TïïDurgs Hogescnoolb ad 25 feb marl
n
Publicatie uunutf/jmuia
■Sottas»j»
jaarga
^ ^
nummer 22
'Beiaard'
4500 extra arbeidsplaatsen in WO tot 1995 Minister Deetman tieeft dinsdag tijdens een persconferentie zijn conceptnota Beiaard gepubliceerd, waarin gepoogd wordt om samentiang te brengen in de vier belangrijl<e veranderingspro cessen in het w.o. die momenteel gaande zijn, te weten de in voering van de tweefasenstructuur, de voorwaardelijke financie ring, de taakverdeling en concentratie en de herstructurering van de opbouw van het wetenschappelijk personeel. Eerder waren al diverse ambtelijke versies van dit stuk uitgelekt via de universitaire pers. De conceptnota is ter kennisneming toege zonden aan de vaste kamercommissie voor onderwijs, wat be tekent dat het neg niet om een officiële beleidsnota gaat. Over enige weken verschijnt een aanvullende nota, met de uiteinde lijke voorstellen voor de plaatsbepaling van de lerarenopleidin gen in de tweede fase. In de loop van dit jaar zal over de "koerscorrecties" die zijn voorgesteld in de nota worden overlegd met bonden en instel lingen. Daarna mag de Tweede Kamer zich er over buigen.
i
Een van de belangrijkste veranderingen die in de nota wordt aangekondigd is de vervanging van de tot nu toe voorziene éénjarige onderzoekopleiding in de twee de fase, door de aanstelling van z.g. "as sistenten in opleiding". I n deze nieuwe functie zouden studenten die zijn af gestudeerd in de eerste fase ervaring kunnen gaan opdoen met onderzoek. De nota gaat daarbij uit van een doorstroompercentage van 15 è 20 % van de studenten. Assistenten in opleiding worden aan gesteld voor maximaal vier jaar, waarbin nen de mogelijkheid bestaat te promove ren. Tijdens de aanstelling ontvangen zij een honorering van f 1500,— in het eerste, tot f 3000,— per maand in het vierde jaar. Naast onderzoek zouden zij zich ook moeten gaan bezighouden met onderwijs, voor ongeveer 25% van de tijd. Daarbij gaat het om het geven van
practica en om routinetaken. Als gevolg hiervan verdwijnt het student assistentschap, omdat de taken die daar in doorgaans door studenten worden vervuld zullen worden overgenomen door de assistenten. Ook voor promotie assistenten zal geen plaats meer zijn. Uit eindelijk kan het creëren van de nieuwe functie lelden tot een vermindering van het aantal wetenschappelijk medewer kers. I n de nota wordt gesproken over een verhouding tussen universitair do centen en assistenten in opleiding van 2 è 2,5 staat tot 4,5 è 5. Deetman denkt ongeveer 8000 van deze nieuwe functies te kunnen creëren bin nen de universiteiten en hogescholen. Daarnaast moeten ongeveer 1000 plaat sen ontstaan bij geaffllleerde bedrijven en I nstellingen, terwijl voorts zwo binnen het door haar gefinancieerde onderzoek assistentschappen dient te ctóëren.
Terwijl vlakbij in gebouw A de bestuurders het hoofd breken over hoe ze met een batig saldo van nul gulden de KHT toch nog kunnen laten groeien, schrijven deze kinderen met hun schaatsen nullen, zessen, achten op het late winterijs.
Doel van dit alles Is volgens Deetman I ets te doen aan de problemen van de "verlo ren generatie", jonge wetenschappers die ervaring willen opdoen met onder zoek I n het W . O . , maar waarvoor geen ruimte bestaat als gevolg van de sterke vergrijzing binnen het personeelsbestand. Een tweede belangrijk element in de nota IS, dat de eindverantwoordelijkheid voor de verlening van de eerstegraadsbe voegdheid voor leraren bij de zg. Nieuwe Lerarenopleidingen (NLO's) komt te liggen. De vraag of dit betekent dat de universi teiten geen tweedefase lerarenopleidin gen zullen mogen gaan verzorgen beant woordde Deetman ontkennend. Hij be nadrukte dat het bij deze opleidingen om samenwerkingsverbanden zou moeten gaan. Verwacht mag echter worden dat het I n de praktijk voor universiteiten uit erst moeilijk zal blijken te zijn om een rol binnen deze opleidingen te bevechten, nu de eindverantwoordelijkheid bij de NLO's wordt gelegd. Ten aanzien van de beroepsopleidingen in de tweede fase werd door Deetman de profijtgedachte benadrukt, wat betekent dat de student hiervoor meer moet gaan betalen dan tot nog toe was voorzien. Hoe hoog de bijdrage zal worden wilde Deetman echter nog niet prijsgeven. Ook de rangenopbouw van het weten schappelijk personeel zal in de toekomst ingrijpend worden gewijzigd. Dit voorne
De Hogeschool beraadt zich over de w e r v i n g van t o e k o m s t i g e s t u d e n t e n Meer hierover in de nota S t u d e n t e n b e l e i d Sa mensteller Freek Derks neemt b i n n e n k o r t a f s c h e i d . Een gesprek D e Dienst Post e n Bewaking h o u d t c o n s t a n t een o o g j e in het zeil De sleutelbewaar ders v a n de H o g e s c h o o l Politici k u n n e n géén g o e d meer d o e n in de o g e n van s t u d e n t e n Dat bleek tijdens het f o r u m over s t u d e n t e n i n k o m e n s in A m s t e r d a m Een verslag
3/6
De zelfamputatle v a n de instellingen v a n W O IS stilaan v o l t o o i d . Een v o o r lopig overzicht en een t r i b u ne v a n Kees M i j d e r w i j k .
Vervolg op pag. 11
Brainstorming over wervingsbeleid Deze week komt voor het eerst een brainstormingscom missie bijeen die moet gaan bekijken wat de Katholieke Hogeschool Tilburg kan doen om naar buiten toe een gunstiger en aantrekkelijker beeld van zichzelf te schep pen. De commissie draagt een adhockarakter en zal op zo kort mogelijke termijn een inventarisatie maken van maatregelen die de hoge school kan nemen om een grotere wervingskracht op aankomende studenten uit te oefenen. De nieuwe commissie heeft tot taak om na verloop van enkele bijeenkomsten een Inventarisatie tot stand te brengen van aandachtspunten die bij een benadering van middelbare scholen en potentiële universiteitsstudenten niet over het hoofd mogen worden gezien. Het is de bedoeling, aldus de voorzitter van de brainstormingscommissie Van Veldho ven, dat men een aantal praktische aan
bevelingen doet ten aanzien van de stu dentenwervlng en daarna verdwijnt. Het zal de taak van de meer permanente ad viescommissie studievoorlichting zijn om deze aanbevelingen ter harte te nemen en ten uitvoer te brengen. Gaat de hogeschool nu reclame maken voor zichzelf? I n een artikel in het Nieuwsblad van het Zuiden werd na rulmschootse citering uit een geheime Interne notitie de conclusie getrokken dat de KHT zich aangordt voor de op handen zijnde slag om de steeds schaar ser wordende studenten. KHT gaat stu denten 'ronselen', zo luidde de kop boven het verhaal. Volgens de schrijver krijgt de afdeling Pers en Voorlichting van de KHT de opdracht om de hogeschool zo goed mogelijk naar potentiële studenten te verkopen. De tijdelijk ingestelde brainstormingscommissie zou Pers en Voorlichting daarbij moeten helpen. Vol gens rector van Veldhoven is deze voor stelling van zaken door het Nieuwsblad niet juist: "Kijk, er heerst op dit gebied nogal wat koudwatervrees. De term wervingsbeleid roept allerlei nare associ aties op. Er Zijn mensen die een strikt o n , derscheid maken tussen voorlichting en werving. De voorlichting is gericht op het keuzeproces van aankomende stu denten en werving is dan de beïnvloe Vervolg op pag. 12
KOLOFON
MATSERTJES PERS
Uit de Universiteitsbladen De commissie Taakverdeling en Concen tratie (TVC), welke de minister de invul ling van de 258 miljoen bezuinigingen in het Wetenschappelijk Onderwijs moet gaan voorleggen, is bezig haar taak af te ronden. Als alles goed is gegaan dan heeft de commissie vrijdag (18 februari) het eindrapport vastgesteld en zal de pers de daaropvolgende maandag op de hoog te worden gesteld. De afgelopen maanden heeft de Univer sitaire Pers deze gigantische operatie nauwlettend gevolgd. Overal werd vast gesteld: de Universiteit kraakt in haar voegen. Ook deze week blijkt dat niet al le instellingen genoegen wensen te nemen met de uitkomsten van het TVCoverleg. Zo werd de Rijksuniversiteit Groningen en de Katholieke Universiteit Nijmegen verweten zich niet constructief genoeg op te stellen bij het deeloverleg letteren. Re den voor de randstedelijke universiteiten de taakverdelingsoperatie te voltooien zonder deze twee universiteiten. De GRONINGSE UNIVERSITEITS KRANT meldt dat het College van Bestuur zich momenteel beraadt over de te nemen stappen. Mogelijk rolt er een alternatief taakverdelingsplan uit de bus. In FOLIA CIVITA TIS verslag van een nieuwe ruil in het kader van de TVC. Als Utrecht instemt met de opheffing van farmacie (opbrengst zes miljoen) dan is het CvB van de Universiteit van Amster dam bereid om, in ruil voor sociale geo grafie, de subfaculteit geologie af te staan aan de Vrije Universiteit. Dit zou in het voordeel van beide instellingen kunnen werken. Er bestaat namelijk een sterke band tussen geologie en fysische geografie aan de VU en anderzijds socia le geografie en planologie aan de UVA. De UVA zou met deze zet bovendien sterker komen te staan tegenover Nijme gen. Z oals bekend opteren beide instel lingen voor het behoud van planologie.
^ ■ i m a t s e r t j e SBHÜ 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,-; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. TYPEWERK: 2 ervaren secretaresses, wonende te Maastricht, willen gaarne uw scripties, rapporten e.d. uittypen. Voor informatie kunt u bellen 043-627526 öf 043-73871 (na 18.00 uur). REPETITOR RECHTEN: Pas afgestudeerde juriste heeft tijd beschikbaar om rechtenstudenten te begeleiden bij de studie. Tel. inl. 076-651908. GEZOCHT: Oppas (m/v) voor kind van 3 jaar op dinsdagochtend of woensdagmiddag (evt. vrijdagochtend). Inl.: 013-435431 na 18.00 uur. ZEILEN, introductieweken, studiewerken, GROEPSVAKANTIE (in MiddenFriesland) in nabijheid van bos, manege, natuurgebied. FALCO-boten; verblijf in groepscentrum de GRUPSTAL. Max. 36 pers. Vraag folder 05663-1465. Tilburgs Hogeschoolblad
De minister wenst slechts één instelling. Het ziet er naar uit dat de positie van de Amsterdamse Universiteit nu versterkt zal worden. Het te voeren sociaal beleid als gevolg van de TVC-operatie is de inzet voor eventuele acties van de onderwijsvakbonden (AD VALVAS - Vrije Universiteit). De centrales eisen van de minister dat de gedwongen ontslagen zo beperkt mogelijk worden gehouden. Voldoet de minister in onvoldoende mate aan dit verzoek dan "zullen de centrales van de minister afdwingen dat hij dit staande houdt en er zelfs zijn kop aan verbindt". Een nieuw feit in de TVC-operatie is dat de minister heeft toegezegd dat extra besparingen als gevolg van de herziene salarisstructuur van het wetenschappelijk personeel, in het kader van de Beleidsnota Universitair Wetenschappelijk Personeel (BUWP) en het Algemeen Financieel Schema (AFS), van de taakverdelingssom mogen worden afgetrokken. Een ABVA/KABO-woordvoerder verwachtte overigens dat van de 3000 arbeidsplaatsen die verloren gaan 1/3 gevonden zal moeten worden in gedwongen ontslag. Vorige week maandag (14 februari) heeft de Tweede Kamer vergaderd over het AFS universiteiten en hogescholen 1983-1987 en over de beleidsnota voorwaardelijke financiering. Ook de taakverdeling kwam aan de orde. Op dit punt reageerde de onderwijsspecialist van de PvdA als volgt: "Het gaat hier om operaties waarvan het effekt ergens tussen twee Amsterdamse Droogdokmaatschappijen en een halve RijnSchelde/Verolme in ligt" (UTRECHTS UNIVERSITEITSBLAD). Met de huidige operatie is het leed waarschijnlijk nog niet geleden. De minister weigerde in het debat absolute garanties te geven voor verdere bezuinigingen in het WO. Het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen zal, als gevolg van de uitwerking van het regeerakkoord, tot 1986 nog zeker 1200 miljoen moeten inleveren.
Rectificatie De foto die de voorpagina sierde van het THB van vorige week (nummer 21) is van de hand van Klaas Koppe uit Amsterdam.
NIEUW!
Een woordvoerder van het departement bevestigde desgevraagd dat het zeer onwaarschijnlijk is dat het wetenschappelijk onderzoek en onderwijs daarbij zal worden gespaard. Over de eventuele verhoging van college- en examengelden was meer hoop te melden. De meerderheid in de Tweede Kamer liet zich negatief uit over de voorgenomen verhoging. Het CDA zit op de wip. Deze partij had aan een eventuele verhoging de voorwaarde gekoppeld dat er op korte termijn duidelijkheid zou komen over een nieuw stelsel van studiefinanciering. Voorstellen daarover laten echter op zich wachten. Of het CDA tegen de verhoging zal stemmen hangt echter af van hoe het, in dat geval, verloren bedrag opgebracht kan worden. Het gaat om 40 miljoen gulden (THTNIEUWS). Eind februari zal de onderwijsbegroting aan de orde komen. Wellicht dat dan het een en ander duidelijk zal worden. L.v.W.
NONDEJURE Nondejure is erg leuk deze keer: een strip, een prijsvraag, de winnende reakties op de vorige prijsvraag over atoomschuilkelders. Eerste prijs is een fles whisky, de tweede prijs - waarbij niet verteld wordt wat dat is - is voor B en W van Tilburg. Zij hebben een boekje open gedaan over Tilburgse atoomschuilgelegenheden, wat inderdaad een erg originele en grappige oplossing was. Verder wordt het opeten van je eigen huis belicht, en nog wat andere maatschappelijk relevante onderwerpen, zoals de Bond van Wetsovertreders, staatsrecht, het geloof en Japan, terwijl diverse faculteitsperikelen ervoor zorgen dat het geheel 37 pagina's telt. De redaktie geeft het advies om met Nondejure "al die verloren studieuurtjes toch nuttig, zo niet nuttiger op te vullen", want de echte syllabi voor de rechtenstudie zijn pas over drie weken verkrijgbaar. K.B.
S. J. REDMEIJER
'OEDIPUS, begeerte, vrijheid, of de totale mens'
Een analyse van de structurering van de Oedipus mythe, volgens Freud, volgens Fromm en één volgens de auteur. De structureringen van Freud en Fromm zijn belangrijke aspecten van de werkelijkheid. Met de methode van de auteur wordt de door de mythe gebrachte boodschap in velerlei genuanceerde schakeringen gestructureerd. - De verantwoordelijke mens. - De mens die probeert te ontduiken. - Verantwoordelijkheid is meer dan een mythe, meer dan verbalisme, meer dan macht. - Mechanismen worden blootgelegd. - De auteur geeft vele, op het heden toegepaste, voorbeelden. - Een toepassing van 'Gedragsproblemen', ...Problemen met gedragingen.
Prijs ca. f 37,50
Voorintekenprijs tot 30-3-'83 f 30,- (20% korting).
Te bestellen door storting van f 30,- -t- f 2,- porto op postrekening 4296207.
Ter gelegenheid van de presentatie van onze è la carte kaart serveren wij dagelijks een grandioos
7 GANGEN MENU van voorjaarsgerechten o.a. jong Texels lamsvlees Voor nadere Informatie en/of reservering:
■
(
Restaurant "Den Schout"
Uit de faculteitsbladen
Verschijningsdatum: ca. eind maart 1983
MENUFESTIVAL 1983
Oranjestraat 4, Tilburg-Centrum (tussen Paleisring en Emmastraat) Tel. 013-434512-674394
tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewericers pau! emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, John versieyen. samenstelling redaktieraad prof. mr. p. van saters (voorzitter), dr. j koning, dr. h. van erp, drs. j . van de riet, f. hummelman, m. ackermans (adviseur), t. nilsen, r. geurtsen, a. de laaf, drs. th. schouw. officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn. redaktieadres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern: 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, delta (delft), th berichten (eindhoven), thtnieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en kunieuws (nijmegen)
druk
ki^Uitgeverij Sassenhein Postbus 76 9750 AB Haren-Gn.
drukkerij em. de jong bv, baarlenassau abonnementen voor niethogeschoolleden f 1 5 , per jaargang
25 februari 1983
VOORLOPIG OVERZICHT
Bedragen in miljoenen guldens
RUL
RUG
RUU
RL
EUR
Rechtsgeleerdheid
-
0,61
-
0,36
-
0,48
-
0,31
Letteren
-
4,04*
-
2,50
-
3,95
-
0,14
Wijsbegeerte
-
0,14
-
0,29
-
0,32 -
0,28
0
0
UvA
VU
-
0,26
-
0,29
-
0,23
-
3,00
5,42 -
1,43
-
2,38
-
0,15
-
20,01
-
0,45
0,42 -
0,48
-
0,12 -
3,40
-
0,80
-
0,90
-
1,20
-
1,00 -
-
0,15
-
0,10
-
0,15
-
0,05
Scheikunde
-
1,50
-
1,00
-
1,70
-
1,60
-
Biologie
-
1,70*
-
1,90
-
3,40
-
2,20
-
Geologie
-
1,30
-
1,00
-
1,06
-
4,30 +
3,36
-
0,80
0,40
-
0,30
-
0,72
+
3,20 -
-
0,125 -
6,00*
-
0,025
Farmacie Economie/Econometrie
-
0,60
-
0,60
-
0,05
0,65
-
0,55
1,70
-
1,60
5,20 -
-
-
0,30
-
0,10
-
1,30 -
0,60
-
0,10
-
7,00
-
0.50
-
11,00
-
12,50
-
4,30
3,00 -
0,60
-
0,40
0,56
-0,125
-
1,40
-
0,61
Soc. W e t e n s c h a p p e n
-
3.32
-
4,65*
-
4,74
Geneeskunde
-
4,60
-
3,70
-
4,80 -
Tandheelkunde
(-6,00)
Diergeneeskunde
-
0
5,20* -
-
0,80 -
-
4,08 -
2,00 -
5,00 -
(-5,00)
0,50
1,20
-
3,58
-
0,275
-
6,00
0,70
-
4,00
3.02 -
3,44 -
1,20
-
25,06
4,60 -
3,80
-
33,70
-
15,00
-
2,50
(-4,00)
-
^
-
-
2,50
Civiele t e c h n i e k Bouwkunde
-
0,50
-
0,50
-
3,10
-
5,50 -
2,70
-
3,10
-
8,20
Werktuigbouwkunde
-
3,00 -
0,60
-
0,40 -
4,00
Electrotechniek
-
2,00 -
1,40
-
0,60 -
4,00
Overige techniek
-
1,20
-
0,20 -
1,40
0,60 -
3,29
-
1,03 -
25,75
+ 2,83 +
17,01
Landbouwwetenschappen Centrale Diensten
-
2,74
-
2,91
-
4,15
N i e u w e activiteiten
Totaal
-20,925
-20,335* -41,17
* Tegen deze bedragen werden in de TVC bezwaren
-
1,45
+
0,801
+
5,201
-
3,39
-
0,59
+
5,18
-
2,84
-
2,32 -
+ 2.59* -30,925 - 2 1 , 6 4
geformuleerd
2,10 -
-
1,73
+ 3,00
-15,85*
0
-22,89
-
7,93
0
LHW
Totaal
0,46
-
Pre/protohistorie
THT
-
Natuurkunde
Fys. G e o g r a f i e
THE
THD
-
Sterrenkunde
Soc. Geografie
KHT
KUN
-182,465
Instroombeperking Med. Fac.
-
Godgeleerdheid
-
Inter-universitaire instituten
-
19,5
Acad. ziekenhuizen
-
38,2
-
0,9
-
4,3
-
1.5
-
6,7
17,00 4,00
-261,165
Raad tegen budgettaire
neutraliteit
KHT heeft geen middelen voor nieuwe activiteiten Met een nipte meerderheid tieeft de l-logesctioolraad een motie van drie fracties aanvaard, waarin de KHT de voorstellen van de Taakverdelingscommissie als onvoldoende bestempelt. De budgettaire neutraliteit is geen goede oplossing, omdat "de KHT in vergelijking met de andere instellingen relatief in een achterstandssituatie verkeert en intern geen middelen kan vrijmaken voor de groei van de instelling. Vlak vóór het afsluiten van het taakverdelingsplan werd aan de KHT In allerijl een extra Hogeschoolraadsvergadering belegd. Op 17 februari kwam de raad op aandringen van de frakties Breed Front, PSF, PLM en Konstruktief bijeen. Genoennde frakties wilden zich buigen over het voorstel van de voorzitter van de TVC, waarin de KHT niets hoeft in te leveren op grond van taakverdeling en concentratie maar daarnaast de aanloopfinanciering voor nieuwe studierichtingen uit de eigen middelen moet zien te bekostigen. Het College had TVC-voorzitter Hoffman op 10 februari een brief gestuurd waarin men instemde met diens voorstel. "Een belangrijk voordeel van het voorstelHoffman is dat op de KHT niet over ontslagen gepraat hoeft te worden en dat de KHT de operatie zelfstandig binnen haar eigen muren kan afhandelen. Dat is op zich al een goed onderhandelingsresultaat," zo lichtte CvB-voorzitter Van Straaten het College-schrijven in de HR toe. Van Straaten maakte verder duidelijk dat
Tilburgs Hogeschoolblad
de KHT een verlanglijstje è raison van 7,2 miljoen bij de TVC op tafel heeft gelegd ten behoeve van de verdere uitgroei van de Hogeschool. In 1984 is 2,4 miljoen, in 1985 1,7 in 1986 1,5 en in 1987 1,6 miljoen gevraagd om de aanloop van 3 nieuwe studierichtingen te financieren. "We zijn er daarbij vanuit gegaan dat Vrijetijdskunde in '84, Sociale Zekerheidskunde in '85 en Personeelsbeleidswetenschappen in '86 van start kunnen gaan. Helaas moet 1983 wat dat betreft als een verloren jaar worden beschouwd", aldus Van Straaten. Tegenover dit verlanglijstje komt nu de aanslag van de TVC over de jaren '84 tot en met '87 te staan. Met de koppeling die in het TVC voorstel gelegd wordt tussen bezuinigingen en de financiering van nieuwe activiteiten konden niet alle HR-leden instemmen. Raadslid Klok weer erop dat het onver'standig zou zijn deze twee zaken als onlosmakelijk verbonden te beschouwen. Fraktie Breed Front pleitte voor het voortbestaan van een apart fonds ten behoeve van de uitgroei van de kleinste instellingen. Breed Front vroeg de HR in
een motie zich uit te spreken over de handhaving van de huidige financieringsnormen in het Plaatsen Geldmodel, zodat 'de middelen ten behoeve van vernieuwingen en profileringen in onderwijs en onderzoek' (het zgn. A2-deel) in elk geval niet zouden teruglopen. Deze motie van Breed Front werd echter niet ter stemming gebracht, ging ook minder vèr dan een andere motie, die werd ingediend door de frakties PLM, PSF en Konstruktief. In deze motie werd het TVC-voorstel als onvoldoende bestempeld en werden principiële bezwaren tegen de voorstellen ingebracht. Rik Hendriks (PSF) wees erop dat de KHT uiteindelijk tóch de rekening gepresenteerd krijgt, omdat de TVCvoorstellen leiden tot een verzwaring van de onderwijslast. "De KHT verkeert in termen van het Plaatsen Geldmodel speciaal ten aanzien van het zgn. B-deel (bestemd voor onderzoek in vergelijking met andere instellingen in een achterstandssituatie. Mede daarom kan de KHT intern geen middelen vrijmaken om de groei van de instellingen te bekostigen", zo schrijven de indieners van de motie. De frakties verzochten het College dan ook terug te komen op het standpunt van 10 februari. De uiteindelijke ter stemming gebrachte motie werd met de kleinst mogelijke meerderheid van 13 stemmen vóór en 12 tegen door de Raad aanvaard. Het College verklaarde desgeVervolg op pag. 11
Overzicht Zoals de lezer kan zien in nevenstaand voorlopig overzicht zijn de W . O . instellingen in hun bezuinigingsdrift enkele miljoenen boven het streefgetal 258 miljoen uitgekomen. De grootste hap bezuinigingen vindt plaats in de medische faculteiten (17 miljoen instroombeperking en 33,7 miljoen taakverdeling en concentratie) en academische ziekenhuizen (38,2 miljoen). De Erasmusuniversiteit kan zich echter niet verenigen met de berekeningsgrondslag. Bij de Inter-universitaire instituten wordt 19,5 geplukt. Vijf instituten verdwijnen: Het instituut voor radiopathologie en stralenbescherming, het NIAS, het Instituut Normen en Waarden in de Samenleving, het Limberg Instituut en het Instituut voor Bedrijfskunde. Goed lopend onderzoek wordt hier overgeheveld naar de instellingen. Van het Instituut Normen en Waarden zegt de TVC dat het onvoldoende een interuniversitaire functie vervulde. Bij de lijst van opgeheven studierichtingen dient opgemerkt dat Utrecht farmacie wil behouden en dat Groningen protesteert tegen opheffing van Nieuw-Grieks en van enkele technische richtingen en het sluiten van de Universitaire Vestiging Friesland. Nijmegen kan zich niet vinden in het verdwijnen aldaar van Griekse en Latijnse taal en cultuur. Andere vormen van protest liggen iets ingewikkelder.
NIEUWE ACTIVITEITENHMiMHaH De financiering van de groei bij nieuwe studierichtingen moet ook zonder taakverdeling jaarlijks onderdeel uitmaken van het Algemeen Financieel Schema, aldus de TVC. " O p het moment dat er nog geen studenten aanwezig zijn, maar al wel de benodigde mankracht opgebouwd moet worden, kunnen bij kleine instellingen problemen ontstaan. Dit geldt ook bij f i nanciering van nieuwe activiteiten wanneer niet tegelijk ook enige extra ruimte voor onderzoek geboden wordt, waarmee men straks kan meedingen in de voorwaardelijke financiering. Dat heeft ertoe geleid dat bij de KHT en de THT de ingeleverde bedragen voor de bestaande disciplines gecompenseerd worden door een gelijk bedrag ten behoeve van nieuwe activiteiten, zodat deze beide instellingen per saldo niets inleveren t.o.v. het vorige Algemeen Financieel Schema", aldus de Taakverdelingscommissie. Tegen deze nullijn heeft de Hogeschoolraad vorige week geprotesteerd. In Maastricht houdt het bestuur een voorstel tot dubbele compensatie (inleveren van 2,59 miljoen leidt tot een positief saldo voor de RL van 2,59 miljoen) nog in beraad.
WERKSCHEMAi Volgende week verschijnt het definitieve taakverdelingsplan. De universiteiten krijgen nog tijd tot in april om zich "formeel" over het plan uit te spreken. In mei komt de minister met zijn beleidsvoornemens en formuleert de Academische Raad het advies aan de minister. Het overleg tussen de minister, instellingen en Academische Raad volgt in juni en Deetman hakt de knoop door vóór 1 augustus. 25 februari 1983
Lerarenopleidingen op de tocht De opleiding van eerstegraads/eraren aan de universiteiten en hogescfio/en f(omt op de tocht te staan. Dat blijkt uit een telexberictit dat de taaicverdelingscommissie vorige weel< vrijdag van directeur generaal In 't Veld kreeg toegezonden. In 't Veld deelde mee dat het onderbrengen van de lerarenopleidingen bij de instellingen van WO 'geen vast gegeven' is. Hoe minister Deetman de opleidingen nu wél wil omvormen is nog onduidelijk, omdat de betreffende beleidsnota de Ministerraad nog niet heeft gepasseerd. In het telexbericht maakte In 't Veld duidelijk dat de locatie en de capaciteit van de voor de tweede fase gereserveerde lerarenopleidingen in de voorstellen van de Taakverdeiingscommissie geen rol hoeven te spelen: "U kunt volstaan met het, waar nodig, aangeven van de door u juist
Op vrijdag 18 februari promoveerde Herman Soppe aan de KHT tot doctor in de sociale wetenschappen. Promotor was Prof. dr. J . van Meel, hoogleraar Ontwikkelingspsychologie. Soppe behandelt in zijn proefschrift "Zoeken en vinden" de vraag hoe lagere-school kinderen te werk gaan als ze iets moeten vinden. Over dit onderwerp bestond nog nauwelijks literatuur. Door middel van een onderzoek onder tweede-, vierde- en zesdeklassers van de lagere school heeft Soppe enkele factoren die het zoekgedrag bepalen boven water gehaald.
Economisch Protectionisme afgeraden "Externe betrekkingen en industriepolitiek van de Europese Gemeenschap" is de titel van het pas verschenen boek van J . Steenbergen, G. de Clercq en R. Foqué. De schrijvers pleiten daarin voor een anti-protectionistische houding van de E.G.-lidstaten. Het protectionisme zou op langere termijn leiden tot economisch verlies en de internationale positie van de E.G. verder ondergraven. De Gemeenschap is nog steeds afhankelijk van energie en grondstoffen uit andere landen en daarom erg kwetsbaar. De schrijvers zien het meeste in één industriepolitiek voor de hele E.G., waarbij een aktief beleid gevoerd wordt in de ontwikkeling van de handel met de Derde Wereld.
Zeven jaar kerstvakantie De komende zeven jaar is de Hogeschool tussen kerst en nieuwjaar gesloten. In die periode is er toch al erg weinig personeel aanwezig, waardoor het volgens Ans Oomen van het Personeelsoverleg voor anderen vaak onmogelijk is om dan te werken. Bovendien wordt door te sluiten behoorlijk wat energie bespaard. In het Personeelsoverleg wordt nu gekeken naar een compensatieregeling voor die extra vrije dagen. De werktijd zou bijvoorbeeld een dag in de week met een half uur verlengd kunnen worden. Na zeven jaar wordt gekeken of de regeling nog steeds bevalt.
Tilburgs Hogeschoolblad
geachte spreiding, capaciteit, enz. van voorzieningen voor eerste fase onderwijs en onderzoel< in de disciplines in kwestie." Volgens een bericht in het Leidse Universiteitsblad Mare worden de lerarenopleidingen overgeheveld naar de Nieuwe Le-
Bonden: gedwongen ontslagen zoveel mogelijk voorkomen Vrijdag 11 februari vond overleg plaats op initiatief van de ambtenarencentrales die naar aanleiding van de operatie Taakverdeling en Concentratie bij minister Deetman een lijst met eisen op tafel hadden gelegd, gericht op het 'maximaal voorkomen van gedwongen ontslagen'. In zijn reactie daarop heeft Deetman nogmaals gesteld dat hij er zich maximaal voor wil inzetten dat het w . o . in de komende jaren niet meer bezuinigingen dan 258 miljoen van de TVC-operatie krijgt opgelegd, maar harde garanties wil hij niet geven. Voor B. Ahlers van ABV A / K A B O aanleiding om op de persconferentie na afloop van het gesprek van de minister op te merken dat de centrales 'de minister zullen afdwingen dat hij dit staande houdt en daar zelfs zijn kop aan verbindt.' Een niet onbelangrijke toezegging van de bewindsman is dat extra besparingen die worden bereikt door het als gevolg van taakverdeling en concentratie versneld invoeren van de Beleidsnota Universitair Wetenschappelijk Personeel (BUWP), afgetrokken mogen worden van de 258 miljoen. Zoals bekend wordt in de BUWP een nieuwe goedkopere opbouw van het wetenschappelijk corps geschetst. In het Algemeen Financieel Schema 1984-1987 is al een bezuiniging van f 90 miljoen als gevolg van de invoering van de BUWP voorzien. Alles wat de instellingen daarboven kunnen besparen moeten zij in korting brengen op de TVC-bezuinigingen. De centrales hebben de minister ook gevraagd wachtgelden en uitkeringen die zouden moeten worden uitbetaald bij eventuele ontslagen te gebruiken om arbeidsplaatsen veilig te stellen. Op dit punt is Deetman echter weinig inschikkelijk.
Deetman staat wel positief tegenover het voorstel om voor het wetenschappelijk onderwijs arbeidstijdverkorting aan te vragen, waarbij voor het aantal uren dat dan minder gewerkt wordt een beroep op de wachtgeldregeling gedaan kan worden. Anticiperend op het te verwachten natuurlijk verloop kunnen volgens de centrales en minister Deetman hierdoor gedwongen ontslagen voorkomen worden. Voor een aparte, structurele voorziening voor het w . o . , die vrijwillig vervroegd uittreden mogelijk moet maken, ziet de bewindsman geen grond. Hij vindt het wel reëel dat bij gedwongen ontslagen vrijwilligers voorgaan. Dat betekent in zijn visie ook dat medewerkers wier functie niet met opheffing wordt bedreigd vervroegd kunnen uittreden, zodat hun plaats dan bezet kan worden door een collega die anders gedwongen ontslagen zou zijn. Binnen een discipline waarin ontslagen moeten vallen moet zo'n functie zelfs door een collega van een andere instelling kunnen worden bezet. De bewindsman vindt ook dat deeltijdontslag, in eerste instantie op vrijwillige basis, in overweging moet worden genomen. Toch vindt hij deze mogelijkheid niet zonder bedenkingen, omdat mensen die vrijwillig korter gaan werken wel naar evenredigheid in salaris verlaagd worden en geen aanspraak kunnen maken op wachtgeld. Tenslotte, zo heeft minister Deetman de centrales meegedeeld, is hij bereid te bevorderen dat ontslagen personeelsleden aan de instellingen zekere faciliteiten worden geboden om hun kennis en vaardigheden op peil te houden. Werken met behoud van uitkering dus. Hoewel de centrales met deze toezeggingen in feite meer gekregen hebben dan zij verwacht hadden, zijn zij op basis hiervan niet bereid van akties af te zien. Woensdag 16 februari gingen zij met ambtenaren van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen rond de tafel zitten om te bezien welke ideeën in de praktijk haalbaar zijn en hoe die dan zullen worden uitgewerkt. Daarna besluiten de centrales wat zij zullen doen. (UP/Delta)
rarenopleidingen (NLO's), die nu al de opleidingen voor tweede en derdegraads leraren verzorgen. Voor toelating daartoe komen alleen dfe afgestudeerden uit de eerste fase in aanmerking die erin geslaagd zijn binnen het voortgezet onderwijs een, zij het voorlopige en nog onbevoegde, deeltijdbetrekking te verwerven. Dat staat volgens Mare te lezen in een binnenkort te publiceren beleidsnota van minister Deetman. Daarbij zou het gaan om de lang verwachte Nota Beiaard, die 22 februari wordt gepresenteerd. In deze nota worden de samenhangen tussen de op dit moment aan de instellingen van WO spelende bezuinigings- en herstructureringsoperaties aangegeven.
a
In het kader van de per 1 september ingevoerde twee-fasenstructuur was voorzien in een postdoctorale lerarenopleiding, waarin niet zozeer op de vakinhoudelijke maar^wel op de vakdidactische aspecten van de opleiding wordt ingegaan. Volgens Mare gaat dit nü wel veranderen. "De toekomstige leraar aan het hoger beroepsonderwijs, het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs en de hoogste klassen van de havo moet voortaan eerst een deeltijdbetrekking zien te verwerven alvorens hij tot deze opleiding, die dan aan de Nieuwe Lerarenopleiding zal zijn gevestigd, kan worden toegelaten. Het op deze wijze voorkomen van grote overschotten van leraren op de straks sterk inkrimpende arbeidsmarkt pakt vooral voor de bijzondere universiteiten gunstig uit aangezien in het voortgezet onderwijs het grootste deel van de scholen een confessionele grondslag hebben", aldus het Leidse Universiteitsblad. De uitvoering van Deetmans beleid moet uiteriijk 1 september 1985 gestalte krijgen als de eerste serie eerste faseopleidingen, waaronder informatica en de Tilburgse letterenopleiding, zijn afgerond. Het weghalen van de lerarenopleidingen bij de instellingen van W . O . heeft direct gevolgen voor de vakdidactici bij de verschillende studierichtingen. Hun taak komt te vervallen, aldus Mare.
Betere controle op aanwezigheid Op 18 februari heeft het Personeelsoverleg een voorstel van het College van Bestuur besproken over de regeling van aan- en afwezigheid en de herziene werktijdenregeling. Het College wil aanen afwezigheid beter gaan controleren; het personeel moet voortaan de werktijden noteren op collectieve lijsten of individuele kaarten. Ook vindt het College dat het personeel alleen nog om zeer gegronde redenen thuis kan werken. De regeling wordt pas ingevoerd als de minister van Onderwijs en Wetenschappen door het nieuwe Rechtspositie Reglement Wetenschappelijk Onderwijs een formele basis heeft gelegd voor werktijden van hoogleraren, zodat er voor alle personeelsleden dezelfde regeling komt. De ABVA-KABO leden in het personeelsoverieg vinden dat de regeling wat hun betreft, al direct in kan gaan: ze vinden het niet nodig om de RRWO af te wachten.
25 februari 1983
WERKWAARDIG
... kolossale hoeveelheid sleutels.. THB: Hoe ziet een werkdag van de meeste beambten van Post en Bewaking er nu ongeveer uit? Van Loon: " W i j beginnen om l<wart voor zeven 's morgens. De eerste man checkt het controlepaneel aan de balie, doet de openingsronde langs de gebouwen, waarbij deuren worden ontsloten en lichten ontstoken, en is om ongeveer half acht terug in gebouw B. Intussen zijn daar de kranten gearriveerd, die over de afdelingsvakken verdeeld worden. Terwijl je daarmee bezig bent staat de man van de PTT voor de deur. Elke dag brengt hij zo'n acht tot tien zakken post binnen. Om acht uur komen er twee mensen van de dagdienst bij, waarmee gezamenlijk de post gesorteerd wordt. Eén man blijft beschikbaar voor de informatiebalie. Daarna brengen wij de post rond. Een deel in gebouw B, een deel voor de nabijgelegen gebouwen en ook voor de Theologische Faculteit. We maken per dag twee of drie van deze postrondes. Na ongeveer elf uur is het hoog tijd voor de ronde langs de parkeerplaatsen." Boor: " W i j hebben een registratielijst van kentekens, zodat een hogeschoolmedewerker die daarop vermeld staat, direkt op de hoogte gesteld kan worden als zijn autolichten nog branden". Boor: "Tussen half twaalf en half twee hebben we één persoon aan de balie. Om half twee beginnen we aan onze tweede postronde in de gebouwen B en C. Om drie uur gaan we naar buiten om de laatste post op te halen. Al met al, inclusief de door het personeel nog zelf aangeleverde post, ben je daar om vijf uur pas mee klaar". Boor: Voor de verzending van al die post, iedere dag weer opnieuw, betaalde de Hogeschool bijvoorbeeld het vorig jaar een totaal bedrag van f 480.000,— aan portikosten. WB: Iedereen kan bij jullie gewoon post aanleveren? Boor: In feite moet dat via het distributiecentrum van de faculteiten gebeuren. De mensen die te laat zijn brengen het zelf wel eens naar beneden. Je kunt dan wel zien of dat medewerkers zijn, maar, steekproefsgewijs wordt er toch controle gedaan om te zien of het geen privé-post betreft. THB: Die verleiding is natuurlijk erg groot. Boor: "Het zal wel eens gebeuren. We controleren wel, maar we voeren er geen heksenjacht op.
FIETSSLEUTELTJESHHMMHH Dat de funkties van het verwerken van de post en het verzorgen van de bewaking samen in één dienst zijn samengebracht, heeft volgens de heer Boor wel bepaalde voordelen. Bewakers worden bijvoorbeeld minder beschouwd als politie-beambte. Een nadeel vindt hij wel dat het soms zo druk is met het verzorgen van alle verschillende werkzaamheden, dat doodeenvoudig prioriteiten gesteld moeten worden. Van een groot aantal activiteiten die door de Post- en Bewakingsdienst worden verricht, zijn gegevens verzameld en gerapporteerd. Van Loon heeft bijvoorbeeld in het vorig jaar van maand tot maand bijgehouden wat er aan gevonden voorwerpen binnengekomen is. Zo werd van 1 januari tot en met 31 december in totaal 56 keer een portemonnee afgegeven. Deze worden blijkbaar nogal snel opgehaald, evenals sleutels,
Tilburgs Hogeschoolblad
De avonduren vormen voor de dienst Post en Bewaking ook een zeer actief deel van het arbeidsprogramma. Boor: In gebouw S, dat onlangs in gebruik genomen is, worden momenteel veel avondcolleges gegeven. We hebben dat voorlopig ingevuld met twee krachten van twintig uur per week. Zij geven daar informatie en houden toezicht. Tenslotte maken zij ook een controleronde om te zien of de ramen dicht zijn en of er geen peuken smeulend zijn achtergebleven. Als je ziet dat er regelmatig nog koffie-apparaten ingeschakeld zijn, of dat we electrische voetverwarmers of kacheltjes die mensen zelf meebrengen nog brandend aantreffen. Die apparaten zijn levensgevaarlijk als ze 's nachts aan blijven staan."
'''Wij beperken ons niet tot bewaicertje spelen^' Dienst Post en Bewaking Zij vormen een vertrouwd deel van "het beeld" van de Hogeschool: de heren in blauw uniform van de Dienst Post en Bewaking. Samen met een aantal andere collega's, in totaal twaalf man, dragen zij zorg voor de verzending en de bezorging van de post van de Hogeschool, voor de bewaking van de gebouwen en terreinen die aan de Hogeschool behoren, voor het geven van informatie en tal van andere werkzaamheden. In de serie "Werkwaardig" voerde THB deze week een gesprek met Kees Boor en Jack van Loon, twee leden van het team van de Post- en Bewakingsdienst. Een gesprek over een dienst die met name ook wil bijdragen aan de "studentvriendelijkheid" van de Tilburgse Hogeschool. polstasjes, e.d. "Maar het is toch verbijsterend hoeveel zaken er blijven ligg e n " , vertelt de heer Boor. "Broodtrommels, handschoenen, fietssleuteltjes, noem maar op. Sinds december '81 hebben wij de informatiebalie geïntegreerd in onze afdeling. Dat houdt in dat wij die registratie en afgifte van gevonden voorwerpen op ons genomen hebben. Je kunt dat beschouwen als een vorm van dienstverlening van Post Et Bewaking aan de bezoekers van de hogeschool." "Zo zijn er in totaal vorig jaar 345 gevonden voorwerpen afgegeven aan de balie, waarvan er 184 door de eigenaars zijn opgehaald." De heer van Loon vult aan: "Bij die gevonden voorwerpen zitten dan nog niet de fietssleuteltjes. Dat zijn er zó ontzettend veel dat we ze gewoon op een hoop in een doos doen. De mensen die hun sleuteltje verloren zijn, kunnen er hier eentje uitkiezen. De kleding die in de garderobe achterblijft stop ik na vier weken in een postzak. Die postzakken gaan als " b u l k " naar de politie. Kijk, hier staat 't: drie postzakken vol kleding. We komen dus in totaal op over de vijfhonderd verloren voorwerpen per jaar." Bij de dienst Post en Bewaking werken in totaal twaalf mensen, waarbij ook degenen geteld worden die belast zijn met het transport van goederen, en de twee medewerkers van de Theologische Faculteit. Een free-lance kracht springt bij in geval van ziekte. Van één uur 's nachts tot ongeveer kwart voor zeven in de ochtend is er niemand in de Hogeschoolgebouwen aanwezig. Dan is wel een van de
medewerkers van Post en Bewaking geconsigneerd, hetgeen betekent dat hij in contact staat met de automatische brand- en inbraakmeldinstallatie. Het merendeel van de gebouwen van de hogeschool blijkt dus automatisch beveiligd te zijn. Wanneer ergens brand uitbreekt of wordt ingebroken krijgt de geconsigneerde medewerker telefonisch bericht. Als hij de telefoon opneemt klinkt er een stem op een bandje, die doorgeeft wat er aan de hand is ("raam aan de westkant van gebouw A .... raam aan de westkant van gebouw A ...") Hij hoeft overigens niet speciaal thuis te blijven. Bij het weggaan neemt hij een semafoon mee. In het geval hij dan thuis niet opneemt, draait de centrale van de Hogeschool automatisch het semafoonnummer. Op dat apparaatje verschijnt dan een code zoals op het elektronisch rekenapparaatje een getal verschijnt. Die code geeft aan in welk gebouw, en waar er brand of inbraak is. Zo zijn er vorig jaar op de Hogeschool twee inbraken geweest, waarbij één keer de dader op heterdaad is betrapt.
VOETVERWARMERS H Ü ^ H H H THB: "Wordt overdag vanaf de Hogeschool ook niet het een en ander ontvreemd, zonder inbraak dus?" Boor: " I n totaal zijn in 1982 zeven diefstallen van eigendommen van de KHT gepleegd, en zeventien keer van privé-eigendommen". Van Loon: "Dat zijn dure spullen, zoals een video-recorder bijvoorbeeld. Daar wordt een rapportje van gemaakt voor het politieburo".
Van Loon: "Alleen al de ramen die je elke avond moet dicht schuiven. We hebben het eens geturfd, het is een hele lijst." Boor: "Daar hebben we ook cijfers over. Bijvoorbeeld de post "ruimte niet afdoende afgesloten", dat kwam vorig jaar 558 keer voor." Van Loon: "Dat zijn dus geen ruimtes waar alleen maar een buro plus stoel staan, maar waar zeer waardevol materiaal opgeslagen ligt. Bestuurlijke documenten of persoonlijke gegevens." Regelmatig in het gesprek benadrukt de heer Boor dat de functie van bewaking en beveiliging van de Hogeschool zich niet alleen uitstrekt tot de gebouwen, maar het hem en zijn dienst vooral ook gaat om de veiligheid van personen. In dat verband prijst hij zich ook gelukkig met het voornemen van het College van Bestuur om te komen tot een duidelijk omlijnd calamiteitenplan. Boor: "Ik wil niet dat ons werk gezien wordt als iets wat zich beperkt tot het "bewakertje spelen". Een van onze belangrijke taken, waar in het algemeen niemand iets van ziet, is bijvoorbeeld brandpreventie. Die brandpreventie hangt wel af van het regelmatig kontroleren van gebouwen. Zo'n kacheltje of voetverwarmer bijvoorbeeld, die wordt dan in een kast opgeborgen zodat je zo'n ding niet eens ziet staan. Maar je treft ze wel mooi ingeschakeld aan. Daar heb ik ook cijfers van. Vorig jaar hebben wij ten aanzien van niet gesloten ramen, nog ingeschakelde electrische apparaten e.d., in totaal 1752 handelingen verricht. De desbetreffende mensen worden daarover de volgende dag door ons benaderd, en in het algemeen vind je wel begrip, maar als dat niet zo is en het dreigt echt te gek te worden, dan rapporteren wij dat naar boven en zeggen we: " m e t die persoon is geen zaken meer te d o e n " . Zo'n voetverwarmer hebben we bij een persoon al twee keer ingeschakeld aangetroffen. Die nemen we dan wel mee hoor. Koffiezet-apparaten, in het afgelopen kwartaal bijvoorbeeld. Vier keer ingeschakeld aangetroffen op drie verschillende kamers!" THB: "Is er nu een bepaalde opleiding voor nodig, om bijvoorbeeld beambte te kunnen worden bij zo'n dienst Post en Bewaking?" Boor: De meesten bij ons hebben de opleiding Beveiligingsbeambte bij het LOI, maar ja, het meest specifieke deel dat leer je toch in de praktijk. Datgene wat je bij die opleiding leert is niet zo direct gericht op de beveiliging van een instelling van wetenschappelijk onderwijs. In zo'n tent als hier wordt toch een zeer specifiek optreden van je vereist." Wouter van Gils Peter Pennartz
25 februari 1983
B
Breed Front: afwijzing 'nuloptie' door HR onverstandig De Hogeschoolraad besloot vorige week donderdag met de kleinst mogelijke meerderheid (13 vóór, 12 tegen) het CvB te verzoeken om "een belangrijke koerswijziging" in de onderhandelingen binnen de Taakverdelingscommissie ongedaan te maken. Waaruit bestond deze "koerswijziging"? De KHT heeft tot onlangs steeds gezegd dat ze wil groeien naar een omvang van 7000 studenten. Daartoe bestaat een ambitieus plan tot oprichting van nieuwe studierichtingen. Dit plan is uiteraard slechts te verwezenlijken als de KHT in de komende jaren geleidelijk over meer middelen kan beschikken. Liefst via een structurele verhoging van het KHT-budget. Dit standpunt heeft ons CvB in de TVC verdedigd. De TVC-operatie verloopt echter geheel anders dan de bedoeling van de minister is. De TVC zal er weliswaar in slagen een plan, voor de te besparen 258 miljoen gulden te presenteren, maar dit plan zal voor drie kwart uit "afslanking" en voor één kwart uit "concentratie" (= opheffing dan wel samenvoeging van vestigingen van disciplines) bestaan. De minister had het liefst de omgekeerde verhouding gezien. Verder wil de TVC aanvankelijk méér bezuinigen dan 258 miljoen om nieuwe aktiviteiten te kunnen bekostigen. Ook dit voornemen bleek niet haalbaar. Alle grote instellingen hebben, met succes, getracht de schade te beperken tot het sluiten van enkele studierichtingen, waarin, landelijk gezien, sprake is van aanwijsbare overcapaciteit. Gevolg: 125 miljoen gulden aan bezuinigingen moet worden opgebracht door evenredige "afslanking" van bestaande studierichtingen. Voor Tilburg zou dit volgens uitgelekte, maar niet tegen te spreken berichten, een verlies betekenen van ± 2,8 miljoen gulden, oftewel ± 35 van de ruim 100 formatieplaatsen. Het verlies zou alle (sub)faculteiten en de centrale diensten treffen, uitgezonderd Letteren. Verder was voor nieuwe aktiviteiten door de TVC slechts 10 miljoen gulden in reserve gehouden. Vooral de R.U. Limburg zou mogen rekenen op een flinke hap uit deze 10 miljoen. Meer dan enkele miljoenen zou er voor de KHT niet in hebben gezeten. Verder constateerde ons CvB dat dit fondsje slechts bedoeld kon zijn voor aanloopfinanciering, d.i. het verstrekken van middelen over de periode dat er personeel is maar nog geen studenten zijn. Voor de structurele groei van de KHT zou deze paar miljoen verre van toereikend zijn; de middelen voor deze groei zouden gevonden moeten worden door extra concentratie in de Randstad. Ons CvB heeft binnen de TVC steeds op dit aambeeld gehamerd, wetend dat de KHT door
de minister en door de andere instellingen als groei-instelling wordt erkend. Voor de Randstad-instellingen, die toch al relatief meer moesten inleveren dan de "plattelandsinstellingen", was het fondsje van 10 miljoen moeilijk te verteren. De kleine instellingen daarentegen oefenden tegendruk uit met hun eis van extra concentratie in de Randstad. Om de dreigende patstelling te doorbreken werd op de valreep binnen de TVC het voorstel gelanceerd om de kleinste instellingen te vrijwaren van aanslagen, in ruil waarvoor zij dan zelf hun groei intern zouden moeten bekostigen. Ons CvB hapte onmiddellijk in dit bod, daarbij wel de "ontbindende voorwaarde" stellend dat de "nuloptie" ook echt een bezuiniging van nul zou betekenen. Met name verlangde ons CvB dat de middelen die worden toegewezen op grond van studentenaantallen (het zgn. Al-deel van het financieringsmodel) niet zullen worden aangetast. Bij een deel van de hogeschoolraad viel het ingaan op dit bod door het CvB in verkeerde aarde. Tilburg, zo heette het, zou daarmee zijn groei-aspiraties opgeven, dan wel bereid zijn formatieplaatsen vrij te maken voor nieuwe studierichtingen ten koste van de bestaande. Het CvB reageerde met de mededeling, dat binnen de huidige omvang van de middelen wel enige ruimte zit voor het opstarten van nieuwe studierichtingen. Niettemin sprak het College ook over vrij-maken van formatieplaatsen voor deze nieuwe ontwikkelingen. De hogeschoolraadsfractie van Breed Front wees erop dat het zgn. A2-deel van het financieringsmodel voor de KHT relatief gunstig is, namelijk een kwart van de formatie. En dit A2-deel is nu juist bedoeld voor o.m. het opstarten van nieuwe aktiviteiten. Verder wees Breed Front erop dat er momenteel een fonds van enkele miljoenen bestaat voor de groei van de kleinste instellingen. De KHT zou bij de minister, desnoods buiten de TVC om, kunnen bepleiten dit fonds te laten voortbestaan. De kans op het winnen van dit pleit lijkt tenminste reëel als men bedenkt dat een som van enkele miljoenen binnen de marges van onnauwkeurigheid van de totale O&Wbegroting valt. Tenslotte, - en dat is toch echt het belangrijkste argument -, zou niet ingaan op het TVC-bod de dreigende tendens inhouden dat de KHT voor 2,8 miljoen gulden wordt aangeslagen. Al met al slaat de balans zó duidelijk door naar het alternatieve aanbod, dat het voor mij onbegrijpelijk is dat drie raadsfracties, te we-
Rode oren
Als beginnend dichtertje ga ik graag naar openbare redes. Daar zijn immers de echte opruimers van de taal aan het werk. Geen gezeur over eenzaamheid of verloren liefdes. Geen ktvikken en strikken, die elke kantoorbediende op de zevenenveertigste verdieping tussen twee zakenbrieven door in zijn bureaula kan laten verdwijnen om ze later in verloren saunauurtjes aan vettige dames voor te lezen. Bij openbare redes, - de woorden zeggen het al -, wordt publiekelijk het verstand gevierd. Daar Iaat men het hippiegedram over ondergang, verzet, over dekadenfie en onzekerheid, over het hunkeren naar een vrouwenschoen en het genoegen moeten nemen met een heel lichaam gevoeglijk achterwege. Klokslag tien uur ben ik present, scherp potlood bij de hand om richtlijnen te noteren, velletjes papier om eventueel dieper te graven, mutsen en boten te vouwen wanneer het dirigentenjargon me nerveus maakt. Natuurlijk heb ik brandende vragen. Moet 'vliet' nu met een 't' in de derde regel van het stroomgedicht van Bloem of met een 'dt'? Volgens traditionele hteratuurwetenschap is een rivier de eerste persoon, maar een niet nader te noemen kritikus houdt (?) het bij de derde. Enige scheikundige vakbekwaamheid op het gebied der pesticiden lijkt me dringend gewenst. Ik hoop vandaag te horen of ddt net als fluoT schadelijk is voor het drinkwater of juist de stevige drinker de tanden nog vaster op elkaar doet zetten. Maar wat er ook geschiedt (?J, de epigonen pakken mijn probleem niet op. Wanneer de eerste pinguin de lessenaar beklimt en een uur daast over literatuur en kapitaal zit ik nog op de punt van mijn stoel, de hand in de broekzak, enkele dubbeltjes vast omklemmend voor de koffieauto-
Tilburgs Hogeschoolblad
ten Constructief, P.L.M, en P.S.F., het beter meenden te weten. Er zijn, naast de bovengenoemde, ook nog principiële motieven genoemd om de "koerswijziging" van het CvB te becritiseren. Volgens deze kritiek zou Tilburg zijn lastige rol van instelling die niets in te leveren heeft en bovendien wil groeien, door het aanvaarden van de "nul-optie" opgeven. En dat zou dan inhouden dat Tilburg stilzwijgend akkoord gaat met de uitgangspunten van de minister. Tilburg, zo heette het, zou die uitgangspunten tot nog toe steeds hebben verworpen; dus wat nu gebeurt is het door de knieën gaan voor de minister. Deze kritiek is geuit door de reeds genoemde drie fracties, maar is het meest expliciet verwoord in een schrijven van het bestuur van de AbvaKabo-groep KHT. Ik mis in deze kritiek toch wel enige realiteitszin.Even de voorgeschiedenis na lopen. Nog voordat het m de hoofden van onze bestuurders (hogeschoolraad, CvB en naar ik meen zelfs het groepsbestuur van AbvaKabo) was doorgedrongen wat minister Deetman in zijn excellente wijsheid ten aanzien van de toekomst van het W.O. had besloten, namelijk vermindering van het aantal personeelsplaatsen met ruim 8%, had Breed Front zijn motie al klaar. Daarin stond, kort gezegd; Omdat het W.O. in de afgelopen jaren al veel heeft moeten bezuinigen, en omdat het met de werkgelegenheid in ons land toch al zo beroerd gesteld is, zal de KHT niet deelnemen aan het TVC-overleg. Deze motie werd door het CvB ontraden en zou alleen steun van P.S.F, hebben gekregen. Door P.S.F, werd de motie toen zo gewijzigd, dat hij ook de steun van P.L.M, en Constructief zou krijgen. "Niet deelnemen" werd veranderd in "meedoen aan de verkenningsfase en kijken of daar iets uit komt dat het officieel meedoen aan de TVC rechtvaardigt". Het is daarna zó gelopen dat de Taakverdelingscommissie aan geen enkel bezwaar van KHT-zijde tegemoet kwam. Het logisch gevolg had dus moeten zijn dat de KHT het meedoen aan het verder TVCoverleg zou weigeren. Een motie van die strekking werd door Breed Front en P.S.F, ingediend, maar deze keer niet door P.L.M, en Constructief gesteund. Om nu uitgerekend Breed Front ervan te betichten dat het niet principieel is geweest door nu, op het moment dat de TVC zijn eindconclusies aan het formuleren is, akkoord te gaan met de "nul-optie", lijkt mij op z'n zachtst gezegd het omdraaien van de feiten! Wat in het standpunt van Breed Front wel als "tamelijk principieel" argument heeft mee-
In de rubriek, Tribune' f geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie.
TRIBUNE
Deze week: Kees Mijderwijk (Breed Front) gespeeld, is zijn afkeer van de oorspronkelijke strategie, wat zo veel betekent als: Het kan ons niet schelen of er in de Randstad nog wat werklozen bijkomen als dit gunstig is voor onze werkgelegenheid. Als verzachtende omstandigheid geldt natuurlijk dat de KHT door de minister in die ondankbare rol gedrongen is; maar dat had ook een reden te meer kunnen zijn om ons als Katholieke Hogeschool aan de "verantwoordelijkheid" voor de TVC te willen onttrekken! Breed Front vond de KHTclaim van 15 miljoen gulden voor nieuwe studierichtingen, die ten dele nog in een pril stadium van verkenning verzekeren, niet van fijnzinnigheid getuigen. Daar kwam dan nog bij dat het CvB meer dan eens hardop zei dat in de Randstad méér concentratie (= verlies van arbeidsplaatsen) moest plaatsvinden. Kortom, de "nul-optie", gegeven het feit dat de TVC zijn plaatjes nu wel zo ongeveer gereed heeft, sprak Breed Front het meest aan. Natuurlijk hadden wij nog veel liever gezien dat de hele TVC uit elkaar gespat was toen er nog van enig verzet sprake leek. Zeker is dat Leiden en Delft met de gedachte hebben gespeeld om niet mee te doen, resp. er voortijdig uit te stappen. Wie weet wat voor domino-effect het niet zou hebben gehad als de KHT als eerste had besloten tot een algehele boycot van de TVC? In de hogeschoolraadsvergadering van vorige week donderdag was boycot niet aan de orde; daarvoor is het nu veel te laat. Ik heb begrepen dat P.S.F., en mogelijk ook P.L.M., hopen dat het terugkeren naar de onderhandelingsoptie van KHT-groei ten koste van de grote instellingen zoveel verzet bij de anderen zou opwerpen dat daarmee de TVC alsnog in een impasse zou geraken. Afgezien van mijn mening, dat dit toch wel een troebele manier van politiek bedrijven is, geloof ik niet dat zo'n tactiek veel kan opleveren, maar wel gevaren in zich draagt. Het CvB heeft tijdens de bewuste raadsvergadering nog aangekondigd dat het in de TVCvergadering zal meedelen dat de HSR met 13 tegen 12 de "nul-optie" heeft verworpen. Ik vind dit correct; de raad heeft zich aldus uitgesproken. Maar de uitspraak zelf vind ik zeer slecht. De enige schrale troost voor mij js, dat de minister tóch wel de conclusie zal trekken dat de operatie TVC mislukt is, omdat het uit te brengen plan voor drie kwart verschraling en voor slechts één kwart echte bezuiniging behelst. In dat licht bezien is het niet-ingaan van de KHT op het "nul-optie"-bod van geen betekenis.
maat. Wij schouwen met de spreker achter de schermen van het uitgeversbedrijf. Hadden wij sufferds nu echt gedacht dat een boek op de markt komt omdat er sprake is van een meesterwerk.' Nee, dat is maar een ALIBI om te skoren, geld te verdienen. Vingertjes omhoog; de kommercie bepaalt wat mooi is en wat niet. Het gaat om de oplagecijfers. Ik noem enkele getallen: 21, 22, 23. Gedesillusioneerd teken ik aan, dat ik mijn uitgever bij het volgend gesprek om een broodrooster ga vragen, zodat ik mijn handen tussen het schrijven van de regels door kan opwarmen. Boter bij de vis. Niets voor niets.' Door naar de volgende pinguin, die een verhaal over een verhaal afsteekt. Als ik praat, dan handel ik is de boodschap. Dat lijkt me duidelijk, maar is een verhaal nu handel of niet? Sommige verhalen zijn geen handel. Zijn verhaal bijvoorbeeld, ook al meent hij het eerlijk en doet zijn best het buitenlands accent tot een minimum te beperken. 's Middags geeft het een extraatje. We duiken in de annalen van moedertaal en vaderland. De problematiek van onze brabbelende rijksgenoten, niet van dietschen bloede, die bij voortduring de donorstations van de sociale dienst als martelkamer der S.D. beschouwen. Oh gruwelijk noodlottig misverstand.' Hoe deze peuters ooit het verschil tussen de groene politie, de groene partij en de groene amsterdammer bij te brengen, wanneer ze nerveuze kassieres in onze supermarktketens telkens lastig vallen met vragen naar de verkwikkende frisdrank greenpeace, terwijl de volwassenen onder ons toch weten dat hier sprake moet zijn van greenspot. Wanneer de laatse kelner het podest bestijgt is het echt bijna tijd voor koffie. Nog even de broekriem aanhalen. We worden getrakteerd op een modeshow van grammatikamodellen. Als verse broodjes gaan de gedrochten van de oude Chomsky over de toonbank. Wat een gevarieerde kollektie onzinnige voorbeelden. Geen enkele aansluiting bij de alledaagse konversatie die U en ik voeren. Er zijn toch cassetterekorders, nou dan, je kunt toch gewoon waf opnemen? Terwijl de sprekerd zijn laatste bluf pusht, valt mijn oog op een de kleine Sony's en philipsen, half verborgen onder de pijen der aanwezigen. Rode oortjes zijn uit de tijd, we leggen dit gewoon even vast. Extra werk voor de vele sekretaressen. Achter mijn rug zie ik een maat kaarsrecht omhoog rijzen. Hij wacht tot het laatste woord is gesproken. Dan zegt hij; "hé, ouwe, niet kletsen, maar kauwe.'"
25 februari 1983
u
Politiek niet van plan studenten te sparen Ruim 150 studenten uit het hele land waren samengekomen om de voorzitster van de diskussie, Thera Wolf, een overzicht te horen geven van de maatregelen die de afgelopen jaren een toenemende druk op het studentenbudget hebben veroorzaakt. Het begon in 1980 met de afschaffing van de mogelijkheid om het collegegeld door middel van een promesse te voldoen. In 1981 werd datzelfde collegegeld verhoogd tot 750 gulden en het inschrijfgeld tot 150 gulden. In 1982 werd de rijksbijdrage voor de studentenvoorzieningen verlaagd van 73 tot 55 gulden per student, bovendien nam het kabinet zich voor de collegelden te verhogen tot 1026 gulden. In de tussentijd werd ook het examengeld voor extraneï meer dan verzesvoudigd tot 375 gulden. Al deze maatregelen werden of worden van kracht zonder dat de al jarenlang aangekondigde herziening van het stelsel van studiefinanciering in zicht is. De Tweede Kamer heeft een herziening van dat stelsel als voorwaarde gesteld voor haar goedkeuring aan komende verhogingen van het collegegeld. Thera Wolf, waarnemend voorzitster van de amsterdamse universiteitsraad, stelde aan het eind van haar inleiding dan ook aan alle forumleden de vraag hoe het mogelijk was dat de komende verhoging van het collegegeld lijkt door te gaan ondanks het ontbreken van concrete plannen voor herziening.
A/s het er op aan komt hebben de studentenorganisaties weinig van de po/itiek te verwachten. De drie grote partijen, CDA, PvdA en VVD, zijn het in grote lijnen met elkaar eens over zaken als studiefinanciering, studentenvoorzieningen en de hoogte van collegegelden. Dat bleek tijdens een op vrijdag 18 februari in de aula van de universiteit gehouden forumdiscussie over studenteninkomens. De middag was belegd door drie op landelijk niveau opererende organisaties die zich samen de vertegenwoordigers van de studenten mogen noemen: de landelijke kamer van verenigingen (LKVV), het landelijk overleg HBO- en WO-bonden en het interuniversitair studentenoverleg (ISO). Op uitnodiging van de studentenorganisaties namen de Tweede Kamerleden Lansink (CDA), Den Ouden (VVD), Groenman (D'66) en Lankhorst (PPR) achter de groene tafel plaats. Namens de PvdA nam fractiemedewerker Van Witsen aan de diskussie deel.
PRIORITEITEN! Het ontbreken van een voorstel van de minister doet de Partij van de Arbeid besluiten haar goedkeuring aan de verhoging van het collegegeld te onthouden. De christendemocraat Lansink betoogde dat hij al wekenlang op zoek is naar 40 miljoen gulden. Dat bedrag zal het gat dat ontstaat door het niet laten doorgaan van de verhoging moeten vullen, maar, zo voegde hij daaraan toe, het aandragen van alternatieven is op zijn beurt ook weer een gevaarlijke zaak. Toen hij in het vorige jaar de minister van volksgezondheid alternatieven voorlegde voor de voorgenomen eigen bijdrage van ziekenfondspatiënten, werden die alternatieven inderdaad uitgevoerd. Dat heeft het kabinet er dit jaar niet van weerhouden om de eigen bijdrage toch in te voeren. Bij het CDA op het ogenblik dus voorzichtigheid troef. iVlevrouw den Ouden (VVD) waarschuwde dat de komende nota van wijzigingen van de hand van de minister geen uitstel of afstel van de verhoging van het collegegeld zal bevatten en dat er dus vanuit gegaan moet worden dat de verhoging, ondanks de goede voornemens van de Kamer, doorgang zal vinden. Zij zei deze gang van zaken te betreuren. Verschillende kamerleden hebben het moeilijk met het besluiten tot bezuinigingen, aldus Den Ouden. Zij pleitte ervoor het wetenschappelijk onderwijs een minder hoge prioriteit te geven. Het buitengewoon onderwijs en de volwasseneducatie dreigen in veel ernstiger mate de dupe te worden van het kabinetsbeleid. Als zij voor een keuze gesteld zou worden, zouden deze laatste twee posten zeker voorrang krijgen boven het universitaire onderwijs. Een verhoging van het collegegeld lijkt derhalve onafwendbaar, aldus de liberalen. Tilburgs Hogeschoolblad
Postbank. Als dat niet mogelijk was, dan moest de handelingsvrijheid van banken ten opzichte van studenten door een reeks van wettelijke maatregelen beperkt worden. Lankhorst nam in dit koor een aparte rol op zich. De PPR pleit al jaren voor een basisinkomen, een inkomen onafhankelijk van arbeid. Binnen zo'n systeem moet ook een inkomen voor studenten gerealiseerd kunnen worden. De financiering van het studenteninkomen moest in zijn ogen komen van de nu in het arbeidsproces opgenomen academici die immers in de afgelopen jaren maximaal van hun opleiding hebben kunnen profiteren. In zijn woorden klonk de roep om academici-belasting en studieloon door, een tot op heden door de studentenbonden bepleite oplossing van het vraagstuk van de studiefinanciering. Min of meer in het verlengde hiervan lag een suggestie van Lansink. In zijn speurtocht naar de benodigde 40 miljoen was hij weliswaar even stil blijven staan bij de zogenaamde Smallenbroek-fondsen, potjes waarin medisch-specialisten hun neveninkomsten storten om die later onderling te verdelen, maar zijn oplossing kwam uit een andere hoek: Alle problemen zouden opgelost zijn als de onderwijsgevenden over de hele linie in plaats van 1,85% niet minder dan 5% zouden inleveren. Hij verwachtte daarentegen weliswaar verzet, maar dat zou niet onoverkomelijk zijn, zo meende de Christendemocraat.
ONGELIJKHEID i
Foto: B. de Hollander
Amsterdams forum over studenteninkomens Het ontbreken van concrete plannen van de minister op het gebied van de studiefinanciering maakte een diskussie over dit beleidsterrein volgens de sprekers onmogelijk. De universiteitsbladen wisten enige tijd geleden, in navolging van de Volkskrant, de hand te leggen op stukken die binnen het ministerie circulerenen en die over de herziening van het stelsel van studiefinanciering handelen. Vooral van de kant van de studentendecanen is op deze plannen nogal wat kritiek geuit. In de plannen is er sprake van het afhankelijk maken van de hoogte van de beurzen van leeftijd, bovendien wordt het bedrag dat geleend moet worden rentedragend en verder is in de plannen een stijging van de collegegelden tot maximaal 4000 gulden opgenomen.
UITGANGSPUNTEN ^ ^ H H M H H De politici waren terughoudend met hun kommentaar op deze plannen, omdat de minister ten slotte officieel nog niets van zich heeft doen horen. Politici diskussiëren, zoals bekend, met grote tegenzin op basis van alleen krantenartikelen.
Wel kon de socialist Van Witsen een aantal uitgangspunten formuleren. De onafhankelijkheid van de ouders moet in een nieuw stelsel centraal staan en er mogen geen financiële drempels voor de lagere inkomensgroepen opgeworpen worden. Verder mag geen onderscheid bestaan in de behandeling van studenten in de verschillende vormen van onderwijs. Met dit laatste worden vooral de studenten in het tweede-kans-onderwijs bedoeld. Tenslotte zal in een herzien stelsel uitgegaan moeten worden van een redelijke eigen bijdrage en zal de terugbetaling naar draagkracht moeten geschieden. Deze voorwaarden werden door alle gesprekspartners onderschreven. Alleen Groenman (D'66) maakte een voorbehoud. Zij stelde dat de onafhankelijkheid van ouders de toegankelijkheid van het onderwijs niet in de weg zou mogen staan. Lansink voegde daaraan toe dat afhankelijkheid van ouders niet vervangen mocht worden door afhankelijkheid van banken. Hij zag de financiering het liefst in handen van de nog op te richten
Studentenvoorzieningen die buiten de sfeer van de direkte studiebegeleiding liggen hebben hun langste tijd gehad. Alle partijen zijn het erover eens dat de subsidiëring van studentenvermaak een onaanvaardbare ongelijkheid tussen leeftijdgenoten heeft geschapen. Weliswaar kondigde men aan ook hierbij terughoudend te zijn, zolang er geen nieuw systeem van studiefinanciering is, maar het ergste moet gevreesd worden. Het afschaffen van deze uitgaven betekent wel dat het over enige tijd gedaan zal zijn met subsidie op studentensport, op mensa voorzieningen, op studentenpsychologen en op vormingswerk voor studenten om enkele voorbeelden te noemen. Conclusie aan het eind van de middag was dat er voor studenten in het wetenschappelijk onderwijs weinig bij de politici te halen is. Dat betekende dan ook dat na afloop van deze op een steenworp afstand van het Maagdenhuis gehouden bijeenkomst een heuse aktievergadering belegd werd. Het was de bedoeling om tijdens de behandeling van de begroting voor onderwijs en wetenschappen te demonstreren en aktie te voeren. De organisatoren bleken niet in staat deze akties uit te stellen toen bekend werd dat de begrotingsbehandeling op verzoek van de kamer uitgesteld werd. Dat betekent dat voor het eerst sinds jaren de lakens en verfbussen weer uit de kast gehaald kunnen worden. Gezien de belangstelling voor de aktievergadering moeten de verwachtingen ten aanzien van de massaliteit van het protest overigens bescheiden blijven. H.v.d.Veen/UP/Ad Valvas 25 februari 1983
^n ■%.'■
Steeds meer studenten Idllzen voor een dubbel leven m
"De reden voor deze nota ligt in feite in de jaren zesenzeventig, zevenen zeventig toen de Commissie Studenten voorzieningen van de Akademische Raad een poging ondernam om een stu dentenbeleid te formuleren. Ook het be grip studentenbeleid is toen geïntrodu ceerd. Voordien sprak men alleen maar van voorzieningen ten behoeve van stu denten, waarmee traditioneel werden bedoeld voorzieningen als sport, huis vesting, mensa, het studentendecanaat. Allemaal voorzieningen die nog hun grondslag vinden in het rapport Rutten uit 1956". In de loop van de jaren zeventig is mede onder invloed van de onderwijshervor ming die dan gaande is het besef ont staan dat het noodzakelijk is een uitdruk kelijk studentenbeleid te gaan voeren. Zo goed als je aan een universiteit ook een personeelsbeleid voert. En wel omdat in het onderwijs de aan dacht voor de studenten als groep in de regel ondergeschikt was aan bekende probleemvelden als kennisoverdracht en inrichting van dat onderwijs. Daarbij kwam de studentenproblematiek hoogstens impliciet aan de orde". " D e Commissie Studentenvoorziening van de Academische Raad heeft dus dat begrip studentenbeleid uitgewerkt in twee rapporten. Het belangrijkste daar van voor de hogeschool was het rapport 'Naar een studentenbeleid'. Dat is begin '78 hier door de raad aanvaard als be leidsgrondslag voor een studentenbeleid ook in Tilburg. Nu was dat rapport een aanzet. Maar het was niet toegesneden op de Tiiburgse situatie. Het College van Bestuur heeft toen op een plaatselijke variant aangedrongen. Die dingen ko men nooit uit de lucht vallen". " D e strekking van de nota die hier nu ligt is de poging om samenhang te brengen tussen diverse beleidssektoren die aan het studentenbeleid raken. Bovendien richten we ons op de betekenis van stu dentenbeleid voor het onderwijs. De no ta is analyserend en richtinggevend voor de toekomst. Het is voor de eerste keer dat er een werkstuk op tafel ligt dat een kompleet beeld geeft van alle facetten van studentenbeleid. Voor Tilburg, maar ook landelijk. Een groot probleem bij het opstellen van de nota was het ontbreken van voorbeeldmateriaal. Tot nu toe is er geen instelling geweest die getracht heeft het gehele studentenbeleid te be schrijven en te normeren. Maar elders wordt er natuurlijk ook aan gewerkt. Want het studentenbeleid heeft niet al leen belang gekregen door het groeiende besef dat zo'n beleid in relatie tot het on derwijs zeer gewenst is, maar daar komt uiteraard bij de bezuiniging en voor wat Tilburg betreft het groeiperspectief. Til burg heeft die groei nodig om een opti maal onderwijsaanbod te kunnen realiseren. Dat is een externe factor die mede heeft geleid tot de priori teit die het studentenbeleid heeft gekre gen. Daarbij moet ik opmerken dat dit College van Bestuur het eerste is dat uit drukkelijk die prioriteit aan het studen tenbeleid heeft gehecht. De hoop bestaat natuurlijk dat deze nota inder daad richtinggevend zal zijn in de praktijk".
ZWAKTE I "En dan komen we meteen aan de zwak te die aan het notawezen eigen is: hoe kun je voorkomen dat nota's na verloop van tijd hun betekenis verliezen met de vaststelling achteraf dat het jam mer was van de energie. I k ken talloze
Tilburgs Hogeschoolblad
voorbeelden van zwakke, maar ook van heel sterke nota's, waarmee heel weinig is gebeurd. En dat punt heeft onze bizon dere aandacht gekregen. Hoe maken we deze nota hanteerbaar voor het dagelijks beleid? Hoe kun je instrumenten aandra gen die voor een daadwerkelijke uitvoe ring zorgen?" " W i j hebben daarbij gekozen voor een jaarlijkse berichtgeving aan de hoge schoolraad met betrekking tot de stand van zaken. Een ander middel is het uit drukkelijk toezicht dat het College houdt op toepassing van de normen en uitvoe ring van de voornemens die in de nota opgesloten liggen. Dat is eigenlijk de conclusie aan het slot: "Aan de conclu sies wordt de hand gehouden. Het College ziet daarop toe en bericht daaro ver jaarlijks de raad." Het is geen conclu sie die volgt op een inhoudelijke be schouwing uit de nota, een poging om greep te krijgen op de uitvoering van de aanbevelingen. Een nota die door het College en de raad is vastgesteld ver plicht deze twee lichamen er dan ook toe om conform de nota te handelen. Wij hopen onder meer door die jaarrapporta ge en door het uitdrukkelijk gestelde toe zicht te bevorderen dat er van de realisa tie iets terecht komt. Het belangrijkste blijft uiteraard, dat ieder er con amore aan meewerkt".
ALMA MATER
^ ^ ^ ^ ^ ^ ^
"Maar daarnaast hebben wij, wetend hoe slecht er gelezen wordt aan deze we tenschappelijke instelling, nog eens alle conclusies op een rij gezet die in de eer der verschenen delen I , I I en lil al staan geformuleerd. Je zou kunnen zeggen: deel I V, de conclusies, is het wetsartikel. En de eerste drie delen van de nota vor men de memorie van toelichting. Terwil le van de hanteerbaarheid van een beleid dat zoveel verschillende kanten kent en dat niemand in zijn volle breedte goed kan overzien. Studentenbeleid is een zaak van de hele hogeschool in al zijn gremia. Wat dat betreft apelleert deze nota aan een gemeenschappelijke ver antwoordelijkheid, een besef dat aan de ze hogeschool maar matig aanwezig is. Ik denk, en verwacht ook wel een beetje, dat in de faculteiten en in de diensten en in de bestuurlijke colleges men die nota serieus neemt. Dat men niet denkt: het zal mijn tijd wel duren. Want dan is elke uitdaging eruit en zullen de hoogstnoodzakelijke veran deringen nooit in zicht k o m e n . " " D e filosofie die aan deze nota maar ook aan de nota Naar een Studentenbeleid ten grondslag ligt is allereerst een om schrijving van de universitaire verant woordelijkheid ten aanzien van studen ten. Vroeger kon je spreken van een Al ma Mater ten aanzien van pedagogische doelstelling voor al haar discipelen, maar die tijd is lang verstreken. I edereen er kent nu dat de verantwoordelijkheid van de instelling voor de studenten zijn gren zen heeft. De student, voor zover hij als burger door het leven gaat, valt niet meer regelrecht onder de hoede van een universitaire instelling. De tijd is voorbij dat wij uitmaken wat goed is voor stu denten. Niet elke voorziening die van be lang is voor studenten moet ook daarom binnen de muren van de instelling bereik baar zijn. Kortom, in de nota 'Naar een Studentenbeleid', gaat het er duidelijk om de verantwoordelijkheid van een in stelling van onderwijs nader aan te geven en er wordt getracht per sector uit te zoeken wat daarbinnen valt en wat niet". In een bijlage bij de eerste twee delen
van de ontwerpnota Studentenbeleid wordt een aardige en verhelderende te genstelling blootgelegd tussen twee be naderingswijzen van het studentenbe leid. I n de ene visie (vertegenwoordigd in de CSVnota uit 1977 "Studentenbe leid") spreekt een corporatieve benade ring. De studenten worden hier gezien als een unieke bevolkingsgroep en de universiteit dient in de speciale noden van deze groep te voorzien. De universi teit als de algemene hoedster van de stu dentenbevolking. "De eerste nota," zo concludeert Derks in de bijlage, "denkt integraal en corporatief wat betreft de verzorging van de studentengroep door de universiteit. Het is een statische en defensieve opstelling vanuit een besloten wereld. W ellicht is veiligstelling daarbij een strategisch motief geweest." Het moge duidelijk zijn dat de Tiiburgse Stu dentenzaken zich door deze filosofie niet kan laten charmeren. Derks en de zijnen zitten meer op de lijn van de eigen ver antwoordelijkheid, zoals verwoord in de eerder aangehaalde nota van de Acade mische Raad "Naar een Studentenbe leid" ook in 1977. Hier wordt de student beschouwd als burger en de universiteit als deel van de samenleving. De ge meentelijke en rijksoverheid dragen in eerste instantie verantwoordelijkheid voor het treffen van algemene voorzie ningen, die dus ook voor studenten be schikbaar zijn. Universitaire voorzienin gen vinden hun bestaansgrond ofwel in hun onderwijsgebonden karakter ofwel
Mr. Freek Derks werd op 1 sep tember 1968 studentendecaan van de Tiiburgse Hogeschool. In 1973 promoveerde hij tot coördi nator van de Dienst Studentenza ken en Welzijn. Hij heeft er bij zijn aanstaande vertrek in maart naar de gemeentesecretarie van Hilversum dus veertien jaar Til burgs wel en w e e opzitten. Er Is, zo vindt Derks, veel kritiek mo gelijk op de gang van zaken aan deze hogeschool en hij vindt de verleiding groot om dit vraag gesprek aan de vooravond van zijn afscheid te baat te nemen om de opgekropte gal eens te spuwen. Toch ziet Derks daar maar liever vanaf. Hij wil niet graag van natrapperij worden be schuldigd. Bovendien, zo meent hij, heeft hij in het verleden al vaak genoeg z'n nek uitgestoken binnen allerlei overlegcircuits.
in hun bedrijfsgebonden karakter. "De tweede nota", aldus Derks, "kent de universiteit eigen verantwoordelijkheid toe binnen eigen doel en funktie en denkt verder complementair, met een open relatie naar de maatschappelijke omgeving en is in dat verband niet vei ligstellend, maar stimuleert eerder verde re ontwikkelingen en invloeden over en weer". "De student en de maatschappij vormen dus geen gescheiden werelden", meent Derks. "En dat lijkt een enorm clichee, maar vaak gedragen we ons alsof die ge scheidenheid nog steeds opgaat."
CLICHEE I Over het inkomen van de student merkt de nota op dat dit niet op een behoorlijke
Tilburg is als eerste universijiaire onderwijsinstelling geko men met een Nota Studenteilbeleid. Pasgeleden verscheen het laatste deel van het wd^stuk dat probeert op alle be leidsterreinen de stand vai zaken te peilen en een toe komstperspei ^f te schilderen, Freek Derks, coördinator vai ide Dienst Studentenzaken en Welzijn, was medesamei leller van de nota. M e t hem praatten wij over tal van ïn die in de nota worden aan geroerd. Van rechtspositiditot sportvoorziening. Derks komt tot de slotsom dat dejiniversiteit zich niet meer met alle onderdelen van het stuèmtenleven hoeft te bemoeien. De tijd van Alma Maj^r is voorgoed voorbij. De conclusies van de Nota ^^udentenbeleid, geproduceerd door de afdeling Studentemjiken zijn intussen met de no dige wijzigingen door het (Jbllege van Bestuur geaccep teerd. Op dit moment buigenfde faculteiten zk;h erover. En in de tweede helft van maafgaat de hogeschoolraad zich ermee bemoeien. Hier alvast een voonchot op de discussie.
wijze is geregeld. "Ook weer zo'n cli chee", zegt Derks, "maar geldig blijft de stelling dat een behoorlijke inkomenspo sitie van studenten een noodzakelijke voorwaarde voor welk studentenbeleid dan ook is. En het ziet er naar uit dat het stelsel dat nu in de maak is (iedere stu dent krijgt recht op een beurs, ongeacht het ouderlijk inkomen. Voor het levens onderhoud krijgt de student een bedrag dat overeenkomt met 80% van de RWWuitkering tgl uiteindelijk wel die voorwaarde kan vervullen. I k denk dat je daar in beginsel vrij positief over kunt zijn. Maar het is een zaak waarin deze in stelling op eigen houtje weinig kan on dernemen. We kunnen hooguit proberen om met de andere instellingen tot een gelijkluidende positie tegenover het mi nisterie te k o m e n " . " D e studentenhuisvesting wordt door ons ook aangemerkt als een algemeen studentenvraagstuk. De studentenhuis vesting is geen studentenvoorziening meer maar het maakt deel uit van het al gemene vraagstuk van de volkshuis vesting. De verantwoordelijkheid van de instelling voor de huisvesting van stu denten is nog maar beperkt". "Een derde aspekt van de voorzieningen betreft de bijstand. Het is algemeen be kend dat de Algemene Bijstandswet (ABW) slechts bij uitzondering toegan kelijk is voor studenten. Dat betekent dat wij hier moeten werken met een nood fonds. De laatste anderhalf jaar blijkt uit het onevenredig toegenomen beroep op het noodfonds de cumulatieve lastenver zwaring van het studentenbudget. Aller hande maatregelen van overheidswege in zeer verschillende sectoren verzwaren de lasten van iedere burger maar met na me ook van de student en wat heel wei nig wordt bezien is het cumulatieve ef fect daarvan. De gezamenlijke instellin gen hebben daarover laatst nog een noodkreet naar de minister gestuurd. Het noodfonds is door de verslechtering in het gedrang geraakt".
NOODFONDS H M H I H ^ B H I ^ H " W i j konden enkele maanden geleden niet meer voorzien in de financiële nood die tijdelijk bij studenten optreedt en waarvoor dat noodfonds bestemd is. Wij zeggen dat het fonds een toereikend ni vo dient te hebben. Dat klinkt vaag maar in feite betekent het dat, wanneer deze conclusie wordt goedgekeurd, de hoge school verplicht is om zonodig alsnog de middelen voor dat fonds te verhogen. De nota vindt overigens dat het niet nodig is om voor studenten allerlei speciale tarie ven en subsidies te handhaven, als er tenminste is gezorgd voor een redelijk basisinkomen". Over de rechtspositie van de student merkt de nota op: niemand ontkent lan ger dat de bevolkingsgroep studenten een beter geregelde rechtspositie be hoeft. Op het ogenblik zijn ook in de wet geving wel rechtspositionele elementen met betrekking tot de student te vinden. Vroeger was een beroepsmogelijkheid tegen examens vrijwel niet aan de orde. Tegenwoordig zijn ze normaal in de wet geving opgenomen. Maar wat nodig is is een rechtspositioneel statuut van over heidswege. De plichten en de rechten van de student dienen te worden vastge legd, dat wordt in steeds ruimere kring erkend. Volgens een letterlijk citaat uit de nota: "De ontwikkeling is te zien: van gunst en afhankelijkheid en wederkerige vrijblij vendheid naar recht en onafhankelijkheid
en wederkerige verplichting. Een rechtspositioneel statuut zou als het wa re een component van het Academisch Statuut moeten zijn: recht op inkomen en sociale voorzieningen en grondregels voor de aan te gane relaties op instel lingsniveau, waar het primaire en secun daire studievoorwaarden betreft. En als sluitstuk een regeling van de wederkeri ge afspraken en aanspraken tussen de student en zijn vakgroep of faculteit. Met dit laatste zou de hogeschool zelfstandig een aanvang kunnen nemen". Het gaat erom, aldus Derks, dat ondui delijkheden worden opgehelderd en af spraken die in vertrouwen zijn gemaakt formeel worden vastgelegd. Er zullen dan aanzienlijke verschillen optreden tus sen de faculteiten. Onder de rechtspositie rekent Derks ook een centrale belangenvertegenwoordi ging van studenten. Die is er wel ge weest in Tilburg, in de vorm van ATSO (Algemene Tiiburgse Studenten Organi satie), een jaar of tien geleden al weer ter ziele gegaan. Derks betreurt het dat er sindsdien niet meer zo'n algemene organisatie is ge weest. Studenten wonen, studeren, le ven en denken verspreid. "En dat schept een probleem als je als hogeschool de in tentie hebt en daarmee is de nota door desemd om de relatie met de studenten sterk aan te halen. Het is te hopen dat we nog eens een herrijzenis van de AT SO meemaken. Deze nota spreekt zich uitdrukkelijk uit voor ondersteuning van welk initiatief ook in die richting." De nota is ook voor een intensivering van de kontakten met de Tiiburgse HBO instellingen. Op het gebied van de huis vesting, de introductie en op andere ter reinen van vooral de traditionele studen tenvoorzieningen wordt er tussen de KHT en het HBO al vrij stevig samenge werkt. Maar dat kan nog strakker, meent Derks. Bijvoorbeeld in de sport, waar geen enkele reden voor welk onder scheid dan ook aanwezig is. En de hulp verleners van de hogeschool (arts, psy choloog, beroepskeuzeadviseur en an deren) ontvangen al sinds jaar en dag studenten van het HBO. Dat zou gefor maliseerd kunnen worden. Zeker waar het om tweedelijnsvoorzieningen gaat. Het studentendekanaat (eerstelijns) is toch tezeer ingesteld op het eigen uni versitaire karakter van de hogeschool. "Uiteindelijk zal de ongelijke verdeling van faciliteiten tussen HBO en W O ook een morele rechtvaardiging voor een nauwere samenwerking blijken. Het HBO is nog steeds achtergesteld."
ONDERWIJSGEBONDEN
^
^
^
Bij de afbakening van een evenwichtig studentenbeleid zal men steeds opnieuw de afweging moeten maken welke voor zieningen nu wel of niet onder verant woordelijkheid van de onderwijsinstelling vallen. Derks: "Als algemene voorzieningen toegankelijk zijn dan is er geen reden om speciale voorzieningen in te richten. Ten zij de speciale voorzieningen speciaal zijn naar hun aard, onderwijsgebonden dus. Studiebegeleiding is een onderwijsge bonden voorziening, huisvesting is dat niet. Ook al is de woningnood onder stu denten nog zo groot. Dus daarin moet je je beroepen op algemene voorzieningen hetgeen niet wil zeggen dat je er zelf he lemaal niks aan hoeft te d o e n . " Een mooi voorbeeld in dit verband is ook de studentensport. Over dat onderwerp is al heel wat afgediscussieerd en verga
De studenten van de toekomst: avondstudent en deeltijdstudent
^
derd. Traditioneel is studentensport een heel belangrijk deel van het universitair gebeuren. Toch zijn er zowel theoretisch als in de praktijk ontwikkelingen gaande die tot fundamentele vragen leiden. I s het aan de universiteit om de sport onge limiteerd als aparte studentenvoorzie ning te ontwikkelen? De studenten gaan bovendien steeds meer hun eigen leven, los van de onderwijsinstelling, leven. Meestal in hun plaats van herkomst.
n
Meer dan de helft van de studenten komt naar dit bedrijf, doet hier zijn werk, en vertrekt weer huiswaarts. Dat past niet in de filosofie van de Alma Mater met haar pedagogische instelling. Sporen is slecht, zo heette het. Je moet wonen bij de instelling. Dat zeggen we zo niet meer, aldus Derks, want het is een realiteit dat steeds meer studenten kiezen voor een dubbel leven. De verbindingen die men thuis heeft, via de ouders of het eigen huis, wil men behouden. Het bezoek aan de ho geschool voor hen is louter functioneel geworden. Derks: " H e t is stilaan roman tiek om uit te gaan van een alomvattend studentenleven binnen een alomvattend universitair milieu. Dat heeft verschillen de consequenties. Bijvoorbeeld voor de sportvoorziening. Steeds meer studen ten blijven thuis bij de voetbalclub. Voor wie hou je hier dan die sportfaciliteit in stand? Dat is een heel legitieme vraag". Maar, vindt Derks, tegenover de ontwik keling In het denken en tegenover de fei telijke verandering, blijft de stelling over eind, dat sportbeoefening in enige vorm enorm belangrijk is. En het probleem wordt nog eens gecompliceerd doordat er in de loop der jaren een heel apparaat is opgebouwd ten behoeve van die sport. Elke instelling wil graag verdedi gen wat men heeft. Dat geldt voor sport faciliteiten net zozeer als voor de werk gelegenheid. Derks: " W i j hebben ge tracht in deze nota een redelijke afwe ging van de argumenten te maken. Onze conclusie luidt dat de instelling verant woordelijk is voor wat de recreatieve sport betreft. Wij pleiten voor een bo demvoorziening in de breedte. Dat bete kent dat de hogeschool niet hoeft te voorzien in de exclusieve sporten die duur, elitair en maar beperkt toegankelijk zijn. Een voorbeeld: tennisles voor begin ners lijkt ons heel redelijk omdat een gro te groep studenten daarvan gebruik zal maken. Tennisles voor gevorderden gaat alweer te ver." Wat voor sport geldt, geldt ook voor een aantal andere basisvoorzieningen: er zijn grenzen. Die zijn nog lang niet aan alle universiteiten duidelijk geworden. I n Til burg is de groei redelijk beheerst. " W i j doen geen gekke dingen hoor. Wij geven hier geen zware psychotherapeu tische behandeling en we onderhouden geen studentenziekenhuis. We doen hier, zoals gezegd, alleen dingen die ver band houden met het studentzijn en die buiten de hogeschool niet of niet goed gedaan zouden worden. Wij doen hier niks wat de maatschappelijke dienstver lening ook k a n " .
25 februari 1983
PSYC I
HELDER EN TOEGANKELUK OP HOOG NIVEAU Psychologie schrijft klare taal. Het weerlegt de gangbare opvatting dat artikelen van wetenschappelijk niveau per definitie "onleesbaar" zouden zijn. Psychologie brengt, onder verant woordelijkheid van de breed samenge stelde redactie, wetenschappelijke artikelen in helder Nederlands, zonder op de kwaliteit af te dingen. Het biedt een vorm van wetenschapsjoumalistiek die we in ons taalgebied nog nauwelijks kennen. Helderheid, toegankelijkheid en een hoog niveau kenmerken de artikelen in Psychologie.
<^^mij^jv^AMv^<i^M</;r/iiM.v^
VOORDELIG KENNISMAKINGSAANBOD Profiteer nu van het kennismakingsaanbod Een jaar lang nummers voor slechts
7W> 15:
(normale prijs f 79,50) Of neem eerst een introductie abonnement van nummers voor slechts
sychologie is veelzijdig
Met iedere maand een keur aan belang wekkende artikelen over onderwerpen uit het uitgebreide terrein van de psychologie.
PSYCHOLOGIE
sychologie is nieuwsgierig
KENNISMAKINGSBON
Nieuwsgierig naar het gedrag van mensen. Naar hun doen en laten, naar hun motieven, gedragingen, aspiraties, waarden, normen en beïnvloedbaartieid.
D Ik maak gebruik van het kennismakingsaanbod en abonneer u mij op Psychologie en betaal heteerste jaar de gereduceerde *\ abonnementsprijs van f 71,80, resp. Bfr. 1500 (normale v abonnementsprijs van f 79,50, minus de kennismakings korting) D Ik profiteer van het studentenabonnement en betaal per jaar slechts f60,, resp. Bfi. 1200. D Ik maak 3 nummers kennis met Psychologie en betaal daarvoor f 15,, resp. Bfr. 300.
sychologie is informatief
Psychologen van naam, uit biimen en buitenland, publiceren in Psychologie. Het blad bestrijkt het terrein van veel specia lismen en signaleert wat actueel en interessant is.
Naam:.
sychologie is openhartig
Straat.
Het blad is een forum waar ideeën, theorieën en onderzoeksresultaten uitgewisseld worden.
Postcode/Woonplaats:
y
Onderwijsinstelling:
sychologie is levendig
In een envelop zenden aan: Swets & Zeitlinger B.V., ( A ) Antwoordnummer 202, 2160 VB LISSE. Tel.: 02521 19113 I (postzegel plakken hoeft niet).
Geen dor vakblad, maar helder in stijl en taalgebruik. Levendige illustraties en klare taal op wetenschappelijk niveau.
•St
i •>, <y^ <■■■ <>fy^ y yy^M^^^'/^^ ^ ^^
Sociaal beleid na taakverdelingsplan Wallage (PvdA) was van mening dat het behoud van zo veel mogelijk arbeidsplaatsen één van de toetspunten van de minister diende te zijn bij de beoordeling van taakverdelingsplannen. Minister Deetman was dit niet meet hem eens. Het belang van een goede taakverdeling blijkt bij hem voorop te staan. Pas né dat concrete taakverdelingsbeslissingen zijn genomen, kan volgens de minister het sociaal beleid een verantwoorde invulling krijgen. Deetman liet weten, met de vakbonden en de instellingen reeds in overleg getreden te zijn over de mogelijkheden van tijdelijke arbeidstijdverkorting, deeltijdfuncties en vrijwillig ontslag met behoud van wachtgeldaanspraken, om gedwongen ontslagen zo veel mogelijk te voorkomen. Louise Groenman (D'66) vroeg in dit verband om een spoedige totstandkoming van een apart rechtspositiereglement voor het W.O. waarop reeds 12 jaar wordt gestudeerd en dat door minister Van Kemenade vorig jaar was toegezegd voor het eind van 1982. Deetman zei echter voorlopig "niet de menskracht ter beschikking te hebben". Overigens achtte hij een goed sociaal beleid in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de instellingen zelf. PvdA en D'66 oordeelden dat de minister hierin de eerste verantwoordelijkheid moet dragen. Aandacht was er ook voor het plan van de hoogleraren Goudzwaard en Boeker van de Vrije Universiteit om te komen tot een algemene ar-
Lage opkomst ver kiezingen theologen Begin februari zijn de studenten van de Theologische Faculteit opnieuw naar de stembus gegaan om hun vertegenwoordigers voor de faculteitsraad en de instellingsraad te kiezen. Deze hernieuwde verkiezingen waren noodzakelijk geworden nadat bij de eerste verkiezingen een procedurele fout was gemaakt waardoor de studenten gedwongen werden hun stem voor beide raden op één formulier uit te brengen. Het gevolg hiervan was dat als studenten hun stem enkel voor de instellingsraad (verantwoordelijk voor beheerstechnische aspecten) wilden uitbrengen en niet voor de faculteitsraad (verantwoordelijk voor onderwijs en onderzoek), dit zou worden uitgelegd als het uitbrengen van een blanco stem en een blanco stem telt uiteindelijk mee in de uitslag. Dit was voor een aantal studenten onaanvaardbaar. Zij wilden geen stem uitbrengen op vertegenwoordigers van een faculteitsraad waarin studenten voor de eerste keer in de geschiedenis van de Theologische Faculteit een minderheidspositie innemen. Voorheen hadden namelijk evenveel studenten als docenten zitting in de raad, maar dit werd op last van het Curatorium van de faculteit veranderd. Bij de vernieuwde verkiezingen begin deze maand werden dus twee stemformulieren gebruikt, een voor de instellingsraad en een voor de faculteitsraad. Toch verschilde het aantal stemmen bij de hernieuwde verkiezingen voor deze beide raden slechts zeer weinig. Wel opvallend Tilburgs Hogeschoolblad
De onzekerheid over het perspectief voor de komende jaren voor het hoger onderwijs en het personeel dat daarin werkzaam is, is eerder toe- dan afgenomen. Dat is de conclusie van de Tweede Kamer na een dag lang vergaderen over het "Algemeen Financieel Schema universiteiten en hogescholen voor 1983-87" en over de beleidsnota voorwaardelijke financiering, maandag 14 februari. Aanvankelijk stond ook de taakverdelingsoperatie op de agenda van dit kamerdebat, maar deze was op het laatste moment verplaatst naar een mondeling overleg met de minister op 24 februari. De taakverdeling kwam wel aan de orde.
men was volgens hem alleen nog afhankelijk van de vraag of zij een mogelijkheid zou vinden om het verlies aan inkomsten van 40 miljoen, wat daarvan het gevolg zou zijn, te compenseren. Bij de beoordeling van de aanvragen voor voorwaardelijk te financieren onderzoek spelen de "prioriteiten" en "posterioriteiten van een nationaal wetenschapsbeleid een belangrijke rol. Welke de prioriteiten zijn zal echter volgens minister Deetman pas duidelijk worden in het in september te publiceren Wetenschapsbudget voor 1984. De Tweede Kamer toonde zich bezorgd over de kansen van nieuw of onconventioneel onderzoek om voor voorwaardelijke financiering in aanmerking te komen. De toetsing van het aangemelde onderzoek gebeurt voor een deel door wetenschappers uit het betreffende vakgebied. Deze zouden wel eens de ontwikkeling van nieuw onderzoek kunnen tegen houden. Minister Deetman deelde de angst van de Kamer niet. Hij wees op de mogelijkheid om uit de zg. "vrije ruimte" in het wetenschapsbudget startsubsidies te geven aan dit onderzoek. (UP/THT)
beidstijdverkorting voor het wetenschappelijk personeel, in de vorm van een 32-urige werkweek. Thans is dit niet mogelijk omdat het ambtenarenreglement deeltijdontslagen niet toestaat. Deetman deed de toezegging te bezien of hiertoe mogelijkheden kunnen worden geschapen. Lansink (CDA) stelde vast dat alleen de cijfers in het AFS voor 1983 "hard" zijn. De woordvoerders van de verschillende fracties vroegen daarom naar het financiële perspectief voor de komende jaren. Deetman zei zich er sterk voor te zullen maken dat het bij 258 miljoen aan bezuinigingen zou kunnen blijven, maar wilde daarover geen absolute garanties geven. Evenmin wilde hij dit ten aanzien van de prijscompensatie op de begrotingspost "overige lasten", die al sinds 1978 niet meer is toegekend. Verder is duidelijk dat als gevolg van de uitwerking van het regeerakkoord door
het departement van b en w in 1984 700 miljoen extra bezuinigd zal moeten worden, oplopend tot 1200 miljoen in 1986. Een woordvoerder van het departement bevestigde maandagavond dat het zeer onwaarschijnlijk is dat het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek daarbij wordt ontzien. De Tweede Kamer liet zich in meerderheid negatief uit over de voorgenomen verhoging van de college- en examengelden, en van de studentenbijdrage aan de studentenvoorzieningen. In een eerder stadium hadden CDA en VVD indexering van de bedragen goedgekeurd. Het CDA had daar echter de voorwaarde aan verbonden dat op korte termijn duidelijkheid zou ontstaan over een nieuw stelsel van studiefinanciering. Nu daarover nog geen voorstellen op tafel liggen, wilde Lansink (CDA) liever voorlopig afzien van de verhoging. Of de CDA-fractie ook werkelijk tegen de maatregel zal stem-
is dat de opkomst beduidend lager was dan vorig jaar. Was dit vorig jaar 48%, dit jaar brachten slechts 33% van de gerechtigden hun stem uit. Is deze daling alleen te wijten aan het verzet tegen de minderheidspositie die studenten nu in de raad gaan innemen? Erna Ballegoy, lid van de verkiezingscommissie: "Voor een groot gedeelte wel, al spelen er ook andere factoren mee. Bijvoorbeeld het feit dat niemand van de oude raadsleden zich opnieuw verkiesbaar gesteld heeft, alle kandidaten zijn dus nieuwelingen die niet allemaal even bekend zijn op onze faculteit. Dat schept geen vertrouwd klimaat voor de kiezers. Ook hebben de meeste kandidaten, naar mijn oordeel, moeilijkheden gehad met het bepalen
van hun houding ten opzichte van hun in te nemen minderheidspositie. Deze dingen scheppen geen goede voorwaarden vooreen grote opkomst. Maar er zijn ook een aantal studenten die na alle verwikkelingen van het afgelopen raadsjaar rond de zetelverdeling gewoon geen interesse meer hebben." Voor de faculteitsraad zijn nu gekozen; Frans van Geyt, Ivo Ketelaar, Harold van de Laar en Judith Schreurs. Voor de instellingsraad zijn dat Jan Franken en Ronald Heinen. Judith Schreurs: "Het zal heel moeilijk worden voor ons. We proberen konstructies te bedenken waardoor onze nadelige positie enigszins verbeterd zal worden. Maar of dat zal lukken?" j g
vraagd de uitspraak van de Tilburgse HR aan de voorzitter van de TVC te zullen mededelen. Bovendien zegde men toe nogmaals tijdens het TVC-overleg de nek uit te steken teneinde een verdere tegemoetkoming voor de KHT uit de strijd te slepen. Voorzitter Van Straaten heeft de boodschap aan TVC-voorzitter Hoffman overgebracht. In het zopas verschenen derde TVC-bulletin is de Tilburgse wens nog niet opgenomen, maar in het overleg met het TVC is gezegd dat men daar alsnog op terug zal komen. Er bleek enige bereidheid om dat punt in het definitieve rapport van 4 maart op te nemen", aldus rector Van Veldhoven. Het CvB wil in het eindrapport van de TVC - dat op 4 maart zal verschijnen enige uitleg lezen over het Tilburgse standpunt inzake taakverdeling en concentratie. De HSR besloot de volgende vergaderingen te laten doorgaan op 17 maart en 7 april a.s. EV/LK
Vervolg van pag. 1
waarin opheffing aan de orde is, in een gelijkwaardiger positie plaatsen. Onduidelijk is echter wie voor gefuseerde faculteiten de verantwoordelijkheid zou moeten dragen, en op welke wijze fusering de instellingen in de gelegenheid zou stellen tot het voeren van een sociaal beleid rond de taakverdeling. Beiaard geeft tenslotte zicht op de totale gevolgen voor de werkgelegenheid van de in gang zijnde veranderingen, gecombineerd met de nieuwste voorstellen. Uitvoering van alle plannen zou betekenen dat rond 199521.000 mensen als wetenschappelijk personeel in de instellingen werkzaam zal zijn. Momenteel ligt dit op 16.500. Bij deze berekeningen is echter wel meegenomen het effect van ongeveer 8000 assistentschappen in opleidingen. Naast deze nieuwe functies staan tenminste 3500 arbeidsplaatsen die zullen worden opgehe-
ven als gevolg van de verschillende voornemens. Bij die laatste gaat het om functies die binnen het huidige w.o. bestaan, en op een hoger niveau staan dan de assistentschappen die er voor in de plaats komen. Deetman wilde zich dinsdag nog niet uitlaten over het maandag door de taakverdelingscommissie gepubliceerde taakverdelingsplan. Wel zei hij, gevraagd naar de verhouding tussen concentratie en afslanking, dat de operatie "na overleg met het parlement", en dus nadat de minister beslissingen over taakverdeling heeft genomen, aan zijn randvoorwaarde hiervoor zal voldoen. Deetman wil in het plan 75% concentratie. Het plan van de TVC bestaat echter uit slechts 50% concentratie, aldus de voorzitter van de TVC, Hoffman, maandag op de persconferentie hierover. Bert Bakker/UP
Nota Beiaard men was al neergelegd in de Kernnota BUWP uit 1979, maar de invoering van de gewijzigde rangenstructuur moet volgens Deetman sneller verlopen, in samenhang met onder andere de taakverdelingsoperatie. Ook het aantal kroondocentschappen zal wellicht versneld worden verminderd. De tot dusver voorgenomen structuur verandert bovendien door de creatie van de nieuwe functie van assistent in opleiding. In de toekomst zal het verder mogelijk worden om faculteiten, subfaculteiten en studierichtingen van verschillende instellingen te laten fuseren. Dit zou bij de uitvoering van de taakverdelings, en met name bij de opheffing van studierichtingen, het personeel binnen disciplines
Vervo|g van pag. 3
Hogeschoolraad
25 februari 1983
AMPJ^T^JJI Vervolg van pag. 1
Wervingsbeleid ding van dat keuzeproces. Ik ben niet gelukkig met dat onderscheid, want waarom zou je niet door te wijzen op de goede punten van de KHT mogen proberen het keuzeproces van de studenten te beïnvloeden? Wij hebben een eindeloze discussie daarover willen voorkomen en gezegd: laten we die hele zaak nu maar even werving noemen". Van Veldhoven noemt de aanduiding van ronselarij in het Nieuwsblad 'heterig': " O p die toer zitten we helemaal niet. Het is wel duidelijk dat wij als KHT een aantal positieve kanten hebben waar we gerust voor mogen uitkomen. Ik wil me heus niet braver opstellen dan ik ben. Ook in je verantwoordelijkheid naar de maatschappij toe ben je verplicht om jezelf waar te maken. Ik denk dat de universiteit op dit moment nog steeds een hele positieve maatschappelijke functie heeft. Het goed bewaken van de manier waarop je je maatschappelijke functie waarmaakt is een zeer legitieme bezigheid". De tijd is voorbij, zo stelt Van Veldhoven nuchter, dat er zich meer studenten aanmelden dan er geplaatst konden worden. "Ik denk wel dat we met z'n allen heel voorzichtig moeten zijn dat we de hogeschool niet als zeeppoeder in de aanbieding doen. Maar dat je iets meer nadruk legt op wat je doet en wat je kunt, kortom op je profilering, daar steekt op zichzelf geen kwaad in, denk ik". Van Veldhoven wijst op een passage uit de interne discussienota waarin de hardnekkige aanduiding van de KHT als Economische Hogeschool ter sprake komt. "Zolang er nog brieven van middelbare scholen binnenkomen", aldus de nota, "gericht aan de Katholieke Economische Hogeschool; zolang er ook nog mensen uit Breda in Rotterdam rechtsgeleerdheid gaan studeren en dan pas na twee jaar tot de ontdekking komen: 'Goh, hebben jullie dat ook?', zolang schort er wat aan de bekendheid van de hogeschool". Als je maar duidelijk genoeg uitlegt wie je bent en wat je doet, dan haal je vanzelf al een grotere groep studenten naar Tilburg. Aldus de redenering van de interne discussienota, geschreven door een stagiaire van de School voor de Journalistiek en volgens Van Veldhoven alleen maar bedoeld als 'Unterlage' bij de gesprekken van de brainstormingscommissie. Om te voorkomen dat de notitie meer gewicht krijgt dan hij verdient, weigert rector van Veldhoven een exemplaar ervan aan het THB af te staan. Volgens de rector is de tekst waarover het Nieuwsblad heeft beschikt niet geheel via de weg van de vrije uitwisseling in het bezit van deze streekkrant gekomen. Van Veldhoven deelt mee dat het College van Bestuur van de hogeschool hierover een gesprek heeft aangevraagd met de hoofdredactie van het Nieuwsblad. T.G.
De universiteiten en hogescholen van Nederland hebben de operatie "zelfamputatie" afgerond met het wegsnijden van 44 vestigingen van 26 verschillende studierichtingen. De Taakverdelingscommissie van de universiteiten wil daarmee voorkomen dat minister Deetman straks zelf het mes gaat hanteren. Het blijft echter een open vraag of de minister tevreden is met deze zelfoperatie en straks niet uitpakt met zijn alternatief plan. Deetman krijgt nu ruim de tijd om het TVC-voorstel te toetsen aan zijn randvoorwaarden, en daarin opteert de bewindsman voor een veel grotere vorm van concentratie. De universiteiten en hogescholen hebben zich, door hun bereidwilligheid om in eigen vlees te snijden, in een zwakke positie gemanoeuvreerd. Die zwakheid wordt bijzonder manifest in het verbale protest dat hier en daar alleen nog opstijgt om voor de eigen winkel te pleiten. Delft verwijt Twente, Groningen reageert teleurgesteld, grote universiteiten hebben moeite met de nullijn van de groeiinstellingen, in de randstad vechten drie universiteiten voor twee inplantingen tandheelkunde etc. En terwijl de instellingen onderling ruziën kan Deetman, zonder zich veel zorgen te maken over acties in de academische wereld, de resultaten van de TVC toetsen aan zijn schaduwplan. Hij kan nu zijn voorstellen doordrukken omdat de kruideniersmentaliteit binnen de W.O.-instelling belet dat ze één grote vuist maken. Kiemt er bij de huidige bestuurders nog geen heimwee naar de zestiger jaren, toen de georganiseerde studentenwereld met steun van een deel van net wetenschappelijk personeel in diverse westerse landen regeringen op hun voetstuk deed wankelen? Nu zet één minister dertien instellingen voor het blok. Wij slikken, want het is krisis. Waar krisis? Het is krisis in onze hoofden. De redaktie
HUN STRIJD KOSTGELD
De dictatuur in El Salvador verdryf je met met woorden In de bevrijde provincie Chalatenango is een schreeuwend tekort aan medicijnen, voedsel, schoenen maar ook aan munitie De duizenden slachtoffers (onder wie de vier Nederlandse journalisten) die in dat gebied vielen mogen niet voor niks zijn gestorven In Nederland kan je makkelijk tegen geweld zijn In El Salvador kost die stnjd behalve veel bloed ook geld
Steuncomité Vrij Chalatenango
GIRO 2936572 Uur. El SalvaderKoniHé Nederland {ovvfaevrrid gebied)
Coopers &Lybrand Nederland WestblaaklOO Leidseplein 29 Oude Stadsgracht 1
3012 KM Rotterdam 1017 PS Amsterdam 5611 DD Eindhoven
tel. 010-130680 tel. 020-221355 tel. 040-454525
MEDEDELINGEN
COMMUNIQUE VERGADERING COLLEGE VAN BESTUUR D.D. 22 FEBRUARI 1983 1. Het College van Bestuur heeft de ontwerp-begroting 1983 (overige lasten) in eerste lezing behandeld. Geconstateerd wordt dat ca 10% minder beschikbaar is dan volgens de normen van O&W nodig zou zijn. Overwogen wordt om een bedrag uit de niet-bestede middelen uit 1982 dit jaar toe te voegen. Aan de faculteiten zal dit jaar voor het eerst één bedrag worden toegewezen voor diverse bestemmingen die eerder apart werden toegekend. Daarmee wordt de faculteiten de vrijheid gelaten zelf bestemmingen tegen elkaar af te wegen. 2. Met de faculteitsbesturen rechten en economie is gesproken over de vraag of in 1983 een numerus fixus nodig zou zijn. Ondanks de grote toeloop ziet het er naar uit dat die vermeden kan worden. Faculteitsraden en Hogeschoolraad moeten zich hierover in de komende weken nog uitspreken. Tilburg, 22 februari 1983
SUBSIDIECOMMISSIE De subsidiecommissie wenst in contact te komen met Personeelsleden die belangstelling hebben voor een vacante plaats in de commissie. De subsidiecommissie heeft tot taak het bevorderen van voorzieningen en activiteiten welke in de ruimste zin dienstbaar zijn aan het doel van de Katholieke Hogeschool voor het verlenen van subsidie uit de daarvoor ter beschikking komende middelen. Zij schenkt in dit kader in het bijzonder aandacht aan de culturele, godsdienstige en sociale ontplooiing van de studenten en aan de ontwikkeling van het maatschappelijke verantwoordelijkheidsbesef en de bevordering van het begrip voor andere leefpatronen en internationale ontwikkelingen. Inlichtingen en aanmeldingen bij: Secretariaat Subsidiecommissie Gebouw A, kamer 2, telefoon: 662252. OPROEP VOOR EEN STUDENTLID EN EEN PLV. STUDENT-LID IN DE COMMISSIE VOOR ADVIES INZAKE DE OPENBAARHEID VAN BESTUUR (Ci. WOB) Het college van bestuur roept studenten op die in het Ci. WOB zitting willen nemen. De commissie bestaat uit vijf leden, waarvan één studentlid. Het college van bestuur benoemt de leden en plv. leden, gehoord de hogeschoolraad en wel voor de duur van ten hoogste vier jaar. Een plv. studentlid zal in beginsel voor de duur van twee jaar worden benoemd. De commissie heeft tot taak het college van bestuur te adviseren inzake bezwaarschriften die door een betrokkene bij het college zijn ingediend. Bij bezwaarschriften zal het gaan om het opkomen tegen afwijzigingen door faculteitsbestuur of het college van bestuur van verzoeken om informatie neergelegd in documenten. Gegadigden dienen zich vóór 4 maart 1983, 17.00 uur, te melden bij Mr. J. Backbier, B 1117. VOORLICHTINGSDAG VITE VITE organiseert op 10 maart a.s. te Den Haag een voorlichtingsdag voor internationale economen en juristen over plaatsingsmogelijkheden voor afgestudeerden bij de overheid. Besproken worden de aard van de functies, de arbeidsvoorwaarden, de ervaringen van jonge academici bij de diverse ministeries en bestaande en toekomstige vacatures. De volgende overheidsinstellingen zullen aanwezig zijn: het Ministerie van Financiën, het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de
Tilburgs Hogeschoolblad
Buitenlandse Dienst, het Ministerie van Economische Zaken (i.e. het directoraat-generaal Buitenlandse Economische Betrekkingen) en de Werkgroep Internationale Ambtenaren, de instantie die o.m. voorlichting verzorgt over plaatsingsmogelijkheden bij de Europese Gemeenschappen. De voorlichtingsdag zal plaatsvinden bij het Ministerie van Financiën. Het vervoer geschiedt per bus. De kosten zijn f 15,— (incl. lunch) te voldoen in de bus. Inschrijving vindt plaats door middel van een briefje naar VITE, kamer O 25. Het maximale aantal deelnemers bedraagt 35. VITE-leden genieten voorrang; anderen betalen bovendien f 5 , — méér. Nadere inlichtingen bij Hans Meertens of Frank van Es. STUDIEREIZEN NAAR ONTWIKKELINGSLANDEN De Stichting Werkgroep Studiereizen Ontwikkelingslanden biedt doctoraalstudenten middels een bijdrage in de reiskosten de mogelijkheid om in het kader van hun studie een leeronderzoek te doen in een ontwikkelingsland. Dit onderzoek dient dan ten goede te komen aan de sociaal en economisch zwakkere groepen in het betreffende ontwikkelingsland. Selectiecriteria: A. Het onderzoeksonderwerp dient aan de volgende eisen te voldoen:' - het onderzoek moet een onderwerp betreffen, dat in direct verband staat met de studierichting waarin de kandidaat wenst af te studeren. - het onderzoek moet wetenschappelijk begeleid worden (referentiebrieven; verklaringen van wetenschappelijke begeleiders in het land van onderzoek dat zij het onderzoek in aktieve zin begeleiden overleggen etc.) B. De beoordeling van de kandidaat geschiedt aan de hand van het inschrijfformulier, ingezonden materiaal en een gesprek met de selectiecommissie. De selectiebijeenkomsten vinden vier maal per jaar plaats en wel in de eerste helft van de maanden maart, juni, september en december. Het onderzoeksontwerp dient uiterlijk 1 maand voor de selectiedatum ingeleverd te zijn bij de W.S.O. De duur van de uitzending bedraagt ongeveer een periode van een half jaar. Nadere informatie bij Buro Buitenland, B-1013, tel. 662236.
Bij de vakgroep staats- en administratief recht van de faculteit der rechtsgeleerdheid wordt gevraagd een STUDENT-ASSISTENT (M/V)
voor twee eenheden ( = 1,0 dag) gedurende een periode van een half jaar. Bij het Bureau van de Faculteit der Economische Wetenschappen is vacant de functie van SECRETARIAATSMEDEWERK(ST)ER De taak bestaat uit het voeren van het secretariaat van de onderwijs- en onderzoekscommissies van de Facul.teit der Economische Wetenschappen en van andere vaste commissies. Belangstelling voor beleidszaken is daarbij onontbeerlijk. Daarnaast zorgt hij/zij voor de notulering van faculteitsvergaderingen en assisteert hij/zij zo nodig andere bureaumedewerk(st)ers. Vereist: HBO-opleiding Inlichtingen: tel. 2636, kamer B 1028
DOCTORAAL ECONOMETRIE Tentamen Markovketens I De eerstvolgende (en laatste) gelegenheid dit tentamen af te leggen vindt plaats op donderdag 3 maart van 14.00 - 17.00 uur Plaats: collegezaal CZ 23 Inzage in dictaten en boeken is toegestaan. J. Kriens TILBURGSE ECONOMETRISTENVERENIGING Donderdag 3 maart organiseert de T.E.V. een schaaksimultaan. Deze begint om 15.00 uur bij Theseus (en dus niet bij Olof, zoals abusievelijk in het vorige T.H.B, vermeld stond). Gratis deelname voor alle econometrie-studenten en medewerkers. Je tegenstander is Hans Moors. Inschrijving op B 409.
GEEN TIJD VOOR TRANEN Op maandag, 28 februari organiseert de Commissie Culturele Zaken van de Theologische Faculteit een optreden van een theaterwerkgroep van Amnesty International. De titel van het programma is ontleend aan een boekje over Filippijnse vrouwen die, ondanks alle verschrikkingen en ellende, toch verder leven en werken. De manier waarop deze vrouwen en talloze andere mensen op de wereld leven en blijven vechten, heeft de theaterwerkgroep aangezet tot het maken van dit programma.
GEEN TIJD VOOR TRANEN, gaat over politieke gevangenen en hun ervaringen. De theaterwerkgroep is ontstaan uit werk- en adoptiegroepen van Amnesty International. Geen tijd voor tranen, is hun tweede programma. Plaats: Theologische Faculteit, Academielaan 9 Tijd: maandag, 28 februari om 20.00 uur Kaarten verkrijgbaar bij het Faculteitsbureau. INTERUNIVERSITAIRE STUDIEGROEPEN PLANOLOGIE DELFT Reeds enkele jaren worden door planologiese, stedebouwkundige en vergelijkbare instituten van verschillende universiteiten en hogescholen studiegroepen georganiseerd, voor studenten die zich in de laatste fase van hun studie willen bekwamen in interdisciplinaire samenwerking, gericht op een ruimtelijk probleem. Omdat de problemen op het gebied van de ruimtelijke ordening kompleks en aan snelle verandering onderhevig zijn, is geen enkele studierichting in staat om alleen op bevredigende wijze deze problemen op te lossen. Daarom is samenwerking in interdisciplinair teamverband tussen maatschappij-, technische en natuurwetenschappen noodzakelijk. Een dergelijke samenwerking dient evenwel reeds tijdens de studie te worden aangeleerd. Training in interdisciplinair groepswerk en integratie van de bijdragen vanuit de verschillende studierichtingen maakt dan ook deel uit van een aantal voor de ruimtelijke planning relevante studierichtingen: deelname kan vaak gelden als skriptie, stage of praktijkverslag. Voorbereiding 8- start In september 1983 zullen 4 é 5 nieuwe Interuniversitaire Studiegroepen Planologie in Delft van start gaan. Voorbereidingen voor deze studiegroepen zullen plaats vinden op een aantal in Delft te houden oprichtingsbijeenkomsten. De eerste oprichtingsbijeenkomst zal op woensdag 11 mei 1983 om 13.30 uur te Delft gehouden worden (Bouwkunde). Op deze bijeenkomst zal een toelichting gegeven worden op de doelen, organisatie e.d. van de I.S.P.-groepen en zal er een projektenmarkt gehouden worden. Voorstellen voor ondervi/erpen Tot 11 maart 1983 kunnen door een ieder (dus ook studenten) voorstellen voor onderwerpen worden ingediend. Deze onderwerpen dienen aan een aantal richtlijnen te voldoen. De richtlijnen betreffen bijvoorbeeld het studieveld (de inhoud van het onderwerp), de omvang en opzet van het voorstel en dergelijke. Vooral op basis van deze richtlijnen wordt beoordeeld of het onderwerp op de markt (tijdens de Ie oprichtingsbijeenkomst d.d. 11 mei '83) aangeboden zal worden. Deze richtlijnen zijn te verkrijgen bij het sekretariaat van de Permanente Werkgroep ISP-Delft. De staf van de w.g. ondersteunt studenten die een onderwerp voor een studiegroep willen indienen. Deelname Aan de I.S.P.-groepen kan worden deelgenomen door studenten van verschillende planologiese-opleidingen en van op de planologie betrokken disciplines, (planologie, stedebouwkunde, volkshuisvesting, architektuur, civiele techniek, verkeerskunde, gezondheidstechniek, geodesie, geografie, ekonomie, sociologie, psychologie, bestuurskunde, rechten, landschapsarchitektuur, kuituurtechniek, milieubeheer).
Voorwaarden voor deelname zijn, dat in september '83 het kandidaatsexamen is afgelegd en dat men in principe 6 maanden in de studiegroep kan meedraaien. Ondervi/erpen en aanmelding Voorstellen voor onderwerpen met toelichting, vereiste disciplines en begeleiding, kunnen door een ieder tot 11 maart 1983 ingediend worden bij onderstaand sekretariaat. Op dit sekretariaat zijn beschikbaar de richtlijnen voor het indienen, een voorbeeld-voorstel en verdere informatie. Studenten kunnen zich voor deelname aanmelden door middel van een aanmeldingsformulier, dat verkrijgbaar is bij ondervermeld sekretariaat of bij de I.S.P.-kontaktpersoon van het eigen instituut, waar tevens nadere inlichtingen verkregen kunnen worden. De aanmelding dient zo mogelijk vóór 11 maart 1983 bij onderstaand sekretariaat plaats te vinden. Adres: Sekretariaat Werkgroep, Interuniversitaire Studiegroepen PlanologieDelft. T.H. Delft, afd. Bouwkunde, Berlageweg 1, kamer 13.50. 2628 CR Delft, telefoon: 015-78 44 08. 27e LEERGANG BUITENLANDSE BETREKKINGEN Den Haag 21 maart - 24 juni 1983 Georganiseerd door het Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken (NGvlZ) en de Stichting der Nederlandse Universiteiten en Hogescholen voor Internationale Samenwerking (NUFFIC). Het doel van deze opleiding is het verstrekken van kennis van en inzicht in het veld van de internationale betrekkingen gezien vanuit de Nederlandse situatie. De leergang is in het bijzonder afgestemd op jonge academici die zich voorbereiden op een loopbaan in een internationale context. Van de deelnemers aan de leergang wordt verwacht dat zij een doctor'aal examen hebben afgelegd, dan wel een opleiding hebben gevolgd die hiermee gelijk te stellen valt. Het programma van de leergang bestaat uit de volgende onderdelen: I. Inleiding in de internationale betrekkingen II. Samenwerking in de internationale betrekkingen III. Geschiedenis van de internationale Betrekkingen IV. Economie van de internationale betrekkingen V. De regio in de internationale betrekkingen. VI. Nationale macht en buitenlandse politiek VII. Fundamentele wereldproblemen VIII. Rollenspel IX. Talenprakticum (facultatief) X. Werkgroepen Nadere inlichtingen alsmede de prospectus van de cursus kunnen worden verkregen bij LBB, Alexanderstraat 2, 2514 JL Den Haag, tel. 070-46 59 29. HOMOSEKSUEEL-KERKLID7 Weekend voor homoseksuelen die het een uitdaging vinden om homoseksueel en kerklid te zijn. Het weekend vindt plaats op 9 en 10 april a.s. in het Doopsgezind Broederschapshuis te Elspeet. Het wordt georganiseerd door de Landelijke Werkgroep Geloof en Levensbeschouwing van het COC. Inlichtingen: Dré van den Berk, 020-643423, Mieke Booy, 020-456868, Anjolien Kooreman, 071-121908, Lodewijk Palm, 020-472633.
25 februari 1983
i ^
MEMO
Wewi\
Buro Buitenlandm
STUDENT ONDERZOEKERS
ZOMER/TALENCURSUSSEN ENGELS
De wetenschapswinkel verricht onderzoel< voor groeperingen in de samenleving die normaal gesproken geen toegang hebben tot wetenschappelijk onderzoek. De organisaties, waarvoor de wewi zich inzet, houden zich veelal bezig met aktuele problemen in de samenleving en vertalen de onderzoeksresultaten in direkte aktie. Momenteel liggen er drie onderzoeken bij de wetenschapswinkel waarvoor wij nog onderzoek(st)ers vragen. Voor studenten een ideale gelegenheid om praktisch en nuttig onderzoek te verrichten in kombinatie met de studie. Natuurlijk zijn wetenschappelijk medewerkers van harte welkom om op deze oproep te reageren. Vereniging Tilburgse Klientenbelang (V.T.K.) Al enkele jaren komen er bij de V.T.K. klachten binnen van de Geestelijke Gezondheidszorg (G.G.Z.). De vereniging zou graag een meer algemeen onderzoek willen instellen naar de positieve en negatieve punten, zoals klienten van de G.G.Z. die ervaren in de psychiatrie. P.v.d.a. Afdeling Dniten De vraag behelst een onderzoek naar de mogelijkheden van gratis openbaar vervoer. De wetenschapswinkel Nijmegen, sektor energie en milieu, is bezig met een aantal deelonderzoeken waarvan gebruik kan worden gemaakt. Tilburgse Werkgemeenschappen Houtbewerkingswerkplaats Cambium is voortgekomen uit de stichting Tilburgse Werkgemeenschappen. In 1982 is dit project erkend in het kader van de regeling Experimentele Arbeidsprojecten Jeugdigde Werklozen, hetgeen inhoudt dat ze vier jaar de tijd krijgen hun bestaansrecht aan te tonen. Cambium richt zich momenteel op drie productgroepen: muziekinstrumenten, meubelen en speelgoed. Het verzoek van de T.W.G. is om een onderzoek naar de haalbaarheid van de produkten in de markt te verrichten. Heb je interesse in een van de bovenstaande vragen of ten aanzien van de wetenschapswinkel in het algemeen, aarzel dan niet te lang en stap binnen of bel op; dan kunnen we samen kijken op welke wijze het onderzoek valt in te passen in je lesprogramma of je ondersteuning verlenen bij het opzetten van het onderzoek. Wetenschapswinkel Hogeschoollaan 225 Kamer B 209/210 5037 GC Tilburg Tel: 013-662645/2768
SportM STUDENTEN T.S.G.V. '13-'15 organiseert sportdag (veldvoetbal en volley) met nadien maaltijd, film (Montey Python) en feest. Alles speelt zich af in de studentensporthal, het feest in de keten gelegen naast de sporthal. De aktiviteiten zijn voor iedereen toegankelijk, dus ook voor niet-leden. Datum: donderdag 3 maart. Film: f 2,50 voor leden, f 3,50 voor niet-leden.
Tilburgs Hogeschoolblad
Op het buro liggen ter inzage volgende folders over zomer/talencursussen Engels. Instituut: American Language Academy: Plaats: - Ashland, Oregon - Atchison, Kansas - Boston Massachusetts - Cleveland, Ohio - Colorado Springs, Colorado - Philadelphia, Pennsylvania - Pocatello, Idaho - Tampa, Florida - Washington, D.C. - Chicago, Illinois - Lyndon Center, Vermont - Southborough, Massachusetts Tijdstip: leder kwartaal; ook speciale zomercursussen. Instituut: University of Extension: Plaats: - California, Riverside Tijdstip: leder kwartaal; ook speciale zomercursussen. Instituut: The Bell Schools Plaats: - Bath - Cambridge - Norwich - Saffron Walden Tijdstip: leder kwartaal; speciale zomercursussen. Instituut: University of Salford - Manchester Tijdstip: Juli Instituut: University of London fifea fS.Londen Tijdstip: Yi juli - '/2 augustus Instituut: University of Cambridge Plaats: - Cambridge Tijdstip: Vz juli - V2 augustus Instituut: Studio Schools of English Plaats: - Cambridge Tijdstip: leder kwartaal; speciale zomercursussen. BEURZEN VOOR STUDIE IN HET BUITENLAND Algemeen De beurzen, die buitenlandse regeringen veelal op basis van wederkerigheid aanbieden en de beurzen, die in het kader van de N.A.V.O., Unesco of Raad van Europa worden aangeboden, maken het mogelijk aanvullende studies en/of onderzoek te verrichten aan een buitenlandse hogeschool, universiteit, of een andere instelling van wetenschappelijk onderwijs. Dit veronderstelt, dat men in eigen land ver gevorderd is met zijn studies of die al heeft voltooid. De beurzen worden dus niet toegekend om een
hele opleiding te volgen in het buitenland. Het partner-land in het uitwisselingsprogramma verstrekt de beurzen. Dat betekent, dat het ook de uiteindelijke beslissing neemt over de feitelijke toekenning. Het Ministerie van O&W stelt de voordracht op. Het doet dat op grond van een selectie die gemaakt wordt door een commissie. In die commissie zitten Nederlandse hoogleraren, vertegenwoordigers van het Ministerie en van de Ambassade van het land, dat de beurzen aanbiedt. De partner-landen bepalen de grootte van de beurstoelage. In het algemeen geldt voor alle beurzen de leeftijdsgrens van 35 jaar.
Soorten beurzen Al Studiebeurzen Deze zijn bestemd voor gevorderde studenten, die tenniinste reeds in het bezit zijn van het kandidaatsdiploma en voor jonge afgestudeerden. De duur van de studiebeurzen is in de regel max. één academisch jaar (ca. 9 kalendermaanden). Sollicitaties voor studiebeurzen moeten voor 1 december zijn ingediend (bij het Ministerie van O&W, via Buro Buitenland). Deze aanvragen hebben dan betrekking op studiebeurzen voor het eerstvolgende cursusjaar.
of the Bologna Centre, Via Belmeloro 10, Bologna. HET IS NIET MOGELIJK NAAR MEER BEURZEN TEGELIJK TE SOLLICITEREN. Inlichtingen: Buro Buitenland, B-1013, tel. (66)2236.
STUDIEREIZEN Studentenreizen naar België: m.i.v. 1983 verleent het Min. van O&W geen bijdragen meer in de kosten van korte, vakgerichte studiereizen van doctoraalstudenten naar België. Ter inzage op Buro Buitenland (B-1013) ligt de tekst van het verslag van de besprekingen tussen de Japanse en Ned. delegatie m.b.t. bilaterale culturele betrekkingen.
LEZINGENCYCLUS BUITENLANDERS IN NEDERLAND
C) Onderzoekbeurzen Voor de onderzoekbeurzen kan men alleen in aanmerking komen als men het einddiploma van een universiteit/hogeschool bezit. Verder moet men reeds enige tijd zelfstandig wetenschappelijk onderzoek hebben verricht. De duur van de onderzoeksbeurzen varieert. Sollicitaties voor de onderzoekbeurzen moeten in de regel ieder jaar vóór 1 december zijn ingediend. Deze aanvragen hebben dan betrekking op de onderzoekbeurzen voor het eerstvolgend academisch jaar.
Er is de laatste maanden door de media nogal wat aandacht besteed aan de groeiende intoleratie van Nederlanders ten opzichte van buitenlanders. Voor velen is de ontdekking, dat Nederland, evenals vele andere Europese landen, een immigratieland geworden is, vrij plotseling gekomen. Het zijn vooral de gezinsherenigingen van buitenlandse werknemers en de komst van vele Surinamers naar ons land, die wijzen in de richting van een definitief verblijf van buitenlanders in ons land en de vorming van etnische minderheden. Het Nederlandse overheidsbeleid zal dan ook gericht moeten zijn op de blijvende aanwezigheid van groepen, met een eigen taal en een eigen cultuur. Ten gevolge hiervan komt de problematiek rond de integratie van buitenlanders in de Nederlandse samenleving centraal te staan. Maar juist nu grijpt de economische crisis om zich heen en ervaren steeds meer Nederlanders buitenlanders als concurrenten. Grote werkloosheid, stijgende huur- en energieprijzen en een dalend welvaartspeil brengen talloze mensen in een benarde positie, waarin zij zich bedreigd voelen. Deze dreiging wordt omgezet in intolerantie t.a.v. buitenlanders. Velen zijn ernstig gealarmeerd over deze negatieve ontwikkelingen, die zich tot nog toe alleen in het buitenland schenen voor te doen. Er wordt gesproken over de herkomst van rascistische en fascistische tendenzen in onze samenleving.
D) Beurzen voor studie aan internationale instituten, waaronder - Europa College Brugge. Studiebeurzen voor afgestudeerden in de economie, rechten, bestuurskunde en polit. wetenschappen. De duur van de beurzen is 1 academisch jaar. Goede kennis van Engels en Frans is vereist. Sollicitaties tot 1 april. - Europees Universitair Instituut te Florence. Max. 5 studiebeurzen, bestemd voor afgestudeerden in de rechten, economie, geschiedenis en cultuur, polit. en sociale wetenschappen. Voorkeur wordt gegeven aan hen die een dissertatie voorbereiden. Inlichtingen en sollicitaties tot 1 maart bij: Academische Raad, Postbus 13623, 2501 EP Den Haag, tel. 614671.' - Bologna Centre van de Johns Hopkins University. Bestemd voor afgestudeerden voor vervolg studie van internationale zaken. Sollicitatie vóór 1 april indienen bij de Registrar
Buro Buitenland van de Katholieke Hogeschool Tilburg heeft besloten om de lezingencyclus in het voorjaar 1983 te wijden aan het thema: 'Buitenlanders in Nederland' Het Buro wil d.m.v. deze cyclus inzicht verschaffen in de achtergrond van de genoemde ontwikkelingen. Het programma, bestaat uit een vijftal lezingen plus twee films. Ter ondersteuning van de cyclus biedt het Buro een dokumentatiemap aan. De indeling van de map loopt parallel aan de opzet van het lezingenprogramma. Deze dokumentatiemap is te verkrijgen: a. door contante betaling van A 10,— bij het postagentschap, hal gebouw B; bij Buro Buitenland, kamer B 1013 en aan de zaal tijdens de lezingencyclus. b. door storting van f 15,25 op postgiro 1077496 van de Katholieke Hogeschool Tilburg, onder vermelding van "documentatiemap Buitenlanders in Nederland"
B) Beurzen voor zomercursussen Om voor de beurzen voor de zomercursussen in de talen in aanmerking te komen moet men tenminste reeds 2 jaar aan een universiteit de desbetreffende taal hebben gestudeerd. Voor de andere zomercursussen geldt over het algemeen dat men gevorderd moet zijn in het desbetreffende vakgebied. De duur van de zomercursussen is overwegend een maand. Sollicitaties voor de beurzen voor de zomercursussen moeten ieder jaar vóór 1 februari van het jaar waarin de beurs benut wordt zijn ingediend.
25 februari 1983
Programma 28 februari: lezing: Migratie, een iiistorische benadering. Spreker: Dr. S. Ttieunis; direkteur van de NOVIB 7 maart: lezing: Onderwijs en anderstaligen Spreker: Prof. A.J. Extra; Katholieke Hogeschool Tilburg. 14 maart: Film: Turkse aarde, Hollandse bodem. Lezing: De leefwijze van buitenlanders. Spreker: Mw. Drs. F. Ogunc; medewerkster Stichting Buitenlandse Werknemers Tilburg en Instituut voor Maatsch. Werk Tilburg. Spreker: Dhr. A. Venice; medewerker JAC Tilburg. 21 maart: Lezing: Buitenlanders en de vakbeweging. Spreker: Drs. P. Pennartz; Spreker: Drs. N. Rijnders; Spreker: Drs. S. Stoop. De sprekers maken deel uit van de Werkgroep Gastarbeid van de Katholieke Hogeschool Tilburg. 28 maart: Film: Rayon '69 Lezing: Diskriminatie van buitenlanders en de ekonomische krisis. Spreker: Dhr. J. Rico. Voorz. landelijk Samenwerkingsorgaan Buitenlandse Arbeiders. Alle lezingen worden gehouden op maandagavond, in gebouw S van de Katholieke Hogeschool Tilburg, Hogeschoollaan 225 Tilburg. Zaal: S-17 Aanvang: 19.30 uur
^K2 Menu
MAANDAG 28 FEBRUARI kervelsoep - minestronesoep verse worst - hamlapje mosterdsaus - spruitjes met spek - spitskool DINSDAG 1 MAART bamisoep - champignonsoep bami goreng - atjar tjampoer kroepoek - foe yong hai met garnalen en champignons - chinese burger - chinese kool zoetzure saus WOENSDAG 2 MAART ossestaartsoep - bouillonsoep kipfilet - uienburger - sherrysaus tyroliëmme - rabarber DONDERDAG 3 MAART heldere preisoep - witte cremesoep - macaroni met ham en kaas - tomatensaus met prei uien - champignons - rode en groene paprika - rauwkostsalade - deense schnitzel - kapucijners met spek VRIJDAG 4 MAART tomatensoep gebakken schelvis met hollandse saus - kipperagout gemengde sla
uO'^pO^ STUDIUM GENERALE/BURO BUITENLAND INFORMATIONAAL: ZUID-AFRIKA 2 t / m 17 maart Ruimte bij de aula
Eli Weinberg: fotograaf tegen apartheid
Zondagskinderen T.S.C. ST. OLOF Maandag 28 februari 20.30 uur Zondagskinderen is een amateurcabaretgroep uit Zevenaar. Roos Berendsen, Theo Harmsen en IVIarcel Teunissen waagden in mei '82 hun eerste schreden op de planl<en. Met hun avondvullend programma verwierven ze binnen korte tijd enige bekendheid in de regio. Het winnen van Cameretten '82 te Delft gaf hun ook landelijke bekendheid. Wandelend langs de snelweg is de t i tel van het programma. Het is een cryptische omschrijving van de inhoud: een loopje nemen met de snelle werkelijkheid. Zondagskinderen
STUDIUM GENERALE Donderdag 3 maart 13.30 - 15.30 uur zaal AZ8
Riekje de Haan "Overheidsbeleid en Prostitutie" Prostitutie wordt nog steeds gezien als typisch crimineel gedrag van vrouwen. Toch bestaat er niet zoiets FILMLIGA Dinsdag 1 maart
Das zweite erwachen der Christa Kiages Ambassade bioscoop: 22.30 uur Christa werkt op een kindercrèche welke geplaagd wordt door grote f i nanciële problemen. Om de creche voor een definitieve ondergang te behoeden plegen Christa en haar vriend Werner een bankoverval. Op de vlucht voor de politie, en we weten wat dat betekent in het Duitsland van de 70-er jaren kloppen ze aan bij een oude vriend van Christa, de dominee Hans. Deze weet in eerste instantie niet precies waar het om gaat en belooft hen te zullen helpen. De volgende dag echter wordt het hem duidelijk gemaakt: hij moet het gestolen geld als een kerkelijke gift aan de creche overmaken. Hij reageert geschokt en is teleurgesteld in Christa en Werner, maar hij belooft hen om ze niet bij de politie aan te geven. Er zit voor de twee niets anders op dan te vertrekken. Christa kent gelukkig nog een oude schoolvriendin, de schoonheidsspecialiste Ingrid. Haar man die beroepsmilitair is komt enkel in de weekends thuis en door de week is het leven van Ingrid leeg en eentoning. Nadat Christa aan Ingrid heeft
Tilburgs Hogeschoolblad
zoekt die werkelijkheid maar komt er achter dat ze voor iedereen verschillend is (en dus niet werkelijk bestaat?). In ruim anderhalf uur laten de spelers mensen zien, die ieder in hun eigen werkelijkheid leven. Terwijl ieder 'normaal' mens zich toch afvraagt: bestaat een waandenkbeeld, kan iemand vrij zijn in de gevangenis, voor wie is een sterfgeval nou zielig, wie let er eigenlijk op wie, wie bewijst God een dienst, wie houdt van wie het meest en wie kan zich wat voorstellen bij etcetera, etcetara? Nou, wie? Zondagskinderen heeft daar wel een voorstelling van, maar de ervaring leert, dat het publiek er alleen maar smakelijk om moet lachen ...
als strafrechtelijke vervolging van prostituees, wel is er een scala van regelingen getroffen om de prostitutie in de samenleving te beheersen. Zowel sociaal-wetenschappelijke noties over prostituees als dit overheidsbeleid worden door de spreekster aan een kritisch betoog onderworpen. Riekje de Haan is medewerkster bij de Mr. de Graaf-Stichting, een organisatie die zich bezig houdt met prostitutie in de samenleving. uitgelegd wat er aan de hand is zegt deze toe om het geld naar het kinderdagverblijf te zullen brengen. Teleurgesteld komt ze weer met het geld terug: de andere stafleden willen het geld niet aannemen. Terwijl Ingrid met het geld naar binnen is gegaan en Christa van een afstandje toekijkt bemerkt ze tot haar schrik dat de vrouwelijke bankbediende Lena die zij had bedreigd bij de overval ook de creche bezoekt. W a t Christa echter niet weet is dat deze vrouw, die haar kan ontmaskeren, er niet zeker van was dat het Christa en Werner waren die de overval hadden gepleegd. Dit blijkt als de politie Lena confronteert met de foto van Christa. Als de man van Ingrid thuiskomt wordt het tweetal de deur uitgezet. Opnieuw op de vlucht wordt Werner, bij een poging om een auto te stelen, door een politieman doodgeschoten. Teneinde raad gaat Christa terug naar Ingrid die haar 's nachts naar een schuilplaats brengt. De twee vrouwen brengen samen de nacht door in dit buitenhuisje maar Christa begrijpt wel dat ze dit niet lang kan volhouden. Nogmaals neemt ze kontakt op met Hans om hulp. Deze komt naar haar toe en zegt dat hij maar één mogelijkheid voor haar heeft: naar Portugal gaan waar zijn broer onderwijzer is. Christa stemt hiermee in en op Ingrid's paspoort vlucht zij naar Portugal en gaat werken op een landbouwkoöperatie. In
Eli Weinberg heeft met zijn kamera enkele tientallen jaren van verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika vereeuwigd en een selektie uit zijn vele duizenden foto's bevattende kollektie is terug te vinden in deze tentoonstelling, die in mei 1980 in het Amsterdamse Tropenmuseum in première is gegaan. Een vluchtige blik op de kollektie maakt al duidelijk dat Weinberg een uitermate belangrijk deel van de geschiedenis van Zuid-Afrika heeft meegemaakt en gefotografeerd. Eli Weinberg werd in 1908 geboren in Litouwen (nu USSR). Toen hij 16 was ging hij zich al met fotografie bezighouden, maar het werd pas 'menens' toen hij in 1929 naar ZuidAfrika was geëmigreerd. Weinberg vestigde zich in Kaapstad en werkte twintig jaar lang als vakbondsman in de Kaapprovincie. Ondanks dat Weinberg ook veel commerciële fotografie heeft gedaan om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien, heeft hij zich met name als progressief persfotograaf gemanifesteerd. Zo maakte hij foto's voor het anti-fascistische weekblad GUA R D I A N , dat in grote moeilijkheden kwam toen de Nasionale Party in 1948 aan de macht kwam. De Guardian werd dan ook in 1952 verboden, maar onmiddellijk opgevolgd door bladen als NEW AGE, een blad waarvoor Weinberg jarenlang foto's heeft geproduceerd en geregistreerd. En dan spreken we vooral over de jaren vijftig en zestig, een tijd waarin ook voor Weinberg vele moeilijkheden met het apartheidsregiem begonnen zijn. Zonder twijfel vormen de jaren vijftig, waarin honderdduizenden Zuidafrikanen in openlijk verzet kwamen tegen de terreur, het hoogtepunt in zijn journalistieke loopbaan als fotograaf tegen apartheid. het begin gaat alles nog goed. Het werk is zwaar maar ze kan weer even ademhalen. Ook komt Ingrid nog een keer op vakantie. Langzaamaan begint de last echter weer op haar schouders te drukken. Dit wordt nog verergerd doordat zij de taal niet machtig is en zich buitengesloten voelt. Op een gegeven moment besluit ze om terug te keren naar Duitsland. Ze huurt een kamer en vereenzaamt totaal doordat ze op niemand terug kan vallen en haar dochterje uit een eerder huwelijk niet meer kan zien. Niet lang na haar terugkomst wordt ze gearresteerd en gekonfronteerd met Lena die haar moet identificeren. Lena heeft echter ondertussen zoveel inzicht gekregen in de drijfveren van Christa, dat haar vrouwelijke solidariteit het wint van haar plicht om de justitie behulpzaam te zijn. Margaretha von Trotta zegt zelf over het gegeven in de film: " D e drie vrouwen zou je als symbolen kunnen zien voor de weg die één vrouw aflegt. Het jonge meisje Lena is ongetrouwd en droomt van de dingen die haar nog te gebeuren staan. De schoolvriendin Ingrid is al getrouwd, maar wordt in een hoekje geduwd door een dominante echtgenoot. En Christa Kiages is de zelfbewuste jonge vrouw met een eigen baan en wetend wat ze wil, hoewel ze het leven zonder de aanwezigheid en steun van anderen (zoals bijvoorbeeld haar dochtertje) ook niet aankan.
HOOGARDIE Dinsdag 1 maart/15 maart
Discussiebijeenkomst over energiebeleid Op dinsdag 1 maart en op dinsdag 15 maart 1983 wordt, in het kader van de Brede Maatschappelijke Discussie over energiebeleid, gediscussieerd in: Zaal Hoogardie, Gasthuisring 6 1 , Tilburg. De bijeenkomsten beginnen o m 20.00 uur. Tijdens de eerste bijeen-
Agenda FEBRUARI / MAART VRIJDAG 25 FEBRUARI Stadsschouwburg: 19.30 uur: Filmhuis " Y o l " . Stadsschouwburg, 20.15 uur: hoofdstadoperette met "Viktoria und Ihr Husar" van Paul Abraham in een regie van Alexander Pilcher. Katholieke Hogeschool 20.15 uur: Aula Koninklijke Liedertafel met " A l b a n Berg Kwartet". Kuftureel Sentrum, 20.30 uur theaterzaal: Waste of Time met de nieuwste produktie 'De Kloof'. Geïnspireerd door Harold Pinter's stuk 'The Basement'. Stadsschouwburg: 22.00 uur: Filmhuis met "Light Years a w a y " van de Zwitserse regisseur Alain Tanner uit 1981.
ZATERDAG 26 FEBRUARI Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis 'Yol' Stadsschouwburg, 20.15 uur: Hoofdstad Operette met "Viktoria und Ihr Husar". Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Heddy Lester begeleid door pianist Frank Affolter Kultureel Sentrum, 20.30 uur, theaterzaal: " V o o r een komend jaar". Centraal staat de komponist Daan Manneke. Stadsschouwburg, 22.00 uur: Filmhuis met "Light years a w a y " (zie 25 februari)
ZONDAG 27 FEBRUARI Stadsschouwburg, 12.30 uur: koffiekonsert van de SMET door het Boscha Trio. Werken van o.a. Doppler, Andriessen, Ravel, Rossini, Salzdo en Haydn. Olof, 22.00 uur: Sherry Bodega en buitenlandse bieravond op de hooizolder. Maranatha, 11.15 leerhuis-groepen.
uur:
komst wordt voornamelijk informatie verstrekt over energie en energiebeleid; tijdens de tweede vindt de onderlinge discussie plaats. De deelnemers krijgen op de eerste bijeenkomst allemaal een vragenformulier uitgereikt, waarop zij hun mening kunnen aangeven. Zij kunnen dit formulier naar huis meenemen en op de tweede bijeenkomst definitief invullen en inleveren. Hun mening w o r d t verwerkt in het Eindrapport dat eind 1983 aan regering en parlement zal worden aangeboden. Deze bijeenkomsten worden georganiseerd door de Stuurgroep Maatschappelijke Discussie Energiebeleid. Informatietelefoon: 070-62 45 62.
Olof, 20.30 uur: Cabaret Zondagskinderen. Winnaar Camerettenfestival. In kader van Open Week. Theseus: 20.00-22.00 uur: Muziek van de Rolling Stones. Theok>gische Facufteit: 20.00 uur: Optreden theatergroep Amnesty International met "Geen tijd voor tran e n " . Org. Commissie Culturele Zaken. DINSDAG 1 M A A R T Maranatha 20.00 uur: "Kleintje Maranatha" in gesprek met Keten van Hoop, ontstaan uit een groep Taizégangers uit Tilburg, M.m.v. een lid van Keten van Hoop. Ok)f, 20.00 uur: Lezing door S. de Graaf uit Den Haag over " H e t fijne van sigaren" In kader van Open Week. Otof, 19.30-20.30 uur en 20.45-21.45 uur: Jazzballet beginners.
van voor
Stadsschouwburg, 20.15 uur: Kohsert door de vermaarde groep Flairck.
WOENSDAG 2 M A A R T Otof, 21.30 uur: Film "Animal Hous e " . In kader van Open Week.
DONDERDAG 3 M A A R T Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-8: lezing Riekje de Haan over "Overheidsbeleid en Prostitutie"; Studium Generale cyclus Hoe Zedig is Vrouwe Justitie? Stadsschouwburg, 22.(X) uur: Filmhuis "Aguirre der Zorn Gottes". Regie: Werner Herzog. Met Klais Kinski, Helena Rojo e.a. BRD 1972. Otof, 22.00 uur: Grandioze Salsa Avond met volop muziek. In kader van Open Week. Otof, 15.00 uur: Schaaksimultaan met hr. Moors. Na afloop borrel. Inschrijflijst op de T.E.V.-kamer. Org. Tilb. Econometristen Vereniging. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Seth Gaaikema met zijn programma " H e t laatste zaaltje met gezond verstand".
Bijbels
M A A N D A G 28 FEBRUARI Stadsschouwburg, 19.30 uur: Filmhuis " Y o l " . Stadsschouwburg, 22.00 uur: Filmhuis "Light years a w a y " (zie 25 febr.)' Stadsschouwburg, 20.15 uur: Konsert Georges Moustaki. Katholieke Hogeschool, 19.30 uur, S-17: Lezingencyclus "Buitenlanders in Nederland". Drs. S. Theunis (direkteur NOVIB) over "Migratie; een historische benadering" Org. Buro Buitenland.
VRIJDAG 4 M A A R T Otof, 18.00 uur: Bistro door het Gastromomisch Genootschap. In kader van Open Week. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Adèle Bloemendaal Stadsschouwburg, 20.15 uur: Willem Nijholt en Linda van Dijck in het blijspel " S u k s e s " .
TENTOONSTELLINGEN Katliolieke Hogeschool Van 2 t / m 17 maart: Eli Weinberg: fotograaf tegen apartheid.
25 februari 1983
É
ACHTERKLAP Thee Het gebeurt veel dat medewerkers van de Tilburgse Hogeschool hun eigen koffiezetapparaten mee naar het werk nemen. Daar blijft het overigens niet bij, zoals u ook op bladzijde vijf van deze krant kunt lezen. De bewakingsdienst treft ook regelmatig electrische voetverwarmers en kacheltjes in de werkruimten aan. En dan de talloze radiotoestellen. Het College van Bestuur besloot enkele weken geleden al om de bezitters van radio- en t.v.apparaten die niet onder de categorie "portable" vallen voortaan een rekening toe te sturen voor het kijk- en luistergeld. Nu worden dan ook de koffiezetapparaten aangepakt. Hogeschoolsecretaris Hopman heeft de medewerkers een ernstig vermanend schrijven gezonden: "Zonder ons er thans over uit te spreken of wij die eigen voorzieningen binnen de Hogeschool zullen (blijven) toelaten, willen wij wel op twee ernstige problemen wijzen. Regelmatig worden 's avonds apparaten aangetroffen die nog zijn ingeschakeld. Deze zullen worden ingenomen en kunnen slechts bij ondergetekende terugbekomen worden". Ziet u hem al zitten achter zijn buro volgestouwd met geconfisceerde koffiezetters? Wat je noemt een PREVENTIEVE maatregel. Het tweede probleem waarover Hopman spreekt is dat van de theezakjes: Het blijkt dat sommigen wel zelf water koken, maar suiker en theezakjes (zonder betaling) bij de KHT betrekken. Dat is zonder aarzeling diefstal. Indien wij moeten contstateren dat dit veelvuldig voorkomt, zullen maatregelen niet kunnen uitblijven".
Zonder aarzeling DIEFSTAL. Een groot woord voor een klein zakje.
Koffie De Universiteitskrant van Groningen maakt melding van een Nijmeegs onderzoek naar de universitaire instellingen. Het onderzoek uitgevoerd door de Afdeling Partiele Voeding van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding constateert nogal wat tegenstrijdigheden. Zo wordt aan de Katholieke Universiteit Nijmegen 214 kopje koffie per persoon in de middag gedronken. Amsterdamse koffie wordt echter weer matig gewaardeerd. Ruim 9/10 van de respondenten dronk daar 's middags een kop thee. Onze eigen instelling daarentegen laat de thee weer massaal staan (94%). Niet zo verwonderlijk natuurlijk als we beseffen dat de koffie-apparaten ver in de meerderheid zijn. Maar goed. De show wordt gestolen door Eindhoven. Amper 35 kilometer verder en een wereld van verschil. De volle 100 procent van de THbevolking drinkt 's middags een kop thee. Hoever de Eindhovenaren willen gaan voor een kopje van dit vocht blijkt wel uit een brief van enkele bouwkundestudenten aan de sinds kort geïnstalleerde Klaagmuur. Op deze muur kan een ieder zijn grieven over het functioneren van de TH uiten. Een citaat uit de klaagbrief: "Tijdens mijn werkzaamheden werk ik nog wat boterhammen naar binnen en om drie uur besluit ik met een aantal medestudenten om een kopje thee te gaan nuttigen. Maar wat nu? Moeten we nu zelf een thermofles meenemen. Teleurgesteld aangekomen snel ik naar het gasfornuis en zet zelf een kopje thee. Ik laat me nu overweldigen
door vergeurende thee en huise-' lijke gezelligheid". Wat is er gebeurd? De TH heeft sinds kort besloten de kantine vanaf twee uur te sluiten. Dèèg honderd procent. L. V. W .
Touwtrekkerij rond Cambodja De oorlog om Kampuchea (het voormalige Cambodja) woedt niet alleen binnen de grenzen van dit prachtige Zuid-oost aziatisch land. Ook bij de Verenigde Naties in New York staan de rivaliserende partijen elk jaar in september tegenover elkaar. Inzet van de strijd is dan de vacante zetel van Cambodja In de Algemene vergadering van de V . N . Zowel het door Vietnam gesteunde bewind
Aantekeningen van een kamerbewoner
Hippodroom door Tchantches "Hotel de la Bourse" zei de man van 'touristinfo' "est encore moins chère, mais oh ... la .. la!" en hij schudde zijn hand veelbetekend vanuit de losse pols. Het hotel lag wat verloren in een langgerekte straat tussen het centrum van Lille en de voorstad La Madeleine, op twintig minuten loopafstand van het instituut waar hij elke vrijdag de cursus 'Ekonomie van de Oostbloklanden' zou volgen. In de kale gelagzaal stonden 's avonds na tienen de stoelen al omgekeerd op de tafels en werd de biljarttafel afgedekt, maar aan de bar bleef de 'patron' nog uren doorgaan met het schenken van volle glazen picon. De eerste avond vluchtte hij naar zijn kamer, maar daar hield ie het niet uit. In de stad was niets te beieven. Verveling alom. Enkele weken later had hij geleerd hoe hij zich het beste in de schaarsverlichte en ijle gelagzaal kon handhaven. De ongezelligheid verdween onder druk van de drankjes en de flarden verhalen van buurtbewoners, industriearbeiders en kruiers van het nabijgelegen goederenstation die zo af en toe wat brandstof kwamen tanken. Daar, op die plek leerde hij het levensgroot verschil tussen 'savoir vivre' en de kunstmatige stijl van bewegen die men in kringen van noordelijke intellectuelen steeds weer moet affirmeren met holle woorden zoals 'leuk, aardig, gezellig'. Maar wat hem helemaal verzoende met het Noordfranse proletariaat was het stevig ontbijt op de zaterdagochtend temidden van een kakelende drukte bij het knippen van de Tilburgs Hogeschoolblad
van Heng Samrin als de coalitie van de rode en witte Khmer met aan het hoofd de oud koning Norodom Sihanouk werpen zich op ais de rechtmatige vertegenwoordigers van het door oorlog en hongersnoden geteisterde volk van Cambodja. Vorig jaar september werd deze diplomatieke touwtrekkerij gewonnen door het verbond van Sihanouk met de openlijke steun van Nederland. Een koerswijziging, omdat Den Haag in het verleden zich altijd van stemming had onthouden. De toenmalige Minister van Buitenlandse Zaken Van Agt liet daarmee onze neutrale houding varen. Dit schoot vijf en twintig hoogleraren en professoren in het verkeerde keelsgat. De wetenschappers, waaronder bekende namen als de polemoloog Hylke Tromp en de Azie-kenner Pluvier, zetten hun handtekening onder een protestbrief aan de Tweede Kamer en het Medisch Comité Vietnam. Volgens de ondertekenaars is de zogenaamde coalitie van prins Sihanouk slechts een mooie facade waarachter het bloedige regiem van de rode Khmer van Pol Pot de lakens blijft uitdelen. Pol Pot. oefende tussen 1975 en 1978 een waar terreurbewind uit over Cambodja. Hij liet de hele stadsbevolking van de hoofdstad Knom Peng deporteren naar het platteland. De intellectuelen werden stelselmatig vermoord. Na de invasie van Vietnam werden grote massagraven aangetroffen. Op dit moment voert de rode Khmer met de witte Khmer van oud premier Son Sann een guerilla oorlog tegen de Vietnamezen. In de coalitie maakt Pol Pot echter nog steeds de dienst uit. Zijn leger telt ongeveer 30.000 man, terwijl Son Sann en Sihanouk maar 3000 man op de benen kunnen brengen. Ook zijn de
diplomatieke buitenposten nog steeds in handen van de Rode Khmer-vertegenwoordigers. Bij een breuk in de coalitie krijgt de rode Khmer automatisch alle rechten van het verbond. Het verbond dient er volgens de actievoerders dan ook alleen voor om het door moordpartijen verspeelde krediet naar buiten toe wat op te vijzelen. Dat Nederland in dit spel nu ook meespeelt vindt men onbegrijpelijk. De Far Eastern Economie Review noemde deze houding van Nederland cynisch een voorbeeld van "dutch courage". Volgens het kwaliteitsblad had ons land zich niet moeten laten meeslepen door China, V . S . , en de Aseanlanden Thailand, Signapore, Filipijnen en Indonesië, maar zich neutraal moeten opstellen. Antoon Claassen, woordvoerder van het Medisch Comité Vietnam, noemt de actie ondanks de Nederlandse steun voor Pol Pot, toch geslaagd. " W e wilden stemmen ontlokken aan de Tweede Kamer. De linkse politieke partijen hebben vragen gesteld aan de minister. De zaak is zo dus niet geruisloos gebeurd. Er is tenminste over gediscussieerd", aldus de tevreden zegsman. Een Pyrrusoverwinning. Van Buitenlandse Zaken kreeg men nog een briefje dat men het protest had ontvangen, dat was dan ook alles. Voorlopig blijft het bij deze eenmalige actie. "Misschien dat we dit jaar als de zaak weer wordt behandeld in de Verenigde Naties iets d o e n " , zegt Claassen. Of men dan weer kopstukken uit de universitaire wereld gaat mobiliseren staat nog niet vast. Volgens de woordvoerder blijft het een feit "dat naar professoren in dit land eerder wordt geluisterd dan naar iemand met de naam Jansen". We wachten dus maar op september. s/J.V.
tiercécoupons. De Franse Jan met de pet begint zijn weekend speels met gokken op de paarderennen. De zaal vulde zich met de hoopvolle verwachtingen van enkele honderden gokkers die het ongeremd wedden stimuleerden met de nodige sterke drank. Boven het geroezenioes uit tikte de couponschaar en tokten de carambolerende ivoren ballen over het groene laken. Tegen de kale muren hingen heel toepasselijk drie schilderijen met paarden; wild stoeiende paarden in de Camargue, silhouetten van paarden op een bergrug in de Vogezen en boerenpaarden op een Franse akker, geschilderd in de populaire stijl van "drinkend hert bij de vliet". Tegen een muur was in de vorm van een halve cirkel een stevig hok getimmerd, een menshoge balie in glimmend bruin hout. Achter de balie maakten elke zaterdagochtend twee of drie "coupeurs" de dienst uit bij de speelzucht van het volk. Zij perforeerden de tiercèkaarten en inden het geld. Op een vrijdagavond was het hotel - uitzonderlijk - volzet. Er was een groep Marrokanen uit Denemarken op weg naar hun thuisland gestrand. Hij had niet gereserveerd - wie reserveert er nu in Hotel de la Bourse - en was te moe en te slecht bij kas om naar een ander en veel duurder onderkomen te zoeken. De man achter de bar zag zijn vertwijfeling en wees naar het hok. Daar stonden behalve drie hoge krukken ook nog een bank. Hij kreeg een kussen en een paar dekens en sliep in terwijl de stemmen van de laatste klanten door de gelagzaal echoden. Zaterdagochtend werd hij wakker in een halve kring van verweerde en nieuwsgierig ogende hoofden van het plaatselijke proletariaat, sommige met de tiercékaart in de hand wachtend op de bedienden van het tiercé-agentschap PMU. Hij werd met veel zwier door zeker twintig mannenstemmen goede morgen gewenst en er werd uitvoerig geïnformeerd naar de kwaliteit van zijn nachtrust. Bij het ontbijt kwam een van hen hem vragen naar het nummer van het winnend paard. Hij raadde een cijfer en de man vulde het in, blijkbaar met succes want de volgende zaterdag kreeg hij van de man een drankje en werd uitgenodigd op het familiale avondeten. Vier andere mannen kwamen eveneens bij hem te rade omtrent de identiteit van het winnende paard. Alsof hij een dagelijks bezoeker en een kenner was van de wedstrijden in Vincennes en andere hippodromen. Hij had alleen maar geslapen achter de balie van een paardengoktent, onder een schilderij vol paarden. Misschien had hij daardoor over de toekomstige rennen gedroomd. Een hippodroom. 25 februari 1983
IQ