1984 03 23

Tilburgs Hogeschoolblad ­ 23 maart 1984 ­ jaargang 21 ­ nummer 27

Dreigende brief aan Stichting Studentenhuisvesting Het College van Bestuur van de Tilburg­ se hogeschool heeft in een brief aan de Stichting Studentenhuisvesting (SSHT) gedreigd met juridische stappen als de Stichting niet snel met een voorgeno­ men statutenwijziging en een beleidsno­ ta op de proppen komt. Het College wil op korte termijn, per ommegaande zelfs, inzage in de statutenwijziging, zoals die door de SSHT aan het ministerie van Volkshuisvesting is voorgesteld. Ook wil het College de Stichting dwingen om haast te maken met het publiceren van de ­ jaarlijks verplichte ­ beleidsnota. Vol­ gens het College van Bestuur is verder uitstel onaanvaardbaar en zal men niet aarzelen de Stichting desnoods met sta­ tutaire en rechtelijke middelen tot mede­ werking te dwingen.

Prof. drs. G. F rinking, voorzitter van de Tilburgse SSHT, reageert "verbijsterd" op de harde taal van het hogeschool­ bestuur: "Het College zou toch enig be­ grip moeten opbrengen voor de beperkte kracht die wij voor het opstellen van een beleidsnota kunnen reserveren. Wij be­ schikken niet over een uitgebreid ambte­ lijk apparaat, de Stichting Studenten­ huisvesting is met maar een paar mensen verantwoordelijk voor veel verschillende taken. Wij hebben nauwelijks de tijd om daartussendoor ook nog eens snel een beleidsnota te produceren. Ik vind het verbijsterend dat het College daar zo weinig begrip voor toont". Frinking vindt het weliswaar terecht dat de SSHT op z'n verplichtingen wordt ge­ wezen maar rekent de brief van het Col­

Academische Raad lean worden opgeheven De Tweede Kamer gaat in meerderheid accoord met de plan­ nen van l\/linister Deetman voor een nieuwe advies­ en over­ legstructuur in het hoger onderwijs. Dat betekent dat de Academische Raad kan worden opgehe­ ven, dat er een nieuwe, onafhankelijke Adviesraad Hoger On­ derwijs komt en dat een nieuwe vorm van overleg in het leven zal worden geroepen, zowel tussen alle instellingen als tussen hen en de minister. Wel moet een en ander eerst nog in de wet worden geregeld, wat pas kan als de WW0'&4 is aangeno­ men. Dat bleek uit een mondeling overleg dat Minister Deetman vorige week donder­ dag voerde met de Vaste kamercommis­ sie voor onderwijs en wetenschappen. In de commissie werd door de woord­ voerders van CDA en VVD waardering geuit voor de voorstellen van de studie­ groep overlegstructuur w.o., onder voorzitterschap van de Nijmeegse ir. Van Lieshout, die op 10 maart in Utrecht door de Colleges van Bestuur werden bespro­ ken. PvdA­woordvoerder Wallage was van mening dat die voorstellen wel een goe­ de stap voorwaarts zijn, maar toch on­ voldoende. Hij bleek in zijn betoog een voorstander van de ideeën van de commissie­Slagter, waarin er een cen­ traal overlegorgaan zou moeten komen van alle instellingen, waaraan taken en bevoegdheden zowel van die instellingen als van de minister van onderwijs zouden moeten worden overgedragen. Pas dan ­ aldus Wallage ­ kan er van deregulering en decentralisatie echt iets terechtko­ men. Het zijn juist de gezamenlijke be­ langen, zoals taakverdeling, planning en middelentoedeling, waarin de minister de laatste jaren een steeds grotere rol heeft gekregen. Deregulering daarvan kan alleen als er een gezamenlijk orgaan ontstaat. Deregulering van taken naar de instellingen zelf vergroot wel de autono­

mie, maar schiet tekort op de andere ge­ bieden, volgens Wallage. Hij noemde de voorstellen van minister Deetman daarom: "te laat, te weinig en te hol". Minister Deetman wilde niks van een centraal orgaan weten, waarbij hij zei vooral bang te zijn dat de ministeriële verantwoordelijkheid naar het parlement daarmee onder druk zou komen te staan, een argument dat Wallage 'iei "vooral van een sociaal­democratische minister te verwachten". VVD en PvdA vinden dat wel wettelijk

lege van Bestuur niet tot de meest nor­ male manieren om dat te doen. "De brief bezigt een hoogst ongebruikelijke taal. Ik begrijp niet goed waarom. Als het is om­ dat men ons werk niet waardeert, dan had ik daar al eerder iets van moeten merken." Frinking wil zich niet uitlaten over de vraag of de irritatie van het College mis­ schien het gevolg is van een verschil van inzicht over het studentenhuisvestings­ beleid. Het College vindt, met een meer­ derheid van de hogeschoolraad, dat de SSHT z'n doelgroep in de toekomst moet uitbreiden naar andere jongeren dan alleen maar studenten van WO en HBO. De SSHT heeft eerder laten weten tot die uitbreiding wel bereid te zijn, maar niet in de omstandigheden te ver­ keren en ook niet over de mogelijkheden te beschikken om die doelstelling op kor­ te termijn te realiseren. TG

vastgelegd moet worden dat er overleg is, en ook waarover overleg in ieder geval gevoerd moet worden. Ook het discipli­ neoverleg moet daarbij een plaats heb­ ben volgens deze woordvoerders, maar vooral Franssen (WD) vindt dat dit over­ leg het overleg tussen de instellingen niet mag doorkruisen, hetgeen door Minister Deetman werd beaamd. Daarmee volgt Deetman de commissie­Van Lieshout, die voor het discipline­overleg alleen een plaats ziet binnen het bestuurlijk overleg tussen de colleges van bestuur. Het overleg tussen de instellingen zelf wil Deetman in ieder geval niet wettelijk re­ gelen, maar geheel aan hen overlaten. Het overleg met de instellingen moet vol­ gens de meeste woordvoerders niet al­ leen gaan over de uitvoering van beleid, maar ook al eerder plaatsvinden over be­ leidsvoornemens. Minister Deetman is dat nu ook van plan, en wel volgens een procedure waarin de (nieuwe) ARHO het z.g. "initieel advies" uitbrengt over be­ leidsproblemen, het ministerie daar ver­ volgens concept­beleidsvoornemens aan verbindt en die dan bespreekt met de in­ stellingen, voorzover deze daar behoefte aan hebben. Vervolgens kan de besluit­ vorming worden afgerond­. Over de Adviesraad Hoger Onderwijs zei Minister Deetman dat de 7 leden die hij daarin voor het hoger onderwijs wil heb­ ben, zelf het werk moeten doen. Een groot ondersteunend bureau, zoals bij de Academische Raad, is daarbij dan niet nodig. Daarmee wordt de mogelijkheid voor het huidige personeel van de Aca­ demische Raad om bij de nieuwe ARHO opnieuw werk te vinden, verkleind. CDA­woordvoerder Lansink steunde de minister in diens opvatting dat pas als over alle voorstellen duidelijkheid bestaat bezien kan worden wat er met dit perso­ neel gebeurt. Een verwijt van mevrouw Groenman (D'66) dat Deetman al veel eerder daarover duidelijkheid had moe­ ten geven om het personeel niet te lang in onzekerheid te laten, wees Deetman als "misplaatst" van de hand. "Als ik het wel had gedaan, zou U gezegd hebben: U loopt op de discussie met de Kamer vooruit". . " ■ ^ ■ &

Bert Bakker/UP

Alles is drama Deze week de eerste van drie afleveringen over het studentento­ neel in Nederland. "Niet zonnaar even een toneelstuk en dan... wegwezen." Niet de kernnota, maar de reorganisatie van de vakgroep filoso­ fie leidde tot een turbu­ lente sociologenverga­ dering. Vrijwilligersleger in de sport. Een half miljoen vrijwilligers in dertig duizend vereni­ gingen, in de schijnwer­ per van het IVA.

11

Mediabeleid vanuit juridisch perspectief. De kruide­ niersgeest van Brink­ man en co.

Binnenkort uitsluitsel over tweede fase Alle studenten die op dit moment al ge­ neeskunde of tandheelkunde studeren zullen kunnen doorstromen naar een tweede­fase opleiding. Dat geldt voorlo­ pig ook voor de apothekersopleiding. Mi­ nister Deetman stelt dit in antwoord op vragen van het Tweede Kamerlid Dees (WD). De definitieve voornemens over de tweede fase zullen "zeer binnenkort" bekend worden gemaakt in de definitieve beleidsnota Beiaard, die oorspronkelijk in het voorjaar van 1983 had moeten ver­ schijnen. Dees had ook gevraagd of de minister de mening deelde, dat de per­ centages van doorstroming naar de tweede­ fase, mede afhankelijk dienen te zijn van de kansen op de arbeidsmarkt van afgestudeerden in een studierich­ ting, en bovendien van de differentiatie­ mogelijkheden in de eerste fase. Minister Deetman vindt echter dat de ar­ beidsmarktkansen alleen een rol moeten spelen bij de instroom in de eerste fase van de studie, en niet meer in de tweede fase, met uitzondering van de studierich­ ting farmacie, omdat afgestudeerden in de eerste fase van deze studierichting ook andere beroepsmogelijkheden heb­ ben dan apotheker.

P.v.d.A.­woordvoerder Wallage (Bram de Hollander)

PERS

MATSERTJES

Uit de Universiteitsbladen Onder de kop "jonge academici op weg naar het onderzoekpodium" wijdt het Nijmeegse KU­NIEUWS vele pagina's aan het "structureel­flexibele deel van de WP­formatie", oftewel, cynisch be­ noemd, de "doorspelmedewerkers". Het gaat het hier om tijdelijke medewerkers waarvan verwacht wordt dat ze binnen een bepaalde termijn, liefst zes jaar, on­ derzoek doen en dit afronden middels een promotie. Soms wordt de termijn wel eens overschreden en dan moet de mede­ werker, met een uitkering van de Sociale Dienst, 10.000 gulden op tafel leggen voor de promotie. Dat levert nogal wat problemen op. KU­nieuws inventariseer­ de enkele ervaringen van promovendi. "Mislukkingsverhalen zijn aan alle fa­ culteiten op te tekenen, echt vlot verlo­ pende promotiebanen zijn moeilijk te vinden". Het gaat goed met de kandi­ daatstelling voor de komende universi­ taire verkiezingen. In Nijmegen hebben zich voor praktisch alle beschikbare stu­ dentenzetels in faculteits­, subfaculteits­ en sectieraden voldoende kandidaten ge­ meld. De interesse is onder mannelijke groter dan onder vrouwelijke studenten­ raadsleden. "Tweefasenstructuur of niet, het raadswerk is er in studenten­ kringen kennelijk bij gaan horen". De samenwerking tussen een studenten­ en een personeelsfractie in de Nijmeegse Universiteitsraad staat overigens wel op

^iHm a t s e r t j e $ ■ ■ 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kos ten ze / 5,­; on­ der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TE KOOP: Ford Capri 1.6 + LPG, vele accessoires o.a. sportvelgen en achterspoiler, bouwjaar 1978, vraagprijs / 6000,—. Tel. 01684-2403. Vraag naar Lauran. TE KOOP GEVRAAGD: 2e Hands soezafoon, max. prijs ƒ 750,—. Bel: 013-671988, vragen naar Joop. GEVRAAGD: Charles M. Harvey: Operation Research. Aanbieding gaarne aan J. Averesch, Joost'van den Vondelstraat 7, 7461 ZD Rijssen. Tel. 05480-13666. AANGEBODEN: Wie wil een aardig huisdiertje? Jonge katjes, over 3 weken af te halen. Tel. 013-431746. TE KOOP: 2 CV 1974,/450,- . Tel. 013-366902 ma. t/m vrijdag. TE KOOP: Computer, Apple II, 64 K met Apple discdrive, met garantie inclusief monitor en Pascal plus veel software (o.a. Visicalc). Prijs ƒ 3700,—. Tel. 013-633899. TE KOOP: Berkel-Enschot, Guido Gezellelaan 22: 2 onder 1 kapwoning; grote achtertuin, opp. 375 m^ diepe garage (2 auto's), L-vormige living Koopsom: ƒ 167.500,— k.k. Inl. Quibt, Gisterwijk. Tel. 04242-19009. GEZOCHT: Gezellige blaaskapel uit Lage Zwaluwe die o.a. als hofkapel optreedt tijdens carnaval zoekt muzikanten voor bariton, tuba, trombone en bas. Interesse? Tel. 01684-2403, vraag naar Kees. TE KOOP: Wegens overcompleet, sportfiets, 5 versn., i.z.g.s., / 150,—. Tel. 013-436412.

Tilburgs Hogeschoolblad

de tocht. Een deel van het personeel zit niet altijd op dezelfde lijn als de studen­ ten. Dat het conflict zo is opgelopen lijkt te maken te hebben met de naderende verkiezingen. "Als er geen duidelijke af­ spraken met de studentenfractie worden gemaakt, zou een voortzetting van de sa­ menwerking consequenties kunnen heb­ ben voor de grootte van de personeels­ fractie". Op de Technische Hogeschool in Ensche­ de staat de laatste tijd het Universitair Management centraal. Dit schrijft het THT­NIEUWS. Eerst was er een twee­ daags seminar op dit gebied waar des­ kundigen uit de Verenigde Staten en Groot Engeland aanwezig waren. O ok werd een Vereniging voor Universitair Bestuur en Management opgericht. Deze Vereniging is voornemens het Universi­ tair Management te ontwikkelen. O ok gaat zij een ambitieus programma van seminars, symposia en lezingen opzetten. Lid van het Bestuur is onder ander ande­ re oud­minister Ginjaar, tegenwoordig lid van het College van Bestuur in Utrecht. Tijdens het seminar werd ook bekend gemaakt dat er plannen bestaan om aan de TH een leerstoel op het gebied van het Universitair Management op te richten. De Provincie Friesland en Minister Deet­ man van O nderwijs en Wetenschappen hebben de strijdbijl begraven. De Pro­ vincie heeft, ter compensatie van het ver­ lies van de "AlgemeneFaculteit"een ho­ gere opleiding voor het openbaar bestuur gekregen, "een soort Nijenrode voor ambtenaren". Bovendien mogen in TE KOOP: Opel Ascona 1973, in redelijke staat, ƒ 600,—; te bevragen: Europalaan 123, tel. 013-634201. TE KOOP: In goede staat verkerende naaimachines, 1 rechtstik, ƒ 40,— en 1 zigzag naaimachine, / 125,—. Tel. 013-426814. LIFT GEVRAAGD: Wie gaat er 31 maart a.s. vanuit Tilburg met de auto naar het Simple Minds concert te Rotterdam? Ik betaal mee aan de benzine. Tel. 013-433200. TYPEWERK: Ervaren typiste vraagt typewerk i.b.v. moderne electrische schrijfmachine, woonachtig omgeving hogeschool. Tel. 013-683167 na 14.00 uur. TE KOOP: Quad 33 voorversterker, ƒ 425,—; Pro 12 studio bandrecorder, ƒ 375,—; luidsprekers zelfbouw, / 100,— p. stuk; Philips pick-up + ingeb. versterker -i- boxen, nieuw, / 200,—. Tel. 013-422337. GEVRAAGD:

(Gebruikt) speelgoed voor kinderen van 2-12 jaar in kindertehuizen te Paramaribo (Suriname). Jeanette Schuhs, kamer S-114, tel. 2088, privé 368296. OPROEP: Eric, wanneer trek je nu die fles pinacolada open. Vol verlangen, Pieter en Toon. TE KOOP GEVRAAGD: Dames- en herenrenfiets of twee herenrenfietsen, kom naar Cobbenhagenlaan 68 of bel 685418. KAMER: Heb je genoeg van de hospita? Kamer in studentenhuis nabij station West staat nog leeg. Bel tussen zes en acht 013-631108. Ben je een jongen? Geen bezwaar. Ben je een meisje? Ook geen bezwaar. RIJLES: Limburgers, pas op! Josje uit Stein gaat rijles nemen. Verlaat tijdig de straat, houd kinderen en huisdieren binnen, want Josje maakt er een puinhoop van.

Leeuwarden door de Rijksuniversiteit Groningen en de TH Twente propedeu­ ses rechten, economie. Techniek en Landbouwwetenschappen van start gaan. O ok heeft Deetman toegezegd dat bij de komende taakverdeling voor het HBO, het Friese HBO ontzien zal wor­ den. Dat Deetman gezwicht is voor de druk der Friezen heeft volgens de Gro­ ningse UNIVERSITEITSKRANT te ma­ ken met de invloed van de Commissaris der Koningin Hans Wiegel en enkele toe­ zeggingen welke de Tweede Kamer in het verleden heeft gedaan. In de UK ook aandacht voor de behandeling van maag­ zweren. De medische wetenschap weet nog steeds niet wat ze met deze kwaal aan moet. De meest gevaarlijke tijd voor maagzweerpatiënten is rond 1900 ge­ weest. Meestal werd de maagzweer ope­ ratief verwijderd waarbij tussen de 8 a 30% van de patiënten het loodje legde. Bij 14% van de patiënten die de operatie overleefden, bleven de klachten gewoon bestaan, of werden nog erger. "De ope­ ratie zelf zorgde uiteraard vaak nog voor nieuwe klachten, omdat bijvoorbeeld de maag kleiner geworden was, of omdat het litteken trok". L.v.W.

Ander Lees voer Studentenorganisaties uit Groningen, Enschede en Delft zijn met een aantal voorstellen' gekomen. De plannen behel­ zen een onderzoek naar de inkomenspo­ sitie van studenten. Ideeën zijn onder

VOETBALLERS:

Het meest professionele team van stud, voetbal ver. Merlijn kan enkele ambitieuze voetballers gebruiken, seizoen 1984-1985. Heb je interesse kom dan eens naar de training op woensdagavond van 20.00-21.30 uur op het RKTVV-terrein en bel Tijmen 013-561332. TONEEL: Wie loopt hier rond met een hart voor eigentijds representatief theater? Wie overstijgt studiedruk en dagelijkse sleur om in Tilburg met studententoneel te beginnen? Stuur een briefje naar de redactie THB onder het kopje "Studententoneel". TE KOOP: 5 Fauteuils bestaande uit: 1 zwart leder, 2 zwarte kussens, 1 chroom buisframe met zwenkwielen, zwart-witte kussen, 1 chroom buisframe met beige kussen; 2 zwarte boékenkastjes. Inl. Schubertstraat 29, Kaatsheuvel, tel. 76738. OPROEP: ~ Het COC organiseert weer een homopraatgroep. Mannen die met anderen over hun homoseksualiteit willen praten kunnen zich opgeven. Opgave is mogelijk voor jong en oud. Informatie en opgave, tel. 013-432707 of 013359050. TE KOOP: Eiken kast, 3-delig, breedte 2.60, hoogte 2.00, 2 jaar oud. KHT 2646, privé 013-562909. GEZOCHT: Zoek 1 è 2 goede badmintonners ter completering van groep van vijf die op maandag van 21.00-23.00 in Goirle speelt. Inl. Guust Meijers tel. (66)2569. AF TE HALEN: 2 Oude zwart-wit t.v.'s, Philips type 237 x 371 A/058 (buizen) met klein defect. Gelieve flesje Jagermeister mee te brengen. Tel. 013-341618. JAMMER SYLVIA! Het Wagnerplein gaat helaas niet door. Blijf zoeken. Tip: flat 94 heeft nog wel 'n plaatsje vrij!!! TE KOOP GEVRAAGD: Goede studiepiano, tel. 662478 na 17.00 uur: 013-362949.

23 maart 1984 |

meer een collegegeldboycot van f 400,— (de afkoopsom voor de echte minima); inhouden van een symbolische f 1,—; een congres over studiefinanciering: het aanspannen van processen en het aanzwengelen van een parlementaire lobby. Het Landelijke Aktie Komité (LAK) zal de acties gaan voorbereiden. Dit staat in Nieuwsbrief. Nieuwsbrief is, zo meldt het colofon, een mededelingenblad voor actieve studenten in en buiten de Landelijke Studenten Vak Bond (LSVB) "zodat zij op de hoogte blijven van actueel nieuws uit het onderwijsgebeuren en uit studenten-organisaties". Nieuwsbrief verschijnt iedere veertien dagen en wordt uitgegeven door de Stichting Buro Studentenbelangen, opgericht door de LSVB. Zaken als het functioneren van de Wet Medezeggenschap op het Onderwijs (WMO) in het HBO, wat er zoal in de tweede Kamer op studentengebied gebeurt en de besluitenlijsten van de LSVB komen in dit nummer aan de orde. Per 1 februari 1984 moet op iedere HBOschool het Medezeggenschapsreglement vastgesteld zijn. Dit staat in de WMO die twee jaar geleden in werking is getreden. De voorlopige Medezeggenschapsraden worden met de Wet vervangen door definitieve raden. Veertien jaar na invoering van de Wet op de Universitaire Bestuurshervorming (WUB) is daarmee de invoering van een wettelijke medezeggenschapsregeling op het HBO een feit. L. V. W.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool lilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, edwin van den oetelaar, ben beljaars, marijne van der jagt, bert haagsman, hanneke burggraaff samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, m ackermans (adviseur), a de laaf, drs th schouw, dr m van hoorn, mevr j a m j jansen, h van kleef, drs c p j m broekhof officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), tht-nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarie nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 15,— per jaargang

B

Bestuur Soc/o/og/e stuit op eensgezinde raad

Niet kernnota, maar reorganisatie Filosofie wordt struiiceibioic De Subfaculteit SSW staat voor een forse bezuinigingsoperatie en grote herstructureringen. Uiterst omzichtig en gedegen heeft het bestuur geprobeerd deze zware operatie goed voor te bereiden. In november 1983 bracht zij een Kernnota uit, waarin zij uitvoerig uit de doeken deed, hoe forse herstructureringen zouden kunnen leiden tot een uiteindelijk aantrekkelijker aanbod van sociale wetenschappen in Tilburg. Centraal in deze nota staan de samenvoeging en herordening van de bestaande vakgroepen en specialisaties, de uitbreiding van sociologie met de studierichtingen politicologie en cultuurwetenschappen en het uitbreiden van de facultaire onderzoekstaken, ondergebracht in een Sociologisch Instituut, samen met de onderzoeksorganisaties IVA, IVO en IVG. (Voor uitgebreide informatie over deze kernnota leze men THB nr. 14 van deze jaargang). Na uitvoerige consultatie van alle medewerkers en tientallen studenten legde het bestuur afgelopen donderdag de raad een aantal uitgangspunten voor, gebaseerd op de kernnota, die moeten leiden tot concrete voorstellen ten aanzien van een onderwijs-, onderzoeks-, formatieen personeelsplan voor de periode '84-'88. Later in '84 worden deze plannen aan de raad voorgelegd om zo te komen tot een definitief SSW-structuurrapport 1984-1988 en een formatie- en personeelsplan voor dezelfde periode. Op 1 september. 1985 treedt dan de nieuwe structuur in werking. Hoewel de raad zeker ten aanzien van de reorganisatie van de studierichtingen de nodige reserves toonde en bij de concrete plannen straks in mei nog zeker van zich zal laten horen, ondervond het bestuur relatief weinig weerstand bij de aanbieding van deze ingrijpende herstructurering. Her en der waren zelfs lovende woorden voor de aanpak totnutoe. De aanleiding tot het zware conflict lag verscholen in de SSW-aanvrage in het kader van de begroting personele lasten 1984 van de KHT.

Vorige week donderdag vergaderde de raad van de Subfaculteit Sociale Wetenschappen (SSW). Enigszins onverdacht liep de vergadering uit op een harde confrontatie tussen het Bestuur en de op één lid na unanieme raad. Er v/aren een vijftal schorsingen nodig, voordat men tot het besluit kwam het schier onoverkomelijke conflict opnieuw te bespreken in een extra vergadering vandaag, donderdag 22 maart. Intussen was er 572 uur vergaderd, overigens in een zakelijke en ordelijke sfeer. Dit laatste duidt waarschijnlijk op fundamenteel verstoorde verhoudingen in deze subfaculteitsraad, die blijkbaar al langer onderhuids sudderden. Het was bepaald geen eenmalige emotionele eruptie, die hier plaatsvond.

CENTRALE BELEIDSRUIMTE In de interne begroting 1984 van de KHT 'wordt voor de informatie van SSW een bedrag van f 4.838.730,- gebudgetteerd. Het financiële plaatje van de subfaculteit ziet er echter als volgt uit: f 4.725.559,- voor 40,5 WP-contracten tot 31-12-1984 f 113.000,- voor 3,6 tijdelijke contracten tot einddatum f 161.300,— voor nieuwe contracten en verlenging van bestaande. Dit levert een bedrag van ruim 5 miljoen gulden op, zodat er een tekort overblijft van f 161,829, — . Uit de centrale beleidsruimte van de KHT, die in principe bedoeld is voor innoverend onderzoek en onderwijs, nieuwe studierichtingen en dergelijke, is in de interne begroting 1984 van de KHT al een bedrag van ruim 83.000 gulden toegezegd, zodat er een tekort overblijft van f 78,751,— voor de subfaculteit. Het bestuur zal alsnog een aanvullende aanvrage doen ten laste van die centrale beleidsruimte van de KHT. Die 3,6 tijdelijke contracten worden gevormd door 8 studenten-assistenten voor 2,4 formatieplaats tot 1 juli 1984, 1,0 formatieplaats voor Fr. van Peperstraten bij de vakgroep Filosofie tot 1 sept. 1984 en 0,2 formatieplaats voor Prof. Verhoeven als vervanger voor Prof. de Moor, die tijdelijk tot rector is verkozen.

Tilburgs Hogeschoolblad

Het bestuur deed het voorstel de genoemde f 161.300,— voor nieuwe en te verlengen contracten als volgt in te delen: - terugbrengen van 8 student-assistenten tot 4, aanstellen van 2 wetenschappelijke assistenten, verlengen contract Prof. Verhoeven tot 1.9.1985, niet verlengen contract Fr. van Peperstraten per 1-9-1984 en eventueel vervanging vacature bij vakgroep Geschiedenis. Hoewel de studentraadsleden grote moeite hadden met .het terugbrengen van het aantal studentassistenten, zeker in vergelijking met het hoge salaris van Prof. Verhoeven {f 165.000,— per jaar op volledige formatiebasis!, PE) en ook de andere voorstellen de nodige vraagtekens opriepen, was 't het niet verlengen van het arbeidsconctract van van Peperstraten, dat uiteindelijk op onoverkomelijke bezwaren bij de raad stuitte. Het bestuursvoorstel was om het tijdelijk contract, nodig geworden door het overlijden van Prof. Arntz, niet te verlengen en het filosofie-onderwijs gedeeltelijk, maar kosteloos te laten verzorgen door mensen van het Cl.F. Dit zou een bezuiniging opleveren van f 18.000,— op de

begroting 1984. Met het CIF zou hierover al een grote mate van overeenstemming bestaan.

DE RAAD Raadslid Betlem beet de spits af en wierp in een goed beargumenteerd betoog vele bezwaren op tegen dit bestuursvoorstel. Hij beschouwde het als "een groot verlies voor de vakgroep Filosofie en een structurele ondermijning van het vak zelf. Dit alles is in tegenstelling met het beleid van de subfaculteit en het loopt vooruit op besluitvorming op KHT-niveau. Hier wordt gesneden, waar het kan, hier wordt niet volgens plan ontruimd, het is zonder beleid. Bovendien heb ik uit ClF-kringen begrepen, dat de gratis externe dienstverlening nog zeer twijfelachtig is. Het is ook bekend, dat het College van Bestuur - mogelijk om andere redenen dan de mijne - erg geporteerd is voor het vak Filosofie en dat de oorspronkelijke centralisering van Filosofie vanuit het GIF intussen van de baan lijkt te zijn. Ik dring dan ook sterk aan op terugtrekking van dit voorstel, dat ik beschouw als het begin van het einde. Er moet alle ruimte gegeven worden aan

een goede structurele opbouw van de vakgroep Filosofie binnen onze faculteit. " Bij monde van raadslid Peijnenburg betoogden ook de studenten, dat het totale bestuursvoorstel inging tegen de intentie van de kernnota, waar veel ruimte wsrdt geclaimd voor de ondersteunende vakken, waaronder Filosofie. Hij verweet het bestuur slechts financiële argumenten aan te voeren, "terwijl het hier gaat om een principiële kwestie. Dit is paniekvoetbal. U hebt de verkeerde mentaliteit. " Voorzitter Prinking wees alle bezwaren van de hand. Hij gaf aan, dat ook het bestuur streeft naar een volwaardige vakgroep Filosofie. "Er is echter ook grote behoefte aan jonge wetenschappers, wil de faculteit straks niet met een financieel zware WP-formatie komen te zitten". (Vandaar ook het voorstel twee nieuwe wetenschappelijk assistenten aan te stellen, PE). "Daarnaast lopen de studentenaantallen terug, vandaar dat we gewoon moeten bezuinigen. Op geen enkele wijze ga ik akkoord met een verhoging van ons tekort." Ook gaf hij aan, dat er voor van Peperstraten waarschijnlijk een aanstelling elders op de KHT in het verschiet ligt. Raaslid Godfroy wees vooral op de precedent-werking van dit onderdeel van het bestuursvoorstel. "We moeten een evenwichtige formatie opbouwen binnen de faculteit en in dat i<ader komt deze niet-verlenging één jaar te vroeg. Ik wil het bestuur vragen tot het uiterste te gaan het tijdelijk contract wél te verlengen." Ook raadslid Zanders ondersteunde dit door te stellen, dat juist de vakgroep Filosofie al zoveel bezuinigd had door in plaats van de vacature-Arntz de huidige oplossing te vinden. Geconfronteerd met zoveel verzet, vroeg het bestuur om een schorsing, waarna Frinking met een nieuw voorstel kwam: de vakgroep Filosofie laat het CIF mede het onderwijs verzorgen, van Peperstraten wordt de onderzoekstaak aangeboden binnen die vakgroep als wetenschappelijk assistent. "Dan wordt in ieder geval het tekort niet vergroot. Als we dan van de Hogeschoolraad de aanvullende- toewijzing uit de centrale beleidsruimte van de KHT krijgen, kunnen we op de faculteitsraadsvergadering van 3 meia.s. uit de diverse mogelijkheden kiezen; maar dan wel binnen de f 161.300, — zoals die er nó liggen." Godfroy gaf hierop als antwoord, intussen tot woordvoerder geworden van de overgrote meerderheid van de raadsleden, "dat het ons gaat om een principiële zaak, waarop het financiële plaatje niet van toepassing mag zijn. Wij willen van Peperstraten tot 1 september 1985 aangesteld zien." Het voorstel van het bestuur werd dus niet geaccepteerd en hierop sprak Frinking het onaanvaardbaar uit over deze wens van de raad, zodat hij bij eventuele aanname van die wens het besluit niet zou uitvoeren. De andere bestuursleden, van Wezel, de Graaf en Teisma, sloten zich hierbij aan. De patstelling was duidelijk! Na nog enkele schorsingen, informeel overleg en korte discussies bleek een oplossing niet direct voor handen. De raad durfde een 'motie van wantrouwen' nog niet aan, reden waarom uiteindelijk besloten werd te pogen dit dilemma in de extra raadsvergadering van 22 maart uit de weg te ruimen. Paul Emonts 23 maart 1984

Een konstruktieve visie op het nut van studiebegeleiding? Na 2 stukjes over studiebegeleiding (in THB nr. 19 en 21), nu ook een bijdrage van drs. W. Mulders. Het onderwerp is niet snel uitgeput en levert nog diskussiestof voor jaren. Misschien wel omdat 'niemand meer precies weet wat studiebegeleiding is en waarom je aan studiebegeleiding zou moeten doen.

niet alle studenten tot zulke radikale stappen. Een redelijk groot aantal hield aan studiebegeleiding een toegenomen inzicht over in het 'hoe en waarom' van de studie, in het persoonlijk nut van de onderneming.

Eric-Jan van Rossum zou graag zien dat studiebegeleiding bijdroeg aan het veranderen van de visie van studenten op leren en onderwijs. Van een 'reproduktieve visie' (waarmee veel eerstejaars de hogeschool binnenkomen) zouden ze moeten overgaan op een 'konstruktieve visie', die veel gunstiger is voor het leerproces (een 'diepere' verwerking en daardoor een beter en duurzamer resultaat). Het bezit van zo'n konstruktieve visie zal ongetwijfeld tot betere leerresultaten leiden, maar je kunt je daarbij afvragen of studiebegeleiding het juiste middel is om visies te veranderen en of visieveranderingen in een onveranderde reproduktieve onderwijskontekst tot resultaat leiden. Als ik student was zou ik uit overlevingsdrang mijn eigen 'konstruktieve visie' onder curatele plaatsen, zodra ik zou merken dat ik op het tentamen vooral veel feitenkennis zou moeten demonstreren en inzicht niet op prijs zou worden gesteld. Konstruktieve visies lijken mij alleen te gedijen in een konstruktieve omgeving. Misschien zou je de energie die je beschikbaar hebt dus voornamelijk moeten steken in het in elkaar timmeren van een goed onderwijsprogramma, zo goed dat je niet meer aan studiebeleiding zou hoeven doen. Dat is de teneur van het stukje van Nol Verhagen. Ook Han Israels, een konstruktief onderwijsonderzoeker die zich heeft beziggehouden met de vraag naar het effekt van studiebegeleiding, is niet zo geporteerd voor studiebegeleiding. Hij brengt studiebegeleiding en spiritische séances onder één noemer: beide zouden niet zinvol zijn. Studiebegeleiding (in de vorm van mentoraatsysteem, begeleidingsgesprekken, ' studievaardigheidskursus, enz.) zouden geen effekt hebben, althans

Een enkele keer zelfs bleken ze ook geleerd te hebben hoe ze de studie met meer plezier en in minder tijd aan konden pakken. Een héél enkele keer haalde iemand betere cijfers. Als je praat over het nut van studiebegeleiding dan gaat het naar mijn overtuiging om precies dat soort effekten. Die zijn niet terug te vinden in een kwantitatief model van leren en onderwijs. In een kwalitatieve benadering vind je plotseling wel levensgrote effekten. Nu zou er iemand kunnen opstaan en verklaren: voor dat soort begeleiding ga je maar naar je vriend, je moeder of in erge gevallen naar de therapeut. Iedereen is voor zijn eigen' welzijn verantwoordelijk, niet de universiteit. De universiteit hoeft alleen kennis voort te brengen. Los van het feit dat in deze 'konstruktieve' visie de student wordt overgeslagen en de universiteit tot kennisfabriek wordt geproclameerd, klopt er nog iets anders niet. Het is een leerpsychológisch en sociaalpsychologisch gegeven dat leren alleen vol te houden is en tot echt resultaat leidt als het gebeurt vanuit een 'persoonlijk engagement', een betrokkenheid bij het hele gebeuren en een inzicht in het geheel. Zo'n engagement maakt dat je weet waarom je werkt en waaraan je werkt. Dat is een voorwaarde voor het ontstaan van wat Eric-Jan een 'konstruktieve visie' zou noemen. Om de ontwikkeling van zo'n visie mogelijk te maken moet in de eerste plaats het curriculum goed in elkaar zitten en het onderwijsprogramma aantrekkelijk, leerzaam en uitvoerbaar. Dat vraagt iets meer dan alleen de bewaking van de organisatorische vormgeving van een onderwijsprogramma. Het gaat uiteindelijk om wat Ernst Marx heeft genoemd: het 'individualiserend vermogen' van een onderwijsorganisatie, de mate waarin

niet op studieprestaties gemeten aan tentamenuitslagen. Ik denk dat studiebegeleiding inderdaad weinig effekt heeft op tentamencijfers, maar de stap naar 'dus maar afschaffen' kan ik net niet maken. Verder ben ik van mening dat spiritistische séances inderdaad uitstekend vergeleken kunnen worden met bepaalde vormen van studiebegeleiding: de betrokkenen hebben het gevoel dat er 'van alles' gebeurt (dat soms als heel zinvol wordt ervaren), maar wat er gebeurt onttrekt zich aan de waarneming. Voer voor psychologen en onderwijsonderzoekers? Ik denk dat aan het pessimisme over het effekt van studiebegeleiding een oud misverstand ten grondslag ligt: de veronderstelling dat studiebegeleiding zou moeten leiden tot verhoging van tentamencijfers, verbetering van slaagkans, enz. Kortom: studiebegeleiding in het teken van de verhoging van het numeriek rendement van een opleiding. Uit een kwantitatieve interpretatie van het begrip 'nut', en meer gericht op het onderwijssysteem dan op de deelnemers aan dat systeem. Het gebrek aan aantoonbaar effekt op studieprestaties verwondert mij niet in het minst. Ik herinner me nog goed hoe studenten na bij mij een kursus studievaardigheid te hebben gevolgd het rustiger aan gingen doen, besloten minder tijd in hun studie te stoppen. Ook is het mij overkomen dat studenten na een gesprek besloten om zich met iets zinvollers bezig te gaan houden dan met een academische studie of om op een andere studie over te gaan. Ik ben best tevreden met dit soort averechtse effekten. Studiebegeleiding fungeerde daarbij als katalysator in een al langer lopend proces van 'waar ben ik in godsnaam mee bezig'. Gelukkig besloten

IDeM

Deze week is er geen studierichting bijgekomen. De gang lijkt er een beetje uit en het is dus maar goed dat hogescholen en universiteiten samen het IDeM hebben opgericht (THB 24). Dit nieuwe instituut voor 'Interuniversitaire Deskundigheidsbevordering Management' probeert de bestuurskracht van de universiteit op peil te houden. Het richt zich daarbij niet aJIeen op het administratieve middenkader maar wil ook de 'voorbijgaande bestuurder' in deskundigheid bijschoJen. Voorbijgaande bestuurders' zijn wetenschappers die voor hun nummer een bestuur in moeten en tijdelijk hun Dauerre/lexion voor rücksichtJose daadkracht inruilen. Ik heb een zwak voor voorbijgaande bestuurders. Zij besturen tegen wiJ en dank, in de smaJle marges van het PJaafsen-GeJd Model. Zij zijn de 'token niggers' van de universitaire democratie, de dienstplichtige sergeants uit een leger in vredestijd. Het IDeM doet goed werk als het deze bedreigde minderheid tot steun wil zijn en hen via aangepaste cursussen met hun tragisch lot wil verzoenen. Helaas wil het met die cursussen van het IDeM niet zo vlotten. De universiteiten sturen namelijk wel mensen wier deskundigheid bevorderd moet worden maar deskundigen die de bedoelde cursussen kunnen geven en inrichten worden er niet bijgeleverd. Adse Kalishoek, coördinator van het IDeM en van huis uit organisatiesocioloog, voorspelt dat dit onvermijdelijk op de kwaliteit van het universitaire management zal terugslaan. Omdat we ons dat natuurlijk niet kunnen permitteren heb ik Adse tegen Open Universiteit-tarief twee redelijk uitgewerkte cursusmodulen aangeboden.

Tilburgs Hogeschoolblad

TE BERDE door Wouter Mulders

een onderwijssysteem erin slaagt haar deelnemers te brengen tot de gestelde einddoelen. Dat kan alleen als binnen het onderwijssysteem een kwalitatieve visie op leren en onderwijzen ontstaat waarbij niet alleen kwantitatieve voorwaarden de inrichting van het onderwijs bepalen, maar primair het vermogen van het onderwijssysteem haar studenten te leren wat het beloofde te leren. Ik denk daarom weleens dat het niet zozeer de visie van de student is die zou moeten veranderen, maar eerder de visie van het onderwijssysteem op haar eigen taak en funktioneren. Van die taak maakt voor mij de zorg voor de student deel uit evenals de zorg voor een sluitend bottle-neck-vrij studieprogramma. Studiebegeleiding zie ik als een voorziening in dienst van het leerbaar en onderwijsbaar maken en houden van een studieprogramma, niet alleen voor de individuele student (of docent). Het is niet zozeer het numeriek rendement dat daarmee verhoogd wordt, maar wel de kwaliteit van het onderwijsleerproces en daarmee van de resultaten daarvan. Studiebegeleiding zie ik daarom als onmisbaar voor kwaliteitsbewaking van het onderwijs, bijvoorbeeld door gegevens over de problemen die studenten tegenkomen in het curriculum niet alleen te interpreteren in termen van een 'individueel onvermogen' van een student, maar in termen van het 'individualiserend onvermogen' van het onderwijssysteem. De konsekwentie is dat de student - naar vermogen - geholpen wordt en het systeem als sprake is van een strukturele oorzaak - aangepast. Van het nut van dit type studiebegeleiding ben ik overtuigd.

De eerste module behandelt het probleem van de-wetenschappelijke produktiviteit. Voorbijgaande bestuurders krijgen daar onvermijdelijk mee te maken, al was het 1 maar omdat een geringe wetenschappelijke produktie op lamlendigheid en een hoge op overbestaf/ïng duidt. De windhoos van artikelen, onderzoeksvoorstellen en - zwaartepunten die momenteel over ons land trekt, illustreert dat de universiteiten | met hun tijd geen raad weten. Voor de voorbijgaande bestuurder is het dan ook zaak de wetenschappelijke produktie te beperken. Het IDeM zou hem daarbij kunnen helpen door hem voor te lichten over de Europese landbouwpolitiek waar quoteringen heel gebruikelijk zijn geworden. Zo zou ter bevordering van de rust op de wetenschappelijke markt een maandelijkse improduktiviteitsbonus ingesteld kunnen worden. Mocht desondanks toch een artikeloverschot ontstaan, dan zou alsnog een jaarlijkse uitdeling overwogen kunnen worden. De inrichting van een WOR (Wetenschappelijke Onderzoekers HegelingJ zou voorlopig moeten uitblijven. Daarmee is nog slechts de aanbodzijde van de wetenschappelijke markt geregeld; natuurlijk moet ook aan de vraagzijde nodig iets gebeuren. De tweede cursusmodule die ik het IDeM heb aangeboden, voorziet in de vorming van een nieuw lezerspubliek. Tot nu toe werden wetenschappelijke rapporten alleen door externe beoordelaars en departementsambtenaren gelezen. Met de voorgestelde produkfiviteitsbeperking komt er evenwel een groep potentiële lezers bij; onderzoekers die vroeger nooit aan lezen toekwamen, zouden dat nu wel kunnen doen. Dat vereist mentale aanpassing en het zijn de voorbijgaande bestuurders die met simpele, door het IDeM aangereikte handgrepen sturend zouden kunnen optreden om aldus het evenwicht tussen wetenschappelijke produktie en -consumptie te bevorderen. Ik had het IDeM nog meer in het vooruitzicht gesteld als deze twee modulen in de smaak waren gevallen. Het heeft helaas niet mogen zijn. Gisteren kreeg ik een briefje waarin stond dat het feest niet doorging. 'Jammer', schreef Adse, 'maar aan iets nieuws zijn we nog niet toe'. Hij was wel gecharmeerd van mijn originele aanpak, maar had toch liever iets waaraan hij zich geen buil kon vallen. Gewoon, 'meel" van hetzelfde', voegde hij er schaamteloos en ten overvloede nog aan toe.

23 maart 1984

ONDERZOEK

iVA­onderzoek richt schijnwerper op vrijwilligersleger in de sport consumptieve houding in de hand? Veel bestuurders voeren inderdaad die ver­ snippering aan als verklaring voor de af­ nemende inzetbereidheid van de leden, aldus Verstegen. Dat is op zich niet on­ juist, vindt hij, maar ze zouden toch ook de hand in eigen boezem moeten steken.

Week in week uit zijn ruim een tialf mi/Joen vrijwilligers in der­ tig duizend verenigingen in touw om zo'n vier miljoen mensen in staat te stellen hun sportieve activiteiten te ontplooien. On­ langs verscheen het eindverslag van een IVA­onderzoek naar het 'besturen van sportverenigingen'. Onderzoeker Ronald Ver­ stegen richtte de schijnwerper op het vrijwilligersleger in de sport. Sport in de knel. Bestuurders van sport­ verenigingen onder zware druk. Rond 1980 waren er voldoende teksten die in die richting wezen: bestuurders kregen te maken met maatschappelijke ontwik­ kelingen als schaalvergroting, toene­ mende mondigheid en specialisatie. Het verenigingswerk ging hogere eisen stel­ len aan vrijwilligers in kaderfuncties: meer deskundigheid, een uitgebreider ta­ kenpakket, een groter tijdsbeslag. Tege­ lijkertijd nam ook het animo bij de leden af om zich op vrijwillige basis voor de vereniging in te zetten. Zowel de overheid, de Nederlandse Sportfederatie (NSF ) als de bonden toonden zich bezorgd over die ontwikke­ lingen. Eind 1981 resulteerde dat in een onderzoeksvraag van het ministerie van CRM (inmiddels WVC). Op welke wijze kan de sportvereniging in bestuurlijk, ad­ ministratief en organisatorisch opzicht als vrijwillig samenwerkingsverband opti­ maal blijven functioneren? IVIet die vraag ging IVA­onderzoeker drs. Ronald Ver­ stegen in januari '82 van start. Twee jaar en eenennegentig verenigingen ­ ver­ deeld over de sporttakken voetbal, ten­ nis, gymnastiek, zwemmen en volleybal ­ later ligt er een eindverslag. En wat blijkt? Het valt allejriaal wel mee met de personele problemen van de sportvereni­ gingen. Tenminste: als je afgaat op de vi­ sie van de gemiddelde verenigingsbe­ stuurder. Inmiddels is de horizon van menige vere­ niging opnieuw zwaar bewolkt. Ditmaal zitten de bestuurders, met financiële zor­ gen. Doordat Den Haag de deplorabele toestand van 's Rijks schatkist voor een groot deel afwentelt op de gemeenten zien die zich genoodzaakt allerlei tarieven voor sportverenigingen flink op te schroeven. "In een aantal steden dreigt de huur van sporthallen, ­zalen, ­velden en ­complexen zo hoog te worden dat voor gewone sportbeoefenaars en gezin­ nen de lichamelijke activiteit financieel niet meer is op te brengen," stelde Hans van Wissen afgelopen maandag in de Volkskrant vast. Veel verenigingen zijn daardoor immers gedwongen de contri­ buties op een "onaanvaardbare hoogte" te brengen.

ACHTERHAALD Het is een bekend gegeven dat sociaal­ wetenschappelijk onderzoekers vaak achter de maatschappelijke problemen ■ aan hobbelen. Wat dat betreft is 'bestu­ ren van sportverenigingen' een sprekend voorbeeld van een onderzoek dat sinds de aanvang aan relevantie heeft inge­ boet. Het is zelfs de vraag of de onge­ rustheid over het bestuurlijk functione­ ren van de sportverenigingen wel was gebaseerd op een juiste inschatting van de problemen. Hoe is de onderzoeksvraag eigenlijk bo­ ven komen drijven? Onderzoeker Ronald Verstegen daarover: "Het lijkt achteraf plausibel dat de oorsprong van de onrust gezocht moet worden in de wat grotere verenigingen. Hun stemgeluid laat zich vaak het hardst horen op bondsvergade­ ringen en ook zijn het vaak deze vereni­ Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

SPEELS

gingen die de meest directe, en daar­ mee ook invloedrijke, contacten met de bonden onderhouden. Birvnen de onder­ zoekssteekproef is de situatie in de gro­ tere verenigingen met rond de 500 leden bovendien in verhouding het minst roos­ kleurig. Maar, zekerheid over de her­ komst van de signalen dat het vereni­ gingskader in de knel dreigde te komen krijg je natuurlijk niet." Drs. Verstegen

Zo'n 30% van de tijd laat de bestuurder 'zijn gezicht zien' op de verenj^ing

HANDLEIDING Het IVA heeft met het sportverenigingen­onderzoek een schat van ervaring opgedaan. Het eerste on­ derzoek op sportgebied van het Tilburg­ se instituut leverde meteen al twee ver­ volgprojecten op. De nieuwe studierich­ ting­in­spé Vrijetijdswetenschappen hoeft straks óp onderzoeksgebied in elk geval niet van nul af aan te beginnen. In het eerste vervolgproject moet het IVA nagaan hoe leden voor kaderfuncties in sportverenigingen zijn te werven. Het tweede thema is, zoals we al hebben ge­ zien, uiterst actueel; daarbij gaat het om de exorbitante kostenstijgingen waar verenigingen mee te kampen hebben als een gevolg van allerlei overheidsmaatre­ gelen. Verstegen: "Het onderzoek 'sportvereni­ gingen en kostenstijging' krijgt een korte looptijd. We willen daarover al na de zo­ mer rapporteren. De kans is dan ook groot dat het onderwerp dan nog in de belangstelling staat. Het eindproduct moet bestaan uit een handleiding voor vere7>igingen, waarin vermeld staat hoe verenigingen, die al in een eerder stadi­ um met kostenstijgingen in aanraking zijn gekomen, dat hebben aangepakt. Een soort wegwijzer voor verenigingen die de bui nog boven het hoofd hebben hangen."

VERENIGINGSCULTUUR De resultaten van 'besturen van sportverenigingen' zijn veel minder ver­ ontrustend dan werd verwacht. 'Het valt allemaal wel mee', kreeg Verstegen bij het merendeel van de verenigingen te horen. De meeste verenigingen lieten weten niet met een tekort aan mankracht te kampen. Toch is de toekomst veel

minder florissant, meent Verstegen. Dat blijkt alleen al uit het gegeven dat het zoeken naar vrijwilligers om de open ge­ vallen plaatsen op te vullen steeds meer tijd in beslag neemt. Verstegen: " I n een groot deel van de verenigingen zie je een bestuurscultuur waarbij een paar hele actieve mensen alle taken op de schouders nemen. Zolang er voldoende van die hele actieve mensen zijn valt daar natuurlijk prima mee te le­ ven. Ook nu zijn er ongetwijfeld nog ge­ noeg mensen te vinden die de handen uit de mouwen willen steken, daar zit het 'm niet in, maar die mensen zijn in mindere mate bereid zich zo langdurig en zo in­ tensief te binden'. De bestaande verenigingscultuur zou omgebouwd moeten worden, meent de IVA­onderzoeker. In feite zou ieder lid van de vereniging als het om bestuurs­ werk gaat aan de bak moeten komen. De vereniging is er immers voor de leden. En de leden, aldus Verstegen, zijn moreel verplicht meer te doen dan iedere maand op tijd hun contributie betalen. Kortom, de vereniging opnieuw in de rol van cen­ trum van de vrije tijdsbesteding. Maar, wat verwachten de leden dan zelf van hun vereniging? Steeds meer men­ sen vertpnen immers een consumptief gedrag. Dat klopt, erkent Verstegen, maar het zijn juist de verenigingsbestu­ ren die daar debet aan zijn; die hebben die consumptieve houding gestimuleerd. "Als slechts een handjevol mensen als bestuurder actief is kun je niet verwach­ ten dat de massa er andere ideeën op na­ houdt". In vergelijking met vroeger zijn de men­ sen nu op veel meer vlakken actief als het gaat om hun vrije tijdsbesteding. Werkt die versnippering niet ook een

Uit het onderzoek blijkt dat de gemiddel­ de bestuurder een man is van rond de 40 jaar die overdag een voltijds beroep uit­ oefent. Vaak gaat het bestuurslidmaat­ schap samen met een hoge maatschap­ pelijke positie en een dito beroepsniveau. De gemiddelde sportvereniging daaren­ tegen wordt gekenmerkt door een speel­ se en minimale organisatie. Veel bestuur­ ders ervaren de ongecompliceerde en or­ ganische wijze van functioneren van hun vereniging als aantrekkelijk. Niet zelden is er sprake van informele contacten, van ritselen en regelen. Zaken worden bij voorkeur tussen de bedrijven door afge­ handeld. Zo'n 3 0 % van de tijd die de bestuurder aan de vereniging besteedt, in totaal 35 è 40 uur in de maand, laat hij enkel 'zijn gezicht zien', is hij aanspreek­ baar voor de leden. Maar ook hier dreigen de bonden en de NSF roet in het eten te strooien. Verste­ gen: "De NSF probeert in tal van publi­ caties het systeemdenken, een rationale manier van werken, bij de verenigingen aan de man te brengen. Ze adviseren verenigingen bijvoorbeeld van 'activitei­ tenschema's' uit te gaan; ze hebben schitterende 'flow charts' opgesteld die als hulpmiddel bij het besturen worden aangeprezen. Administratief gezien zijn het vooral de bonden die voordeel heb­ ben bij zo'n manier van werken, maar voor de bestuurder gaan de sjeu en de speelsigheid er zo wel van af." De meeste verenigingen zijn nogal te spreken over het meer betrekken van vrouwen en niet­werkenden bij het vere­ nigingswerk. Daarvan wordt in elk geval meer heil verwacht dan van het inzetten van gesubsidieerde beroepskrachten, waarvoor de overheid weer een voorkeur lijkt te hebben. Per slot van rekening zit­ ten er anno 1984 al zo'n 10.000 werklo­ zen met een 'sport'­opleiding thuis dui­ men te draaien. De verenigingen zoeken de oplossingen dus meer in de sfeer van een breder vrij­ willigerspotentieel, benauwd als ze zijn voor het aantasten van de speelsheid en het ongecompliceerde functioneren door het inzetten van professionals. Voor het voorzitterschap en voor de ta­ ken op financieel­administratief gebied staan vrijwilligers van de oude stempel nog steeds het hoogst aangeschreven. Een voorzitter moet goed gebekt zijn en 't liefst goede contacten onderhouden met de gemeente, de bond en de be­ lastingdienst. Voor de functie van pen­ ningmeester geeft de vereniging meestal de voorkeur aan een boekhouder of een accountant, aan iemand die in elk geval het klappen van de zweep kent. Niet­actieven en (huis)vrouwen zijn vaak het beste inzetbaar als wedstrijdcommis­ sie of clubbladredacteur of als lid van de technische commissie. Dat Is geen kwestie van een kloof tussen kansrijken en' kansarmen, bezweert Verstegen: "Voor veel mensen is het voorzitter­ schap juist helemaal niet aantrekkelijk, al is het maar uit angst dat ze het niet kun­ nen. Dan krijg je reacties als: jeetje, dan moet ik met de wethouder gaan praten en dan moet ik met twee woorden spre­ ken. Nee, ik ben niet bang dat daar een kloof ontstaat." Lennart Kik 23 maart 1984

Hebben w e de crisis al achter de rug? Is de recessie voorbij? Over deze vraag schreven zes medewerl<ers van de hogeschool op ons verzoek een Tribune. Deze week is het de beurt aan prof. dr. Jörg Glombowski die weinig reden tot optimisme ziet. Voor vroegere generaties van marxisten hadden economische crises, naast alle daarmee gepaard gaande narigheid, steeds ook iets troostgevends: De pessimistische uitspraken van de iVlarxistische theorie werden opnieuw bevestigd en het einde van het kapitalisme zou met iedere crisis dichterbij komen. Deze hoop bleek echter bedrieglijk. Ook vandaag de dag lijkt rechts van de crisis meer te profiteren dan links. Erger nog, zoals de discussies binnen de FNV of de CPN aantonen, er is niet eens sprake van een duidelijke politieke en economische strategie ten aanzien van de crisis. Dit alles is reden genoeg, om van harte te wensen, dat we de crisis al achter de rug zouden hebben. Nu gaan er de laatste maanden steeds meer stemman op die beweren, dat we inderdaad al in een herstelfase zijn beland. Nauwelijks zijn er nieuwe cijfers verschenen, of er meldt zich al iemand die de daarin aanwezige positieve tendens deskundig uitlegt. Cijfers spreken uiteraard niet voor zichzelf, maar moeten in een theoretische context geplaatst worden. Voorts dient men er ook op te letten, wie er eigenlijk die optimistische geluiden verspreiden. Dat stellingnames niet los staan van belangen en 'wishful thinking', kan als bekend verondersteld worden. Het verbaast dan ook niet, dat veel van die optimistische geluiden uit het kamp van de beleidsmakers afkomstig zijn. Uiteraard is het gesignaleerde herstel volgens deze autoriteiten (Duisenberg, Rutten) niet ondanks, maar juist vanwege het gevoerde beleid tot stand gekomen. Als belanghebbende getuigen nemen we ze terecht minder serieus. Dit des te minder, als ze kennelijk al bang zijn voor de publicatie van "vingeroefeningen". Maar wanneer ook reeds linkse economen, zoals de CPN-theoreticus Boe Thio

van een economische opleving praat, moeten we dan niet het herstel als een voldongen feit beschouwen? Ook Thio heeft belang bij zo'n constatering, want hij zit met de moeilijke taak, het publiek uit te leggen hoe je de arbeidstijd - met behoud van loon - met meer dan een derde omlaag kunt brengen, en dat kan uiteraard gemakkelijker in een groeiende economie. Je zou zijn opstelling voorts als een slimme zet kunnen zien, want als er herstel is, dan worden bezuinigingen overbodig en komt er ruimte voor loonsverhogingen! Daar trappen de herstelverkondigers echter niet in. Volgens hen bewijst het herstel juist dat het "beproefde" anti- crisisbeleid volgehouden moet worden. Schuilt er in deze opstelling niet een tegenspraak? Het antwoord op deze vraag is niet triviaal. Het hangt af van het economisch-theoretische kader, waarin de argumenten geplaatst worden. Denk je in termen van een conjunctuurgolf, dan lijkt het inderdaad zinvoP, een keerpunt slechts als voorbode van een boom op te vatten. Accepteren we voor het moment het idee van de conjunctuurbeweging als grondslag van het economische proces, dan resteert de vraag: Hebben we al een keerpunt bereikt en, zo ja, hoe sterk is de opleving? Alleen al een vergelijking met vroegere conjuncturele herstelperioden zou eigenlijk moeten voldoen, om het optimisme behoorlijk te tempereren. Want vergeleken met de groeivoeten naar vroegere keerpunten vallen de thans geconstateerde cijfers in het niet. Het verwijzen naar de Verenigde Staten haalt in dit verband niet veel uit. Afgezien van het weinig rustgevende feit, dat de daar geboekte groeicijfers mede op de opvoering van bewapeningsuitgaven berusten, lijkt het proces vanwege de sterk oplopende kredietfinanciering en de druk op de handelsba-

lans heel instabiel. Een vergelijking met de zwakke en kortstondige opleving van 1978/79 toont bovendien aan, met welke teleurstellingen je rekening moet houden. Met het oog op de nog steeds oplopende werkloosheid zou men principieel kunnen betwisten, dat er überhaupt sprake is van een conjunctureel keerpunt. Maar een vertraagde reactie van de werkgelegenheid op het winstherstel behoort tot de vaste onderdelen van conjunctuurtheoretische redeneringen (inclusief sommige Marxistische varianten). Vandaar, dat het niet bij voorbaat inconsistent Is, een herstel tegelijk met stagnerende werkgelegenheid te constateren. Dat houdt wel in, dat niet " w i j " de crisis achter de rug hebben, maar op z'n best sommigen van ons. De tweede helft van de vergelijking "meer winst meer werk" moet eerst nog gerealiseerd worden, maar dat is een belofte en niemand zal je daar een garantie voor geven. Volgens de theorie staan de werknemers trouwens nog meer leuke dingen te wachten, want zou de werkgelegenheid krachtig aantrekken, dan zou het motto voor de volgende fase van de cyclus "meer werk = meer loon" luiden. Voor dat geval mag men er echter op rekenen, dat de werkgevers en hun ideologen bijtijds om een loonmaatregel zullen vragen. (Trouwens, dit woord bestaat noch volgens de Woordenlijst der Nederlandse Taal noch volgens de dikke Van Dale. Het mag ook niet volgens internationale verdragen, maar dat zal de voorvechters daarvan een zorg zijn...). Gezien al de onzekerheden waaraan de positieve vooruitzichten voor de werknemers lijden, handelen de vakorganisaties rationeel als ze eieren voor hun geld kiezen en inleveren voor winstherstel van de hand wijzen. De zwakke arbeidsmarktpositie zou er uiteindelijk toch toe leiden en in een gunsti-

ge positie zouden ook loonmaatregelen een, herverdeling ten gunste van de werknemers niet tegen kunnen houden. Stel de kapitalistische economie zat zoals beschreven in elkaar. (Let wel, ik ga hier niet dieper op de kwestie In, of dat wel zo is). Een linkse interpretatie zou dan luiden: We hebben met een mechanisme te maken, dat (de verbetering van) de levensstandaard van de arbeidersklasse aan de winstgevendheid van het kapitaal koppelt en deze koppeling via een proces realiseert, waarin beide partijen bij toerbeurt aan het langste eind trekken; je moet het trekken zeker niet nalaten als je sterk staat, want die fairness kan je later lelijk opbreken; je mag je alvast weer op de volgende crisis voorbereiden. De rechtse Interpretatie hoef ik daar niet tegenover te stellen, want die krijgt men sowieso regelmatig voorgeschoteld Verlaten we nu nog even het conjunctuur-theoretische kader, want er zijn tal van economen, die vinden, dat er meer aan de hand Is. We zouden bijvoorbeeld sinds het einde van de zestiger jaren in de neergaande fase van een lange golf of in de crisis van het na-oorlogse "accumulatieregime" (vgl. bijvoorbeeld De Vroey in het Tijdschrift voor politieke economie, december 1983) zitten. In het eerste geval moeten we zeker nog een aantal jaren wachten (op z'n minst tot 1990), alvorens we weer in een opgaande lijn van een "Kondratieff" terecht komen. In het tweede geval staan ons nog een heleboel structurele veranderingen te wachten, waarvan de richting nog vrij onzeker is, maar de betekenis zwaarder zal wegen dan de conjuncturele factoren. Geen van belde maakt het thans gekoesterde optimisme aannemelijker.

'Trivacy-regels mogen onderzoek niet hinderen"

niet het sociaal-wetenschappelijk onderzoek op vergaande wijze mogen belemmeren. "Het voorgestelde wetsontwerp", aldus het rapport "zou door een aantal regels het onderzoek zeer moeilijk of onmogelijk maken". Voor bepaald onderzoek naar veranderingen in de loop van de tijd, bijvoorbeeld, is het nodig dat men van de onderzoekspersonen telkens opnieuw gegevens vraagt en dat betekent dat die gegevens dan niet anoniem kunnen blijven. Het rapport wijst ook op het feit dat het trekken van een steekproef uit een adressenbestand door de bestandsbeheerder kan worden geweigerd. "Dit schept de mogelijkheid dat beheerders, of de Registratiekamer, kunnen uitmaken welk sociaal-wetenschappelijk onderzoek er wel en niet plaatsvindt. Registratiebeheerders zijn nu al vaak roomser dan de paus. Het wetsvoorstel gaat daar te weinig tegenin". Volgens de Raad gaan onderzoekers altijd heel zorgvuldig om met persoonlijke gegevens, ook omdat zij anders het vertrouwen in het onderzoek zouden schaden. De Sociaal-Wetenschappelijke Raad doet de aanbeveling om de bestaande beroepscodes met beschermende bepalingen een wettelijke basis te ge-

ven. "Dit maakt het mogelijk controie uit te oefenen en sancties op te leggen bij overtreding. Daarnaast kan de overheid de verplichting opleggen, dat er onderzoekscontracten worden afgesloten met privacy-bepalingen." Als toegevoegde maatregel stelt de Raad voor om per onderzoeksinstituut een of twee beëdigde personen te benoemen, die als enigen toegang hebben tot nog niet anonieme gegevens. T.G.

For International Cooperation (NUFFIC) en geeft voorlichting aan degenen die betrokken zijn bij internationale activiteiten in het wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs. Dit kunnen studenten en docenten zijn, maar ook buitenlandbureau's, voorlichtingsdiensten en decanen. Buitenlanders kunnen bij VISUM terecht met vragen over het Nederlandse hoger onderwijs. Het voorlichtingscentrum beschikt over uitgebreide documentatie o.a. duizenden studiegidsen over het hoger onderwijs in de geïndustrialiseerde landen. Zij werkt nauw samen met soortgelijke instellingen in het buitenland, die op initiatief van de Raad van Europa zijn opgericht. Deze zusterorganisaties houden elkaar op de hoogte van recente ontwikkelingen in het hoger onderwijs. Zo kan het VISUM aan haar doelstellingen voldoen: het stimuleren van Internationale samenwerking en mobiliteit in het hoger onderwijs. VISUM is op werkdagen telefonisch bereikbaar onder nummer (070)574201, na circa mei wordt dit (070)502681. Het bezoekadres is: De Wittebrug, Badhuisweg 251 in Den Haag. Schriftelijk: NUFFICVISUM, Postbus 90734, 2509 LS Den Haag.

De Sociaal Wetenschappelijke Raad (SWR) wil niet dat gegevens voor wetenschappelijk onderzoek geweigerd kunnen worden met een "oneigenlijk beroep op de privacy". Dat schrijft deze Raad in een onlangs gepubliceerd rapport "Privacy en sociaal-wetenschappelijk onderzoek". De Raad is bezorgd dat het ontwerp van Wet op de Persoonregistraties (en ook de nieuw te verschijnen versie daarvan) erg veel belemmeringen zal opwerpen voor het sociaal-wetenschappelijk onderzoek en heeft daarom een aantal voorstellen geformuleerd om de gewenste privacy op een andere dan de voorgestelde manier te beschermen. De Sociaal-Wetenschappelijke Raad, een instelling van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, zegt het belang van een deugdelijke regelgeving rond de bescherming van de persoonlijke levenssfeer te onderschrijven, maar waarschuwt dat deze regels Tilburgs Hogeschoolblad

W.O. in het buitenland Waar moet je heen als je inlichtingen wilt hebben over stagemogelijkheden, toelatingsprocedures en financiële voorzieningen in het buitenland? Of als je een algemene beschrijving wilt hebben van de struktuur van het hoger onderwijs van een land, of informatie over specifieke opleidingen in het buitenland' Sinds kort kan je terecht bij het l/borlichtingscentrum voor /nternationale Samenwerking, i/itwisseling en Mobiliteit In het hoger onderwijs. VISUM iè een onderdeel van de Netherlands Universities Foundation

Prof. dr. Glombowski, politiek econoom

23 maart 1984

K

:

Seminar over universitair management m Twente

Hoger Onderwijs moet veranderen Socio-technology: een woord dat geregeld viel tijdens het vorige week op de THT gehouden seminar over bestuurlijke en managementproblemen in het Hoger Onderwijs. Het seminar was georganiseerd ter voorbereiding op het onderzoek dat aan de THT op dit terrein verricht gaat worden in opdracht van het Ministerie van O&W. Dat juist de THT dat onderzoek mag gaan doen, komt uiteraard door de aanwezigheid van studierichtingen als Bestuurskunde, Bedrijfskunde en Toegepaste Onderwijskunde - typische exponenten van het 'socio-technology'denken. Om genoemde afdelingen wat houvast te geven voor het onderzoek, waren enkele vooraanstaande deskundigen op dit terrein uitgenodigd. Met name de VS hebben tamelijk veel kennis van het universitair management: aan vele instellingen van Hoger Onderwijs is het daar een erkend studie-onderwerp. In Europa doen alleen Zweden en Engeland iets op dit gebied: uit laatstgenoemd land waren eveneens onderzoekers uitgenodigd. Ook een waarnemer van de OECD ontbrak niet: vanuit die richting kan binnenkort een derde-geldstroomcontract worden verwacht. Met de 3 miljoen die de THT al heeft gekregen van O&W begint dit project dus een aardige omvang te krijgen. Maar wat gaat er met dit geld gebeuren? Een tijdje onderzoek doen om vervolgens tot de conclusie te komen dat (en dat geloven nog steeds aardig wat mensen) er niets te managen valt bij Hoger-Onderwljs-instellingen? Of dat dat zelfs niet behoort naar de mening van veel wetenschappers? En doen we er wel zo verstandig aan allerlei ideeën, structuren en veranderingen over te nemen uit Engeland en de VS, terwijl er zulke grote verschillen bestaan tussen daar en hier? Bezint eer ge begint - een 'slogan' die hier op z'n plaats lijkt. Een extra moeilijkheid bij dit type onderzoek is natuurlijk dat je tot op zekere hoogte jezelf onderzoekt. Of dat kan is maar de vraag; nodig is het In leder geval wel, want veel analyse vind er in heï Hoger Onderwijs niet plaats. Martin Trow, werkzaam bij het Center for studies in Higher Education van de Universiteit van Berkely, wees erop dat bestuurders zich vaak eerder afvragen, wat ze kunnen doen, dan te analyseren wat er aan de hand is. In zijn toespraak liet Trow zien dat men in de VS voor een deel met dezelfde problemen kampt als wij: de behoefte aan flexibeler, veelsoortig onderwijs (deeltijdonderwijs, meer keuzevrijheid, e.d.), het invoeren van de nieuwe mogelijkheden op het gebied van instructietechnologie, de aansluiting met het secundair onderwijs (waar in Nederland het HBO nogal mee kampt), en tenslotte de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Andere problemen treffen we aan in Engeland, waar het zogeheten Leverhulmeprogramma (genoemd naar de subsidiërende stichting) onder andere aan het licht bracht dat het lagerejaars (hoger) onderwijs te gespecialiseerd van aard is, zonder aanwijsbare redenen, en met typische nadelen: meer breedte in plaats van diepgang, en de mogelijkheid verschillende gezichtspunten te integreren, hebben zowel intellectuele als praktische waarde; dit zijn dingen waar de student nu te weinig aan toe komt. ^en belangrijk onderwerp van studie in het Leverhulme-programma (tijdens het seminar toegelicht door John Davies uit Engeland) is ook de aanpassing van de universiteit aan een zich veranderende Tilburgs Hogeschoolblad

omgeving, en dat in een tijd van nulgroei, of - nog waarschijnlijker - teruggang in middelen. Ook in Nederland is dit een punt van zorg; gelet op de demografische ontwikkelingen zullen rond het jaar 2000 de studentenaantallen gehalveerd zijn. Dit feit, gecombineerd met de veranderende behoeftes van de samenleving, maakt dat een van de Leverhulme-actiepunten een mes is dat aan twee kanten snijdt: een zo veelsoortig mogelijk Hoger Onderwijs creëren. Gedacht wordt onder andere aan kortere, maar wel veelzijdige opleidingen, die bovendien op veel plaatsen worden aangeboden (dit om bijvoorbeeld ook werkstudenten en vrouwen meer kansen te bieden). Ook de rol van de overheid vormt een punt van studie. Weliswaar is die rol in de VS en Engeland een andere dan hier, maar de problemen zijn voor een deel dezelfde: moeten er adviesorganen zijn voor de allocatie van middelen, en zo ja hoe moeten die worden samengesteld, wat moeten de bevoegdheden zijn; moet de rol van de centrale overheid alleen een controlerende zijn, en kunnen voor het overige de universiteiten zichzelf het beste maar 'managen'; en last but not least: hoe moet de verdeling van bevoegdheden terzake van de allocatie van middelen eruit zien? Ferdinand Mertens van het Ministerie van O&W (Directie Institutionele Betrekkingen Hoger Onderwijs) maakte in z'n toespraak duidelijk dat dit soort vragen ook voor het departement nog niet Is opgelost: om de werkzaamheden van de overheid wat beter te onderbouwen is het aan de THT te verrichten onderzoek van groot belang. Het departement stelt zich overigens terughoudend op bij de vormgeving van het onderzoek; het wordt geen 'vooruitgeschoven speeltuin' van het departement - iets waar men in het begin (vorig jaar september) enigszins bevreesd voor was. En natuurlijk is het logisch dat het onderzoek door onderzoeker wordt vormgege-

ven. Jankarel Gevers, sinds kort voorzitter van de HBO-raad, merkte daarover op dat je altijd moet oppassen met 'bureaucraten die boeken lezen': als het boek ze aanspreekt (en met 'ze' doelde hij op ambtenaren en bestuurders), willen ze meteen langs de in het boek uitgezette lijnen opereren en onderzoek laten verrichten. Mertens vond dat het departement een stimulerende rol zou moeten hebben bij het onderzoek, en moest kunnen overleggen/onderhandelen over de problemen die onderwerp van studie zouden moeten zijn. Iets waar Dick Ruiter (hoogleraar recht bij Bestuurskunde) direct tegenin bracht dat als je onderzoek doet, je gemakkelijk buiten de van tevoren uitgezette kaders kunt geraken. Enige vrije ruimte is dus wel nodig: de discussie hierover kwam tijdens het seminar nog niet tot een afronding. Het onderzoekprogramma is overigens nog niet klaar: 1 mei de is streefdatum die de WUB-se werkgroep, bestaande uit medewerker van BSK, BK en TO, Is overeengekomen met het departement. Tot die tijd kan er nog worden 'getouwtrekt' over de berg voorstellen die er ligt. Men wil voor een belangrijk deel de lijnen

van het Leverhulme-programma volgen. Daarbij zijn enkele voorgestelde topics: financieel management (budgetteringssystemen, verdelingsmechanismen), wetgeving (hoe verhoudt die zich tot beginselen als 'autonomie' en 'vrijheid van onderwijs en onderzoek'), studiekeuze en overheidsvoorlichting, de kwaliteit van de beleidsevaluaties in het Hoger Onderwijs, het personeelsbeleid, de planningsproblematlek, marketing, systeemanalyse, flexibele onderwijsströmen, en daarnaast enkele nog niet verder uitgewerkte ideeën. Een set voorstellen waarvan de samenhang vooralsnog niet verder reikt dan het nietje, dat erdoor zit. Geen wonder dat er tijdens het seminar geregeld op werd gewezen dat het bij dit soort onderzoek belangrijk is dat er een goed klimaat moet zijn waarin een 'scientific community' tot stand kan komen, en daarbij is, in de woorden van Martin Trow', 'de kwaliteit van de keuken minstens zo belangrijk als die van de bibliotheek' - kennelijk ook in een hamburger-cultuur. Maar hopen dat het onderzoekbudget daarin voorziet... Jan Jetze Zijlstra/UP

Avondstudentenvereniging

Nieuw is ook de aanmoedigingsprijs voor jonge beginnende onderzoekers. Degene die het beste onderzoeksrapport aanbiedt, krijgt deze symbolische prijs waaraan een bedrag van duizend gulden is verbonden. Op 21 en 22 mei zal na een plenaire inleiding een groot aantal thema's aan de orde komen, ledere themasessie wordt afgesloten met een kritische bespreking van de gepresenteerde thema's. Een greep uit de onderwerpen van 21 mei 'onderwijs en Informatietechnologie', kenmerken van studierichtingen in het hoger onderwijs' en 'zelfstandig leren'. Op 22 mei worden o.a. de volgende thema's behandeld 'leerproblemen en schooluitval' en 'media en onderwijsinnovatie'.

Een zestal eerstejaarsstudenten Rechten heeft een juridische avondstudentenvereniging opgericht. De vereniging kreeg als naam: "Tot Persistit". Dit Is bekend gemaakt in een brief aan de commissie Avondopleiding van de juridische faculteit. De nieuwbakken vereniging verzoekt op korte termijn een gesprek te mogen hebben met de commissie om haar doel nader te concretiseren. Men stelt zich onder andere ten doel, om via onderlinge contacten en de uitwisseling van kennis en gegevens tot stimulering van de studie te komen. Er wordt verder gestreefd naar contacten met ouderejaarsstudenten, docenten en vaklieden buiten de studiesfeer. Om de praktische kennis te vergroten zullen excursies worden georganiseerd. Daarnaast is er ruimte voor ontspanning. pz.

Onderwijsresearchdagen Op 21 en 22 mei worden op de KHT de onderwijsresearchdagen gehouden. De organisatie Is in handen van de vakgroepen onderwijspsychologie en onderwijssociologie van de KHT onder auspiciën van de vereniging voor onderwijsresearch. Het belangrijkste doel van deze dagen is het uitwisselen van onderzoeksresultaten op het gebied van onderwijs. Maar de dagen zijn niet alleen bedoeld voor onderzoekers, ook de gebruikers van de onderzoeksresultaten, onderwijzers bijvoorbeeld, kunnen hun licht opsteken. De organisatie heeft van vroegere fouten geleerd en een aantal nieuwe elementen aan het programma toegevoegd. "Op de onderwijsresearchdagen worden vooral onderzoeksresultaten gepresenteerd. In vorige jaren merkten we dat er behoefte was om te praten en te discussiëren over het onderzoek. Dat kan nu. Er zijn kleine symposia waar kleine groepjes van maximaal 25 deelnemers na een korte inleiding met elkaar in discussie kunnen" aldus R.J. Simons, secretaris van de organisatiecommissie. 23 maart 1984

Denken en gebaren Alle ogen en aandacht gericht op Prof. Dr. J . van Meel die een uiteenzetting geeft over de relatie tussen denken en gebaren op het symposium van 15 maart jongstleden. De man links op de foto illustreert deze relatie naar eigen inzicht. Andere sprekers op dit symposium waren Dr. D. McNeill, hoogleraar aan de universiteit van Chicago, Dr. Th. Peckmann en Dr. W. Levelt, beide verbonden aan het Max Planck Instituut Nijmegen.

''Alles is drama

WW

c s

e

Q.

e

T) C

a Z

In een oude vleugel van het Binnengasthuis, hartje Amsterdam, huist Nederlands enige theatergroep van universitaire origine, waar de zaken ook min of meer professioneel worden aangepakt. Het Handke/Weiss-gezelschap werkt met een beroepsregisseur - Johnny Kuiper, vast verbonden aan het gezelschap - en met spelers met een zekere ervaring en/of scholing. De spelers zijn dagelijks in touw, elk stuk wordt een aantal keren in diverse locaties gespeeld. Het niveau van het gespeelde overstijgt dat van menig beroepsgezelschap uit het land. Het Handke/Weiss-gezelschap werd in 1974 opgericht als een onderdeel van Crea, een door de U.v.A. gesubsidieerde, uit de kluiten gewassen Studium Generale. De theaterafdeling van Crea bestaat uit het Handke/Weissgezelschap, gericht op het Duitstalige repertoire en een Fri-groep, gericht op de Italiaans-Romaanse dramaturgie. Een derde groep georiënteerd op angelsaksisch theater verdween - samen met de verloedering van deze 'slechte vorm van amusement' - letterlijk van het podium. Vlakbij, in een andere vleugel van wat eens het oude Binnengasthuis was, kregen enkele afdelingen van de Letterenfaculteit en de afdeling Theaterwetenschappen onderdak. De Amsterdamse toneelacademie is om de hoek. Het Handke/Weiss-gezelschap wordt wetenschappelijk begeleid door een club van dramaturgen uit de faculteiten, mensen uit de faculteit filosofie en het Goetheinstituut. Zij bepalen wat het gezelschap best zou kunnen spelen. De acteurs of de groep kunnen voorstellen indienen, maar die worden getoetst aan de afgeba-

kende beleidsintenties. Handke/Weiss vertrok destijds met de duidelijke intentie kunst, wetenschap en politiek bij elkaar te brengen. Stukken met een uitgesproken politieke inhoud en met een artistiek vernieuwende component werden vooral in het Duitstalig repertoire gezocht en ook gevonden. Eerst bij Peter Handke en Peter Weiss, later volgden stukken van Botho Strauss, Klaus Mann en Werner Fassbinder. We praatten met Karin van Munster, Ellen Boonstra (twee medewerksters van het gezelschap) en Johnny Kuiper. Karin stelt heel duidelijk dat Handke/Weiss liever niet het etiket 'studententoneel' opgeplakt wil hebben. "Wij willen als groep autonoom doorgroeien in het theaterbestel". Waarom die keuze voor werk van Duitse auteurs? Kuiper: "Toen wij in '73-'74 begonnen ontdekten we een leemte in het normale bestel. Slechts 6% van het totale repertoire in Nederland was afkomstig uit het Duitse taalgebied tegenover 94% uit andere, vooral angelsaksische landen. We zagen dus een gat in de markt. Daar kwam nog bij dat die Duitse stukken een problematiek aan de orde stelden die aansloeg bij de politiek bewuste studenten uit die tijd. Het was een dubbelrepertoire. Enerzijds konden we kiezen voor Handke als een representant van een taalfilosofische pessimistische levensvisie, anderzijds voor Weiss, die geloofde in de mogelijkheid om maatschappelijke structuren te veranderen. Vandaar onze naam waarin de tegenstelling tussen de mensbeschouwende en politieke kant goed tot uiting komt. We wilden de mogelijkheid hebben om toneel te spelen dat controversieel is. Van de Duitse werkwijze namen we enkel de gedegen voorbereiding over, het resultaat van de Duitse dramaturgie vindje bij ons niet terug." Het gezelschap wil vooral aan de weg timmeren. Elke productie wordt vooraf gegaan door heel wat onderzoek en denkwerk. Vaak groeit er een project uit, zoals naar aanleiding van een eigen bewerking van De Zaak Oppenheimer, met een extra filmdocumentaire en een documentatieboek over het thema. Dat was toen (1979) een heerlijke kluif voor wetenschappers. Soms worden producties

aangevuld met een tentoonstelling, met tekstboek, programma's en bijdragen. In 1981 werd naar aanleiding de opvoering van 'Trilogie des Wiedersehens' een Botho Strauss symposium georganiseerd met referaten, een forum, een film, een tentoonstelling en een boek vol dramaturgische concepten van het stuk. Organisatorisch medewerkster Ellen Boonstra: "Het is niet even een toneelstuk brengen en dan wegwezen". Krijgt het gezelschap daarbij veel logistieke steun van de afdeling theaterwetenschappen van de Universiteit? Helaas niet. In het buitenland zijn de universiteitstheaters vaak een soort filiaal - tevens studieobject en practicum - van de afdeling theaterwetenschappen, een experimenteel plateau voor toekomstige dramaturgen. Daar is de kloof tussen toneelopleiding en theaterwetenschappen niet zo groot als hier. Sinds september '83 biedt het Instituut voor Theaterwetenschappen een volwaardige opleiding vanaf het eerste jaar. Crea-mensen verwachten dat de samenwerking nu wat beter zal worden ook al omdat Crea nu vlakbij het Instituut onderdak kreeg. Maar in feite ontstond de toneelafdeling van Crea helemaal los van de universiteit. Tussen de vakgroep theaterwetenschappen en het Handke/Weiss-gezelschap boterde het nooit goed. De groep wil onafhankelijk blijven en toch via Crea haar subsidie betrekken. Volgens het blad Folia (U.v.A.) kost de hele theaterafdeling 88.(XK) gulden waarvan 32.000 gulden voor Handke/Weiss, 13.000 gulden voor de Fri-groep en 43.000 gulden voor de lopende basisopleidingen. Studenten kunnen van die basisopleidingen gebruik maken om hun studie te onderbouwen, maar Johnny Kuiper hoopt dat studenten via die opleidingen in zijn gezelschap terecht komen. Nu is ruim de helft van de vijftien vaste acteurs student, de rest zijn werkloze amateurs. Uit de amateurpot van de stad Amsterdam krijgt de groep ook nog zo'n f 11.000, — en voor bijzondere projecten komen nu ook de faculteiten over de brug. Sinds enkele jaren kent Crea een beleidsombuiging. Men wil het zwaartepunt verleggen van "een cursusfabriek in wording" naar Studium Generale "omdat het werken in de samenhang tussen wetenschap-maatschappij-kultuur, ons bestaansrecht geeft", aldus Ellen die ook wijst op de minder florissante financiële toestand in het Wetenschappelijk Onderwijs. Die veranderde beleidsintentie manifesteert zich nu in themaprojecten waarbij Crea heel nauw samenwerkt met verschillende faculteiten. Studenten uit die faculteiten kunnen dan bij Crea studiepunten halen, en Crea kan in dat kader een aantal stukken plannen. Een bijzonder project is bijvoorbeeld het Mann/Weimar-project dat nu op stapel staat, een vervolg op de Mephisto van Klaus Mann. Kuiper is over die periode bijzonder goed geïnfomeerd, hij is een wandelende encyclopedie volgens medewerkster Ellen. Voor dit project verwacht Crea voor bepaalde onderdelen financiële steun, bijvoorbeeld van het Goethe-instituut. Het Handke/Weiss-gezelschap maakt voor elke productie een eigen vertaling en een eigen bewerking. Trilogie des Wiedersehens werd niet zoals elders ingekort, maar gespeeld zoals Botho

neelvereniging. Dat deze vriendelijke studenten elkaar niet écht kunnen aanvliegen kan ze begrijpen. "Dit, daar vreesde ik al voor We komen nu op een crusiaal Wat is er geworden van het b leiende studententoneel uit de punt, het is maar spel." Daarom probeert ze een therapeutisch rondje om de vijftiger en zestiger jaren. VVa blijven de massaspectakels in gehate Höfgen duidelijk te situeren. openluctit naar aanleiding va; een universiteitslustrum. Toen "Haatje hem?" vraagt ze aan de acteurs, speelden studenten op zolders 'm vestzaktheaters de stukken die - ook als ze niet aan de beurt zijn - het stuk aandachtig volgen. Höfgens optredie het vermolmde beroi istoneel nooit aandurfde. den tegen Midas wekt zoveel afkeer bij Experimentele hoogstandjes \ m Adamov, lonesco of Majade andere spelers dat ze een voor een kovski werden eerst door uni\>rsiteitstheaters uitgeprobeerd. hun haat bekennen. De plaats en de rol van het personage Höfgen wordt duideHet studententoneel had eenluidelijke functie: een meer eilijk afgebakend. Hij raakt geïsoleerd. gentijdse wijze van kunstzinne expressie, een meer speelse Maar Jan zal later tegen Marcel zeggen: creativiteit een alternatief vooljhet verkalkte beroepstoneel en "Jij bent niet iemand om te haten". Na zoveel weken spelen ze nog met het het platvloer^ amateurisme. tekstboek in de hand en dat remt. JacToen kwam mei '68, de aktie pmaat en het vormingstheater. queline laat Marcel en Jan de ruziescène spelen zonder tekstboek. Het helpt. Ze Het studententoneel kwijnde^eg en werd - op enkele uithoudt de touwtjes stevig in handen.. zonderingen na - een aanhan§elyan studentengezelligheidsEven ontstaat er in de groep discussie vereni^ngen. over de manier van aankloppen van de student bij zijn leermeester Faust. SpeHier en daar horen M/e (j f er weer wat bloei zit in lers hebben hun zeg maar Jacqueline het studententoneel. We gingi i op zoek naar tastbare bewijhakt de knoop door. Ze wil dat de spelers zen, vergeleken het heden mt het verleden, de binnenlandse de inhoud begrijpen. De keuze viel op 'Mephisto' van Klaus Mann omdat zij en situatie met het buitenland. ]/i \daag de eerste bijdrage in een de anderen het thema ontzettend boeireeks van drie. Alles is drama" end vonden. Ze praatten veel over het stuk en hebben een duidelijk beeld van lijn en ontwikkeling. Het oprukkend fasStrauss het schreef, een vier of vijf uur Hij treitert Midas door hem elke zin eincisme dwong de kunstenaar tot het madurend stuk met een opeenvolgend tijds- deloos te laten herhalen tot Midas het ken van een keuze. Sommigen - zoals verloop. De dramaturgen van Hand- niet meer kan uithouden: "Mijnheer HöfKlaus Mann - kozen voor de vlucht en de ke/Weiss wilden daarmee alleen maar gen, u bent de regisseur, zeg mij Tenzelfmoord, anderen kozen voor het verrecht doen aan Botho Strauss. -i, minste wat ik fout doe." zet en nog andere zoals Höfgen draaiden Dan moet er een scène volgen'waarin de met de wind mee. Marcel zegt later in PRETOOGJES ' " ingehouden woede losbarst, maar dat het café: "We hebben echt wel eens "Marcel, niet bang zijn om Jan in zijn ge- gaat Marcel en Jan niet zo goed af. Jacuren zitten ouwehoeren over een scène; zicht te spuwen. Het is Jan niet, het is queline regisseert. Ze roept: "7e zacht, wat die nou betekende in de lijn van het Midas." er wat harder tegenaan." Als het weer stuk". Soms kwamen ze op een dood Jan, student geneeskunde en spelend lid eens niet lukt om beide spelers als ontkespoor. "Een heel creatief moment, want van de Maastrichtse Studenten Toneel- tende duivels te laten vechten zucht Jan dan moet je gaan denken en weer alles vereniging "Alles is Drama", probeert in tegen haar: "Als ik Marcel zie spelen, opzij gooien", meent Jacqueline. Ze gede huid te kruipen van Midas, dat arro- moet ik lachen." En dan tegen Marcel: bruiken in Maastricht de toneelbewergante verongelijkte nationaal-socialis- "Weetje waar het hem zit Marcel. Ik kan king van Ariane Mnouchkine van het tisch toneelspelertje uit de roman 'Me- niet in je ogen kijken, je hebt zo van die Théêtre du Soleil of tenminste de licht phisto' van Klaus Mann. pretoogjes." gewijzigde vertaling zoals vorig jaar te Marcel, eveneens student geneeskunde, Woensdagavond de wekelijkse repetitie zien bij het Publiekstheater. Maar als ze speelt Höfgen, aanvankelijk een militant boven het Maastrichtse studentencafé een bepaalde scène niet goed duidelijk anti-fascist, maar later de steracteur van Kol<ohuis. Jacqueline volgde een opleikrijgen wordt de tekst grondiger geanalyhet Derde Rijk. Midas en Höfgen werker ding drama aan de toneelacademie van seerd of halen ze de oorspronkelijke roin het Hamburgse Kunstenaarstheater en • Maastricht en zij regisseert nu al enkele man van Klaus Mann erbij. ze lusten elkaar rauw. Höfgen regisseert jaren deze afdeling van de steeds maar Jacqueline werkt ook met andere amaeen bewerking van 'Faust' van Goethe. groeiende Maastrichtse Studenten Toteurs, maar vindt studenten sterker gemotiveerd om een toneelstuk af te maken. Studenten werken hard, zijn erg betrokken bij de inhoud van het stuk. Bij Als straks de Maastrichtse Studenten t/e verwerking van de problematiek van Toneelvereniging Mephisto van Klaus de verantwoordelijkheid van een toneel- andere amateurs is het spel er in de Mann zal spelen, kan men nog eens aan kunstenaar in het Derde Rijk, was bij het eerste plaats voor de gezelligheid. het vergelijken slaan. Een oneerlijke ver- Publiekstheater slechts een flauw Neder- Er wordt vanuit het begrijpen van de inhoud gewerkt aan woord en gebaar. Nu gelijking tussen ongelijkwaardige groot- lands aftreksel van het sterke engageheden. De Amsterdamse groep Hand- ment van een hecht collectief zoals dat in zijn de toneelhandelingen nog losse flodders zonder kracht, amateuristische slake/Weiss-gezelschap bracht vorig jaai Parijs werkzaam was. gen in de lucht. Vanuit de inhoud moet een eigen versie in een eigen dramatur- Waarin verschilde dan de versie van de vorm in een plooi vallen. Bij een mogie. De dramaturgen van de U.v.A. wa- Handke/Weiss? noloog van Mephisto zegt Jacqueline ren het niet eens met de versie van Arè- Kuiper: "Dat beeld van Hendrik Höfgen "probeer nu ook vanuit dat Mephistone Mnouchkine en het ThéStre du Soleil was bij ons veel minder zwart-wit gegevoel het publiek te bespelen." In Maastricht gebruikt men de door het schilderd, zoals ook uit het boek van De repetitie is beperkt tot enkele fragPubliekstheater afgezwakte versie van f^ann blijkt." Mnouchkine: Het Handke/Weiss-gezel- Handke/Weiss liet de rancune van Mann menten. Een paar spelers zijn ziek "van al die glazen bier tijdens het carnaval". schap maakte een eigen bewerking van niet bovendrijven maar zocht naar de Naar het einde krijgen de aanwezige stuhet boek. Johnny Kuiper: "Ik vind het wortels van het gedrag van Höfgen. Zij denten (5 mannen en 2 vrouwen) even bijna een verplichting voor het studen- legden in Amsterdam de nadruk op het tentoneel dat ze een eigen visie brengen, moeken naar de exacte redenen waarom de tijd om hun tekstboekje met bemerkingen aan te vullen. Daarna volgt nog niet alleen qua vormgeving, maar ook iemand voor een barbaars regieme door een doorloop. wat betreft vertaling, bewerking en ach- de knieën gaat. Een originele en zeker tergrondinformatie. " ^'^Jliiker benadering dan die van Mephisto is een prestigieuze onderneHet Publiekstheater deed een poging om "inouchkine, alleen was het resultaat ming. Het wordt hard werken om in juni met het stuk ook de vormqeving van het fiet zo geweldig. enkele voorstellingen te kunnen geven. Théêtre du Soleil over te nemen, maar

Studententom lin Neder/and

"Wij brengen niet zomaar even eei toneelstuk en dan... wegwezen''

In een belendend zaaltje van het studentenhuis kirren enkele meisjesstudenten en beneden in het café volgen tien studenten een lezing over een gezondere voeding en een gezonder leefwijze. Als het toneelgezelschap beneden nog een pilsje gaat drinken zijn de andere groepen al lang naar huis. Buiten hangt de mist over de Maas. Marcel Hilwig - de Mephisto - is een wat goedlachse ouderejaars, een beetje het bindmiddel in de groep, en de schakel met het verleden. "Medische studenten moeten iets aan theater doen" was het motto in 1979, kwestie van de menselijke interactie wat reliëf te geven. Ze startten vanuit het studentenhuis Koko en kregen subsidie van de Rijksuniversiteit Limburg, ze vroegen een stagiaire van de toneelschool en brachten een korte "dans voor 1979" van Jules Feiffer. In 1982 waren er al 30 spelers en vorig jaar moest men met zes groepjes gaan werken. De stagiaire bracht collegae mee en die bleven konhen omdat ze het leuk vonden. De Maastrichtse Studenten Toneelvereniging "Alles is drama" draait goed. Er zijn meer spelers dan rollen, vooral de belangstelling van meisjesstudenten is groot. Naast Mephisto pakken de andere groepen uit met "De eerbiedwaardige hoer" van Sartre, "de fysici" van Dürenmatten een stuk over Tijl Uilenspiegel op basis van improvisaties. Verder is er een straattoneelgroep en een groep die een studentenstuk uit Groningen wil brengen. In deze stad met een vrij jonge en kleine universiteit is het dramatisch vertoon van studentenzijde niet uit de lucht. Toeval of zuiderse feeling voor theatraliteit?

BELICHTING Ook in Eindhoven is er na een stilte van bijna tien jaar weer wat leven aan het toneelfront. Op initiatief van Studium Generale haalde men twee meisjes van de Maastrichtse toneelschool naar de Technische Hogeschool om daar met een groot aantal belangstellenden te werken aan een project dat in de lentemaand mei moet resulteren in een reeks voorstellingen. Met deze Eindhovense versie van de Vestaalse maagdenroof wil de TH een intern probleem oplossen: er studeren te weinig meisjes aan de TH. Eveneens in Eindhoven werd binnen het studentencorps de toneelgroep "Asjera"

heropgericht. Asjera, de toneelafdeling van het corps, kende een bloeitijd in de jaren zestig met stukken van Audiberti en Euripides. De groep maakte zich later los van het corps. Asjera maakte naam dank zij een perfecte en vindingrijke lichtregie, Eindhoven en de TH waardig. In 1968 werd de groep door een selectiejury gekozen voor het "Stutofes" het jaarlijks studententoneelfestival dat midden van de zeventiger jaren verdween. Asjera pakte toen uit met "L'état de siege" van Albert Camus. "Dit zeer intellektuele filosofisch essay, bijna onspeelbaar, werd zeer indringend in een bewegingsloze voorstelling met een ingenieuze belichting zo zeer uitgediept dat het een gebeurtenis werd," schreef de jury in haar verslag. Tot de groep in 1970 doodbloedde, omdat alles draaide rond één figuur: Joop Doorman. Toen deze spil verdween viel alles stil. Asjera bestond alleen nog op papier. Vaak steunen deze clubs op de werkkracht van een of enkele voortrekkers. Zo iemand krijgt niet zelden de hoofdrol aan zijn been, soms ook nog de regie en de decorbouw. Van een bewuste keuze bij de rolverdeling is meestal geen sprake. Wie zich inzet zal spelen. In het studententoneel maak je het nog mee dat de verkoper van de kaartjes even later de hoofdrol speelt, tijdens de pauze de bierkraan hanteert en na de voorstelling met decorstukken sjouwt. Een hard maar boeiend leven.

,.._,. ., Eddie Vaes

Volgende week: Het is maar spel

X

D) 3 O. 9

O O CO

TE BERDE Ernst & Whinney Nederland is een zeltsUndtg onderdeel van Ernst & Whinney International, een organisatie van accountants, belasting-en bedrijfsadviseurs met kantoren m meer dan 70 landen Onze praktijk in Nederland richt zich voornamelijk op vennootschappen (inter)nationaal akttef in handel, industrie en dienstverlening WIJ adviseren over aspekten van nationaal en internationaal belaslmgrecht Hierbij werken wij nauw samen met onze collega's in het buitenland

JE HOEFT NIET GROOT TE ZIJN OM GOED TE ZIJN Dat bewijzen dagelijks velen van onze collega's, die zelfstandig werkzaam zijn in de accountantspraktijk. We voelen er ons zelf ook bij horen met ons team van 95 mensen. Men kent elkaar nog. Metzo'n relatief kleine club kan de werksfeer nog in belangrijke mate door u zelf worden bepaald. Je moet goed zijn om groot te zijn. Want met een team van 21.000 mensen, wereldwijd, waarvan 4.000 in Europa, ben je groot.

bedrijfeeconomen (m/v)

t

We zijn dus groot èn klein. Dat roept bijzondere verplichtingen op en stelt bijzondere eisen aan onze medewerkers. Want gemakkelijk is het niet de ene dag een multi-nationale controle af te wikkelen en de volgende dag met de typische problemen van de kleine onderneming te worden geconfronteerd. Dat is een wereld van verschil. Hierop bekwaam en effectief kunnen inspelen eist meer dan bekwame medewerkers. Het eist een juiste houding, integriteit en flexibiliteit. Natuurlijk hoeft men het niet allemaal alleen op te knappen maar staat onze auditors een team van specialisten op het gebied van belastingen en bedrijfsadviezen, nationaal en waar nodig internationaal, ter beschikking. Toch is het geen gemakkeliike zaak bij Ernst & Whinney Nederland, wèl fascinerend. Ter versterking van ons bestaand controle- en organisatieteam hebben wij ruimte voor bedrijfseconomen, die snel door kunnen stoten tot één van de sleutelposities in onze controlesector. Plaatsingsmogelijkheden in 's-Gravenhage of Amsterdam, in onderiing overleg te regelen. Ons intern opleidingspakket is afgestemd op de nationale en internationale eisen, die onze cliënten ons stellen. Het is dusdanig ingericht, dat u zelf uw eigen promotiekansen bepaalt. Tevens kunt u op onze aktieve steun rekenen voor een snelle voltooiing van uw postdoctorale accountancy studies. Dat is uw én ons belang! Honorering en secundaire arbeidsvoorwaarden zijn overeenkomstig internationale normen. Uw sollicitatie wordt graag tegemoet gezien door W. Terpstra RA van ons kantoor 's-Gravenhage. Wanneer u eerst meer telefonische informatie wilt hebben, belt u gerust Marianne Bakker in Amsterdam op onderstaand telefoonnummer.

Ernst & Whinney Nederiand Koningin Julianaplein 10, 2595 AA 's-Gravenhage, tel.; 070-8149 81 Parnassusweg 126,1076 AT Amsterdam, tel.: 020-76 08 15.

V.I.P.: Een Konistruktieve Vinger In de Pap Woensdag 29 februari, een schrikkeldag. Opmerkelijk en uitzonderlijk om meer dan een reden. Want op die dag hebben de leden van de Hogeschoolraadsfractie KONSTRUKTIEF besloten, tot een radicale stap. Konstruktief, de naam verdwijnt, de fractie blijft. V.I.P. is de nieuwe naam! Waarom deze naamsverandering? Helaas is regelmatig gebleken, dat de Hogeschoolraadsfractie KONSTRUKTIEF al enige tijd een bepaald stempel meedraagt. Zij wordt vaak gezien als een politiek rechtse, enigszins conservatieve fractie. Door het brede scala van meningen binnen de fractie is het onmogelijk om een politieke kleur en richting aan te geven. Het denken en handelen van de fractie wordt juist bepaald door een weloverwogen en doordachte wijze van besluitvorming, waarbij de belangen op hun waarde tegen elkaar afgewogen worden. Nu dient direct te worden gezegd, dat de belangen van de studenten uiteraard voor een studentenfractie voorop staan. Maar dat maakt deze noch links, noch rechts, noch een politieke wentelteef! Om nu voor eens en voor altijd van het vooroordeel een rechtse fractie te zijn af te komen, is besloten de naam te veranderen in V.I.P. Dat staat voor Vinger In de Pap. Wat wil de V.I.P.? De V.I.P. heeft als directe doelstelling het vertegenwoordigen van studentenbelangen in de Hogeschoolraad. Om nu bij de besluitvorming op Hogeschoolraadsniveau de belangen van de studenten te behartigen, heeft de fractie steun nodig. Het is niet de bedoe-

ling, dat de fractie die steun alleen maar tijdens de verkiezingen krijgt, ook en juist na de verkiezingen wil zij haar kiezers opzoeken. Hierdoor en hierdoor alleen kan van een echte vertegenwoordiging van studenten in de Hogeschoolraad sprake zijn. Een eerste aanzet hiervoor is een verkiezingsbijeenkomst op 2 april in de Portrettenzaal om 12.30. Iedereen is daar erg welkom. En dat is precies wat de fractie van plan is: de studentenvinger in de fractie pap en daardoor in de Hogeschoolraadsbrei. Wie maken er deel uit van de V.I.P.? Ten eerste natuurlijk de vier directe kandidaten: Marike, Ruth, Hans en Jan. Daarnaast al die mensen die de lijst ondersteunen door er symbolisch hun naam onder te zetten. En natuurlijk iedereen die mee wil praten, denken en beslissen, stemt op en maakt dus deel uit van V.I.P. Laat merken dat je ook een Vinger In de Pap wil hebben, stem op de V.I.P. En laat je stem al tijdens de verkiezingsbijeenkomst horen. (2 april dus). Is er nog een eindopmerking? Ja, meer dan één! Ten eerste, als je vragen hebt over de fractie of wat dan ook, bel dan rustig een van de vertegenwoordigers op. Ten tweede, ook al zie je de invloed van studenten in de Hogeschoolraad nu nog niet zo zitten, ga in ieder geval stemmen. Elke student, die niet stemt, verkleint de invloed van hem en zijn mede-studenten in de besluitvorming over studenten in het algemeen! Marike Kuperus 013-355142 Ruth Giebels 076-144988 Hans Egtberts 013-357281 Jan Raymakers 013-431276

Ander Leesvoer

de bijdrage van de Tilburgse Vitestudenten. "Ik hoop dan ook van harte dat zij in hun verdere loopbaan de vruchten van hun inzet mogen plukken en zij in de na hen komende generatie studenten mensen vinden die de fakkel willen overnemen die de Tilburgse naam die zij gevestigd hebben in stand houden". In het blad een nieuw item: de boekbespreking. Een aardig initiatief. Ditmaal "het civilisatieproces, sociogenetische en psychogenetische onderzoekingen" van Norbert Elias (700 pg.). De recensent meent dat dit boek vanwege het grensoverschrijdende karakter van Elias wetenschapsopvatting een belangrijk oriëntatiepunt vormt voor de huidige crisis in de sociale wetenschappen. L.v.W.

Het eerste Vite-Bulletin van de vijfde jaargang is uit. De redactie geeft "met droefenis" kennis van het uittreden van enkele redactieleden, toch heeft ze op sterkte kunnen blijven door het aantrekken van een nieuwe redactrice. Jammer, maar ondanks herhaalde oproepen heeft het blad nog steeds geen lay-out medewerker kunnen aantrekken. Foto's, tekeningen en andere illustraties zouden het blad een stuk leesbaarder maken. Mark Daniels, oud-hoofdredacteur van ViteBulletin, is terug uit de Verenigde Staten. Zijn verblijf daar heeft vrucht gedragen. In dit nummer een engelstalig artikel, uit een serie van drie, over een gedragscode voor multinationale ondernemingen. De laatste vijftien jaar hebben zich diverse veranderingen in de omgeving van dit soort bedrijven voorgedaan. Daniels gaat deze keer in op ontwikkelingen in het veld van de directe buitenlandse investeringen. Op uitnodiging van Prof. Roos, hoogleraar Midden- en Kleinbedrijf (MKB), is een werkgroep met Viteleden geformeerd welke zich bezig heeft gehouden met een Project Inventarisatie MKB (PIM). De probleemstelling was: wie doet er binnen de EEG aan onderzoek op het terrein van het MKB? Met een "warme schriftelijke aanbeveling" van P. Donkert, voorzitter van het Europese Parlement, en in samenwerking met de vakgroep sociale en economische vraagstukken van het MKB ging de PIMgroep aan de slag. Eind 1983 was het inventariserend rapport klaar. De werkgroep mocht in Straatsburg aanwezig zijn en het rapport - officieel als bijdrage van het Nederlands Nationaal Comité onder andere aan Piet Dankert aanbieden. Prof. Roos is goed te spreken over

Restaurant

DE ROODE HAAN Voor een gezellig avondje uit en waar sfeer nog steeds heerst KEUKEN OPEN 12-14/17-2è uur

zat. en zondag 17-22 uur maandag gesloten

Wilhelminapark 42 Tilburg 013^26982

i t

Mediabeleid getuigt van Icruideniersgeest"

Dallas kijken en via het andere TV-kanaal met behulp van een home-computer digitaal communiceren met de juridische vakbroeders: die realiteit komt pijlsnel dichterbij. Ontwikkelingen in de massamedia geven aan het nog in de kinderschoenen staande vak Mediarecht een dynamisch karakter. Met lezingen, literatuur en een excursie naar het NOS-omroepkwartier trachtte het Mentoraat van de Juridische Faculteit onlangs gestalte te geven aan de achtergronden van de actuele discussie rond de Medianota van Minister Brinkman van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Mediarecht beweegt zich op een diffuus terrein waarbij in hoog tempo grenzen op het gebied van de massacommunicatie doorbrol<en worden. Digitalisering, abonnee- en satelliet TV zijn gevleugelde begrippen in de onderlinge gesprekken over de toekomstige mogelijkheden. Dat daarbij het oude omroepbestel met z'n verschillende zullen, onder druk komt te staan, is gezien de gevestigde belangen niet vreemd. In het Media-debat tracht de regering de overheidsgreep op de nieuwe technische ontwikkelingen te verstevigen en op z'n minst te vergroten. De snelheid van de ontwikkelingen op technisch gebied speelt echter als Storende factor een grote rol. Een wettelijke regeling is nog maar amper afgekondigd of er kan al een etiket verouderd opgeplakt worden. Inleider Mr. A.F. Brenninkmeijer, die het juridische kader van het vak Mediarecht schetste, bestempelde de Medianota dan ook als een hoogtepunt van "kneuterigheid" en omschreef het terughoudende beleid van de regering als "restrictief beleid getuigend

van een vvare kruideniersgeest". Want als er binnenkort een omroepsatelliet de ruimte ingeschoten wordt, tast dat direct de huidige media-orde aan. De overheid vergeet nieuwe stappen te zetten en zal straks alleen nog maar onmachtig staan toe te kijken. De huidige ontwikkeling in het Mediarecht beweegt zich tussen twee polen, enerzijds de democratische besluitvorming waarin de Medianota een bepalende rol speelt, anderzijds het complex van maatschappelijke factoren, bedrijfsleven, kabelexploitanten en aanbieders op de informatiemarkt die een steeds belangrijkere rol gaan vervullen. Omdat de maatschappelijke krachten zich met de dag nadrukkelijker manifesteren, wil de overheid voorkomen dat zij al haar macht met betrekking tot de sturing van ontwikkelingen, bijvoorbeeld bij de komst van satelliet TV, verlies en ongevallige uitingen moet toelaten. Mr. Brenninkmeijer wees in zijn lezing op het aspect van de Grondrechten in dit kader. Zijn stelling luidde dat de vrijheid van me-

ningsuiting en de informatievrijheid om bescherming vraagt ook tegenover de . overheid zelf. Er dienen grenzen aan de Staatsmacht getrokken te worden. Onze Grondrechten zijn niet "operationeel". Zij zijn als het ware een dode letter in de Grondwet. Artikel 10 van de Europese Conventie tot bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (ECRM) biedt veel meer aanknopingspunten om die Grondrechten te operationaliseren, zodat ze een duidelijkere rol kunnen gaan vervullen in de bescherming tegen inbreuken van zowel de overheid als anderen. De consequentie daarvan, zou zijn uitwerking moeten vinden in een andere ingerichte besluitvorming op het mediarechtelijke gebied. Mr. Brenninkmeijer pleitte voorts voor een soort "constitutioneel toetsingsrecht" waarbij de rechter ook een oordeel geeft over politiek geladen zaken. De overheid dient dan bij nieuwe beleidsvoorstellen rekening te houden met het feit dat later de rechter over de schouders zal meekijken. Dat conflict tussen wetgever en rechter kan zeer positief werken op de democratische besluitvorming 4n het algemeen maar eveneens op het specifieke terrein'van het Mediarecht.

TESTBEELDKtJKERS De tweede inleider professor J.G. Stappers, hoogleraar massacommunicatie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, benadrukte de relatieve "effectiviteit" van de massamedia. Volgens Stappers kenmerkt de massacommunicatie zich

doordat er boodschappen zonder restricties aangeboden worden. De kijker of luisteraar dient echter wel zelf activiteiten te ontplooien, dit in tegenstelling tot wat de wetenschap vroeger dacht. Een essentieel onderdeel van dat zenderontvangerschema is het feit dat er een bepaalde mate van openbaarheid gegeven dient te worden in het communicatieproces, wil de uiting, het bericht circuleren in de massamedia. De komst van een commerciële omroep betekent in de visie van Prof. Stappers veel eerder een nivellering van het programma-niveau, 8 uur per dag seriewerk zoals Dallas en Falcon Crest. Men helpt de creatieve concurrentie om zeep waardoor alle programma's aan elkaar gelijk en inwisselbaar worden. Daarnaast bestaat er dan geen ruimte meer om experimentele programma's te maken. Het seriewerk past niet in hét schema van "effectief of niet-effectief" zijn. De werkelijkheid van Dallas is meer werkelijkheid dan de realiteit. In de VS bereiken de massamedia dat stadium van de getransformeerde werkelijkheid steeds meer. Daar kijken de mensen meer TV per dag dan wenselijk zou zijn om binding te blijven houden met de realiteit. Ook in Nederland bestaat een groep notoire "testbeeldkijkers" die alles wensen te consumeren aan beeld en geluid of zoals Prof. Stappers het ironisch uitdrukte "de lezers van Vrij Nederland die de Libelle lezen om te weten dat ze er boven staan". Vanavond TV kijken?

D

Ben Beljaars

\ ^ e krijgt de kans vaart te zetten achter zijn carrière in 'n groeiendeorganisatie organisatie ? Vanzelfsprekend blijft de beoordeling van de adminiu snel op de hoogte van de werkwijze en werksfeer bij stratieve organisatie en de controle van financiële gegevens C & L. Daarna gaat u onder deskundige leiding uw eerste een primaire taak van de accountant. Maar waarschijnlijk opdrachten uitvoeren en na korte tijd bent u volledig operaheeft u - net als wij - de visie, dat het accountantsvak zich tioneel in een technisch hoogwaardig controleteam. uitstrekt over een breder terrein; het totale financiële bedrijfsStudie en praktijk tegelijk. gebeuren. Vanuit die instelling bent u geïnteresseerd in het Bij Coopers & Lybrand Nederland wordt aan uw vertoepassen van zeer geavanceerde controletechnieken toegedere ontplooiing veel aandacht besteed. Aan studiefaciliteispitst op geautomatiseerde informatieverwerking. Een derten ontbreekt het niet: alle studiekosten worden vergoed gelijke moderne werkwijze spreekt u aan, omdat u daaren de interne opleiding wordt geheel in werktijd gegeven. door iri staat wordt gesteld zeer veel beoordelend naast In een programma, verdeeld over 4 jaar, doorloopt u een controlerend te werk te gaan. Zodat u op tal van vragen, die cyclus van cursussen. Daarna gaat u de theorie aan de dagezich bij controles kunnen voordoen, constructieve antwoorlijkse praktijk toetsen. En die is gevarieerd, als u aan 10 tot den kunt geven. 15 verschillende controles per jaar kunt deelnemen. Groei van Coopers & Lybrand. U maakt kennis met de analytische en bijzonder effectieve werkwijze van Coopers & Lybrand Nederland. Op die Dankzij een sterke en internationaal soepel functionemanier groeien uw inzicht en ervaring snel. rende organisatie van accountants, belastingadviseurs en organisatie-adviseurs, die meer dan 400 vestigingen in ruim Uitstekende vooruitzichten. 100 landen omvat, is C & L steeds in staat om op de nieuwWie door zelfvertrouwen, inzet en studiezin toont uit ste ontwikkelingen in te spelen. Dat verklaart de groei het juiste hout te zijn gesneden, kan bij Coopers & Lyvan de organisatie: internationaal vertienvoudigd in de brand Nederland rekenen op uitstekende vooruitzichlaatste 25 jaar. In Nederland een groei van 100% in de ten. En op eigentijdse voorzieningen, zoals vergoeding laatste 4 jaar en naast het hoofdkantoor in Rotterdam van studiekosten, examenverlof, 5 dagen extra studienieuwe vestigingen in Amsterdam en Eindhoven. verlof per jaar en doorbetaling van de helft van de tijd Alle kansen voor uw carrière. nodig om de accountancy opleiding te volgen. Wanneer u binnenkort uw studie bedrijfseconomie Coooers afrondt om daarna uw postdoctoraal accountancy te gaan Interesse? Reageer! Als II meel »ih welen over Coopers & Lybrand Nederland, vraag dan doen, kunt u bij Coopers & Lybrand Nederland een & Lybrand de audiocasselle aan mei bi/behorende documenlalie. Bel daarvoor loopbaan starten met interessante toekomstmogelijk010-130680 Richi «M sollicilaiie aan drs CG van Luijk RA, heden. Door een goed doordachte introductiecursus bent Coopers & Lybrand Nederland. Weslblaak 100. SOI2 KM Ronerdam Nederland

De accoïïntaiit opC&L-niveau!

ONZE AaXXJNTANTS WILLEN GEEN BAAN MAAR EEN CARRIÈRE.

wmmÊÊÊÊKKmmmm

i H M M mmÊmmmmmmÊÊmm ^mmmÊÊKÊKKKi^mimm^m^mÊÊtKÊÊmmmÊÊKÊÊtmmKmÊ^miÊÊÊÊÊÊÊmÊÊÊÊÊiÊÊÊÊÊÊÊÊÊÊmÊÊKÊÊÊ^^^^^

Onze accountants willen geen baan, maar een carrière. Ze worden daar al op geselecteerd als ze van de universiteit of HEAO komen. Price Waterhouse Nederland is geassocieerd met Price Waterhouse World Firm (PWW), één van de grootste en meest gerenommeerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienstverlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzondering. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitgeleerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft vestigingen in zo'n 95 landen en kent uitwisselingsprogramma's tussen

de verschillende kantoren. Voor Nederlanders zijn er daarom ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldconcerns, filmindustrie en dienstverlenende bedrijven, banken en oliemaatschappijen, reclame-adviesbureaus en computermaatschappijen, chemische- en vastgoedondernemingen. .Bij ons kantoor krijg je alle gewenste informatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy^ Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070-92.46.31 en vraag p. naar Mevrouw M. Streur \ 1 ??^a TV I \ A-—\ (centrale personeelsafdeling). VV^^^"^^^^'^^iN^*^^^^^^ DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18-22.

MEDEDELINGEN

MEDEDELINGEN V A N DE STUDENTENADMINISTRATIE SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S MEI/JUNI 1984

De vergadering van de Commissie Personeelsoverleg is verschoven van 16 maart naar 30 maart 1984. VAKATURE

Opgave voor deelname aan één of meerdere schriftelijke tentamens in de periode mei/juni a.s. dient te geschieden vóór 1 april a.s. via de standaardformulieren (In gebouw S tegenover de portiersloge en gebouw B leverdieping). Avondstudenten kunnen eventueel opgave doen via een schriftelijk bericht aan buro examens vóór 1 april a.s. De bovenstaande sluitingstermijn geldt alleen voor de volgende (sub/inter)faculteiten en fasen: Economie: propedeuse, kandidaats en doctoraal (2.f.s.) Econometrie: propedeuse, kandidaats en doctoraal (2.f.s.) Rechten: propedeuse, kandidaats en doctoraal Sociologie: propedeuse, kandidaats en doctoraal (2.f.s.) Psychologie: kandidaats en doctoraal (2.f.s.) Wijsbegeerte: propedeuse.

MEDEDELINGEN V A N U I T DE DIENST PERSONEELSZAKEN 1. Interim ziektekosten Recent zijn de aanvraagformulieren voor de tegemoetkoming in de Interimregeling Ziektekosten weer toegezonden, met het verzoek deze voor 6 april a.s. in te vullen. Met ingang van 1 januari 1984 is deze regeling op een aantal punten aangepast; daardoor hebben ook degenen die verplicht verzekerd zijn voor het ziekenfonds deze aanvraagformulieren ontvangen. Voor 1 januari 1984 was het nl. zo dat diegene die op grond van zijn arbeidsverhouding met de Katholieke Hogeschool verplicht verzekerd was voor het ziekenfonds, noch voor zijn echtgeno(o)t(e) en/of kinderen aanspraken kon ontlenen aan deze regeling. Nu is het mogelijk dat de medebelanghebbende ( = echtgeno(o)t(e) van de belanghebbende die behoort tot zijn/ haar huishouden en wiens inkomen lager is dan dat van de belanghebbende) onder bepaalde voorwaarden dat recht wel heeft. Als b.v. de echtgeno(o)t(e) van een verplicht verzekerde (in de zin van de Ziekenfondswet) die bij de KHT werkt, niet medeverzekerd is in die ziekenfondsverzekering, noch zelfstandig verplicht verzekerd is, kan daarvoor met ingang van 1 januari 1984 een tegemoetkoming worden verleend. Het is dus van belang dat ook verplicht verzekerden in de zin van de Ziekenfondswet hun formulier invullen. Een andere wijziging is dat er een afzonderlijke vaststelling plaatsvindt van de hoogte van de tegemoetkoming voor de belanghebbende en de medebelanghebbende. Voorbeeld: Stel dat de man particulier verzekerd is (werkzaam op de KHT) en zijn vrouw vrijwillig verzekerd bij het ziekenfonds, dan worden de daarbij horende bedragen uitbetaald. Deze zijn met ingang van 1 januari 1984 ook verhoogd. De bedragen zijn de volgende: a. voor vrijwillig verzekerden bij het ziekenfonds in Noord-Brabant f 84,75 b. voor overige belanghebbenden f 61,74 c. voor kinderen, jonger dan 16 jaar f33,05 d. voor kinderen van 16 tot 27 jaar f42,68 2. Vergaderging Commissie Personeelso verleg

Tilburgs Hogeschoolblad

Bij de Vakgroep Organisatie van de Onderneming (FEW) bestaat ruimte voor een erkend gewetensbezwaarde militaire dienst ten behoeve van het onderzoeksproject FLEXIBELE PRODUKTIE AUTOMATISERING De voorkeur gaat uit naar de bedrijfseconoom, bedrijfskundige, organisatiesocioloog c.q. -psycholoog. Inlichtingen: dr. J . de Haan, KHT 013-662422.

WIJZIGING TENTAMENDATA RECHTSPERSONENRECHT De tentamendata voor het onderdeel rechtspersonenrecht ( = onderdeel van het vak handelsrecht, onderwijsprogramma oude stijl = privaatrecht IB onderwijsprogramma nieuwe stijl = handelsrecht B, onderwijsprogramma tweefasenstructuur) zijn, op verzoek van studenten, gewijzigd, en wel als volgt: dinsdag 29 mei 1984 vanaf 14.30 uur (was 5 juni) dinsdag 28 augustus 1984 vanaf 14.30 uur (was 21 augustus).

ACADEMISCHE VAKANTIE In de academische vakantie (2 t / m 31 juli 1984) zal het niet mogelijk zijn tentamens of examens af te leggen.Met name degenen die willen afstuderen wordt verzocht hiermee rekening te houden. SCHRIFTELIJK TENTEREN OPENBARE F I N A N C I Ë N A , FISCAALJURIDISCHE STUDIERICHTING, ONDERWIJSPROGRAMMA TWEEFASENSTRUCTUUR De faculteitsraad heeft besloten dat in het vervolg het examenonderdeel openbare financiën A , onderwijsprogramma tweefasenstructuur, fiscaaljuridische studierichting in schriftelijke vorm zal worden afgenomen. De tentamendata voor de komende tentamenperioden zijn als volgt vastgesteld: woensdag 9 mei 1984 vanaf 9.30 uur vrijdag 3 augustus 1984 vanaf 9.30 uur. SCHRIFTELIJK TENTEREN OMZETBELASTING, FISCAALJURIDISCHE STUDIERICHTING De faculteitsraad heeft besloten dat in het vervolg het examenonderdeel omzetbelasting, onderwijsprogramma nieuwe stijl en tweefasenstructuur, van de fiscaal-juridische studierichting in schriftelijke vorm zal worden afgenomen. De tentamendata voor de komende tentamenperiode zijn als volgt vastgesteld: maandag 21 mei 1984 vanaf 9.30 uur vrijdag 24 augustus vanaf 9.30 uur.

gustus zijn van 18.00-20.30 uur in SZ 11; m.b.t. de overgie tentamens wordt het lokaal eind augustus bekend gemaakt.

A A N M E L D I N G SCHRIFTELIJKE T E N T A M E N S M E I / J U N I A.S. De aanmelding voor alle schriftelijke examens van mei/juni a.s. dient te geschieden vóór 1 april 1984 bij het Bureau Examens ( I e verdieping van gebouw B). I

T E N T A M E N D A T A HANDELRECHT A VOOR H S C A L I S T E N , ONDERWIJSPROGRAMMA TWEEFASENSTRUCTUUR Zoals reeds is medegedeeld in het THB van 2 decenf>ber 1983 zijn de tentamendata voor het examenonderdeel handelsrecht A voor fiscalisten, onderwijsprogramma tweefasenstructuur als volgt gewijzigd: woensdag 13 juni 1984 vanaf 9.30 uur woensdag 15 augustus vanaf 14.30 uur. W I J Z I G I N G BEOORDELINGSREGELING PROPEDEUSE FUNKTIELEER Het examenonderdeel Funktieleer omvat twee onafhankelijke onderwerpen. Er zullen twee deeltoetsen worden afgenomen, en drie practica worden verzorgd. Het totaal aantal te behalen punten Is 134 (40 punten per deeltoets, 18 punten voor elk practicum). Een student is geslaagd bij 92 of meer punten. Indien een onvoldoende eindresultaat tot stand is gekomen op basis van het toetsresultaat moet bij de herkansing tenminste één deeltoets worden overgemaakt waarvoor minder dan 28 punten is behaald. Indien een onvoldoende eindresultaat tot stand is gekomen door de beoordeling voor de practica wordt de student de mogelijkheid geboden bij de herkansing zelf te bepalen welke deeltoets opnieuw zal worden gedaan.

BONUSPUNTEN RECHTSGESCHIEDENIS A Bonuspunten, in het cursusjaar 1983/1984 verworven voor het vak rechtsgeschiedenis A , zijn slechts geldig tot 1 februari 1985.

PROPEDEUSE Gewijzigde tentamendata (herkansingen) in de maanden: augustus en september/oktober, dinsdag 31 juli T2 n.m.: Inleiding in de veldpsychologieën vrijdag 3 augustus T3 n.m.: Ontwikkelingsleer maandag 6 augustus T3 n.m.: Functieleer vrijdag 10 augustus T3 n.m.: Fisiologische psychologie maandag 13 augustus T2 av.: Statistiek vrijdag 17 augustus T2 v . m . : Sociale psychologie vrijdag 24 augustus T3 av.: Persoonlijkheidsleer (in de introductieweek) dinsdag 28 augustus T3 av.: Inleiding in de veldpsychologieën vrijdag 31 augustus T3 av.: Sociale psychologie dinsdag 4 september T3 av.: Statistiek Vervolgens op de dinsdag-avonden: 11 september T4: Persoonlijkheidsleer 18 september T4: Inleiding in de veldpsychologieën 25 september T4: Sociale psychologie 2 oktober T4: Statistiek 9 oktober T4: Inleiding in de psychologie 16 oktober T4: Ontwikkelingsleer 23 oktober T4: Fysiologische psychologie 30 oktober T5: Inleiding in de psychologie 6 november T4: Functieleer Voor alle tentamens geldt: - opgeven 3 weken vóór datum tentamen met groene opgavekaart (P 401) met, voor zover van toepassing, vermelding van: - alleen deeltoets I - alleen deeltoets II - beide deeltoetsen. De namiddag (n.m.) tentamens zijn in PZ 31 en beginnen om 14.30 uur; het voormiddag (v.m.) tentamen begint om 10.30 uur. De avond (av.) tentamens in au-

Het examenonderdeel Funktieleer omvat twee onafhankelijke onderwerpen. Er zullen twee deeltoetsen worden afgenomen, en drie practica worden verzorgd. Het totaal aantal te behalen punten is 134 (40 punten per deeltoets, 18 punten voor elk practicum). Een student is geslaagd bij 92 of meer punten. Indien een voldoende eindresultaat tot stand is gekomen op basis van het toetsresultaat moet bij de herkansing tenminste één deeltoets worden overgemaakt waarvoor minder dan 28 punten is behaald. Indien een onvoldoende eindresultaat tot stand is gekomen door de beoordeling voor de practica wordt de student de mogelijkheid geboden bij de herkansing zelf te bepalen welke deeltoets opnieuw zal worden gedaan.

4e SEMESTER Tentamen onderzoekspracticum De tweede gelegenheid wordt afgenomen op maandag 28 mei 1984, 14.00 uur, PZ 3 1 , de derde gelegenheid op maandag 6 augustus (de reeds eerder gemelde datum m.b.t. de derde gelegenheid in december komt hiermee te vervallen). Voor de tweede gelegenheid dient men zich op te geven bij het buro van de subfaculteit (groene opgavekaart); voor de derde gelegenheid bij Buro Examens, middels de bekende procedure.

emiel de jong b.y. ooi de drukkers uit baarle-nassau

gespecialiseerd in:

— brochures boeken kranten

AVONDKOLLEGE PRIVAATRECHT Het kollege privaatrecht dat gepland was op dinsdagavond 24 april a.s. gaat niet door wegens de paasvakantie (20 t / m 30 april). Dit kollege wordt verschoven naar dinsdagavond 1 mei a.s. vanaf 18.45 uur in zaal AZ10.

W I J Z I G I N G BEOORDELINGSREGELING PROPEDEUSE FUNKTIELEER

voor inlichtingen: telefoon 04257-8922, toestel 25, j . de jong 23 maart 1984

Studenten \ SYMPOSIUM INFORMATIEBESCHERMING De Katholieke Hogeschool Tilburg en de afdeling Software van de Vereniging van Importeurs en Fabrikanten van Kantoormachines VIFKA organiseren op donderdag 19 april 1984 een symposium over: Informatiebescherming; Aspecten van technische en juridische beveiliging van op magnetische media opgeslagen gegevens en programma's. Tijdens dit symposium wordt de actuele problematiek van informatiebeveiliging vanuit verschillende invalshoeken "benaderd" en door nationale en internationale specialisten op dit gebied behandeld, t.w.: - de juridische aspecten, vanuit de wetgeving bezien, door mr. F.V.B.M. Mutsaerts, advocaat en procureur; - de mogelijkheden tot beveiliging in technologisch opzicht, door drs. H. Koppelaar, noofd Dataverwerking Katholieke Hogeschool Tilburg; - de aan beveiliging te stellen eisen, bezien vanuit de accountancy, door de heer A . W . Neisingh, registeraccountant; - methodes van beveiliging van gegevens met het oog op de privacywetgeving, door de heer dr. G . j . Muskens, media-socioloog; - internationale computer "piraterij" door E.N.A. Schale, European legal counsel (inleiding in de Engelse taal); - waardebepaling van nieuwe en ge-

bruikte software door J . D . Mijwaard, software-makelaar. Het programma zal worden geopend met een duidelijke vanuit de praktijk geformuleerde probleemstelling en worden besloten door een resumé van de uit de verschillende invalshoeken geformuleerde aanbevelingen. Het symposium zal worden gehouden in een van de gebouwen van de Katholieke Hogeschool te Tilburg. JDe kosten voor deelname aan het symposium bedragen f 327,25 incl. b.t.w., uitvoerige congresdocumatie, lunch, koffie en aperitief. Nadere inlichtingen en een folder over dit symposium worden verstrekt door mevrouw E. Verhoeven van de Katholieke Hogeschool Tilburg, telefoon 013-662544.

CURSUS KAMERMUZIEK A A N DE FRANSE KUST Van 8 t / m 20 juli wordt in St. Lunaire aan de Franse kust (bij St. Malo) een cursus kamermuziek voor 20 Franse en Nederlandse amateurmusici georganiseerd door de Association Rencontres de Musiciens Amateurs. Naast dagelijkse lessen blijft er voldoende gelegenheid over voor diverse zomeraktiviteiten. De cursus is toegankelijk voor zowel beginners als gevorderden. Voor deelname worden geen audities gehouden; er geldt een minimumniveau van 3 jaar spelervaring. Voor aanmeldingen en inlichtingen kan men zich wenden tot Willem Koetsenruijter, Plantagemiddenlaan 6 III, 1018 DD A M S T E R D A M , telefoon 020-260152.

HET KRIS BOEKTE VOOR U... In het kader van de SG-cyclus over 'Vrouwenbeelden' deze keer een vijftal boeken omtrent dit thema. FRAUENFORMEN AS 45 "Alltagsgeschichten unt Entwurf einer Theorie weiblicher Sozialisation", o.a. Frigga Haug. Uitgegeven door Argument-Verlag Berlin 1980, prijs f 18,60. Een werkgroep van de Westberlijnse Socialistische Vrouwenbond, bestaande uit vrouwen van allerlei pluimage schreef een bundel met verhalen over herkomst en doel van toegeschreven en geinkorporeerde eigenschappen van vrouwen. Het boek bevat tevens recensies van door vrouwen geschreven literatuur en wetenschappelijk werk.

"Feminine Sexuality: Jacques Lacan ê- The école Freudienne" edited by Juliet Mitchell and Jacqueline Rose, uitg. door Mac Millan Londen, 1982, prijs f 26,75. Vragen met betrekking tot Freudiaanse konsepten zoals kastratie-angst en seksuele differentie worden door Lacan in het kader van de (talige) symbolische orde geplaatst. Seksuele voorkeuren en gedragingen van vrouwen kunnen met langer worden beschouwd als verlengstuk van hun biologisch vrouw-zijn. Juliet Michell en Jacqueline Rose (vertaalster) begeleiden Lacan's herformulering van Freudiaanse konsepten met een boeiend en helder voorwoord. ,^

"WOMEN, on being a woman; A Review of Research on how Women See Themselves" door Fay Fransella en Kay Frost, uitgeg. door Tavistock Publications Ltd., Londen, 1977, prijs f 14,95. Een boek dat voor zichzelf spreekt, nl. over hoe vrouwen over zichzelf denken. Hier geen verhalen over vrouwen door derden, maar vrouwen over zichzelf, vooral gedestilleerd uit allerlei onderzoeken over carrièrethuiswerken, moederschap, gezondheidszorg etc.

"Weiblichkeit in der Schrift" door Hélène Cixous, uitgegev. door Merve Verlag Berlin 1977, prijs f 13,40. Opnieuw een poging een beeld van de vrouw op te roepen uit gedichten, boeken e t c , vooral gebaseerd op de Braziliaanse schrijfster Clarice Lispector. Een leesbaar en polemics werkstuk.

"kleines ich, GROSSES DU (omtrent het beeld van de vrouw in de Nazi-propaganda 1" door Angela Grooten, uitg. door Studiecentrum voor Vredesvraagstukken (Dosschrift 13), Nijmegen, 1982, prijs: f 10,—. Met de opkomst van de fascistoïde tendenzen in onze huidige maatschappij een uiterst aktuele studie over de plaats en positie van de vrouw in het nazisme van de jaren '30.

Tilburgs Hogeschoolblad

BEZOEK EUROPESE C O M M I S S I E Evenals in vorige jaren wordt ook dit jaar weer een excursie georganiseerd naar de Europese Commissie te Brussel. Deze excursie zal plaatsvinden op 25 april a.s. Het programma is, onder voorbehoud van eventuele wijzigingen, als volgt: 7.00 uur: Vertrek vanaf Centraal Station te Tilburg. 9.00 uur: Aankomst in Brussel. 9.30 uur: Mogelijkheden tot aanwerving en stage. 10.30 uur: lezing: Betrekkingen tussen de VS en de EEG 11.30 uur: lezing: Gezondheids- en veiligheidsnormen binnen de EEG (i.v.m. o.a. vleesexport). 12.30 uur: lunch. ^ 14.00 uur: lezing: Stand van de onderhandelingen inzake de toetreding van Spanje en Portugal. 15.00 uur: lezing: Opzet van de Europese verkiezingen of "Esprit". 16.00 uur: sluiting. 16.05 uur: Vertrek naar Leuven waar 's avonds zal worden gestapt. 24.00 uur: Vertrek naar Tilburg. De kosten van deelname zijn f 15, — . Inschrijving is mogelijk tot 30 maart op de VITE-kamer, 0-25. Gezien de te verwachten belangstelling is het zaak zo snel mogelijk in te schrijven.

Sport X

BIESBOSCH WEEKEND

k.0R4

H.S.M.-buiten Pendragon organiseert van 26 t / m 29 maart de H.S.M.-buiten. De sporten die beoefend 1<unnen worden zijn: Veldvoetbal op woensdag 28 maart van 9.00-18.00 uur en donderdag 29 maart van 13.00-18.00 uur op de Sarto-velden. Veldhockey op donderdag van 13.00-18.00 uur bij Forwaarts-Tilburg. Een Cross op dinsdag om 15.00 uur in het Warandabos. Een wielertijdrit op woensdag om 15.00 uur. Inschrijvingen mogelijk op de sporthal uiterlijk töt 19 maart. De kosten zijn f 2,50 per sport per persoon. N.B. sportkaart niet verplicht, zowel W.O.- als H.B.O.-studenten kunnen meedoen aan dit evenement. Donderdag is er afsluitend een feest en een prijsuitreiking op de sporthal.

CURSUSSEN UPPSALA UNIVERSITY

PARCIVAL

Uppsala University International Summer Session organiseert taalcursussen Zweeds (alle niveaus, beginners - vergevorderden). Daarnaast cursussen m.b.t. cultuur en samenleving: Archeology, Comparative Education, Swedisch History, Swedisch Arts, Modern Swedisch Social Institutions and Swedisch Family, (in het engels). Voorts speciale conversatie, grammatika en uitspraak lessen en een cursus rondom het maatschappelijk leven in Zweden (in het Zweeds) evenals literatuur. De eerste 2 weken bovendien: weven, potten bakken, houtsnijwerk, volksdansen, volksmuziek, drama etc. Deelname 4 of 6 weken in de periode: 17 juni - 27 juli , 17 juni - 13 juli, 1 juli - 27 juli. Schrijf of bel voor de uitvoerige brochure en informatie: Jan-Gunnar A g ren, Morsweg 220, 2332 ET Leiden, tel. 071-765339.

Parcival organiseert de Batavierenrace, een estafetteloop van Nijmegen naar Enschede. Hier doen twee teams aan mee, waarbij per team 18 heren en 7 dames meelopen (4,5-9,3 heren en 3,3-7,5 dames). Als je interesse hebt voor dit evenement dan kun je elke dinsdag en donderdag om 15.30 uur met ons mee komen trainen in de Waranda. Vertrek vanaf de sporthal. De Batavierenrace is werkelijk een zeer gezellig evenement startend op vr. 27 april om 24.00 uur 's avonds en op de campus eindigend op za. om 17.00 uur. 's Avonds is er aldaar een groot feest in de Bastille. Inschrijvingen eind maart op de sporthal.

Vrouwen \ K O N T A C T A D R E S LANDELIJK OVERLEG V R O U W E N GESCHIEDENIS (KLOV) Amazones, Heksen, Marie Antoinette, Aletta Jacobs, maar ook het huishouden in de oudheid, het leven van een boerin in de Middeleeuwen, de dagtaak van een fabrieksarbeidster uit de 19e eeuw zijn onderwerpen waar vrouwengeschiedenis zich mee bezig houdt. Wanneer je hierin geïnteresseerd bent zou je contact op kunnen nemen met het Kontactadres Landelijk Overleg Vrouwengeschiedenis (KLOV). Het KLOV stelt zich tot doel iedere geïnteresseerde te helpen met het zoeken naar literatuur voor scripties, werkstukken en nota's over ondenwerpen m.b.t. vrouwengeschiedenis. Voor dergelijke en andere vragen kun je je wenden tot het KLOV. Het KLOV is ieder maandagochtend telefonisch te bereiken tussen 10.0013.00 uur op 020-244268 of schrijven naar: KLOV p/a LAV, Keizersgracht 10, 1015 CN Amsterdam.

N.B. Parcival kan nog enkele mensen gebruiken voor de Officiële AtletlekcompetHie.

TEAMZEIL-SURFTOERNOOI In het kader van het 11e lustrum van Pendragon organiseert de Tilburgse Studenten Zeilvereniging Nautikos een Internationaal toernooi. Voor het eerst zal er ook gesurfd worden, hetgeen te danken is aan het feit dat de studenten surfvereniging Beaufort graag een dergelijk evenement wil organiseren. Het materiaal waar mee gevaren zal worden is voor de zeilers Vauriëns en voor de surfers Wayler zeilplanken. Medewerkers en belangstellenden zijn van harte w e l k o m . TRUIEN: De nieuwe Pendragontruien worden goed verkocht, dus als je interesse hebt ben er dan snel bij. (kleuren: geel, grijs en blauw, kosten f 35, — ), In Pendragonkamer. BASKETBALL: De basistechniek van de basketballsport wordt gegeven voor dames op dinsdag om 20.(X) uur in de H.T.S. Nadere info., Eric Mathieu, sporthal, KORFBAL ledere maandagavond van 21.0022.00 uur een korfbaltraining in de H.T.S. voor zowel beginners als gevorderden. Voor info., bel Leo Robben (tel: 04998-71572). Tot maandag!

23 maart 1984

Op 7 en 8 april organiseert de zeilvereniging Nautikos voor leden en belangstellenden een introduktieweekend in de Biesbosch. De opzet van dit weekend is belangstellenden in aanraking te brengen met de zeilsport. Dit gebeurt door twee volle dagen te zeilen (in zwaarden kielbootjes) onder leiding van ervaren instrukteurs. Op zaterdagavond wordt er een maaltijd verstrekt in een ruimte op een afgelegen eiland midden in de Biesbosch. In dezelfde ruimte wordt de avond en nacht doorgebracht. De kosten van dit weekend bedragen 40 gulden pp., exclusief de reis naar Drimmelen van waaruit vertrokken wordt. Heb je belangstelling of nog vragen, bel dan Ingeborg (tel. 583580) of Bart (tel. 433226). Doe dit snel ivm het beperkt aantal plaatsen en de reservering van boten. Mocht je niet kunnen maar heb je interesse, dan ben je op 28, 29 en 30 maart van harte welkom op de Beekse Bergen. I.s.m. de surfvereniging organiseert Nautikos dan een interrfationaal zeil- en surf-toernooi. Je kunt dan eens wat van de sfeer proeven die er tijdens zo'n gebeuren op en rond het water hangt. Tot danil

Menu PERIODE 26 T / M 30 MAART 1984 M A A N D A G 26-3-1984 bloemkoolsoep tomatenpaprikasoep cheeseburger deense schnitzel uiensaus - tuinboontjes met bacon spitskool DINSDAG 27-6-1984 champignonsoep chinese kippesoep nasi goreng - kroepoek atjar tjampoer 1 stokje saté -f pindasaus - uienbraadworst groentemix WOENSDAG 28-3-1984 witte crémesoep heldere kervelsoep kalkoensteak - hamlapje espagnolesaus witte boontjes in tomatensaus - kapucijners DONDERDAG 29-3-1984 selderysoep - chinese rijstsoep kipfilet - gehakt in bladerdeeg 1<errysaus - doperwten met maïs rabarbercompöte VRIJDAG 30-3-1984 mexicaanse bonenschotel van bruine bonen, varkensvlees - uien prei - paprika - pepers - tomaal saus - rauwkostsalade kipperagoüt

m

HO^^pO^ STUDIUM GENERALE

Vrouwenbeelden Het~ Studium Generale organi­ seert in het kader van het pro­ gramma "Vrouwenbeelden": Films: dinsdag 27 maart ­12.30­13.30 uur ­ AZ 10 "At land" en "Meshes in the after­ noon" Regie: Maya Deren, USA, resp. 15 en 12 minuten, zwart/wit. Maya Deren maal<te deze films in de jaren veertig. (De aangekondigde ti­ tels zijn pas onlangs in Nederland aangekocht). Deren is door het surrealisme beïn­ vloed. Ze heeft in haar films een fil­ miese vorm proberen te geven aan droomtoestanden, waarin inhouden van het bewuste, voor­bewuste, of onderbewuste leven in elkaar over­ gaan. In "At land" zien we een vrouw die uit de zee op het strand is aan­ gespoeld. Ze begint aan een verken­ ningstocht, klimt tussen dorre takken omhoog, reikt met haar handen steeds verder omhoog, klimt maar door. De takken veranderen gaande­ weg, maken plaats voor de steile wand van een rots, de vrouw bereikt een hoek met haar hand, volgt de hoek, hijst zich omhoog, en kijkt in­ eens verbaasd, onderzoekend? ons aan vanachter een tafel. In "Meshes of the afternoon" spelen allerlei nivo's van werkelijkheid, aller­ lei lagen van bewustzijn, door elkaar. Kort verteld: een vrouw komt thuis, gaat in een leunstoel zitten, staart voor zich uit, droomt. Haar fanta­ sieën over liefde, erotiek, verlangen, angst en verwarring vormen de in­ houd van de film. Symboliese voorwerpen liggen in de­ ze film letterlijk voor het oprapen: een bloem, een mes, een sleutel... Een schokkend effekt wordt in deze

film bereikt door een steeds terugke­ rende spiegel. Donderdag 29 maart ­ 13.30 uur ­ AZ 7 Camille Mortagne, literatuunweten­ schapster, medewerkster aan het Frans en Oxytaans Instituut, Rijksu­ niversiteit Utrecht. Ëcriture feminine Parallel aan de gevarieerde stroom van feministiese akties, zowel op the­ oretics als op prakties nivo in de vorm van akties en publikaties die de kultu­ rele maatschappelijke achterstelling van vrouwen aan de kaak stellen, ontstaat er in de franse literatuur een beweging van schrijfsters, die onder de noemer "Nouvelle Écriture F emi­ nine" het 'vrouwelijke' willen verken­ nen en inschrijven. Heel in het kort gezegd is hun werk een systematiese dekonstruktie van de waarden en beelden die door de heersende kuituur over de verhou­ ding tussen de sexen overgeleverd zijn en in stand worden gehouden, en een poging tot rekonstruktie, een naar de oppervlakte brengen van het bedolven 'vrouwelijk' verlangen, een zoeken door de valse beelden heen, de patriarchale projekties, het valse bewustzijn naar een meer authentiek vrouw­zijn en vrouw­worden. Ze ei­ genen zich de taal toe, dat wil zeg­ gen, ze willen dit machtig instrument waarmee ons denken en voelen zo nauw verweven is dat we er niet eens erg in hebben, geschikt maken 'voor het doen weerklinken van vrou­ welijke betekenissen. Niet alleen worden een andere thematiek, een nieuwe symboliek, ongehoorde woorden en nog ongeziene beelden aan de kuituur gegeven en/of toege­ voegd, ook in manier waarop ze de grammatikale ordening van de zin verstoren kan men proeven hoe ze de fundamenten van ons westers logies denken aantasten, waardoor een an­ dere logika denkbaar wordt.

LIEDERTAFEL

STADSSCHOUWBURG

Vermeer kwartet

De omweg speelt Dodendans

maandag 26 maart. Katholieke Hogeschool, 20.15 uur, aula. Het VERMEER KWARTET was al in 1977 op bezoek in Tilburg, tot vrijwel ieders enthousiasme. De primarius Shmuel Ashkenasi, een ook veel ge­ vraagde solist op recitals en met or­ kesten is een van de fijnste kamermu­ sici. Dat "vak" kamermuziek beoe­ fent hij dan ook met grote liefde én voorkeur. Uit de recensie van be­ doeld concert in Tilburg: "...volko­ men gelijkwaardige partners" "...een vrijwel ideale vertolking..." en uit een recente NRC­recensie: "in het hele ensemble nauwelijks een gat te ont­ dekken"... "een voorbeeld van de enorme beheersing gaven zij in het ragfijne adagio dat puur op de inten­ siteit van de klank berustte en waarin een ongelooflijk mooi ademende me­ lodievorming werd aangehouden"... "zelden deze Beethoven zo nobel en vol van fijne kleuren horen spelen".

woensdag 28 en donderdag 29 maart, 20.30 uur studio­zaal Strindberg schreef in 1889 'Doden­ dans'. Zeventig jaar later, in 1969 be­ werkte de Zwitserse schrijver F rie­ dricht Dürenmatt het stuk waarin de negentiende­eeuwse franje wegge­ sneden wordt en een vlijmscherp beeld zichtbaar wordt van de hard­ heid, eenzaamheid, het smorende nodig hebben en de haat tot de n­de macht. Het stuk wordt op woensdag 28 en donderdag 29 maart in de studio­zaal gespeeld door theater­ groep 'de omweg', met Marlies Heu­ er. Die van Duin en Dennis Malherbe, in een regie van Wanda Reisel. Een eiland, een oude vestigingsto­ ren. Buiten pakken wolken zich sa­ men boven zee. Binnen zitten Edgar en Alice, al 25 jaar lang.

STADSSCHOUWBURG

Het dagboek van Anne Frank dinsdag 27 en woensdag 28 maart, 20.15 uur schouwburg­zaal woensdag 28 maart, 14.30 uur schouwburg­zaal Het dagboek van Anne F rank wordt opnieuw ten tonele gebracht. In 1955 werd de wereldpremière van een toneel­versie van dit dagboek op Broadway gegeven. Sindsdien is het stuk in vele landen opgevoerd, ver­ filmd en voor de televisie bewerkt. Na de gedenkwaardige voorstelling van toneelgroep "Theater" in no­ vember 1956 is het weer noodzakelijk dit stuk op te voeren. In een regie van Jeroen Krabbé is het dagboek van Anne Frank op dinsdag 27 en woens­ dag 28 maart om 20.15 uur in de schouwburg­zaal te zien. Er is een extra matinee­voorstelling op woens­ dag 28 maart om 14.30 uur. De akteurs zijn: Jip Wijngaarden (Anne), Adriënne Kleiweg (Edith Frank), Wilke Durand (Margot), Sac­ co van der Made (Dussel), Nelly F rij­ da (mevrouw van Daan), Luk van Mello (meneer van Daan), Frank Rig­ ter (Peter), Liesbeth Struppert (Miep Gies), Ernst Zwaan (Kraler) en Je­ roen Krabbé (Otto F rank).

Agenda MAART VRIJDAG 23 MAART Cinecitta, 20.00 uur: "Ballade van Narayama" van Imamura (Gouden Palm­winnaar Cannes 1983). Tot donderdag 29 maart. Cinecitta, 22.00 uur: "La belle cap­ vive" van Alain Robbe­Grillet, 1982. Tot donderdag 29 maart. Theaterkelder schouwburgcom­ plex, 22.00 uur: Optreden Arnold Klos, een uitstekende jazz­pianist. ■ Noorderligt, 21.00 uur:' Concert Steel Pulse. Kafee Karree, 21.30 uur: "Booster" en "Wielant Houseband" (dubbel­ rockkonsert). Stadsschouwburg, 19.(X) uur: Film­ huis "Multatuli's Max Havelaar" van Fons Rademakers. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Film­ huis: "Het land van mijn ouders" van Marion Bloem. ZATERDAG 24 MAART Stadsschouwburg, 20.15 uur: "Lief zijn voor elkaar" (zie 23 maart). Stadsschouwburg, 20.30 uur, stu­ dio: Poëzie Hardop met het nieuwe programma 'de buik heeft geen oren' door Gerda Havertong, Mare Krone, Frits Lambrechts en Ghislaine op de Weegh. Noorderligt: Liveopnames van Fan­ fare Eeuwigdurende Bijstand. Olof, 22.00 uur: Dies Galabal. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: F ilmhuis (zie 23 maart). ZONDAG 25 MAART Den Egelantier, vanaf 15.(X} uur: Chileense pêna. Muziekgroepen en een maaltijd (waarvoor je je van tevo­ ren in moet schrijven), georganiseerd door Radio überación. Olof, 16.00 uur: Thé­dansant. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: F ilmhuis (zie 23 maart).

DE EGELANTIER

Chileense pena Op zondag 25 maart a.s. zal er een Chileense, folkloristische, pena ge­ houden worden in kafee de EGELAN­ TIER, Boomstraat 39 te Tilburg. Het houden van een pena is in Chili een veel voorkomend volksgebruik. Het is een sociale happening waar een groot aantal mensen samen eten, spontaan muziek maken, dan­ sen, en voordragen wat zomaar in hun opkomt. Het houden van een pena biedt de Tilburgse bevolking de mogelijkheid om, naast de politieke omstandighe­ den in Chili, kennis te maken met een aspekt van de Chileense kuituur. Getracht zal worden zoveel mogelijk de speciale sfeer van een Chileense pena na te bootsen, door zowel Chi­ leense als Nederlandse zangers/mu­ zikanten aan bod te laten komen. Vanaf 15.00 uur is er een kultureel programma met optredens van de Chileense zangers/gitaristen Renan Castillo en Pablo, en een aantal Ne­ derlandse artiesten. Om 19.00 uur wordt er een Chileense maaltijd aangeboden, voor f 10, — . In verband met de beperkte ruimte, moeten maaltijdbonnen van te voren

DONDERDAG 29 MAART Stadsschouwburg, 20.15 uur: Folklore­show door 'Ovehi Tahiti'. Stadsschouwburg, 20.30^uur: 'Do­ dendans' (zie 28 maart). Paradoks, 21.30 uur: Open sessie. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ­7: Lezing door Camille Martagne over "Écriture fémine'. In kader van Stud. Gen. cyclus 'Vrouwenbeel­ den'. Kafee Karree, 20.30 uur: Rikkon­ koers. Olof, 21.00 uur: Veritastoneel met "American Dream". Katholieke Hogeschool, 14.00­16.00 uur, CZ­113: Colloquium bedrijfseconomie, B­serie. Prof. Dr. S.E. de Jong (KHT) over "Vervan­ gingsfinanciering en de toepassing van actuele waarden". gekocht of gereserveerd worden. Maaltijdbonnen zijn te verkrijgen bij kafee de Egelantier, en bij de G.A.R.M.­Tilburg, tel. 013­366500. De opbrengsten van de pena, even­ als de fooienpot van de Egelantier over de maand maart, zijn bestemd voor "Radio Liberación", de klan­ destiene radiozender van het Chi­ leense volksverzet, waarvoor de G.A.R.M.­Tilburg sinds september 1983 aktie voert. G.A.R.M.­Tilburg, postbus 9098, 5000 HB Tilburg. Tel. 013­366500. Giro: 21541165.

Dennis M alherbe en M arlies Heuer in Dodendans.

Katholieke Hogeschool, 10.30­12.30 uur, CZ­113: Colloquium econometrie, B­serie. Prof. dr. G.L. Memhauser (Cornell University, Itha­ ca, N.Y., tijdelijk CORE) over "Trans­ portation Problems". Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ­9: Lezing door Drs. L. Cuyver (Antwerpen) over "Keynesiaanse overheidspolitiek". Org. POLEK. Stadsschouwburg, 19.30 uur: Film­ huis " Het land van mijn ouders" van Marion Bloem. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Film­ huis "l'Argent" van Robert Bresson. VRIJDAG 30 MAART Stadsschouwburg, 20.15 uur: Stichting Orkatèr met de nieuwe pro­ ductie 'Portret van de vijand'. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Voor de derde keer 'De nacht van het boek'. Org.: Stichting Leopold, Boekhandel Gianotten en Stads­ schouwburg/Cultureel Sentrum. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Jazzkonsert door de belangrijkste Duitse trombonist Konrad Bauer. Noorderligt: 21.00 uur: Concert Max Romeo and the Reggae Regula­ tors. MAANDAG 26 MAART Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest en Scapino brengen het beroemde ballet "Coppelia". Katholieke Hogeschool, 20.15 uur, aula: Koninklijke Liedertafel met het "Vermeer Kwartet". Olof, 20.15 uur: V.V.O.: Brabants Orkest/Scapino ballet. Studentensporthal: Aanvang Ho­ geschool Sport Manifestatie voor veldvoetbal, veldhockey en cross. Tot en met 29 maart. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: F ilmhuis (zie 23 maart). DINSDAG 27 MAART Stadsschouwburg, 20.15 uur: "Het dagboek van Anne F rank". Twee avondvoorstellingen en een speciale matineevoorstelling in een regie van Jeroen Krabbé. Stadsschouwburg, 20.30 uur, stu­ dio:. "Wie niet mooi wil zijn moet maar lelijk blijven" is de titel van een bewegings­ en muziektheaterstuk van de Stichting De Muze. Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, AZ­10: F ilms "At Land" en "Meshes in the afternoon" van Maya Deren. Stud. Gen. cyclus 'Vrouwenbeel­ den'. Olof, 22.00 uur: F ilmavond. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: F ilmhuis (zie 23 maart). WOENSDAG 28 MAART Stadsschouwburg, 14.30 uur: Het dagboek van Anne F rank Stadsschouwburg, 20.30 uur: 'De Omweg' speelt 'Dodendans' van Strindberg in een bewerking van Dü­ renmatt over hardheid, eenzaamheid en de haat. Beekse Bergen: Internationaal teamzeil­/surftoernooi, georgani­ seerd door de Tilburgse Studenten Zeilvereniging Nautikos. Tot en met 30 maart. TENTOONSTELLINGEN K&tholieke Hogeschool Tot en met 6 april: Expositie van Gon Buurman (free­lance fotografe Amsterdam); Dorian Hiethaar (beel­ den kunstenares Nijmegen) en Annik Leroy (free­lance fotografe Brusse). Volkenkundig M useum Tot en met 31 mei: "Overleven in de Sahel".

Al

ACHTERKLAP Hollands Dagboek "Een beetje daas word ik om kwart over acht wakker. Bij het ontbijt besef ik dat het Hollands Dagboek ook bedoeld is voor le­ zers die Privé alleen 'toevallig' bij de kapper doorbladeren. Bij nnijn kapper lees ik daarin weinig over reorganisatie rijksdienst, meer over relaties en huiselijke om­ standigheden." Het is zaterdag 10 maart 1984. We lezen mee over de schouder van Herman Tjeenk Willink, die juist bezig is zijn belevenissen aan zijn Hol­ lands Dagboek toe te vertrou­ wen. Een week later maakt de NRC het Dagboek publiek. Bij de aanvang van het dagboek ziet de Tilburgse hoogleraar in de politieke en bureaucratische besluitvorming een eerste pro­ bleem: "vanuit welke hoek en met welke retouches wordt een opname echt?" Zaterdag hakt hij de knoop door. "Ik besluit in be­ scheiden mate aan de nieuwsgie­ righeid van de lezers te voldoen. Er moet iets te raden overblij­ ven." Tjeenk Willink slaagt in zijn op­ zet. Hij weet zijn ijdelheid goed te verbergen. Die zaterdag gaat hij met zijn vrouw naar Amsterdam. "We doen dat wel meer om te blijven beseffen dat Den Haag met zijn ruitjes­pakken niet het centrum van de wereld is." Uit de mond van de best geklede hoogleraar aan de KHT klinkt dat toch net even iets anders. Wat vindt hij van Tilburg, van zijn collega's en zijn studenten?

THB

Hij prikkelt de nieuwsgierigheid, maar toont nergens het achterste puntje van zijn tong. De vrijdag ervoor: "Opgewekt reis ik af naar een hooglerarendi­ ner in Tilburg. De atmosfeer is een mengelmoes van de kleine provinciestad en een vrij gesloten universitair milieu. Hartelijk maar ook wat benauwend. Mobiliteit is niet alleen een probleem in Haag­ se departementen. Met de bezui­ nigingen wordt dat probleem groter." Sinds september 1983 lezen we in het dagboek zijn de zondagen van Tjeenk Willink grotendeels gereserveerd voor wetenschap­ pelijke activiteiten en de voorbe­ reiding van twee colleges op maandagmiddag aan de KHT. Heeft Tjeenk Willink naast een veeleisend beroepsleven als re­ geringscommissaris voor de reor­ ganisatie van de rijksdienst nog wel tijd voor een part­time hoog­ leraarschap? Daarover verschaft hij enige opheldering. Zijn 'hoog­ geleerde' activiteiten moeten eerder aan een optimisme over de vrije tijd en het uithoudings­ vermogen van een regerings­ commissaris worden toegeschre­ ven dan aan een optimisme over het verloop van het project reor­ ganisatie rijksdienst, oordeelt hij na een half jaar Tilburg, om ver­ volgens te bekennen: "Het kost zeker in het eerste jaar moeite de ingewikkelde en uitgebreide pro­ blematiek helder uiteen te zetten. Het lukt ook niet altijd, maar ik leer veel. Toch vraag ik mij af of de wetenschap mijn voorland is." Maandag 12 maart staat de Til­ burgse studiedag over regulering

Gratis rnatseren Naar aanleiding van 20 jaar THB krijgt de lezer als ver­ jaardagsgeschenk de gelegenheid om gedurende een korte periode gratis matsertjes te plaatsen. De matsertjes mogen geen commercieel karakter hebben en kunnen enkel met deze leesbaar ingevulde bon (één let­ ter, leesteken of spatie per blokje) bij de redactie worden ingediend. Voor matsertjes die onder een andere vorm worden aange­ boden geldt het gebruikelijke tarief. Vergeet niet ook naam en adres in te vullen.

In de luwte Kun je het Stichtingsbestuur van de Katholieke Hogeschool Til­ burg erop aankijken, dat ze ter aanvulling van zichzelf een room­ se regent uitkiezen? Nee natuur­ lijk. Vroeger bij het straatvoetbal werden de grootste vechtersba­ zen altijd tot aanvoerder aan­ gesteld en die stelden vervolgens hun favoriete medevechtersba­ zen in de voorste linies op. Nie­ mand keek daarvan op. Toch is Van Agt een verkeerde keuze. In mei 1969 verliet de Tilburgse burgemeester C. Becht het Stich­ tingsbestuur, dat toen nog 'Cura­ torium' heette. Becht ivas een rechtse KVP ­er met een mees­ terstltel, die neerkeek op de par­ lementaire demokratie. Niks bij­ zonders. Waarom stapte hij dan op uit het Curatorium? In die be­ wuste maand werd de hoge­ school bezet gehouden door hon­ derden rebellerende studenten. Het Curatorium overwoog de po­ litie te laten ingrijpen, en het zou een slordige indruk maken voor

meester­kurator Becht, die ver­ klaarde vreselijk teleurgesteld te zijn, tegelijk kommissaris was van de Limburgse projektontwik­ kelaar Melchior, die juist buiten­ gewoon blij was met het rege­ ringsbesluit om de achtste medi­ sche fakulteit aan Maastricht t§: geven. De Tilburgse hogeschool bevindt zich opnieuw In de luwte van de publiciteit In het Stichtings­ bestuur wordt een rechtse KVP ­ er met een meesterstitel be­ noemd, die neerkijkt op de parle­ mentaire demokratie. Niks bij­ zonders. Maar wie denkt, dat de KHT met zo'n invloedrijke regent een streepje vóór heeft, vergist de toegestroomde vaderlandse zich. Tenzij ledere omgang met pers wanneer een van de Curato­ personen In en om de TH­Eind­ ren tevens hoofd van de Tilburg­ hoven, waarover zijn onderko­ se politie zou blijken te zijn. ningschap zich nu eenmaal ook Gek genoeg had men zich eerder uitstrekt, en met personen in en ­ in de luwte van de publiciteit ­ om de Katholieke Universiteit Nij­ nooit om dat soort kosmetische megen, waar zijn echte vrienden effekten bekommerd. Toen bij­ zitten, hem van nu af aan wordt voorbeeld in 1967 de achtste verboden. medische fakulteit aan de neus Frans Godfrey van Tilburg voorbij ging, schon­ ken maar weinigen aandacht aan de omstandigheid, dat burge­

LEKKENDE

KRANEN

en bureaucratie op het program­ ma. Tjeenk Willink zal er een in­ leiding over bureaucratisering verzorgen. Maar voor het zover is moet hij eerst twee studenten een tentamen afnemen. "Ik her­ lees de heldere scriptie over de medianota. Tijdens hét tentamen discussiëren we over de stelling, dat de overlevingsstrategie van het kabinet een grotere rol heeft gespeeld dan de inhoudelijke vi­ sie op het mediabeleid. De verde­ diging van de schrijvers is redelijk sterk. Ze slagen." Woensdag ziet Tjeenk Willink kans een bezoekje bij zijn kapper af te leggen. "Daarvan is in twee maanden niets gekomen. In Pri­ vé inderdaad niets over de reor­ ganisatie van de rijksdienst." LK.

■■^•"■""^''

Tjeenk Willink: nodig eens naar de kapper.

Uit 20 jaargangen THB

X

Eindrapport Studiecommissie 8e medische faculteit Het lang verwachte eindrapport van de studiecommissie 8e medische faculteit, die onder voorzitterschap stond van mr. G. E. van Walsum, is uit. Na aanbieding op 28 november jl. aan minister Verïnga, werd het op 12 december d.a.v. voor de pers vrijgegeven. De uit 15 personen bestaande commissie, die op 3 januari 1967 door de toenmalige minister van O. en W., Diepenhorst, werd ingesteld, heeft lang en hard aan dit 56 bladzijden tellende eindrapport gewerkt. Opzienbarend is het resultaat echter slechts in het ontbreken van eenstemmigheid. Zoals bekend heeft de commissie­Van Walsum zich bezig gehouden met het beantwoorden van de vraag of een 8e medische faculteit nodig IS en zo ja, waar deze faculteit dan gevestigd zou moeten worden.

Naam: Adres: (Tel: Tilburgs Hogeschoolblad

J

IS 8e M E D I S C H E FACULTEIT NODIG? BIJ het beoordelen van de noodzakelijkheid van een 8e medische faculteit hebben centraal gestaan de behoefte aan artsen, het aanbod van studenten en de opleidingscapaciteit van de bestaande faculteiten De commissie verklaart „sterk doordrongen" te zijn geraakt ,,van onzekerheid en betrekkelijkheid" van de ramingsgegevens met betrekking tot de artsenbehoefte en het studentenaanbod Zij stelt in ieder geval vast, dat bij het afwegen van deze factoren de artsen­ behoefte m begmsel het zwaarst moet wegen .,Het aanbod van studenten in de geneeskunde kan ', aldus het eindrapport, ,,nooit zonder meer hel richtsnoer zijn voor het beleid van de overheid"

De commissie komt na afweging, waarbij als streefgetal voor de artsenbehoefte een artsendichtheid van 1,4 per 1000 inwoners m de eerste helft der jaren '80 wordt aangenomen, tot het advies ,,om de oprichting van een 8e medische faculteit op zodanige wijze voor te bereiden, dat deze omstreeks 1980 met haar werkzaamheden een aanvang zou maken" Met een duidelijke verwijzing naar een in juli 1968 door de THE aan de commissie gezonden brief, waann werd meegedeeld dat deze hogeschool reeds m september 1969 een aanvang zou kunnen maken met een medische faculteit, meent de studie­ " commissie, afgezien van de twijfel aan de gronden daarvoor, dat het als ,,een feitelijke onmogelijkheid" moet worden beschouwd om de startdatum nog voor 1975­1980 te stellen Tot deze mening hebben de slechte ervaringen bij de snelle tot standkoming van de 7e medische faculteit (in Rotterdam) waarbij de commissieleden Van Walsum (als toenmalig burgemeester van Rotterdam) en Wester (adviseur van de minister van O en W ) betrokken waren, bijgedragen Met betrekking tot de opleidingscapaciteit merkt de commissie­Van Walsum op, dat ,,op zo kort mogelijke termijn" een einde moet worden gemaakt aan de huidige overbelasting, voor zover deze berust op een onderbezetting met mankracht en materieel Drie leden brengen tegen 1980 als startdatum naar voren, dat dan ,,grote druk op de regering zal worden uitgeoefend om reeds binnen zeer afzienbare tijd met de voorbereidingen van een 8e medische faculteit te starten", waartoe de overgrote meerderheid van de commissie eveneens

23 maart 1984

s