Issuu

april 1983 - jaargang 2 0 - ^ w m m e r 2 '

Eerste reaktie van Deetman:

Taakverdelingscommissie heeft te weinig bezuinigd De commissie tieeft haar besparingen systematiscfi overscliat, schrijft minister Deetman in een eerste reactie op de voorstel len van de universitaire taakverdelingscommissie. Zij zou geen rekening gehouden hebben met de onderwijskosten voor stu denten van gesloten afdelingen, die elders verder studeren. Zij vergat ook de kosten voor het te behouden goede onderzoek uit die afdelingen. Zij trok wel heel erg weinig geld uit voor vernieuwingen. Een bedrag van zes miljoen gulden voor een malige uitkeringen aan gedupeerde studenten tenslotte moeten de universiteiten en hogeschool door taakverdelen zelf opbrengen. De minister geeft in zijn reaktie, die hij woensdag voor Pasen openbaar maakte, ook enkele hints in de richting van verde re besparingen. Meer vestigingen kun nen dicht, vooral meer grote. Alleen far macie en tandheelkunde noemt hij daar bij met name. Die zouden elk een tent meer moeten sluiten dan de taakverde lingscommissie had aanbevolen, en wel in de randstad. Van de drie tandheelkun devestigingen aldaar (twee in Amster dam en een in Utrecht) blijft er dan maar een over, te vormen door fusie en te huisvesten waar de beste gebouwen voorhanden zijn. Voor de subfaculteiten farmacie Leiden, Utrecht en Amsterdam geldt hetzelfde. H oogwaardig farmaco logisch onderzoek zou ondergebracht kunnen worden bij medicijnen en schei kunde. De teruglopende belangstelling van studenten en maatschappij aan tandartsen en apothekers zou het sluiten van zoveel vestigingen rechtvaardigen.

o c o ■5 X ■o

■o

E 2 00

ö o

Ook bij nogal wat andere vakken heeft het departement aanmerkingen. Bij god geleerdheid kan een vestiging dicht om dat het aantal studenten afneemt. Ge neeskunde staat samen met de academi sche ziekenhuizen genoteerd voor veer tig procent van de hele bezuinigingsope ratie. Omdat de faculteiten nog steeds niet zelf zijn gekomen met voorstellen voor taakafstoting zal de minister in april 'dringende suggesties' doen. H ij belooft die ook voor sociale wetenschappen, ge

oiogie, geografie en de kleine letteren vakken. Niet omdat de taakverdelings commissie daarvoor geen voorstellen heeft gedaan, maar omdat die voorstel len te licht zijn bevonden. Van het taakverdelingsplan, aanvankelijk zo vol verve gepresenteerd, blijven uit eindelijk alleen de regels over de techni sche en de natuurwetenschappen, rech ten, diergeneeskunde en de landbouw

hogeschool grotendeels van kritiek ver schoond. Maar ook daarvoor gelden en kele tamelijk fundamentele verwijten. De commissie heeft bij de in te leveren mil joenen bijvoorbeeld ongelijk verdeeld over de verschillende disciplines zonder die verdeling te motiveren. Ze heeft criteria opgeschreven maar niet verteld hoe die gehanteerd zijn en een tijdsplanning voor de taakverdelingsope ratie is er niet. Voor studenten die zich het komend jaar aan een universiteit of hogeschool willen inschrijven heeft minister Deetman nog een geruststellende mededeling. Ze hoe ven zich nu nog geen zorgen te maken, want de besluitvorming is nog niet afge rond. Maar wel in augustus, want dan zou de studierichting van hun keuze wel eens gesloten kunnen worden voor eerstejaars. Of dan ook al ouderejaars moeten verhuizen is nog onbekend. De minister wil in ieder geval geen staf bestanden aanhouden speciaal voor ver gevorderde studenten. Lin Tabak/UP

Deetman wil subfaculteit econometrie opheffen Minister Deetman heeft in zijn antwoord op de TVCplannen het voorstel gelan ceerd om de Tilburgse subfaculteit eco nometrie op te heffen. Economie blijft bij alle huidige vestigingen, inclusief Maastricht, bestaan; fiscale economie zal alleen nog in Tilburg en aan de UvA voorkomen; maar econometrie zal wor den geconcentreerd in Rotterdam en Amsterdam. De eventuele opheffing van de Tilburgse subfaculteit is volgens rec tor Van Veldhoven "een misser". Volgens hem kan de suggestie van Deet man niet serieus zijn bedoeld: "De mi nister heeft.altijd beweerd dat hij bij zijn beslissingen voornamelijk zal letten op de kwaliteit, welnu, onze econometrie faculteit behoort in Nederland samen

met die van de UvA tot de absolute top. Na de externe bedreiging van de econo mische faculteit door een nieuwe vesti ging in Maastricht, zou de T ilburgse eco nomie ook nog eens intern worden uitge hold. Want econometrie maakt de eco nomische faculteit pas volledig en vol waardig. Nogmaals, ik neem aan dat dit voorstel van de minister niet serieus is bedoeld", aldus rector Van Veldhoven. Volgens hem is het nu nog te vroeg voor de opmaak van een Tilburgs "totaal plaatje". Voor de meeste faculteiten moet de minister nog met verder uitge werkte voorstellen komen. Pas dan is een eindoordeel over Deetman's plannen en hun betekenis voor Tilburg mogelijk. T.G.

Meer aanmeldingen voor Tilburg

Meer kandidaten voor Hogeschoolraad

Op 15 maart hadden bij het Centraal Eu ro Aanmelding en Plaatsing 1529 perso nen zich aangemeld voor een studie aan de KH T. Dit zijn er 105 méér dan vorig jaar half maart. De toename is vooral te merken bij economie, rechten en psy chologie, die respectievelijk 10, 9 en 21 procent meer aanmeldingen kregen. Voor sociologie en letteren lijkt er dit jaar minder belangstelling, respectievelijk 15 en 6 procent. Landelijk gezien loopt Til burg iets terug bij econometrie, sociolo gie en rechten. Bij de eindstand van in geschrevenen lopen de cijfers altijd nog wat terug.

Het aantal kiesgerechtigde studenten voor de H ogeschoolraad nam vergeleken met vorig jaar met 500 toe. H et weten schappelijk en nietwetenschappelijk personeel kregen er elk ongeveer 50 kie zers bij sinds de laatste H Rverkiezingen voor hun geledingen in 1981. H et aantal beschikbare zetels bleef echter gelijk. Vanuit de studenten en het nietweten schappelijk personeel kwamen dit jaar vee! meer kandidaten voor de H oge schoolraad. H et aantal kandidaten voor de studenten(sub)faculteitsraadszetels bleef bijna even klein als vorig jaar. Op 6 mei verschijnen de uitslagen van de verkiezingen in het TH B.

| 1 2 / 1 3 Avantgarde in de kunst Studium vjeneraie or ganiseert m april een , déin'de'ICunst lÖföAO' met lezingen, films en een tentoonstÉ||ig over architectuur en typografie

De Centrale interfaculteit knjgt het komend SI^J diejaar '83'84 een nieu we, zogenaam.de "re guliere" opleiding filo sofie. TH B sprak met Prof. H . de Swart, se cretaris M. van den Ak ker en Prof. L H evde

Verkiezingen Upsidedown zitten de laatste 9 pagina's (of eerste 9 pagina's, zoals u het bekijkt) vol met HSverkiezingsnieuws. Verstandige kiezers be waren dit nummer tot de stembiljetten in hun brievenbus vallen

Numeri Fixi De Academische Raad heeft de minister van Onderwijs en wetenschappen gead viseerd een numerus fixus in te stellen voor negen studierichtingen: Genees kunde, Diergeneeskunde, Tandheelkun de, Sociale Gezondheidskunde, Algeme ne Gezondheidszorg, Theaterweten schap, Industrieel Ontwerp, Informatica en Bedrijfskunde drs. De Raad wil een aktieve plaatsingscommissie voor Rechtsgeleerdheid en Bedrijfskunde ir. Als de plannen doorgaan zullen bijna 3000 mensen niet de studie van hun keu ze volgen.

PERS

MATSERTJES BRIEVEN

Uit de Universiteitsbladen In veel bladen deze week aandacht voor de verkiezingen voor de universiteits/hogeschool en (sub/inter)faculteitsraden. Het lijkt erop dat de belangstelling voor een raadszetel groter is dan in voorgaande jaren. In FOLIA CIVITATIS, het blad van de Universiteit van Amsterdam, een heuse verkiezingskrant waarin diverse kandidaten van alle rangen en standen, genen en kleuren hun voornemens kenbaar maken. Misschien is er een tendens dat de belangstelling van studenten vóór studenten weer aan het toenemen is. Als we afgaan op de verwachte belangstelling voor een congres over studiefinanciering wat afgelopen weekeinde in Nijmegen werd gehouden, wèl. Een Nijmeegse studentenorganisatie die als gastheer optreedt rekent op zeker 500 deelnemers. Het congres wordt georganiseerd door het Landelijk Aktie Komitée (LAK), waarin verschillende studentenbonden samenwerken, zowel van HBO- als van WO-zijde, in afwachting van de oprichting, eind mei, van een nieuwe overkoepelende studentenorganisatie. Uit de bijdragen die aan de congresmap geleverd werden valt een tweedeling in opinies onder de studenten af te leiden. Enerzijds bestaat er een groep 'parlementaristen' die met eigen voorstellen binnen de financiële randvoorwaarden wil blijven van het departementale bezuinigingsbeleid en alles verwachten van overleg met de minister. Anderzijds bestaat er een

reaKtionai, "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers w o r d e n geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Ook jij, Han Ik wil reageren op de ingezonden brief van Han van der Horst in nr. 25. In die brief vervangt hij in een uitspraak omtrent hoe de 'vrouwen'kursus Het Vege Lijf te werk gaat het begrip nnan door het begrip jood of turk. De uitspraak luidt: " W a t betekent het dat iedere vrouw slachtoffer van verkrachting is en iedere man een potentiële dader? En wat is de betekenis voor jou persoonlijk dat je leeft in een samenleving waarin het souteneurschap, de vele sexblaadjes voor mannen en de sexuete opdringerigheid van mannen als normaal wordt beschouwd?" Vervang in deze uitspraak 'man' door 'jood' of 'turk' en dan blijkt uit welke hoek de wind echt waait, aldus Han. Vind je dit een serieuze methode: naampjes door naampjes veranderen, om zodoende snel partij te kunnen kiezen? heb je er dan écht niet bij stilgestaan dat je het in het ene geval het

stroming die meent dat studenten zelf met een eisenpakket moeten komen zonder meteen allerlei externe randvoorwaarden mee te nemen. Het inwilligen van die eisen zou middels 'harde actiedruk' moeten worden afgedwongen. (KU-NIEUWS). Nu we het toch over acties hebben. In Groningen werd gedebatteerd over achtergronden en grenzen aan de burgerlijke ongehoorzaamheid (UNIVERSITEITSKRANT). Hoeveel verzet kan de parlementaire democratie verdragen? Waar liggen de grenzen voor actievoerders. Heiligt het doel de middelen? Ziehier enkele vragen waarop een panel, bestaande uit drie wetenschappers en een activist, inging. De politicoloog prof. Valkenburgh zag een belangwekkend verschil tussen de huidige burgerlijke ongehoorzaamheid en die uit de jaren dertig. Ervan uitgaande dat burgerlijke ongehoorzaamheid voortkomt uit onbehagen over het functioneren van de overheid stelt hij dat in de jaren dertig de machteloosheid van de overheid bekritiseerd werd. Men wenste versterking van die overheid. De huidige overheid is juist oppermachtig en te burocratisch. De Grünen van nu mag je, volgens Valkenburgh, dan ook niet vergelijken met de Braunen van toen. "De Griinen verwachten juist heel veel van het parlementair systeem, zoals het tegenhouden van de kruisraketten en maatregelen in de milieu-sfeer, terwijl de Braunen een diep ingeworteld wantrouwen hadden tegen de versplinterde overheidsdemocratie van de Weimarrepubliek". Veel mensen leven met de overheid in een "haat-liefde verhouding", "veel groepen houden hun hand-

over de dominerende helft van de maatschappij (voor alle duidelijkheid: de mannen) en in het andere geval over een gediscrimineerde minderheid (joden, turken)? Volgens mij komt je 'werkhypothese' (wat een taalgebruik) je achteraf goed van pas, wanneer je van te voren reeds snel een (ongenuanceerde, verdachtmakende) mening hebt gevormd. Of wil je wérkelijk beweren dat jij zó aan je meningen komt? Als ik jou was zou ik me eens proberen in te leven in degenen die zo'n uitspraak doet. Het lijkt me b.v. zeer akseptabel te stellen dat voor een vrouw, met name wanneer ze 's nachts alleen over straat loopt (let er eens op hoe weinig dat voorkomt Han, zou dat toeval zijn?), iedere man een potentiële verkrachter is, ook jij, ook ik. Dat dat ook voor ons niet onproblematisch is ben ik met je eens. Het is zinvol daarover te praten. En dat kan, b.v. in die kursus Het Vege Lijf, waar ook wij heenkunnen. Han, wat jij uit je verhaal meent te moeten konkluderen, maar waarvoor je je kennelijk nog schaamt het op papier te zetten, nl. dat uitspraken uit de vrouwenbeweging op één lijn te stellen zijn met jodenhaat onder HitlerDuitsland, dat lijkt mij een ernstige verdachtmaking, een schandalige opmerking'. Vervolgens beweer je nog dat je de medewerkers van vrouwenstudies die de uitspraak deden niet wilt kwetsen. Mij benieuwt welke middelen jij dan wel toereikend acht om iemand te kwetsen! Jan Verheij

je op om subsidie te krijgen, en tegelijkertijd haten ze die overheid als de pest". Naar alle waarschijnlijkheid zal de minister de taakverdelers een dikke onvoldoende geven. Met name de plannen voor Letteren, Sociale Wetenschappen en Farmacie komen er slecht van af bij de minister. Het hoofdstuk Wiskunde en Natuurwetenschappen kan door de beugel en voor de niet ingevulde hoofdstukken (medicijnen, tandheelkunde en godsgeleerdheid) heeft de minister een eigen taakverdeling. De minister is verder van plan zich zo weinig mogelijk te laten ophouden bij de voortgang van de TVCoperatie door 'democratische meepraters' als de universiteits- en hogeschoolraden. De minister zal z'n eindoordeel vlak voor 't zomerreces kenbaar maken. Tegen die tijd moet de begroting voor 1984 al bijna klaar zijn. De Tweede Kamer zal dan pas eind augustus haar mening kunnen ventileren. De Colleges van Bestuur hebben de 'democratische meepraters' nog wel een kans willen geven. In een brief van 11 maart aan de minister hebben de Colleges laten weten het op prijs te stellen als de minister tot half april geen uitspraken doet over het eindrapport. Dit om te voorkomen dat Deetman hiermee de binnen de universiteiten lopende procedures doorkruist. De minister is hier in zoverre in meegegaan dat hij naar aanleiding van het eindrapport heeft besloten vragen aan de Colleges te stellen. Zoals gezegd gaan die met name over de studierichtingen letteren, sociale wetenschappen en farmacie UTRECHTS UNIVERSITEITSBLAD, MARE). L.v.W.

^iHim a t s e r t j e si^m 'Matsertjes* kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,-; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. VERKIEZINGEN Tussen 8 en 25 april stemmen, ook voor de hogeschoolraad! Stem Progressieve Studenten Fraktie Stem PSF katjesdrop katjeseronder de kater is een geile donder PSF, progressieve studenten fraktie, PRAATJES VULLEN GEEN GAATJES! ga stemmen voor de hogeschoolraad. Onderwijs dat te wensen overlaat? Stem de PSF in de hogeschoolraad! TYPEWERK: Bel voor typewerk: Els van Lierop. Tel. 04242-17330. TE HUUR: aan de Costa Brava Spanje, vrij huis, 3-2- pers. slaapkamers, tuin en garage. Dichtbij zee. tel. 08863-1535.

KAPPATAAL Het faculteitsblad van de economen komt met een nummer dat bijna geheel gewijd is aan een lang verhaal rond het plan Schouten: 'De opkomst en ondergang van het plan Schouten'. Dit, inmiddels al weer historie geworden plan, wordt geplaatst binnen de hedendaagse 'burgerlijke' economiebeoefening. De werkgroep Polek, die dit artikel heeft geschreven, heeft zoals te verwachten viel weinig waardering voor het plan en voor Schoutens economiebeoefening in het algemeen. Maar 'de bergen kritiek' In vaak felle polemische bewoordingen worden wel uitvoerig onderbouwd in dit 13 pagina lange artikel, al zal het sommige toch te ver gaan om Schouten betiteld te zien worden als 'te provinciaal en te eigenwijs om zich in een van de internationale stromingen van de economiebeoefening te laten indelen'. Hoewel de discussie rond dit plan al niet meer aktueel is, maakt de diepgang van het artikel deze late polekreactie zeker nog de moeite waard. De redactie van Kappataai heeft Prof. Schouten nog wel om een reactie gevraagd, maar deze liet weten uit principe niet in Kappataai te schrijven. Verder vinden we in deze Kappa taai nog artikelen over de heibel op de sociale fakulteit en een plan voor meer werk in Tilburg, en komt men nog eens terug op de gevolgen van de zogenaamde deregulering voor het milieubeheer. En dat allemaal voor f 1,25. j, s.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versieyen samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr ) koning, dr h van erp, drs j van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw officiöle mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2606 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), thberichten (eindhoven), tht nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle-nassau abonnementen voor niet-hogeschoolleden f 15,— per jaargang

Congres over studiefinanciering

Studentenbeweging wil één vuist maken Ondanks de geringe deelname - er was op vijf- a zesiionderd personen gerekend - kostte het de congresgangers nog de grootste moeite om het überhaupt ergens over eens te worden. (Vlet name de discussies over de vraag hoe een goed studiefinancieringsstelsel in elkaar moet zitten leidde op de eerste dag al tot zulke grote meningsverschillen dat het congres in hevige tijdnood kwam. Uiteindelijk werden op zondagochtend een aantal principe-besluiten op papier gezet, die weliswaar allemaal fraai klinken, maar met enige realiteitszin weinig meer van doen hebben. Zo moet de toegankelijkheid van het hoger onderwijs voor iedereen voor 100 procent gewaarborgd zijn; dient de overheid garant te staan voor een goed inkomen tijdens de studie; heeft iedereen recht op deelname aan het hoger onderwijs, enz. enz. Het laatste principe-besluit, waarbij bepaald wordt dat onderwijs een collectief goed is, dat volledig via de algemene belastingen betaald moeten worden, leidde her en der in de wandelgangen tot de cynische opmerking, dat de revolutie nu kan uitbreken. Interessanter werd het congres op de zondagmiddag, toen de strategie-discussie op het programma stond. Al snel werd duidelijk dat de even tevoren aanvaarde principe-besluiten geen enkel aanknopingspunt boden om de zaak aan welke achterban dan ook te verkopen. De geringe deelname bracht de aanwezigen zelf al op het idee, dat de inkomensproblematiek blijkbaar niet direct een zaak is om studenten massaal op te mobiliseren, hetgeen toch, aldus de meeste congresgangers, een eerste prioriteit dient te zijn. Men realiseerde zich dan ook terdege, dat het geen enkele zin heeft om op korte termijn over te gaan tot het voeren van acties voor een beter stelsel van studiefinanciering: "Er is geen sprake van dat wij iiier de mening van de studenten /(unnen vertegenwoordigen", concludeerde congresvoorzitter Toon van Dijk van de Nijmeegse studentenvereniging A K K U , "be/angrijker is dat eerst aandacht besteed wordt aan het sterker maken van onze eigen organisatie".

IN DE KINDERSCHOENEN B M M H Die eigen organisatie blijkt overigens nog behoorlijk in de kinderschoenen te staan. Dhr. Rico

Komitee (LAK), dat nu nog de krachten bundelt, weinig positieve ervaringen met het Haagse circuit: een gesprek met minister Deetman werd onlangs immers tot driemaal toe zonder duidelijke opgaaf van redenen uitgesteld.

TUMULT I

(foto: Bram de Hollander)

"Ronduit teleurstellend" noemden de organisatoren de opkomst voor het landelijke studiefinancieringscongres, dat het afgelopen weekend aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen werd gehouden. Iets meer dan honderd studenten bogen zich daar over een tweetal hoofdlijnen over de toekomst: hoe dient een ideaal stelsel van studiefinanciering eruit te zien en wat voor middelen zijn er voorhanden om dat te bereiken. Rond mei van dit jaar valt de oprichting te verwachten van een landelijke studentenbond, die de activiteiten van de locale organisaties moet gaan coördineren. Een van de taken zal dan ook worden het aansluiting zoeken bij andere maatschappelijke groeperingen, zoals ambtenarenbonden en organisaties van werkende jongeren. Het congres realiseerde zich namelijk terdege, dat studenten niet de enigen zijn die sociaal-economisch in de knel komen te zitten. Een nieuw stelsel van studiefinanciering dient ook voor andere groepen aanvaardbaar te zijn om te voorkomen, dat studenten in vergelijking met hen in een meer elitaire positie komen te verkeren. In Groningen was men, aldus een vertegenwoordiger van de studentenbond uit die stad, al veel langer in overleg met andere maatschappelijke groeperingen. Hij wees het congres erop, dat dergelijke samenwerkings-

verbanden heel wel mogelijk zijn, mits er van studentenzijde bereidheid bestaat tot het doen van concessies. Daar was vrijwel iedereen het mee eens, ook met de stelling dat dergelijke coalities het best op locaal niveau tot stand gebracht kunnen worden. Naast het versterken van de eigen organisatie stond ook de Haagse lobby op het programma, althans de vraag of daar enige behoefte aan bestaat en zo ja, welke vorm zo'n lobby moet krijgen. Er moest een stemming aan te pas komen om uit te kunnen maken of een meerderheid daar gebruik van wenste te maken. Dat wilde een ruime meerderheid, maar dan wel op een laag pitje. Veel vertrouwen in het effect van een dergelijke lobby had men niet, maar men was algemeen van mening dat de weg naar de politiek open gehouden moest worden. Wat dat betreft heeft het Landelijk Aktie

Crisis, discriminatie en buitenlandse arbeiders

L.S.O.B.A. uitte ook felle kritiek op het overheidsbeleid. Aan de ene kant vaardigt de overheid anti-discriminatiewetten uit, aan de andere kant dreigde zij met intrekking van een deel van de kinderbijslag voor buitenlanders. Bij het opzetten van inspraakorganen voor buitenlanders produceren enkele 'professionals' uit Den Haag hoeveelheden papier met onbegrijpelijke tekst en slechte vertalingen. Die formulieren moeten dan ingevuld en teruggestuurd worden. Rico vraagt zich af: "Is dit een verplicht nummertje van Den Haag in de trant van 'ziezo, we hebben de buitenlanders ook geraadpleegd'?" Terugkomend op discriminerende praktijken wijst Rico niet alleen op de W A B W , de woningbouwverenigingen of de verzekeringsmaatschappijen. Ook bij de lagere overheden wordt gediscrimineerd. Bij arbeidsburo's staan de buitenlandse arbeiders wel geregistreerd, maar zij worden niet meer bemiddeld. Voorbeeld daarvan is het GAB in Utrecht, dat weigerde Turkse en Marokkaanse vrouwen te helpen aan werk, omdat zij de Nederlandse taal niet spraken. L.S.O.B.A. wil meer dan enkel het signaleren en inventariseren van proble-

In de vijfde en tevens laatste lezing van de Buro Buitenland cyclus 'Buitenlanders in Nederland' sprak de hr. Rico, voorzitter van het Landelijk Samenwerkingsorgaan Buitenlandse Arbeiders L.S.O.B.A. maandagavond 28 maart over de discriminatie van buitenlandse arbeiders en de ekonomische crisis. Tot voor kort was de werkloosheid onder buitenlanders lager dan onder Nederlanders. In '82 is die situatie drastisch veranderd: 22% van de buitenlandse werknemers zit zonder werk tegen 16% van de Nederlanders. In getallen zijn dat zo'n 47.000 buitenlanders. De gevolgen van werkloosheid zijn voor de buitenlandse arbeiders onrustbarend. Niet alleen gaat zijn inkomen sterk achteruit, ook zijn verblijfsvergunning kan in gevaar komen, terwijl in veel gevallen de gezinshereniging wordt tegengewerkt. De economische crisis laat diepe sporen na in het gezinsleven van de buitenlander. Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Wat dat aangaat bleek de houding van een particuliere bankinstelling zondagmiddag aanmerkelijk gunstiger. WillemJan Klundert van de afdeling public relations van de RABO-bank mocht van de organisatoren uiteen zetten welke belangrijke functie de banken kunnen hebben in een nieuw stelsel van studiefinanciering. Klundert was van mening dat over die rol te vaak negatief werd geoordeeld door de studenten: "Wij banken krijgen vaak het stempel opgedrukt, dat wij aan dergelijke zaken alleen maar geld willen verdienen. De sociale functie, die wij ook hebben, wordt daarbij vaak onderschat. Onze rente is zodanig laag, dat wij er zelfs niets aan overhouden. En waarom zou U bang zijn voor het maken van schulden? Iedereen maakt tegenwoordig schulden". Het tumult, dat na Klundert's bijdrage losbarstte was groot. Niet iedereen had namelijk even snel in de gaten dat het hier om een voorstelling ging van een aantal studenten van de docentenopleiding dramatische vorming uit Arnhem. Zij zorgden er trouwens wel voor dat de gezapige sfeer waarin het congres verliep (invoering van de zomertijd?) even werd onderbroken. Mocht de bijeenkomst dan in kwantitatief opzicht niet zo zijn gelopen als verwacht was, over de inhoudelijke resultaten toonden de organisatoren zich aan het slot van het congres redelijk tevreden. Voor het eerst sedert de ondergang van de landelijke studentenbeweging in de jaren zeventig lijkt er toch weer voldoende animo te zijn om samen te trachten een vuist te maken. Vandaar ook dat besloten werd om het congres binnen een maand nog 'ns dunnetjes over te doen om de nu ingeslagen richting verder concreet vorm te geven. Veel, zo niet alles, zal daarbij afhangen van de reacties van de achterban. Het kader lijkt voorlopig al aanwezig. Ruud Kenters (KU/UP) men. Zij zoekt ook naar oplossingen. L.S.O.B.A. richt zich op kader- en organisatievorming van buitenlanders. De buitenlandse arbeiders moeten zich per regio, per gemeente organiseren en L.S.O.B.A. geeft hierbij ondersteuning op coördinerend terrein. Zij kiest nadrukkelijk voor zelforganisaties. Rico: "Eerst moet het onderling contact versterkt worden en moet het besef van de eigen situatie duidelijk zijn". Maar, besluit Rico, contacten met politieke partijen en vakbonden mogen niet verwaarloosd worden. P.P.

Manifestatie tegen TVC Op 30 maart was er in Utrecht een landelijke manifestatie tegen de TVC-plannen met als motto: Tegen gedwongen ontslagen en afbraak van het W O . De AbvaKabo had aan het College van Bestuur gevraagd de Tilburgse deelnemers buitengewoon verlof te geven, maar dat ging niet door. Vanuit Tilburg trok er één bus met demonstranten naar Utrecht. vrijdag 1 april 1983

Wetenschapsanalfabetisme: de kloof tussen wetenschap en publiek Wetenschappers hebben vaak grote moeite met het op duidelijke wijze aan het publiek vertellen waarmee ze bezig zijn en wat nut en betekenis van hun bezigheden is. Ze missen in veel gevallen de capaciteiten om hun werkzaamheden voor een groter publiek te vertalen. Dat vertalen moet in een letterlijke betekenis opgevat worden, want produkten als Becel en Johnson's Dental Floss bewijzen dat wetenschappelijk onderzoek de huishoudens wel moeiteloos in niet-tekstuele vorm bereikt. Voor de kloof in kennis tussen wetenschapper en publiek bedachten Delftse studenten de term Wetenschaps-analfabetisnne. Op vrijdag 10 maart stond een symposium ter gelegenheid van het tiende lustrum van de vereniging voor technische physica in het teken van dit verschijnsel. Van twee kanten kan de kloof tussen wetenschapper en publiek bezien worden. Enerzijds is er het gebrek aan kennis van het publiek, anderzijds het bovengenoemde gebrek aan uitdrukkingsvaardigheden van onderzoekers. Tot op zekere hoogte is het laatste verschijnsel debet aan het eerste. Wie moet en kan de bevindingen van de wetenschap op de beste wijze aan het publiek bekend maken? De wetenschappers zelf? Zij zijn het best op de hoogte van de stand van hun onderzoek. De universiteiten, in het bijzonder hun wetenschapsvoorlichters? Ze mogen geacht worden grotere verbanden te kunnen zien en beter op de hoogte te zijn van de mogelijkheden van de pers, met name de wetenschapsjournalisten? Van hen mag verwacht worden dat ze ten minste leesbaar en begrijpelijk Nederlands kunnen produceren. Slechts twee dagbladen hebben een wetenschapsredaktie van enige omvang: de Volkskrant en NRC-Handelsblad. Andere bladen laten dit gebied voor wat het is. Simon. Rozendaal, redakteur van het NRC-Handelsblad kgtern Wetenschap &

Onderwijs, was een van de sprekers tijdens het symposium. Zijn ervaring is, dat wetenschappers meestal niet in staat zijn hun werk zelf op een begrijpelijke wijze voor het voetlicht van de publieke tribune te brengen. Ze zijn over het algemeen niet in staat enige afstand van hun eigen onderzoek te nemen en hebben vaak geen benul van de plaats van hun werk in de samenleving. Verder staan hoge eisen van wetenschappelijkheid de leesbaarheid van hun stukken in de weg. We tenschappers ontberen het vermogen, zo zei hij, "de Nederlandse taal te gebruiken op een manier die zij verdient". Het is niet verwonderlijk dat de laatste jaren een toename is te bespeuren in de aandacht die de universiteiten voor de media hebben. De geldstroom uit Den Haag wordt minder groot en het ligt voor de hand dat men door middel van voorlichting het belang van universiteiten tracht duidelijk te maken. Aan het eind van de jaren zestig stonden universiteiten bekend als broedplaatsen van revolutionairen, in de jaren zeventig werden het opleidingsinstituten voor werklozen, nu is het zaak de publieke opinie ervan te overtuigen dat het centres of excellence zijn. Professor S.J. Doorman, filosoof te Delft, voegde aan deze pragmatische overwegingen twee morele toe. Het is, zo betoogde hij, in een democratie vanzelfsprekend dat instituten die door de

Peer

Op het eind van zijn leven raakte de Amsterdamse psycholoog J.T. Barendregt gefascineerd door het idee dat testgegevens van fobici grafisch weer te geven zijn in de vom van een peer met een sfeeltje. 0 / n o g mooier; een peer met twee steelties. Wie het niet gelooft, mag het nazoeken. Het idee is te vinden in hoofdstuk 12 van Barendregts postume boek 'De zieJenmarkt' (MeppeJ: Boom, 1982). Een peer; misschien is het decadent, maar Barendregt vond zo'n figuur prachtig. Aan studenten wordt door saaie docenten verteld dat wetenschappelijk onderzoek tot doel heeft om de werkelijkheid te beschrijven. Vergeet hef maar. Het ligt genuanceerder. De werkelijkheid wordt al beschreven door elk kind dat een beetje praten kan. Beschrijvingen heten pas wetenschappelijk als ze voldoen aan het criterium van elegantie. Een peer met een steeltje valt te preferen boven een ongewassen puistekop. Wat is elegant? Daarover wordt voortdurend geredetwist in de vakpers. Voor Barendregt is zo'n peer het toppunt van elegantie. Andere onderzoekers duwen de werkelijkheid liever in een kerstklok. Gaat het niet goedschiks, dan maar kwaadschiks. De verdeling van de intelligentie van de Nederlandse bevolking, bijvoorbeeld, neemt voor psychologen per definitie de vorm van een kerstklok aan. Waarom? Daarom. Zo'n klok vinden ze mooi. En bepaalde berekeningen zijn onder de kerstklok gemakkelijker uit te voeren dan met een ongewassen puistekop. Helaas gaan veel onderzoekers weinig elegant om met het principe van elegantie. Veel geleerden komen niet verder dan het maken van een tweedeling. Eysenck verdeelt ons mensen in twee soorten: introverten en extraverten. Botter, ook een psycholoog, vindt eveneens dat er twee typen mensen zijn. Het ene denkt baas over eigen leven te zijn finterne 'locus of control'J, het andere^denkt dat niet (externe 'locus of control'], het andere denkt dat niet (externe 'locus').

Tilburgs Hogeschoolblad

samenleving gefinancierd worden, aan die samenleving rekenschap van hun daden afleggen. Verder noemde hij het een dure plicht van de universiteiten om in de openbaarheid te treden vanuit overwegingen van humaniteit. Als wij in onze cultuur de waarden die de wetenschap zegt te verdedigen serieus te nemen, dan moeten wij die ook naar buiten brengen. Wetenschappers behoren een groot inlevingsvermogen te hebben in de mensen voor wie zij uiteindelijk werken. Ir. H.L. Beckers, research-coördinator bij Shell, noemde het voor het bedrijfsleven noodzakelijk in een vroeg stadium in contact te treden met het publiek. In het geval van de Kernenergie, die in de jaren vijftig en zestig op onverantwoord positieve wijze in de media gepropageerd werd, heeft het bedrijfsleven veel te veel geïnvesteerd in een uiteindelijk door de publieke opinie niet geaccepteerde technologie. Een goede voorlichting zou dat hebben voorkomen. Het bedrijfsleven had eerder een punt achter de ontwikkeling kunnen zetten als het publiek eerder in voldoende mate op de hoogte was gebracht.

WETENSCHAPSVOORLICHTERS In het naar buiten brengen van het wetenschappelijk werk spelen de media een belangrijke rol. Die media moeten gevoed worden met relevante informatie. Het ligt voor de hand dat dat door de universiteiten gebeurt. Naar aanleiding van de nota Wetenschapsbeleid van minister Van Trier in 1974 is aan de Nederlandse universiteiten wetenschapsvoorlichting van de grond gekomen. Deze diensten moeten de eerste fase in het verduidelijken van wetenschappelijke informatie gestalte geven. Moeilijkheid daarbij is, dat specialistische informatie vaak alleen door specialisten kan worden begrepen. J.J.M. Beijersbergen, wetenschapsvoorlichter aan de Katholieke Universiteit

in Nijmegen, pleitte in een boek over dit onderwerp enige tijd geleden voor nauwe samenwerking met die specialisten. In gedeelde verantwoordelijkheid zou informatie naar buiten gebracht moeten worden. De wetenschapper is verantwoordelijk voor de inhoud, de voorlichter voor de redactionele gang van zaken. Hij pleitte bovendien voor een selektieve benadering van de media. Vaak worden nu nog de persberichten linea recta in de prullenmand gedeponeerd. Velen zien door de bomen het (wetenschappelijke) bos niet meer. Journalisten mogen de hand wel eens in eigen boezem steken, aldus prof. Doorman. Een in kringen van wetenschapsbeoefenaren veel gehoord geluid is dat journalisten zich te veel laten leiden door ideologie. Verder drukken ze de echte deskundigen weg, ze passen het principe van hoor en wederhoor niet toe, leggen verkeerde accenten en zijn, ten slotte, alleen geïnteresseerd in de incidentele sensatiewaarde van hun onderwerp. Rozendaal ging in zijn weerwoord op Doorman in op het kritische vermogen van de huidige generatie journalisten. In het begin van de jaren zeventig zette een trend in die leidde tot zogenaamde 'kritische journalistiek'. Nu is men minder, misschien zelfs te weinig kritisch ingesteld; mogelijk is dat een reactie op de 'kritische journalistiek'. Het gebruik van de term 'kritisch' is overigens nogal ondoorzichtig, zo betoogde Rozendaal. Meestal wordt hij lichtvaardig gebruikt en hij staat in veel gevallen voor het beoordelen van gegevens op basis van een toevallige, modieuze denkrichting. De oogst van de dag: pleidooien voor een uitbouw van de wetenschapsjournalistiek, een verbetering van het universitair onderwijs in de richting van redactionele vaardigheden en een houding van de wetenschapper die een nauwe relatie met de samenleving inhoudt. (Ad Valvas, UP, ingekort)

Witkin, een inmiddels overleden eredoctor van de Tilburgse hogeschool, dacht ook een schot in de roos te doen door de mensheid in tweeën te delen, hij maakte een onderscheid tussen veldafhankelijke en veldonafhankelijke personen. Wat dit betekent, is niet belangrijk; het gaat om het principe. Wie een paar boeken doorbladert, komt steeds weer andere tweedelingen tegen bij psychologen. Vaak zijn deze versierd met nietszeggende letters: A en B, of X en Y. Bent u een Amens? Misschien betekent die A dat u een bepaald type schizofreen bent. Maar A kan ook uw kans op een hartinfarct aanduiden. Het hangt er van af uit welk boekje die letter is geplukt; de ene A is de andere niet, bij psychologen. Psychologie biedt ook kwadrateringen. Persoonlijk vind ik die veel eleganter dan tweedelingen. In de klinische psychologie is het gebruikelijk om te spreken over 'de angst voor de angst', hier wordt een begrip met zichzelf vermenigvuldigd; een zwierige manoeuvre. Kwadrateringen lopen sneJ uit in circelredeneringen. Vroeger leerden wij op de universiteit dat dergelijke redeneringen verboden zijn. Tegenwoordig vormen ze de kern van elke serieuze wetenschap. Als u ddt niet gelooft, dan moet u het boek "Gödel, Escher, Bach' van D.R. Hofstadter maar eens lezen. Ais ik het op de hogeschool voor het zeggen had, zou elke student oefeningen moeten doen om gevoelig te worden voor het principe van elegantie. Oefeningen in het uitvoeren van interessante circelbewegingen zijn in 1972 al gepubliceerd door lan I. Mitroff in het serieuze tijdschrift 'Theory and Decision'. Bijvoorbeeld oefening 1: 'Ontwerp een regel voor het publiceren van wetenschappelijke uiteenzettingen. Publiceer deze regel.' En oefening 13: 'Schrijf een computerprogramma waarmee je de volgende Nobelprijswinnaars kunt voorspellen! Onder welke condities moet één van de prijzen toegekend worden aan de programmeur? En wanneer moet hef programma zélf zo'n prijs krijgen? Dergelijke opdrachten lijken onzinnig. Maar ze tonen op elegante wijze hoe in wetenschappelijke activiteiten overal weer het principe van elegantie verborgen zit. Wie deze oefeningen te moeilijk vindt, mag beginnen met een eenvoudige scriptie over esthetische principes in het eigen vak. Welke redeneervormen sfaan in hoog aanzien in uw vak? Welke verschuivingen zijn hier in de loop der tijd aan te wijzen? Rooms-katholieke psychologen maakten vroeger graag gebruik van de gekruiste redenering fhet leed van de wereld en de wereld van het leed'). Die kom je tegenwoordig haast nooit meer tegen. Het kruis is door de peer voorbijgestreefd.

vrijdag 1 april 1983

Pendragon sporttournooi Op de foto: de bus van de Poolse deelnemers uit Poznan. Zelfs al voor de officiële opening wordt er een partijtje volleybal gespeeld. Rond de bar in de sporthal veel onwennige gezichten. Veel mensen zijn nu al moe. Rector van Veldhoven verschijnt op het toneel, de eerste glazen sneuvelen, alle Engelsen vallen van hun bank. Boven het veeltalige geroezemoes uit opent van Veldhoven met een mooie engelse " o " het derde internationale sporttoernooi van Pendragon.

IVA-rapport van invloed op toekomst BKR Het is voor het overgrote deel van de beeldende kunstenaars in ons land onmogelijk hun beroep op rendabele wijze uit te oefenen. In 1980 kon slechts 4 % van de beeldende kunstenaars van de opbrengst van verkopen op de vrije markt leven. Bijzondere voorzieningen voor beeldende kunstenaars, zoals de Beeldende Kunstenaarsregeling (BKR), blijven daarom noodzakelijk. Het is van belang dat de BKR een aanvullende arbeidsvoorziening blijft en niet verandert in een uitkeringssysteem. Om de rechtszekerheid van kunstenaars beter te waarborgen moet de BKR een wettelijke basis krijgen. Door een geleidelijke verhoging van de toelatingseisen en het vaststellen van een maximum aantal kunstenaars per regio kunnen de uitgaven voor de BKR worden beheerst. Een

Uitbreiding hogeschoolrestaurant Nog vóór 1 juni zal gestart worden met de bouw van een verdieping boven het huidige hogeschoolrestaurant. Hiertoe is besloten, omdat de huidige capaciteit van 700 eetplaatsen reeds na enkele maanden, nadat het restaurant in gebruik werd genomen, te klein bleek. Tijdens de piekuren van 12 tot 2 is de toeloop naar het restaurant zó groot dat zich lange rijen wachtenden voor de kassa's vormen. Bij gebrek aan zitplaatsen klimt men zelfs op de verwarmingen om het eten te nuttigen. De uitbouw zal aan een einde maken aan de huidige capaciteitsproblemen. Het aantal nieuwe zitplaatsen zal worden uitgebreid met 500. IVIet de totale bouw-, ontwerpen inrichtingskosten is een bedrag gemoeid van + f 8 0 0 . 0 0 0 , - . De beide verdiepingen zullen met elkaar verbonden worden door 1 trap en twee roltrappen. Om de eerste étages ook toegankelijk te maken voor gehandicapten zullen er twee liften geïnstalleerd worden. Op de nieuwe verdieping zal men hetzelfde assortiment aan levensmiddelen ver-

Tilburgs Hogeschoolblad

snelle verlaging van de budgetten voor de BKR, zoals voorgesteld in de regeringsverklaring, zal alleen tot gevolg hebben dat 70 a 80% van de bezuinigde gelden moet worden besteed aan bijstandsuitkeringen. Dat zijn enkele belangrijke conclusies uit een onderzoek naar het functioneren van de Beeldende Kunstenaarsregeling. Het onderzoek in in opdracht van de ministeries van Sociale Zaken en WVC uitgevoerd door het IVA, het instituut voor Sociaal Wetenschappelijk onderzoek van de Tilburgse hogeschool. Het onderzoeksteam van het IVA dat tekende voor het onderzoek stond onder leiding van dr. George Muskens. Inmiddels zijn de resultaten van het onderzoek toegestuurd aan de leden van de Tweede Kamer. De BKR is bedoeld als een aanvullende arbeidsvoorzieningsmaatregel voor beeldende kunstenaars die onvoldoende middelen van bestaan hebben. Het beroep dat kunstenaars op de BKR doen en de uitgaven die daarmee gepaard gaan strekken, zoals dit reeds aanwezig is in de bestaande restauratie. Warme maaltijden gaan via een kleine lift vanuit de keuken rechtstreeks naar boven. Volgens de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken mag gerust geproken worden van een recordbeslissing die bijgezet mag worden in het "Guiness International Book of Records". Ook de Commissie Bouwzaken van de Hogeschoolraad is verheugd nu op zo'n korte termijn besloten is een eind te maken aan de problemen in de mensa: "Eindelijk worden er weer eens knopen doorgehakt. Wel willen we steeds op de hoogte gehouden worden van de vorderingen, want in het verleden werd dit nogal eens nagelaten". Het CvB heeft zich sterk gemaakt om zo snel mogelijk met de bouw te beginnen. Zij is er zich van bewust dat het aantal studenten op de Hogeschool de komende jaren zal toenemen. Omdat vooral studenten veel gebruik maken van het restaurant is deze uitbreiding te zien als een stap voorwaarts naar een studentvriendelijk onderwijsbeleid, zoals vastgelegd in de concept-beleidsnota 'De ondersteuning van het onderwijs door de Centrale Diensten'. De KHT moet, volgens het CvB, een instelling zijn "die aantrekkelijk is voor aanstaande studenten en die een zodanig

vrijdag 1 april 1983

zijn in de jaren zeventig explosief toegenomen. Anno 1983 maken 3500 mensen gebruik van de BKR, die samen goed zijn voor een bedrag van 131 miljoen op de begroting van Sociale Zaken. Door de aankopen via de BKR zijn inmiddels zo'n 470.0()0 (!) kunstwerken in gemeenschapsbezit gekomen, waarvan er naar schatting 250.000 in den lande een bestemming hebben gekregen. Voor de toekomst van de BKR heeft het IVA een aantal mogelijke beleidsontwikkelingen onderzocht. Muskens c.s. spreken zelf hun voorkeur uit voor de ontwikkeling van een raamwet op de complementaire arbeidsvoorziening. De aanvullende arbeidsvoorzieningen voor beeldende kunstenaars moeten beter geregeld worden dan nu gebeurt via de BKR. De raamwet zou onder andere de huidige Wet Sociale Werkvoorziening en de BKR moeten omvatten. Hierdoor kunnen de voorzieningen een wettelijke basis krijgen, waardoor de rechtszekerheid en de beroepsmogelijkheden van de kunstenaars vergroot worden. Het IVA-rapport is inmiddels door de belangenorganisaties voor beeldende kunstenaars nogal uiteenlopend ontvangen, de beoordeling loopt uiteen van gematigd enthousiasme tot volstrekte afwijzing. Het ligt in de lijn der verwachting dat de Tweede Kamer zich nog dit jaar, mede aan de hand van de onderzoeksresultaten, uitspreekt over de toekomst van de BKR.

gressief onderwijs (vrouwenstudies) er geen geld is, terwijl voor het opzetten van de studierichting Sociaal Beleid (nota bene!) juist de werkgevers (Philips, AKZO en werkgeversbond) in een klankbordgroep gezet worden. In zo'n groep ontbreekt - veelbetekenend - de vakb o n d " , aldus de AbvaKabo. Minister Deetman heeft tijdens de onderhandelingen met de vakbond gezegd dat hij mee wil werken aan het voorkomen van gedwongen ontslagen. Hij wil wachtgelden, die hij ook kwijt zou zijn als er mensen ontslagen zouden worden, gebruiken om mensen aan het werk te houden. Ook een snellere invoering van de nieuwe salarisschaal voor wetenschappers kan ontslagen voorkomen en werk opleveren. De AbvaKabo gaat door met haar akties tegen de TVC-plannen. Op het moment wordt bekeken hoe de resultaten van het overleg met de minister plaatselijk toegepast kunnen worden. Rector van Veldhoven na de aftrap van het Pendragon-sporttournooi. Oe rector brengt de tweede helft van april een bezoek aan Peru om de samenwerkingsovereenkomst met de universiteiten van Cusco en Puno voor 3 jaar te verlengen.

Abva/Kabo gaat door met akties De AbvaKabo vindt het ontoelaatbaar dat faculteiten op de Hogeschool die steeds meer studenten krijgen, economie en rechten, door de TVC-plannen moeten inleveren en dat op studierichtingen in opbouw, letteren en wijsbegeerte, gekort wordt. Door de TVC zullen er op de KHT 43 arbeidsplaatsen vervallen. Volgens de vakbond valt er echter geen werk w e g , zodat de werklast onder het personeel verdeeld gaat worden. "Verder stelt men dat voor bijvoorbeeld proonderwijsklimaat kent, dat velen zich de moeite getroosten de veeleisende academische opleiding hier te voltooien, binnen een kortere tijdsperiode dan nu nog gebruikelijk is. En daarin vervult een goed toegerust restaurant een belangrijke functie". De studentenfracties in de hogeschoolraad hebben gezamelijk geëist dat ook studenten betrokken moeten worden bij de definitieve inrichting van de nieuwe

verdieping. Er is daartoe een speciale bijeenkomst gepland. Elke geïnteresseerde restaurantgebruiker die suggesties, op- of aanmerkingen heeft met betrekking tot de uitbreiding van het restaurant wordt daarom uitgenodigd voor de bijeenkomst op vrijdag 1 april om 14.00 uur in het hogeschoolrestaurant. P.P.

MEMO

Sport»

neling en leeft sinds jaren als bioloog in Otawa. Uiteraard volgt hij de situatie in zijn vaderland zeer nauwkeurig.

HOCKEY Voor de Hogeschool Sport Manifestatie (HSIVI) op 14 april kunnen nog teams ingeschreven worden. Het toernooi vindt plaats op het kunstgras van hockeyclub Tilburg. Op 20 april organiseert de KTH een veldhockeytoernooi op de Theresiavelden achter de HTS. Er is plaats voor 3 teams van de hogeschool. Inschrijven, ook individueel, kan op de in de sporthal opgehangen lijst. PENDRAGON Aerobic dancing: iedere maandag in de middagpauze is er van 12.45-13.30 uur aerobic dancing in de studentensporthal speciaal voor het hogeschoolpersoneel. Kom eens achter dat bureau vandaan en doe mee bewegen' We zitten al genoeg. Belangstellenden dienen wel in het bezit van een sportkaart te zijn.

Bum Buitenlandt POLITIEKE SITUATIE IN TSJECHOSLOWAKIJE Op dinsdag 12 april a.s. organiseert het Buro Buitenland in samenwerking met het John F. Kennedy Institute een voordracht over de politieke situatie in Tsjechoslowakije in het verleden, heden en toekomst. Spreker: Dr. Jiri Kotas Zaal: AZ-8 Tijd: 13.00-15.00 uur. Dr. Jiri Kotas is een Tsjechische ban-

Agenda APRIL VRIJDAG 1 APRIL Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis: "Les rendez-vous d'Anna" en "Toute une nuit" van de Belgische regisseuse Chantal Akerman uit 1978 en 1981. ZATERDAG 2 APRIL Maranatha,22.00 uur: Paasviering. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis {zie 1 april). ZONDAG 3 APRIL Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 1 april).

Vrouweni STUDIEBIJEENKOMST EMANCIPATIE ONDERZOEK De stuurgroep Vrouwen Emancipatie Onderzoek, waarvan SISWO het secretariaat voert, organiseert een studiebijeenkomst over een tweetal dissertaties, die qua onderwerp nauw met elkaar verbonden zijn. De thema's hiervan zijn 'Motivatie voor ouderschap', mevr. NiphuisNell (Van Loghum Slaterus Deventer) en 'Vrijwillige kinderloze vrouwen' van mevr. M.L. den Bandt (Van Loghum Slaterus Deventer). De studiebijeenkomst zal vrijdagmiddag 15 april plaatsvinden van 14.00-17.00 uur in Utrecht, Poort van Kleef, Mariaplaats. Tevens kan men de 'posters' bezichtingen van de tentoonstelling 'De Kunst van het moederschap'. U kunt zich telefonisch zo spoedig mogelijk opgeven voor deze bijeenkomst bij drs. H. Kleijer, 020-240075, SISWO. LEZING FEMINISTISCHE THEOLOGIE Op donderdag 14 april om 14.00 uur houdt Willemien Boot, feministisch theologe uit Amsterdam, een lezing op de theologische faculteit te Tilburg. Titel: "Vrouwen en Verleiding", wisselende beoordeling in bijbel en kerkgeschiedenis. In haar lezing zal zij hiervan voorbeelden uit het Oude Testament (HoogWOENSDAG 6 APRIL Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, SZ-17: Film "Le chien andalou" van Bunuel en Dali. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 1 april). DONDERDAG 7 APRIL Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-6: Lezing door Cor Blok over "Beeldende kunst en architectuur tussen 1910 en 1940". Stadsschouwburg, 20.15 uur: Publiekstheater met "Mephisto" van Ariane Mnouchine over de rol en de Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis "News from home" van Chantal Akerman uit 1976. 22.00 uur: Toute une nuit". Katholieke Hogeschool, 10.30 uur: Vergadering Hogeschoolraad.

MAANDAG 4 APRIL Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 1 april).

Katholieke Hogeschool, 10.30 uur, CZ-23: Colloquium economie algemeen. Dr. H.A. Kogels (VNO) over "De effectiviteit van de WIR".

DINSDAG 5 APRIL Stadsschouwburg, 20.30 uur: Nieuwe Komedie met "De liefdesgeschiedenis van de eeuw". Edda Barends speelt dit oorspronkelijke als gedichtencyclus geschreven toneelstuk van Marta Tikkanen in een regie van Harmut Alberts. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 1 april). Olof, 20.00-21.30 uur: Dansles door Ron Hannen. Olof, 20.30-21.30 uur: Jazzballet door Marcia in de Karreschop. Katholieke Hogeschool: 12.30 uur aula: Optreden Hongaarse groep EAST komt te vervallen.

Katholieke Hogeschool, 20.00 uur, SZ-11/Film "Maternale' van Giovanna Gagliardo, Italië 1978. Org. Vrouwenoverleg. Bundel van deze film is verkrijgbaar voor f ^,— bij S-183.

Tilburgs Hogeschooiblad

Vidar, Barbecue gevolgd door een nachtelijke roeitocht. Olof, Adat zaalvoetbaltoernooi, 's Avonds feestelijke prijsuitreiking. VRIJDAG 8 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Publiekstheater met "Mephisto". (zie 7 april). Stadsschouwburg, 20.30 uur: Concert door de Vlaamse volksmuziekgroep 't Kliekske.

FORUMDISKUSSIE OVER STUDENTENBELEID Op 14 april organiseert het mentoraat van de ekonomische fakulteit een forumdiskussie over het beleid, of het ontbreken ervan (?), van de minister van onderwijs met betrekking tot het W.O. De diskussie zal plaatsvinden in AZ 13 om 14.00 uur. Er zal gediskussiëerd worden aan de hand van een aantal stellingen die wij geformuleerd hebben naar aanleiding van bestaande plannen. Deze stellingen luiden: - studenten zijn geen speciale bevolkingsgroep, maar worden het wel gemaakt door rechtspositionele en financiële achterstelling t.o.v. andere Nederlanders. - studentenbeleid ontstaat niet om het studentenbeleid zelf, maar op grond van ekonomische faktoren. - de status van onderwijs is t.o.v. die van onderzoek veel te laag. Voor goed onderwijs is het vereist de instelling te splitsen in een onderwijsen een onderzoeksinstelling. - de student is veelal te zeer afhankelijk van de goodwill van docenten. Gewenst is controleerbaarheid van het over hem/haar uitgeoefende gezag en toepassing van beginselen van behoorlijk onderwijs. - onderwijs in kleine groepen is nuttig, want het verkleint de sociale afstand tussen studenten en docenten, intensiveert het onderwijsen leerproces en bevordert de onderlinge sociale integratie van studenten. Het behoeft niet duurder te zijn, omdat de zelfwerkzaamheid van de student kan worden vergroot. - een in het curriculum opgenomen cursus bestuurlijke vaardigheden zou zowel de interesse van studenten in voor hen toegankelijke bestuursorganen vergroten alsmede zeer nuttig zijn voor een latere maatschappelijke verantwoordelijkheid. - de maatschappelijke betrokkenheid van studenten wordt nog kleiner door de tweefasenstructuur. We hebben voor dit forum de volgende mensen beschikbaar gevonden: Dhr. F. van Witsen: beleidsmedewerker van de tweede kamerfractie van de PvdA betreffende het wetenschappelijk onderwijs - Dhr. Lansink: onderwijsspecialist van het CDA in de Tweede Kamer. - Carel van Nahuys: studentendekaan aan de KHT - Rik Hendriks: lid van de studentenfraktie in de Hogeschoolraad. Bovengenoemde personen zullen ieder in circa 15 minuten hun standpunten met betrekking tot de verschillende stellingen uiteenzetten, na de pauze zal er een diskussie plaatsvinden tussen de forumleden, waarbij er gelegenheid is tot het stellen van vragen. Bovendien is het mogelijk van te voren schriftelijk vragen in te leveren op kamer B-409. lied, Esther, Tamar, David en Batseba) geven. Vervolgens gaat zij het hebben over de manier, waarop oude kerkvaders, moderne theologen en kerkleden met deze problematiek

omgingen en omgaan. En verder trekt zij nog de geschiedenis van Judith uit, en laat ze zien hoe mannen daar later in de bijbellezing mee zijn omgegaan.

Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 7 april).

Katholieke Hogeschool, 13.00-15.00 uur, AZ-8: Lezing door Dr. Jiri Kotas over "De politieke situatie in Tsjechoslowakije in het verleden, heden en de toekomst" Org. Buro Buitenland i.s.m. J.F.; v Kennedy Institute. Olof, 20.30-21.30 uur: Jazzballet in Karreschop.

ZATERDAG 9 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. dirigent Ernest Bour met Henk Smit (bas) en Alexander Warenberg (piano). Werken van Ravel en Moesorgsky. Maranatha, 10.00-13.30 uur: Ontmoeting met Meivin Jimenez, coördinator Centro Nacional de Accion Pastoral in San José (Costa Rica). Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis (zie 7 april). ZONDAG 10 APRIL Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffieconcert door de pianist Ton Dammers. Werken van Beethoven, Ravel, Chopin en de première van de Sonate nr. 2 van de Tilburgse componist Jan van Dijk. Olof, 22.00 uur: Film "All that Jazz". MAANDAG 11 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Blijspel "3 in de pan". Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis "Jeanne Dielman, 23, Quai du Commerce, 1080 Bruxeltes" van Chantal Akkerman uit 1975. Olof, 18.00 uur: Maaltijd der vrouwelijke gastronomen; aansluitend eerstejaarsavond; 20.00-21.30 uur: Dansles. Katholieke Hogeschool, 14.30 uur, AZ-19: Lezing Poolse bisschop Mgr. Boleslaw Pylak. DINSDAG 12 APRIL Stadsschouwburg, 20.15 uur: Robert Long en Leen Jongewaard. Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis (zie 11 april).

WOENSDAG 13 APRIL Katholieke Hogeschool, 12.30 uur SZ-17: Films "De brug" van Joris Ivens en "Regen" van Joris Ivens en Mannus Franken. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Robert Long en Leen Jongewaard. Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis (zie 11 april). DONDERDAG 14 APRIL Katholieke Hogeschool, 13.30-15.00 uur, AZ-6: Nico Brederoo (Rijksuniversiteit Leiden) over "Dadaïsme en Film". Katholieke Hogeschool, 14.00, AZ-13: Forumdiscussie over studentenbeleid (voor meer informatie zie Memo-pagina). Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Brabants Orkest o.l.v. dirigent Ernest Bouw met Ronald Brautigam (piano). Werken van Rameau, Mozart, Liszt en Hindemith. Stadsschouwburg, 19.30 en 22.00 uur: Filmhuis "II Bidone" t/m 20 april van de Italiaanse regisseur Federico Fellini uit 1955 en "Irezumi, portrait d'une tatouage" t/m 27 april van de Japanse regisseur Yoichi Takabayashi uit 1982. Vidar, 20.00 uur: Roulette-avond. Olof, 8e lustrum van het Dispuut "Die Blauwe Schuite". Aansluitend feest m.m.v. Pierre Cnoops.

MENU PERIODE 5 MAART T/M 8 APRIL MAANDAG 4 4-1983 PASEN GESLOTEN DINSDAG 5-4 1983 gebonden groentesoep - mimestromesoep - gehaktbal paprikaburger - uiensaus spruitjes met gebakken broodkruim - savoyekool WOENSDAG 6-4-1983 champignonsoep - heldere preisoep - bami goreng - kroepoek - atjak mini loempia met saus - uienbraadworst - flageolets DONDERDAG 7-4-1983 kervelsoep - bamigroentesoep - tartaartje - shoarmaburger chasseursaus - gemengde sla van sla-tomaat-komkommer-wortel-witte kool-olie -I- azijn VRIJDAG 8-4-1983 tomatensoep - paëlla - komkommersalade met groene kruiden en mandarijntjes - leverlapje - prei è la crème Theologische Faculteit, 14.(X) uur: Lezing door Willemien Boot (feministisch theologe uit Amsterdam, over "Vrouwen en Verleiding". Vite organiseert: Lezing door Prof. Dr. A. Coppé. "Lange bewegingen in de economie (Kondrafieff's) en aanpassingen in de sociale, politieke en internationale structuren en instanties" 16.00 uur AZ-7. DINSDAG 19 APRIL Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, SZ-17: Film "Mondriaan in New York" van Piet Hoenderdos. Olof, 14.30 uur: Raad van 50 wegens de 56e Dies. 17.00 uur: Receptie t.g.v. 56e Dies Natalis; 20.30-21.30 uur: Jazzballet. WOENSDAG 20 APRIL Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, SZ-17: Films "Vormittagspuck", "Zwei Groschen Zauber" en "Inflation" van Hans Richter. Filmstudie nr. 7 van Oskart Fischinger. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Blijspel "Spotgeesten". DONDERDAG 21 APRIL Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-6: Lezing over "De Stijl" door Carel Blotkamp. Katholieke Hogeschool, 10.30 uur, CZ-21: Colloquium economie. Dr. J. Koning over "Credietrantsoenering en de theorie van de optimale contracten. Katholieke Hogeschool, 14.00 uur, CZ-21: Colloquium bedrijfseconomie. Drs. Ir. R. Kwik (v.d. Torn & Buningh) over "Conditie-onderzoek bij

vrijdag 1 april 1983

Centrale Interfaculteit start nieuwe studie

Filosofie

• iiif

in Tilburg wordt verruimd

Met ingang van het komende studiejaar '83'84 start de Centra le Interfaculteit van de T ilburgse Hogeschool een nieuwe, zo genaamde "reguliere" opleiding filosofie. Vanaf dat moment is het dus ook mogelijk in T ilburg een volledige universitaire stu die filosofie te volgen, beginnend bij een voorbereiding op het propedeutisch examen en gevolgd door een doctoraalstudie van drie jaar, volgens het standaardmodel van de nieuwe Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs T (" weefasenstructuur"). Deze volledige studie filosofie betekent géén vervanging van het sinds 1979 bestaande programma wijsbegeerte in de C richting, waartoe men toegang heeft na het behalen van het kandidaatsdiploma in een bepaalde wetenschap en het volgen van een inhaalprogramma. Er is duidelijk sprake van een uit breiding in de mogelijkheden voor studenten om zich op het terrein van de wijsbegeerte te ontwikkelen. Van een gedeeltelij ke overlapping van de Crichting en de nieuwe reguliere filosofieopleiding zal echter waarschijnlijk wel sprake zijn. T HB had een gesprek met drie mensen die momenteel nauw betrok ken zijn bij deze uitbouw van de Centrale Interfaculteit: decaan Prof. dr. H. de Swart, secretaris M. van den Akker en Prof. dr. L. Heyde, hoogleraar in de geschiedenis van de wijsbegeerte. Prof. Harry de Swart is sinds 1 septem ber 1982 de decaan van de Centrale In terfaculteit. In 1980 werd hij vanuit Nij megen aangetrokken om de leerstoel voor het vak logica en taalanalyse te ver vullen. Op de vraag hoe hem het werk als decaan van een betrekkelijk jonge en nog steeds groeiende faculteit bevalt, ant woordt hij: "Leuk zijn de contacten met het College van Bestuur, het achter de schermen kij ken ... Minder leuk zijn de onderwerpen waarover je overleg moet plegen. H et ministerie van O & W valt ons met al te veel dingen tegelijk lastig. A/ die rappor ten die je /(rijgt staan vol vaagtieden. Je moet daar allemaal wèl op reageren en dat is bijzonder vermoeiend. H et is tijdro vender dan ik verwacht had. Maar ja, on ze secretaris ( M . van den Akker wvg) vangt gelukkig bijzonder veel werk op en gaat daar ook zeer efficient en bovenal verstandig mee o m " . THB: Wordt uw bestuurliji( werl( aan de faculteit momenteel niet sterk gedomi neerd door de bezuinigingsdrift van onze Haagse regering? " J a , dat is zo. Nou ja, bezuiniging. Kijk, Den H aag verkoopt allerlei mooie voor stellen onder de vlag van "verbeterin g e n " , maar het is de vraag of het altijd wel een bezuiniging is. Wat dat betreft moet ik toch kwijt, het zit me tot hier (wijst met zijn hand naar zijn hals) dat op het Ministerie van Onderwijs in een klein aantal jaren het aantal ambtenaren ge groeid is van drieduizend naar achtdui zend! H et is mijn interpretatie, hoe goed koop die ook klinkt, dat die ambtenaren daar eenmaal zitten en dus iets moéten doen en daarom alles overhoop halen. Ze houden zichzelf bezig maar ze houden ook ons bezig. Daardoor werken ze contraproductief. Ik vraag me af waar Nederland mee bezig is. We zijn er een ambtenarenstaal van aan het maken". THB: Dus toch een bestuurlijke domi nantie vanuit Den Haag? " J a , de sombere feiten zijn dat de stuk ken van het ministerie het hoofdpunt van onze aandacht opeisen, terwijl voor ons op het moment juist het starten van die reguliere studierichting van belang is. Het is de hoofdzaak om dét goed op po ten te krijgen. Dat doen we ook wel maar die Voorwaardelijke Financiering, TVC

Tilburgs H ogeschoolblad

en al die dingen vragen toch veel tijd. Je moet iedere keer weer verstandig reage ren op tamelijk onduidelijke nota's."

VOLDOENDE COMPETENTIE) THB: Hoe gaat het studieaanbod van de Centrale Interfaculteit er in de toekomst nu uitzien? "Zoals je weet gaat op het moment de door ons verzorgde Crichting van de f i losofie uit van een kandidaatsdiploma in een van de vakwetenschappen. Op grond van dat kandidaatsdiploma en na een inhaalprogramma doe je dan na een aantal jaren doctoraalstudie het zoge naamde 'Cexamen filosofie'. In de toe komst zal de Crichting gaan steunen op een propedeuseexamen economie, rechten, sociologie, etcetera, gevolgd door een doctoraalopleiding filosofie (In de tweefasenstructuur komt het oude kandidaatsexamen te vervallen wvg). De reguliere studierichting filosofie die dit jaar gaat starten begint met een eigen propedeuse, die al direct gevolgd wordt door een doctoraalopleiding. In die doc toraalopleiding kan je kiezen uit twee studieprogramma's, namelijk "Grondsla gen van de Wetenschap" en "Filosofie van Cultuur en Maatschappij". Er zijn na tuurlijk meerdere programma's denkbaar zoals "Antieke Wijsbegeerte" of " M i d deleeuwse Wijsbegeerte" maar wij ver zorgen in de te starten reguliere filoso fiestudie alleen die richtingen waarvoor wij zelf al voldoende competentie in huis hebben. Natuurlijk sluiten die twee nieu we afstudeerrichtingen wel aan bij dat gene wat we tot nu toe in de C richtingen gedaan hebben, met dit ver schil dat we in het doctoraal van de regu liere opleidingen de aandacht leggen op de algemene aspecten van de diverse f i losofievakken, terwijl het er in de C richting vooral om gaat die vakken toe te spitsen op een bepaald wetenschapsge bied zoals psychologie, sociologie . . . " THB: Zo'n nieuwe reguliere studie filoso fie kan in een tijd van bezuinigingen in het onderwijs dus blijkbaar toch nog gestart worden. " H e t is de bedoeling dat wij die reguliere studie vrijwel geheel op eigen kracht gaan verzorgen. Wat we nog missen is

Prof. de Swart een voorziening voor Antieke en Middel eeuwse wijsbegeerte. Als we van het College van Bestuur toestemming krij gen, en dat verwacht ik wel, om daar een docent van elders voor aan te trekken dan kunnen we die zaak helemaal run nen. Voor wat betreft de bezuinigingen die wij dan toch ook op moeten brengen, denken wij aan twee mogelijkheden. Ten eerste zouden wij kunnen zorgen voor dienstverlening in de onderwijssfeer aan de Rijksuniversiteit in Maastricht en mo gelijkerwijs ook aan de Technische H o geschool in Eindhoven. Maastricht heeft hier al welwillend op gereageerd, of schoon zij begrijpelijkerwijs nog geen en kele definitieve toezegging kunnen doen." In de studierichting "Grondslagen van de Wetenschap" zal Prof. de Swart een be langrijk deel van het onderwijs voor zijn rekening nemen. Naast kursussen logika en taalanalyse in de inleidende sfeer, zal door hem ook een vervolgcursus logica verzorgd worden, evenals een cursus theoretische informatica voor die stu denten die beroepsperspectieven op het bestuurlijk vlak hebben. Prof. Silvers, hoogleraar Kennis en Wetenschapsleer zal met verschillende cursussen ook meewerken aan de nieuwe studierichting.

DE C-RICHTING a i i ^ ^ ^ i H H H H/lartin van den Akker, secretaris van de Cl F vertelt over het studieprogramma fi losofie in de Crichting zoals dat thans wordt verzorgd: "Aanvankelijk hadden we gemikt op een jaarlijkse instroom van zo'n vijftien stu denten in het doctoraalprogramma. Die verwachting bleek wel te hoog te zijn. We hebben daar de norm dan Ook wat omlaaggeschroefd. Verder is in het conceptplan voor de Crichting uitge gaan van de vooronderstelling dat stu denten naèst hun studie wijsbegeerte ook hun oorspronkelijke studieprogram ma zouden kunnen afwerken. Maar dat bleek niet vol te houden. Iemand die dat doet raakt of in bijvoorbeeld zijn doc toraalstudie economie achter, of moet toch iets van zijn filosofiestudie loslaten. Er zijn uitzonderingen maar in het alge meen kan je zeggen dat er dan voor veel mensen sprake is van een overwerksitua tie." De heer van den Akker vindt het nog te vroeg om over de in 1979 gestarte C richting filosofie te spreken in definitieve termen van "succes of debêcle". H ij stelt daarbij dat dit jaar de eerste studenten in deze richting zullen gaan afstuderen.

daarmee aangevend dat de Centrale In tefaculteit nog volop in haar groeifase is. Van den Akker zegt te verwachten dat de belangstelling voor deze filosofie variant zal blijven bestaan, ook nadat in september de reguliere studie filosofie wordt gestart. " M e t name omdat men bij die Cstudie naast het vak filosofie ook intensief bezig is geweest met een ander wetenschaps gebied, schat ik voor deze studenten de kansen op de beroepsmarkt goed i n . " Van den Akker tekent daarbij aan dat in de toekomst, wanneer de Cstudies filo sofie ook gemodelleerd zullen zijn vol gens de nieuwe Tweefasenstructuur, in de zogenaamde "tweede fase" een lera renopleiding gevolgd kan worden. "Hoé dit alles in Tilburg gerealiseerd gaat worden is op dit moment niet duidelijk, met name niet omdat de minister heeft voorgesteld die opleiding in samenwer king met de NLO's te gaan verzorgen. Probleem is dat de Tilburgse Nieuwe Le rarenopleiding, het Mollerinstituut dus, nog geen filosofieafdeling heeft".

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ ^ H H Prof. Ludwig Heyde is als hoogleraar in de geschiedenis van de wijsbegeerte ver bonden aan de Cl F. Vanuit die functie is hij nauw betrokken bij de opbouw van de doctoraalrichting "Filosofie van Cultuur en Maatschappij" in de nieuw te starten reguliere opleiding. " I n de Cstudies die wij aanvankelijk heb ben opgezet aan de Interfaculteit, is altijd heel veel aandacht besteed aan wat men noemt de antropologische en de maat schappelijke component van de filosofie van een bepaald wetenschapsgebied. Dat wil dus zeggen dat de Cstudies in Tilburg niet püijr methodologie en logica van de wetenschappen zijn. Vandaar is geleidelijk het idee gegroeid om een opleiding te gaan verzorgen die voldoet aan de behoefte van mensen om te komen tot een vorm van wijsgerige re flectie die minder sterk aan een bepaalde vakwetenschap gebonden is. Een andere ervaring die ons op de weg gezet heeft om de zaak te verruimen, zijn wat wij noemen 'de oneigenlijke Cstudenten': mensen die graag in Tilburg filosofie stu deren maar eigenlijk een ander soort stu die op het oog hadden, met meer aan dacht voor de antropologisch maatschappelijke component. Dan is er ook nog het gegeven dat met die wet Tweefasenstructuur het volgen van de Cstudie filosofie veel moeilijker zal wor den. Je mag er dan vanuit gaan dat daar het aantal studenten daardoor kleiner zal worden. Als je dan ziet dat er een andere groep studenten is aan wie je met de middelen die je hebt óók wat kan aanbie den, dan ligt het voor de hand om je pro gramma te gaan uitbreiden, te verrui men. Je moet het zo zien dat Tilburg het accent blijft leggen op die Crichting, maar vanaf het volgend jaar ook beschikt over de mogelijkheid om iets aan te bie den wat tegemoet komt aan een breder publiek van studenten."

KLASSIEKE VAKKEN ■ ■ ■ ■ ^ ■ M THB: "Wat gaat de reguliere studierich ting "Filosofie van Cultuur en Maat schappij" inhouden? Het is een opleiding waarbij vier vakken centraal komen te staan: wijsgerige an tropologie, sociale filosofie, ethiek en metafysiek. Dus eigenlijk de vier klassie ke vakken van de wijsbegeerte. Deze studie Filosofie van Cultuur en Maat Vervolg op pag. 8

vrijdag 1 april 1983

Economen zien regeringsbeleid niet zitten Twee Tilburgse economen hebben onlangs de landelijke pers gehaald met een onderzoek waaruit blijkt dat het merendeel van de Nederlandse universitaire economen het niet eens is met het economisch beleid van de regering Lubbers. Dit onderzoek werd verricht door H. Gremmen en Th. van Bergen, beiden werkzaam bij de vakgroep Internationale Economische Betrekkingen. In de maand februari hebben zij een enquête gehouden onder alle + 200 macro-economen die aan de Nederlandse universiteiten werken. Zij legden hen twee vragen voor. Ongeveer 50% van de ondervraagden hebben hierop gereageerd. De onderzoekers noemen deze respons zelf 'alleszins redelijk, zeker gezien de moeilijke doelgroep'. Het merendeel van deze 100 makro-economen is van mening dat de regering tezeer de nadruk legt op een verkleining van het financieringstekort en het matigen van de lonen. Zo'n 51 % is zelfs van mening dat het financieringstekort vergroot moet worden om de werkeloosheid te bestrijden. Dit tekort zou gefinancierd kunnen worden door middel van het uitgeven van meer bankbiljetten of door staatsleningen, 80% is van mening dat zoiets weinig of geen invloed zal hebben op de inflatie of rentestijging. Dit terwijl de regering juist het financieringstekort ten koste van alles wil verminderen om de reële rente te doen dalen en de werkeloosheid te verminderen. Hier is slechts

6% van de ongeveer 100 makro economen het mee eens. Eensgezind zijn de economen ook in hun afwijzing van de door de regering voorgestelde loonmatiging. Een derde is voorstander van minder drastisch matigen, 4 1 % is voorstander van het constant houden van de lonen, en 17% is voorstander van een loonstijging. De onderzoekers hebben de enquêteresultaten ook nog uitgesplitst naar hoogleraren en gewone wetenschappelijke medewerkers en kwamen zo tot de ontdekking dat 'van de hoogleraren zelfs de helft' voor het constant houden van de lonen is. De slotsom van de onderzoekers is dan ook: "In het algemeen wordt dus het regeringsbeleid als te restrictief gekwalificeerd. Aangezien onze doelgroep zich beroepshalve bezig houdt met de werking van ons economisch bestel, rechtvaardigen de conclusies twijfel over de rationaliteit van het gevoerde c.q. voorgenomen regeringsbeleid". De Tilburgse onderzoekers erkennen dat in hun onderzoek tenminste een 'hot topic' ontbreekt: de arbeidstijdverkorting. Zij geven daarvoor de volgende redenen aan: "Uiteraard wilden wij zoveel mogelijk nuttige informatie vergaren. Als men echter te veel (tijd en inspanning) vraagt, loopt men het risico van een te lage respons. Dit gevaar is bij onze doelgroep zonder meer erg groot, omdat intellectu-

elen veelal geneigd zijn hun antwoorden te larderen met allerlei "mitsen en maren". Nu lijken de effecten van arbeidstijdverkorting erg afhankelijk te zijn van de manier waarop dit gebeurt. Daarom hebben we besloten, omwille van een minimaal noodzakelijk respons, de enquête relatief eenvoudig en kort te houden, en arbeidstijdverkorting niet aan de orde te stellen." De resultaten van dit onderzoek bevestigen het al lang bestaande beeld, dat de aanhangers van een strikt restriktief beleid, de zogenaamde monetaristen, niet erg talrijk zijn onder de Nederlandse economen. Maar zij zitten wel juist daar, waar het beleid gemaakt wordt: bij het Ministerie van Financiën en de Nederlandse Bank, en niet op de universiteiten. Het bestaan van een informeel clubje van beleidsmakers en ambtenaren dat een zwaar (monetaristisch) stempel op het Nederlandse economische beleid drukt, is reeds lang bekend. Dit sensationeel aangekondigde onderzoek, eigenlijk meer journalistiek dan wetenschappelijk, is dus niet veel meer dan het met veel gekletter intrappen van een open deur. De vraag blijft staan waarom er al jaren, en niet alleen in Nederland, een beleid wordt gevoerd waarvan de meeste mensen zeggen dat het niet helpt bij het oplossen van de economische crisis. Jef Stoop ,?S5^^ < A 6 ^ . < ^

Centrale Interfaculteit

Ten vierde zullen ook logica en taalanalyse in het programma voorkomen, evenals wetenschapsleer, maar dan op een beperkte wijze. Die vakken zijn toch wel noodzakelijk al is het alleen al omdat de problematieken van beiden doorspelen in tal van wijsgerige kwesties."

schappij concentreert zich op een wijsgerige reflectie van het mens-zijn. Een ander belangrijk punt in de opleiding is dat een groot stuk geschiedenis wordt opgenomen. Dat komt tot uitdrukking in het aanbieden van moderne en hedendaagse filosofie, maar óók van Antieke en Middeleeuwse. Een derde kenmerk zal het lezen van wijsgerige teksten zijn. In het eerste en tweede doctoraaljaar zullen belangrijke filosofische teksten gelezen gaan worden die op één of andere manier samenhangen met een van de vier genoemde systematische vakken.

Om zijn motivatie om mee te werken aan deze nieuwe studiemogelijkheid vertelt Heyde: 'Ik vind het toch bijna een uitdaging om te ontdekken of het vandaag de dag nog mogelijk is een wijsgerige ethiek of een eigen sociale filosofie op te bouwen. Ik denk dat het voor het vak filosofie interessant is om te kijken of het lukt om in een tijd die in het klimaat van Nietzsches staat, een eigen vorm van wijsgerige reflectie te ontwikkelen. Ik bedoel dan niet een reflectie die helemaal losgekoppeld is van alle wetenschappen, maar toch

Vervolg van pag. 7

Instituut ^ voor Vertalers en Tolken opleidingen TOLKVERTALER en voorbereidend jaar SPAANS (utrecht zat.) ENGELS (utrecht zat., Zwolle do.av.). Aanvragen studiegids 1983-1984 uitsluitend schriftelijk bij sekr. I.V.T., Helhuizerweg 1, 7451 KE Holten.

wel een zekere eigenstandigheid bezit. Ik denk dat daarvoor veel belangstelling is in de cultuur waarin wij leven. Een cultuur die - het klinkt weilicht als een gemeenplaats, maar toch - volop in beweging is op het gebied van de sociaaleconomische verhoudingen, de politiek, de ethiek, de sexualiteit, de kunst en de religie. Een cultuur waarin als het ware niemand helderheid kan brengen waar het nu eigenlijk om gaat. Ik vermoed dat als mensen de kans krijgen om in die context via een studie een aantal vragen aan te snijden, zij daar toch wel op af zullen komen. Het zullen altijd wel kleine aantallen blijven, maar dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat je van filosofie op zich niet kunt leven ..." Wouter van Gils

'NPAARSmUNGBI VANDEMSST GBWMOVSRDE DRUKm

Krlps Repro - drukker van de meeste proefschriften in Nederland - stelde een aardig steliingenboekje samen. U ontvangt het als u uw dissertatie In produktie geeft bij Krips Repro. OX'S Bel voor informatie Grety Schoelink.

krips repro meppel Kaapweg 6,7944 HV Meppel Postbus 106 7940 AC Meppel telefoon 0S220-5373I

«1^ ^^^ I V >t\ '

C ^

ar kapitaal

Van klasse "Kunst als autonoom verschijnsel bestaat niet" is een van de uitspraken die Pierre Bourdieu deed tijdens zijn verblijf in Tilburg. Een kunstwerk is niet een product van een artiest alleen maar van het samengaan van een veelheid van factoren binnen het zogenaamde culturele veld. "Zonder kunstgeschiedenis en kunstkritiek zouden wij niet eens weten wat kunst was en is. Kortom, de kunst is sociaal bepaald". Aldus een licht provocerende Bourdieu die met deze uitspraken de kern aangaf van zijn sociologische visie op het functioneren van kunst en cultuur in een samenleving. "Alles geestelijk", zegt Reve ergens in zijn boeken aan Simon C ; "alles sociaal zou Bourdieu hier naast kunnen stellen.

SMAAK Pierre Bourdieu bestudeert wat hij het culturele veld noemt. Hij heeft aandacht voor het geheel van instituties die culturele objecten - waaronder ook kunstwerken - produceren. Onder produceren verstaat hij óók het toekennen van een reputatie van kwaliteit aan culturele objecten en hun makers. In zijn onderzoek doet Pierre Bourdieu een poging om processen in het culturele veld te analyseren als een vorm van economie. De deelnemers zetten specifieke vormen van kapitaal in. Een dergelijke benadering van cultuur is uiterst ongewoon. Men is immers gewend cultuur geheel en al los te zien van economische processen! Ook de aandacht voor de sociale bepaaldheid van deelname aan cultuur is afwezig. De algemene mening is dat culturele produkten (vooral kunst) ongrijpbaar zijn en bewonderd moeten worden. Wanneer men vanuit een sociologisch standpunt a la Bourdieu kijkt naar cultuur - en dus ook literatuur - dan roept dat weerstand op. Mensen vinden het onaangenaam dat hun liefde en bewondering voor kunst verklaard zouden moeten worden. In het beste geval zien zij dat de kunstsociologie evidenties probeert te verhelderen - een nutteloos bedrijf. Volgens Bourdieu geeft een dergelijke reactie aan dat men slachtoffer is van wat hij de charismatische illusie noemt. Met deze term doelt hij op het idee dat smaak en liefde voor kunst een gave uitmaken, een talent dat wel of niet in een mens aanwezig is. Over de smaak voor kunst wordt vaak gesproken als over een paranormale begaafdheid, derde ogen en vijfde zintuigen. Men spreekt, aldus Bourdieu over een talent dat ten onrechte als een natuurlijk vermogen wordt beschouwd. In het sociologisch onderzoek dat hij uitvoert is echter aangetoond dat smaak voor kunst, maar ook voor tal van andere zaken, het product is van scholing in het milieu en het onderwijs. Als zodanig is smaak sterk gebonden aan de positie die bepaalde mensen innemen in de maatschappij. Dit neemt niet weg dat iedereen zijn of haar smaak als volstrekt persoonlijk en uniek beleeft. Het is merkwaardig dat, hoe persoonlijk die smaak ook wordt beleefd, men toch altijd staande wenst te houden dat het kwaliteitsoordeel op aantoonbare eigenschappen van een (kunst)object is gebaseerd, aldus Bourdieu. In het culturele leven worden volgens Bourdieu drie soorten kapitaal ingezet: economisch, cultureel en sociaal kapitaal. Onder het eerste type kapitaal wordt het inkomen verstaan. Dit kapitaal is deels overdraagbaar, bijvoorbeeld als erfenis of schenking. Het culturele kapi-

Tilburgs Hogeschoolblad

Twee weken ge/eden bracht de Franse kunstsocioloog Pierre Bourdieu een bezoek aan de Kattiolieke Hogeschool van Tilburg. Bourdieu was hier op uitnodiging van het werkverband literatuursociologie van de subfaculteit Letteren i.o. Hij hield twee algemene lezingen waarvan u hieronder een impressionistisch verslag aantreft.

Kunstsocioloog Pierre Bourdieu taal betreft de opleiding, met name de diploma's die iemand heeft. Deze leggen namelijk een bepaalde positieve of negatieve houding ten opzichte van de cultuur op, het 'noblesse oblige-idee' dus. Dit kapitaal is onvervreemdbaar. Het verdwijnt als de drager sterft. Het sociale kapitaal is de kring van vrienden, kennissen en relaties die iemand vooral aan zijn milieu ontleent. Ook dit laatste kapitaal bepaalt iemands maatschappelijke mogelijkheden. De positie die iemand inneemt in de maatschappij probeert Bourdieu te beschrijven als het resultaat van de investering en de rentabiliteit van deze drie soorten kapitaal. Men kan één type kapitaal vermeerderen (hogere diploma's behalen dan de ouders bezitten), men kan ook het ene kapitaal in het andere omwisselen (door een hoog diploma aan te wenden om zijn relaties in hogere kringen op te bouwen). De drie soorten kapitaal worden ingezet op een markt. Vraag en aanbod bepalen de inzetbaarheid en daarmee de rentabiliteit van het kapitaal. Vraag en aanbod zijn het geheel van sociale voorwaarden waaronder iemands optreden effectief of ineffectief is. We zagen al dat smaak als unieke eigenschap van een individu niet bestaat. Smaak is, aldus Bourdieu, als afgeleide van de drie soorten kapitaal die milieu en school opleveren. De regulering van het kapitaal vindt plaats door bepaalde culturele instituties die de bevoegdheden hebben gekregen een kwaliteitsoordeel te vellen over culturele produkten en dus

over de smaak die mensen hierover aan de dag leggen. Bourdieu meent dat de sociale bepaaldheid van smaak tot uiting komt op tal van gebieden zoals kunst, kleding en partner en partnerkeuze. Hij baseert dit op de stelling dat een klassebepaalde leefstijl als kader fungeert waarbinnen alle culturele keuzes worden gemaakt.

DE NOODZAAK VAN LITERATUURSOCIOLOGIE De moeilijkheid van kunstsociologisch onderzoek is dat men een terrein betreedt waarover de betrokkenen allerlei meningen hebben, maar onkundig zijn van de ware aard van de factoren die culturele verschijnselen bepalen. De onderzoeker staat voor de taak vragen te verzinnen die niet laten zien wat ze vragen, aldus Bourdieu. Behoedzaamheid en subtiliteit zijn derhalve geboden. Dit komt ook tot uiting in het feit dat de conclusies onderbouwd moeten worden met veel materiaal. In de praktijk betekent dit dat de onderzoeker over een overvloed aan gegevens moet kunnen beschikken dat volgens een veelheid aan criteria geanalyseerd wordt. Een dergelijke onderzoeksstrategie is ook noodzakelijk voor de beschouwing van literatuur. Bourdieu ging hier nader op in tijdens zijn middaglezing, die specifiek op het literaire produkt was gericht. Hij stelde zich de vraag hoe je een cultureel produkt, als bijvoorbeeld een literaire tekst, moet begrijpen.

Er zijn verschillende benaderingen om de plaats van de tekst binnen het literaire veld te bepalen. De meest gebruikelijke benadering richt zich op de interne eigenschappen van een literaire tekst. Men bestudeert dan één tekst op zich of in samenhang met andere teksten. Een andere benadering situeert een literair werk in zijn sociale context. Een voorbeeld hiervan is de marxistische benadenng, een ander de biografische benadering. Al deze benaderingen hebben hun nadelen, aldus Bourdieu. Zij stellen ons niet in staat om het geheel van maatschappelijke factoren met elkaar in verband te brengen. Die samenhang echter bepaalt onze waarneming èn waardering. De maatschappelijke positie van een schrijver, met name zijn plaats tussen zijn collega's, zijn maatschappelijke achtergrond èn die van het publiek dat om bepaalde literatuur vraagt, zijn belangrijk. Zij zijn doorslaggevend om de aard van de kwaliteit te begrijpen die aan een bepaald literair werk wordt toegekend. Men mag niet vergeten dat het produceren van literatuur voor schrijvers een middel is om hun positie in het literaire veld te verbeteren of te behouden. En zo vindt Pierre Bourdieu dat de socioloog oog moet houden voor het feit dat de produktie van kunst, en dus ook van literatuur, een sociale (concurrentie)strijd behelst. De schrijver is hierbij afhankelijk van instituties (zoals literaire kritiek, de uitgeverijen, het onderwijs) die hem een bepaalde positie toekennen. Studie naar deze instituties en hun onderlinge machtsverhoudingen levert ons informatie over de toegekende aard en waarde van het produkt èn over het geloof in de waarde van dat produkt. Centraal staat hierbij de vraag: Wie heeft de schrijver geschapen? Anders gezegd: kunstwerken zijn niet terug te voeren op het talent of de persoonlijkheid van hun maker. Bourdieu gaat uit van een sterke verwevenheid tussen literaire instituties onderling. Op hun beurt kennen deze instituties een nauwe relatie met andere maatschappelijke domeinen, ledere verandering in hun positie leidt tot veranderingen elders. Deze alles omvattende visie is de basis voor het onderzoek van Bourdieu.

GEVOLGEN Bourdieu is wel eens fatalisme verweten. De processen binnen het culturele veld zouden als autonome ontwikkelingen worden weergegeven. Aangezien het essentieel is dat de betrokkenen zich niet bewust zijn van de ware aard van deze processen, vervalt voor hen de mogelijkheid in te grijpen. Opvallend was dan ook dat Bourdieu zich tamelijk optimistisch toonde over het effect dat zijn onderzoek zou kunnen hebben op de houding tegenover cultuur. Zijn onderzoek zou helpen om gezag en autoriteiten fundamentele kritiek voor te houden. Met name zou het van nut zijn om de gronden waaraan cultureel gezag wordt ontleend te toetsen. Van een dergelijke toetsing hoopt Bourdieu dat zij een emanciperend effect heeft. Cultuur en onderwijs in hun huidige vormen heeft Bourdieu meerdere malen omschreven als "symbolisch gew e l d " . Naast zijn optimisme toonde Bourdieu echter enige scepsis omtrent de vraag of zijn resultaten in brede kring zouden worden aangewend. Serieus vragen stellen over de legitimiteit van oordelen en standpunten is namelijk nooit populair geweest. Liever zijn we bezig met het vergaren, verdelen en opeisen van macht. Wiima UKkerse

vrijdag 1 april 1983

C&L zoekt een assistent-accountant die er met l<op en schouders bovenuit steel<t. Mi-!s^>

Wie als assistentaccountant bij Coopers & Lybrand Nederland in dienst treedt, krijgt al spoedig vrij veel verantwoordelijkheid. Groei in hoog tempo is ook het kenmerk van C&L's promotiebeleid. Het betekent wèl, dat C&L hoge eisen stelt moét stellen aan kandidaten voor deze functie. Een C&L assistent-accountant is zelfstandig en representatief, 'n Sterke, zelfbewuste persoonlijk heid, die de ambitie èn de potentie bezit in een jaar of vijf een functie op niveau te bereiken. Zonder op-de-tenen-loperij. Is dat een profiel, waarin u zich herkent? En studeert u binnenkort af als bedrijfseconoom? Dan vindt u bij C&L een uitzonderlijk gunstig klimaat voor vaktechnische ontwikKeling. U doet internationale controle-ervaring op en werkt voor zowel kleinere als multinationale bedrijven. Niet minder belangrijk voor uw ontplooiing is C&L's interne opleidingsprogramma:

een 5-jarige cyclus van cursussen, waardoor u de internationale controletechniek toegespitst op het geautomatiseerde bedriifsgebeuren van nu leert Kennen. De postdoctorale accountancystudie wordt door C&L van groot belang geacht en u kunt daarom rekenen op stimulerende faciliteiten, zowel financieel als op 't punt van verlof. Wilt u er meer over weten? Vraagt u dan de C&L cassetteband met bijbehorende documentatie. Bel 010-130680. 'n Sollicitatie kunt u richten aan Drs. CG. van Lui/k WestblaaklOO, 3012 KM Rotterdam,

Coopers &Lybrand " lederland

Leidseplein 29, 1017 PS Amsterdam, Oude Stadsgracht 1, 5611 DD Eindhoven. rt»

COMMUNIQUE STICHTINGSBESTUUR 25 M A A R T 1983 1 Het Stichtingsbestuur heeft goedkeuring gehecht aan het besluit van de Hogeschoolraad tot aanvulhng van het bestuursreglement met een bepaling, houdende de definitieve inrichting van de subfaculteitsraad Wijsbegeerte (artikel F-5b) 2 Het Stichtingsbestuur heeft naar aanleiding van berichten over de begro tingsvoorbereiding de wens uitgesproken dat de leerstoel Wijsbegeerte van de subfaculteit der Sociaal culturele wetenschappen gehandhaafd blijft en mitsdien in de vacature Arntz wordt voorzien 3 Het ontslag van de heer Wamsteeker als buitenuniversitair hd van de Hogeschoolraad IS aanvaard 4 De reactie van het presidium van de hogeschoolraad van 10 maart 1983 op het besluit van het Stichtingsbestuur inzake de omvang van het College van Bestuur is voor kennisgeving aangenomen COMMUNIQUE COLLEGE V A N BESTUUR 29 M A A R T 1983 1 Het College van Bestuur heeft Mr C Krijger (31) benoemd tot hoofd van de (nieuwe) Dienst Interne Zaken (DIZ) In deze dienst, die ongeveer 75 medewerkers omvat, worden de taken post, portier en bewaking, telefooncentrale, drukkerij, kantoorartikelen en dictatenmagazijn, beheer inventaris en apparatuur, verhuizingen en restauratieve voorzieningen ondergebracht

MEDEDELINGEN V A N U I T DE DIENST PERSONEELSZAKEN

ORGANISATIE V A N DE ONDERNEMING

"Blauwe boekje ' De nieuwe handleiding bij de algeme ne voorwaarden betreffende de dienstbetrekking aan de Katholieke Hogeschool (het zgn Blauwe Boek je") zal na pasen m een nieuwe versie verschijnen ledere medewerk(st)er bij de KHT kan dit bij het secretanaat van zijn dienst c q faculteit ophalen Slechts diegenen die in het verleden geen nngband hebben ontvangen, kunnen deze bij de Dienst Personeelszaken kamer B 1028 verkrijgen Het blauwe boekje is niet bedoeld voor student assistenten, hiervoor verschijnt binnenkort een speciale brochure

De doktoraalcolleges organisatie van de onderneming van maandagmiddag 15 30-17 15 uur zullen op 11, 18 en 25 apnl plaatsvinden in zaal CZ 28

De Heer Krijger was directeur van een tweetal (studenten)hotels en is momenteel hoofd van de civiele dienst, docent en stagementor aan de Katholieke Hotelschool te Maastricht Hij zal zijn nieuwe funktie per 1 mei a s aanvaarden 2 Het College van Bestuur is voornemens om een coordinator avondopleidingen aan te stellen en heeft daartoe in ^ begroting (die de Hogeschoolraad op 7 april zal behandelen) 0,5 formatieplaats uitgetrokken De belangrijkste taak van deze coordinator avondopleidingen betreft de organisatie en de coördinatie van de avondopleidingen op centraal niveau Het gaat daarbij vooral om "technische" voorzieningen Verantwoordelijkheid voor vorm en inhoud van het avondonderwijs ligt vanzelfsprekend bij de faculteiten De coordinator zal echter ook adviseren ten aanzien van de verdere uitbouw van een beleid op het gebied van de deeltijdse opleidingen aan de KHT Hij wordt aangesteld voor de periode van (voorlopig) een jaar en geplaatst binnen de Dienst Algemene Zaken (DAZ) KORT VERSLAG V A N DE VERGADERING V A N HET STICHTINGSBESTUUR V A N 25 FEBRUARI 1983 1 Het college van bestuur wordt gemachtigd namens het Stichtingsbestuur met de kroondocenten overleg te openen ter fine van afspraken over een regulering van de werktijden 2 Het Stichtingsbestuur heeft zich beraden over een voorstel van de hogeschoolraad om het college van bestuur t o t vijf leden uit te breiden Mede gelet op de daarover uitgebrachte, voornamelijk negatieve adviezen is besloten dit voorstel wegens onvoldoende klemmende redenen in deze tijd van verso bering met over te nemen 3 Het stichtingsbestuur heeft de onderwijsopdracht van mr M van den Berg verlengd t o t en met het studiejaar 1984-1985 4 Het hogeschoolraadsbesluit van 13 januari 1983 t o t wijziging van het kiesreglement verkreeg goedkeuring 5 Er vond een gedachtenwisseling plaats over het eerste rapport van de commissie signatuur en benoemingsbeleid, gevolgd door een discussie over dit stuk met het college van decanen

D O C T O R A A L ECONOMETRIE Tentamens Besliskunde De eerstvolgende (en laatste) gelegenheid het tentamen convexe pro grammenng af te leggen zal plaats vinden op maandag 2 mei tijd 14 00 uur, zaal A Z 9 De eerstvolgende gelegenheid het tentamen Besliskunde 1 af te leggen zal plaatsvinden op vrijdag 6 mei tijd 14 00 uur. zaal AZ 9 Inzage in dictaten en boeken is toegestaan J

Kriens

TILBURGSE ECONOMETRISTEN-VERENIGING DOCTORAALVOORLICHTING BIJ de afdeling Post en Bewaking wordt gevraagd een afdelingshoofd Informatie over deze funktie bij de Dienst Personeelszaken, kamer B 1028, tel 2464

De TEV organiseert ook dit jaar weer een doctoraalvoorlichting voor kandidaats studenten m de econo metrie Alle vakken worden door de desbetreffende docenten belicht Een en ander op 7 apnl, vanaf 13 30 uur in CZ 23

BIJ de vakgroep BELASTINGRECHT bestaat een vakature voor de functie

BELASTINGRECHT

STUDENT-ASSISTENT ( m / v ) De voorkeur gaat uit naar een docto raalstudent(e) fiscaal recht of fiscaal economie die 1 dag per week kan werken en die het kandidaatsexamen heeft behaald en het tentamen Inlei ding Belastingrecht met goed gevolg heeft afgelegd Belangstellenden kunnen hun (mon delinge of schriftelijke) sollicitatie, binnen 14 dagen na plaatsing van deze advertentie, richten aan Drs A C Rijkers, kamer B 326, tel 662330

Tentamen Inleiding Belastingrecht voor Fiscale Economie en Fiscaal Recht 2 mei 1983 14 00 uur

DOCTORAAL TENTAMENS MEI/JUNI/AUGUSTUS Op de volgende data zijn schriftelijke

doctoraal tentamens sociologie vastgesteld Cultuursociologie (Zijderveld) vrijdag 20 mei Theone van het Collectieve Handelen (Van Wezel) vrijdag 3 juni Wijsgenge antropologie (Van Pe perstraten) vrijdag 27 mei e n / o f vrijdag 19 augustus Individualisme (Betlem) dinsdag 24 mei en/of vrijdag 19 augustus Statistiek en Methoden en Technieken V ( S M T V) vrijdag 10 juni Matnx Algebra (5e semester Bijnen) donderag 18 augustus Opgave dient te geschieden minstens één maand voor de afgesproken tentamendatum inmiddels de blauw en gele kaart welke u kunt inleveren op S Hof B 107

OPROEP OPROEP OPROEP De vakgroep Welzijnssociologie vraagt zo spoedig mogelijk INTERVIEWERS voor het lopende onderzoeksproject "Huwelijks en samenwoningsrela ties in de verzorgingsstaat" Dit o n derzoek richt zich op het verkrijgen van meer feitelijk inzicht in de wijze, waarop gehuwden en samenwonen den in de huidige samenleving hun relatie vorm en inhoud geven De gevraagde interviewers zullen in de maanden mei, juni en de eerste helft van juli belast worden met het voeren van een aantal intensieve gesprekken met gehuwde en samenwonende paren in Tilburg (zgn open interviews) ZIJ, die hierin geïnteresseerd zijn, dienen te beschikken over ervaring met het voeren van dergelijke intensieve gesprekken in een onderzoekssetting, dan wel op een andere aantoon bare wijze voldoende gekwalificeerd te zijn (bijv door opleiding, werk- of andere ervaring) Nadere informatie hierover, alsmede over de salarienngsmogelijkheden, is verkrijgbaar bij de projectleider Drs A van der Avort, kamer S 167, tel (66)2683 Geïnteresseerden worden wel ver zocht zich zo snel mogelijk te melden, liefst voor vrijdag 8 april 1983

Het KRIS boekte voor U Anthony Giddens en David Held (red), "Classes, Power and Conflict", Classical and Contemporary Debates, Londen, 1982, The MacMillan Press Ltd, 646 pag prijs f 36, — Veel sociologen, die nu grijs beginnen te worden of zelfs hun haar geverfd heb ben, zijn in het verleden opgekomen voor een heronentatie van hun vak Zij bepleitten vooral analyses van machtsverhoudingen De studie van klassenver houdingen en conflict zou de bevrijdende' blik OD de samenleving opleveren Nu volgens sommigen sociologie klasjes steeds vaker ingericht worden naar het model van therapiegroepen, lijkt het nog met te laat om een intellectuele balans op te maken W a t is er van de bedoelingen van de 'progressieven van toen terechtgekomen? Velen zullen op dat punt sombere gedachten hebben Het zal hun verrassen, dat de Giddens Held bundel dergelijke verwachtingen hoegenaamd met staaft Blijkens de bundel hebben klassieken als Marx, Lenin en Weber ook in de afge lopen 15 jaar waardige opvolgers gekregen Giddens en Held hebben 30 artike len of boekfragmenten gekozen, die zonder uitzondenng van hoog niveau zijn of representatief voor gevoerde discussies De bundel bestaat uit acht rubrieken met de volgende titels I Klassieke visies, II Hedendaagse theorieën over klassen en klassenconflict. III Klassen, elites en de staat, IV Technologie, con flict en de arbeidsmarkt, V Klassenbewustzijn en ideologie, VI Kapitalisme, geslacht en patnarchaat, VII Klasse, ras en de stad VIII Klassen in Oost Europa In de bundel komen met alleen marxistische auteurs aan bod Naast Poulant zas en Braverman treft men linkse Weberianen als Giddens en Parkin aan De studie van het patriarchaat (Hartmann) is evenmin uit zichzelf marxistisch Ovengens heeft de met sectarische selectieprocedure, waarvoor de samenstellers gekozen hebben, in met geringe mate bijgedragen t o t de waarde van de bundel Het boek geeft de lezer een voortreffelijk inzicht van de discussie over klassen, macht en conflict, die de 'progressieven van toen' tot stand hebben gebracht

John Hart en Diana Richardson, "The Theory and Practice of Homosexuality", Londen, 1981, Routlegde & Kegan Paul, prijs f 24,75 In dit boek wordt fundamenteel afgerekend met vele mythes rond het fenomeen homoseksualiteit De psychiaters uit de vorige eeuw en de Freudianen van deze eeuw en de erfelijkheidsaanhangers worden hier geconfronteerd met een theorie over homoseksuele identitiet en het al dan met vasthouden van de ze identiteit Ze spreken met over 'geaardheid' als wel over de zeer specifieke individuele omstandigheden, die iemand e r t o e kunnen brengen een homosek suele indentiteit te kiezen en eventueel te kontinueren Dat is een uniek, geen universeel proces Dit boek beoogt een maatschappelijke analyse van élke sek suele identiteit i p v op zoek gaan naar universele psychologische wetmatigheden Niets IS natuurlijk, het zijn de maatschappelijke omstandigheden en reakties, die van homoseksualiteit een probleemveld gemaakt hebben Een be moedigend boek voor homoseksuelen, een aanrader voor mensen met een he teroseksuele indentiteit

Raphael Samuel en Gareth Stedman Jones (red I, "Culture, Ideology and Poli ties", Londen, 1982, Routlegde B Kegan Paul, prijs f 31,25 In dit boek zijn een 17-tal essays verwerkt als ode aan de bekende Ene Hobs bawm Waar Hobsbawn onafgebroken bezig was de marxistische stellingen tot een web te spinnen met de empinsche bevindingen van ekonomische en sociale histonci, vormen al deze gebundelde essays over evenzovele verschil lende onderwerpen een afspiegeling van dat gelieerde Marx Hobsbawn denken Een aantal behandelde onderwerpen zijn bijv Ideologie en mentaliteit, de boerendroom Rusland 1905 07, de wortels van het Tsjechisch Stalinisme, de verspreiding van het marxisme in Italië gedurende het einde van de 19e eeuw Hobsbawn en jazz, wetenschap en magie in het 17e eeuwse Engeland etc Kortom, een gevaneerd aanbod in éen boek

Door militaire bezetting en sluiting van de universiteit van El Salvador dreigt een ernslig tekort aan vakmensen als artsen en ingenieurs Onlangs is men met een geïmproviseerde vorm van universitair onderwijs begonnen waarvoor internationale hulp gevraagd wordt Draag bij aan de wederopbouw van het universitair onderwijs in El Salvador

Solidariteit met de Universiteit van El Salvador

GIRO 2936572 t n V El Salvtdor Kom Ned (o v v universHert)

Tilburgs Hogeschoolblad

vrijdag 1 apnl 1983

AVANTGARDBIN DE KUNST 1910/40 IS

—

Het program ma

CIRCO EQUESTRE

(VIOLA INCERTO FANTASTICOMICO) rOLLA CROTINERIA FOLLA FOLLA FOLL. Difficil* ^

Pit^ diHicile

o o

A n c o r a piü difficile J^

Dif f icilissimo ^ BASTA

BASTA

BASTA O

^.Xetiwo «

u o <

« o c

c c o

O OS O

'^^

SIGNORA INCINTA T R O PP A EMOZIONE

«1

«%

av volgere si lenzio

«ö

03 (O

V;e

M O "O

'3,

BRAA

Y0MVI9-OH3M Welke van die stromingen op de noemer "avantgarde" l<unnen worden gebracht is ool< vandaag nog een discussiepunt, zoals ook over de betekenis van de "avantgarde" een flinke boom kan worden opgezet. De Duitser Peter Burger deed een poging tot inventarisatie van de avantgarde. Hij ontwikkelt zijn theorie aan de hand van de zogenaamde historische avantgardebewegingen, zoals die zich kort voor en na de Eerste Wereldoorlog ontwikkelden. Burger ziet vijf hoofdstromingen: 1. Het Italiaanse futurisme, waarvan het eerste manifest door Marinetti in 1909 tegelijk in Parijs en Milaan gepubliceerd wordt;

v<^"

VOOOooooo o V q TO i

Studium Generale v a n d e KHT organiseert in d e m a a n d april e e n uitgebreide cyclus over "Avantgard e in d e kunst tussen 1910 e n 1940 " tiet p r o g r a m m a kan d e Hogeschicolbevolking iets bijbrengen over d e relatie tussen kunst en w e tenschappers, techniek en politiek want kunstenaars willen ook n o g wel eens uit t^un ivoren toren komen o m te registreren wat er in d e maatschappij leett Zij h e b b e n dot zeer nadrukkelijk g e d a a n in het begin van deze e e u w deels als reoktie o p d e mooie plaotjesmokenj van d e klassieke kunst en d e burgerlijke d e c a d e n t i e van impressionisme e n "Art Nouveau", maar vooral ook als gevoelige reoktie o p maatschappelijke omwentelingen Tussen 1900 e n 1940 w e r d e n d e nieuwe politieke en sociale ideeën steeds vaker via d e kunst geuit, Belangrijke fenomenen zoals d e eerste Russische revolutie v a n 1905, d e Eerste Wereldoorlog en d e Oktoberrevolutie v a n 1917 h a d d e n e e n ingrijpende invloed o p het sociaal e n economisch leven De schokgolven v a n deze gebeurtenissen veroorzaakten e e n creatieve Uitbarsting in het werk van vele kunstenaars In d e Eerste Wereldoorlog maakte d e grote massa kennis met d e massale vernietigingsmachines, w a a r d o o r allerlei zekerheden o p losse schroeven w e r d e n gezet Nieuwe ontwikkelingen in wetens c h a p p e n e n techniek, veranderd e sociale verhoudingen, een zich steeds sterker manifesterende arbeidersbeweging w a r e n voor menig kunstenaar bronnen van nieuw e inspiratie en dat leidde tot e e n explosie in diverse nieuwe kunststromingen

De donderdagmiéag lezingen Deze lezingen gaan doo in zaal AZ 6 telkens van 13.30 tot 15.30 uur. Op 7 april speelt Corit k, conservator van het museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam. Hij is gespec liseerd in de periode 1910-1940, maakte o.a. studies over Monochiran en over het suiitelisme.Hij geeft een inleiding op de hoofdlijnen in de beeldende kunst en de architet lur in die periode. Op 14 april komt Nicol ideroo van het kunsthistorisch Instituut Leiden spreken over Dadaïsme en Film, Dada is geen stijl maar n mentaliteit, een fenomeen dat zich manifesteerde tussen 1915 en 1923 in de beeldi ide kunst, literatuur, muziek en andere kunsten. De dadaïsten ageerden tegen de besta ide opvatting als zou kunst de geest verheffen en de zintuigen strelen. Hun machtigste /apens waren spot en satire. Op 21 aprilza\ Carel Bid imp van de V U , Amsterdam het hebben over de Stijl. De Stijl is een tijdschrift dat in H 7 door Theo van Doesburg is opgericht en met zijn overlijden in 1931 ter ziele ging. He )eeld dat men van De Stijl heeft, wordt in grote mate bepaald ngen van Piet Mondriaan en de meubels en architectuur van door de abstracte se Gerrit Rietveld. Als kera rk geldt het gebruik van de primaire kleuren rood geel blauw en van de nietkleurenw -zwart-grijs. Tevens associeert men De Stijl met uitsluitend rechte hoeken. Dat eva iele visuele overeenkomsten in het oeuvre van de Stijlmedewerkers voortkomen uitper uiteenlopende opvattingen over kunst, zal in deze lezing duidelijk worden. Op 28april\s het de beuiftan Chaim Levano. Hij zal "Avantgardistische Teksten en Gedichten" Man o.a. Kurti vitters en Ernst JandI "spreken".

De woensdag luii hpauze-films De films worden vertooi in zaal SZ 17 aanvang 12.30 uur. Film is een visueel medium in het platte vlak. Het is arom niet verwonderlijk dat stormachtige ontwikkelingen op het gebied van de beeU te kunst en van de film in dezelfde periode plaatsvonden. Dit ondanks het feit (of juist ndat?) de film in 1900-1930 nog in zijn kinderschoenen stond, en geen gesynchronisa geluid kende. Er is voortdurend wedet Ise beïnvloeding geweest tussen de schilder- en de filmkunst. In de eerste plaats had il ilm bij zijn ontstaan sterke banden met het theater, waar het heel gewoon was, dati ;ors en belichting verzorgd werden door beeldende kunstenaars. Ten tweede brat het experimenteren met de tijd, verandering en beweging sommige kunstenaars a matisch op het pad van de film (cubisme, futurisme). Voor anderen bood het medH film grote voordelen vanwege de technische mogelijkheden tot montage en trucage urrealisme, dadaïsme); Woensdag 6 april: "Lei en andalow" van Louis Bunuel en Salvador Dali (Fr. 1929) 'Le chien andalou' waak oeid als een aanval op het deftige intellectuele Parijs en tegelijkertijd op de avant-gat film zelf. Bunuel en Dali wilden m hun film de geestelijke gezapigheid van de toeschouwer met shockeffecten doorbrefe en tevens de voornaamste surrealistische overtuiging, de macht van het verlangen naar voren laten komen. Hoewel onbedoeld, is de film door de combinatie van bizan^ droombeelden een excellent voorbeeld van de surrealistische film. Woensdag 13 april: "Dt 'rug" (1928) en "Regen" (1929) van Joris Ivens. Met de studie van de RoJ rdamse spoorbrug kwam Ivens voor het eerst in de openbaarheid. De film werd in 13 I bewonderd. Voor Ivens zelf was De Brug nog een experiment, een eerste schred 3p de weg naar een eigen stijl. Hij observeert het stalen geraamte, de verbinding tus^n twee stadsdelen het koppelen van treinen en het passeren van schepen Het filmgedicht "Regen" nog altijd een van de merkwaardigste produkten uit het werk van Ivens: er komen eijl lijk geen mensen in voor, maar slechts vage schaduwen en vormen van mensen. Mei ziet druppels vallen op natte jassen, parapluies en schoenen, maar men wordt er zie nauwelijks van bewust, dat deze door mensen worden gedragen. Woensdag 20 april: Drif :orte films van Hans Richter en een van Oskar Fischinger. /an Hans Richter is een experimentele film. De hoofdrollen "Vormittagspuck" (1

Het dinsdag-lunchpauze programma 12 april - 12.30 uur - aula De Volharding speelt Avant-garde muziek De muziek die het orkest De Volharding ten gehore brengt, is in de twintiger en dertiger jaren gekomponeerd. In deze muziek vinden w e belangrijke kenmerken terug van de Avant-garde kunst in het algemeen. Zo zijn de Rag-time (1918) en Tango (1949) van Strawinsky te typeren als kommentaar op de korresponderende traditionele muzieksoorten. Ook Marche (1937) van Poulenc vormt een kommentaar: in dit geval op de nationaal-socialistische marsmuziek. De composities van Hans Eisler hebben zelfs een agitatorische strekking. Tenslotte heeft Milhaud een belangrijke rol gespeeld als pionier op het gebied van genrevermenging van lichte en klassieke muziek. 19 april - 12.30 uur - zaal SZ 17 Film "Mondriaan in New York" van Piet Hoenderbos. 1980, kleur, 43 min. In 1940 arriveerde de schilder Piet Mondriaan op 62-jarige leeftijd in New York. De Tweede Wereldoorlog dwong hem deze stap te zetten. Aan de hand van archiefmateriaal wordt een beeld gegeven van New York in de oorlogsjaren. Zes mensen uit Mondriaan's naaste omgeving vertellen hoe hij leefde en werkte en hoe de radikale veranderingen in zijn werk uit deze in Nederland weinig bekende periode tot stand kwamen.

Tentoonstellingen bij de Aula 21 maart t/m 7 april - Het Nieuwe Bouwen in Nederland Het nieuwe Bouwen, oftewel het functionalisme, is een bij uitstek internationale beweging geweest. Na de Eerste Wereldoorlog, toen het functionalisme zich in de architectuur deed gelden was het een voornamelijk Europese aangelegenheid. Begin jaren '30 verspreidde het zich over de andere continenten. Visuele karakteristieken van het functionalistische bouwen zijn: het openbreken van de facade, de vlakke muurbehandeling, de rationele toepassing van het ornament, het afwijzen van traditionele detailleringen en van het gebruik van historische stijlvormen, en de zichtbare toepassing van vrij nieuwe materialen zoals ijzer, gewapend beton en spiegelglas. In deze tentoonstelling zullen enige nederlandse voorbeelden van het functionalisme (o.a. werk van G. Rietveld J . Duiker en J.J.P. Oud) aan de hand van foto's gepresenteerd worden. 12 april t/m 6 mei - "printing should be VISIBLE"?? De typografie heeft gedurende de eerste decennia van de 20ste eeuw een hoge vlucht genomen. Ze krijgt een meer autonome functie. Haar associatieve en expressieve mogelijkheden kunnen de inhoud van een tekst versterken of hem geheel teniet doen. Er wordt in die tijd druk geëxperimenteerd met de beeldende aspecten van lettervormen en tekst-arrangementen. Zowel dada als het futurisme. De Stijl en Bauhaus nemen de uitdaging aan en verwerken op hun eigen manier de creatieve mogelijkheden van de moderne typografie. In Nederland zijn de resultaten ervan o.a. zichtbaar in de talrijke tijdschriften die in die tijd ontstaan, zoals De Stijl, i 10, Wendingen en Mecano; en ook in de diverse typografieontwerpen van b.v. Hendrik Werkman en Piet Zwart, welke kunstwerken op zich zijn geworden. Een keuze uit deze typografische ontwerpen zal op de tentoonstelling te zien zijn.

V T T C !i

Ter ondersteuning van het programma brengt Studium Generale een bundel uit met artikelen die zoveel mogelijk aansluiten op de verschillende programma-onderdelen. Deze bundel is verkrijgbaar bij Euro Studium Generale Gebouw B, Begane grond.

We peilden bij Marcel van Hoorn van Studium Generale en bij kunsthistorica en mede-samenstelster Marijke Küper naar de bedoelingen van dit gevarieerd programma,

V. HUSZAR - Beeldend-reclame-»mpositie

Cyo

Artikelen bundel

Burger kreeg nogal kritiek op zijn indeling. Cubisme, fauvisme, en het werk van "De Stif met Theo van Doesburg en Piet Mondriaan kregen geen plaats in zijn hoofdindedng. Evenmin dacht hij aan het Russische prérevoluttonaire neoprimitivisme van Malevitch, Tattin, een de Russische school in Parijs met Archipenko, Chagall en Lipchitz en aan de Russische gebruikskunst van Rodtchenko en agitprop kunstenaars.

O OS

2. het dadaïsme, dat in 1916 in Zurich tot stand komt en waarbij vooral de naam van Tristan Tzara genoemd moet worden; 3. het surrealisme, waarvan het eerste manifest in 1924 door André Breton gepubliceerd wordt; 4. het Duitse expressionisme, waarvoor in 1910 de weg geëffend wordt door Hendrich iVlann; 5. de in 1923 in Rusland gestichte LEFgroep, een postrevolutionaire vorm van futurisme, met o.m. de dichter M a j a kovski. Deze groep beschouwt zichzelf als representant van een 'proletarischeavantgardistische' esthetica.

worden gespeeld door bolhoeden, stropdassen en een servies, die geheel anarchistisch een eigen leven gaan leiden, als opstand tegen de dagelijkse sleur. Verder zijn Zwei Groschen Zauber en Inflation van Richter te zien. De eerste in een-aaneenschakeling van filmeffecten, de tweede, een film-essai waarin hij door het afwisselen en samenvoegen van abstracte vormen, symbolen en effecten, de Duitse economie interpreteerde. In Filmstudie nr. 7beelt Fischinger eén van Brahms' Kongoerse dansen uit met behulp van grafische elementen.

Marcel: "Het leek ons belangrijk studenten op deze hogeschool kennis te laten maken met ontwikkelingen op gebied van kunst en dus ook met deze belangrijke periode tussen 1910 en 1940, ook al is er dan geen faculteit kunstgeschiedenis. Het is vooral belangrijk deze ontwikkelingen in de kunst te begrijpen naast econo-

mische en politieke ontwikkelingen en naast ontwikkelingen in wetenschappen en techniek". Niet alle avantgarde stromingen bleven sociaal en politiek betrokken, sommigen trokken zich terug, anderen formuleerden scherpe kritieken op de maatschappelijke ontwikkelingen. Marijke: " J e kan moeilijk zeggen dat stromingen zich autonoom opstelden of dat ze zeer politieke linken hadden. Dada, vooral dan in Berlijn, had meer bemoeienis met politiek dan andere kunststromingen. Het futurisme had inzoverre met politiek te maken dat sommige kunstenaars o p een gegeven moment naar het fascisme overhelden, niet zozeer omdat die ideeën hen aanspraken. Zij gingen er vanuit dat Italië één groot openluchtmuseum was, dat kunst eigenlijk nooit iets nieuws kon brengen tenzij dat openluchtmuseum eerst platgebrand was en als mogelijkheid daarvoor zagen zij oorlog, zodat zij echt iets nieuws konden bouwen, en dan zie je

ook dat Mannetti bepaalde ideeën van Mussolini gaat aanhangen". Hoe hebben ju/iie het programma opgebouwd? Marijke: Wij hebben eerst mensen uitgezocht voor lezingen. In de inleiding van Cor Blok wordt uitvoerig ingegaan op de beeldende kunst en architectuur. Dan kun je er bepaalde elementen uitpikken, waar we wat dieper op ingaan zoals De Stijl, Dada en Film. Marcel heeft de films uitgezocht. Toen hebben w e gezocht naar mogelijkheden voor een tentoonstelling. Dat was het meest problematische onderdeel van het programma, omdat de musea niet graag kunstwerken uitlenen voor de ruimte hier, die qua be veiliging, temperatuur en vochtigheidsgraad met voldeed. Omdat we toch een tentoonstelling wilden zijn we dan maar gaan zoeken naar een fototentoonstelling en dan zijn de mogelijkheden beperkt tot foto's van architectuur en typografie. ^

0 >

n^%afe STADSSCHOUWBURG

Pubiieiistheater speelt 'Mephisto' donderdag 7 en vrijdag 8 april 20.15 uur

f sva -

In het Textielmuseum aan de Gasthuisring zijn nog t / m 24 april reliëfs van textiel van Aggie Driessen t e zien. V a n het w e r k van Driessen gaat een sterke beeldende w e r k i n g uit. De reliëfs en gemummificeerde mensfiguren krijgen door een uitgekiende belichting een theatrale dimensie.

Kunstmanifestatie: gemiste icansen Wat gebeurt er als teveel kunstenaars met uiteenlopende stijlen en technieken hun werk exposeren in te kleine en te weinig ruimtes? Er ontstaat een chaos. De Beeldende Kunst Manifestatie, nog te zien tot 10 april, is hiervan een goed voorbeeld. De Vereniging van Middenbrabantse Kunstenaars IM.B.K.) heeft deze manifestatie georganiseerd in samenwerking met een aantal plaatselijke kunstminnende instanties. In diverse expositieruimtes in de binnenstad presenteren liefst 110 kunstenaars uit Tilburg en omgeving hun werk. We hebben alle ruimtes afgelopen en moeten concluderen dat de kwaliteit van het geboden matig is. Je vraagt je dan af waaraan dat zou kunnen liggen. Ten eerste heeft dat te maken met de kwaliteit van de kunstwerken zelf. Een zeer groot gedeelte van het geëxposeerde blijkt zowel inhoudelijk, technisch als qua vormgeving achterhaald. Dat leidt tot 'ahaerlebnissen' en constateringen dat de kunstenaar zich al te zeer heeft laten beïnvloeden door bijvoorbeeld Chagall of een 'Jonge Duitser'. Het Kultureel Sentrum en de Schouwburggalerie zijn hierin de uitblinkers. Een goede uitzondering vormt de expositie in de voormalige fabriek van A. en N. Mutsaers aan de Gasthuisring met opvallend werk van Lydia Denters, Huib Fens en Mart Janssen. Denters maakt gebruik van klei en zand. Fens werkt met hout. Ze laten zien hoe deze materialen een eigen functie kunnen hebben in de kunst en daarom om een specifieke vormgeving en bewerking vragen. Een fraai voorbeeld van hoe kleurvlakken een spanning kunnen oproepen is het schilderij 'Weerstand' van Emmy v. Rie. Ook dit is te zien bij Mutsaers. Er hangen

nog twee andere werken van haar met de gewichtige titels 'Messenger' en 'Trancendent', maar hier leidt het kleurgebruik tot estheticisme en daarmede tot leegheid. Een andere oorzaak van het niet geheel slagen van de manifestatie is de gebrekkige organisatie. Er was een tekort een expositie ruimte, men had te weinig voorbereidingstijd en de financiële middelen waren te beperkt. Op het nippertje kwamen bijvoorbeeld de Synagoge en het gebouw van A. en N. Mutsaers vrij om als expositieruimte ingericht te worden. In het uiteindelijke resultaat komen de genoemde problemen duidelijk aan het licht. De exposities in het Kultureel Sentrum op de Schouwburggalerie geven een chaotische en overvolle aanblik. Men vindt er textiele vormen gecombineerd met fijne pentekeningen en dik aangezette gouaches, 'realistische' foto's en abstracte beelden etc. Elke kunstenaar moest kennelijk zijn plaatsje krijgen. Voorbeelden van hoe het ook kan zijn de expositie bij A. en N. Mutsaers en de expositie bij de Stichtingo Musische Vorming. Met de Beeldende Kunst Manifestatie zijn een aantal kansen gemist. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de landelijke pers nauwelijks aandacht heeft geschonken aan deze Tilburgse kunst-eruptie. De M.B.K. is van plan een volgende manifestatie een meer thematische opzet te geven, waarbij men denkt aan een onderverdeling naar stijlen/benaderingen of technieken. Men wekt de indruk geleerd te hebben van deze manifestatie.

In het begin van de zestiende eeuw trok er een vreemde reiziger door Duitsland: Georg Faust. Het verhaal deed de ronde dat hij, in ruil voor de kennis en de magische krachten die hij ten toon spreidde, z'n ziel had verkocht aan de duivel. Op deze sage baseerde Johann Goethe twee eeuwen later zijn meesterwerk " F a u s t " . De hoofdpersoon in deze 'tragedie In twee delen' Is op zoek naar het wezenlijke van de dingen en het lukt hem niet zijn honger naar kennis te stillen. Deze Faust wordt het onderwerp van een twistgesprek tussen God en de duivel die het oneens zijn over de vraag of de mens van nature goed of slecht Is. Aan de hand van Faust wil de duivel, Mephisto, laten zien dat het laatste het geval is en hij haalt de rechtschapen geleerde over om zijn ziel weg te geven in ruil voor alles wat hij maar wil weten. Dit thema - het sluiten van een verbond met het kwade om een bepaald Ideaal te bereiken - verwerkte Klaus Mann in zijn boek "Mephisto, Roman einer Karrlere", dat in 1936 verscheen. Hierin beschrijft hij hoe de akteur Hendrik Höfgen met het opkomende natlonaal-soclalisme meeloopt en zijn oorspronkelijke politieke opvattingen verloochent ten gunste van zijn toneelcarrière. Alles wijst er op dat de toneelspeler Gustaf Gründgens model gestaan heeft voor deze roman; de publikatle ervan werd zelfs

"Maternaie" VROUWENOVERLEG Katholieke Hogeschool donderdag 7 april, 20.00 uur SZ-11. Regie: Giovanna Gagllardo Maternaie is een speelfilm over de tegenstrijdige funktie van een moeder: aan de ene kant beperkt zich het leven van een moeder tot het huls, de zorg voor het eten en voor kinderen

aanvankelijk verboden omdat Mann het handelen van de populaire Gründgens, ooit één van z'n beste vrienden, zo overduidelijk afkeurde. Het Publlekstheater brengt nu het verhaal over Hendrik Höfgen op het toneel, In de versie zoals die nu alweer vijf jaar geleden door het Theater du Soleil met groot succes werd gespeeld. Ariane Mnouchkine bewerkte voor dit Franse gezelschap de roman. Ze stelde niet zozeer de persoon Hendrik Höfgen centraal maar maakte het probleem algemener. Wat zijn de verantwoordelijkheden van een Intellektueel binnen een maatschappij? Kan iemand die veel aanzien heeft zich van alle politiek distanciëren? Höfgen pretendeert de kunst te redden door met de fascisten te collaboreren en zich ten dienste te stellen van hun régime. Als blijkt dat zijn vrienden van vroeger hem verachten, roept hij wanhopig uit dat hij toch alleen maar een toneelspeler is? Juist dat 'alleen maar toneelspeler' zijn stelt Mnouchkine ter diskussle. In het stuk wordt getoond hoe Höfgen en vooral ook de mensen uit zijn omgeving reageren op de politieke gebeurtenissen in Duitsland. Eén voor één worden ze voor de keuze gesteld van collaboreren of vluchten. Het Publlekstheater Is er goed In geslaagd de veranderingen die plaatsvinden In hun gedrag weer te geven. Hoe serieuzer de situatie wordt, hoe minder er overblijft van de overdreven theatermaniertjes die in het begin van de voorstelling volop aanwezig zijn. De rustige, zakelijke speelstijl maakt de drama's die zich afspelen indringender. En door het kontrast Is bijvoorbeeld de plotselinge hysterische uitbarsting van Höf-

en man; aan de andere kant wordt van haar verwacht dat zij-vooral-haar dochter opvoedt dat ze zich kan handhaven in die wereld. De vader werkt buitenshuis. Er is een zoon die sterk Is en gezond. De dochter Is ziekelijk. Zij heeft een verlamd been. Zij is helemaal afhankelijk van de moeder. Haar ogen en plotselinge invallen verraden de wil om zich van die afhankelijkheid los te maken. Met de hulp van de wetenschap wordt ze langzaam gezond. Haar moeder

gens vroegere minnares, de negerin Juliette (Astrid Seriese) die Höfgen eens goed de waarheid komt zeggen, heel Indrukwekkend. Erie Schneider is als Hendrik Höfgen een bezeten toneelmaker, bezeten van toneel en van zijn llevelingsrol Mephisto. Toch maakt hij geen onmenselijke indruk, het Is duidelijk dat ook hij z'n angsten en twijfels heeft en die probeert weg te redeneren. Hoewel het Publlekstheater zelf een vrij traditioneel repertoiregezelschap is, brengt het de scènes rond het communistische margetheater heel overtuigend met veel zang en muziek. Een heel koor begeleidt Höfgen zelfs in de prachtige scène waarin hij in het Staatstheater in Berlijn optreedt. Met op de achtergrond het koor achter een iets doorschijnend gordijn, wendt Schneider zich dan rechtstreeks tot het Schouwburgpubliek. Alle andere keren dat hij In de voorstelling 'optreedt', doet hij dat met z'n rug naar het publiek en met z'n gezicht naar de zaal van de Hamburgse schouwburg, door decorontwerper Paul Gallis op de achterwand van het toneel getoverd. Zo krijg je als toeschouwer een kijkje achter de schermen. Maar er zit meer achter. Op een bepaald moment in de voorstelling zegt Höfgen dat hij op het toneel als decor een levensgrote spiegel wil zetten, zodat het publiek zichzelf kan zien zitten. Want wat er op het toneel gebeurt is geen schijn, het is een afspiegeling van de werkelijkheid. En daar ligt de verantwoordelijkheid van een akteur. Hij moet zijn publiek de waarheid voorschotelen en aan die waarheid mag hij geen concessies doen. Marijne van der Jagt

houdt dit tegen: zij vertrouv\rt die wereld niet (meer) die haar buitensluit. Daarmee wordt ook haar moederrol overbodig. Hoe 'gezonder' de dochter wordt, hoe meer ze leert op eigen benen te staan, zich aan de vrouwenrol aan te passen In de wereld van de vader en de vrienden, des te duidelijker komt de 'ziekte' van de moeder aan het licht. Zij wordt onzichtbaar voor de anderen. Een vrouw is verdwenen onder de rol van moeder.

Enkele exposities zijn inmiddels afgesloten. In het Kultureel Sentrum, Schouwburggalerie, Stichting Musische Vorming, het VW-l<antoor, de Synagoge en de Heuvelpoort lopen ze door tot en met 10 april. Joop

Teunissen v. Manen Carla Haberden

Donderdag 21 april organiseert de Wetenschapswinkel een dlscussledag over het thema 'Krlsisverschijnselen en weterischapswinkelwerk'. In AZ-7 vindt om 13.30 uur een presentatie van onderzoeken plaats, m.n. 'Rechtspositie van kleinschalige bedrijven', 'Minimuminkomens en bijstandsvrouwen', 'Eenzaamheid bij bejaarden' en 'Aktlvlteiten t.b.v. baanlozen' worden onder de aandacht gebracht. Om half vier Is er een discussie. Informatie: Wetenschapswinkel, kamer b 209/210, tel. 662645/662768.

De Drie Zusters van Tsjechov Vrijdag 15 en zaterdag 16 april k o m t het Zuidelijk Toneel Globe opnieuw naar de Stadsschouwburg Tilburg met een verjongde interpretatie van A n t o n Tsjechov's "Drie Zusters" (aanvang 20.15 uur). Regisseur Gerardjan Rijnders heeft het stof van dit stuk geblazen en er een frisse en humoristische versie van g e m a a k t . De provinciale beklemming en het onbestemde verlangen van de drie zusters naar de stad M o s k o u w o r d t in het spel van Globe vervangen door een existentiële angst en een prettig gestoorde verwarring die bijna absurd aandoet. Ondanks de verveling van het dagelijks leven in Tsjechov's stuk, w o r d t het vier uur durende spel van Globe nooit vervelend.

ACHTERKLAP hB--

^Anne^=^MarieJ ,waar ga je naan f LUC.

^J:g^^

-K_

Elke dinsdagavond om acht uur slaat Ton Meijer een stemvorkje tegen 'n stuk hout. Hij brengt het ijzer naar z'n oor, luistert aandachtig, neuriet hardop 'n C, E of F, heft z'n armen op én... het gezang barst los! Uit zo'n zeventien kelen klinkt een meerstemmig lied. Aanvoerder van dit gezelschap, bestaande uit zowel studenten als afgestudeerden en leraren, is Ton Meijer. Vijf jaar geleden nam hij het initiatief om een zangkoortje te formeren. Het begin was zeer bescheiden. De club telde vijf leden: Ton zelf was dirigent en van de overige vier leden nam ieder één stem voor zijn of haar rekening. Gelukkig groeide het gezelschap uit tot zeventien mensen met kelen als nachtegaaltjes. Er wordt uitsluitend a capella - ah! capella! - gezongen en het repertoire bestaat hoofdzakelijk uit vijftiende en zestiende eeuwse Renaissance-muziek. Het eerste optreden naar bulten toe durfde men pas na twee jaar aan. Sindsdien zingt men regelmatig voor verschillende gezelschappen. Het koortje treedt samen met andere amateurkoren op in buurtcentra, op de bejaardendagen van Olof, in de kapel van de Clarissen en soms op 'n bruiloft van vrienden. Een officiële naam heeft het koor niet. Ze zinspeelt zelf op " J e ne l'ose dire", de titel van een der gezangen. Over die liederen gesproken: het repertoire is onderverdeeld in religieuze en profane muziek. Onder het eerste kopje treffen we titels aan als " A u s tiefer Not schrei ich zu Dir", 'Also hat Gott die Welt geliebt" en "Go down, Moses". De profane muziek bestaat uit onder meer "II est bel et b o n " , "Anne Marie,

waar ga je naar toe?", "Over dé sensi è priva" (Italiaans liedje, gaat over 'n onbereikbare liefde), " K o m t laat ons vrolijk zingen" en "Petite Nymphe folastre" (vermoedelijk 'n heel schuin lied). De meeste songs duren niet langer dan een halve minuut. Het repertoire wekt de schijn dat de zangers en -essen nogal liturgisch aangelegd zijn. Niets is minder waar. De persoonlijke muzikale voorkeur der leden varieert van Gregoriaans tot New Wave. Sommigen spelen in hun vrije tijd piano, gitaar, blokfluit en zelfs syntheziser. Een van de bassen doet aan karate (kan dus invallen als de dirigent z'n armen verstuikt). Eén keer hebben ze 'n provocerende affiche gemaakt: koortje, duf, 65-1-, braaf, zingt melige liedjes, zoekt enzovoort. Het zanggroepje streeft naar een 4-4-4-4 bezetting. Omdat er weleens stemmen te kort zijn, worden sopranen ingezet als alt en omgekeerd. Onder de tenoren zit zelfs 'n meisje. Zij rookt extra veel sigaretten om haar stem iets zwaarder te laten klinken. En wil je een mooi donker basgeluid ontwikkelen dan moet je voldoende cognac drinken. Dat zijn dan de zogenaamde 'cognacbassen'. Ton Meijer benadrukt dat het koor er niet naar streeft om zo groot mogelijk te worden. " W e werken het liefst met een kleine hechte groep. Na afloop van elke repetitie gaan we naar iemand thuis of naar 't café. Soms organiseren we 'n weekendje aan zee, of we gaan samen naar de f i l m . " Op dit moment heeft de zangclub dringend behoefte aan enkele tenoren en nog 'n hoge sopraan, leder die nu 'n brok van geestdrift in de keel heeft gekregen, kan die elke dinsdagavond van acht tot tien weg zingen. Meer informatie krijg je van Ton Meijer, tel. 013-680779 (na 18.00). Hij luistert dan via de telefoon of je kunt zingen of niet. P.P./T.G.

Mogen peutertjes bij ome Rijk komen spelen? Een paar weken geleden hees CvB-lid Rijk de vlag op het nieuwe dierenverblijf voor de proefkonijntjes van de psychologen. Gezellige nieuwe kooitjes in een mooi nieuw gebouw met een prachtig wit dak. De hogeschool voorziet in allerlei gemakken. A n ders ligt het echter met een kinderdagverblijf voor kinderen van studenten en personeelsleden. In 1971 namen een aantal studenten het initiatief voor 'n crèche die in het gebouw aan de Academielaan gehuisvest werd. Kinderen van de Hogeschoolgemeenschap speelden negen jaar tevreden met andere peuters uit de buurt. Maar in 1980 was het afgelopen. " I n november kregen we een brief dat we er in december uit moesten zijn", vertelt Fred van Midde van de crèche die tegenwoordig 'Wip-Wap' heet. "Omdat er veel mensen van de Hogeschool kwamen hebben we aan de KHT om financiële steun gevraagd, maar daar was geen sprake van. De mensen van de Hogeschool hadden een voorrangspositie bij ons maar daar zijn we toen mee gestopt". Tegenwoordig zit de crèche aan de Le Bourgetlaan, anderhalve kilometer van de Hogeschool vandaan. "Een kwart van de kinderen die naar ons toekomen is van mensen van de K H T " , zegt Fred van Midde. "De Hogeschool verwijst nog steeds mensen naar ons toe. W e hebben 'n wachtlijst van 40 kinderen, en de wachttijd is nu ongeveer een jaar. Er zijri nog wel een paar andere peuterspeelzalen hier in de buurt, maar die voldoen niet aan de behoeftes van mensen die college lopen: ze zijn maar een paar uur per dag geopend, en

Aantekeningen van een kamerbewoner

Hotel de la Bourse (2) door Tchantches Bij een volgende overnachting in Hotel de la Bourse vroeg hij aan Madame Martha een kamer mét tafel en stoel in een wat rustiger deel van het hotel. Hij kreeg een optrekje in een bijgebouw, dat in de sobere stijl \fm de jaren dertig tegen het oude hotel was aangebouwd. Er was een plat dak en onder dat dak kreeg hij twee kleine kamertjes. In het ene stond een wasbak, en een tafel en stoel bij een raam dat tegen een muur uitkeek. In het andere kamertje stond een bed, maar er was geen raam. Het licht viel binnen langs een plexiglazen koepel in de zoldering, een mansgat om op het dak te klimmen via een korte houten trap. Het gaf hem een veilig gevoel dat hij bij brand snel op het dak kon komen en omdat hij ook wat verse lucht wilde, probeerde hij het koepeltje te openen, maar dat lukte niet. Blijkbaar zat het klem of was het langs de buitenzijde afgesloten. Tilburgs Hogeschoolblad

van ouders wordt verwacht dat ze hulpvader of -moeder worden. In de stad zijn nog twee andere kinderdagverblijven, één in Noord en één in het centrum". Op 9 juni vorig jaar vroeg Lucas van Wees (PSF) aan het CvB: "Deelt het College van Bestuur met mij de mening dat het opnieuw opstarten van een kinderdagverblijf in belangrijke mate de arbeidssatisfactie van personeelsleden en studenten kan verbeteren, alsook de toetreding van vrouwen tot de arbeids- en studiesituatie kan vergemakkelijken?" " J a " , was op 18 november het antwoord. Het College toonde zich echter niet bereid om in die richting initiatieven te ontplooien: "Het departement staat ons niet toe in deze gelden te fourneren. Wel staan wij positief tegenover initiatieven van groepen personeelsleden en studenten. Wij zijn bereid o m , wanneer zulke initiatieven worden genomen, na te gaan of dezertijds hulp geboden kan worden; echter steeds onder de opgelegde voorwaarde dat dit geen middelen mag kosten". Kees Mijderwijk van Breed Front las in januari in het VU-magazine dat op het terrein van de Vrije Universiteit in Amsterdam wel een kinderdagverblijf geopend werd. Een gevolg van samenwerking met het VU-ziekenhuis en de Nederlandse Middenstandsbank. Het CvB aldaar was na een aantal jaren "overstag gegaan" onder meer door druk van een door personeelsleden georganiseerde aktie: anderhalf jaar geleden gingen zij in gezelschap van kun kinderen naar het werk. De

kinderen werden bij gebrek aan beter met speelgoed en al achtergelaten in de bestuurskamers. Naar aanleiding van dit bericht vroeg Mijderwijk aan het Tilburgse College of ze wilden uitzoeken hoe andere WO-instellingen in staat zijn geweest een kinderdagverblijf te realiseren, en of in Tilburg wellicht samenwerken met naburige bedrijven (Interpolis, Rijkslandbouwcentrum) voor het opzetten van 'n crèche~mögelijk is. Het antwoord van het College op deze vragen luidde ontkennend. Het zou teveel werk met zich meebrengen. Mijderwijk kan dit moeilijk combineren met de positieve reaktie op de vraag van Van Wees. " M a a r " vertelt hij, "Hopman fluisterde mij in het oor dat het College op het principiële standpunt staat dat ze niets doet zolang er geen eigen initiatief vanuit de Hogeschool komt". Is de vraag van Mijderwijk dan geen initiatief? " N e e " , zegt CvBlid Rijk in een reaktie. "Ik heb nog nooit gehoord dat iemand behoefte heeft aan zo'n kinderdagverblijf, er zijn toch ook nog andere mogelijkheden. We kunnen nu wel zo'n duur onderzoek gaan doen, maar de kans is groot dat het helemaal niet nodig is. Als er echt een groep ouders komt die er om vraagt kunnen we misschien helpen. Maar officieel mogen we er geen geld aan uitgeven". Komen straks ook in Tilburg de pappa's en mamma's in grote getalen met hun kinderen en stapels poppen en speelgoedauto's naar de bestuurskamers? Het College lijkt erom te vragen. K.B.

Van het nachtlawaai was in dit deel van het hotel weinig te horen, ofwel waren er die vrijdag minder gasten. Hij verdiepte zich in de cursus over de economische politiek van de Comecon-landen en ging rond één uur naar bed. Plots werd hij wakker. Hij hoorde duidelijk stappen boven zijn hoofd en af en toe flitste er een bundel licht door het dakraam de kamer in. Hij verstijfde, maakte zich klein onder de dekens en voelde het hart in zijn keel bonken. Er liep iemand op het dak en hij hoorde een mannenstem vloeken. De stappen verdwenen maar nu hoorde hij hoe iemand aan de koepel zat te wrikken. Hij wilde opstaan maar was verlamd, kon niet gillen, durfde niet bewegen en liet onder de dekens de gebeurtenissen op zich afkomen. Blijkbaar was inbreken een hele onderneming want het duurde wel vijf lange minuten voor het raam knarsend opendraaide. Hij hoorde hoe iemand zich hijgend door het gat liet zakken, de trap afdaalde en van de laatste treden op de vloer sprong. Hij zag door het deken hoe de straal van de zaklamp langs de muren flitste. Een hoestende man stapte naar de deur, merkte dat die op slot was, vloekte, draaide de sleutel om, deed de deur dicht en verdween hoestend en puffend in het hotel. Hij lag nog wel tien minuten onbeweeglijk in bed, besefte stilaan dat dit geen inbreker kon zijn, sloeg de dekens van zich af, sprong uit bed, sloot de deur, knipte het licht aan, zag hoe het koepeltje nog openlag en voelde een fijne regen naar binnen vallen. Hij was nu helemaal van streek, wilde zich kleden om het hotel onmiddellijk te verlaten, keek op zijn reiswekkertje en zag dat het bijna ochtend was. Madame Martha was er 's ochtends nooit. Het meisje van het ontbijt aan wie hij deze story vertelde, gaf hem de nodige opheldering. De inbreker was de man van Madame Martha, die 's nachts wel eens op bezoek gaat bij zijn 'maitresse' enkele panden verder. Daar wordt hij dan ook wel eens betrapt door de jaloerse echtgenoot van zijn maitresse, zodat hij over de daken moet vluchten en langs deze meestal onbezette kamer in zijn eigen hotel afdaalt om zich naast Madame Martha te vlijen.

vrijdag 1 april 1983

Faculteit der rechtsgeleerdheid

De faculteit overweegt afschaffing burgerlijk recht.

Wat doet Recht Vooruit 1. EVALIEN VAN VEENENDAAL, 4e jaars. Ook in het afgelopen jaar is weer gebleken dat een studentenfractie bittere noodzaak blijft op onze faculteit. Ondanks de grote problemen t.a.v. het onderwijs blijven we ons volledig inzetten om de studentenbelangen zo goed mogelijk te vertegenwoordigen in de Raad, het bestuur en de verschillende commissies. Al lijkt het vaak rommelen in de marge, met onze visie op het onderwijs en de studie blijven we de moeite waard. Laat dus van je horen en ga stemmen, zodat wij jullie stem kunnen laten horen! 2. SJAAK NOUWT, 5e jaars Op faculteitsraadsniveau komen hoofdzakelijk kwesties aan de orde die vérstrekkende gevolgen voor studenten kunnen hebben. Dit betreft vaststelling van examenreglementen, een eventuele numerus fixus voor 1983 (grote groepen!), maar ook bijv. geldigheidsduur van propedeusecijfers (RV: minstens 2 jaar!). Verder variëren de onderwerpen van fiscale tot bestuurswetenschappelijke onderwerpen; het is daarom goed dat Recht Vooruit breed is samengesteld en daarom de belangen van de studenten in het algemeen het beste zal kunnen vertegenwoordigen.

3. ALICE PILLOT, 5e jaars, avondstudent vrije studierichting Vorig jaar verkozen op een 'eigen'lijst; speciaal gericht op het avondonderwijs en de positie van de avondstudent. Het afgelopen jaar zijn er twee goede resultaten bereikt: de avondopleiding wordt voortgezet en Anton van Kalmthout is benoemd tot avondrector. Teneinde bij te kunnen dragen aan een inhoudelijke verbetering van de avondopleiding in de nieuwe Commissie Avondopleiding stel ik me opnieuw kandidaat voor de Raad. Met de fractie Recht Vooruit heb ik goed kunnen samenwerken; door lid van de fractie te worden hoop ik me beter op het avondonderwijs te kunnen richten. 4. NICO VAN EIJK, 2e jaars, vrije studierichting Na de propedeuse wil ik het komend jaar het terrein van de vrije studierichting (staatsrecht) betreden. Omdat ik de afgelopen tijd met een zeker gevoel van onbehagen heb gestudeerd, zie ik in het raadswerk van de faculteit een mogelijkheid hierin wat verandering te brengen. Het moet mogelijk zijn om een atmosfeer te kweken waarin je je wat meer thuisvoelt. Wat minder "Weltfremd" en wat meer (student)vriendelijk.

5. LIESBETH DANSE, 3e jaars. De nieuwe stijl blijkt geen daadwerkelijke vernieuwing. Een goed jurist wordt je niet enkel door passief onderwijs te ondergaan; actieve training in uitdrukkingsvaardigheden staat garant voor efficiënte kennisverwerving. In de twee-fasen-structuur worden zulke dagen nog belangrijker. Als je het goed meent met het onderwijs-nieuwe-stijl en een beter juridische opleiding, mag je je stem niet verloren laten gaan. Stem daarom Recht Vooruit! 6. ROB SCHOTHUIS, 3e jaars. De reden dat ik me verkiesbaar stel, is dat ik vind dat je als studentenfractie een heel reële invloed kunt uitoefenen op het beleid van onze faculteit. Formeel (verhoging aantal tentamenkansen), maar ook materieel (inhoud van het onderwijs zelf)- We staan voor belangrijke veranderingen, het toegroeien naar een nieuw onderwijsmodel mag niet ten koste van de kwaliteit van het onderwijs gaan. Een sterke studentenfractie in de faculteitsraad is nodig om jullie belangen te blijven behartigen. Daarom "Recht Vooruit".

9. MELCHIE AERTS, 3e jaars, fiscaaljuridische studierichting. Ik stel me verkiesbaar voor de Raad omdat ik vind dat je als student mee moet denken en kritisch moet staan tegenover het beleid dat t.a.v. studenten gevoerd wordt. Ik sta voor de rechtenopleiding in het algemeen en de fiscaaljuridische richting daarbinnen in het bijzonder. Ook de belangen van fiscalisten zijn in het geding! Het feit dat ik op de 9e, schier onverkiesbare plaats sta, heeft vooral te maken met mijn andere activiteiten zoals de fiscale EHBO "De Smeetskring" en mijn mentorschap.

7. JAC RINKES, 5e jaars. Nu de wet Twee-Fasen-structuur een feit is zal men moeten kiezen voor een onderwijssysteem dat beter aangepast is aan praktijk en individuele belangstelling, het verwerven van algemene en juridische vaardigheden, het aanleren van kennis en het verkrijgen van inzicht middels een nieuwe opzet. Ook volgend jaar is het meer dan ooit nodig dat de studentenbelangen in de faculteitsraad op een kritische wijze naar voren komen. De positie van Recht Vooruit zal duidelijk blijven, óók in 1984. 8. RONALD BUSIO, Ie jaars (propedeuse). Ik steun de studentenfractie "Recht Vooruit", omdat ik vind dat ook propedeuse studenten inspraak moeten hebben. Zeker nu, daar de Twee-Fasen-structuur is ingevoerd, waar nogal wat aan mankeert en waarvan de gevolgen voor studenten desastreus kunnen zijn. RECHT VOORUIT Ronald Busio, Evalien van Veenendaal, Liesbeth Danse, Melchie Aerts, Jac. Rinkes, Sjaak Nouwt, Nico van Eyk, Rob Schothuis (Alice Pillot afwezig)

Tilburgs Hogeschoolblad

vrijdag 1 april 1983

Subfaculteit der Sociaal-Culturele wetenschappen

Studenten: strijd voor veelzijdigheid Als je binnenkort een pakket stembiljetten thuis krijgt, zul je voor de keuze komen staan of je wel of niet zult gaan stemmen. Je zult je misschien afvragen of het wel zin heeft om mee te doen aan onze bureaucratie. Een vergelijkbare keuze hebben wij moeten maken bij onze kandidaatstelling: "Heeft het wel zin?" Wij zijn tot de conclusie gekomen dat het wel degelijk zin heeft omdat het een van de (weinige) manieren is waarop studenten invloed op het te voeren beleid kunnen uitoefenen binnen onze subfaculteit. De ontwikkelingen van de laatste tijd zijn voor ons mede aanleiding geweest om ook op deze manier voor studentenbelangen op te komen, maar daarover straks meer. Binnen de sub faculteitsraad zijn maximaal 6 zetels beschikbaar voor studenten om hun belangen te behartigen. Maar om deze 6 zetels ook daadwerkelijk te verkrijgen moet wel minstens 36% van de als student ingeschrevenen hun stem uitbrengen op onze kandidaten. Minder stemmen betekent minder zetels. Als je met ons eens bent dat de studenten met 6 mensen in de subfaculteitsraad moeten worden vertegenwoordigd, dan zal duidelijk zijn dat zoveel mogelijk mensen hun stem moeten uitbrengen. Wij hopen dan ook dat dit ook gebeurt! Vervolgens zullen we nu enkele punten aangeven die het belang van onze vertegenwoordiging illustreren. Ten eerste zal het niemand verbazen dat de huidige sociaal-economische crisis ook invloed heeft op de Hogeschool.

Een concept-formatieplan is al verschenen, waaruit een sterk technologische opvatting van sociologie spreekt, getuige de belangrijke positie die Beleidssociologie en M + T zouden moeten gaan innemen. Gelukkig is deze nota in de subfac.raad verworpen, mede dankzij de inbreng van studenten. Een plan als dit druist ons inziens in tegen de studentenbelangen, omdat het getuigt van een zeer eenzijdige sociologiebenadering, zowel in de basisjaren als in de keuzemogelijkheden voor het doctoraal. Ook het reilen en zeilen rondom de 2-fasenstructuur moet nauwlettend in het oog worden gehouden, want zelfs de criteria voor de toelating tot de 2de fase zijn nog niet concreet gemaakt (als de 2e fase er überhaupt wel komt!). Ook in de toekomst te verwachten bezuinigingen zullen de verschraling bevorderen en moeten daarom critisch worden gevolgd. Daarnaast zal er voor moeten worden gewaakt dat een keuzevak als "vrouwenstudies" blijft bestaan naast de andere keuzemogelijkheden. Dit betekent overigens niet dat het vrouwenbelang beperkt moet blijven tot een keuzevak; het is belangrijk dat ook bij de beoordeling van allerlei andere zaken het vrouwenbelang in de gaten gehouden wordt. Als studentenfraktie is het van belang dat je goed in de gaten houdt wat de verschillende belangen zijn van dagen avondstudenten. Wij zien het dan ook als onze speciale taak voortdurend op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in zowel het dag- als het avondonderwijs. Tevens vinden wij het belangrijk

SOC: Ie rij: Annemie Halsema, Rogier v. Wijk, Leon Pijnenburg, Pierre v. Kleef, Wilma Langewisch, René Savelsberg 2e rij: Geert Telsman, Paul Weide, Hans Kok, Maaike Dantzenberg, 3e rij: Erik Verhaar in de subfaculteitsraden zitten en wel zoveel om de studenten steeds te informeren over wat als mogelijk! er gaande is op onze subfaculteit. In geval van WIJ DOEN HIERBIJ DAN OOK DE belangrijke kwesties voor studenten (zoals onOPROEP AAN ALLE STUDENTEN OM IN derwijsvorm en -inhoud) willen wij dit in de IEDER GEVAL TE STEMMEN! vorm van bijvoorbeeld een hearing in de prakDe kandidaten voor de studentenfractie tijk brengen. in de subfaculteitsraad sociologie Met dit stukje hebben wij hopelijk duidelijk gemaakt dat het belangrijk is dat er studenten

Subfaculteit der psychologie

Psychologen pas op: ProPAGanda

PAG v.l.n.r.: Staand: Theo Stals, Erik Kooy, Anneke van Poucke, Walter Hensen Zittend: Dirk-Jan Mulders, Simone Schenk, Giel Hutschemaeckers, Eddy Velberg Verkiezingen dus. Ook psychologiestudenten kunnen daaraan weer hun steentje bijdragen door 5 studenten in de Subfaculteit te kiezen; daarvoor hebben ze de keus uit 9 kandidaten, die op één lijst staan, de PAG-lijst. Waarom één lijst? Net zoals in ieder ander parlement hebben ook in ons subfaculteits-parlement grote partijen méér in de melk te brokkelen dan kleine partijen. Studentenbelangen zijn volgens ons het meest gediend met een brede, gezamenlijke inbreng, met met langs elkaar heen werkende individuen, wat niet wil zeggen dat binnen de PAG-fraktie geen verschil van opvatting mogelijk zal zijn. Maar ook hier geldt: het geheel is méér (lees: heeft meer invloed) dan de optelsom van de delen. Binnen de raad proberen we één fraktie te vormen, zodat we met tegen elkaar uitgespeeld worden. Kun je als PAG iets bereiken? Wij denken van

Tilburgs Hogeschoolblad

wel, natuurlijk. Tenslotte is het de raad die uitmaakt hoe het onderwijsprogramma eruit ziet, wat voor mogelijkheden er zijn op onderzoeksgebied en b.v. óók waar precies het bezuimgingsmes in zal moeten. Als je nagaat dat de PAG éénderde van het aantal zetels bezet, zul je begrijpen dat je door samen te werken met andere raadsleden en door discussies niet uit de weg te gaan een heel eind kunt komen. Dat IS trouwens eerder al gebleken: dankzij de inbreng van PAG zal er in het nieuwe doctoraalprogramma nog behoorlijk wat te kiezen zijn, en worden er b.v. speciale inleidende cursussen voor de veldvakken opgezet, zodat je tenminste de kans hebt om aan een vak te "ruiken" vóór er meteen je verdere studie en beroepsmogelijkheden aan vast te knopen. Een voorbeeld dat nog vers in het geheugen ligt is de proefpersonenaf f aire, waarbij eerste-

jaarsstudenten en student-onderzoekers tegen elkaar uitgespeeld dreigden te worden. Ook nu nog wordt er gewerkt aan een regeling die het studentenonderzoek mogelijk blijft maken zonder de eerstejaars tot consumptiegoederen te degraderen. Die regeling zal in ieder geval geen inbreuk meer plegen op het onderwijsprogramma. Van een aantal dingen kunnen we nu al zeggen dat ze het komende jaar het politieke slagveld zullen (blijven) bepalen. De kranten staan bol van de bezuinigingen op universiteiten en hogescholen. Wie levert wat in - net een kwartetspel. Al die ellende zal onze deur niet voorbijgaan. In het allerergste geval kunnen er bij de psychologen in totaal 20 a 25 ontslagen vallen; je moet minstens rekenen op een tiental. Door de PAG-inbreng zo sterk mogelijk te maken kun je voorkomen dat de studenten de zwarte piet krijgen toegespeeld. Als het er echt op aankomt, verscherpen de tegenstellingen altijd. Eén zo'n tegenstelling is die tussen onderwijs en onderzoek: voor docenten is het veel lonender om veel tijd in onderzoek te steken dan in onderwijs, want op hun onderzoeA: worden ze beoordeeld; extra inspanning voor goed onderwijs wordt maar amper gewaardeerd. Het is dan ook voorspelbaar dat in een tijd van bezuinigingen docenten hun hachje proberen te redden door, juist, méér tijd in onderzoek te steken ten koste van het onderwijs. Dat kan in concreto gaan betekenen dat mensen die goed onderwijs geven ontslagen worden, en dat juist de mensen die slecht onderwijs geven aangesteld blijven. Wij als PAG hameren er steeds op een beoordelingssysteem in het leven te roepen waarin zeker ook onderwijskwaliteiten een rol gaan spelen. Het is niet denkbeeldig dat een ander gevolg van de Haagse bezuinigingswoede zal zijn dat de ene na de andere vakgroep gaat verdwijnen. Direkt gevolg daarvan is dat ook de ene na de andere afstudeerrichting in het niets verdwijnt. Dat dit niet in het belang is van de

veelzijdigheid van het onderwijs spreekt voor zich. Juist in deze tijd van geldschaarste is het uitermate belangrijk dat we ons tijdig bezinnen op de positie van het onderwijs binnen het universitaire "wild-west". Ook bij de ondersteuning van het onderwijs zullen we tegen de stroom inroeien: géén bezuiniging op studieadvisering en -begeleiding, wèl uitbreiding van de studieadvisering naar het doctoraal. De propedeuse-evaluatie moet ook daadwerkelijk tot verbeteringen leiden. Ook de deeltijdse studenten zijn gebaat bij een sterke studentenfraktie. Een deeltijdse opleiding kent haar eigen problemen (rooster, spreiding studielast, speciale voorzieningen, etc.) Een sterke studentenfraktie is bij uitstek een van de spreekbuizen waarlangs een deeltijder zijn gal kan spuien. Zoals je ziet gaat het een belangrijk jaar worden, een jaar dat bepalend is voor het toekomstige gezicht van de subfaculteit. Met jullie hulp willen we proberen er een (student-)vriendelijk gezicht van te maken. Onze verantwoordelijkheid zal groot zijn; daarom: samenwerlcing. Onderling, met de andere raadsleden, met studenten in de Hogeschoolraad en met iedereen die met ons mee wil denken. Het tweede sleutelwoord is invloed. Die invloed wil de PAG proberen te vergroten door "regeringsdeelname": een student in het bestuur van de subfaculteit. Die invloed is echter allereerst in jullie handen: als er niet genoeg studenten stemmen, verliezen we zetels, en dus invloed. Zonder jouw stem wordt over ons beslist door mensen die een heleboel andere zaken belangrijker vinden. Lees voor verdere informatie de komende extra verkiezings-SCRIPSI. Alvast bedankt; we zullen ons uiterste best doen. PAG Anneke van Poucke, Walter Hensen, Erik Kooij, Dirk-Jan Mulders, Giel Hutschemaekers, Simone Schenk, Eddy Velberg, Theo Stals, Jan Pijnenburg

vrijdag 1 april 1983

(Sub)faculteitsraadsverkiezingen studenten Studenten Kiesgerechtigd Beschikbare zetels Kandidaten

FEfV

SEW

SSW

SPW

FRW

C/F (wijsbegeerte)

2172

178

436

681

1736

KANDIDATEN ECONOMISCHE FAC.

KANDIDATEN SUBFAC. ECONOMETRIE

A-lijsten

A-lijst

VER. EC. STUDENTEN Leeden, Hans, L.M. van der Chilla, Martin P. Beek, Stephan A.T.J. van

P.E.F. Jansen, Wim A.A. Reekers, Joslène H. Heeswijk, Gosuin P.M.M, van Rietveld, Michel C A . Vreeke, Ed A.C. Bieraans, Hans A.W.M. Wilke, Marco L. Houtman, Winfried A.J.J. Bal, Bert C.

WELTRISTEN Lammers, Johan P.M. Meeuwis, Pieter T.H.M. Schram, Arthur J.H.C. Elbertse, Alfred H.M. Donkers, Agnes A.M. Adang, Pim J.M. Buys, Ger H.T.M, van de

KANDIDATEN CENTRALE INTERFAC. A-lijst Cools, Kees Ophelders, W.M.J. Boussen, P.J.M. Houten, C L . van den

55 4 4

KANDIDATEN FAC. RECHTSGELEERDHEID A-lijsten DE FISCALISTENFRACTIE Hellebrekers, J.H.C. Jumelet, M.R.

RECHT VOORUIT Veenendaal, Evalien van Nouwt, Sjaak Pillot, Alice N.A.M. Eijk, Nico A.N.M, van Danse, Liesbeth E.J.M. Schothuis, Rob H. Rinkes, Jac G.J. Busio, Ronald A.J.M. Aerts, Melchie M.M.

Faculteit der economische

KANDIDATEN SUBFAC. PSYCH. A-lijst Poucke, Anneke B.M. van Hensen, Waher M.A. Kooij, Erik Mulders, Dirk Jan W.M. Hutschemaekers, Giel J.M. Schenk, Simone M. Velberg, E. Eddy Stals, Theo W.M. Pijnenburg, Jan J.M.

KANDIDATEN SUBFAC. SOC.-KULT. WET. A-lijst STUDENTENFRAKTIE Pijnenburg, Leon F.P. Kleef, P.J.A. Pierre van Langewisch, D.W. Wilma Teisman, G.R. Geert Halsema, J.M. Annemie Kok, J.E. Hans Verkaar, Eric A.M.J. Weide, Paul A.G. Dautzenberg, Maaike G.H. Savelsberg, René J.A. Wijk, Rogier van Kennes, Wim A.A.M.

wetenscliappen

De P.E.F.: Het zout in de faculteitspap De Raad Dat WIJ ons verkiesbaar stellen, betekent dat wij bereid zijn om volgend jaar namens de studenten zitting te nemen in de faculteitsraad. Om jullie belangen te vertegenwoordigen. In de faculteitsraad worden duidelijk verschillende groepen vertegenwoordigd. Er zitten wetenschappelijke medewerkers, nietwetenschappelijke medewerkers en studenten m en zij behartigen vooral de directe belangen van hun eigen achterban. Een niet-wetenschappelijk medewerker maakt zich over het algemeen niet druk om onderzoek of zaken, die de studenten aangaan, omdat zij vooral bij de organisatie van de Hogeschool betrokken zijn. Wetenschappelijke medewerkers vertegenwoordigen voornamelijk hun vakgroepen en zij zullen dan ook proberen zoveel mogelijk geld, formatieplaatsen en dergelijke in de wacht te slepen en zo min mogelijk tijd en geld te verliezen aan studenten. BIJ de progressieve wts. medewerkers is dit niet in principe zo, maar zo gauw het gaat spannen staan zij (vrij begrijpelijk) ook achter hun baantje. Het bestuur, dat een grote invloed heeft op de raad, praat voornamelijk vanuit de visie van de vakgroepen. Dit is vrij logisch aangezien het bestuur is samengesteld uit leden van de vakgroepen. Niet dat wij zo zielig zijn maar het geeft wel aan dat wij ons als studenten extra druk moeten maken voor studentenbelangen. Het aantal studenten dat jullie belangen kan vertegenwoordigen is afhankelijk van de opkomst bij het stemmen. Alleen bij voldoende opkomst komt er een maximaal aantal studenten in de raad. GA DUS STEMMEN

Studentenbelangen Wat zijn in een faculteitsraad nu de specifieke studentenbelangen. Dit wordt het meest duidelijk aan de hand van voorbeelden: - De twee fasen structuur moest ingevuld worden. Voor de propedeuse hebben wij de tussentoetsen bewerkstelligd. Bij de doctoraalin-

Tilburgs Hogeschoolblad

PEF: Staand: 1. Bert Bal, 2. Marco Wilke, 3. Winfried Houtman Zittend: 4. Wim Jansen, 5. Ed Vreeke, 6. Michel Rietveld, 7. Gosuin van Heeswijk, 8. Joslène Reekers, 9. Hans Siemens verandering brengen. Het is belangrijk dat jullie naar ons toekomen, als jullie problemen hebben binnen de faculteit. Ook dit jaar zitten wij dinsdag 's middags vanaf half vier in de kelder van gebouw A, kamer a012 of a014. Verder organiseren we meetings, als er iets op til is, of schrijven we stukjes in Kappataai. Voor volgend jaar staan er bijvoorbeeld ook muurkranten op het programma. Wij hopen op belangstellende reakties van jullie, want wat is nu een studentenfractie zonder achterban, zoiets als Schouten zonder model. De P.E.F.: Wim, Joslène, Gosuin, Michel, Ed, Hans, Marco Winfried en Bert

richting hebben wij ervoor gezorgd dat het projectonderwijs kan blijven bestaan en dat de studiebelasting (voornamelijk voor de bedrijfsrichting) beter gespreid wordt. - Op dit moment zijn we bezig met de geldigheidsduur van de tentamens. Er bestaat een grote kans dat de behaalde tentamens in de prope'deuse een jaar langer geldig blijven. Met als gevolg dat je niet de hele propedeuse opnieuw hoeft te doen, als je de eerste keer zakt. - Verder hebben wij ons onder andere ingezet voor financiering van de wetenschapswinkel en betere regelingen bij slecht gemaakte tentamens. - We gaan ons ook inzetten voor een goede evaluatie van de nieuwe propedeuse, voor een goede inrichting van de tweede fase en we blijven opletten dat bezuinigingen en gevolgen

van de Twee Fasen Structuur zo min mogelijk op de studenten afgewenteld worden. In het afgelopen jaar heeft de P.E.F, vele voorstellen hierover gedaan. Vaak hebben wij een kritische houding ten opzichte van het bestuur ingenomen. Bij deze voorstellen kregen we dan meestal instemming van de VES (studenten) en P.S. '80 (progressief wts. medewerkers). STEM DUS OP DE PEF

'T r=

r At ' ^ '

Achterban

Een nadelig aspect van de werking van de faculteitsraad is dat de studenten er buiten de verkiezingstijd weinig van horen. De besluitvorming voltrekt zich op de zesde verdieping van gebouw B, de studenten lezen hoogstens de uitgevoerde besluiten. Hierin wil de P.E.F.

vrijdag 1 april 1983

De VES springt voor jou in de bres Voor het derde jaar presenteren de Verenigde Economie Studenten zich naar buiten om zetels te vergaren voor de faculteitsraad van de economische faculteit. Hoewel we dus pas voor het derde jaar verkiesbaar zijn beginnen we steeds meer een vaste verschijning in de faculteitsraad te worden. Ook krijgen we steeds meer stemmen bij de verkiezingen en dus is er vertrouwen in de VES. Maar waarom zijn er meerdere fracties voor één doel, het studentenbelang nodig? Als er één grote fractie zou zijn, dan leg je toch veel meer gewicht in de schaal? Wij van de VES zijn van mening dat in zo'n fractie het gevaar ontstaat dat de mening van een minderheid ingesneeuwd raakt doordat diegenen het allemaal wat harder en wat sneller zeggen. Ondanks het feit dat het jaren geleden is dat iedereen zich actief met het faculteitswerk bezig hield, denken we toch dat veel economiestudenten weten wat er gebeurt en daar ook een mening over hebben. Wat wij, Hans van der Leeden, Martin Chilla en Stephan van Beek, denken, is dat vele bij een grote fractie (lees pef) wel veel terug kunnen vinden maar niet alles. Wij hopen dan ook dat de VES beter aansluit bij dit soort studenten, minder schreeuwen en meer door overleg proberen het maximale voor de studenten te bereiken. Het is een minder spectaculaire rol die wij ons opleggen, maar wellicht een meer effectievere. Wat heeft de VES voor ogen? Om dit te ver-

duidelijken is het het meest illustratief om enkele zaken, die nu actueel zijn of dit zullen worden, eruit te lichten en daar onze mening over te geven. 1) Zo wordt de faculteitsraad bijvoorbeeld door sommige vakgroepen gebruikt om hun onderlinge strijd te voeren. Aan deze strijd dreigt het studentenbelang ondergeschikt te worden gemaakt. De VES staat ervoor dit belang dan nog eens extra onder de aandacht te brengen. 2) In sollicitaties, zo deze er nog komen in deze bezuinigingstijd, wordt veelal wetenschappelijke kennis als een voornaam argument gebruikt. De VES acht didactische talenten minstens zo belangrijk, want wat heb je aan kennis als je die niet kan overdragen? 3) Over de tweefase zijn veel dingen te zeggen, maar één der meest urgente is de vroege keuze voor de doctoraal fase. Een zo vroeg mogelijke en een zo uitgebreid mogelijke informatie dient door de faculteit te worden verzorgd. Wat te denken van de keuzemogelijkheden binnen een afstudeerrichting? De tendens bestaat nu al deze te beknotten. Ook zal volgens ons, Hans van der Leeden, Martin Chilla en Stephan van Beek, meer aandacht moeten krijgen. 4) Ook studenten, die de oude stijl volgen hebben onze volle aandacht. Want voor die studenten die alles nominaal lopen is alles goed geregeld, maar voor studenten die achterraken is alles wat minder goed geregeld. Ook hier

zullen we extra onze aandacht op moeten richten. 5) Het minste dat de faculteit aan de studenten moet bieden, is volgens ons de mogelijkheid om colleges te volgen, en wel gezeten op een stoel met de mogelijkheid aantekeningen te maken. En niet zoals bij b.v. de propedeuse studenten op de trap (als je geluk hebt) Ook zaken die buiten de faculteitsraad om geregeld worden, maar wel de faculteit treffen zullen we proberen waar mogelijk bij te sturen en dit in het voordeel van de student om te buigen. Als voorbeeld zijn er te noemen de tweede fase, de onafwendbare bezuinigingen en andere meer maatschappelijke zaken. Steeds zullen wij alert de studentenbelangen voor ogen houden en andere fracties trachten te overtuigen van onze visie. Om te toetsen of onze ideeën overeenstemmen met die van diegene die wij vertegenwoordigen nemen wij ons voor eens per maand een spreekuur te houden zodat de binding met onze achterban groter wordt. Mochten er in dit stukje onduidelijkheden zitten of mochten er vragen gerezen zijn schiet één van ons dan even aan. Mochten wij door dit stukje vertrouwen hebben gewonnen stem dan op ons. Mochten wij juist je aversie hebben opgewekt stem dan op een andere fractie, maar stem in ieder geval! Want te weinig stemmen van studentenzijde heeft consequenties voor de studentenvertegenwoordiging in de faculteitsraad. De VES

Onze kandidaten zijn van links naar rechts: - Hans van der Leeden, gaat voor het tweede jaar de faculteitsraad in. Hij moet zorgen voor de broodnodige continuiteit en de contacten, die nodig zijn voor onze fractie. - Martin Chilla, jia een jaar in de propedeuse onderwijs commissie en een jaar in de centrale onderwijs commissie is hij onze specialist op onderwijs gebied. - Stephan van Beek, is actief in diverse commissies en de roei- en gezelligheidsvereniging Vidar. Door zijn mentorschap is hij bijzonder geïnteresseerd in de tweefasestudent en hun problematiek.

Subfaculteit der econometrie

Stemt weltristen

WELTRISTEN: boven: Ger van de Buys, Johan Lammers, Arthur Schram, Agnes Donkers, Pieter Meeuwis, Alfred EIbertse (Pim Adang, afwezig) Ook dit jaar komen de Econometriestudenten weer met één lijst voor de SF-raad. WELTRISTEN. Wij komen maar met één lijst, omdat wij vinden, dat studentenbelangen voor iedere student belangrijk zijn en dat deze belangen door één sterke eenheid nagestreefd moeten worden. Hiertoe is er ook een nauw kontakt met de studenten in de onderwijscommissie nodig, evenals goed overleg met de studenten in de verschillende jaren, b.v. via de T.E.V. of de M.B.C. Eén van de dingen, die wij ons tot doel stellen, is een goede studiebelasting (S.B.) bewakening, zodat de belastingen voor de studenten niet de pan uit rijzen. Verder vinden wij het van belang, dat iedere student zoveel mogelijk keuzevrijheid heeft bij de inrichting van zijn studie, zodat ieder binnen de econometrie zich kan richten op datgene, wat hij/zij belangrijk of interessant vindt.

Tilburgs Hogeschoolblad

Een ander belangrijk puRt vinden wij de maatschappelijke relevantie van de studie. Studenten moeten niet opgeleid worden tot wetenschappelijke hobbyisten, die elk zicht op de werkelijkheid verloren hebben, maar de band tussen theorie en praktijk moet steeds-gecontroleerd worden. Wij willen dit doen door de inhoud van de studie kritisch te volgen en b.v. door de nieuwe studierichting toegepaste econometrie krachtig te ondersteunen. Enkele specifieke zaken, waarover de studenten in de SF-raad het afgelopen jaar meebeslist hebben, zijn: de inrichting van het doctoraal eerste fase, de eerder genoemde invoering van Toegepaste Econometrie met bijbehorende overstapsregelingen, de invoering en het verloop van het bloksysteem en de zak/slaagregelingen voor de verschillende studiefasen. De volgende studenten hebben zich beschikbaar gesteld voor de Subfaculteitsraad: JOHAN LAMMERS: 6e jaars, met 2 jaar ervaring in de SF-raad en 1 jaar in de Onderwijscommissie. PIETER MEEUWIS: 5e jaars, 1 jaar SF-raad en 4 jaar actief in de T.E.V. ARTHUR SCHRAM: 5e jaars, 4 jaar in de O.W.C . ALFRED ELBERTSE: 2e jaars, 1 jaar in de SF-raad, 1 jaar voorzitter M.B.C. AGNES DONKERS: Ie jaar, als meisje een goede vertegenwoordigster van de vrouwelijke Econometristen. PIM ADANG: Ie jaars en GER VAN DEN BUYS: Ie jaars, zijn allebei actieve eerstejaars, nu op reserveplaatsen. Je ziet wel, keus genoeg. Het maakt niet uit op wie j? stemt, als je maar stemt. Als namelijk minder dan 35% van de studenten hun stem uitbrengen, dan verliezen wij, studenten, het recht op een zetel in de SF-raad. Uit het bovenstaande zal duidelijk zijn dat dit ten koste van het belang van alle studenten Econometrie zou zijn. Zorg dus, dat je stem vóór 25 april binnen is!

Waarom een fiscalisten-fractie In 1983/1984, als bijna één op alle drie rechten-studenten fiscalist is, moet zijn of haar studie minstens tweemaal zoveel worden ingekort als de studie Nederlands-recht. Minstens, niet alleen omdat nominaal één jaar van de studie afvalt, maar bovendien omdat de overblijvende vier jaren behoren overeen te komen met de werkelijke studieduur van de gemiddelde student. De gevolgen hiervan op het onderwijs van de fiscale studenten zullen worden bepaald door de faculteitsraad. Daarom behoren de fiscalisten in de raad vertegenwoordigd te worden door een onafhankelijke, niet politiek gekleurde fractie, die hun bijzondere belangen vertegenwoordigt. Uiteraard hebben ook de studie Nederlands Recht en de avondstudenten ruimschoots onze aandacht. Stem daarom op de Fiscalisten-fractie voor: - Een student-vriendelijk onderwijs, zowel op korte als op lange termijn. - Een nominale studieduur, die overeenkomt met de werkelijke studieduur van de gemiddelde student.

FISCALISTEN: v.l.n.r.: Robert Jumelet, Jos Hellebrekers - Een goede studielast-verdeling, een soepel tentamenregime en duidelijke voorafgaande toetsingscriteria. LAAT JE STEM NIET VERLOREN GAAN. Jos Hellebrekers Robert Jumelet

vrijdag 1 april 1983

Onafhankelijk appèl, zakelijk en kritisch Een nieuwe groepering Het Onafhankelijk Appèl is nieuw in hogeschoolraadsverband en komt voort uit het Onafhankelijk WP en NWP. Tot het samen gaan van de Onafhankelijken is enerzijds besloten op grond van de geconstateerde overeenkomsten in benadering van en opstelling bij vraagstukken in de HR en anderzijds ingegeven door het streven naar een zo doelmatig mogelijke vertegenwoordiging in de HR. Het Onafhankelijk Appèl is een lijst voor alle personeelsleden van de KHT. Het komt echter niet op voor deelbelangen. Het gelooft in het gemeenschappelijk belang van allen die hier werken of studeren. Het Onafhankelijk Appèl streeft naar een nuchtere en zakelijke opstelling in de HR, waarbij gehecht wordt aan echt overleg en redelijke argumentatie. Het Onafhankelijk Appèl wenst werkelijke democratisering. Geen betutteling vanuit het centrale niveau, maar ruime bevoegdheden bij faculteiten en diensten mèt inschakeling van faculteits- en dienstraden. Waarvoor staat het Onafhankelijk Appèl verder zoal?

ting m.b.t. het personeelsbeleid meer dan een technisch/administratief orgaan dat als zodanig de in- en uitdiensttreding begeleidt en de functiewaardering, beoordeling en de daaraan gekoppelde inschaling van het personeel organiseert en verwerkt. Personeelsbeleid dient sociaal beleid te zijn dat als zodanig de aandacht heeft van DPZ en dat ook op het niveau van het CvB in die zin benaderd wordt. Aldus kan aan de medewerkers van de KHT een aantrekkelijk, plezierig en stimulerend arbeidsklimaat worden geboden. Met het oog op de sombere werkgelegenheidssituatie zou het CvB op actieve wijze de mogelijkheden van deeltijdarbeid en andere vormen tot arbeidsduurverkorting moeten inventariseren, resp. het creëren ervan bepleiten en binnen de KHT de bekendheid met die mogelijkheden vergroten en de bereidheid tot het benutten ervan peilen en wellicht zelfs stimuleren. Ook is het in dit verband geboden, zeker met het oog op het toenemend belang voor de KHT van contractwerkzaamheden, de rechtspositie van het personeel nader te verduidelijken en daarbij aan het aspect van de nevenwerkzaamheden zorgvuldige aandacht te schenken.

Onderwijs en onderzoek

Bestuur

De verantwoordelijkheid voor de inhoudelijke kant en de wijze van uitvoeren van de onderwijsen onderzoekactiviteiten aan de KHT berust in de eerste plaats bij de faculteiten en vakgroepen. De HR bepaalt de personele en financiële voorwaarden waarbinnen onderwijs en onderzoek dienen plaats te vinden, de infrastructuur op instellingsniveau, waaronder ruimtelijke, bibliotheek-, technisch/instrumentele en andere onderwijs en onderzoek ondersteunende voorzieningen. Met het oog op een kwalitatief èn kwantitatief hoog studierendement valt hier in relatie met de 2-fasenstructuur te denken aan: - goede administratieve verwerking en analyse van onderwijsresultaten; behoorlijke studievoorlichting en studiebegeleiding voor (a.s.) studenten; - faciliteiten voor diegenen die in deeltijdse vorm aan de KHT studeren; - een uitnodigend systeem van begeleiding van docenten ("onderwijscounseling"). De kwaliteit en omvang van het onderzoek aan de KHT dienen met het oog op voorwaardelijke financiering en contractwerving via stimulerende regels en procedures en de vestiging van een goed transferpunt - waarvan de relatie met de wetenschapswinkel goed gestructureerd dient te zijn - veilig gesteld te worden. In dit verband verdienen de para-universitaire instituten, die mede de positie van de KHT in de wereld van de wetenschap bepalen, aparte aandacht.

De KHT is een bijzondere instelling voor WO op katholieke grondslag. Zolang de doelstelling van de KHT als WO-instelling binnen deze constructie gerealiseerd kan worden is er geen aanleiding tot wijziging van die bijzondere status. Overigens dient de signatuur op de wijze waarop HR, CvB en Stichtingsbestuur functioneren een duidelijk stempel te drukken. Slechts in een open communicatie tussen de bestuursorganen, zonder wederzijds wantrouwen en met respect voor eikaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden, kan van een gezamenlijke behartiging van de belangen van de KHT sprake zijn. Doelmatig werken van de HR is daarbij gewenst. De behandeling van vraagstukken dient in de raadscommissies een gedegen voorbereiding te krijgen, zodat in de plenaire HRvergaderingen ruime aandacht aan de hoofdlijnen van het beleid kan worden gegeven en niet nog eens veel tijd en energie moet worden besteed aan details van de besluitvorming. Een zorgvuldig geformuleerd beleid in hoofdlijnen voorkomt ook een afglijden naar meer en meer centrale regulering, maar geeft juist ruimte aan faculteiten en diensten voor een meer zelfstandige beleidsvoering. Waar externe ontwikkelingen mede door de KHT kunnen worden beïnvloed zal de HR op gepaste wijze aan discussies terzake een bijdrage dienen te leveren. Het is echter doeltreffender als de HR zijn stem selectief verheft en wordt gewaardeerd om zijn oordeel, dan dat hij voortdurend luid schreeuwt en niet meer wordt gehoord. Een meer gedetailleerd programma van Onafhankelijk Appèl is verkrijgbaar op kamer BI009, telefoon 2010.

Studentenbeleid Voor het welslagen van studieactiviteiten is méér nodig dan een hoogwaardig onderwijsen onderzoeksaanbod. Studenten dienen te kunnen beschikken over goede en betaalbare secundaire studentenvoorzieningen. Stu-

FRACTIE ONAFHANKELIJK APPEL v.l.n.r.: van beneden naar boven 1e rij: Albert Stuulen, Hennie Walter, Joke Sens, Leon Lejeune 2e rij: Henk Klok, Paul Gerlach, Lambert Schellekens 3e rij: Jeanne van Diessen, Robert Hijmans, Ton v. Elsdingen 4e rij: Piet Slangen, John Backbier, Kees Streefkerk, Ed Kertzman dentenhuisvesting, -sport, -gezondheids- en welzijnszorg moeten daarom nadrukkelijk de aandacht van de HR hebben. Deze zaken bepalen mét goed onderwijs en onderzoek de aantrekkelijkheid van het studieklimaat aan de KHT. Hoewel de laatste jaren van een integratie van de zorg voor de studentenvoorzieningen met die voor andere jongeren sprake is, dient de HR het zich tot een blijvende zorg te rekenen dat op de specifieke behoeften van de KHT-studenten toegesneden voorzieningen in voldoende mate beschikbaar zijn. Uiteraard dient de HR naar het mogelijke bij te dragen aan de totstandkoming van een goed stelsel van studiefinanciering, dat studenten de financiële zelfstandigheid biedt dje zij voor hun ontplooiing nodig hebben. Nu het vinden van op de studie aansluitend werk niet meer zo vanzelfsprekend is, lijkt er voor de KHT een taak te liggen op het vlak van baanbemiddeling voor afgestudeerden.

Dat geldt ook voor het bemiddelen bij stages welke studenten in de gelegenheid stellen, met het oog op de latere intrede in het arbeidsproces, ervaring in de maatschappij op te doen.

Personeelsbeleid Hoewel het voeren van het personeelsbeleid uitdrukkelijk aan het CvB is opgedragen, heeft de HR via de uitoefening van het budgetrecht een niet onbelangrijke invloed op dit beleid. De inhoud van het personeelsbeleid moet op tenminste twee uitgangspunten stoelen: - de medewerkers van de KHT dienen in hun werk zo veel mogelijk individuele ontplooiingskansen te hebben; vanuit de KHT moet er op worden gelet dat medewerkers kansen krijgen zich via scholing en opleiding verder te ontwikkelen, zowel met het oog op interne als externe doorstromingsmogelijkheden. De Dienst Personeelszaken is in deze opvat-

PSF: praatjes vullen geen gaatjes Het is weer zover. Op ons zgn. "overgedemocratiseerde" hogeschooltje staan de verkiezingen weer voor de deur. Het is dus weer tijd voor mooie podiumstukken. Ieder jaar weer probeert iedereen die zich kandidaat stelt krampachtig uit te leggen dat het erg belangrijk is dat de raden gevuld worden. Wij de Progressieve Studenten Fraktie (PSF) uit de hogeschoolraad kunnen er niet onder uit daaraan mee te doen. Misschien dat het ons lukt middels dit artikel jullie toch nog warm te krijgen naar de stembus te gaan en op ons te stemmen. We hebben jullie de afgelopen jaren benaderd met de stellingname dat wij zeer sceptisch stonden tegenover de invloed die de hogeschool in het algemeen en studenten in het bij-

Tilburgs Hogeschoolblad

zonder hebben. We hielden jullie voor dat het toch belangrijk was in die hogeschoolraad (HSR) te gaan zitten om de onvrede te uiten, de raad een spiegel voor te houden, als een luis in de pels te opereren. We staan nog steeds op dat standpunt: de invloed van de raad op het beleid is marginaal. Na twee jaar intensief als raadsfraktie gewerkt te hebben, waarvan het laatste jaar als grote vijf persoonsfraktie, konstateren we dat er binnen de marges beweging zit in de invloed die studenten hebben op het beleid. Toegegeven het is slechts mondjesmaat, stap voor stap, maar er gebeurt wel wat. Als je maar lang volhoudt en alle procedurele mogelijkheden die voor je openstaan uitput dan is er hoop, is onze ervaring. Door belangrijk toe-

doen van de studenten in de HSR zijn er op een aantal krusiale punten de afgelopen twee jaar aanzetten gegeven voor een nieuw beleid. Het belangrijkste dat er de afgelopen jaren in de HSR voor studenten gebeurd is, is de aanzet tot een integraal studentenbeleid op de hogeschool. Je zult terecht opmerken dat je daar nog weinig van merkt. Als het aan de PSF ligt, en aan de meerderheid van de HSR, dan zal dat spoedig anders worden. De HSR heeft onlangs na een jarenlange diskussie de nota studentenbeleid aangenomen. De Tilburgse hogeschool is daarmee de eerste universitaire instelling in Nederland die zelf aangeeft hoe ze denkt over het te voeren studentenbeleid. Kernpunt van dat beleid is de erkenning dat een goed studentenbeleid een

goed onderwijsbeleid betekent. Een goed onderwijsbeleid betekent: - goede docenten die duidelijk op onderwijskwaliteiten getoetst en aangenomen worden, - goede onderwijsvorm zoals groepsonderwijs, tutorensysteem (mentoraat) en regelmatige studiebegeleiding. - evaluatie van het onderwijs door studenten en docenten De erkenning dat een goed studentenbeleid pas vorm kan gaan krijgen als er goed onderwijs wordt gegeven is een revolutionaire omwenteling in het denken van de beleidsmakers. Het staat nu keihard als beleidsuitgangspunt op papier. Je zult zeggen: papier is geduldig; ondertussen moeten wij het meestal nog steeds doen met klungels voor de kollegebanken die droog en routineus hun lesje staan af te draaien. Natuurlijk moet het beleid met name op onderwijsgebied door de faculteiten uitgevoerd worden; daar heeft de HSR niet zoveel Vervolg op pag. 5

vrijdag 1 april 1983

Vervolg van pag. 4

P.S.F. mee te maken. De reakties van faculteiten op de ideeën van de HSR zijn nu nog wat aarzelend, onwennig en soms bot. Als die houding zich omzet in een weigering iets aan het door de HSR gewenste beleid te doen dan zal de HSR naar het uiterste middel kunnen grijpen: de faculteiten middels richtlijnen het beleid afdwingen (art. 30 struktuurregeling). Dat is nog nooit gebeurd maar rond de nota studentenbeleid gaan daar binnen de HSR in vele frakties en zelfs in het College van Bestuur (CvB) nu serieus stemmen over op. De PSF heeft daarin een niet onbelangrijke rol gespeeld. De PSF zal daaraan het komend jaar nadrukkelijke prioriteit geven. Ook concreet hebben we geprobeerd voor studentenbelangen op te komen. Zo hebben we konstant de slechte financiële positie van de studenten aangekaart die vooral was en blijft ontstaan door de verhoogde kollegegelden en het uitblijven van een rechtvaardig studiefinancieringssysteem. We hebben gezorgd dat er een goede kollegegeld-betalingsregeling kwam voor studenten die in financiële nood zaten. We gaan proberen die regeling nog meer in onze richting te verbeteren (zodat je pas na 1 december hoeft te betalen). Verder hebben we de middelen van het noodfonds, waarop studenten een beroep kunnen doen als ze in financiële nood verkeren, structureel verhoogd. We blijven ons inzetten om de belangen van de wetenschapswinkel en vrouwenstudies waar mogelijk te behartigen. In een tijd van economische teruggang en de inperking van de studieduur (twee fasenstructuur) krijgen ze al gauw de eerste klappen. Dat mag niet gebeuren. De emancipatie van de leden van de gehele hogeschoolgemeenschap in het algemeen vinden wij belangrijk. Wij ondersteunen in dit kader de oprichting van een emancipatiecommissie op de hogeschool.

v.l.n.r. van boven naar beneden: Lejo Goertz, Rik Hendriks, Toos Koevoets, Thérëse v.d. Heuvel, Helma Thonon Walter v.d. Eisen, Renée Broekmeulen, Kees Cools, Margreet Jonkers, Rina Smeets, Wim Brassé, Hugo Backx, Lucas van Wees Jos Klaus, Peter-Jan v. Ham, Brechtje Parent. Zoals eerder vermeld zien we de student anno 1983 niet als lid van een bijzondere kategorie. De student is onderdeel van het maatschappelijk gebeuren en dient daaraan ook als zodanig deel te nemen; zo weinig mogelijk bijzondere exclusieve voorzieningen voor studenten dus. Vandaar onze opvatting over het beleid van de stichting studenten huisvesting Tilburg en de stichting studenten sport Tilburg: Zij moeten zich ons inziens binnen hun mogelijkheden

openstellen voor niet studenten. Voor de stichting stud, huisvesting ligt dat nu al eenvoudiger dan voor de stichting stud, sport. Op initiatief van de PSF is de HSR in voortdurende diskussie met beide stichtingen. De PSF blijft fel tegenstander van de katholieke signatuur van de hogeschool. Waar mogelijk zullen we deze opvatting uitdragen. Het verdachte roomse odeurtje waarmee de hogeschool als gevolg van die signatuur nog

steeds besmet is, blijft voor ons (be) strijdpunt. Daarom kaartten wij als PSF het afgelopen jaar diskussies in de HSR aan over de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs van '81, het Voorontwerp van de Wet Gelijke Behandeling (anti-discriminatiewet) en het Kaderwet Hoger Onderwijs. Een katholieke indentiteit draagt immers al gauw de gedachte in zich te mogen discrimineren. Daar moet tegen geprotesteerd worden. Wij wijzen de elitaire uitingen van de wetenschapsbeoefening af. Derhalve zullen wij moeten blijven ageren tegen belachelijke vertoningen als pinguinstoelen en academische zittingen. We steunen in dit kader de akties van de KEWET (Komité Ere Wie Ere Toekomt). Gelukkig komt er op ons aandringen dit jaar weer een echt diesfeest: 29 september. De PSF heeft een kritiese lentebries gebracht, dit jaar gaan we de kampagne in onder het motto: PRAATJES VULLEN GEEN GAATJES. Daarbij vragen wij jullie steun. Twintig mensen, komende uit alle faculteiten, hebben zich bereid verklaard op de PSF lijst te gaan staan. Een aantal mensen, waaronder de oudraadsleden, hebben zich bereid verklaard in een nieuw op te richten PSF-steunfraktie te gaan zitten. Vanuit deze steunfraktie willen wij de contacten met de diverse groeperingen in de (sub)faculteiten wederzijds stimuleren. Rest nog jullie stem, want praatjes vullen geen gaatjes. (niet op de foto): Marco Wilke, Carlos van der Linden, Marianne de Jong, Jan Vugts.

Konstruktief: kritisch en realistisch In april rollen de stembiljetten voor de Hogeschoolraadsverkiezingen weer in de bus. KONSTRUKTIEF is één van de twee studentenfracties. Waar staat KONSTRUKTIEF voor? In het kort komt het hierop neer: Geen holle kreten, geen onrealistische principes, wel vechten voor de kwaliteit van het onderwijs en verbetering van de onderwijsomstandigheden. Wij streven met een kritische blik naar een optimale realisatie van onze ideeën. Zes serieuze studenten staan op de kandidatenlijst, die allen bereid zijn een jaar lang de studenten te vertegenwoordigen in de Hogeschoolraad. Naast deze zes hebben wij een achterban, die de fractie actief steunt door de adhesielijst te tekenen. Kandidatenlijsten zijn slechts voor mensen die tijd hebben in de Hogeschoolraad plaats te nemen. Vorig jaar is onze fractie gaan samenwerken met de personeelsfractie PLM, wat uitmondde in gezamenlijke fractievergaderingen. Dit jaar zullen we deze samenwerking voortzetten.

Studentenbeleid Op 17 maart is in de Hogeschoolraad de nota studentenbeleid aangenomen. Ondanks de enorme kritiek op deze nota, is het goed dat Tilburg als enige instelling in ons land, zo nadrukkelijk met studentenbeleid bezig is. De zeer vage tekst moet in de eerstvolgende tijd omgezet worden in echt beleid. Wij volgen dit met argusogen. Vandaar dat KONSTRUKTIEF een soort tijdstabel heeft gevraagd waaraan vorderingen op dit gebied getoetst kunnen worden. Hieronder de mening van KONSTRUKTIEF over enkele belangrijke punten: Ten eerste moet de studentenbegeleiding in het eerste jaar een zeer belangrijke plaats innemen. De student moet de kans krijgen een

Tilburgs Hogeschoolblad

goede keuze te maken tussen de verschillende doctoraal-programma's. Wij denken hierbij onder andere aan een uitgebreide informatie omtrent inhoud van de vakken in de doctoraalfase; Daarnaast ook aan informatie wat betreft het aansluiten van de studie op de arbeidsmarkt. Bij de begeleiding hoort onder andere ook een goed georganiseerd mentoraat. Een tweede punt is de integratie van studenten in de samenleving. Wij zijn voor een grotere binding van studie en samenleving. Wetenschappelijk onderwijs moet geen ivoren toren zijn. Dus afbouw van speciale studentenvoorzieningen vinden wij prima. Maar op één voorwaarde: bij dezelfde plichten horen dezelfde rechten! Dat houdt in dat studenten een financieel onafhankelijke en sociaal aanvaardbare positie. Het nieuwe studiefinancieringsplan, dat op stapel staat, is een verbetering, maar lang niet ideaal. Zolang er nog geen goed nieuw studiefinancieringssysteem is, blijven goede en goedkope studentvoorzieningen belangrijk! Ten derde vindt KONSTRUKTIEF dat studenten meer invloed moeten hebben op de onderwijsprogramma's, op de studiebegeleiding, docentenbeoordeling, etc. Dit moet vanuit de student zelf gebeuren, dus niet op Hogeschoolraads- of Faculteitsniveau.

Bezuinigingen Op wetenschappelijk onderwijs wordt bezuinigd, dus ook in Tilburg. Zelfs als groeiinstelling zullen we een stap terug moeten doen. Dit hoeft niet te leiden tot doemdenken. Maar in ieder geval vereisen bezuinigingen bewuste keuzes. Alleen KONSTRUKTIEF betwijfelt zeer sterk of de minister en de TVC (taakverdeling concentratie)-commissie zo'n bewuste

keuze heeft gemaakt. Enkele miljoenen aan uitgaven worden geschrapt. En juist in zo'n tijd van bezuinigingen is het noodzakelijk dat studenten meedenken en meebeslissen. Dit geldt onder andere voor de verdere invulling van de twee-fase structuur en de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Maar ook bij de gevolgen voor het personeelsbeleid, is er voor de studenten een functie weggelegd. Zij zitten tussen de strijdende partijen in.

KONSTRUCTIEF: Wim Koevoets, Cees van Tilburg, Michiel von der Fuhr, Marike Kuperus, Ellen Conjaerts, Frenk Skrabanja

Onderwijs en onderzoek De kreet 'maatschappelijk relevant onderzoek' is de laatste jaren bestseller geworden. Dit mag alleen niet betekenen, dat onderzoek dat door bedrijven gefinancierd wordt een te grote plaats gaat innemen. Ook voor minder kapitaalkrachtige moet onderzoek verricht kunnen worden. In dit verband steunde KONSTRUKTIEF de Wetenschapswinkel en de Vrouwenstudies. In een tijd als deze is het heel erg belangrijk dat groeperingen binnen de Hogeschool samenwerken. In overleg en met samenwerking kan veel meer bereikt worden. GA IN IEDER GEVAL STEMMEN! EN ALS JE DAN STEMT, STEM DAN KONSTRUKTIEF Michel von der Fuhr, Marike Kuperus, Wim Koevoets, Frenk Skrabanja, Ellen Conjaerts, Cees van Tilburg.

vrijdag 1 april 1983

Hogeschoolraadsverkiezingen alle geledingen Studenten: Kiesgerechtigd: Beschiicbare zetels: Kandidaten:

5335 8 26

KANDIDATEN STUDENTEN A-lijsten KONSTRUKTIEF Fuhr, M.W.P. Michiel von der FEW Kuperus, M.C. Marike FCI Koevoets, W.M. Wim FSW Skrabanja, F.P.T. Frenk FEW Conjaerts, E.H.A.H. Ellen FSW Tilburg, C. Cees van FEW P.S.F. Ham, Peter-Jan F. van FEW Parent, Brechtje M. FCI Eisen, Walter W.J. van de FRW Klaus, Jos N.M. FSW Cools, Kees FEW Jonkers Margreet M.A.W. FSW Broekmeulen, Renée C.J.M. FRW Wees, Lucas L.G.M, van FSW Brassé, Wim A. FRW Wilke, Marco L. FEW Koevoets, Toos M. FSW Smeets, Rina H.G.M. FEW Linden, Carlos E.M. van der FRW

Heuvel-de Beer, Thérèse van de FSW Hendriks, Rik FRW Thonon, Helma M. FSW Jong, Marianne L.P. de FCI Vugts, Jan J.A.M. FEW Goertz, Lejo J.G. FSW Backx, Hugo A.M. FRW Niet-wetenschappelijk personeel Kiesgerechtigd: Beschikbare zetels: Kandidaten:

Rookhuijzen, R.F. Rob van Sens, J.C.A.M. Joke Lejeune, M.N.M.P. Léon Diessen, A.A.M. Jeanne van Hijmans, R.D. Robert Breimer, H.J. Henk Elsdingen, A.C.J. Ton van Backbier, J.J.M.E. John 475 8 27

KANDIDATEN NIET-WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL P.L.M. Chevrolet, Hugo R.M. Stelt, Mijndert J.v.d. Costongs, Jacques E.L. Hilgers, Loek C.F.M. Kennis, Ton A.P.M. Flohr, Peter J.M. Vingerhoets, Ans E.A.M. Bekker, Jan W.J. de Blom, Henk J.

Keune, A.W.M. Lou FSW Tilborghs, H.A.F.J. Hein FRW Zeeuw, A.J. Aart de FEW Voogt, A.M.C. Anna de FSW

P.L.M. Bussel, Frans J.J. van FSW Betlem Dirk, FSW Ruys, Pieter H.M. FEW

BREED FRONT Nahuys, Carel J.C.H.C. van v. Putten-v. Laarhoven, Henny H.J. Mijderwijk, Kees C.B. Thoolen, Christa C.E.J.M. Jeurissen, Luc L.J.M. Wit, Hans J.W.M, de Coninck-Merkx, Ricky H.A.C, de Wetenschappelijk personeel: Kiesgerechtigd: Beschikbare zetels: Kandidaten:

392 8 22

KANDIDATEN WETENSCHAPPELIJK PERSONEEL

ONAFHANKELIJK APPÈL

A-lijsten

Gerlach, P. Paul Walter, H.W.J. Henny Stuulen, A. Albert

BREED FRONT Horbach, P.O.K. Paul FRW Dijkstra, W.J.A. Wim FSW

ONAFHANKELIJK APPÈL Klok, H.J. Henk FEW Schellekens, L.H.L.M. Lambert FRW Heunks, F.J. Felix FSW Janssen, s.j. L.H. FEW Kense, F.A. Frans FEW Lith, J.A.H.M. Jan van FEW Streefkerk, C A . Kees FRW Slangen, P. Piet FEW Kertzman, E.N. Ed FEW Groeneveld, J.G. Joost FEW Bots-Bots, A.M.Th. Lida FRW

B-lijst Pas, Harry Th.v.d. FSW Schneider s.j. J.W.H.C.M. FRW

Verkiezingsprogramma Breed Front Bezuinigingen De komende jaren zullen in het teken staan van forse bezuinigingen in het wetenschappelijk onderwijs. Breed Front gaat er vanuit dat we niet kunnen voorkomen dat er bezuinigd wordt, maar dat we wel invloed kunnen uitoefenen op de wijze waarop dit zal gebeuren. Inmiddels is het Wetenschappelijk Onderwijs zo diep gezonken dat het al bereid is om de minister een handje te helpen bij diens wanbeleid. Zo mogen we het toch zo langzamerhand wel noemen. Want dat wil deze minister? Hij wil dat er 258 miljoen wordt bezuinigd, maar dat is niet het enige: hij zegt erbij dat dit dient te gebeuren door grote delen van het W.O. op te doeken, dus mensen te ontslaan. "Taakverdelen" heet dat! In een tussenrapport van de commissie (bestaande uit leden van de Colleges van Bestuur van alle W.O.-instellingen) lezen wij: "Taakverdeling kan dus niet worden afgekocht met salarismaatregelen of arbeidstijdverkorting ... " . Alternatieven, zoals vermindering van nutteloos, duur onderzoek of vertraging van bouwplannen, heeft de commissie niet besproken. In een brief van de minister aan de Colleges van Bestuur lezen wij: "Tenslotte merk ik in dit verband nog op, dat er van mijn kant naar wordt gestreefd, met name voor overtollig geworden personeel, ook mogelijkheden buitenslands te vinden." We zullen het verder maar niet hebben over het deportatiebeleid van deze minister. Wellicht beseft hij niet eens wat hij schrijft. Wel moge duidelijk zijn dat de kwaliteit van het regeringsbeleid m.b.t. het onderwijs steeds minder wordt. De universiteiten en hogescholen ontkomen er daarom niet aan zich ermee te gaan bemoeien. Onze partij. Breed Front, heeft al in een vroeg stadium de plannen van de minister naar voren gebracht in de Hogeschoolraad. Ons standpunt, dat het CvB van onze hogeschool aan deze onzin niet mocht meewerken, heeft het in de raad niet gehaald. De manier, waarop de commissie gewerkt heeft en wat eruit gekomen is, toont aan, dat ons standpunt juist was. Onze fractie zal zich blijven verzetten tegen de operatie en zich inzetten voor oplossingen die gedwongen ontslagen tegengaan en de kwaliteit van onderwijs

Tilburgs Hogeschoolblad

en onderzoek niet tot een onverantwoord nivo doen dalen. Daarmee sluiten we ons aan bij hetgeen de ABVA/KABO als standpunt naar voren heeft gebracht. Dus gaan wij niet acoord met het "resultaat" dat binnen de commissie is bereikt ( ± 40 personeelsplaatsen opheffen).

Onderwijs, onderzoek, studentenbeleid Onze programmapunten zijn: - studenten uit alle lagen van de bevolking moeten in staat worden gesteld (ook financieel) om te studeren aan een universiteit of hogeschool. Ze moeten uit voldoende richtingen kunnen kiezen. - Studenten moeten niet worden opgeleid tot 'vakidioten', maar moeten ruimschoots gelegenheid hebben om kennis te maken met "bredere" thema's, die vanuit verschillende vakken worden onderzocht. - de studie moet mede gericht zijn op ontwikkelingen in de samenleving. Dit heeft twee kanten: ten eerste voorbereiding op werkzaamheden na de studie, en ten tweede het kritisch leren denken over de wisselwerking tussen wetenschap en samenleving. Projecten zoals die in het kader van de wetenschapswinkel en ook b.v. vrouwenstudies moeten in het onderwijs aan bod komen. - Onderwijsvernieuwing is broodnodig. Niet alleen de "rendementen" moeten stijgen, maar ook de vorm en inhoud van het onderwijs zelf. Het huidig onderwijs werkt vervreemdend. Studenten moeten een andere rol toebedeeld krijgen in het onderwijsproces, n.l. een meewerkende rol. Van meet af aan "leren onderzoeken" is een element daarin. - Ofiderwijsevaluatie, docentenbeoordeling, onderwijsinspectie zijn zaken, die nu snel van de grond moeten komen. - Onderzoek moet in dienst staan van de gehele samenleving (dus niet alleen onderzoek voor organisaties die geld hebben om het te betalen). De bemoeienis van de overheid met de manier, waarop onderzoeksprogramma's tot stand moeten komen (zwaartepunten), wijzen wij af. Wij zullen trachten te voorkómen dat dit ook een beleid binnen de hogeschool gaat

worden. We zijn daar echter vrij pessimistisch over, omdat de overheid de geldkraan als dwangmiddel gebruikt.

Personeelsbeleid Er zijn maar weinig faculteiten en diensten, waar geen grotere interne problemen zijn. Dit is al jaren zo. Volgens ons komt dat, omdat echt personeelsbeleid een sluitpost is op de hogeschoolbegroting. Er gebeurt wel iets aan personeelsbeleid, maar er zit geen duidelijke lijn in. Voorwaarde voor goed personeelsbeleid is democratisering op alle nivo's binnen de hogeschool. Dit zou moeten leiden tot onder meer: - geleidelijke afbraak van de hiërarchische structuur, te beginnen aan de top; (als men onderaan begint, krijgt de baas onherroepelijk problemen met zijn baas.) - planmatige begeleiding van veranderingsprocessen, niet alleen vanuit de administratieforganisatorische en technische hoek, maar ook vanuit de welzijnsoptiek (b.v. betrekken van de bedrijfsarts bij het inrichten van nieuwe gebouwen); uiteraard moeten de werkers(sters) hierin zelf het laatste woord hebben; - een andere werkwijze van en meer bevoegdheden voor de personeelsconsulenten; begeleiding van democratische processen moet tot hun taak behoren; - opdoeken van de stichtingsvorm en overgang naar rijksinsteUing. Het is een misvatting te menen dat het bijzondere karakter voordelen biedt. Het stichtingsbestuur (ook het huidige) geeft het CvB geen enkele speelruimte om een progressief beleid te voeren. Als er iets ten goede verandert, is dit dankzij het personeel en ondanks het stichtingsbestuur. - een betere loopbaanbegeleiding, vooral t.a.v. vrouwen; daarnaast ook voorzieningen, die het werken aan de KHT aantrekkelijker en gemakkelijker maken, zoals een crèche; - uitbanning van burocratie, die mensen het leven wil verzuren (moeilijke procedures om iets eenvoudigs gedaan te krijgen, slecht werkende apparaten, enz.)

neelsbeleid. Voor Breed Front is dit een zeer belangrijk thema. - Wij zijn vierkant tegen "doorstromingsbeleid" (veel jonge, slecht betaalde "wegwerp"onderzoekers; onaantastbaarheid van de positie van de gesettelde generatie); - Wij zijn vóór snel invoeren van de nieuwe regeling Bezoldiging Universitair Wetenschappelijk Personeel. Dat levert werkgelegenheid op. De Abva/Kabo heeft een nog veel verdergaand plan. Wij steunen dit. - De hogeschoolraad moet kritischer worden wat de aanschaf van dure apparatuur betreft. Dit brengt een berg jaarlijks terugkerende (onderhouds)lasten met zich mee, die ten koste gaat van geld voor werkgelegenheid. - De hogeschool moet een aktief inkomstenbeleid gaan voeren; er moet nog dit jaar een regeling komen, die een eind maakt aan het werken binnen de KHT-tijd en daarvoor twee keer betaald krijgen (de z.g. neveninkomsten). Werk dat vergoed wordt en redelijkerwijs door de KHT als instelling kan worden gedaan, moet onder een andere regeling vallen, waardoor de KHT de vergoeding ontvangt.

Breed Front: Kees Mijderwijk, Henny van Putten, Hein Tilborghs

Werkgelegenheid Dit hoort, strikt genomen, thuis onder perso-

vrijdag 1 april 1983

De Partij Links van het Midden (PLM), een groepering van kritisch denkende WP'ers en NWP'ers, probeert op basis van een programma bij te dragen aan de beleidsvorming binnen de KHT. Ze werkt samen met de studentenfractie Konstruktief.

Bestuur en organisatie

PLM in de Hogeschoolraad

Uitgaande van de WUB is een verder decentralisatie en delegatie binnen de instelling, zoveel mogelijk naar de werkplek toe, gewenst, dit onder voorwaarde van een inzichtelijke verantwoording achteraf. Dit geldt voor de verhouding centraal niveau - faculteiten en met name ook binnen de diensten. Voor de diensten is het daarbij belangrijk dat ook de positie van de dienstraden versterking krijgt. De verhoudingen met het Stichtingsbestuur van de instelling zijn slecht. De PLM vindt dat het Stichtingsbestuur om te beginnen meer democratisch en pluriform dient te worden samengesteld, zodanig dat het voor de instelling een gesprekspartner kan worden. Het centrale overleg met het personeel over rechtspositie en dienstuitvoering behoeft versterking. Het streven om het personeelsoverleg het karakter van een ondernemingsraad te geven, wordt ondersteund. Kritisch staat de PLM tegenover het centralisme in de landelijke en ministeriele beleidsvorming t.a.v. het wetenschappelijk onderwijs. Waar mogelijk dienen de instellingen autonoom te kunnen handelen. Het landelijke beleid dient op doorzichtige en controleerbare wijze tot stand te komen en zich niet in te laten met details.

Bezuinigingen en Taakverdelen Bezuinigingen en taakverdelen is een bezigheid voor goede tijden. Het getuigt van domheid om dat te doen in slechte tijden, omdat daaruit allerlei ellende voortkomt als een grondige verpesting van de sfeer en collectieve stress. Tegen deze redelijke en elementaire logica in hebben de haagse bureaucraten anders beslist. Niet alleen jaagt de huidige golf van bezuinigingen en taakverdelingsplannen de mensen de stuipen op het lijf. Het dreigt tevens een einde te maken aan het oude instituut van de universiteit. Het voortbestaan van de intellectuele vrijplaatsen als een fundamentele traditie van onze samenleving staat op het spel. Tegen het geweld van bezuinigingen, taakverdelingsplannen, afslankingsschema's, bureaucratisering, regulering en verschoolsing dient een dam opgeworpen te worden. Binnen de hogeschoolraad stel ik mij voor samen te werken met dambouwers van welk slag dan ook. Niet alleen dient er in de hogeschool defensief werk verricht te worden. Ook dient een begin gemaakt te worden met iets als een universitaire renaissance. De open universitaire gemeenschap met respect voor pluriforme wetenschapsopvattingen moet terugkomen. Intellectuele wedijver op vele niveau's op vele ni-

Tilburgs Hogeschoolblad

Onderzoeksbeleid

Personeelsbeleid Een verdere decentralisatie van de uitvoering van het personeelsbeleid is nodig. Dit kan tevens bijdragen tot een vergroting van de inzichtelijkheid t.a.v. de uitvoering. Een voorwaarde hiervoor is wel, dat het management een goede begeleiding krijgt. Onder druk van de omstandigheden is het realiseren van formatiebeleid door faculteitsraden en diensten in een stroomversnelling terecht gekomen. De PLM heeft in de Raad gevraagd hier op zeer korte termijn werk van te maken. Belangrijke issues t.a.v. het formatiebeleid zijn voor de PLM: - rechtsgelijkheid, van koffiejuffrouw/man tot kroondocent(e) - gelijkheid van mannen en vrouwen - bevordering van de herverdeling van werk door arbeidstijdverkorting en deeltijdarbeid - bevordering van de ontwikkelingsmogelijkheden van het personeel door functieverrijking en loopbaanplanning - een open benoemingsbeleid ook t.a.v. kroondocenten

nen uitoefenen op de vormgevmg en de inhoud van het onderwijs met alleen op faculteitsniveau maar ook op het niveau van de vakgroepen. De PLM ondersteunt het streven naar een breder scala van opleidingsmogelijkheden binnen de instelling. Voorzover hiervoor externe financiering te kort schiet, zal hiervoor wellicht intern de nodige ruimte moeten worden vrijgemaakt. In verband hiermee ondersteunt de PLM slechting van niet-functionele scheidsmuren tussen het w.o. en het h.b.o. De toenemende vraag naar tweede kansen deeltijds onderwijs moet de KHT honoreren. Verbetering van het deeltijdse onderwijs heeft hoge prioriteit. Wat de niet specifiek met het onderwijs verbonden studentenvoorzieningen betreft - m.n. huisvesting en sport - geldt voor de PLM, dat de student als ieder ander in beginsel aangewezen is op de voorzieningen, die door de overheid en particulier initiatief worden getroffen. De bestaande studentenvoorzieningen moeten in dit perspectief geplaatst worden. Wel is het daarvoor nodig, dat de student in sociaal en financieel opzicht onafhankelijk is.

P.L.M.: boven: Jan de Bekker, Pieter Ruys, Loek Hilgers, Mijndert v.d. Stelt, Ton Kennis en Frans van BusseL onder: Peter Flohr, Ans Vingerhoets, Dick Betlem, Hugo Chevrolet en Jacques Costongs

Onderwijs- en studentenbeleid De massaliteit van het hoger onderwijs en de verkrapping van de beschikbare middelen hebben geleid tot herstructureringen, die voorlopig hun beslag hebben gevonden in de invoering van de Tweefasenstructuur. Voor de feitelijke invulling van de nieuwe structuur heeft een stelselmatige studie- en studentenbegeleiding een belang gekregen dat bij dat van het personeelsbeleid niet ten achter staat. On-

veau's dient in alle vrijheid weer te kunnen opleven. Een van de concrete voorwaarden om daarmee een begin te maken is dat alle ontslagdreiging van tafel dient te gaan, omdat vernieuwingsgezindheid niet te verwachten is van mensen met broodangst. H. v.d. Pas

derwijsbeleid en studentenbeleid groeien naar elkaar toe; dit komt ook tot uitdrukking in de Nota Studentenbeleid, die de PLM overigens danig heeft teleurgesteld vanwege het ontbreken van een concrete invulling. De student is geen afhankelijke onderwijsconsument, maar een mondige volwassene, die zelfstandig zijn/haar rechten laat gelden op goede voorzieningen. Naast de randvoorwaarde van verwevenheid van onderwijs en onderzoek is van even groot belang dat studenten invloed kun-

Duidelijke doelstellingen Een niet partij-gebonden kandidaat uit de wsformatie: toch al een soort program, dat iets zegt over de reden van zijn optreden en het doel, dat hij wil bereiken. Het behoort tot de verplichtingen om bij tijd en wijle zich voor bestuurstaken in te zetten, want men kan collega's niet altijd het werk in deze sector overlaten. Gewone solidariteit dus en collegiaHteit, die ik als deugden overigens hoog aansla. Niet partij-gebonden betekent overigens niet, dat ik geen duidelijke doelstellingen zou hebben. Die springen er zelfs uit. Jarenlang voorzitter van de ABAC is mij meer dan eens van het hart gemoeten, dat onze instelling een wetenschappelijke is en derhalve zijn wetenschappelijke diepte-investering helder in prioriteiten dient vast te leggen. Daar blijf ik bij, voor 100 procent. Als de KHT niet eerst een wetenschappelijk instituut is, op welke basis kan zij dan aanspraak maken op gelden? Op HBO basis? Evenzeer gaat mij het praedicaat 'katholiek' aan het hart. Dat houdt een prioriteit in, die niet binnen het gewone rijtje geplaatst kan worden, want het begint met persoonlijke bezieling en loyaliteit; het markeert een stijl van geloofsverbondenheid en het doet perspectieven en verbanden oplichten, waarop de weten-

H. van der Pas

Essentieel voor het w.o. is, dat het van begin tot het einde doortrokken is van het doen van onderzoek. Het centrale bestuur staat voor het scheppen van de voorwaarden hiervoor: - het creĂŤren van plaatsen voor aankomende jonge onderzoekers - het verbeteren van de infra-structuur voor het onderzoek - het bevorderen van contractonderzoek. Op korte termijn is daarbij studie nodig van de samenwerking in dezen met de para-universitaire instituten waarbij een vorm van integratie overwogen dient te worden. - het bevorderen van de dienstbaarheid aan de regio en van onderzoek voor groepen die aan contract-research niet toekomen, o.m. via de Wetenschapswinkel en de inrichting van een transferpunt.

P.L.M. De kandidaten voor de Hogeschoolraad zijn: voor het NWP: Hugo Chevrolet, Mijndert v.d. Stelt, Jacques Costongs, Loek Hilgers, Ton Kennis, Peter Flohr, Ans Vingerhoets, Jan de Bekker, Henk Blom Voor het WP: Frans van Bussel, Dick Betlem, Pieter Ruys.

schap als zoeken naar waarheid tenslotte aanstuurt, wil zij haar diep-menselijke functie van verrijking en eeuwige opvoeding waar blijven maken. Als zo'n centrum van geesteswetenschappen is de KHT geen pool voor alleen maar contract research of kwalijk begrepen 'sociaal eniginering'. Dat onze KHT studenten wil gaan werven, lijkt onze taak te verhelderen: die vorm geven en houden, waarmee je werven kunt. Aan hypocriete propaganda heeft een evangelisch 'uw ja zij ja' een broertje dood. Ik denk aan een KHT brochure, die - terecht - voorhoudt: een schitterend gelegen campus; soliede wetenschappelijke vorming; goede bibliothecaire voorzieningen en researchmogelijkheden; een actief en slagvaardig bestuur, dat poogt niveau en werkomstandigheden voor wetenschapsvorming en beoefening te optimaliseren; een vitale hogeschoolgemeenschap, waarbinnen geledingen streven naar vruchtbaar samenwerking en elkaar inspireren voor het wezenlijke van de doelstellingen van onze instelling. Zo'n schets zegt ook iets over de constructieve houding waarmee ik een bijdrage aan de KHT binnen de hogeschoolraad wil leveren. Prof. dr. J.W. Schneider

vrijdag 1 april 1983

i •J5J33jqjUO 8U!U35(3jpUBlI 3;p fiqjBBM pi3lJU33S3I>( 3p JOOA SI SippSuO UI3JS M n SJ3pUB JBBp 'USSJBEJCl 3J U33uiU35J3jpUBH J tl }U3ip 'j5{njp33jB jBBjs ,8uiu3)[3}puBq, U33 jooA sjuiinj xz ( l ) jJBB5jd30ido d o uaipui

:3UIU35I3jpUBH

ssoooz NHlNHaniS 3uip3i33

iidoim

a v v H S i i a n n x v j uspsi

3UIZ3I?(J3A

•nB3inqui3JS isx\ UBA ufiz jiz3q j3q ui j n n oo'Z,I '£86I U-I^B gz •'99'^ U3j30ui usjisfjiquiajs S Q 9 •Snj3j jsod J3d 3ddoi3AU3 3p jpu3z j o ' a A\noq33 UBA 3iiBq3ijBuiJ0jU! 3p fiq U3ssnqui3js 3p UI 3ddoi3AU3 SJOJS 3p }j33uod3p n

,2L\ iauiuinupjooM juB, >jnjpdo jsui 3d -dOJSAUS 3 J 0 J S 3p UI 3ddOI3AU3 3UI3I>{ 3p }3UI U3UIBS3} JJBB>(d30jdO 3p JIUIS f[

:3uiu3>]3;puBH

990031 M a i N a a n i s suip3i33

( l ) UBB>(d30jdo 3p d o Suiu3>(3}puBn A\n jsjBBjd n £ (3ddoi3AU3 3jsinf ap d o j 3 q ) •3ddoi3AU3 3Ui3i5( 3p UI pfjiq J3q jinis n Z

aVVmOOH3SaOOH uspsi 8 3UIZ3I51J3A

•U3A3333UBB SI dOJBBp SJBOZ UI Wfjiq 131} JJUA Q J :jSiOA sjB J3fiiqui3js i3d j p p u B q n •U3JJ3J} 3J UBB fiqJ3iq n 3A3ip3 (U3n3fliqUI3JS 3pU3JJ3JJ3q 3p) J3fliqiU3JS U3g ■(U3p3qU33S3I>l) pi3qU33S3l>( U3 SuipSJsS SppiUISA (X) WBBJidaoJdo u3joiS33fiq 3p d o s p JOOA 3UIUIUI3JS J 3 } uadaojaSdo jpjOM [\

i w > i i s H d a s o f IS HHQ

ONIXHDnaOX (l) XHVVMJaOHdO

neaanquisjs JSH •nB3inqui3JS p q UBA ufiz jizsq jsq u; jnn oO'il luo £86i ]udB s^ do >(f![j3jm usjaoui uajjafliquisjs SQ •jpjOM

piBBqaq 'pjajsaSuEB ufiz jaoui jsuaip SJSBA UI jBp 'uapaj JBJUEE uinuiraiui p q jBp ajsisjSA p q do uapjOM p p S Sou >(oo p o m ' y a j p q psuosjad sffqaddBqssuspM p q UBA SuizaijjjaA ap p q J3AOZ Jooyv ppjsag ufiz uajpjinoBj ajspuB UBA uajBpipuB^j ]3A\ ifiAvjaj 'U3Z05|33 uapjOM jiaijnoBj spjBBdsq uas UBA u3jBpipuB>i U33IIB JBp ufiz 2(fq3goui jpzqoiz do nu p q noz SUIUSIZJOOA az -ap japuoz iSjoqjBBM SuipapS apjpzuaa uauuiq uajiajjnaBj ap uassnj piaqSipjBBM ^jfijaS ais'spz uaa iBp 'uaujouas jqaB ui juaui -aiSajsai^ p q UBA i [aïjiuB Sou ' y a j p q pBBj[ooq3sa3oq ap UBA uaSuizaijjPA ap p q JBAOZJOOA 'JJOO uBp jpjOM japuB ua uaa fig

•uazf!A\UBB noz p p z apua)(a§aoj jad apjBBM ppz apiappiuiaS ajsjoojS ap (apz aip UBA Suiuua^jaoj BU aip 'jsfquaj -Bp!puB)( ap UBB pua5|a8aoj [apz uaa sua5([aj suaSjOAuaapjqaE jpjOM sjapz ajEq>(!qasaq ap UBA puajiaSaoi s p p z ap uapjOM uajsfq ap do uajBpipuB^ ap UBA apjo3uBj ap UBA SUIIPJSJSBA E N

(l) IHVVMdaOHdO

•9 Avnoaao NI anvaauvwHoaNi a a n a Nassna -IM31S a a NI NanaNOdaa a i aaaz azaa HVVIM 'Naa -Naz a i NI i s o d «ad laiN addOiaANa a a I H D O Z -aaA aazai^ a a l a a o M Naiso:* aia NVA ONIH "VdSaa a a i 'uajso>|!Jjod ap jjBBjaq pBBj|ooqasaSoq a a pjaau -jnojajaS uapjOM pjaa)(UBjja3uo UB>) addopAua-pjooAvjuB a a '6L lEBjoj UI ja JBp uajBM jgg^ uj uajojaaA joopjaiq uauiuiajs paA aj §ou UBB3 J 3 juauiouaS SUIJJPUIUBB

UI jaiu luajs apuajjajjaq ap jpjOM uBp 'jaiu jBp jjnaqao -uaS -90A aj Ciqja usp ua uauajjajjapuo aj jaiu jJBB>|daoido ap jaaSjaA (l jaap) jjBB:!fdaojdo ap 'z 'jafnquiajs jaq jaui addo|aAua ap 'i : n p o p addopAuapjooMjuB ap ui

'J ü i. ir

V i

ONiNNasaonaiaz , . "JIBAJB aip uaa }o 'pjBBqaS y a a q j a p p s a i ) ! ap aip uaiOA JBEU jBEpipuE>i uaa Muaiudo a p u o j ajapai ui jui05| ua uajBpipuE)) uassnj SuipnoqjaA ap UBA p p a q pSizfiM aS uaa apuojsai?) a>|ia ui JEEJSJUO 'jBBpipuB^ uaiiBAaSjB uaa UBA fKjaq 'piEEqaS jjaaq Piapsaijf ap aip jBBp -ipuBï) uaa UEA joqasjaAO uaa UBA S!JSUIO>|JB fizjaq 'apjEEM iuajs UBA S u q a p j a A P q UBA uiaajsXs jip E J A puojs ppuijaA a j s p a S|B jBBp!puB>| uaiiBAaSjB a p doiBBM uajjafiiquiajs ap d o pjauipA ufiz jna>(j00A apaaA\j SJB aip uajBpipuB^i a p JBAO ppapjaA u a p -J0A\ uaiuuiajs azaQ SuiiiJiiqasSuBJ a p ui sjBBjd ajsjBB] a p J§fu5( fiq 'uaSSaz JIM J B Q -JB uaiuiuajs ajsuiiu a p jaui jBBpipuEJ( a p jjBA UBp 'jaiu o z jna^iJOOA apaaM j S[B pmpaSuBB ufiz 'pmajsaS u a q q a q jBBp!puB3( ajsjaa SJE uiaq d o aip 'sjazaij] a p j o o p aip uajBpipuB)( a p jaAO p p a p P A apjBBM uiajs UBA joqasjaAo jaa -njuaAa uaa jpjOM UBp 'piBsqaS jajapsaiJi a p jEBpipuBij a p j j a a H •jSi] uaAoq p JBp [Bj -aS a p q a S ajsupj)) jaq j o j pSooqjaA jpjOM jsuio^jm azaQ s p j a z uajinAjaA aj JEJUBB jaq uBp jaaui uaa JOop p p a p a S ua p p j a S d o uapjOM uajjafiiquiajs a p u a q q a q 3ui)(3(ajjaq j>iuisipsa!>i uaa d o ' a S i p p S ajiB UBA uapjBBM iuajs SQ OOI apjEBMiuajs ap jSfu>i laf -jiquiajs j a p a j -ufiz uaijnAjaA aj uasjBBid ja UBp uaqqaq iaiapsai>i ap uajBpipuB>| p a u i ja jBp si JifqaSouiuo jaq jBp pua>iajaq oz jpjOM azacj "uazo)(aS uapjOM aj u i o jjaaq Sipou jEBpipuB:;! uaa JBp uauiuiajs [EJUBB jaq si jajapsai?! a a -piBBqaS jjaaq jaiapsaij] ap uauiuiajs ajsaaui a p jaui jBBp!puB>i ap j o jpjoM j q s o z j a p u Q •jaau d o jaiq jaq JUIOJ] JJO5| jaq u j uiajs ajBqSBBjpjaAO apjjua ap UBA jaspjs jaq suaSpA pjBBdaq jpjOM jsfq-a a p d o apjoSjOA a Q

(3T:}euiaojuT)

■■Q2 3 0 ■•

\ a a

ovisiin oNinaisisvA

jaH 'uajpapaS aaM j jin jBBjsaq jJBB>(daojdo SQ ■j>injpaSjB si lUBBu Mfi doJBBM 'apfiz ap UBB jjBBjjdaojdo ap jua>|ajjapuo n •addojaAua auiai>i ap ui jip n jaop jafjiquiajs jaq UBA SuinnAui BN

NaaaaNVH a a a a a A riN a o H •do jdijs snp jjBB5(daojdo ua jafiiquiajs UBA uaSuizfiM UBB ap SJOA 'Uiajs ajq3Bjqa3jin Mfi UBA §uuB[>(jaA-apjBBMU0 UBA JOJ jpP] 3ui]inAU! ajsinfuQ •jjBB5idaojdo

ap ua jafijq jaq do uaSuizfiMUBB ap suaSjOA ui jafijquiajs jaq \n \ •uasmjjjuBE ar^joy U3a sjq3a[S jsfq aip do Ciq 3BUJ uBp 'j3uajq -jm majs ufiz fiq jsfq a>(i9M do pjBEdaq fiq Jjaan 'uauiuiajs jsfij U33 do sjqaajs >[oo fiq 3BUI aj|aapa3-v jaq uauuig 'uawuiajs 3}p3p3S-g 1311 U3 31l33p3S-y 13t{ dO J3W Snp SDW J323I}/ U3^ •(Suiuiluajs ap UEA 3B|Sjin ap UBA 3UII -Edaq ap fiq jna>iJOOA ajsjaa UBA jBBpipuB>i ap UBA apjBBM Uiajs UBA joqasjaAO UBA jqaBjpjaAO apnjuaAa ap JOOA SuBjaq UEA uaai -JE SI uajEp!puE)( aSuaAO ap UEA uajauitunu jaq :jna5|jooA ajsjaa ufiz UEA jBBpipuB!) ap do >(rii3uiBu 'jiH uiajs uaa jSuajq jiuajs jsfq-a ap do aip 'auaSap >ioo) jin uiajs uaa jSuajq jazaiisf ajapaj ■uauioua3do jafiiquiajs jaq UEA ajpapaS -a jaq japuo ufiz uajjafiiquiajs ap|aopaq jaiq a a jjaaSuBE jna>| -JOOA ufiz uajEp!puB>i apuaSjOA ajjE (]q fiq jBp Sipou jam si j a n •(maajsXs-soa) uf!^ uajna)( -JOOA apua3iOA dojEBp ufiz jsfjl azap do aiM uaAaSuEB uaipuaA -oq 3Bm jsfq azap UBA jBBpipuE>( uaa do uaSuajqjin |IA\ uiajs ufiz aip jazai>( a a 'jaauosjad JifqaddBqasuajaM jaq UEA SuipajaS ap ui pEBJiooqasaSoH ap fiq [BAaS jaq uaajiB JEEC jip si jBa ppmjaA uapjOM ua3u!ipjsjEEpipuB>| apnpiAipui ajiB apjo3|OA aqasijaqBj -(E UI dojEBM uamo)(JOOA jsCq uaa >(oo UB)I uajjafnqmajs ap d o •jBEpipuB5( ajauoABj ap UBA mBEU ap JOOA uasjBB[d aj afsmj>i uaa UBAJBBP uaa do joop pmajsaS jpjOM uajsfil azap d o •jafiiqmajs jaq UBA ajpapaS-y jaq do jsjBBjdaS uapjOM uaisfquajEpipuB)) apjaopaquaJOA a a 'jsjEBidaS uapjOM uajaom uajjafiiqmajs ap do uajEpipuBj] ap apjoSjoA s}\ -pM UI uaAaSaSuBE 'uaSuuadaojg ua uafijjBd ap sjEuaAa 'fiz uaq -qaq gu!]pjsjBBp!puE>( ap fig "uapajj aj do guuadaojS j o mEBU uaa japuo jajqaa japuoz 'UBESUI uaniM uaSuizai>|jaA ap daojg S[B uamBS SuiipjsjBBpipuB)! ap suajifiiq aip uajEpipuBj) >ioo ufiz JH •guuadaojS j o fijjBd ap UEA mEBu ap jppmjaA jsfq u , o z •uamo5|jooA jafiiqmajs jaq do SiuBpoz SJE ua uajpjs jBBp!puE>| uajsfi] a>(riijapuozjB S|E qaiz uauun>i uaSuuadaojS j o uafijjEj

HvvaovvïiaHaAO ia>iNa ■SuqpjsjBBpipuB)) ap UBA apjo3|OA a p ui uajBp!puB>( aSuaAO a p u a 3 -(OA BUJBBQ uauiuiajs [BjuBB ua3aj>|PA u a q UBA japai j o o p jaq UBA apjoSiOA ap ui 'jajapssiijsSuipajaS a p UBA j j p q ap UBp jajojS 'uaSaJ5(jaA uaqqaq uauuuajs [BJUBB uaa aip uajEpipuB)) a p UBBJS aj UBB uaAoq uauio>( a j p a p a S - y jaq J a p u o uajsfi[ a p d o JSBA uajBpipuBH a p UBA apjoSjOA a p jsfij j a d j p j s nBajnquiajs j a H jSjBBid SUIJJ05I jpuiA jqsBjqaSjm jjaaq uiajs a S i p p S uaa 3uip - a p S uaa UBA uapgijqaapSsai^j ap UBA 0^5^ uBp japuiui -[-u s\y •sjBB|d 3u!Jjo>iiajaz uaa jpuiA SuijjajsSuBiaq apuaopjOA-jaiu fig

:oCiTqui3:tS

•uaizjooA aj Suiua^iajpuBq M Q UBA 'uaAaSaSuBB si guiuajfajpuBq ap JOOA sjBBjd uaa JBBM JBBP n juaip pap ajsjaa

•a

■guqpjsjBBpipuBJl UBA uazfiM apuaijiqasjaA ap UI 3(BBzjoo ufiz jpuiA j i a ifilsS spaajs jam si uajjafiyq ap UEA Suijapui ap 5(00 uajEpipuB}] ap UBA uamBu ap JOOA uaajiB jaiu jpp3 Jia 'puajiiqasjaA guipajaS a>([a JOOA ufiz uajjafiiqmajs a a ■uajjafiiqmajs aaA\j suajsuim snp uaSuEA

■V

{9T:^euiJojuT)

•j>(njpa3jE japuojaiq SI jjEEJidaoJdo ap UBA pjaaqjooA uag aijEuiJojui aSijjnu a3 -lua jBAaq jjEB>|daojdo ap UBA aaMj p a a 'Suiua^iajpuBq uaa UBA uasjBBjd jaq JOOA pSaoAagaoj jjBB>idaojdo BJjxa uaa Sou si uEp 'jiajinaBj uaa uBp jaaui fiq juapnjs uaa uooqag 'uazai}! pBBJSjiaj -]naBj(qns) ap SJB pBBJ[ooq3sa§OH 9p JOOA pMoz fiz jBBp 'JJBB>( -daojdo ap do ua3u!ua>iajpuBq H a A \ l uasjBBjd N a i N a a n i S

II3SUIZ3I>[J3A

c o •o

c o ■o IS (D

o o o O) o

-juo fiz ■pEBJSjpjinaBj(qns) ap JOOA SJE pBEJiooqasaSoq ap JOOA :jsCxTquia:iS :gz s n a

—£861—

pMOZ uazai^i uajuapnjs a a "pEBJiooqasaSoq ap JOOA uaa[[B JEEf jip jsaiJi [aauosjad j a n £861 ua3u!zai)(jaA ap JOOA Suidaojdo uaa ]ijdB UEA ijaaM ajsjaa ap ui uaSuBAjuo uap3ijqoaja3sai)^

■a

N3iNaanis :N3avysii3iin3Vd(ans) N3DNia313D 3 n V :aVVyiOOH DS3DOH