens. Voor mij is het inderdaad een hele concrete studierichting." Met het plan om in een ziekenhuis te gaan werken heeft Sary eerst gekozen voor de studierichting Gezondheidspsychologie: "Die keuze maakte ik omdat ik verwachtte daarmee mensen te kunnen helpen die inderdèèd iets hebben. Psychologie is over het algemeen heel vaag, tenminste wanneer je de kant uitgaat van de klinische psychologie. Toch vond ik Gezondheidspsychologie ook wel wat te-

genvallen, voornamelijk omdat er op dat terrein nog zo weinig bekend is, en er dus ook weinig literatuur over bestaat. Het alternatief is dan weer om klinische psychologie te gaan doen..." En je zegt juist dat dit vak zo vaag is! "Ja, dat is zo, maar er zijn waarschijnlijk toch weer concrete richtingen in te vinden waarin ik verder wil gaan." Op de vraag wat zij van het vak Klinische psychologie vinden antwoorden de twee andere studentes dat zij zich daartoe niet aangetrokken voelen omdat hij het idee hebben er later niet zinvol mee te kunnen gaan werken. Ria: "Ik heb altijd de indruk dat je op dat gebied zó weinig kan doen. Ik bedoel, je hebt allerlei pathologische ziektebeelden maar wèt valt daar nu aan te verbeteren of veranderen? Bij Arbeids- en organisatiepsychologie geloof ik dat je écht wel wat kunt doen. Bovendien speelt de presentatie vanuit de vakgroepen ook een belangrijke rol in de keuzes die je maakt, en ik moet zegen dat die bij Arbeids- en organisatiepsychologie heel goed is. Je krijgt daar les van heel gemotiveerde mensen en ook van mensen die in de pral(tijl( hebben gezeten."

Gevraagd naar de sfeer op de faculteit antwoorden de drie studentes in unaniem positieve bewoordingen. Het contact met de jaargenoten wordt als heel goed ervaren. In tegenstelling tot de situaties aan veel grotere faculteiten zoals bij rechten en economie zijn de mogelijkheden om groepen te vormen met andere studenten van de subfaculteit bijzonder talrijk. Verwezen wordt naar de sluiting van de oude, vertrouwde koffiekamer in gebouw P, waartegen door heel veel mensen vanuit de subfaculteit bezwaar gemaakt is omdat zoveel gezellige contacten verloren dreigden te gaan. Ria, Syra en Susanne zeggen ook heel tevreden te zijn over de zorg die vanuit de faculteit wordt besteed aan studiebegeleiding. Het programma wordt weliswaar ervaren als zwaar beladen met colleges en tentamens, maar daar staat vervolgens hen tegenover dat zij echt hebben "leren studeren". Tegen de studietijdverkorting, ingevoerd via de Wet Tweefasenstructuur, hebben zij beslist bezwaren. Syra: "Je hebt zo weinig tijd over om nog iets nèèst je studie te lezen, bijvoorbeeld iets van Freud." Dit wordt duidelijk bevestigd door de twee andere studentes. En allen zijn het er ook over eens dat de keuze voor veel studenten wel eens een tegenvaller kan blijken te zijn doordat onbelangrijke argumenten noodgedwongen zijn gehanteerd. Zoals bijvoorbeeld de presentatie van het vak. Want op zich zegt die nog niets over de inhoud daarvan. Wouter van Gils 6 april 1984

^\>

*- >ê^v*^>-^j

Probieren Sie Freiheit De laatste Tribune in een reeks van zes over het al of niet voorbij zijn van de economische recessie. Na Kolnaar, Boekema, Van Veldhoven, Glombowski en Hamminga nu het woord aan J. BIësing die pleit voor een beetje meer vrijheid in de voorschriften-jungle. De historicus neemt niet graag het heden onder de loep. En nog minder enthousiast de toekomst. Dat heeft met stol<oude methodologische principes te maken die - hoewel op zich natuurlijk niet helemaal ongerechtvaardigd - een vakwetenschappelijk oordeel pas dan mogelijk doen lijken wanneer een en ander vanuit een behoorlijke historische distantie kan worden bekeken. Dus wanneer het kaf van het koren onder de veelsoortige meningen en feiten te scheiden is en afgemeten nuances de plaats innemen van geëmotioneerde verbalisatie. Toegegeven, een hele mond vol. Plus een van de redenen waarom de vakdiscipline in onze bezuinigende samenleving behoorlijk wordt afgeslankt. In de vorm van verdwijnende leerstoelen - overigens ook een stuk recessie, met onafzienbare negatieve gevolgen. Toch is reeds de visie van de historicus ten aanzien van aktuele problemen thans nog minder misbaar dan ooit ook al realiseert de samenleving zich dat onvoldoende. Gaat het mede daarom zo slecht? Onmisbaar omdat ook de historische opinie zonder vakdistantie en diepgaande analyse mogelijk een luttele bijdrage tot de meningsvorming in staat is te leveren. Zonder historische anamnese geen diagnose en zonder een gerichte blik terug geen zinvolle economische politiek. Historisch gezien is bijvoorbeeld de hierboven in de titel gestelde vraag onbeantwoordbaar, of anders gezegd: veel te vaag geformuleerd. Is aan de recessie een einde gekomen omdat de neergang plaats heeft gemaakt voor een toestand van malaise waarin zich zwakjes tendenzen tot minder snelle verslechtering openbaren? Hebben we het in de aktuele diskussie over een konjunkturele en/of strukturele ontwikkeling? Waar liggen telkens de historisch-komparatieve mogelijkheden? Niemand kan de toekomstige werkelijkheid voorzien. Dat weet de historicus het beste, de geschiedenis bewijst het. De

voorspellingswaarde van modellen zal altijd een gebrekkig hulpmiddel blijven, om niet te zeggen nul komma nul. Over de konjunktuur van morgen valt derhalve weinig zinnigs te zeggen. Vanwege de historische onbekendheidsltoevalligheids)faktor X kennen we die pas achteraf. Iets gunstiger met het oog op de toekomst en het mogelijk daarop inspelen, want meer kan het nooit zijn, zijn de analysemogelijkheden als we de huidige langdurige recessie zien als wat zij m.i. is, namelijk een struktureel fenomeen waarbinnen zich relatief kortstondige konjunkturele ups en downs manifesteren. In die visie is de recessie niet alleen niet voorbij maar moet het ergste nog komen. Omdat beleid en beleidsmakers niet inspelen op de eisen van de nieuwe tijd, vasthouden aan achterhaalde denkbeelden en mechanismen, konjunktureel denken op korte termijn en qua strukturele fantasie generlei behoefte aan slaapmiddelen blijken te hebben. Het laatste grote strukturele veranderingsproces met ongekend en langdurig ingrijpende algeheel-maatschappelijke wijzigingen was dat der eerste industriële revolutie, uitgaande van het 18de eeuwse Engeland. Trouwens een onderwerp dat lijkt op de capaciteit der burgers hier te lande om belasting te betalen: een uitgeknepen sinasappel waar nog steeds sap uitkomt. Dus aan de literatuur ligt het niet. De vergelijking met de industriële revolutie toen kan ons mogelijk een glimp verschaffen van hetgeen morgen onze wereld zal zijn na de strukturele revolutie, waarvan wij thans het begin mogen meemaken. Toen doemden op: technische vondsten van allerlei soort, nieuwe verkeersmiddelen en produktiemogelijkheden, proletarisering, afschaffing van oude voorrechten, ontstaan van nieuwe klassen en noem maar op. Adel, geestelijkheid en grootgrondbezitters hadden het er maar moeilijk mee. En thans? Thans "bedreigen" chips, DNAtechnieken, robots, automatisering.

kernenergie en andere prachtige dingen gevestigde belangen en klinkt het maatschappelijke geweeklaag in ieder geval de historicus uiterst bekend in de oren. Toegespitst op Nederland, hoewel het elders in Europa niet veel anders gaat, betekent dat: het strukturele veranderingsproces op lange termijn wordt evenals in de 18de/19de eeuw vrijwel genegeerd en de toch al geringe mogelijkheden om daarop in te spelen en aldus de groeipijn te verzachten, niet benut. Met overigens bewonderingswaardige konsequentie sleutelt men wat aan konjunkturele symptonen maar breekt helaas aan de andere kant gelijk de voor morgen als broodnodige strukturen af: onderwijs en wetenschappen, kortom het a en o van elke civilisatie, de edukatieve infrastruktuur, voorts kuituur, jeugdmotivatie (door gebrek aan passend werk) en ouderdomsvoorzieningen. Een regering die thans nog steeds niet lijkt te begrijpen dat wij de begrippen werk en werkgelegenheid in de komende strukturen, die hoogkonjunktuur en steeds minder traditionele werkplaatsen zullen kennen, volkomen nieuw moeten definiëren en invullen, is waarachtig zelfs sterk ingekorte ministersalarlssen niet waard. Moeten we derhalve, dat is eigenlijk een historisch logische vraag, het thans bestaande maatschappelijk c.q. partijenstelsel niet vergelijken met het 18de eeuwse gildenregime - van binnenuit versleten, zoals Kossmann stelt, eenvoudig omdat het zich te ver ontwikkeld had? Als overal in Europa waren de gilden op een gegeven moment ook hier geen organisaties meer die óók nog de interessen van de werknemers en het publiek behartigden maar belangen inherent aan het eigen bestaan meenden te kunnen dienen en derhalve onherroepelijk een belemmering voor de groei van de economie vormden. Aan moderne voorbeelden in eigen land geen gebrek: een absurd belastingstelsel dat te hervormen kennelijk de krachten

der door ons betaalde regerenden te boven gaat, een struktureel tekortschietend openbaar vervoers- en wegenbeleid en idem ontoereikende politionele opsporings- en justitiële beschermingscapaciteit, ongebreidelde overheidsbetutteling tot en met bouwvoorschriften voor een kippenhok in de achtertuin, het laatste bij wijze van spreken. Plus nog eens een overheid die de aan haar gedelegeerde verantwoordelijkheden via smalle, doch kostbare "maatschappelijke diskussies" ontduikt of "stimulerende zweepslagen" (als de grote onderhoudsaftrek) voor de economie bedenkt die a priori het gezonde mensenverstand tarten. Soms vraag ik me af of de tijd niet rijp is voor een nieuwe revolutie volgens Frans model, maar dan liefst uitgaande van de Nederlandse arbeiders en burgers, dus een beetje pragmatisch van karakter en zonder al te bloederige koppensnellerij. In ieder geval zijn we, dacht ik, hard aan nieuwe ideeën en visies op maatschappelijk vlak toe. Heeft niet Schiller al zo treffend gedicht: "Das Alte stürzt, es andert sich die Zeit, und neues Leben blüht aus den Ruinen"? Soms kan het "nieuwe" heel eenvoudig en zelfs vertrouwd zijn. Toen minister van economische zaken Ludwig Erhard direkt na de oorlog naar een van zijn leermeesters toog en hem vroeg wat te doen met de hopeloos ontredderde Duitse economie, moet deze geantwoord hebben: "Probieren Sie Freiheit". Et voile. Een beetje meer hiervan wat betreft de voorschriften-jungel in Nederland zou al een grote weldaad zijn. Met voorgeschreven arbeidstijdverkorting en deregulering als verkapte bezuinigingsmaatregel wordt echter helemaal niets opgelost. Dr. J.F.E. Biasing, vakgroep economische geschiedenis

BEDRIJFSECONOMEN De voortdurende expansie van Coopers & Lybrand Nederland biedt interessante carrièremogelijkheden voor bedrijfseconomen, die verder willen gaan in de accountancy.

Coopers & Lybrand Nederland Amsterdam- Rotterdam- Eindhoven

Coopers & Lybrantd Nederland, Westblaak 100,3012 KM Rotterdam. Telefoon 010 -13 06 80. Tilburgs Hogeschoolblad

I 6 april 1984

Econometristenvereniging viert vijfjarig bestaan

Congres ^Welzijn en economie' met prof. Heertje! Congres 'Welzijn en econo­ mie' met prof. H eertje, sctirijft de Tilburgse Econo­ metristen Vereniging in kapi­ tale letters boven een persbe­ richt bestemd voor TH B. De schriftelijke cursus 'hoe kom ik in de publiciteit' heeft ook in Tilburg z'n vruchten afge­ worpen. Of we 't bericht in de krant willen opnemen. Natuurlijk jongens, daar zijn we­ toch voor! Het persbericht bereidt ons voor op een choc des opinions rond de meetbaarheid van welzijn. Niemand minder dan Arno/d Heertje bindt de strijd aan met drie te­ genstrevers, w/aarvan prof. dr. B.M.S. van Praag in verhouding nog de meeste lauweren oogstte. D e Leidse hoogleraar in de economie liet op voorhand al weten liever met een half ei dan met een lege dop genoegen te nemen als het om de meetbaarheid van individueel welzijn of 'nut' gaat. Van Heertje mag daarentegen worden verwacht dat hij het strijdperk niet eerder zal verlaten vóór hij z'n héle ei heeft gelegd... Heertje is overigens geen onbekende in Tilburg. In het midden van de jaren ze­ ventig kruiste hij op niet onverdienstelij­ ke, en in elk geval memorabele, wijze de degen met marxistische econoom Ernest Mandel. D es te opmerkelijker is echter dat hij ditmaal als links­radicaal publicist wordt geafficheerd in het persbericht. Doelt de schrijver van het bericht mis­ schien op de gepeperde ingezonden

Ander Leesvoer SCRIPSI In de nieuwe Scripsi, het faculteitsblad voor psychologen, is nu een heuse pole­ miek ontstaan. Enkele brie/schrijvers reageren fel op de geheimzinnige K.S. Deze geeft toe dat "geheel in strijd met mijn verwachtingen" in het vorige num­ mer zijn kritiek op Scripsi werd ge­ plaatst. K.S. geeft ditmaal af op het "on­ gelimiteerd publiceren van frustraties be­ treffende enige wachttijd voor een prac­ ticum en de ruimte, beschikbaar voor een schriftelijk examen". K.S. vindt dat het plaatsen van dergelijke "frustraties"., zonder dat men rekening houdt met de zware lasten en plichten van hen die voor Uw onderwijs verantwoordelijk zijn, wel getuigt van het compleet afwezig zijn van enige realiteitszin". Een meisje, dat lijkt te weten wie K.S. is, adviseert de redactie van Scripsi K.S. te laten "verzinkenjn^ zijn eigen beerput van roddels,^^ïaïiwe verhalen en onzin. Daar helpt u mij en waarschijnlijk vele anderen mee". En­ fin, het laatste woord is hierover nog niet gesproken. Scripsi is op zoek naar een probaat mid­ del tegen postdoctorale depressies. Daar­ toe besteedt zij aandacht aan de activitei­ ten van de WEPS, de Werkgroep Werk­ zoekende Psychologen. Deze Werkgroep is van plan een (klinish)psychologencol­ lectief op te zetten teneinde het verschil tussen de werkloosheid onder klinisch psychologen ten opzichte van andere psychologen weg te werken. "Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat bij een of enkele arts(en), een ex­werkeloze klini­ Tilburgs Hogeschoolblad

scheppen waaronder eenieder de vrijheid heeft naar eigen inzicht een maximaal nut na te streven, aldus deze medewer­ ker van de Wiardi Beckmanstlchting die daarmee naar verwachting meer in het voetspoor van Heertje zal treden. VLAGGESCHIP

\

stukken van de hand van Heertje's alter ego Henk Bontebal? Of is hier wellicht sprake van een oprisping van de een of andere nieuwe moral majority? Per slot van rekening werd onlangs ook Heertje's voormalige partijgenoot jonkheer mr. M.L. de Brauw van een radicale gezind­ heid beticht. De beide hooggeleerde kemphanen vin­ den op het congres van 12 april ieder waarschijnlijk een secondant aan hun zij­ de. Van Praag vindt er in drs. R. Veenho­ ven, medewerker bij de vakgroep sociale psychologie aan de Erasmusuniversiteit van Rotterdam, een loyaal medestander. Veenhoven, die binnenkort promoveert op een proefschrift met de intrigerende titel 'conditions of happiness', komt tot de conclusie dat 'levensvoldoening', zo­ als hij het belieft te noemen, redelijk wel meetbaar is. Het streven het geluk van de mensen te bevorderen dient in zijn ogen dan ook een doel, zij het niet het enige, te zijn van de sociaal­economi­ sche politiek. "Volstrekt mee oneens", riposteert dan drs. K. de Beer. De politiek dient zich er juist toe te beperken de voorwaarden te sche psycholoog gezet wordt die met be­ houd van uitkering werkt en mensen met psychische en psychomatische klachten opvangt". Het collectief wil niet teveel publiciteit krijgen omdat er voor nieuwe mensen geen plaats is. Scripsi twijfelt aan het nut van het collectief én de werk­ groep. Het blad ziet meer in een "herbe­ zinning van waarden". "Een kritische bezinning van de waarde die je aan ar­ beid hecht (arbeidsethos) en daarbij aan begeleiding van mensen die zich nutte­ loos voelen omdat ze werkeloos zijn zou veel nuttiger zijn".

KOHOLET Onlangs konden we berichten over de oprichting van een nieuw faculteitsblad voor sociologen. Kladblad geheten. Op de Theologische Faculteit is er nu ook een dergelijk initiatief van de grond ge­ komen: Koholet, een vervolg van het vroegere Habbakuk. Koholet staat voor de Hebreeuwse titel van het bijbelboek Prediker. Het nieuwe faculteitsblad ziet er qua vormgeving en inhoud zeer pro­ fessioneel uit. Als doelstelling stelt de ze­ venkoppige redactie het op kritische wij­ ze volgen en berichten van gebeurtenis­ sen in, ronden buiten de faculteit. Ener­ zijds wil het blad een achtergrondinfor­ matiefunctie vervullen, anderzijds een platform zijn terwille van discussie over de meest uiteenlopende onderwerpen. In deze eerste Koholet vier grote onderwer­ pen. Een interview met Schillebeeckx, die blijkens de kop, vechtend in de kerk wil blijven. "Als ik er uitstap word ik ir­ relevant, word ik ongevaarlijk voor ze". De theoloog wijdt breedvoerig uit over

Aanleiding tot het organiseren van het congres Is het vijfjarig bestaan van de Tilburgse Econometristen Vereniging (TEV). D e nog jonge vereniging, die ij­ vert voor het bevorderen van de contac­ ten tussen de studenten onderling en de studenten en de docenten, ziet het con­ gres als het vlaggeschip onder de lus­ trumactivitelten. D aarnaast staan ook een fietsenrallye (!) en een sportieve krachtmeting tussen studenten en do­ centen op het programma. Van rugby tot pingpong, van voetbal tot toepen: op ve­ lerlei sportgebied binden vijf studenten­ jaargroepen en één docententeam met elkaar de strijd aan. Ook in de afgelopen jaren werkte de TEV aan de verbroedering binnen de subfa­ culteit. Vier maal per jaar maakt de club een excursie naar een bedrijf of een in­ stelling als het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Verder wil men ook middels het regelmatig organiseren van 'praktijkgeluidenmiddagen' en studie­ voorlichtingsbijeenkomsten een bredere basis voor de studie, inclusief de perspectieven na het afstuderen, tot stand brengen. En last but not least zijn er de feesten en de maandelijkse borrels. Het congres is nadrukkelijk ook open­ gesteld voor studenten en andere be­ langstellenden die géén deel uitmaken van het gilde van de econometristen. "We hebben van meet af aan een brede opzet voor ogen gehad," vertelt Roger Kerckhoffs van de TEV. "Aanvankelijk

dachten we met 'het gebruik van wis­ kunde in de wetenschap' een goed con­ gresonderwerp te hebben. Na een rondje brainstormen hebben we ons echter be­ perkt tot één aspect van de zaak, name­ lijk: de meetbaarheid van welzijn, of, JBj meer algemeen, het begrip 'welzijn' in de " economie­beoefening. D at onderwerp leent zich ook goed voor een multidisci­ plinaire benadering." De sprekers op het congres kregen van tevoren een drietal vragen voorgelegd: Wat Is welzijn en hoe hangt het samen met welvaart, inkomen en inkomensver­ deling? En: Kan men welzijn beïnvloeden met sociaal­economische politiek, en zo ja met welke instrumenten? Veelbelo­ vend Is vooral de derde vraag: Is aan te geven wanneer welzijn maximaal Is, wat toch het doel Is van sociaal­economische politiek? Duidelijk is in elk geval dat het onder­ werp de nodige discussiestof In zich bergt. Zeg nou zelf: wat Is welzijn? Een bron van grote onduidelijkheid, dat staat buiten kijf. Terwijl de een met het minste of geringste al tevreden is, neemt de an­ der met het beste van het beste nog geen genoegen.... ■ i^

Programma Congres 'Welzijn en economie' 13.30­14.00 uur: Prof. dr. B.M.S. van Praag 14.00­14.30 uur: Drs. K. de Beer 14.45­15.15 uur: Drs. R. Veenhoven 15.15­15.45 uur: Prof. dr. A. Heertje 16.00 uur: Forumdiscussie o.l.v. prof. dr. A. Kapteijn Plaats: CZ 101. Het congres is voor ie­ dereen vrij toegankelijk.

tendenzen in de hedendaagse katholieke kerk. "M ensen die een officiële veroor­ deling van de kerk hebben gekregen wor­ den door katholieke kerken niet meer uitgenodigd om te komen spreken." Schillebeeckx is weinig hoopvol over de toekomst van de theologische faculteiten in Nederland. Hij denkt dat de kerk en de faculteit de eerste 10 a 20 jaar een zeer moeilijke tijd zullen hebben. Over de toekomst van de kerk in Europa: "Euro­ pa heb ik opgegeven. Die bisschoppen

hier passen gewoon zelfcensuur toe. In Amerika niet. Rome is daar bezig met onderzoek op de katholieke universitei­ ten maar of ze dat lukt? De congregaties en de bisschoppen daar passen geen zelf­ censuur toe". Koholet praat ook met Wim Weren, vanaf 1 januari 1984 ver­ bonden aan de Theologische Faculteit als hoogleraar Nieuw Testament. Weren werd benoemd op de leerstoel waar ook Piet Farla naar gesolliciteerd had. L.v.W.

Vervolg van pag. 1

plaatselijke huisartsen of, In één geval, met de GGD. Ook de cultuur­ en kunstvoorzieningen hebben een grote groei ondergaan. De grenzen daarvan zijn nooit door het mi­ nisterie aangegeven. Wel werd ooit in 1959 een beperkte overheidssubsidie ge­ noemd van 2500 gulden per jaar voor el­ ke Instelling. Afgezien van de huis­ vestingskosten geven instellingen echter tussen 100.000 en 700.000 gulden per jaar hieraan uit, in totaal 5,8 miljoen. "Hoe schril steken die bedragen tegen elkaar af", aldus de Rekenkamer, die vindt dat ook op dit gebied w.o.­studen­ ten bevoorrecht zijn. "Herbezinning" is dan ook gewenst. Ten slotte wijst de Rekenkamer op het feit dat studentenpsychologen, evenals de universitaire gezondheidszorg, nau­ welijks doorverwijzen naar de op dat ge­ bied bestaande algemeen maatschappe­ lijke voorzieningen. Opnieuw is de stu­ dent bevoorrecht, ook al omdat de hulp kosteloos is. Minister D eetman liet ech­ ter in een brief weten het aan de Instellin­ gen over te willen laten hoe veel geld zij aan psychologen uitgeven.

Rekenkamer Bovendien bleken alle instellingen, met uitzondering van Nijmegen, de op­ brengst van de bijdrage opnieuw uit te geven, in plaats van deze als baten in de boeken op te voeren. Ten slotte profi­ teerde ook het personeel van de instellin­ gen van de sportvoorzieningen, en dat is al helemaal niet de bedoeling. De kosten van deze sportvoorzieningen voor de rijksbegroting kunnen daarom omlaag, is de conclusie van de Rekenka­ mer. Ook de kosten van de Universitaire ge­ zondheidszorg zijn sterk uit de hand ge­ lopen. Volgens staatssecretaris Klein moest deze vooral preventief zijn gericht, maar vrijwel overal werd ook gewone ge­ neeskundige behandeling gegeven en dat was niet de bedoeling want daarvoor moeten studenten bij gewone huisartsen terecht. D e VU, Eindhoven, Limburg en Rotterdam krijgen in dit verband een pluim van de rekenkamer, omdat deze instellingen in plaats van een eigen stu­ dentenarts overeenkomsten hebben met

6 april 1984

TE BER DE

vervolg van pag. 5

PAKslaag-garantie van de FRW

Avondstudenten avondstudenten open moeten zijn, tenzij wordt aangetoond dat dit niet noodzake­ lijk is. Het is werkelijk te zot dat aan zo'n grote universitaire instelling niet iedere afdelingsbibliotheek 's avonds wordt opengesteld. Op centraal nivo dient een samenhangend beleid te worden ge­ voerd, waarbij de te verdelen middelen niet exclusief worden toegesneden op de dagvoorzieningen." Hoe zie jij de avondstudent? In welk op­ zicht verschilt hij van de dagstudent? Van Kalmthout: "Er bestaat niet een ty­ pe avondstudent. Met behulp van steek­ woorden is er wel een verschil aan te dui­ den op grond van onderwijservaringen. Over het algemeen hoor je de docenten zeggen dat ze liever aan avondstudenten les geven. D e groep is gemotiveerder, meer betrokken bij het onderwijs. Als do­ cent is het moeilijker om bij de avondstu­ denten de kantjes er af te lopen. Er wor­

den hoge eisen aan didactische kwalitei­ ten gesteld. Mijn eigen ervaring is, dat ik na het geven van avondcolleges meestal bekaf ben. Tijd is geld voor die mensen. Het is jammer dat er voor avondstuden­ ten weinig ruimte is om datgene wat ze aan beroepservaring hebben meege­ bracht in het onderwijsprogramma te verdisconteren. Het Academisch Statuut biedt de mogelijkheid om de studenten geheel of gedeeltelijk van een tentamen vrij te stellen op grond van aanwezige kennis en ervaring. Ik denk dat dat een van de wegen is die we moeten bewan­ delen, om de beroepservaring van vele avondstudenten te waarderen. D e ruim­ te om in te schieten op aanwezige be­ roepservaring zit vooral in de keuzevak­ ken. Hier zou afstemming van literatuur en thematiek op de bagage van de stu­ dent kunnen plaatsvinden." Paul Zoontjes

Verkiezings-bijeenkomst V.I.P. In het kader van de Hogeschoolraadsverkie­ zingen organiseert de studentenfractie V.I.P. (voorheen KONSTRUKTIEF) een verkie­ zingsbijeenkomst. Deze bijeenkomst zal op 9 april om 12.30 uur plaatsvinden in de portrettenzaal. Afgelopen week gingen de stembiljetten voor de Hogeschoolraad de deur uit. Zoals ieder jaar zijn er acht zetels tussen de studentenfrac­ ties te verdelen. In het THB van vorige week hebben wij (V.I.P. dus) al aangekondigd dat we willen gaan proberen om meer met onze achterban, onze kiezers in contact te treden. Door een beter en regelmatig contact kunnen wij de studenten in de Raad echt vertegen­ woordigen en bovendien de studenten beter informeren over het wel en wee van het Raads­ gebeuren. Studenten hebben vaak geen goed overzicht over wat een studentenfractie in de Hogeschoolraad allemaal wel en niet kan aan­ kaarten. En dat is vaak meer dan je denkt. Een actueel voorbeeld: D onderdag 22 maart zijn de onlangs verschenen rendementscijfers van de juristen aan de orde geweest. (10% van • ; rechtenstudenten in de twee­fasestructuur ligt na 2'/2 jaar studie nog op studietempo). Het gevolg van deze behandeling is dat het College van Bestuur nog vóór de begrotings­ behandeling van 5 april in overleg met het fa­ culteitsbestuur om tot voorstellen te komen die wat aan deze desastreuze situatie gaan. doen. Tevens komt het College van Bestuur in juni met een nota, die bestaat uit voorstellen

voor rendementsverbeteringen in het alge­ meen. D it zijn zaken die alle studenten aan­ gaan. D e rendementscijfers zijn slechts een voorbeeld uit een lange reeks van onderwer­ pen die aan de orde komen in de Hogeschool­ raad. D aarom is hti ook belangrijk dat je de verkiezingsbijeenkomst bijwoont. En laat horen wat er aan deze Hogeschool vol­ gens jou anders zou moeten: Is je studie be­ lasting te hoog (of te laag)? Erger je je al jaren er aan dat er nergens een plaats is om je spul­ len veilig op te bergen? Wordt het niet tijd een oplossing te zoeken voor de lange wachttijden bij het dictatenmagazijn (waarna blijkt dat jouw dictaat uitverkocht is)? Wij willen al dit soort dingen heel graag horen. En we willen ook echt proberen er iets mee te doen. Er is al­ leen één probleem: De invloed van de student is klein en de Hogeschool als bureaucratisch, log lichaam werkt traag. D us je zult veel ge­ duld en vergadervlees moeten hebben om iets te bereiken. En voor dat geduldwerkje is er een Hogeschoolraadsstudentenfractie. Vier studenten uit de V.I.P. hebben zich hiervoor kandidaat gesteld. Zij zullen proberen om jouw ideeën te verwoorden. Het blijft Bek Open Trekken En Hopen Op Resultaat. Studentenfractie Vinger In de Pap

Antiquariaat Psychologie, Sociologie, Ekonomie, Filosofie, Theologie, Kunst, Geschiedenis, Literatuur, enz. Nieuwlandstraat 25 5038 SL Tilburg Tel. 013­431229 Open: vanaf 12.00 uur

^

De studierendementen bij de juristen blijven de gemoederen bezighouden. Na een korte pe­ riode van verrassing en verwarring is bij een aantal studenten de vlam ir. de pan geslagen en men beraadt zich op komende acties. Naast directe acties binnen de FRW, die wij overigens van harte steunen, is het ook van groot belang via de bestaande "inspraakorga­ nen" druk uit te oefenen. PSF kwam daaronj tijdens de HSR­vergade­ ring van 22 maart j.l. met een motie waarin het CvB gevraagd werd op zeer korte termijn te komen met maatregelen om op structurele wijze de onderwijssituatie op de FRW op een fatsoenlijk nivo te brengen. Het CvB zal nu aan de hand van vragenlijsten gesprekken met de Faculteiten gaan voeren, de actuele onderwijssituatie in kaart brengen en event, voorstellen doen. Dat niet alleen de PSF geschrokken is van de slechte rendementen op de FRW blijkt uit het feit dat nagenoeg de hele Hogeschoolraad zich met de strekking van onze motie kon vereni­ ging. Alleen vanuit de fractie Onafhankelijk Appèl kwam bij monde van Dhr. Schellekens kritiek. D eze Wetenschappelijk Medewerker bij de Vakgroep Privaatrecht van de FRW vond dat er nauwelijks aanleiding was tot ver­ ontrusting. De cijfers zijn vooriopig en onvol­ ledig, zo stelde hij, m.a.w. er is hier sprake van "Kouwe D rukte". Zijn reactie is symptomatisch voor de wijze waarop de FRW de mate van haar falen tracht

te bagatelliseren. Door voortdurend de exacte waarheidsgetrouwheid van de voorlopige ren­ dementscijfers in twijfel te trekken, probeert men het fundamentele probleem uit de weg te gaan. Ook al zouden de uiteindelijke cijfers een verdubbeling van de slagingspercentages te zien geven, dan nog zijn ze onverantwoord laag. Het wordt dan ook hoog tijd dat de FRW en mogelijk ook andere faculteiten aan kwalitatieve en kwantitatieve rendementsbe­ waking gaan doen. De PSF denkt daarbij aan: ­ De instelling va onafhankelijke studie­coör­ dinatoren en in het licht daarvan een her­ waardering van de positie van de studie­ad­ viseur (AVS). ­ De instelling van een onderwijsinspectie,' ge­ let op art. 231 e.v. W.W.O. '81 (AVS). ­ Versterking van de personele bezetting van het Studentenmentoraat en uitbreiding van dit systeem over alle faculteiten (AVS). ­ Versterking van de positie van ORC bij de beoordeling van onderwijs en studievoort­ gang (AVS). ­ Instelling van Studierichtingscommissies, waarvoor al een wetsontwerp klaar is. Ter verduidelijking, (AVS) staat voor Nota Actuele vraagstukken Studentenbeleid, een nota die naast o.a. de Nota Uitdaging en Ver­ andering tot de door CvB en Hogeschoolraad aanvaardde uitgangspunten van het beleid van alle gremia van de KHT behoort. Progressieve Studentenfraktie

Alexander niet naar Tilburg Prins Alexander moet nog maar niet in Til­ burg studeren, vindt de P.S.F. De katholieke signatuur van de instelling is hier niet het struikelblok. D eze stelt toch niets voor. Er zijn meer redenen om de Tilburgse Universi­ teit te mijden. De P.S.F, wil daar verandering in brengen. Niet om de prins naar Tilburg te lokken, maar om het studieklimaat voor alle studenten ­ al dan niet tot een elite behorend ­ te verbeteren. Veranderingen die de P.S.F, voorstaan zijn o.a. verbeteringen van de studierendementen. De onlangs gesignaleerde crisis op de juridi­ sche faculteit is geen uitzondering. Alle faculteiten hebben een lager studierende­ ment dan wat men mag verwachten van een goed georganiseerde onderwijsinstelling. Het is nu zaak om het vraagstuk van de studieren­ dementen konkreet aan te pakken. De nieuwe tweefasenstruktuur is alleen werkbaar wan­ neer diepgaand en systematisch alle onder­ wijsknelpunten in kaart worden gebracht. Een tweetal sub­faculteiten (sociologie en psycho­ logie) timmert al aan de weg en heeft enkele mensen in dienst die belast zijn met een taak op het gebied van de studiecoördinatie. D eze projecten moeten ook een plaats krijgen in de andere faculteiten. Binnenkort zal in de Hoge­ schoolraad een nota behandeld worden over

de kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de onderwijsrendementen. Nu al zal de P.S.F, aandringen op het vrijmaken van fi­ nanciële middelen voor studiecoördinaten. Het afwachten van nota's is een lakse hou­ ding; bij de begrotingsbehandeling kunnen al daden ondernomen worden. Op korte termijn is al resultaat te verwachten in de vorm van een studievoortgangssysteem: er komt een duidelijk inzicht in de studiebe­ lasting en de programmering van tentamens. Op lange termijn komen via de studiecoördi­ natoren meer gegevens boven tafel zoals over het (dys)functioneren van de wijze van tenta­ minering, een docentenbeoordeling, de nood­ zaak van een docententraining op het didacti­ sche vlak en een onderwijsjaarverslag. Met de­ ze gegevens kunnen de faculteiten alerter rea­ geren op de factoren die het studierendement negatief beïnvloeden. De P.S.F, is niet echt bezorgd over het moge­ lijke studiesucces van de prins. Het gaat om het aanbieden van eerlijke kansen voor iedere student. Een afwachtende houding bij de bestuurders op facultair en centraal nivo is hiervoor funest. Jos Klaus Progressieve Studentenfraktie

'NPAARSmUNGm VANDEMSST GEPROMOVmOE DRUKm Krips Repro ­ drukker yan de meeste proefechriften in Neder­ land ­ stelde een aardig stellingenboekje samen. U ontvangt het als u u w dissertatie in ...«««^aïfVi. produktie geeft bij Krips Repro. ....­««««■■■■LïV^ Bel voor informatie met de afdeling Dissertaties.

krips repro meppel Kaapweg 6, 7944 HV Meppel Postbus 106, 7940 AC Meppel telefoon 05220­53731

jQ

MEDEDELINGEN

ATTENTIE MEDEDELINGEN THB MEDEDELINGEN VOOR 12 APRIL DIENEN TE WORDEN INGELE­ VERD UITERLIJK OP 9 APRIL 16.00 UUR KAM ER B 203. HET VOLGENDE NUM M ER VAN HET THB VERSCHIJNT PAS WEER OP 11 MEI A.S.

VOORUCHTING DOCTORAAL­ PROGRAMMA'S ECONOM IE 5, 12 EN 19 APRIL 1984

19 april AZ 115 13.30 uur: Bedrijfseconomie Kosten, Waarde, Winst Financiering Marktonderzoek 14.30 uur: Bedrijfseconomie Technische Bedrijfsorga­ nisatie Administratieve Organisa­ tie Informatica Burgerlijk­ en Handels­ recht 15.30 uur: Bestuurlijke Informatie­ kunde Kwaliteitsbeheersing en typologie Grondslagen van Informatiesyste­ men Organisatie/ Systeemleer Wiskunde/Statistiek N.B. Alle studenten wordt aangera­ den de studiegids mee te nemen.

5 april AZ 115 13.30 uur: Algemeen technische voorlichting over de opzet van het doctoraalprogramma voor de groe­ pen I en II van de propedeuse studen­ ten Economie (A t/m Li). 14.45 uur: Algemeen technische voorlichting over de opzet van het doctoraalprogramma voor de groe­ pen III en IV van de propedeuse stu­ denten Economie (Lo t/m Z). 16.00 uur: Beroepenvoorlichting. 12 april AZ 115 13.30 uur: Sociale Economie Algemene Economie Geldwezen Openbare Financiën Internationale Betrekkin­ gen 14.30 uur: Sociale Economie Arbeidsverhoudingen Pemo Econol Regionale Economie 15.30 uur: Fiscale Economie

OPENBARE FINANCIËN

Var/ai

een lezing over parapsychologie. Plaats is SZ 11 en aanvang 10.30. Gastspreker is professor M.U. John­ son, hoogleraar parapsychologie van de vakgroep parapsychologie van de Rijksuniversiteit Utrecht. Verwacht mag worden dat prof. Johnson een overzicht zal geven van het vakgebied parapsychologie en het onderzoek dat in de vakgroep plaatsvindt. Voor studenten die ovenwegen pa­ rapsychologie in hun pakket op te ne­ men in het doktoraal, vormt deze te­ zing een goede gelegenheid om meer informatie te verkrijgen. Overigens is deze lezing natuurlijk niet alleen voor (propedeuse) (psy­ chologie) studenten bestemd, ledere belangstellende is welkom.

Voor de VOORLICHTINGSDAG van 26 april 1984 ten behoeve van a.s. studenten worden gevraagd:

GROEPSBEGE­ LEIDERS/STERS Onze belangstelling gaat vooral naar mensen die al eens eerder, in intro­ duktie of mentoraat, met dat bijltje hebben gehakt. De taak van de groepsbegeleider/ ster op de voorlichtingsdag zal hoofdzakelijk bestaan uit het gidsen en informeren van een groep aan­ staande studenten en ouders. Het programma van de voorlichtings­ dag valt in twee delen uiteen: 's och­ tens worden, na korte praatjes door rektor en studentendekaan, groepen gevormd die vervolgens naar eigen keuze een aantal aktiviteiten kunnen ondernemen, zoals daar zijn: bezoek aan studentenflats, rondlei­ ding door de Hogeschool, een twee­ tal videofilms etc. D e middag staat in het teken van de studieinformatie. Op dinsdagavond 24 april om 19.30 uur is er een instruktiebijeenkomst voor de groepsbegeleides/sters. Je kunt je opgeven bij: Informatiocentrum D .S.W. Gebouw N, kamer 24 tel. 662211.

Studentenx LEZING "PARAPSYCHOLOGIE" Aanstaande woensdag 11 april orga­ niseren studenten die zich bezig hou­ den met een aanvullende inleiding voor psychologie­propedeuse stu­ denten (beter bekend als A.I.P.S.)

Tilburgs Hogeschoolblad

Vanaf heden wordt studenten die bij Openbare Financiën willen afstude­ ren de mogelijkheid geboden om bij de Stafafdeling Planning en Budget­ tering van het Ministerie van Econo­ mische Zaken een stage te lopen. (4­9 maanden met woonkosten­ en reiskostenvergoeding). D e bedoeling is een bepaald onderzoeksproject uit te voeren en daarover te rapporteren. Nadere inlichtingen: Frans van den Heuvel (tel. 662100). INFORMATIEBIJEENKOMST LERARENOPLEIDING ECONOMIE Een doctoraal diploma behaald aan de Ecorwmische Faculteit geeft inge­ volge een wijziging van het Acade­ misch Statuut uit 1981 slechts onder­ wijsbevoegdheid indien daarop de aantekening voorkomt dat aan de Ie­

SKRIPT Skript is een tijdschrift voor hen die geïnteresseerd zijn in geschiedenis en het werk van geschiedenisstudenten aan de Universiteit van Amsterdam. Onlangs is het maart nummer ver­ schenen. D aarin aandacht voor de Partij van de Arbeid en de NAVO (1949­1979), de onderhandelingen over de status van Indonesië (1945­ 1949), de Bulgaarse kwestie en de Brits­Duitse betrekkingen (1885­ 1887) en de dagboeken van Goeb­ bels. Verder bevat dit nummer een interview met de Amerikaanse histo­ ricus ROBERT DARNTON en een re­ censie van "Man and the natural world", het meest recente boek van de Engelse historicus KEITH THO­ MAS. Abonnementen: ^15,— (4 nrs.) over te maken op girorek. 2624858 t.n.v.

rarenopleiding met goed gevolg is deelgenomen. Op 26 april a.s. om 13.30 uur wordt in gebouw A, collegezaal AZ 6, een in­ formatiebijeenkomst belegd voor doctoraal studenten (oude stijl, met andere woorden niet voor zogenaam­ de eerste­fase­studenten) die over­ wegen in het collegejaar 1984/1985 aan de lerarenopleiding economie deel te nemen. Een informatiebijeenkomst over de opleiding zal voor belangstellenden op de bijeenkomst beschikbaar zijn, maar is ook verkrijgbaar bij Mw. T. Kleine­Vromans, kamer B 523. De aanmelding voor de cursus dient middels een in de brochure opgeno­ men formulier plaats te vinden, dat uiterlijk vrijdag 4 mei a.s. moet zijn in­ geleverd bij Mw. Kleine of de docen­ ten van de opleiding: drs. H. Klok, vakdidactiek economie, kamer B 508, tel. (66)2318; drs. J.'Costongs, alge­ mene onderwijskunde, kamer S 123, tel. (66)2450.

TENTAMENDATA PROPEDEUSE Tentamendata mei/juni 1984 (prope­ deuse): 9 mei 1984: economie 14.00­17.00 16 mei 1984: strafrecfit A 10.30­12.30 B 14.00­16.30 ongedeeld 10.30­12.00 en 14.00­15.30 23 mei 1984: privaatrecht A 10.30­12.30 B 14.00­17.00 ongedeeld 10.30­12.00 en 12.30­14.30

30 mei 1984: inleiding rechtswetenschap A 10.30­13.00 B 14.00­16.30 ongedeeld 14.00­16.30 6 juni 1984: staats­ en bestuursrecht A 18.30­21.00 B 14.00­16.00 ongedeeld 18.30­21.00 en 14.00­16.00 13 juni 1984: balanslezen 14.00­16.30 inleiding tot het belas­ tingrecht 14.00­16.00 Tentamenperiode augustus 1984 (propedeuse): 3 augustus 1984: economie 14.00­17.00 7 augustus 1984: privaatrecht A 10.30­12.30 B 14.00­17.00 ongedeeld 10.30­12.00 en 12.30­14.30 10 augustus 1984: balanslezen inleiding tot het belastingrecht 14.00­16.00 14 augustus 1984: staats­ en bestuursrecht A 10.30­13.00 B 14.00­16.30 ongedeeld 10.30­13.00 en 14.00­16.30 17 augustus 1984: inleiding rechts­ etenschap A 10.30­13.00 B 14.00­16.30 ongedeeld 14.00­16.30 21 augustus 1984: strafrecht A 10.30­12.30 B 14.00­16.30 ongedeeld 10.30­12.00 en 14.00­15.30

"Stichting Skript ­ tijdschrift" ­ Her­ engracht 286, 1016 BX Amsterdam, o.v.v. "Skript 82­2". Losse nrs.: f %,­. Informatie: tel. 5252075.

René Heusschen, tel.: 360721. Me­ dewerkers van harte welkom.

Sporti

Parcival organiseert de Batavierenra­ ce, een estafetteloop van Nijmegen naar Enschede. Hier doen twee teams aan mee, waarbij per team 18 heren en 7 dames meelopen (4,5­9,2 heren en 3,3­7,5 dames). Als je inte­ resse hebt voor dit evenement geef je dan zo snel mogelijk op op de stu­ dentensporthal. Het is werkelijk een heel gezellig evenement dat start op vrijdag 27 april om 24.00 uur 's nachts, dat echt heel leuk is om mee te maken. Het eindigt op de campus om 17.00 uur op zaterdag, 's Avonds is daar een groot feest in de Bastille.

INTERNATIONAAL STUDENTEN SPORT TOERNOOI 1984 Als een van de ongetwijfeld vele hoogtepunten van dit lustrumjaar wordt van 24 tot en met 27 april, en dat al voor de vierde maal in suc­ cessie, het ISSI 1984 georganiseerd. Zo'n 600 deelnemers worden ver­ wacht uit België, D uitsland, Frank­ rijk, Gr. Brittanië, Tsjecho­Slowakije, Zweden en natuurlijk Nederland. Ze komen tegen elkaar uit in de volgen­ de takken van sport: Badminton, Basketball, Rugby, Tennis, Handbal en Volleybal. Voor jullie zijn naast het kunnen be­ kijken van een hoop internationale wedstrijden op aardig niveau, vooral de vele aantrekkelijke nevenactivitei­ ten van belang. We kunnen noemen de "Swinging Town Visit" waar een stel leuke kroegen in de stad ook dit jaar weer aan mee zullen doen. En natuurlijk vóór de laatste dag het gro­ te feest, waarbij de hele studen­ tensporthal (op een min of meer ver­ antwoorde wijze) op zijn kop zal staan. Kortom, genoeg redenen voor jullie om onze aankondigingen in de gaten te houden. Trouwens, als je zin hebt om in die week op de een of an­ dere manier mee te werken (te den­ ken valt aan opvang van buitenlan­ ders, broodjes smeren, schoonma­ ken, buschauffeurs), kom dan eens langs op de sporthal in de pendra­ gonkamer of bel René Heusschen,

PARCIVAL

Inschrijvingen zó snel mogelijk op de sporthal. MEDEDELINGEN Damesvoetbal: Het damesvoetbalteam van Pendra­ gon kan steeds nieuwe speelsters ge­ bruiken. Ook mensen, die nog nooit gevoetbald hebben zijn welkom. Kom eens kijken of speel mee op on­ ze trainingsavond: dinsdagavond van 22.00 tot 23.00 uur in de studen­ tensporthal. Tot ziens! NSK squash 1984: Op 28 en 29 april vindt de NSK squash 1984 plaats in het sportcen­ trum van de T.H. te Eindhoven. Het inschfijfgeld bedraagt ^ 3 0 , — p.p. (ontbijt, lunch 2 maal, diner, feest en een slaapplaats inbegrepen). In­ schrijftermijn sluit op vrijdag 13 april. Inschrijflijst hangt op de sporthal aan de ingang.

6 april 1984

INTERNATIONAAL MEDEDINGINGSRECHT In verband met de a.s.s pensionering van prof. mr. W.L. Snijders zal hij in het collegejaar 84­85 niet meer colle­ ges (internationaal) mededingings­ recht geven t.b.v. studenten die na het thans lopende collegejaar zouden besluiten dat vak te volgen. Voor studenten die begonnen zijn het vak te volgen met ingang van het 2e semester van het collegejaar 83­84 zal prof. Snijders echter gedurende het eerste semester van het college­ jaar 84­85 alsnog college geven.

SPREEKUUR STUDIE­ADVISEUR De studie­adviseur propedeuse, D . Lindenau, zal tijdelijk i.p.v. dinsdag, woensdag en vrijdagmiddag/avond de woensdag, donderdag en vrijdag­ middag/avond aanwezig zijn. Zie aankondiging bij P 515.

SOCIOLOGIE Vrijdag 13 april om half 6 in S 138: Bijeenkomst voor belangstellenden voor de doctoraal cursus geschiede­ nis 1984/1985 met het doel ideeën over de invulling van deze cursus te inventariseren. Truien: In de Pendragonkamer zijn de Pen­ dragontruien nog te verkrijgen voor f 35,— en wel in de kleuren: geel, donker blauw en grijs.

Menu PERIODE 9 T/M 13 APRIL 1984 MAANDAG 9­4­1984 heldere aspergesoep ­ juliennesoep varkenslapje ­ bretonse schijf champignonsaus ■ spinazie è la crème ­ bietensalade DINSDAG 10­4­1984 chinese groentesoep kervelsoep ­f asperges bami goreng ­ kroepoek augurk ­(­ 1 plakje fncandeau ­i­ foe yong hai panggangsaus ­ indische schijf chinese kool . WOENSDAG 11­4­1984 gebonden uiensoep heldere champignonsoep kippeboutje ­ levervink ­ pepersaus spercieboontjes met wortel koolraap met melksaus DONDERDAG 12^­1984 groentesoep ­ kerrysoep hawaiburger ­ rundertong ravigottesaus ­ gemengde sla van sla ­ witte kool ­ wortel ­ tomaat ­ komkommer ­ dressing VRIJDAG 13­4­1984 tomatensoep spaghetti met ham ­i­ doperwten gehaktballetjes in paprikasaus gebakken vis ­ gemengde sla

lets moois. fgr

WAGENINGEN

i|s

o o

2 = c

■o —

c

-5 e ~ o % 5 c ■o o t Jo ■l­iZ o .. c «o «­

■" ■S» »m c10 a>

«E ^ ~ M 5 =£ So

> O» » ®­=^ ö t; >­

o t S Zit o-a

Het ging in Wageningen een tijdje min­ der goed, maar sinds enkele jaren zit er weer vaart in het plaatselijl<e toneelleven dat sterl< bepaald wordt door studenten en ex­studenten van de Landbouwhoge­ school. Wageningen vormt_ een vrucht­ bare akker voor ontkiemend studenten­ toneel: afkomst en oriëntatie blijken dui­ delijk uit de namen van gezelschappen zoals: "De Zingende Tractor", "Boeren als Marionetten" (BAM), "H et Boeren­ toneel ", en "I­let Boerinnentoneel". Die gunstige voedingsbodem bestaat uit diverse elementen: het is een kleine stad met een beperkt cultureel aanbod maar met een relatief omvangrijke instelling voor wetenschappelijk onderwijs. Er is de niet te verwaarlozen nabijheid van de Arnhemse toneelacademie en in Wage­ ningen zelf zorgt een koepelorganisatie ­ de Wageningse Studenten Toneel Asso­ ciatie ­ voor de nodige subsidies zonder al te veel gevit over verhouding studen­ ten/niet­studenten. D e studenten ko­ men vaak uit een landelijke — cultureel vaak braakliggende — omgeving, die ze vanuit hun opleiding aan de hogeschool niet alleen landbouwkundig, maar ook cultureel willen ontginnen. D e band met het dorp zorgt voor een vruchtbare kruis­ bestuiving: sommige Wageningse groe­ pen gaan met hun stukken regelmatig de boer op. Zoals moderne missionarissen, een mengeling van landbouwers, weten­ schappers en socio­cultureel werkers, op weg om zowel de grond als het volk dat van deze grond leeft te cultiveren. D at merk je aan hun speelstijl en de keuze van hun stukken. "H et Boerentoneel" richt zich speciaal op landbouwproble­ men zoals ruilverkaveling en "H et Con­ sumententoneel" is opgezet vanuit de behoefte om mensen iets duidelijk te ma­ ken. Hier leeft nog het vormingstheater en het is aan het spel van deze ex­ studenten zonder meer te zien dat het to­ neelmatig aspect ondergeschikt is aan de boodschap. "fl/4A//" staat al wat verder weg van deze opvatting maar schuwt de ernstige in­ houd niet. Vanuit Sartre's "H uis dos"en het onbekende "de wereld is rond als een circus" maakte de groep vorig jaar een stuk met als centraal thema: "over de slechtheid van mensen". Niet dat BAM wil beweren dat alle mensen slecht zijn, maar wel dat er een hoop wreedheid zit in elke mens. Speler Nico H einsbroek

in het Wagenings Hogeschoolblad (23/04/83): "In het laatste stuk zitten wij aan een stuk door meneer Janssens te pesten en iedereen zit er vrolijk om te la­ chen. .. Dat zit gewoon in de mens." D e groep heeft er merkbaar veel plezier in en straalt een grote samenhorigheid uit besluit H arry H arsema in het blad. Staat B A M nog met één been in het vor­ mingstheater? Speler Winfried Laane vindt de omschrijving vormingstheater te zwaar: "Wij spelen graag stukken waar je je in kunt verdiepen, dus geen luchtige dingetjes met oppervlakkige karakters. Dat wil niet zeggen dat wij toneel spelen omwille van de boodschap. Er zit wel er­ gens een boodschap in en het is goed als je die oppikt. Wij vinden het zelf leuk om te doen. We willen graag iets moois brengen voor de mensen, iets moois mét inhoud." Het gaat weer goed met B A M , de leeg­ loop van enkele jaren geleden is gestopt. De meeste studenten speelden één jaar en hielden het dan voor gezien. Er was nauwelijks continuïteit en dat is slecht voor de kwaliteit. Winfried Laane zit al acht jaar bij de groep: "We zijn nu voor het eerst met zijn allen aan een volgend seizoen begonnen. We vormen een soort gevorderde groep en werken ook met meer mensen van buiten." B A M is de to­ neelclub van een gereformeerde studen­ tenvereniging die zich ook openstelt voor andere jongeren. Ze kiezen steeds meer voor het zwaardere repertoire en werken nu aan "Man van Adel" van Somerset Maughan onder leiding van hun vaste re­ gisseur ­ een ex­speler ­ die door ervaring 'steeds beter wordt'. In de lente volgen een paar voorstellingen op de club. Een tweede groep maakt met een regisseur van de toneelacademie een creatief spel zonder uitzicht op een voorstelling. "De Zingende Tractor" is de toneelafde­ ling van de katholieke studentenvereni­ ging (KSV). Ook hier gaat de voorkeur naar het moeilijker werk. Enkele jaren ge­ leden brachten zij "De H ypochonders" van Botho Strauss en dit jaar in mei zou de groep een heel zwaar stuk op de scè­ ne zetten, aldus een woordvoerder van de KSV. Hij kent titel noch auteursnaam, maar dat is niet meer nodig. D e groep draaide niet rond, de regisseuse raakte overspannen en er komen dus geen voorstellingen. Een tweede groep staat nog wel overeind. D e leden brengen een licht cabaretstuk. Er is in Wageningen ook nog het meer

mét inhoud

progressieve Unites, een toneelgroep die haar best doet om niet­studenten aan te trekken. Tenslotte is er nog de Wageningse Stu­ denten Toneelvereniging (WSTV), de groep van het sutdentencorps Ceres. Hier spaart men geld noch moeite om de jaarlijkse productie te doen slagen. In 1980 werd Paul Röttger, acteur van het RO­theater gevraagd om het W S T V pro­ fessioneel te begeleiden. Met zijn voor­ keur voor klassieke werken zette hij "de Mensenhater" van Molière op de plan­ ken en vorig jaar werd na een klein jaar werken Shakespeare's "Romeo en Ju­ lia" gespeeld in een door de studenten zelf omgebouwde fabriekshal.

MOTIVATIE De inzet die Röttger vraagt is groot. D e eerste drie maanden van 1983 liet hij de acteurs improviseren zonder dat ze het stuk kenden. Vanaf maart waren er twee repetities in de week plus de hele zater­ dag, 's Morgens kregen ze beweging, ademhalings­ en stemoefeningen, daar­ na de hele dag repeteren en 's avonds na een etentje een doorloop. In de zomer zat iedereen drie volle weken hele dagen te oefenen. Betrokkenheid en enthousi­ asme zijn de belangrijkste resultaten van deze aanpak. En het stuk zelf mocht ge­ zien worden. "Romeo en Julia" werd dan ook beloond met een tiental voor­ stellingen in de eigen ruimte in Wagenin­ gen en enkele opvoeringen in de Eusebi­ uskerk in Arnhem. Fouten en zwakke punten w i l Röttger niet verdoezelen. Hij wil met zijn regie la­ ten zien dat toneelspelen nog wat meer is dan je tekst kennen en je houding ver­ beteren. Inzet en enthousiasme zijn ze­ ker zo belangrijk. D at is voor jonge men­ sen een ervaring die ze ook in het dage­ lijkse leven kunnen gebruiken. Voor Winfried Laane is het min of meer een verslaving geworden. D e theatermi­ crobe heeft hem echt te pakken. "Dat komt omdat je je sterk moet concentre­ ren op de tekst en het spel. Daar ben je normaal niet mee bezig en dus werkt dat heel ontspannend omdat je alle andere dingen gewoon van je afzet. Daarnaast vind ik het heel mooi om te zien hoe een stuk zich ontwikkelt en hoe je in je rol groeit. Eerst is er die bundel papier met je tekst, later heb je die tekst niet meer nodig en ga je er stappen bijzetten. Je gaatje meer verdiepen in je karakter. Dat is een heel mooi proces, je beheerst steeds meer facetten van het personage dat je gaat spelen. Een speler van WSTV ging door dat uit­ diepen van zijn rol de mensen beter leren kennen. "Je gaat ontzettend relativeren op uiterlijkheden, zoals taal en kledij". Komt er bij die motivatie van studenten om toneel te spelen ook iets kijken van 'kan ik het gebruiken voor mijn studie?' Het houdt natuurlijk de literatuurkennis op peil en Winfried heeft zo geleerd om zich in een groep te bewegen en om in het openbaar te spreken. Winfried: "Dat durfde ik toch wel, maar ik geloof dat ik het nu beter doe, meer beheerst. Datje weet hoe je bij een voor­ dracht moet staan, dat je denkt aan je ademhaling enzo, die dingen zijn best handig". In Wageningen wordt nu door studen­ tengroepen vooral gebruik gemaakt van zaal 't Hemeltje, een ruimte met 80 zit­ plaatsen en met de nodige technische middelen. D e schouwb 'rg huren was

Dans der Verleiding tijdens openluchtsp 's Levens Bruiloftsfeest" n.a.v. het 62ste lustrum van de "Groningsche Alma Mate (foto: archief universiteitsmuseum Gronin­ gen).

Via de door studenten gekleui fe theatersituatie in Wagenin­ gen, nemen we een kijl<je ineh verleden dat bruiste van durf en creativiteit. Of zoals een reiacteur het in 1909 in zijn krant schreef: "H ier een nieuwe gereratie van aanstaande dokters en advocaten, rechters, leeraremn... predikanten, zich in hun beste jeugd even toonend vdn hun kunstzinnige kant. O, o, wat zal daar misschien weinman overschieten, later! Daarom juist wilde ik u zeggen: ga zew zier)! Drink maar eens van een vollen beker jeugd. Zie mjjs/' eens hoe la jeunesse artisti­ que se passé!' een dure grap en bovenal speelde je er te veraf van het publiek.

VERLEDEN Het studententoneel heeft in Wagenin­ gen altijd al een rol van betekenis gespeeld. D at kwam omdat er in die stad buiten het studentenleven lange tijd nau­ welijks iets te beleven viel. D aardoor kwam elke act van een studentenclub ­ hoe onbenullig ook ­ in het volle licht van de schijnwerpers te staan. Aan de LH hielden studenten zich al sinds 1928 intens met theater bezig, on der de geestdriftige leiding van regisseur Adriaan H ooykaas, een actief man die

ook de twee belangrijkste vooroorlogse studentengroepen in Amsterdam, de "Amsterdamse Studenten Toneel Vere­ niging" en "TUSA" regisseerde. Van 1961 tot 1969 organiseerde Wageningen, met steun van de stad en de hogeschool, het jaarlijks Studenten Toneel Festival (Stutofes), waaruit dan weer de Stich­ ting Nederlands Studenten Toneel (SNST) groeide tot een organisatie met zo'n vijftig aangesloten groepen. Het eerste Stutofes werd georganiseerd naar aanleiding van het lustrum van "De Zin­ gende Tractor". Het Wageningse festi­ val groeide uit tot dé jaarlijkse ontmoe­ tingsplaats van het Nederlandse studen­

tentoneel. Er werd aan deelgenomen door twintig groepen uit eigen land en soms door buitenlandse delegaties. Win­ naars van Stutofes mochten telkens naar het festival van de Internationale Stu­ denten Theater Unie (ISTU). In navolging van Amsterdam, Leiden, Utrecht, D elft en Groningen gaat ook de Wageningse Studentenvereniging om de vijf jaar "lustrumspelen" organiseren. Deze groots opgezette spektakels vielen buiten de verantwoordelijkheid van de toneelverenigingen en waren louter een initiatief van de lustrumcommissies van de corpora, die er grof geld voor over hadden om met een fraai kijkspel het lustrumvierende corpspubliek te verma­ ken. Voor de Tweede Wereldoorlog om­ vatte zo'n lustrumviering een uitvoerig programma met een openluchtspel voor leden en genodigden, en een maskerade, een optocht door de stad voor 'de mas­ sa'. D at was een hele onderneming en de regie van zo'n lustrumfeest werd dan ook toevertrouwd aan bekwame be­ roepsmensen zoals Albert van Dalsum. Hij hield onder meer de touwtjes in de handen bij het Utrechtse Studenten­ lustrum in 1926. Om de maskerade "H o­ remheb" en het openluchtspel "Ichna­ ton" voor te bereiden moesten de mede­ werkers bergen verzetten. "Men oefent met de Litausche paarden, men experi­ menteert met loudspeakers. Men onder­ handelt over olifanten en kamelen. Men repeteert ­ avond aan avond ­ men stu­ deert in oude Egyptische­Babylonische en Assyrische documenten. Van weten­ schappelijke zijde werd niets dan mede­ werking ondervonden" schrijft het Zon­ dagsblad van D e avondpost op 20 juni 1926. Maandenland snorden de naaima­ chines van Mevr. Agterberg om de 'costumes' voor negentien diverse groe­ pen zo natuurgetrouw mogelijk te ma­ ken. Priesters van Amon met in hun mid­ den "den grijs­witten heiligen stier", Egyptische soldaten, burgers van Achet­ Aton, Aziatische Rijksgroten te paard, de Koningin van Judea, gezantschappen van Toenip, Minoer, enz., allen met "hun eigenaardige geschenken, in den vorm van vazen, uitheemsche dieren, sieraden, enz.," werden door de Utrechtse straten 'ten tonele gevoerd'. De costuums en sieraden mochten zo­ maar geen toneelimitatie zijn, maar moesten van dezelfde vorm en materie zijn als de originelen. "H et lustrum der studenten is voor jong­Nederland gewor­ den het hoogtepunt van hun artistiek po­ gen en kunnen", lezen we in en boekje over dit Utrechtse lustrum. Mr. D.H .C. Ittmann was spelend lid van het Utrechtse Studenten Toneel en be­ waakt tegenwoordig het archief van de inmiddels "Koninklijk" geworden vereni­ ging. 'Hij speelde de hoofdrol in het lustrumtoneel van 1936, "De Grote Geus", over het verzet van de Utrechtse burgers tegen de Spaanse bezetting. Ittmann: "Waar nude Kromhoutkazerne staat had je een groot terrein en daar werd het achtergronddecor gebouwd: een kasteel van 12 meter met een toren van 20 meter hoog. Onder bij het podium in een overdekte gang zat het Utrechts Symphonieorkest. In een komvorm wa­ ren tribunes gebouwd voor 4.500 toe­ schouwers. We gaven 4 voorstellingen voor volle tribunes. Dat was zeer indruk­ wekkend, 's avonds met die grote zoek­ lichten van de genie. Vooral het spreken in openlucht was moeilijk. Er moest met

"De geschiedenis van het studententon^l, een afspiegeling van de maatschappij' üfifcCSti,

i't J" '6

fv'as^iSfiSiis i­^ f'­"

# #

vaste microfoons worden gewerkt en je rende je dus zot om van de ene micro­ foon naar de andere te gaan."

TRAVESTIE Ittmann vind het fascinerend hoe je in de geschiedenis van het studententoneel een afspiegeling kan ontdekken van de veranderingen in de maatschappij. Eind vorige eeuw, begin deze eeuw had je haast geen vrouwelijke studenten en dat was de directe aanleiding voor de stu­ denten om te komen tot travestievoor­ stellingen. Travestie is lange tijd een be­ grip geweest voor het oudste studenten­ toneelgezelschap van het land, het U.S.T. Wat dat betreft liep Utrecht achter op Groningen, want in de plaatselijke studenten­almanak van 1882 staat ge­ drukt dat "een ideaal toestand als in Gro­ ningen, waar het schone geslacht niet te preuts is met de studenten samen te werken tot beoefening der dramatische kunst bij ons nog ver te zoeken is". Het is niet zeker of het travestiespel echt ontstond bij gebrek aan spelende dames. Feit is dat toen in de twintigerjaren ge­ mengd spelen overal werd doorgevoerd men in Utrecht de travestietraditie bleef handhaven tot in het seizoen 63­64 en dat ook daarna bij de huldiging van ho­ norairen van het corps oudere heren, ex­ leden yan de UST, verschenen in 'een chic damesavondtoilet'. Volgens een Utrechts verslag ontstond de travestie uit het "groenentoneel". H" et was een volkomen vanzelfsprekende zaak, dat in het groenentoneel, door ouderejaars ge­ schreven en in hoofdzaak op dwaze kol­ deriek situaties berustend, de meisjesrol­ len door jong aangekomen studenten werden gespeeld," aldus het verslag. Overigens kwamen travestiestukken meer voor bij meisjesstudenten. D e vrou­ welijke tak van het ASTV, "Kothurne" werd opgericht in 1933. "Verstoken van alle manlijke krachten deden de meisjes op de zolder van hun clubgebouw wan­ hopige pogingen tot travestiespel, later iets hoopvollere in l'Avocat Pathelin van Brueys. H et duurde tot 1936 tot begre­ pen werd dat ook in het toneelspel de beide sexen niet buiten elkaar kunnen," zo lezen we in een kroniek van het Amsterdamse studentenleven. Vooral het groenentoneel was een af­ spiegeling van het tijdsverloop. Het wa­ ren zelfgeschreven oppervlakkige revues

vol populaire deuntjes, operetteklanken en in de dertigerjaren sterk gesyncopeer­ de jazz­muziek. Travestie en groenento­ neel waren het entertainement van de corpora. D e tekst kwam er niet zo op aan en tijdens het spel kon je toespelingen op personen of gebeurtenissen binnen de universitaire wereld inlassen naargelang de aanwezigheid van studenten en pro­ fessoren. Het was vooral het ernstige avondvullen­ de werk, gemaakt in een geest van durf en oorspronkelijkheid, dat het studen­ tentoneel optilde tot ongekende hoogte. Voor de eeuwwisseling was dat vaak zelfgeschreven werk of uit het Franse of Duitse repertoire. Sarcastische vaudevil­ les genre Labiche waren toen erg in trek. Hoogtepunten: het Utrechts Studenten­ toneel brengt in 1981 de allereerste ver­ toning van Sofokles' Oedipus. In 1904 speelt de UST de eerste Lucifer van Von­ del sinds 250 jaar, aanleiding voor de grote Royaards om er het beroepstheater van te­overtuigen dat dit treurspel ook voor een modern publiek speelbaar is. Hij is daarna Vondel opnieuw gaan enscene­ ren. In de dertiger jaren stijgt de behoef­ te aan vrolijke stukken, thrillers en society­stukken om de malaise te verge­ ten. Na de oorlog keert het toneelleven terug naar het serieuze werk, maar nu vooral uit engelstalige landen en vooral ook Shakespeare. Nog later in de jaren 50 en 60 krijgt het studententoneel deels een experimentele functie, als proefter­ rein voor professionele gezelschappen. Die lieten de studenten worstelen met moeilijk toegankelijke stukken, met poli­ tiek scherpe ladingen of maatschappelijk onaangepast gedrag van schrijvers of fi­ guren uit het stuk (wat soms op hetzelf­ de neerkwam). Eddie Vaes

Volgende week: Doek Openluchtspel "'s Levens Bruiloftsfeest" van Johan de Meester door het studen­ tencorps "V.a.P." tijdens het 62ste lustrum van de "Groningsche Hooge­ school" (foto: archief universiteitsmu­ seum Groningen).

IS

Onze accountants leren nog even hard als ze manager of partner zijn. Precies - de ware accountant raakt nooit uitgestudeerd. Als jij dat als 'n voordeel van het beroep ziet, leer ons dan kennen. Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de grootste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienstverlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzondering. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in

zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen de verschillende kantoren .Voor Nederlanders zijn er daarom ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldconcerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame-adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische- en vastgoedondernemingen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070-92.46.31 en vraag rnce naar Mevrouw M. Streur (centrale personeelsafdeling). \Yater YV^^ï'^ö^^IM^^"^^ DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM; TESSELSCHADESTRAAT18-22.

ACHTERKLAP THB

Gratis matseren Naar aanleiding van 20 jaar THB krijgt de lezer als verjaardagsgeschenk de gelegenheid om gedurende een korte periode gratis matsertjes te plaatsen. De matsertjes mogen geen commercieel karakter hebben en kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één letter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Voor matsertjes die onder een andere vorm worden aangeboden geldt het gebruikelijke tarief. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

r

Naam: Adres: (Tel:

)

Agenda APRIL VRIJDAG 6 APRIL Cinecitta, 20.00 uur: "Tre Fratelli". Regie: Francesco Rosi, 22.00 uur: "El Sur". Regie: Victor Erice. Tot donderdag 12 april). Stadsschouwburg, 22.00 uur: Jazzconcert door cellist Ernst Reijseger. • Noorderligt, 22.00 uur: Concert David Thomas. ZATERDAG 7 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Theater van de lach (zie 6 april). Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Jan Decleir met de nieuwe soloproductie 'Obscene fabels', gebaseerd op teksten van de Italiaanse theatergenie Dario Fo. Een gewaagde provocatie, een op de helling zetten van normen en automatismen, maar vooral een goede theatertekst. ZONDAG 8 APRIL Stadsschouwburg, 14.30 uur: Traditionele volksmuziek uit Wales door de bekende groep 'Ar Log' met als bijzondere specialiteit de unieke 'Wels dog dance'. Den Egelantier, 16.00 uur: Buitenband. MAANDAG 9 APRIL Katholieke Hogeschool, 15.30 uur, AZ-7: Prof. Hans-Georg Gadamer (Universiteit van Heidelberg, BRD) over 'Das Ende der Philosophie'. Stud. Gen. cyclus Heidegger. Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, Portrettenzaal: VIP (Voorheen Konstruktief) organiseert verkiezingsbijeenkomst. DINSDAG 10 APRIL Stadsschouwburg, 20.00 uur: Opera 'I Puritani' van Bellini. Met o.a. Christina Deutekom. Tilburgs Hogeschoolblad

Prins Het fait accompli is daar: de kroonprins der Nederlanden gaat niet in Tilburg studeren. Acties van het dispuut van winkelierszonen, "Honoris Causa", hebben hierin mets kunnen veranderen. Dispuutsvoorzitter J.M. Fleerkamp moest afgelopen zondagnamiddag in ernstig benevelde toestand het clubhuis worden uitgedragen. "We hebben genoeg geluld", sprak hij krachtig na de hopeloze vergadering. De vraag blijft waar Willem Alexander nu zal gaan studeren. In tegenstelling tot berichten in de universitaire pers blijkt namelijk in het geheel niet vast te staan dat de prins studies aan de TH Twente zal aanvangen. Dit schijnt louter een kwestie van interpretatie te zijn geweest van mededelingen die begin dit jaar door de Rijksvoorlichtingsdienst gedaan zijn. En dat verbaast natuurlijk geen zinnig denkend mens. Tilburg mag dan confessioneel en cultureel niet helemaal het geschikte milieu zijn voor een kroonprins die door een dominee is voorgelicht, Enschede voldoet ook niet ideaal aan het beeld van een perfecte locatie voor een toekomstig staatshoofd. Stelt u zich voor:

Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Jazzconcert door het Waterland Oktet o.l.v. Loek Dikker. WOENSDAG 11 APRIL Katholieke Hogeschool, 10.3012.30 uur, SZ-11: Lezing door Prof. Johnson (R.U.U.) over "Parapsychologie". Org.: AlPS (Aanvullende Inleiding Psych. prop. Stud.). Stadsschouwburg, 12.30 uur: Lunchconsert van de SMET door het Nederlands accordeonduo Anny en Paula van Wanrooy. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Blijspel 'Momentopnamen' van Horst Mentzel gespeeld door Gerard Cox en Simone Rooskens. DONDERDAG 12 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Jan Blaaser met een nieuw cabaretprogramma. Stadsschouwburg, 20.30 uur: 'Wohin met Maria', choreografie van Svea Staltmann. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-7: Dr. R. van Dijk (Centrale Interfaculteit Leiden) over 'Heidegger en de fenomenologie van HusserI; bewustzijn en Dasein'. Stud. Gen. cyclus Heidegger. Katholieke Hogeschool, 13.30-15.30 uur, CZ-101: Colloquium Economie, A-serie, algemeen. Drs. De Beer (Wiardi Beekman Stichting) over 'Welzijn in de economie). Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-9: Lezing door Drs. T. Korver (Amsterdam) over 'De toekomst van het Keynesianisme'. Org. POLEK. VRIJDAG 13 MEI Stadsschouwburg, 22.00 uur: Concert Franse muziek door Philip de Goey (hobo) en Paul Hermsen (piano). Theater 't Heks, 20.30 uur: Jail Warehouse Company met 'Parfums'. Laura Gilbert en Derek Wilson in een collageachtige voorstelling, die zich afspeelt in een café-achtige ruimte.

LEKKENDE KRANEN

"Where did you have your education?", vraagt Prince Andrew van Engeland aan Willem Alexander op een nieuwjaarsbal in het Ritz Hotel in Londen in 1990. "At the T.H. Twente" antwoordt onze landgenoot. "Twenty??!!" "No, no, just one but in two phases..." Verbijsterd wendt Andrew zich daarop tot zijn roestvrijstalen moeder. Overigens, dè historische taak waarvoor Willem A. gesteld zal worden is de illusie te verbrijzelen van het staatshoofd als vrouwbeeld, of omgekeerd, ik begrijp dat laatste woord namelijk niet zo goed. Vier koninginnen

zijn hem voorgegaan, want Emma heeft het uiteindelijk öök acht jaar op haar eentje moeten doen, tot 31 augustus 1898. Het is allerwaarschijnlijkst dat de studiekeuze van de huidige troonpretendent na meer dan een eeuw vrouwelijke monarchie vooral zal worden bepaald door de "manbeeld-vormende" kwaliteit van de opleiding. En dan dringt zich ogenblikkelijk de unieke keuze op: de KMA in Breda. Willem gaat studeren voor officier! Daarom ook wil die KMA zo snel de status van universitaire instelling. Want dan kan in 1989 een kroonprins worden afgeleverd die èn voortreffelijk marcheert èn doctorandus in het één of ander is. Een intellectueel in luitenantstenue. Een beter imago is voor zo'n knul ondenkbaar. Dit heeft Dr. Cas Vroom uit Tilburg allemaal al lang geweten. Vooruitlopend op het royalistisch genot noemt hij zich als docent aan de KMA alvast "Professor". Professor aan de KMA dus, een opleidingsinstituut dat IS gevestigd in het 16-eeuwse Kasteel van Breda. En wie liet dat kasteel ook weer bouwen en woonde er vervolgens jarenlang? Heel juist, Willem van Oranje, de man bij wie "het" allemaal begon. Waar hebben we het nog over? Wouter van Gils

MO^pQ^ KATHOLIEKE HOGESCHOOL

Biesheuvel over kabinetsinformatie Vrijdag 13 april 9.30 uur in de Aula In Nederland valt uit de verkiezingsuitslag öp zichzelf niet een bepaalde regeringsmeerderheid af te leiden. De kiezer heeft daardoor niet veel invloed op de vorming van een regeringscombinatie": hij moet afwachten hoe de partij van zijn keuze zich in het overleg opstelt. In de loop der jaren zijn verscheidene suggesties gedaan om deze tekortkoming op te heffen: rechtstreekse verkiezing van de minister-president; verkiezing van de kabinetsformateur... Dient er een wettelijke regeling omtrent de kabinetsformatie te komen? Op 7 maart heeft een staatscommissie onder leiding van Mr. Barend Biesheuvel haar werk o.a. over deze vragen afgerond en een rapport aan de regering aangeboden. Aan de commissie was gevraagd te adviseren over de vraag hoe de invloed van de kiezers op het regeringsbeleid in Nederland vergroot kan worden. Als vervolg van de lezingcyclus "Democratie kiezers en beleid" van het

afgelopen najaar organiseren Studium Generale en de Vakgroep Staatsen Administratief Recht een lezing over de Kabinetsformatie door Mr. B.W. Biesheuvel (oud ministerpresident en voorzitter van de commissie Relatie Kiezers- Beleidsvorming). In de lezing zal ingegaan worden op problemen die zich in ons land voordoen bij kabinetsformaties. De ervaring leert dat de verkiezingsuitslag nauwelijks de grondslag vormt voor de politieke samenstelling van het nieuwe kabinet. Daarnaast nemen de onderhandelingen die aan de totstandkoming van het kabinet voorafgaan, nogal wat tijd in beslag. Ook wordt tijdens een kabinetsformatie niet altijd evenveel recht gedaan aan de gebruikelijke principes van openbaarheid en publieke verantwoording. Als achtergrondinformatie is een documentatiemap uitgegeven met o.a. het deel van het staatscommissierapport dat handelt over Kabinetsformatie. Tevens is een verslag van de lezingen van het afgelopen najaar (Glastra van Loon, Couwenberg, Van den Brink) verkrijgbaar bij Studium Generale.

Drie korte schetsen van Harold Pinter en Paul Clark. Katholieke Hogeschool, 9.30 uur, aula: Mr. B.W. Biesheuvel over "De kabinetsformatie". Stud. Gen. cyclus 'Democratie, kiezen en beleid' i.s.m. vakgroep Staats- en Administratief Recht KHT. Kafee Karree, 22.00 uur: Muziekavond - synthesizermuziek. Entree gratis.

STUDIUM GENERALE

Vrouwen en de ideologie van de massakultuur Donderdag 5 april om 13.30 uur in AZ-7 door len Ang, wet. medewerkster Politikologies Instituut Universiteit van Amsterdam en redaktrice van het filmtijdschrift 'Skrien'. De behoefte aan herkenbare teksten en beelden heeft een geheel eigen markt gekreëerd, die van de massakultuur. De feministiese kritiek heeft steeds de liefde voor klassieke media als films of literatuur met theoretische, rationele middelen proberen te ondergraven. Het plezier in het lezen ervan en kijken ernaar werd beschouwd als een door en door masculiene vorm van plezier en dus verwerpelijk. En van daaruit zeker ook de objekten van de massakultuur zoals t.v.-series, knokfilms en dameslektuur. Tegenwoordig wordt dit enigszins gerelativeerd. Want de kritiek op de massakultuur heeft niet kunnen analyseren waarom mensen toch steeds kijken of lezen en waarom met name vrouwen zich middels een identifikatieproces kunnen vinden in de personages in de produkten van de massakultuur, zoals de t.v.series en triviaallektuur. Een analyse van het specifieke van de ervaring van vrouwen waaruit het genietend kijken en lezen voortkomt, zal wellicht meer licht werpen op de vrouwelijke aard in onze samenleving. Deze lezing - in het kader van de cyclus 'VROUWENBEELDEN' is voor eenieder vrij en gratis toegankelijk.

Barend Biesheuvel

6 april 1984

De fiscalistenfractie, voor een beter perspectief Na een succesvol aanloopjaar van de fiscalistenfractie stellen ondergetekenden zich opnieuw kandidaat voor de faculteitsraad. De reden daarvoor - en tevens de doelstelling van de fractie - is tweeledig: Eerstens behartiging van de belangen van de fiscaal-juridische studenten, een doel dat men het effectiefst kan nastreven door een zo nauw mogelijk contact met de fiscalisten te houden, door snel problemen te signaleren en aan de orde te stellen. Sinds september 1983 is dan ook geen enkel onderwerp, dat voor de fiscalisten van belang was, als hamerstuk in de faculteitsraad behandeld. De fiscalisten zijn vertegenwoordigd in de onderwijscommissie, en m.i.v. 1984 bevinden ze zich in het gezelschap van de fiscale economen, welke binnen de economische faculteit hetzelfde doel nastreven. De ontwikkelingen bij de tweefasenstructuur maken deze activiteiten noodzakelijk. Nóg is het argument, dat in de huidige situatie overzichtelijkheid vereist is als oude stijl, nieuwe stijl en tweefasenstructuur samen colleges volgen en tentamens afleggen, doorslaggevend bij het nemen van belangrijke beslissingen. Maar dat zal in de toekomst veranderen als de studentenbevolking nagenoeg geheel uit tweefasenstudenten bestaat. Wanneer dan onderwijsprogramma's en examenreglementen aan evaluatie en herziening toe zijn, zal de fiscalistenfractie niet stilzitten. Er is meer. Bij diverse vakken liggen nog mogelijkheden om voor de fiscalisten de programma's inhoudelijk aantrekkelijker te ma-

Hier ligt ook een taak voor de fractie: deeltijdopleidingen (evt. in de toekomst ook fiscaat recht), gemeenschappelijke vakken, keuzevakken, enz. De huidige bezetting van de fractie is dan ook de voornaamste reden waarom we ons nog niet als een algemenere groepering presenteren. Met het uitbrengen van je stem op de fiscalistenfractie bereik je: - dat de faculteitsraad een uitgebalanceerde samenstelling krijgt; - dat in de toekomst in de adviescommissies van de raad nieuwe gezichtspunten aan de orde zullen komen; - dat de afstand tussen student en het bestuur van de faculteit kleiner wordt. STEM DAAROM OP DE FISCALISTENFRACTIE VOOR EEN BETER PERSPECTIEF.

Fiscalistenfractie V.l.n.r.: Han Duijmelinck, Marja Schauwaert, van Valderen, Ewald Cratsborn. ken. Overleg met de betrokken vakgroepen vindt al plaats. Tweedens de behartiging van de belangen van

Robert Jumelet, Jos Hellebrekers, Arnold. de rechtenstudent in het algemeen. Hoewel de fiscalisten hun eigen belangen hebben vormen ze geen geïsoleerde groep binnen de faculteit.

Faculteitsraad Rechten W.P. Kees Streefkerk.

Subfaculteit der Sociaal-Culturele wetenschappen

Wij willen doorgaan, jij ook? De huidige kandidatenlijst van de studentenfractie lijkt erg veel op die van het vorige jaar. Je vindt er dezelfde namen en dezelfde gezichten. Een kniesoor die daar op let zou je kunnen zeggen. Maar néé, voor ons kandidaten heeft dit een duidelijke reden. Als we even in herinnering mogen roepen wat er in de verkiezings-THB van het vorige jaar stond, zal duidelijk worden wat deze reden inhoudt. We schreven toen over bezuinigingen, formatieplannen, vrouwenstudies, dag- en avondstudentenbelangen, onze relatie met de 'achterban' (jullie dus!!) en riepen alle studenten op om in ieder geval te gaan steramen. Blijkbaar waren we niet alleen vooruitstrevend maar ook 'vooruitziend'! Bijna al deze zaken zijn het afgelopen jaar aan de orde geweest. Het meest vers in het geheugen van elke sociologiestudent liggen waarschijnlijk de gesprekken die wij met onze achterban hebben gehad over de 'KERNNOTA', waarin voorstellen worden gedaan over het toekomstige onderwijs- en onderzoeksplan van onze faculteit. Dankzij de gesprekken tussen de studenten en de studentleden van de raad hebben we een gemotiveerd alternatief naar voren kunnen brengen en - zoals het er nu voor staat - zal dit alternatief in grote lijnen ook realiteit worden. Mede gemotiveerd door deze gesprekken konden wij ons ook inzetten om samen met andere raadsleden het bezuinigingsgeweld dat de structurele positie van het vak filosofie dreigde te ondermijnen, in 'redelijke' banen te leiden. We moeten zeggen dat jullie steun in de rug ons het idee gaf dat we niet alleen voor onszelf zaten te praten, een ervaring die - als het aan ons ligt - een traditie mag worden. Onze verkiezingsleus van het vorige j a a r . 'strijd voor veelzijdigheid' kreeg eén war andere inhoud gezien het feit dat de overgrote meerderheid van jullie zich uitgesproken heeft voor een meer generalistische opleiding en gezien het feit dat dit idee nu ook opgenomen is

Tilburgs Hogeschoolblad

gegeven worden, maar dan wel twee keer. Deze cursussen kunnen dan breder opgezet zijn en ook beter worden voorbereid en begeleid. Wij zijn dus nog niet ingeslapen. Hoe staat het met jullie? Laat iets van je horen als er gestemd moet worden. Uit het bovenstaande blijkt wel hoe belangrijk het is, juist nu. Er zijn voor studenten maximaal 6 zetels beschikbaar in de subfaculteitsraad- Om die ook bezet te krijgen moet 36% van de studenten hun stem uitbrengen. We hopen dat dit gebeurt! Maér, alleen stemmen is niet genoeg. Ook in de daarop volgende tijd is het uiterst zinvol je stem te laten horen. Wij van onze kant hopen dit via het studentenberaad verder uit te werken. Dit beraad vindt meestal in de week voor een raadsvergadering plaats. Natuurlijk is het altijd mogelijk om tussendoor de studentraadsleden aan te schieten om eventuele problemen aan te kaarten. Kortom doe wat met je stem, nu én de rest van het jaar. Leon, Rene, Annemie, Wilma, Geert, Pierre, Paul.

Sociologie studenten V.l.n.r.: Pierre v. Kleef, Geert Teisman, Wilma Langewisch, Annemie Halsema, René Savelsberg, Leon Pijnenburg in het beleid van de subfaculteit. We zullen goed wakker moeten blijven als de principebesluiten, die er nu genomen zijn, verder uitgewerkt worden. De aap en de addertjes komen immers dan pas meestal uit de mouw en boven het gras! Voor het komende jaar zijn een aantal belangrijke aandachtspunten: - De uitwerking van de kernnota op de voet blijven volgen, waarbij gelet zal worden op een goede didactische invulling van de cursussen, voldoende keuzevrijheid voor studenten, brede afstudeerrichtingen waarbinnen de student zijn of haar eigen keuze kan maken en op een goede verdeling van de afstudeerrichtingen.

- Onderwijsvernieuwingen, zoals op dit ogenblik vrouwenstudies, verdienen veel aandacht. - Avondstudenten dienen een eigen opleiding te krijgen in die zin dat het voor avondstudenten mogelijk wordt om hun GEHELE opleiding te volgen op de uren, die nu alleen voor het eerste jaar gelden. Aan faciliteiten in de avonduren is het nodige gedaan, maar de onderwijskundige vormgeving van het avondonderwijs is nog steeds afgeleid van de dagstudie. Het wordt tijd dat er nu een fundamentele keuze gemaakt wordt voor een aparte opleiding voor dagstudenten enerzijds en avondstudenten anderzijds. Hiervoor is het gewenst dat er minder cursussen

Belksma & Hummelman 't Is eigenlijk overbodig, een verkiezingspraatje, als je weet dat je bij gebrek aan kandidaten toch gekozen wordt... Toch is het handig te weten bij wie je moet aankloppen als je wat op je lever hebt, nietwaar? Minke zit nu voor de tweede keer in de raad, Frans gaat het voor het eerst proberen. Ina Opdam gaat na vier jaar uit de raad, maar blijft op het reservebankje zitten en zal ons met raad en daad terzijde staan. We doen ons best, wat valt er meer te beloven in een tijd die ook voor NWP-ers moeilijk wordt.

6 april 1984

maÊÊM

Subfaculteit der psychologie

PAG: voor een menswaardiger stervensbegeleiding In april is het dan weer zover," duizenden studenten Icrijgen een brief van de Hogeschool, waarin hen vriendelijk (maar niet dringend) wordt verzocht hun stem voor de faculteits- en hogeschoolraad uit te brengen. Waarlijk, ik zeg U, een groots moment voor de democratie op ons onvolprezen onderwijsfabriekje. Zelfs de beesten die naar de doktoraal-slachtbank worden gebracht mogen meebeslissen voor hun toekomst. Ze mogen zomaar iemand aanwijzen die hun gaat vertegenwoordigen, jawel! Nu zullen we het maar niet hebben over de vage, ondoorzichtige materie van de Hogeschool. Laten we ons beperken tot het uiteinde van de Hogeschoolwereld, het dorp in de onderwijs-metropool, de afgelegen subfaculteit Psychologie. Ook daar worden beslissingen genomen, hoewel de toeschouwer bij raadsvergaderingen daar misschien anders over denkt. Soms beslissingen die voor studenten van nul en generlei waarde zijn. Maar soms ook beslissingen die de weg naar de slachtbank veranderen. Want laten we even eerlijk zijn, studeren is een weg naar de slachtbank, en iedereen die afstudeert en node de subfaculteit dient te verlaten, voelt zich niet best. Een bekende franse uitspraak luidt niet voor niets: "Partir, c'est mourir un peu", waarbij de stemming al duidelijk aangegeven wordt. En onderweg naar dit stukje sterven zijn we vaak op zoek naar een manier om de ons resterende tijd zo prettig en comfortabel mogelijk door te komen. Nu doet zich een interessant fenoneem voor. Mensen die in de buurt van een abattoir wonen kennen ongetwijfeld het aandoenlijke gezicht van een kudde lammetjes die voor een stukje overheerlijke lamsbout naar de slachter wordt gebracht. De meegaandheid en rust waarmee deze arme kleine beestjes zich laten meevoeren is in de nederlandse taal spreekwoordelijk geworden. Wie wel eens varkens heeft zien (of horen) gaan heeft een heel ander beeld van het hele plaatje; de roze groep krulstaarten verzet zich schreeuwend en krijsend in afwachting van hun lot. Overigens zijn varkens in de ogen van vele nederlanders nog

'Q

Nadat we het varken tot symbool van de democratie gemaakt hebben, kunnen we even konkreet worden. Er zijn eindeloos veel manieren om uit te leggen dat studenten (PAG) in een faculteitsraad onmisbaar zijn. Dit laten we achterwege. Handleiding voor de student die enigszins sympathiek ten opzichte van varkens staat: 1. Er valt een envelop van de KHT in de bus. 2. Je maakt hem open. 3. Er zit een stembiljet in en een lijstje met 9 namen erop. 4. Je kiest iemand die je wel leuk lijkt. 5. Je zet er een kruisje voor. 6. Je zet je handtekening eronder. 7. Je stopt het briefje in een andere envelop. 8. Je gooit de envelop in een brievenbus en hup... 9. De democratie is gered. Doe als Orwell en stem op PAG en breng de varkens aan de macht. Lidwien Eggermont, Erik Kooij, Wout Dons, Erwin Hendriks, Walter Hensen, Marco ten Berge, Nora van der Steen, Theo Stals, Hans Egtberts. P.A.G. V.l.n.r.: Erwin Hendr;ks, Wout Dons, Erik Kooij, Walter Hensen, Lidwien Eggermont, Marco ten Berge, E. Steen, Hans Egtberts, Theo Stals.

steeds vieze, verfoeilijke en lelijke beesten. En dit terwijl lammetjes, U merkte het al in mijn taalgebruik, héél anders gezien worden! Het nadeel met metaforen is over het algemeen, dat ze nooit de gehele waarheid weerspiegelen, maar slechts een klein gedeelte ervan. Nu is bovenstaande metafoor van een heel ander allooi, zij spreekt de waarheid in al zijn pracht en praal helaas tegen. Want wie schetst onze verbazing als blijkt, dat in een democratische samenleving vieze, verfoeilijke en lelijke herrieschoppers de enigen zijn, die over het algemeen terecht tegen de weg naar de slachtbank protesteftn. Dus niet vies, niet verfoeilijk en ook niet lelijk (hoewel de discussie daarover met dit stukje pas goed loskomt), maar rea-

listisch, opkomend voor zichzelf en anderen, en soms pijnlijk konsekwent. Nu lopen er op de subfaculteit een paar van die herrieschoppers rond. Ze protesteren tegen werkelijk alles wat de weg naar de slachtbank kan verzwaren, bemoeilijken en vergallen. Nu zijn ze wel zo realistisch dat ze inzien dat de slachtbank uiteindelijk onvermijdelijk is. Daarom hebben sommigen van hen besloten dit jaar niet meer naar buiten toe hun krijsende en protesterende stem te laten horen. Deze oudere en zeer gewaardeerde varkens maken nu plaats voor een verse groep gemotiveerde varkens met goede stenibanden die ook een doordringend stemgeluid willen produceren binnen het abattoir van de subfaculteit.

Faculteitsraad Psychologen NWP Paul Vermaseren.

Subfaculteit der wijsbegeerte

CIF-studenten Wij, Kees, Eugenie, Fam, Leo, Willy en Ignatius hebben ons kandidaat gesteld voor de fakulteitsraad van de Centrale Interfakulteit. Deze raad zal gaan bestaan uit 5 docenten, 1 niet-wetenschappelijk medewerker en 4 studenten; wanneer tenminste 35% van de studenten hun stem uitbrengen. Wanneer er minder dan 35% van de CIF-studenten gaan stemmen, komen er maar twee of drie studenten in deze raad en zijn we nog minder sterk vertegenwoordigd. Geen speciale propaganda voor één van ons, maar: breng je stem uit! Zodat er vier studenten zijn die onze en dus jullie belangen gaan behartigen. Maar even doen dan.

CIF Faculteitsraad V.l.n.r.: Eugenie van Heijden, Kees Cools, Leo Robben, Fam Vugts.

Tilburgs Hogeschoolblad

6 april 1984

Vervolg van pag. 5.

PS'80

wing, aan evaluatie van onderwijs- en onderzoekactiviteiten en aan beoordeling van alle leden van het wetenschappelijk corps op basis van het totale takenpakket (onderwijs, onderzoek, bestuurlijk werk, dienstverlening). 3. WILLEM DE LANGE Gaat eveneens zijn derde raadsperiode in en wil vanuit zijn vak en op basis van zijn ervaring met het raadswerk ook in de komende periode een constructieve bijdrage aan de besluitvorming leveren. 4. DIRK HOFTIJZER Heeft nog niet eerder in de raad gezeten, maar heeft de raad wel al lange tijd op afstand gevolgd. Hij acht het van zeer groot belang de naderende en zeer ingrijpende wijzigingen binnen de faculteiten zeer zorgvuldig voor te bereiden. Bovendien zullen de internationale aspekten van het faculteitsbeleid zijn bijzondere aandacht krijgen. 5 PAUL MEYS Beschouwt het als een eeuwig geldende waarheid dat wie een ander blindelings volgt, zelf niets ziet; en daarom is hij na één raadsperiode nog sterker van mening dat degene die belang hecht aan het kritisch begeleiden en waar nodig doorbreken van de starre bureaucratisering binnen onze faculteit, zijn/haar stem op PS'80 niet verloren ziet gaan. Overige kandidaten op de lijst: 6. WIM BOERBOOM 7. FRANS VAN DOORNE

Fiscaal Economenfractie (FEW) V.l.n.r.: Karel Leget, Ron Sleegers, Willie Mommers, Mariëtte Turkenburg.

Stem ook fiscalisten in de raad In navolging van de fiscaal-juristen, is er in 1984 voor de fiscaal-economen een fraktie opgericht die zal deelnemen aan de fakulteits-

raadverkiezingen. Op basis van gemeenschappelijke belangen zullen beide frakties hecht gaan samenwerken om deze gemeenschappe-

Vingerhoets

heid omtrent de studentenaantallen (Limburg). In het personele vlak moeten we gaan toegneien naar een nieuwe structuur van de wetenschappelijke staf (BUWP), inclusief het ten tonele verschijnen van wetenschappelijke assistenten. Om deze redenen is het gewenst dat de Faculteitsraad bemand wordt door mensen die een ruime ervaring hebben in de praktijk van het onderwijs én het onderzoek. Het is meer dan ooit noodzakelijk dat de Raad het Faculteitsbestuur kritisch-opbouwend volgt. Daarbij vind ik het heel belangrijk dat de leden van de Faculteitsraad goede contacten onderhouden met collega's en studenten.

De komende jaren zullen zeker niet de gemakkelijkste zijn in het bestaan van de Economische Faculteit. Op onderwijsgebied hebben we vooral te maken met de verdere invoering van de eerste fase, een overgangsregeling voor de studenten "oude stijl" en met het opstellen van een programma voor de tweede fase. Voor het onderzoek is de begeleiding van de uitvoering van de Voorwaardelijke Financiering een belangrijke zaak. Dit alles tegen de achtergrond van bezuinigingen en onzeker-

lijke belangen binnen de afzonderlijke faculteiten zo goed mogelijk in het belang van de student te kunnen behartigen. Na voorheen immer een ondergeschikte rol binnen de eco- • nomische fakulteit te hebben gespeeld, is het vooral nu noodzakelijk dat de fiscalisten voor hun belangen opkomen. Door de invoering van de twee-fasenstructuur en een toenemend aantal fiscalisten is het hele onderwijsprogramma onder een zware druk komen te staan. Sterk gedaalde slagingspercentages en maar een klein aantal studenten dat na anderhalf jaar nog op schema zit zijn bewijzen van het feit dat het met de twee-fasenstructuur niet goed gaat. Daar moet verandering in komen. Examenreglementen en examendata moeten worden aangepast aan de gewijzigde omstandigheden, vakken moeten volgtijdelijk en qua inhoud beter op elkaar worden afgestemd om niet onnodig zwaar te worden. Om er voor te zorgen dat de juiste beslissingen in het belang van de student en de kwaliteit van het onderwijs worden genomen, is het essentieel dat ook fiscalisten hun stem kunnen laten horen. De belangen zijn veel te groot om dat door anderen te laten geschieden, vandaar de noodzaak van fiscalisten als studentenvertegenwoordigers in de faculteitsraad. Vandaar ook de grote waarde die beide frakties hechten aan een goed contact met de achterban. Om zich zodoende op de hoogte te kunnen stellen van zich voordoende problemen en een goed inzicht te krijgen in de problematiek. Waarna vervolgens tijdig en juist kan worden ingegrepen. Plannen met betrekking tot een broodnodige studiebegeleiding van in problemen geraakte studenten dienen dan ook op de korte termijn geconcretiseerd te worden, voordat het voor velen te laat is. Dit alles is natuurlijk ook in het belang van elke econoraiestudent. Vandaar dat er een beroep wordt gedaan op alle studenten, de fiscalisten in het bijzonder, om hun stem niet verloren te laten gaan en fiscalisten in de raad te kiezen, juist nu het nodig is. Met vertegenwoordigers in beide faculteitsraden zal voor dit unieke samenwerkingsverband tussen twee frakties een basis aanwezig zijn van waaruit de problemen beter het hoofd te bieden zijn. De fiscaal-economen: Willie, Mariëtte, Karel, Ron.

^ |

Jan Vingerhoets

Subfaculteit der econometrie

Stemt wel, tristen: Stem Weltristen Ook dit jaar komen de Econometrie-studenten weer met één lijst voor de verkiezingen van de Subfaculteitsraad en wederom onder de naam WELTRISTEN. We komen met één lijst omdat we vinden dat met een sterke eenheid in de raad studentenbelangen het beste gediend zijn en omdat de kontakten met de studenten in de onderwijscommissie, de docenten en onze achterban (jullie, econometrie-studenten) zo het beste onderhouden kunnen worden. Sommigen van jullie zullen zich afvragen: wat doet die subfaculteitsraad nou en wat is de invloed van studenten hierin? De belangrijkste taken van de subfaculteitsraad zijn het vaststellen van het onderwijsprogramma en van het examenreglement, het goedkeuren van onderzoekprogramma's en de bemanning van de vakgroepen en de commissies. Dat de studenten wel degelijk invloed op de beslissingen in de raad hebben, blijkt wel uit de getalsverhoudingen in de raad: 6 zetels voor het wetenschappelijk personeel, 1 zetel voor het niet-wetenschappelijk personeel en 5 zetels voor de studenten. Een sprekend voorbeeld van onze invloed is de diskussie rond de omvang van de verplichte vakken in het doktoraal eerste fase. Onze voorstellen deze omvang te beperken (zodat een student meer vrijheid heeft om zijn/haar afstudeerrichting naar eigen keuze in te richten) kregen de steun van een aantal docenten en zijn dus aangenomen! (de eerste- en tweedejaars zijn hierover

Tilburgs Hogeschoolblad

Fractie Weltristen V.l.n.r.: Pieter Meeuwis, Peter Rietveld Alfred EIbertse, Jan Potters. Luc Mallee, Pim Adang.

geïnformeerd tijdens een bijeenkomst op 15 febr.) Uit dit voorbeeld blijkt eveneens een van onze belangrijkste uitgangspunten nl. een zo groot mogelijke keuzevrijheid. Wij vinden het namelijk van belang dat iedere student zoveel mogelijk keuzevrijheid heeft bij de inrichting van zijn/haar studie zodat ieder zich binnen de econometrie kan richten op datgene, wat hij/zij belangrijk of interessant vindt. Dit impliceert een volwaardig bestaan van de beide varianten "theoretische" econometrie en econometrische toepassingen; beide moeten ingericht zijn met vakken die passen bij het karakter van die variant (ook de methode-vakken!). Een ander belangrijk uitgangspunt is de studiebelasting (S.B.) bewaking; voor vakken die te zwaar zijn of teveel stof behandelen of tentamens die te moeilijk zijn moet een norm komen, zodat er voor gezorgd wordt dat de studiezwaarte binnen de perken blijft. Verder is belangrijk voor het goed functioneren van onze subfaculteit: - goede kontakten tussen studenten onderling en tussen studenten en docenten - maatschappelijke relevantie van de studie toetsen (bijvoorbeeld m.b.v. excursies of lezingen van afgestudeerden óf via stages) - goede voorlichting aan en opvang van (aanstaande) eerstejaars. Gelukkig doen de Tilburgse Econometristen Vereniging en het mentoraat hier al wat aan; de subfaculteit moet dit blijven ondersteunen en waar nodig zelf stappen ondernemen. Het allerbelangrijkste is echter dat er zekerheid komt dat de studierichting econometrie Vervolg op pag. 7

6 april 1984

Vervolg van pag. 6.

Weltristen in Tilburg blijft! Gelukkig ziet het er nu naar uit dat dit inderdaad zo zal zijn maar mocht Deetman alsnog (overwegen te) besluiten econometrie uit Tilburg te schrappen, dan zal Weltristen alles in het werk stellen om hem van gedachten te doen veranderen. Los van dit besluit bestaat de kans dat Deetman dit jaar de W.W.O. (een wetsvoorstel uit de tijd van Pais) uit een van zijn burolades zal halen en dus zal overgaan tot het opheffen van alle sub- en interfaculteiten waardoor we onze zelfstandigheid verliezen en weer ondergebracht zullen worden bij de economische faculteit. In dat geval zijn dit de laatste verkiezingen voor een eigen raad voor econometristen .... De lijst WELTRISTEN bestaat uit de volgende personen: PIETER MEEUWIS: doktoraal oude stijl, 2 jaar SF-raad, daarvoor TEV-bestuur, Cirkel en mentoraat.

riculum van het eerste jaar plaatsvinden en ligt het onderzoek via de voorwaardelijke financiering in de volgende jaren vast, maar toch zullen er nog belangrijke beslissingen vallen n.l.: - de plaats van de subfaculteit econometrie - de invulling van de Tweede-Fase - de formatie-omvang - de overgang van de 'oude' opleiding naar de Tweede-Fase opleiding. Prof dr. P.A. Verheyen

ALFRED ELBERTSE: kandidaats, 2 jaar SFraad, aktief in mentoraat, stuurgroep buitenlandse betrekkingen en TEV AGNES DONKERS: doktoraal eerste fase, 1 jaar SF-raad, vertegenwoordigt speciaal de econometristes JAN POTTERS: doktoraal oude stijl, 1 onderwijscommissie en mentoraat gaat ons vertegenwoordigen in de faculteitsraad (?) PIM ADANG: doktoraal eerste fase, na een jaar op de reservebank nu in de basisopstelling PETER RIETVELD: kandidaats, aktief in redaktie Cirkel, mentoraat en TEV LUC MALLEE: propedeuse, TEV-bestuur, voor de noodzakelijke inbreng vanuit de eerstejaars We begrijpen dat de keuze moeilijk is, maar laat dat een extra aanmoediging zijn om vooral te gaan stemmen, want denk erom, bij een te lage opkomst moeten de studenten zetels inleveren en dat heeft weer minder invloed en dus minder studentgericht beleid tot gevolg. Maak dus gebruik van je demokratische rechten en stem voor 13 april, 17.00 uur op WELTRISTEN. Bedankt!

Verheyen.

Verheyen Voor de verkiezing stel ik mij beschikbaar, omdat ik gaarne betrokken ben bij de beslissingen van de subfaculteit. Weliswaar zullen er niet zo veel wijzigingen in het onderwijscur-

Dr. H. Tigelaar. Econometrie B-lijst W. Personeel.

Faculteit der rechtsgeleerdheid

Fraktie Recht Vooruit en de sterfhuisconstructie Als je moeder, vriend, vriendin of partner 's ochtends met de krant in de hand naast jouw bed komt staan om te vragen of jij Rech-, ten in Tilburg studeert, wordt het tijd dat je op de Fraktie RECHT VOORUIT gaat stemmen!!!! Door de perikelen rond de tentamenresultaten van de Tweefasenstructuur-studenten werden de gemoederen van de juristen danig verhit. Terecht hebben verschillende groeperingen binnen de Hogeschool; Mentoraat, Nondejure, C.C.E., Dienst Studentenzaken en Welzijn en de Hogeschoolraad, hun verontrusting uit gesproken. De Fraktie RECHT VOORUIT heeft zich daar als eerste bij aangesloten. De onderwijskritiek, al jarenlang geuit, bleek helaas een juiste constatering te zijn. Triest. In 1982 stelde de Fractie de notitie "Juridisch onderwijs m de eerste tase" op, daarm werden met een vooruitziende blik de knelpunten in het juridische onderwijs in kaart gebracht. De Fraktie RECHT VOORUIT heeft voortdurend gepleit voor kleinere werkgroepen, betere spreiding van de studie-last, vaardigheden in samenhang met de beroepspraktijk gecoördineerde studieprogramma's en studentvriendelijk onderwijs. De goede raad sloeg de faculteit in de wind. Wat een blauwdruk voor onderwijskundige vernieuwing had kunnen zijn, blijkt nu de keerzijde van de medaille te -orden, een sterfhuisconstructie pur sang. Ongeloofwaardig maar realiteit. De handen dienen NU ineen geslagen te worden. Juridische studenten hebben de plicht om via hun stemrecht een signaal te geven in de richting van de democratische bestuursorganen, Faculteitsraad en Hogeschoolraad. En vergis je niet, het zijn niet alleen de Tweöfasenstructuur-studenten waar het water tot aan de lippen gestegen is, ook de NIEUWE STIJL studenten kunnen nauwelijks ademhalen. De Fraktie RECHT VOORUIT is daarom van mening dat de vakgroepen nu ernst moeten maken met coördinatie van onderwijsprogramma's, geen absurde studieweekbelastingen van 84 uur of meer - en haar autonomie dienen te gebruiken om

Tilburgs Hogeschoolblad

Recht Vooruit V.l.n.r.: Ben F. Beljaars, Paul Hermans, Frank Koningsveld, Niek vén Keulen, Nico van Eijk, Julien P.F. Brown, Liesbeth Danse, Bert Hoeven, Thomas Kühl, Rob Scholthuis.

de verfoeide Academische Vrijblijvendheid te voorltomen. Een ander belangrijk punt. Het voortbestaan van de Juridisch Bestuurswetenschappelijke studierichting staat op het spel. Tweede Kamer en Minister Deetman gaan binnenkort een beslissing nemen over het karakter van deze opleiding. De RECHT VOORUIT fraktie vindt dat, omdat de opleiding in een duidelijke behoefte voorziet, de bestuurswetenschappelijke studie voldoende ruimte geboden dient te worden om uit te groeien tot een volwaardige tak van het onderwijsaanbod. Voor alles tracht de fraktie RECHT VOORUIT de belangen van alle studenten te behartigen, zo ook die van de AVOND- EN DEELTIJDSTUDENTEN en FISCALISTEN.

Avond- en deeltijdstudenten moeten de nodige begeleiding ontberen, velen vinden dat vanzelfsprekend, de Fraktie RECHT VOORUIT niet. Avondopleidingen vragen een gespecialiseerde aanpak. Een aangepaste onderwijsmethode waarin de specifieke situatie van de avond of deeltijdstudent als uitgangspunt wordt genomen. Tot vandaag heeft de faculteit een brandblussend beleid gevoerd. De fraktie streeft naar betere voorzieningen voor avondstudenten, bijvoorbeeld dat het studiemateriaal op tijd beschikbaar komt. Dat avond- en deeltijdstudenten op studentvriendelijke tijden gebruik maken van de diensten van faculteit en Hogeschool. Betere voorlichting over de rechtspositie van de avond- en deeltijdstudenten, in welke overgangsregeling

zij studeren en hoe zij optimaal gebruik kunnen maken van allerlei faciliteiten waar zij nu nog nauwelijks het bestaan van weten. Een reden te meer om de FRAKTIE RECHT VOORUIT te steunen. Tot slot een woord aan de FISCALISTEN onder ons. De grote toeloop op de fiscaal-juridische studierichting is verheugend te noemen. De verkorte studieduur zal ook hier in de toekomst problemen geven. Een aaneengesloten studentenvertegenwoordiging in de Faculteitsraad geeft dan ook de beste garantie voor een gedegen belangenbehartiging. Vandaar dat de fraktie RECHT VOORUIT altijd fiscalisten in haar midden heeft. FISCALISTEN stemmen daarom op RECHT VOORUIT. Een goed functionerende studentenfraktie in de faculteitsraad betekent een waarborg voor de aanwending van de minimale grondrechten die studenten bezitten. Studenten van de Fraktie RECHT VOORUIT beslissen mee, schrijven notities, ondersteunen goede initiatieven en nemen bij tijd en wijle controversiële standpunten in. Halen de kooltjes uit het vuur. RECHT VOORUIT ondersteunt het uitstekende werk van het Mentoraat; het staat buiten kijf, het mentoraat aan de Juridische Faculteit is van een kwaliteit die uniek is in Nederland. Terecht kan de faculteit trots zijn op haar begeleiding van eerstejaars studenten. Zeker nu het aantal studenten ondanks de slechte redementen gestaag toeneemt, verdient het Mentoraat extra steun in materiele en immateriële sfeer. Ook de Juridische EHBO en Wetenschapswinkel blijven onze steun vragen. De stage erkenning in de studie vraagt uitbouw en veiligstelling voor de toekomst. Voor al deze zieken steekt RECHT VOORUIT haar nek uit. Maak als jurist dubbel en dwars gebruik van het democratische stemrecht GA STEMMEN!!!! RECHT VOORUIT: Nico van Eijk, Liesbeth Danse, Julien Brown, Ben Beljaars, Thomas Kuhl, Niek van Keulen, Rob Schothuis, Bert Hoeven, Paul Hermans, Jac Rinkes en Frank Koningsveld.

6 april 1984

FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID:

SUBFACULTEIT SOCIAAL-CULTURELE WETENSCHAPPEN:

STUDENTEN WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL A-lijsten

WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL

A-lijst FRAKTIE G.D. Simmelink, J.B.H.M. Eland, J.R.

B-lijst Betlem, D. Godfroij, A.J.A. Graaf, C.J.A.W. de Net, T.Z.J. van der Nijs, W.F.M, de Pas, H. Th. van der Slagtman J.B. Zanders H.L.G.

*

B-lijst Berg, M.A.M.C. van den Erp, J.H.M, van Koelckoek, A.K. Konijnenbelt, Willem Langereis, Ch. J. Schoordijk, H.C.F. Streefkerk, CA.

_^

NIET- WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL B-lijst Meester, J.M.J. Jacqueline de Tigchelaar, L.T. Ina

DE FISCALISTENFRACTIE Jumelet, Robert M.R. Schauwaert, Marja M.J. Duymelinck, Han J.H.C.M. Hellebrekers, Jos J.H.C. Valderen, Arnold A.A.G. van Cratsborn, Ewald E.J.H.J. RECHT VOORUIT Eijck, Nico N.A.N.M. van . Danse, Liesbeth E.E.J.M.. Brown, Julien J.P.F. Beljaars, Ben B.F. Kühl, Thomas T. Keulen, Niek N. van Schothuis, Rob, R.H. Hoeven, Bert G.M. Hermans, Paul P.M.M. Rinkes, Jac J.G.J. Koningsveld, Frank F.J.

SUBFACULTEIT DER WIJSBEGEERTE: WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL B-lijst Erp, Herman H.H. van Foqué, René M.G.E. Heyde, L.C.M. Leijen, A.J. Swart, H.C.M, de

NIET- WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL A-lijst

Suos-Wayers, Jacqueline A. Kolsteren, José G.A.J.

STUDENTEN A-lijst Cools, Kees Heyden, Eugenie M.H.M, van Robben, Leo J.G.M. Vugts, Fam C.A.M.C. Boussen, Paul J.M. Ophelders, Willy M.J. Neerven, Ignatius C.J.M, van

NIET- WETENSCHAPPELIJK ^ PERSONEEL

A-lijst Belksma-Hiemstra, M.E. Hummelman, F.L.J. Opdam-Sloos, W.G.M.

STUDENTEN A-lijst SOCIOLOGIE-STUDENTEN Pijnenburg, Leon L.F.P. Savelsberg, René R.J.A. Halsema, Annemie J.M. Langewisch, Wilma A.W. Teisman, Geert G.R. Kleef, Pierre P.J.A. van Weide, Paul P.A.G.

SUBFACULTEIT DER PSYCHOLOGIE: NIET- WETENSCHAPPELIJK WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL PERSONEEL B-lijst Berger, M.P.F. Boelhouwer, A.J.W. Brunia, C.H.M. Caminada, H.P.G.M. Grauenkamp, Frederik J. Heuvel, M.C.L.J. van de Klerk, L.F.W. de Kop, P.F.M. Koppel, J.M.H, van de Maes, C.M.J.C. Meel, J.M. van Simons, P.R.J. Syroit, J.E.M.M. Weijnen, Jan A.W.M.

B-lijst Bosch, W.E.J. van den Braak, Ton J.A. van den Flohr, Peter J.M. Vermaseren, Paul B.M.

STUDENTEN A-lijst PAG Eggermont, Lidwien M.L. Kooij, Erik Dons, Wout J. Hendriks, Erwin C.P.M. Hensen, Walter M.A. Berge, Marco E. ten Steen, E. Nora Stals, Theo W.M. Egberts, Johan W.

Faculteit der economische wetenschappen

Waar Marx, Friedman en Keynes je in de steek laten: PEF Dat wij ons verkiesbaar stellen,-betekent dat we bereid zijn om namens de studenten volgend jaar zitting te nemen in de faculteitsraad. Om jullie belangen te vertegenwoordigen. In de raad zitten vertegenwoordigers van verschillende groeperingen: niet-wetenschappelijk personeel, wetenschappelijk medewerkers en studenten. Zij behartigen vooral de directe belangen van hun eigen achterban. Niet-wetenschappelijk personeel maakt zich over het algemeen niet druk over onderzoek of zaken die studenten aangaan. Wetenschappelijk medewerkers vertegenwoordigen hun vakgroep, en zij zullen dan ook proberen zoveel mogelijk geld, formatieplaatsen, e.d. in de wacht te slepen en zo min mogelijk tijd en geld te verhezen aan studenten. Bij de progressieve wetenschappelijk medewerkers is dit niet zo, maar wanneer het gaat spannen, staan ze ook achter hun baantje, zeker nu er zo driftig wordt bezuinigd. Het bestuur, dat grote invloed heeft op de besluitvorming in de raad, praat voornamelijk vanuit de visie van de vakgroepen. Dit is vrij logisch, aangezien het bestuur is samengesteld uit leden van de vakgroepen. Dit geeft aan dat we ons als studenten extra druk moeten maken over studentenbelangen. Het aantal studenten dat jullie kan vertegenwoordigen in de raad is afhankelijk van de opkomst bij het stemmen. Alleen als een voldoende groot aantal van jullie stemt, komt er een maximaal aantal studenten in de raad. GA DUS STEMMEN!

Tilburgs Hogeschoolblad

P.E.F. V.l.n.r.: Jan Mutsaers, Hans Biemans, Josiène Reekers, Jos van Bussel, Michiel Rietveld.

DE RAAD De PEF vertegenwoordigt de studentenbelangen in de raad door actief bezig te zijn met alle actuele onderwerpen die studenten direct of indirect aangaan. Dit doen we door contact te houden met iedereen die ons daarbij kan helpen. Door te gaan praten met allerlei mensen op de Hogeschool, zoals studie-advieseur, de secretaris van de faculteit, de voorzitters van onderwijs- en onderzoekcommissie. Door te bellen met andere economische faculteiten in Nederland, om te weten te komen hoe het er aan toegaat buiten Tilburg. Door contact te houden met studenten uit de andere faculteitsraden op de Hogeschool in het Sentraal Overleg van en voor Studenten, SOS, om te overleggen over onderwerpen die alle studenten aangaan. Door steeds voor een faculteitsraadvergadering vooroverleg te hebben met PS'80, de progressieve wetenschappelijk medewerkers in de raad. Zo krijgen we allerlei achtergrond-informatie die nodig is om gefundeerd te kunnen meebeslissen. Informatie die je echt niet krijgt door alleen maar eens in de maand te vergaderen. Om dit te kunnen doen moet je met voldoende mensen van één fractie in de raad zitten. Mensen die het klappen van de zweep kennen. Want pas na een tijdje meedraaien ken je alle ins en outs van de faculteit. Daarom komt de PEF ieder jaar met een verkiezingslijst waarop mensen staan met en zonder raadservaring, voor de broodnodige continuïteit. Vervolg op pa'g. 5,

6 april 1984

Vervolg van pag. 4.

PEF

STUDENTENBELANGEN Aan de hand van voorbeelden zullen we dui­ delijk maken wat in onze ogen studentenbe­ langen zijn. ­ Het invullen van de studiebelastingseenhe­ den. D eze bestaan uit 170 studie­uren die zelf weer bestaan uit hoor­, werkcolleges en voorbereidingsuren. D e tijd die overblijft is voor literatuurbestudering. De PEF heeft er­ voor gezorgd dat er een regeling gekomen is die een bovengrens aangeeft voor het aantal pagina's dat verplicht gesteld mag worden.

■ We maken ons hard om bij de benoeming van wetenschappelijk medewerkers rekening te houden met onderwijskwaliteiten. Juist om déze reden hebben we er voor gezorgd dat Jan D onders een vaste aanstelling heeft gekregen. • Jullie weten dat, zoals het er nu voorstaat, slechts een paar procent van de studenten in de twee­fasenstructuur in 4 jaar zal zijn af­ gestudeerd. D at terwijl dan de helft van de studenten klaar zou moeten zijn. We hebben het bestuur erop gewezen dat volgens artikel 24 bis, lid 3 van de W.W.O., ze zich op de hoogte moet houden van de studievoort­ gang. We zullen er op aandringen dat er maatregelen genomen worden, zodat de re­ sultaten beter worden door bijstelling van de

studieprogramma's. Studentenbelangen kunnen ook minder direct zijn, zoals bijvoorbeeld de motie van afkeu­ ring die de PEF heeft ingediend over de reis van Van Veen naar Zuid­Afrika. Op dit mo­ ment proberen we er voor te zorgen dat vrij­ willigerswerk bij de Wetenschapswinkel als keuzevak wordt erkend. Meer over deze en ve­ le andere onderwerpen kun je vinden in elk nummer van Kappataai en de THB nr. 20 van 3 februari. Van onze achterban weten we weinig. We ma­ ken via de PEF­artikelen in Kappataai ?n THB wel duidelijk wat we doen, maar we krij­ gen hierop zelden reacties. We vatten dit maar op als een teken van tevredenheid over ons functioneren.

In en buiten de raad werken we samen met PS'80, de progressieve wetenschappelijke me­ dewerkers. D e samenwerking met de studen­ tenfractie VES verloopt niet zo glad. Rijmpjes die ze over ons maken in 'matsertjes' in THB en uit ervaringen die we hebben met de moti­ vatie van VES­Ieden, blijkt dat ze raadswerk niet serieus nemen. Zo stond vorig jaar de lijsttrekker vóór de eerste vergadering zijn ze­ tel af aan de PEF, omdat hij er in de vakantie plotseling achterkwam dat hij geen tijd had voor raadswerk (zo vertelde hij ons in de kroeg). Boze tongen beweren dat er ook dit jaar weer van alles kan gebeuren. STEM D AAROP OP D E PEF Joslène, Hans, Ed, Jan, Michel, Gosuin, Jos, Wim.

De VES bereikt haar doel met meer overleg WAT IS DE VES? De VES, Verenigde Economie Studenten, is al jaren een fractie binnen de faculteitsraad van de economen, met als doel de belangen van de studenten op een zo constructieve manier te dienen. Vooral dat laatste onderscheidt ons van andere studentenfracties binnen de raad. Wij proberen vanuit de situatie, zoals die er nu is binnen de faculteit, d.m.v. overleg en bijsturing de belangen zo goed mogelijk te be­ hartigen, terwijl de andere fractie het systeem niet aanvaardt en daar constant tegenin gaat. Onze benadering, in overleg, lijkt óns de beste, maar is tevens de minst spectaculaire houding. D aarom zal je weinig horen dat de VES dat en dat voorstel heeft gedaan, want binnen andere voorstellen zitten juist die items, die de VES belangrijk acht. Ook zijn we buiten de raad als fractie actief, bijvoor­ beeld in de centrale onderwijs commissie, waar we ook op een zo constructieve manier de belangen van de student proberen te behar­ tigen. WAT HEEFT D E VES GEDAAN EN WAT ZIJN ZE VAN PLAN? Om duidelijk te maken waar de VES voor staat is dit het beste te illustreren met wat voorbeelden uit de afgelopen tijd en de plan­ nen voor de toekomst. Enkele voorbeelden uit het naaste verleden, die de student erg raken waren de studiebelasting problematiek: wat is nu eigenlijk een SB, hoeveel literatuur mag of juist moet erin een SB zitten? D it zijn onder­ werpen die de VES, via de onderwijscommisie naar de raad heeft geleid, waar ze dan, al of niet als ons voorstel, hebben uitgemond in raadsbesluiten. Ook meer aktuele zaken heb­ ben wij naar voren gebracht, zoals het BE I tentamen in de oude structuur, de colleges recht voor de BIK en meer van die kleine za­

NOG EVEN D IT! Hoewel voor sommige studenten de noodzaak om te stemmen niet zo groot zal zijn, moeten wij met zeer grote nadruk vragen dit toch te doen. Vorig jaar werd het opkomstpercenta­ ge, dat de maximale studentenvertegenwoor­ diging garandeert maar net gehaald, zou dat dit jaar minder worden heeft dat consequen­ ties voor die vertegenwoordiging. En hoewel de VES blij is met de extra potentiële kiesmo­ gelijkheid, de fiscalisten, geloven we niet dat dat een vooruitgang is. Dat een fractie een zo klein gebied van de economie wil gaan verte­ genwoordigen is voor ons een (volstrekt) ver­ werpelijke zaak, binnen de huidige fracties worden de diverse deelgebieden al genoeg ver­ tegenwoordigd.

V.E.S. V.l.n.r.: Martin Chilla, Stephan van Beek, Jos Coopmans, Hans Vossen.

ken, die onder de studenten tot grote paniek kunnen leiden. D e grotere zaken, die de stu­ dent indirekt raken zoals de formatie en de be­ groting zijn vanzelfsprekende onderwerpen, die onze aandacht ten volle hebben. Wat veel belangrijker is: wat zijn we van plan voor de toekomst? Hoewel dit natuurlijk afhangt van de steun die U ons geeft zijn we altijd druk doende. In samenwerking met de heer Peijen­ borg worden er binnenkort voorlichtingsbij­

PS'80 gaat door • Waarom PS'80 tóén? Ontstaan op initiatief van enkele aspirant­ raadsleden die eikaars houding als "progres­ sief" ervoeren. D oel: meer efficiënte aanpak van het raadswerk door ­samenwerking. Van­ uit een gemeenschappelijk visie, waarin de fa­ culteitsraad beschouwd wordt als de plaats waar het faculteitsbelang behartigd dient te worden in zinvol overleg tussen de diverse ge­ ledingen en met een open oog voor eikaars deel­belangen. Ook het studenten­belang telt als volwaardig deelbelang mee. • Waarom PS'80 nü? Na de herprogrammering van het onderwijs (eerste raadsperiode) en de ontwikkeling van beleidsplannen (TVC, Buoz, disciplines, for­ matieruimte, kroondocenten) voor de komen­ de jaren (tweede raadsperiode) vinden wij het van belang om in een derde periode direct be­ trokken te blijven bij de keuze van maatrege­ len die ter uitvoering van genoemde plannen genomen zullen moeten worden en, voor zo­ ver zij reeds genomen zijn, bij de beoordeling van de gevolgen daarvan. • Hoe werkt PS'80?

Tilburgs Hogeschoolblad

eenkomsten georganiseerd, waaronder ook één voor de huidige kandidaats mensen over het doctoraal en eventuele moeilijkheden bij uitloop van de studie (Let op de aanplakbiljet­ ten). Ook willen we niet dat de tweede fase een tweederangs studie wordt, en hebben we nu al aandacht voor het inrichten van de tweede­ fase. Ook is een van de hoofdpunten dat er zo veel mogelijk keuzevakken komen waarin een student zich kan profileren. Per onderwerp wordt, zo mogelijk na overleg met achterban en overige geledingen, ge­ tracht tot een unaniem standpunt te komen, zonder dat dit als dwingend te bereiken doel wordt gezien. D e leden van de fractie behou­ den zich de mogelijkheid van eigen inbreng en

PS­80 V.l.n.r.: Frans Boekema, Jan van Vliet (Lijsttrekker), Paul Meijs, Willem de Lange, Frans van D oorne.

HEBT U NOG VRAGEN? Mochten er door dit stukje vragen zijn gerezen of zijn er opmerkingen die je kwijt wil, schiet dan even één van onze kandidaten aan, dan zullen we proberen daarop te antwoorden. Was dit stukje voldoende om uw vertrouwen te winnen, stem dan op ons, de VES, als dit juist niet het geval is geeft Uw stem dan aan een andere, maar stem in ieder geval. Onze kandidaten zijn: MARTIN CHILLA: fiscalist in spé, zittend lid in de raad en in de onderwijscommissie, en daarom de specialist op onderwijs­gebied. STEPHAN VAN BEEK: met ook een jaar er­ varing in de raad verdiepte hij zich meer in de • begrotingszaken en het korten daarop. JOS COOPMANS: Met zijn actieve lidmaat­ schap van Pendragon brengt hij een grote ach­ terban in onze fractie, die zo broodnodig is. HANS VOSSEN: twee­fase BIK­er, weet aan den lijve veel over en van de twee­fase student en hun problemen. afwijkend stemgedrag voor. Juist de onderlin­ ge voorlichting en samenwerking beogen een ieder in staat te stellen zijn eigen oordeel te vormen. D e fractie hecht grote waarde aan open beraadslaging ter vergadering, waar im­ mers door overtuiging verandering van een aanvankelijk ingenomen standpunt mogelijk moet zijn. Onze opvattingen liggen derhalve niet bij voorbaat definitief vast en wij ver­ wachten dat dat ook bij de mederaadsleden niet het geval zal zijn. Van het bestuur verwachten wij goed onder­ bouwde voorstellen, waaruit het standpunt en de keuze van het bestuur duidelijk blijkt en waarover op basis van zakelijke argumenten een open discussie mogelijk moet zijn. • Wie zijn kandidaat voor PS'80? 1. JAN VAN VLIET Heeft vroeger reeds twee periodes in de raad gezeten. Is van mening dat de wet nu eenmaal het besturen van de faculteit ook tot de taak van het wetenschappelijk personeel rekent en acht het zijn plicht aan te bieden zijn bijdrage te leveren. D aarbij komt dat hij graag direct op de hoogte wil blijven van de zich voordoen­ de ontwikkelingen en dat hij het democratisch proces eigenlijk wel aardig vindt. 2. FRANS BOEKEMA Heeft ook twee raadsperiodes achter de rug. Hij hecht veel belang aan onderwijsvernieu­ Vervolg op pag. 6

6 april 1984

Hogeschoolraadsverkiezingen studenten IN TEGENSTELLING TOT D E OFFICIËLE MED ED ELING IN HET T.H.B. VAN 3 FEBRUARI 1984, NR. 20

deelt het Stembureau u mede dat ­ het openen van de enveloppen op 24 april 1984 ­ het vaststellen van de uitslag op 25 en 26 april 1984; ­ en het openbaar maken van de uitslag op 27 april 1984 om 16.00 uur plaatsvindt. Plaats: B 602. HET STEMBUREAU

HSR studenten

8 zetels

Kiesgerechtigd 35<7o 5889 2061

A­lijsten VIP Kuperus, Marike M.C. Giebels, Ruth R.A.C. Egberts, Hans J.W. Raymakers, Jan J.F. Willems, Tous T.R.F.J Schmits, Pieter P.P. Peters, Bert H.A.M. Hutschemaekers, Giel G.J.M. Ong, Eugene S.G. Fuhr, Michiel M.W.P. ran der Koevoets, Wim W.M.

Strik, Anja A.A.M. Beek, Jos A.L.C.J. van Es, Frank F.G.M.A. van Slenter, John J.E.M. Geurtsen, Rien M.A. PSF Parent, B.M. Brechtje Eisen, W.W.J. Walter van den Cools, C. Cees Hest, A.A.M. Angelique Hurk, W.A.J. van den Hermans, P.M.M. Ham, P.J.F. Peter­Jan van Klaus, J.N.M. Jos Verbruggen M.W.G. Marianne Wees, L.L.G.M. Lucas van

B

Backx, Hugo A.M. Heuvel, de Beer M.T.A. Thérèse Thonon, W.M. Helma Eijk, Nico van Sap, J.C.M. Jolande Boer, M.G.M. Monica den Wilke, M.L. Marco Broekmeulen R.C.J.M. Renée Jong, M.L.P. Marianne de Peerboom, J.C.M. Joop Daniels, M.J.F.M. Mark Boomen, S.F.M. Simon van den Gennip, J.F.G.E. Jan van Mutsaers, C.J. Lian Vughts, C.A.M.C. Fam

Voor een konstruktieve Vinger In de Pap Misschien heb je het al in een vorig THB gele­ zen of ergens anders gezien, maar de studen­ tenfractie KONSTRUKTIEF gaat dit jaar on­ der een andere naam de verkiezingen in. We zitten het komende jaar als fractie Vinger In de Pap (V.LP.) in de Hogeschoolraad. Deze naam heeft een tweeledige betekenis: Aan de ene kant willen we met V.I.P. aandui­ den dat het voor studenten uitermate belang­ rijk is om te gaan stemmen. Zonder jullie stem kunnen wij niemand vertegenwoordigen. Aan de andere kant geeft onze betekenis van de af­ korting (Vinger In de Pa'p) aan dat studenten slechts één vingertje in de Hogeschool­ raadspap hebben. Acht van de negenentwin­ tig in een Hogeschoolraad (die lang niet alles te vertellen heeft) is niet zo veel. Om in ieder geval de invloed die studenten in bestuursor­ ganen hebben te bundelen, is op ons initiatief 10 februari het Sentraal Overleg Studenten (SOS) opgericht. D aarin komen studenten uit alle raden bij elkaar. Aan onze ideeën en de manier waarop we het werk in de Hogeschoolraad doen, verandert niet veel. KONSTRUKTIEF was en V.I.P. is geen fractie voor enkel principiële uitspraken en onwerkbaar idealisme. Ons ideaal is door middel van samenwerken, te vertegenwoordi­ gen. Juist de methode van werken berust op overtuiging en is een verschil tussen de twee studentenfracties in de Hogeschoolraad. Wij overleggen en houden contact met zoveel mogelijk organisaties in de Hogeschool (met PAG, VITE, Studentenberaden, VES, SOS? Studentensport enz.) Hierdoor kunnen we ons niet alleen een beter oordeel vormen over za­ ken die in de Raad aan de orde komen, maar ook problemen die in de studentenwereld spe­ len zelf aankaarten. Als studentenfractie is je primaire taak het' zorgen voor een goed studentenbeleid. En dat strekt zich dan uit van studentenvoorzienin­ gen tot onderwijs en zelfs tot onderzoek. Om met het eerste te beginnen: Bezuinigingen wor­ den makkelijk afgewenteld op studentenvoor­ zieningen. In Tilburg heeft het College daar ook een handje van. Afgelopen jaar hebben we kunnen zorgen dat de mensaprijzen niet zo sterk verhoogd werden. Bovendien hebben we kunnen voorkomen dat de kopieerprijs met een dubbeltje verhoogd werd. Momenteel is het vooral de sportkaart die flink duurder dreigt te worden. Wij zullen dat tot het ui­

Bij de jaarlijkse verkiezingen wordt altijd ge­ himerd op het belang van gaan stemmen. Dit belang wordt niet uit de lucht gegrepen: wan­ neer niet 35% van de studentenpopulatie haar stem uitbrengt dan vervalt een studentenzetel in de hogeschoolraad. ■ Met andere woor­ den, als jullie niet stemmen ondermijnen jullie je eigen invloed op het hogeschoolgebeuren.

Tilburgs Hogeschoolblad

V.I.P. Voorste rij. v.l.n.r.: Hans Egtberts, Rüth Giebels, Marike Kuperus, Jan Raymakers, Anja Strik, Giei Hutschemaekers. Achterste rij, v.l.n.r.: Bert Peters, Wim Koevoets, Pieter Schmits, Frank van Es, Michiel von der Fuhr.

terste trachten te voorkomen. Naast het be­ schermen van de bestaande voorzieningen blijkt het ontwikkelen van nieuwe natuurlijk belangrijk, (een multifunctionele ruimte voor studenten; betere huisvesting KRIS; betere studievoorlichting; en uitbreiding mentoraat­ systeem enz.). Bij het onderwijsbeleid ligt voor V.I.P. de na­ druk op studierendement. De Hogeschool is er nog steeds niet in geslaagd een programma te bieden dat redelijkerwijs in vier jaar is af te ronden. En de laatste resultaten van de juridi­ sche faculteit tonen aan dat de twee­fase­ structuur de situatie alleen maar verergerd heeft. Vooral bij het instellen van nieuwe stu­

dierichtingen (zoals bijvoorbeeld sociale ze­ kerheidswetenschappen) is het belangrijk niet alleen te kijken naar de voordelen maar ook naar de gevaren voor studenten. Te vroeg star­ ten met een programma dat niet af is, kan ca­ tastrofale gevolgen hebben. D aarnaast wor­ den deeltijd­ en avondonderwijs steeds be­ langrijker. D e Hogeschool moet voor deze studenten meer doen dan ze enkel inschrijven. De voorzieningen voor deze groep studenten moeten verbeterd worden, te beginnen bij een volledig college­programma in de avonduren. Avond­studenten zijn te veel gedwongen Alle­ ges overdag te lopen op tijden dat ze niet aan­ wezig kunnen zijn.

Gewoon PSF 35% Lijkt makkelijk haalbaar, maar blijkt amper haalbaar. Hecht je belang aan studen­ tenvertegenwoordiging in de HSR, ga dan

stemmen in april. ■ Wij, de PSF, doen dit jaar weer mee aan de verkiezingen, gesteund door vijfentwintig mensen, afkomstig uit alle

Onderzoeksbeleid lijkt op het eerste gezicht niet zo veel met studentenbelang van doen te hebben. Toch is dat niet helemaal zo. Waar het studentassistenten, de Wetenschapswinkel en de kansen van jonge academici op de Hoge­ school betreft, zijn er zeker studentenbelan­ gen in het geweer. Het percentage student­ assistenten op 10% houden is bijvoorbeeld een van de belangrijkste streefpunten van de V.I.P. Als studentenfractie mag je ook niet blijven staan bij alleen de zaken die in de Hogeschool­ raad aan de orde komen. Het is je taak om ook zelf vanuit je achterban problemen in te brengen. Het afgelopen jaar hebben wij bij­ voorbeeld gevraagd om extra kopieermachi­ nes. Een uitbreiding van het aantal machines kost de Hogeschool niets, terwijl de wachttij­ den voor studenten op het moment belachelijk lang zijn. Binnenkort zullen er nu extra ma­ chines in gebouw A en S geplaatst worden en de machines in gebouw B worden vervangen. In zulke zaken blijkt extra hoe belangrijk een inbreng vanuit het studentengezichtspunt is. Tenslotte nog even over de kandidatenlijst, er staan in het totaal 16 mensen, vanuit alle fa­ culteiten, op onze lijst. D e eerste vier daarvan zijn beschikbaar voor een plaats in de Raad. De rest van die mensen wil de lijst ondersteu­ nen door er symbolisch hun naam onder te zetten. Marike Kuperus staat als eerste op de lijst. Zij is derdejaars Letterenstudente en heeft al één jaar in de Raad gezeten (de ervaren vrouw dus). Ruth Giebels (nummer twee) is een twee­ dejaars economie­studente. Zij zal zich specia­ Useren in de cijfers en begroting in de begro­ tingscommissie. Hans Egtberts is eerstejaars psychologie student, zijn naam prijkt op de derde plaats. Naast zijn lidmaatschap van V.I.P., staat Hans ook op de lijst van de P.A.G. (studentenfractie in de faculteitsraad van psychologie). Jan Raymakers tenslotte be­ zet een vierde plaats. Hij is derdejaars jurist. Tot slot willen we in ieder geval alle studenten oproepen om te gaan stemmen. Zonder jullie steun worden de zetels in de Raad helemaal niet gevuld. Al is de invloed klein, je moet hem zeker niet verloren laten gaan. Enneh.... Als je dan toch stemt, STEM V.I.P.!!!! Marike Kuperus (355142) Ruth Giebels (076­144988) Hans Egtberts (357281) Jan Raymakers (431276)

faculteiten. Van de vijf studenten die afgelo­ pen jaar in de raad gezeten hebben, blijven er komend jaar drie zitten. Voor de continuïteit is dit heel belangrijk. Hoeveel zetels we verder ook toebedeeld krijgen, we kunnen ze in ieder geval bezetten met enthousiaste kandidaten. Vervolg op pag. 3.

6 april 1984

"U ■

i BELEID

Definitieve Nota­Beiaard

Gedeeltelijke privatisering van tweede fase De nieuwe Nota Beiaard wijict op belang­ rijke punten af van de concept­nota van februari vorig jaar. Volgens de be­ windslieden vooral als gevolg van de ge­ legenheid die zij geboden hebben hun beleidsvoornemens te toetsen aan de mening van deskundigen en belangheb­ benden van buiten en binnen het w.o. De problematiek rond de lerarenoplei­ ding voor afgestudeerden van het w.o. is buiten beschouwing gelaten. D aarover komt binnenkort een definitieve beleids­ nota. Beiaard wil onverkort vasthouden aan de bedoelingen van de wet tweefasenstruc­ tuur, met name aan de daarin genoemde volwaardige eerste­fase­opleidingen. Die opleiding moet een volwaardig civiel ef­ fect hebben. Afgestudeerden kunnen in de maatschappij betrekkingen vervullen waarvoor een wetenschappelijke oplei­ ding vereist is of dienstig kan zijn. D aar­ na is er in een beperkt aantal gevallen en voor een beperkt aantal gegadigden (af­ hankelijk van de maatschappelijke be­ hoefte maximaal 30% van de eerste fase: totaal pim. 5000 studenten) een oplei­ ding van de tweede fase. D e eerste fase is toegankelijk voor iedereen die 'exa­ menbevoegd' is en wil studeren. Voor de tweede fase komt een onderzoek naar de vereiste bekwaamheden aan de hand van in de wet vastgestelde criteria. Het .vastgestelde aantal deelnemers kan een verdere selectie noodzakelijk maken. De 370 voorstellen van de universiteiten en hogescholen voor opleidingen van de tweede fase worden te omvangrijk ge­ noemd. Een meer consequente differen­ tiatie in de eerste fase en gebruikmaking van de mogelijkheden van post­acade­ misch onderwijs zijn volgens Beiaard meer in overeenstemming met de bedoe­ lingen van de wet tweefasenstructuur. De aanvragen zullen dan ook zeker niet alle worden gehonoreerd. Vaak zal te­ rugverwezen worden naar de eerste fase en naar de mogelijkheden van beroeps­ opleidingen zullen in de wet als afzonder­ lijke mogelijkheid worden gehandhaafd. Van die mogelijkheid zal 'in over­ eenstemming met de bedoelingen van de wetgever en de in het verleden opgestel­ de criteria' slechts in enkele welomschre­ ven gevallen gebruik worden gemaakt. Beiaard stelt een vervolgnota over de voorwaardelijke financiering in het voor­ uitzicht. Over de tot nu toe bereikte re­ sultaten daarmee zijn de ministers tevre­ den. 'De weg naar expliciete procedures, argumenten en verantwoording is in goed overleg met de instellingen ingesla­ gen', zo schrijven zij. In dit kader ver­ dient volgens hen de onderzoekopleiding bijzondere aandacht. Ze wijzen op het gevaar dat de door de wet geboden ruimte wordt gebruikt voor het bewa­ ren van elementen uit de oude structuur (teveel curriculum­onderwijs), die niet in het nieuwe systeem passen. In sommige gevallen zouden ook in de eerste­fase­ opleidingen nog teveel oude elementen zijn overgenomen. D e eerste­fase­oplei­ dingen moeten zo zijn ingericht dat meer dan gemiddeld talent in een vroeg stadi­ um wordt herkend en gestimuleerd. 'Een voor allen in overwegende mate gelijkge­ schakelde opleiding van vier jaren, waar­ na aan meer getalenteerden pas in 'een Tilburgs Hogeschoolblad

'Voor de inrichting en bel<ostiging van de tweede­fase­ opleidingen moet meer bewust en meer systematiscli worden gezocht naar mogelijl^heden voor samenwerl^ing tussen de pri­ vate en lof publiel<e sector en lof de beroepsgroepen enerzijds en de instellingen van w. o. anderzijds.' Dat staat te lezen in de jongste versie van de Nota­Beiaard, de lang verwachte versie, die dan toch uiteindelijk deze week is vrijgegeven. De verantwoordelijke ministers (O + W en Land­ bouw en Visserij) vinden dat hun verantwoordelijkheid voor de bekostiging van opleidingen van de tweede fase een wezenlijk andere is dan de bekostiging van onderwijsvoorzieningen in de eerste fase. Een uitzondering maken ze voor de opleidingen tot onderzoeker en leraar en voor de geneeskundige opleidingen.

Het aantal 'echte' profs moet drastisch gaan afnemen. opleiding van de tweede fase ontplooi­ ingskansen worden geboden, zou de be­ doelingen van de wetgever frustreren', aldus de Nota­Beiaard. De tweede fase mag niet gezien worden als een verlenging van de cursusduur, dat zou de volwaardigheid van de eerste fase in gevaar brengen. D e tweede fase wordt daardoor weinig flexibel, te sterk vertakt en daardoor ondoelmatig. Met nadruk wordt gewezen op het be­ lang van een adequate personeelsbezet­ ting. D e nota noemt het vraagstuk hoe de formatie door instellingsbesturen kan worden beheerst, onderbelicht. D e mi­ nisters willen dat de aanpassing van de. formatie­opbouw zo snel mogelijk wordt gerealiseerd en dat er rechtspositionele voorwaarden geschapen worden die een doelmatige deelname aan de universitai­ re taken garanderen 'van een zo groot aantal jonge academici als met een vol­ waardige vervulling van die taken vere­ nigbaar is'.

PRIVATISERING I Aan de criteria voor het instellen van de opleidingen van de tweede fase, de 'overige beroepsopleidingen', zal ter be­ waking van het evenwicht tussen hori­ zontale en verticale differentiatie strikt de hand worden gehouden. Met name zal worden nagegaan of de doelen van deze opleidingen alleen gerealiseerd kunnen worden door middel van een opleiding van de tweede fase.

Voor de inrichting en bekostiging van die tweede­fase­opleidingen is volgens de nota een bijdrage nodig van het be­ drijfsleven en/of beroepsgroepen dan wel andere organisaties in de publieke of private sector. D e opleidingen tot arts, tandarts en apotheker zijn volgensde no­ ta nauwelijks in te passen in het alge­ meen opgezette stelsel van opleidingen van de tweede fase. Als belangrijkste oorzaak hiervan wordt genoemd dat daar de eerste fase geen afgeronde opleiding levert met een volwaardig civiel effect. Daarom ook moet daar 100% doorstro­ ming plaatsvinden. D e onderzoekoplei­ ding wordt met het assistent­onderzoe­ kerschap geïntegreerd door een nieuwe personeelscategorie: de 'assistent­in opleiding'(AA.O.). D eze assistenten zul­ len daadwerkelijk participeren in onder­ zoek en in beperkte mate onderwijstaken verrichten (maximaal 25%, incl. organi­ satorische en beheerstaken). Het is de bedoeling dat het assistentschap een zin­ nige afronding krijgt, bij voorkeur in de vorm van een promotie. Het aantal pro­ moties moet tenminste worden gehand­ haafd, in sommige disciplines zelfs ver­ hoogd. Overigens komen ook H.B.O.­ ers in aanmerking voor een aanstelling als A.I.O., evenals degenen die bijvoor­ beeld een lerarenopleiding "hebben ge­ volgd. A.1.0.'s worden, na sollicitatie, tijdelijk aangesteld voor een periode van hoog­ stens vier jaar. Hun beloningsniveau is

afgestemd op het opleidingselement dat aan hun aanstelling inherent is. Gedacht wordt aan een aanvangssalaris van on­ geveer f 1500,— bruto permaand. In het vierde jaar kan een salaris worden toege­ kend dat ca. 85% is van dat van een jon­ ge academicus in rijksdienst in het vierde jaar van zijn aanstelling. ZWO zal voor de door haar betaalde pro­ movendi dezelfde normen dienen aan te houden. D e bewindslieden willen zelfs buiten het w.o. afspraken maken over de honorering van functies die overeen­ komst vertonen met 'opleidingsplaat­ sen'. Zij hopen daarmee te voorkomen dat jonge onderzoekers hun carrière al­ leen nog maar buiten het w.o. willen starten. In de overgangssituatie zullen met de in­ stellingen afspraken gemaakt worden over het minimale aantal te plaatsen A.1.0.'s. D aarna zal per instelling via de begroting worden bepaald hoe groot de formaties voor hoogleraren, universitaire (hoofd)docenten (U.(H.)D .) en A.1.0.'s zijn. Dan zullen 15(X) aanstellingen van A.1.0.'s per jaar gerealiseerd moeten worden. D at is ongeveer 10% van het verwachte aantal afgestudeerden van de eerste fase. Via tweede­ en derde geldstroomonderzoek kan dat percenta­ ge worden verhoogd. Om binnen de instellingen het aantal be­ schikbare plaatsen voor U.(H.)D .­en te kunnen beheersen, zullen de typeringen voor die functies voorlopig buiten wer­ king worden gesteld. Beiaard gaat zeer uitgebreid in op de wij­ ze waarop in de komende jaren de juiste w.p.­formatie bereikt zou kunnen wor­ den. In het algemeen gaat het daarbij om aanzienlijk minder 'hoog­betaalde' w.p.­ ers en veel meer 'laagbetaalden'. Zo zal bv. het aantal hoogleraren­b (de oude 'echte' profs) van 1820 nu afnemen tot 753 in het jaar 2010.

LOST GENERATION H i i i ^ i i i ^ M H Het student­assistentschap zal met in­ gang van september 1986 geleidelijk aan worden afgeschaft. D an zullen ook de 'doorstroomplaatsen' (wetenschappelijk assistenten) worden omgezet in A.I.O.­ plaatsen. Men hoopt reorganisaties in het kader van de operatie TVC te benutten om vorm te geven aan de nieuwe functie­ en formatiestructuur. Om het vraagstuk van de 'lost generation' te verzachten zal op de rijksbegroting geld worden gereser­ veerd waarmee een beperkt aantal ge­ promoveerden een 'fellowship' van on­ geveer vijf jaar kunnen krijgen. De verde­ ling daarvan zal aan de Koninklijke Aka­ demie van Wetenschappen worden overgelaten. In de jaren negentig (als de eerste gepromoveerde A.1.0.'s er zijn), zullen jaarlijks 50 è 60 fellowships wor­ den toegekend. Zij krijgen het salaris van een U.D . in het vierde jaar van zijn aan­ stelling. De Nota­Beiaard bevat tot slot een aan­ tal wijzigingsvoorstellen voor de wet op het wetenschappelijk onderwijs, de wet tweefasenstructuur, de wet universitaire bestuurshervorming en het academisch statuut. JvD/UP 6 april 1984

•J3(33jq}UO gUIU3)J3jpUBl{ 3 i p fiqjBBM praqua3S3i){ a p JOOA SI S i p p S u o o i a ï s M n s j a p i r e reÉp 'u3sjBB[d a j u 3 3 u i i i 3 5 ( 3 j p u B q ^ n j u a i p '}5(njp33jB jBBjs . S u i U 3 3 | 3 ï p u B q . U33 JOOA 3 } u i m j x j ( j ) j j B B J j d a o j d o d o u a i p u i

SSOOOZ

rSuiuajjajpuBH

iidOXai

Nax^iaanxs suipaias aWHSXiaXinSVa «spai Suizai^jjaA

'tiBsjnquists ^^ OTA nf}2 jizaq » q m mn ooz,I W6l I P * gi JOOA uajaoui uajjafiiquiajs 3Q 9 ■3ni3j jsod J3d addopAus ap jpuaz jo 'g AvnoqaS UBA siiBqatjBUuojm ap fiq uassnqxuajs ap ui addopAua ajoig ap waauodap n 'S ■<8/,I JauimnupjooMjire, jjnjpdo jam addopAua ajojS ap UI addopAua auiaijj ap jaui uauresaj UBBsidaojdo ap jinis n > (l) jjBBJjdaojdo ap do 3uiua3{ajpuBq Avn jsjBBid n £ (addojaAua ajsmf ap do jaq) •addopAua auiajji ap ui jafnq jaq jmis n j

990031

:3uiua3jajpuBH

NaXNaanXS 3uipaia3 aWHlOOHDSaOOH uapsi 8 3uizai>|jiaA

•uaAaSaSuEB si dojBBp SJBOZ UI jafijq jaq JJUA n " I :Ï8IOA SJB jafnquiais iad jppuBq n

oynaiix fo Lios xwaxsHdasor xs

•uajjajj aj UBB fiqiaiq n aAaipS (uajjafiiquiaas apuajjajjaq ap) jafitqma;s uag •(uapaquaasa{3() piaquaasaijj ua SuipajaS appuijaA (l) WBB:)idaojdo uajoisaSfiq ap do ap JOOA Suiuiuiajs iaj uadaojaSdo jpjOM n

HHQ

DNaXHDIiaOX (l) IHWXdaOHdO

(I) XMwsdaoHao

nESjnquiajs WH ­nsajnqui3)s j a q UBA u f n jizaq j a q UI j n n 007,1 oio ^61 i p d » 81 'ifn­'ajm uajaoni usjjsfitquisjs S Q ■jpjOM piB^qaq 'ppjssSuBB ufjz jaoiu jsuaip SJSBA ut jBp 'uapaj [BJUBB uinuiiuiui p q j e p SJSISJSA j a q d o ubpjOM j a p S 3 o u 5(oo jaoui ' y a i j a q p a u o s j a d 3(ripddBq3su3j3M p q UBA auizsi^iJSA a p J3q J3A0Z JOOA 'PPJsag ufiz uajpjinaBj sjspuB UBA u3jÉpipuB3( I3M [flMJ3J 'U3Z0)(33 USpJOAV JISJinOBJ apfBBdSq U33 UBA USJBpip ­UB)( U33(IB JBp UflZ JlfipSOUI JJ3Zq31Z dO }3q nOZ 3UIU3IZJ00A 3Z ­ap j s p u o z ­jgjoqjBBM Suipsjaa 3pj[3zu33 U3uutq usjrajinD Bj a p U3SSnj pi3q3!pjEBM5lffI33 3J3213Z U33 JBp 'U3UIOli33 jqOB UI JU3UI ­3l33JS3r>i j3q UBA i i33(i}jB 3 o u ' j j s j j s q pBBqooqD saSoq s p UBA U33U!Z3!5(J3A a p J3q JSAOZJOOA ' ) ( 0 0 UBp jpJOM JSpUB U3 U33 Cig •uazfiMUBB n o z p p z 3pu33[3330j J3d apjEBMpjsz 3p[3pp!UI33 3 } S J 0 0 J 8 3p [3J3Z 3lp UBA 3urUU33|30J BU Sip 'JSfquaj ­BpipUBlf 3p UBB pua313830} I3J3Z U33 SU35([3J SU33[OAU33i3}q3B jpjOM SI3J3Z 3JBq3JiqOS3q 3p UBA 'pUS^IsSaOJ SI3J3Z 3p uapjOM USJSfjI 3p d o U3JBptpUB:( 3p UBA 3pJ03UBJ 3p UBA SuiIpjSJSBA BN

ONiNNajJHonaxaz •JIBAJB s i p U?? JO 'piBBq33 y 3 3 q ISppSaiSl Sp s i p USJOA JBBU JBBpipUB^I U33 MUSIUdO SpUOJ 3J3p3! UI JUI051 U3 U3JBp!puE3( USSSUJ 3U!pU0qi3A ap UBA PI33q p3lzClM33 U33 3pUOJS3!:!| 33113 UI JBBJSJUO 'JBBpipUB3( U3[rBA33jB U33 UBA flZJSq 'pfBBqsS y33q J3ppS3I5I 3p 3ip' JBBp ­!PUB3( U33 UBA }0qDSJ3A0 U33 UBA 3!JSUI0)IJB f l z p q '3pjBBMUI3JS UBA 3U!ppj3AJ3q UBA IB33JSj(S }tp BJA "puÓjS p p u u a A 3JSJ33 «IB JBBpipUB3( U3IIBA33JB 3p dOJBBM U3JJ3CliqiU3JS 3p dO ppUU3A UflZ jn33IJOOA 3P33M) SfE Sip U3JBpipUB)( 3p J3A0 pi33pj3A U3p ­JOM U3UIUI3}S 3Z3a ■3U!}l)Jiq3S8uEJ 3p UI SJBEld SJSJEBJ 3p jSfU^ fiq 'ua833z JIM J B Q ' J B USUIUISJS sjsuiui 3p p u i }BBpipuB>f s p qBA UBp 'J3IU OZ ­JnSifJOOA SpSSMJ S[B piUpsSUBB UflZ 'pUI3)S33 u s q q s q jBBpipuB3| 3}SJ33 sjB uiaq d o s i p 'sjszsiJi s p J o o p s i p U3)Bp!pUB:( s p J3A0 ppspjSA SpJBBMUlS)S UBA JOqDSJSAO p S ­njU3A3 U33 jpjOM UBp 'piBEqs3 iSppS3t3( Sp JBBp!pUB3( Sp JJS3H •}3!i usAoq J3 }Bp i E p 3 s p q ­33 s)$up[}| }sq j o j p3ooqj3A ipjoM jsuiojpin S Z S Q ­ s p p z USIJUA ­JSA 3} iBjuBB j s q UBp j s s u i u?? j o o p p[ssp33 US p p p S d o USpjOM U3y3fi!qui3}s s p u s q q s q 8u!3(}|sj)sq pujsipssi^i U99 d o ' s 3 i p p 3 3JIB UBA SpjBBMUlSJS SQ QOI SpjBEMUlsjs Sp }3fU5I pfljquiSJS j s p s i ­ufiz usiiiujSA 3} ussjBBid J3 UBp u s q q s q jsppssi}] 3p usjBpipuBJi ­laaiu ■'3 jBp SI ^ifipSouiuo p q jBp pu3}(sjsq o z jpjOM SZSQ •USZ031S8 USpiOM 3} UIO ySSq 8ipOU }BBptpuB5| USS JBp U3UI ­UI3JS [BjuBE p q SI japps3i3( SQ •p[BBq38 y s s q j s p p s s i : ! s p usiu ­uisjs 3)sssiu a p PUI jBBp!pire3( s p j o jpiOM j q s o z j s p u o ' J s s u d o j s i q p q iui05| jj03( p q u j ­uisjs 3JBq8BBjpiSAO sp3(us s p UBA p s p j s p q su33[OA piBBdsq jpjOM jsfq­a s p d o Spj03lOA SQ

1 ­..jEBaqdnp,, 3uipinpuBB s p UBA usizjooA ua usASjq3ss8j!n puEq s p p u i jpjOM u s UESJ ­nquisjs p q l o o p j^fpjsSqn ipjOM WBBiidsojdo­jBEoqdnp S Q ­ J •usJifiiq p o p j p j i j u a p ! uCiz UBA s p u s o p p A fiq s q u i '})(pj38}!n jjBB5(dsojdo­}BB3i[dnp u s s iBBuiuaa sjqssjs ypói ­PA uflZ d o jpJOM 'J3(BBJS3 SI SpSPSuO p q UI JJEE5id30JdO SUSIM JO us8uBAjuo y s s q jjBBJidsojdo u s s 8 s i p P Z S I J I s p UBy '\,,

9P I3>I!Vre 'XN3Nm03HS3IM a Mfioano NI anvaaiivwHOJNi Ha na NassnawHis aa NI NanaNOdaa a i Jiaz azaa «WIM 'NaoNaz ax NI isod Had laiN addoiaANa aa iHD ozaaA HHzara aa IGHOAV NHISOJI aia NVA ONi>ivadsaa ^ g x usjso^iiyod s p JiBBpq poqD ssSoq S Q • p j s s u j n o p i s 3 UapJOM pjSS>(UEJJ33U0 UE3( SddopAUS­pjOOAVJUB SQ ­USJOpSA j o o p p i q USUIUI3JS p s A s} 8 o u nBB8 j g i u s u i o u s 3 3UI3(PUJUEE UI p i u UISJS s p u 3 j j 3 i j s q s p jpjoM UBp 'jsiu JBp j j n s q s o ■ns8 ­SOA s j f i q p UBp u s usus3[Sjj3puo s j jsiu iiBB3(dsojdo s p J S S 3 P A (l p S p ) JJBB3(dSOjdO s p 'Z 'jsfijquisjs j s q jsui s d d o p A u s s p • j :n j s o p 3ddopAU3uspjooMjuB s p u i

•j3injps3jB i s p u o p i q SI jJBBJidsojdo 3p UBA p p s q j o o A U3g ­sijBuuojui 38!Jjnu s 8 ­lUS JEASq JJBB3[d30jd0 s p UBA 33MJ p S Q ­SuiUSSJSjpUBq U3S UBA USSJEBjd J3q JOOA p8S0A38S0J JJBBJfdSOjdO BJJXS U3S 80U SI UBp 'jpquDBj US9 UBp jaaui fiq juspnjs U33 j j o o q s g ­uszsiii pBBJSjpj ­insBj(qns) s p SJB pBBJiooq3ss8oH s p JOOA p M o z fiz jBBp 'JJBBJI ­ d a o j d o 3p d o us3u!us>isjpuBq gaAVX ussjBBid N H X N a a n X S ■usizjooA SJ 3u!US3|SjpuBq Mn UBA 'USA38S3UBB SI 8u!us5(sjpuBq s p JOOA sjBBjd USS JBBM JBBp n jusip p s p sjsjas JSH •USjpsps3 3SMJ j m JBBJSSq JJBB3(d30JdO SQ ■j3injps3jB SI UIBBU Mn dOJBBM 'SpflZ Sp UBB JJBB3(dSOjdO Sp JUS>)3JJSpU0 [{ • s d d o p A u s supj>[ s p UI jip n j s o p jsfijquisjs j s q UBA 3u!iinAU! B N

NaiaoNVH HaaaaA ON aoH ■do um uaSmSflfmuno ap S/o/( •UI3JS sjqsBjq ­s3jm UBA 3uiJBi3iJSA­spjBBMU0 UBA j o j j p p j 3u!iinAU! s j s i n f u o •JJBE3jd30JdO s p u s jsfnq J3q d o usSutSizfiMUBB s p SUS3IOA UI jsfjiquisjs j s q \n\ ussinjJiuBE sf)(oq u s s sjq3S[s jsfij s i p d o fiq SBIU uBp 'jSusjq ­jin uisjs ufiz fiq JSfii s3(pM d o piBBdsq fiq j j a s H ­usuiJisjs jsfq U99 d o sjqosjs jjoo fiq 3BUI s j p s p s 3 ­ v Jsq u s u u i g ­usuiuisjs s j p s p 3 8 ­ a j s q U9 SJP3P38­V Jsq d o jsiu s n p 3Bui JSZ3I3( u s g fdijssnp

tJDoyiddOjdo ua fafnqwais

•(8UIUIUISJS s p UBA SEISJIH s p UBA Suq

1­ 01 al vi ala l 5 h £ 5 T

r

Hwaowaa^HANO IH^NH •3u!i ­piSJBBpipUBJI s p UBA SpJ08|0A Sp UI U3JBp!pUBJ( s8uSA0 Sp US3 ­[OA BUJEBQ ­USUIIUStS fEJUBB US3si31PA U3q UBA JSfPI JOOp P q UBA Spjo3|OA 3p UI ' P p p S S ! 3 | s 8 u i p s p 8 3p UBA y p q s p UBp J3)Oi8

1^

" 0

s V

•a

.

•V

(3T5BI1U0JUT) 33fITqaiS3s

:92 JO

[a

a

r~]

a

~

~ ~

­

­

' U 3 3 3 J : ( J S A u s q q s q u s m u i s j s [BJUBB U S S s i p usjEpipuB^i a p UBEJS

3} UBB usAoq uauio}| 3 q s 3 p 3 3 ­ v p q J s p u o usjsfq s p d o 'JSBA usiBDipuEJt 3p UBA 3pjo3iOA s p jsfq j s d qsjs nBSJnquisjs P H jsjBEid 3UIJJ05I ipuiA jqsBjqsSjin y s s q lusjs s 3 i p p 8 u s s 8u!p ­ s p 8 u s s UBA usp3i]qa3P3s3!]] s p UBA O ^ J J irep i s p u i i u 'j­u s f v •sjBBid 8u!JJO>(pjsz u s s jpuiA 3u!ns}s8uB[3q spusopjOA­piu fig

ovisxin ONniHxsxsvA

(aT^BUuojuT) a3flT<luI93S

­Bdsq s p fiq jnS)(J0OA SJSJSS UBA JEBpipuBJI s p UBA SpJBBMUISJS UBA JOqSSJSAO UBA jqSBjpjSAO SpnjUSAS 3p JOOA 8UBpq UBA USSJ ­[B SI U3JBP!PUB:( 38IJSAO 3p UBA U3J3UIUinU JSq ijnSJlJOOA SJSJSS ufrz UBA jBBpipuBJf 3p d o 3(fqsuiBU ' j m iHsjs u s s j 3 u s j q 'JUISJS Jsfq­a s p d o s i p ' s u s 3 3 p :(Oo) j m uisjs u j s )8u3jq jszsi^t s j s p s i •u3iuous3do jsfjiquisjs j s q UBA sjis3ps3 ­ g p q j s p u o ufiz usjjsfjiquisjs s p p o p s q j s i q S Q •JJSS8UBB jns3( ­JOOA UflZ u3jBpipuB:( spus3i0A siiB fiq fiq jBp 3q)ou jsra si J S H •(uissjsXs­soa) u f P u3jns:(JOOA s p u s S p A dojBBp ufiz JSfn SZSp d o SIM USASSUBB USipUSAOq 3BU1 jsfq 3Z3P UBA JBBp ­ipuBJi U33 d o us3usjqjin JIM UISJS ufiz s i p jsizsi)) S Q ­ppuiJSA uspjOM us8unisjsjBBp!puB)i spnpiAq)U! a i F spJoSjOA sqosijsqBj ­JB UI dOJBBM U3UIO31J00A jsfq USS }foo UB)( usjjsfqquisjs 3p d o •JBBpipUB3( 3J3U0ABJ Sp UBA UIBBU s p JOOA USSJBBjd SJ 3fSmj}| u s s UBAJBBp UJ? d o JOOp pUISJS38 jpjOM usjsfq s z s p d o 'jsfiiquisjs j s q UBA s j p 3 p s 3 ­ v Jsq d o }SjBBids3 uspjOM usjsrqu3jBpipuB3( s p p o p s q u s j O A SQ "JSJBBld ­S3 uspjOM usjjsfqquisjs s p d o usjBpq)UB5( s p spjoSjOA S3| ­pM UI U3AS338UBB 'US3uiJ3dSOj3 U3 USfljjBd s p SfBUSAS 'fiz U3q ­qsq 8uqpjsjBBp!puB3i s p fig ­ u s p s j j s j ' d o 8uij3dsoj3 JO'UIBBU u s s J s p u o JSjqss j s p u o z 'UBB3U! usqiM USSUIZSIJIJSA s p d s o j S SJB usuiBS 3uqpjsjEEpq)UB!( s p susjjfqq'sip usjÊpipuB^i >(oo ufiz j g •8uijsd30j3 JO fijjBd s p UBA UJBEU s p jppuiJSA jsfq i i . o z •USui03(J00A jsfqquisjs j s q d o 3iuBpoz SfE u s usqsjs jEBpqjuBJi usjsfq S5|fqjspuozjB SJB q s p usiiunji u s 3 u u s d s o j 3 j o usfijjE^ •3uin3jsjBBpipuB)( UBA uszfiM spusqiqssjSA s p UI 31BBZJOO UflZ jpUIA JIQ '^(\pi SpSSJS J3IU SI USJJSfqq Sp UBA Suqjppii s p 3(oo •usjBp!puE3( s p UBA usuiBii s p JOOA 'ussqE jaiu j p p 8 j i Q •pusqiqosjSA 3 u t p s p 3 s>(p JOOA utiz usysfijquisjs S Q •usjjsfqqmsjs z [BASS j j p ui s n p JBBf jqj uaSuBAjuó 'usjuspnjs •sjBBid us8uizsi)|jSA U333 3 o u uspuiA usjsjjST j s p pBBJsjrajino ­Bjqns 3p JOOA "usSuq^spS sqE JOOA 3UIZSI3(J3A s p l u o j s q J E B 8 U3pBJSjpjinDBj(qns) s p fig • 8 u ! p s p 8 u 3 j u s p n j s s p JOOA 8UIZSI)I ­JSA 3p UIO j s q JBE3 pBBJlOOq3SS80H s p J O O A W Ó I US3U!Z3!'3IJSA

a p JOOA ÏD idaojdo a s a | u d B ntSsq asSnttAjuo a a p S p q a a i a S s a i x

­JSJSlSSJSJSZSI)! p q u i U S U ] 0 ) ( J 0 0 A s i p U33|

­BUI )(iiuqs3 fiz sjqasjs pjBEPjin usuun^i usSuqBdsq szsjj UBA

t86l uaSuizai^jd^

NaoNiaaiao a n v :Maxiann3v^(ans) MaxMaanxs ^awmooHDsaooH