1983 02 11

BRffWN

Engeland De Britse universiteiten zijn ons voorgegaan in een hardhandige bezuinigingskuur. Margaret Thatcher hanteert meedogenloos de botte bijl: de verwarnningen worden eerder dichtgedraaid, het personeel wordt op straat geschopt. Een uitgebreide reportage van overzee.

3

Werkloosheid onder academici is onstuitbaar in opmars.

5

Avondrector De juridische faculteit heeft Anton van Kalmthout tot avondrector benoemd.

Buitenlandbeleid kan beter

Volgens het rapport zijn de gestelde doelen niet bereikt. Zo ontbreken de onderlinge contacten tussen de verschillende faculteiten binnen de hogeschoolgemeenschap. Daarnaast is er nauwelijks enige uitstraling naar de afdelingen die niet direct te maken hebben met het buitenland. Onderwijs en onderzoek blijven teveel binnen de muren van de specifieke vakgroepen en instituten zoals het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken (IVO), John F. Kennedy Institute en de vakgroepen Internationale Betrekkingen en Ontwikkelingssociologie en economie. Tussen deze internationale kern en de rest van de Hogeschool is geen "wisselwerking", constateert de werkgroep.

Voor de toekomst zal er voor de studie en onderzoeksplaatsen in het buitenland nog een beroep kunnen worden gedaan op het Centrum voor Academische IVIobiliteit. Dit wordt ondergebracht bij het NUFFIC, het overkoepelende orgaan van Nederlandse universiteiten en hogescholen op het gebied van de internationale universitaire samenwerking. Bij de buitenlandse studenten is Tilburg als studieplaats nog steeds weinig in trek. Hoewel elk jaar zo'n 100 studenten uit het buitenland informatie aanvragen, nemen maar weinigen de stap om zich aan te melden. Hoofdoorzaak is de Nederlandse taal, die nog steeds voor de meeste buitenlanders een te grote drempel is.

De laatste tien jaren zijn de internationale activiteiten van de Hogeschool sterk toegenomen, de commissie heeft kritiek op deze groei. De contacten met het buitenland dragen nog teveel een persoonlijk stempel, terwijl "er over het algemeen geen sprake van géinstitutioneerd contact" is. Bovendien wijst de commissie erop dat Tilburg weinig uitwisselingsprogramma's heeft met buitenlandse universiteiten. Ook van de Culturele Akkoorden (voor het uitwisselen van wetenschappers) wordt nauwelijks gebruik gemaakt. "Er is zo in 1981 niemand uitgezonden noch uitgenodigd", aldus het rapport. De commissie wijt dit vooral aan een gebrek aan kennis binnen de Hogeschool over de Culturele Akkoorden. Daarnaast moet ook het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen een actievere rol spelen, meent de werkgroep.

In 1980 had de Hogeschool slechts 73 buitenlandse studenten, waarvan het grootste deel uit Belgiè en voormalige rijksdelen kwam. In het rapport "Buitenlandbeleid" pleit de commissie voor organisatorische veranderingen, waardoor het accent meer bij de faculteiten en vakgroepen komt te liggen. In het verleden is dat teveel centraal geregeld. Zo is de deelname van de faculteiten in de stuurgroep Buitenlandse Betrekkingen te gering geweest. In de toekomst moeten de faculteiten een actievere rol krijgen in de stuurgroep die voortaan Advies-commissie Buitenlandse betrekking gaat heten. De Rector Magnificus zal zijn plaats in deze adviescommissie moeten opgeven, vindt de commissie. Het Buro Buitenland, het administratief hart van de buitenlandse activiteiten bin-

nen de Hogeschool, zal volgens het rapport meer een doorgeefluik voor informatie en diensten moeten worden en geen centrale machtpositie mogen innemen. Daarvoor moet het buro wel optimaal geïnformeerd worden over allerlei activiteiten op het internationaal vlak. Op dit moment onttrekken zich echter nog een groot aantal internationale contacten aan het oog van het Buro Buitenland. vervolg op pag. 6

Economen hollen achter de feiten aan Zoals bekend heeft de hogeschool geld beschikbaar gesteld om een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van een studierichting in de Internationale Bestuurs- en Bedrijfswetenschappen. De economische faculteit heeft één formatieplaats toegewezen gekregen uit de Kleine instellingen Pot, het fonds ten behoeve van de verdere uitgroei van de KHT. Daarmee kan een projectleider aangesteld worden, die de verkenning moet uitvoeren. Zijn bevindingen moeten uitwijzen of de studie de vorm krijgt van afstudeerrichting of van vrije studierichting. Daarnaast is de hogeschool van plan te komen tot een Centrum voor Internationale Bedrijfs- en Bestuurswetenschappen, waarin uiteindelijk alle internationale activiteiten van de KHT, zoals het John F. Kennedyinstituut, worden ondergebracht, aldus het Communiqué van het College van Bestuur van 25 januari j.l. Het is op het eerste gezicht onduidelijk hoe deze plannen zich verhouden tot de uitspraken over het buitenlandbeleid van de KHT uit de Hogeschoolraadsvergadering van afgelopen donderdag. Daar werd gesproken over de mogelijkheden om ontwikkelingssociologie en -economie, beide vakken met een zware internationale dimensie, uit te bouwen tot zwaartepunt. Zover wilde de Raad niet gaan, wel werd een motie van PSF aangenomen, waarin de intentie wordt uitgesproken om 5% van het onderzoeksbudget van de KHT voor ontwikkelingsonderzoek te reserveren. vervolg op pag. 4

^is^^^'^^M

8/9

Tilburgs Hogeschoolblad - 11 februari 1983 - j a a r g a n g 20 - n u m m e r 20

De Hogeschoolraad heeft zich vorige wee/r gebogen over de nota "Buitenlandbeleid". Van het buitenlandbeleid van de Tilburgse Hogeschool is de afgelopen tien jaar "weinig terecht gekomen", aldus de Commissie Buitenland Beleid. Zo maakt de KHT - samen met de TH-Twente - het minst gebruik van de mogelijkheid voor wetenschappelijke uitwisseling in het kader van de Culturele Accoorden. De raad dringt er in een motie op aan meer faciliteiten te geven aan studenten bijvoorbeeld door subsidies voor individuele reisprogramma's en door studiecompensatie na afloop van de reis.

NttOS

Carnaval Een sappige zoektocht naar de wortels van het carnaval. Over boertigheden en brasserijen.

Voorstel T V C : Extra voor groeiinstellingen Behalve de 258 miljoen wil de Taakverdelingscommissie (TVC) in de jaren 1984-1987 per jaar 10 miljoen extra bezuinigen om ruimte te scheppen voor nieuwe aktiviteiten bij de kleine groeiinstellingen. Limburg krijgt ongeveer de helft van de pot, Tilburg en Twente ieder zo'n twee miljoen op jaarbasis. De rest, een bedrag dat varieert tussen zeven en negen t o n , is voor Rotterdam. Het is de ï bedoeling dat Tilburg in 19842,4 miljoen, in 1985 2,0 miljoen, in 1986 1,8 miljoen en in 1987 1,6 miljoen uit de pot krijgt. Deze bedragen zijn met name bestemd l voor juridische bestuurswetenschappen, 1 de internationale juridische studierichting, de voorloop financiering van vrije: tijdkunde, studierichting personeelsbeleid en sociale zekerheidkunde. (zie ook pag. 6)

"Onderwijs en onderzoek blijven teveel binnen de muren van de vakgroepen en instituten zoals het IVO en het John F. Kennedy-Institute".

BRIEVEN

KOLOFON

MATSERTJES PERS

feaKtionai, "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Paardemiddel! Onlangs mochten we het beleven dat de nninister van Ondenwijs en Wetenschappen een voorstel deed omtrent een stelsel van studiefinanciering. De eventuele vreugde omtrent deze - op zich - grootse prestatie, dient echter getemperd te blijven. Daar is immers nog het feit dat bij gelegenheid van de behandeling van de begroting van het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen in de tweede Kamer, - op 23 februari als ik het wel heb - het voorstel aan de orde zal komen het collegegeld voor het komende studiejaar aanmerkelijk te verhogen. Met die verhoging kan de huidige generatie studenten in ieder geval in aanraking komen, met het nieuwe stelsel van studiefinanciering is dat waarschijnlijk niet het geval. Mijns inziens dient het in het algemeen ongetwijfeld geringe enthousiasme voor de dreigende verhoging wat duidelijker onder de aandacht van de bevoegde personen gebracht te worden. Immers, mocht het collegegeld verhoogd worden, dan kunnen we achteraf niet veel anders meer doen dan de administratie van de incasserende instelling in de war schoppen. Wat een paardemiddel!' Ik stel liever aan belangstellenden voor om zo spoedig mogelijk, althans vóór 23 februari 1983 een briefje te sturen naar: de vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen Postbus 20018 2500 EA Den Haag J . L . Aarts jr.

NIEUW!

Uit de universiteitsbladen In alle bladen deze week aandacht voor de operatie Taaicverdeling en concentratie (TVC); de 258 miljoen die de Universiteiten en hogescholen tot en met 1987 zullen moeten gaan inleveren. Het UTRECHTS UNIVERSITEITSBLAD meldt berichten van het eigen front. Daar staat het voortbestaan van andragogie op het spel, is de taakverdeling bij medicijnen in een impasse geraakt en lijkt de letterfaculteit enigszins gered. De ambtenarenbonden ABVA/KABO en CFO willen op korte termijn overleg met minister Deelman starten over de gevolgen van de TVC voor de werkgelegenheid. De bonden willen tot een sociaal plan komen. Een van de alternatieven die zij zien is het opbouwen van een ander rangenstelsel, met afschaffing van de kroondocenten. Overigens willen de bonden nu alleen nog maar praten over de 258 miljoen. Een volgende bezuiniging die het W.O. zou kunnen treffen wordt buiten beschouwing gelaten. Ruding, de minister van Financiën, en Deelman zijn aan het praten over een te bezuinigen bedrag van 1,5 miljard tot 1988. De 258 miljoen is dus maar een schijntje. In het regeerakkoord ging men er vanuit dat op onderwijs 60% van 1,5 miljard bezuinigd zou worden, met andere woorden het kabinet kan boven die 258 miljoen nog eens een bedrag van 200 a 250 miljoen ombuigen. Als dat zou gebeuren acht Deelman een verlies van 20.000 arbeidsplaatsen in het onderwijs niet onwaarschijnlijk. En dat is heel wat anders dan de 3000 a 4000 arbeidsplaatsen die als gevolg van het TVC verloren zouden gaan. In het Ublad wordt overigens de zin van een operatie als die van de TVC betwijfeld. "De netto-opbrengst van de TVCoperatie valt bitter tegen, omdat iedereen naar Sociale Zaken gaat. De 'winst' is ... maar 80 tot 90 miljoen gulden". In het Nijmeegse KU-NIEUWS een aardige analyse van de politiek trucs waar sommige instellingen bij het TVCoverleg gebruik van schijnen te maken. "Diverse colleges van bestuur blijken 'Il Principe' van Machiavelli uit de boeken-

Verschijningsdatum: ca. eind maart 1983

S. J. REDMEIJER

'OEDIPUS, begeerte, vrijheid, of de totale mens'

Een analyse van de structurering van de Oedipus mythe, volgens Freud, volgens Fromm en één volgens de auteur De structureringen van Freud en Fromm zijn belangrijke aspecten van de werkelijkheid. Met de methode van de auteur wordt de door de mythe gebrachte boodschap in velerlei genuanceerde schakeringen gestructureerd. - De verantwoordelijke mens - De mens die probeert te ontduiken. - Verantwoordelijkheid is meer dan een mythe, meer dan verbalisme, meer dan macht. - Mechanismen worden blootgelegd. - De auteur geeft vele, op het heden toegepaste, voorbeelden. - Een toepassing van 'Gedragsproblemen', ...Problemen met gedragingen.

Prijs ca. f 37,50 Voorintekenprijs tot 30-3-'83 f 30,- (20% l(orting). Te bestellen door storting van f 30,- -i- f 2,- porto op postrekening 4296207.

Is^ ^Uitgeverij Sassenhein Postbus 76 9750 AB Haren-Gn.

Tilburgs Hogeschoolblad

kast te hebben gehaald en hun onderhandelingstactiek te kruiden met wat in het Watergate-jargon bekend stond als 'dirty tricks". Een van die trucs is het bewerken van de publiciteit met hulp van boven water gebrachte zogenaamde wetenschappelijke onderzoeken waaruit moet blijken hoe populair, goedkoop of belangrijk de eigen instelling is. Zo deed de Groningse Universiteit een onderzoek naar de regionale functie van de afzonderlijke WO-instellingen. Daaruit blijkt dat de Groningse Universiteit en de TH Twente hetzelfde verzorgingsbeleid bestrijken. Het studierichtingspakket is gelukkig complementair. De door de Leidse Universiteit gepubliceerde studentenprognoses zijn volgens het KUNieuws óók in het belang van de eigen instelling. In 2001 zal de teruggang in het aantal studenten aan de Leidse Universiteit slechts 11% bedragen, de laagste in het land. De Landelijke trend voorziet namelijk in een teruggang van 23.557 studenten in 1991 tot 17.340 in 2001. Aanzienlijk meer dan 11% derhalve! In plaats van bezuinigingen bij het W. O. geeft Rotterdam alternatieven aan voor bezuiningingen in de gezondheidszorg. In QUOD NOVUM een pleidooi voor een Algemene Wet ziektekosten. Deze wet zou de ziekenfondsen en de particuliere verzekeringen moeten combineren. Een dergelijke bundeling zou een opmerkelijke kostenbesparing kunnen tewerkstelligen, in de orde van grootte van 25%. Voortaan moet iedereen verplicht verzekerd worden en voor 80% van de voorzieningen die de ziekenfondsen bieden. Voor dit basispakket dient men zich via een inkomensafhankelijke premie te verzekeren. Voor de overige voorzieningen kan men zich tegen een nominale premie vrijwillig extra verzekeren. De winst zit hem waarschijnlijk hierin dat verzekeraars met nieuwe verzekeringsvormen zullen komen, "die enerzijds de verzekerden aansporen om goedkopere hulpverleners op te zoeken en die anderzijds de hulpverleners inspireren tot doelmatig medisch handelen L. V. W.

s e r t j e SI 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,-; onder nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. GEVRAAGD: Wie kan mij verkopen het boek 'Vorstandnis und Methodenwahl in der Rechtsfindung' van Josef Esser. Tel. 680186 t.a.v. Hans Weekers. REPETITOR RECHTEN: Pas afgestudeerde juriste heeft tijd beschikbaar om rechtenstudenten te begeleiden bij de studie. Tel. inl. 077-651908.

TYPEWERK: voor goed verzorgd typewerk: ƒ 2,50 per vel. Tel. 672466.

V. ■­>■. Restaurant ■

B

MENUFESTIVAL 1983 Ter gelegenheid van de presentatie van onze è la carte kaart serveren wij dagelijks een grandioos

7 GANGEN MENU van voorjaarsgerechten o.a. jong Texels lamsvlees Voor nadere informatie en/of reservering:

Restaurant "Den Schout" Oranjestraat 4, Tilburg­Centrum (tussen Paleisring en E mmastraat) Tel. 013­434512­674394

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaas (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versieyen samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), dr j koning, dr h van erp, drs j van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel, henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie­adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, thd­nieuws (delft), th­ berichten (eindhoven), tht­nieuws (twente), observant (maastricht), uk (groningen) en ku­nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv, baarle­nassau abonnementen voor niet­hogeschoolleden /■ 15,— per jaargang

11 februari 1983

Ruim 46 procent meer werkloze academici Dat de werkloosheid onder hoogopgeleiden toeneemt ligt in de lijn der sombere verwachtingen. De ontwikkeling past in het weinig hoopgevende beeld van de voortgaande verslechtering van de arbeidsmarkt. In 1982 passeerde het aantal werklozen het getal van 600.000, daaronder ruim 11.240 academici. Op 31 december 1981 bedroeg dit aantal nog 7.692 en een jaar daarvoor 5.759. Dat de groei van het aantal werkzoekende academici in een stroomversnelling is geraakt blijkt uit de berekening van enkele stijgingspercentages. In 1980 steeg de werkloosheid met 16 procent ten opzichte van 1979. Velen dachten toen dat het allemaal wel zou meevallen. Eind 1981 werd die hoop de bodem in geslagen toen de stijging van de werkloosheid onder academici uitkwam op 33 procent. De ontwikkeling in het kalenderjaar 1982 was nog opmerkelijker: 46 procent. Verder kunnen we uit de cijfers van het Ministerie van Sociale Zal<en afleiden, dat onder academisch gevormde vrouwen de werkloosheid met ruim 54 procent toenam. Hun mannelijke collega's was een iets gunstiger lot beschoren als je let op een stijgingspercentage van 43. De toenemende werkloosheid onder afgestudeerden van het Hoger Beroepsonderwijs baart eveneens zorgen. Op 18 november van het vorig jaar waren ruim 40.000 HBO-ers werkloos (15.604 mannen en 21.459 vrouwen). Een stijging van 36 procent in één jaar. De zwaarste klappen vielen bij de afgestudeerden van de Pedagogische Academies. De onderwijzers en onderwijzeressen in de dop leveren bijna 12.000 werklozen aan de Arbeidsbureaus. Afgestudeerden uit het Sociaal Cultureel Onderwijs staan op de tweede plaats met bijna 6.400 mensen zonder werk. Tegen de verwachting in zitten altijd nog zo'n 4.600 HTS-ers zonder werk.

LANGDURIGE WERKLOOSHEID H

H

Langer dan 1 jaar stonden ingeschreven 3.385 academici. Eind 1981 waren dat slechts 2.165 academici. Om bovenstaande cijfers meer reliëf te geven is het interessant om eens te kijken naar enkele opvallende getallen zowel uitschieters naar boven als naar beneden, de gunstige uitzonderingen passeren de revue. Fiscalisten spinnen garen bij deze nogal koele ambiance tussen belastingplichtige en de inspecteur. Het aantal werkzoekende fiscaal juristen bedraagt slechts 19. Zij mogen zich de witte raven noemen in het bonte gezelschap van werkloze academici. Hoog in de boom zitten ook de econometristen, die 30 ingeschrevenen tellen bij de Gewestelijke Arbeidsbureaus. En om bij deze beeldspraak te blijven. Biologen zijn de zwarte schapen op de arbeidsmarkt. 740 Biologen zijn op zoek naar werk. Depressief is de situatie van klinische psychologen. Ruim 640 zoeken naar een werkkring daaronder ruim 260 vrouwen. Opmerkelijk is de snelle toeneming van werkloze artsen van 462 eind 1980 naar 1.015 eind 1982, een dikke verdubbeling. Als deze ontwikkeling zich in dit tempo voortzet is de esculaap straks niet meer het symbool van het waardige dienstambt van medicus maar het teken van een schrijnende werkloosheid onder voornamelijk jonge artsen. Meer dan 90 tandartsen en 57 apothekers eindigden hun peperdure opleiding in de kaartenbakken bij de arbeidsbureaus. Volgens de Nota Bouwprognose 1982-1983 zal de werkgelegenheid in de bouw teruglopen. Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Ingenieurs afgestudeerd in de bouwkunde (waaronder architectuur, stedebouw en bouwtechniek) volgen deze ongunstige ontwikkeling. Begin dit jaar waren 569 bouwingenieurs werkloos. Een jaar geleden zaten ze net boven de 400 werklozen. Al met al een toeneming met ruim 42 procent. Werkloos waren ultimo december 82, ook nog 135 theologen en 97 filosofen. Een jaar geleden waren daar de cijfers achtereenvolgens 94 en 52 werklozen.

ANALYSE I De arbeidsmarkt voor academici en HBO-ers is weliswaar ruim maar men mag hieraan naar mijn mening nu ook weer niet de conclusie verbinden, dat solliciteren het tegendeel is van een tombola. Er zit beweging in de cijfers, dat wil zeggen dat tegenover het aantal inschrijvingen ook weer een aanzienlijk aantal uitschrijvingen staat. Het legertje werkloze academici vormt met andere woorden geen onbeweeglijk 'bataljon' op de frontlijn van de arbeidsmarkt met de werkloosheid als onoverwinnelijke vijand. We mogen zeker aannemen, dat er sprake is van een zekere wrijvingswerkeloosheid onder academici. Zo verloopt er in veel gevallen een tijdsperiode tussen datum van afstuderen en het moment waarop de jonge doctorandus, jurist of ingenieur zijn handtekening onder het arbeidscontract kan zetten. Hieruit kan men aflezen, dat de afgestudeerde toch wel moeite moet doen om 'onder de pannen te komen'. Bij de gepresenteerde cijfers kan men verder de kritische noot plaatsen dat ze nogal aan de grove kant zijn, teveel 'macro'. Je kunt uit de cijfers niet aflezen hoe kansarm of kansrijk de academicus is bij het vinden van een werkkring. Zelfs geluk of pech spelen een rol. De een benut (toevallig?) een kansrijk sollicitatiekanaal en komt snel aan de verlangde baan. De ander raakt na vele mislukte pogingen ontmoedigd, wordt op den duur kopschuw en maakt op sollicitatiegesprekken een uitgebluste indruk die zijn kansen torpedeert. Vaak kan een door familie of vrienden ondersteunde zoekpoging snel resultaat opleveren. Wijlen prof. Verberne heeft ooit eens heel snedig opgemerkt: " I n de tijd van het atoom wordt de kruiwagen steeds belangrijker". De sollicitant die minder goed geïnformeerd is moet het zonder steun stellen en kan in een psychologisch geschiktheidsonderzoek vastlopen. Deze betrekkelijk ongrijpbare mechanismen maken het zowel voor onder-

Aantal

werkloze

academici dec. 82 436

dec. 81 285

137 163 43 7 35 30 11 10 14 31

81 104 26

Rechten Ned. recht bedr. recht priv. recht publ. recht straf, recht fisc. recht notariaat vrije studier.

818 323 26 197 51 75 19 83 44

542 211 21 131 44 55 12 56 12

Sociologie politicologie westerse soc. niet-westerse soc. soc. geogr. cult, antrop. andragol, andragog agologie, agogiek

1457 129 438 86 362 173 259 10

1024 96 360 73 212 115 160 8

Psycliologie klinische psych. ontwik, psy. beroepsiceuze bedr. psy. soc. psy. overige psy

1321 645 242 12 32 196 194

999 479 190 4 16 166 144

Ek;onomie: alg. econ. (incl. macro) bedr. econ. econ. soc. fisc. econ. soc. econ. econometrie ontw. prog. ruimt. ord. Accountancy Overige

35 23 11 5 10 24

zoekers als voor bemiddelaars nogal moeilijk om greep te krijgen op de werkloosheidsproblematiek van academici. Waarom vindt de een na slechts enkele pogingen een werkkring en staat de ander nog maanden na zijn afstuderen op straat? Hoe komt het nu precies, dat een goede jurist (gelet op zijn cijferlijst) na ruim een jaar solliciteren nog steeds geen baan heeft? Uit het reeds gegeven voorbeeld wordt duidelijk, dat het hachelijk is om al te snel een oordeel uit te spreken over het zoekgedrag van de sollicitant. Bovendien kan de oorzaak van het niet vinden van een betrekking niet in de eerste plaats bij 'de man' liggen maar in zijn vooropleiding. Een 'ongelukkige' studierichting en een ongunstige samenstelling van het vakkenpakket kunnen afbreuk doen aan het concurrentievermogen. De relatie tussen zoekgedrag van de sollicitant en het (vlot) vinden van een baan is vooralsnog onduidelijk. Daarbij komt nog, dat er op de arbeidsmarkt altijd twee partijen zijn namelijk werkzoekende en werkgever. Anders gezegd: het allocatieproces loopt over twee schijven. Wie twijfels uit over de kwaliteit van het zoekgedrag van sollicitanten moet ook zijn kritische zin laten werken als het wervings- en selectiegedrag van arbeidsorganisaties aan de orde komt. Duidelijk is wel, dat werkgevers er steeds meer toe over gaan om hun selectiecriteria te verscherpen. Veel werkgevers stellen aan hun nieuwe personeelsleden de harde eis, dat ze daadwerkelijk kunnen bijdragen tot herstel van de winst en verbetering van de concurren-

tiepositie van het bedrijf. 'Schoolverlatende' academici kunnen echter niet bogen op werkervaring en het is voor hun potentiële werkgevers niet meteen duidelijk of ze de verlangde bijdragen aan rendementsverbetering wel kunnen leveren. De man of vrouw met werkervaring is op dit punt dan in het voordeel. Toch is werkervaring niet in alle gevallen een wonderrhiddel. Een te smalle of specialistische werkachtergrond vermindert de wendbaarheid op de arbeidsmarkt en verkleint bijgevolg de kans op het vinden van een baan. De nogal uiteenlopende verschillen in opleiding, studierichting, vakkenpakket, werkervaring, belangstellingspatroon verhogen de heterogeniteit van de arbeid die academici als beroepsgroep kunnen leveren.

e

REALITEIT ^ i M ^ ^ H ü ^ ^ ^ In een grijs verleden waren academici de witte raven op de arbeidsmarkt. Toen was het sollicitatiegesprek nog een sfeerrijke kennismaking tussen de jonge academicus en zijn veelbelovende werkgever. Die situatie heeft zich grondig gewijzigd. Onder de huidige omstandigheden hangt vrijwel elk selectiegesprek aan een zijden draad. Als die het begeeft valt de sollicitant terug in het zwarte gat dat werkloosheid heet. Maar zolang conjunctuurtesten van de Nederlandse industrie nog zwaarmoedig stemmen zal de werkloosheid niet van de voorpagina's verdwijnen. Twee recente frontberichten maken nog eens extra duidelijk dat de economie zich in een diep dal bevindt. Het aantal failissementen vertoont nog steeds een stijgende lijn en in een recente brochure van de RABO-bank 'Cijfers en trands' werd de verwachting uitgesproken dat er in de komende tijd geen verbetering zal optreden in de economische situatie van het midden- en kleinbedrijf. De teruggang in de bedrijvigheid treft zowel groot als klein in ondernemingsland. De conclusie luidt, dat werkloosheid niet alleen op korte termijn maar ook op langer zicht een 'hot issue' zal blijven. Zelfs reeds werkzame academici doen er goed aan er rekening mee te houden, dat hun zorgvuldig opgebouwde loopbaan een gevoelige knik kan oplopen door een periode van (tijdelijke) werkloosheid. Naast de "aanvangswerkloosheid' van startende academici zullen we steeds meer rekening moeten houden met de 'mid-career'-werkeloosheid die reeds werkzame academici treft. De positie van academici is kwetsbaar geworden. Het is een nieuwe realiteit één jaar voor George Orwell's grimmige 1984. Henk Zomer

afa>^

4 februari 1983

K

Landelijk forum studiefinanciering Op vrijdag 18 februari wordt door verschillende studentenorganisaties een landelijk forum georganiseerd over collegegeldverhoging, het studiefinancieringsstelsel en het beknotten op studentenvoorzieningen. De Landelijke Kamer van Studentenverenigingen, het Landelijk Overleg van HBO- en WO-bonden en het Interuniversitair Studentenoverleg hebben vijf onderwijsspecialisten van politieke partijen uitgenodigd, die hun mening over de financiële positie van studenten zullen spuien. Het begint om 14.00 uur in de Aula van de Universiteit van Amsterdam (Lutherse Kerk). Na afloop worden verschillende akties aangekondigd voor de week waarin de onderwijsbegroting behandeld wordt.

Taakvernnindering oudere onderwijsgevenden Vanaf 1 maart kunnen leerkrachten die ouder zijn dan 56 jaar als ze dat willen voor een dag in de week vrijgesteld worden van hun taken. Over die dag wordt tachtig procent van het loon doorbetaald en de pensioenopbouw gaat gewoon door. De regeling gaat op voor 8300 leerkrachten en kost 58,4 miljoen gulden. Men verwacht dat er een kleine 1200 arbeidsplaatsen door vrijkomen, die opgevuld moeten worden door jonge onderwijzers in deeltijd.

vervolg van pag. 1

Breed Front en de arbeidstijdverkorting Breed Front houdt vrijdag 11 februari, om half 11 een bijeenkomst in N 12 over het terugbrengen van de maximale werktijd op de Hogeschool tot 32 uur per week. Vorige week publiceerde het THB het plan van de DAK-fraktie van de universiteitsraad van de VU in Amsterdam, waarin zij het voorstel deden om voor al het personeel bij alle WO-instellingen van de werkweek met 2 0 % te verkorten. Daardoor kan voorkomen worden dat door de bezuinigingen 3000 volledige arbeidsplaatsen verloren gaan. Breed Front wil bijzondere aandacht aan dit plan besteden, en zoveel mogelijk kiezers raadplegen voordat ze een standpunt binnen de Hogeschoolraad innemen. In een oproep aan alle sympatisanten geeft Breed Front een eerste reaktie op het voorstel: "Als alle WO-instellingen zich zouden scharen achter de grondgedachte van het plan, dan zou dat een belangrijke doorbraak betekenen in de taakverdelingsoperatie. Zonder zo'n doorbraak zou het perspektief voor vele mensen die een baan hebben in het WO uiterste somber zijn, en laten we er alstublieft niet van uitgaan dat het voor de KHT best kan meevallen, want wat we tot nog toe hebben opgevangen over de gevolgen voor onze instelling stemt niet tot optimisme".

Doedels

In de Grote Van Dale staat wel het Engelse woord "planning" dat we helaas dagelijks in de mond moeten nemen, maar het woordt "doodle" komt er niet in voor. Dat is jammer want het is minstens zo belangrijk als planning. "Doedel" en "doedelen" staan er wel in, maar die hebben volgens Van Dale slechts betrekking op het Schotse muziekinstrument dat die snerpende geluiden van een varken in doodsnood voortbrengt. Wat is een doedel ("doodie"J, wat is doedelen ("to doodle"}? Ik las eens een fraaie, wat eenvoudige definitie; doedelen is iets doen om je beter te kunnen concentreren op het doen van iets anders. Commissieleden in een vergadering of studenten tijdens een college tekenen vaak allerlei figuurtjes op een willekeurig stuk papier - de agenda van de vergadering, de marges in een collegedictaat. Ten onrechte wordt dit als een teken van verveling uitgelegd. Mensen doedelen juist om zich beter te kunnen concentreren op wat gezegd wordt. Ze doedelen langs hun neus weg, weten vaak nauwelijks dat zij hef doen en kunnen soms ineens hun pen of potlood neerleggen en een rake opmerking plaatsen. Wie zich echt wezenloos verveelt tijdens een vergadering of college, doedelt niet doch dagdroomt, kijkt wazig naar buiten, geeuwt, tuurt naar de klok, enz. Je kunt ook woorden turven; hoevaak zei de voorzitter "eigenlijk" en "dus" in een tijdspanne van tien minuten feens turfde ik 87.']. Verstrooiing en vermaak biedt ook het noteren van koddige zinswendingen (onlangs nog noteerde ik uit de mond van een saaie voorzitter; 'dit wordt een in de lucht hangend orgaan"...] Doedelen is veel constructiever. Om met Freud te spreken, die de doedel ten onrechte over het hoofd heeft gezien; met doedelen houdt het ego het id in zijn vitale driften bezig, zodat het super-ego zich ongestoord kan concentreren op en wijden aan zijn kleinburgerlijke bezigheden, zoals vergaderen of collegelopen. Inderdaad, een psychoanalytische Dudeldeutüng is alleszins op zijn plaats; evenals de droom welt de doedel op uit het onbewuste, passeert de strenge en klein-burgelijke censuur van het superego om vervolgens het ego te plezieren. Zonder twijfel heeft allang de één of ander psycho-analyticus een verhandeling geschreven, waarin uiteengezet wordt dat de doedel inzicht verschaft in de diepste roerselen van de ziel; agressie, regressie, erotische driften, enz. ledere vergadering kijk ik heimelijk naar de paperassen van de tot bureaucratie ver-

Bestuurs- en bedrijfswetenschappen De economische faculteit zit met haar onderwijs- en onderzoeksbeleid niet helemaal op hetzelfde spoor als de Hogeschoolraad. "De activiteiten van de faculteit zijn veel meer doelgericht," zegt Nico Passers van het faculteitsbureau, " d e Hogeschoolraad heeft enkel een intentieverklaring uitgesproken. Wij maken op dit moment een inventarisatie van wat we in huis hebben en van wat er nog te verbeteren valt op het terrein van de Internationale Bestuurs- en Bedrijfswetenschappen. Daar zijn vakgroepen als internationale economische betrekkingen en recht der internationale organisatie, maar ook een man als prof. Kuschpèta die sowjetologie doceert bij betrokken." Een paar maanden geleden hebben een aantal faculteitsmensen, waaronder de hoogleraren Bosman, Van Veen en Van Dijck, een nota geschreven waarin een eerste opzet en een voorlopig programma voor de nieuwe studie zijn geschetst.

" D e procedurele gang van zaken bij de advisering over deze nota is door verschillende betrokkenen ais storend ervaren. Verschillende leden van de onderwijscommissie toonden zich geïrriteerd door het Communiqué van het CvB, waarin één informatieplaats beschikbaar gesteld wordt en een Centrum voor Internationale Bedrijfs- en Bestuurswetenschappen wordt aangekondigd. Het College stelt de faculteit hiermee voor een fait accompli, zo constateerde men, en

El

dat terwijl er nog slechts een zwakke en uiterst voorbarige basis aanwezig is om de nieuwe studie in te richten." Dat zegt dr. E. Berns, lid van de onderwijscommissie van de economische faculteit. "De onderwijscommissie wilde aanvankelijk geen advies uitbrengen over de nota waarin de opzet van de nieuwe studie geschetst wordt, omdat de betrokken vakgroepen er nog niet over gehoord waren. Afgelopen donderdag heeft de commissie om het faculteitsbestuur ter willen te zijn wèl een advies gegeven, dat is echter een voorwaardelijk advies van algemene aard geworden. Voorwaardelijk, omdat we nog steeds vinden dat éérst de vakgroepen gehoord moeten worden. W e hebben nu vastgesteld dat het geen absurd programma is en dat verder denken op de ingeslagen weg mogelijk i s " , aldus dr. Berns. Het ligt in de bedoeling de plannen voor de nieuwe studierichting volgende week woensdag op de vergadering van het faculteitsbestuur te bespreken. Daarna moet de faculteitsraad zich er over uitspreken. LK.

RECTIFICATIE Vorige week schreven we in het stuk over Nicaragua dat Thera van Osch vroeger bij Buro Buitenland werkte. Dat klopt niet: ze werkt voor het IVO. Voordat ze naar Nicaragua kwam heeft ze voor een IVO-projekt in Honduras gezeten.

oordeelde intellectuelen om te zien of er al doedels op staan. Nu ik in universitair Nederland zo een paar duizend vergaderingen heb mogen meemaken, beschik ik over voldoende empirisch materiaal om de volgende correlatie hard te kunnen maken; hoe meer bureaucratisch er gepraat wordt, hoe meer vergaderpartipanten gaan doedelen. Ook deze correlatie hgt nogal voor de hand. Men moet toch wel eens gaan doedelen, als men zich moet concentreren op de volgende, door mij deze week nog genoteerde volzin; "De planningsprocessen die via gestructureerde beleidsmechanismen met inachtneming van de daartoe geldende beslissingsprocedures in een geordende besluitvorming dienen te resulteren." Ik heb een penchant voor non-figuratieve doedels; zwart-witte, rohrschachtige kronkels, krullen, streepjes, bolletjes en blokjes. Eén collega van mij beperkt zich tot het opvullen van ootjes en aatjes - duidelijk een zeer vlakke ziel. Een ander doedelt figuratief - poppetjes meestal van het vrouwelijke geslacht. Ook nogal eendimensionaal. Maar ik ken een medewerker - een zeer virtuoze doedelaar - die fraaie, abstracte, zwart-wit doedels voorziet van dichtregels die kennelijk onbewust naar boven komen drijven, zoals: "Les sons et les parfums tournent dans l'air du soir" (Baudelaire). Doodzonde dat zo iets in de prullebak verdwijnt.' Er wordt veel gedoedeld. Mensen krabbelen bijvoorbeeld vaak met potlood of pen op willekeurige stukjes papier terwijl ze telefoneren. Doedelen behoeft overigens niet altijd tekenen te zijn. De automobilist die nerveus wachtend op het stoplicht in zijn neus > peutert, doedelt. Hef helpt de concentratie op stoplicht en wegdek. De lezer van een boek die de letters aan zich voorbij laat trekken zonder de inhoud er van op te vangen, omdat hij aan iets anders denkt, doedelt. Doedelen lijkt op een dwangmatige activiteit van ons brein. Niet zelden raken we in de ban van de doedel en verheffen we het doedelen tot doel. In de wetenschap bijvoorbeeld mogen methoden en technieken niet veel meer zijn dan doedelactiviteiten om des te beter (geconcentreerder) wetenschap te bedrijven. Ook statistieken zouden niet meer mogen zijn dan esthetisch bevredigende, nonfiguratieve doedels ter meerdere glorie van de wetenschappelijke theorie. Maar niet zelden zijn deze doedelactiviteifen tot specialismen uitgegroeid. Econometrie, psychometrie, sociometrie - ook zij zijn in wezen slechts doedelbezigheden. Maar dikwijls menen de desbetreffende experts dat theorie en onderzoek maar wat gedoedel zijn ter meerdere glorie van het gecijfer... Daar kan ik als doedeldilettant goed inkomen. Ook ik gevoel dikwijls de aandrift doedels tot doel te verheffen. Vaak ga ik vergenoegd naar een vergadering, wetend immers dat ik weer ongestoord een paar uur lang kan doedelen. Hoe mooi zou het zijn agenda's van vergaderingen vol met wilde doedels te verzamelen en in het kader van Studium Generale voor de aula ten toon te stellen. Het zou de vergadermotivatie van ons wetenschapsvolkje ongetwijfeld opzwepen. Toch moeten doedels maar doedels bhjven; speels, vluchtig en vergankelijk. Alleen zo blijven zij het meest fantasievolle dat in vergaderingen wordt geproduceerd.

Q W

W

Q

N

Avondrector Anton van Kalmthout:

"Een van de weinige dingen die je ais weri<loze nog mag doen is 's avonds studeren." beer me nu al jaren sterk te maken voor de zaak van de avondstudenten. Maar tot voor kort vond dat weinig gehoor. De laatste tijd krijgt het avondonderwijs meer aandacht. Het valt niet te ontkennen dat de bezuinigingen en de teruglopende studentenaantallen daar iets mee van doen hebben. Het Tilburgse College van Bestuur heeft zich het lot van de avondstudenten ook aangetrokken. In de nota Uitdaging en Verandering heet het dat de hogeschool de ontwikkeling van het part-time onderwijs "met kracht" zal bevorderen. De nota zegt ook dat de onderwijskundige inrichting van het onderwijs en de dienstverlening vanuit de instelling aan de deeltijdstudenten grondige aandacht verdient." Rijk wil niet verdoezelen dat deze plotselinge zorg voor de avondstudent ook te maken heeft met de angst voor de drastische terugloop van de inschrijvingen, maar, zo voegt hij er nuchter aan toe, " w e zitten er toch voor om zoveel mogelijk mensen een zo goed mogelijke opleiding aan te bieden?"

De juridische faculteit lieeft drs. Anton van Kalmthout benoemd tot avondrector. Van de 427 studenten die de rechtenfaculteit rijk is, staan er 120 ingeschreven als avond- en parttimestudent. Een verwaarloosde categorie? Volgens van Kalmthout wel. "Het avondonderwijs is altijd de melkkoe van de faculteit geweest". Op 30 juni van het vorige jaar vond er een zeer spectaculaire vergadering van de juridische faculteitsraad plaats. Men besloot toen tot opheffing van de avondopleiding met ingang van september 1983. Alleen als er op korte termijn zou worden voldaan aan een reeks van minimale eisen wilde de raad deze beslissing nog wel in heroverweging nemen. De verdeling van de formatieplaatsen over dagopleiding en avondopleiding moest opnieuw worden berekend en de vakgroepen en secties moesten beloven dat ze voor de avondopleiding minstens half zoveel hoor- en werkcolleges zouden geven als voor de dagopleiding. Andere eisen van de faculteitsraad waren het instellen van repetitiecolleges, de aanwijzing van centrale avonddocenten per vakgroep, zonodig de vervaardiging van speciaal onderwijs- en oefenmateriaal en een betere voorlichting aan de avondstudenten. Tenslotte werd het bestuur van de faculteit verzocht voorstellen te doen voor de instelling van een avonddecanaat.

STAATSSECRETARIS I

CHANTAGEi Deze eisen van de faculteitsraad aan het faculteitsbestuur worden door sommigen als chantage uitgelegd. Het bestuur had maar te slikken of te stikken. Het werd tenslotte slikken. Het bestuur wilde de avondopleiding graag handhaven en stemde daarom in met het treffen van een aantal ingrijpende verbeteringen ten gunste van de avondstudenten. De aanstelling van avondrector van Kalmthout is een direct resultaat van de vergadering van 30 juni. Van Kalmthout is vanaf het begin betrokken geweest bij de diskussie die de faculteit nu al zo'n zes, zeven jaar over het fenomeen avondopleiding aan het voeren is. Zo had hij zitting in de commissie die in februari 1980 een rapport deed uitkomen met de titel "Naar een Nieuwe Avondopleiding in de Rechtsgeleerdheid". En hij was de voorzitter van een andere commissie die halverwege het afgelopen jaar moest constateren dat er van het rapport uit 1980 maar bitter weinig was gerealiseerd. Van Kalmthout: "Er heerst erg veel goede wil tegenover de avondstudenten. Alle docenten vinden het leuk om aan avondstudenten les te geven, omdat het een plezierige, gemotiveerde groep is. Alleen is de inzet van de vakgroepen voor het avondonderwijs niet institutio-

Tilburgs Hogeschoolblad

Anton van Kalmthout: "Waarom brengen we niet al het avondonderwijs bij elkaar In gebouw S7" neel. En als die inzet er niet komt dan bloedt het hele zaakje dood. Er is te weinig gelet op het speciale karakter van de onderwijsgroep. Avondonderwijs vraagt om een anderssoortige aanpak, om studiemateriaal dat is gericht op zelfstudie. Dat is de voorsprong van de Open Universiteit. Daar hebben ze onderwijsmateriaal dat zich leent voor zelfstudie. Als je het goede materiaal eenmaal hebt, dan kun je met minder onderwijsuren toe. Het algemene gevoelen is dat de avondstudenten tot nu toe de melkkoe van de faculteit zijn geweest." Het afvalpercentage onder de eerstejaars mag in dat opzicht een schril signaal heten. Het vorig jaar liet zeventig procent van de eerstejaars zich na verloop van tijd niet meer op de faculteit zien. Van Kalmthout: "Natuurlijk weten die avondstudenten dat ze aan een zeer zware opgave beginnen. Als de faculteit meer rekening hield met hun speciale eisen en problemen dan zouden er zeker minder afvallers zijn." Volgens Anton van Kalmthout heeft de deeltijdstudie de toekomst: " J e ziet het

ook op andere plaatsen. De deeltijdstudie is dĂŠ manier om studenten binnen te krijgen. Een van de weinige dingen die je als werkeloze nog mag doen is als avondstudent studeren. Die groep zal dus ongetwijfeld enorm groeien. Vandaar ook dat nu opeens alles kan. De avondopleiding is begonnen als een gunst, een aardigheidje. Maar nu de kans op studentenverlies groter wordt willen de faculteiten er wel iets aan doen. Een belangrijke maar ook waardevolle concurrent is de Open Universiteit. Het is goed dat die gaat starten. Wij kunnen veel van ze leren. Ons voordeel is natuurlijk het kontaktonderwijs. Wij zullen wel voor een plezierige ambiance moeten zorgen. Waarom brengen we bijvoorbeeld niet al het avondonderwijs bij elkaar in gebouw S? Daar kunnen studenten en docenten elkaar ontmoeten, daar kunnen ook alle voorzieningen worden ondergebracht."

STIEFKIND I Martin Rijk, gekozen lid van het College van Bestuur van de Tilburgse Hogeschool, noemt het initiatief van de rechtenfaculteit een belangrijke zaak. Het avondonderwijs is, volgens Rijk, inderdaad altijd als een stiefkind behandeld, men deed het er even bij. Rijk: "Ik pro-

Anton van Kalmthout, in het dagelijkse leven wetenschappelijk hoofdambtenaar in het strafrecht, is voor vijftiende van zijn werktijd aangesteld als avondrector. Het is de bedoeling dat hij over extra ambtelijke ondersteuning kan beschikken. De status van van Kalmthout is omschreven als staatssecretaris met adviesrecht. De wens van de faculteitsraad om de nieuwe avondrector een volwaardige bestuursfunctie aan te bieden werd getorpedeerd door het zittende dagelijkse bestuur. Een bestuurder dreigde zelfs de portefeuillekwestie te stellen. De raad heeft toen de bezwaren van een vierde bestuurder erkend en heeft zich neergelegd bij het compromis van de staatssecretaris. Maar in september zal worden bekeken of de avondrector niet toch de status moet krijgen van 'categoriaal deelbestuurder' met stemrecht op de onderdelen die hem aangaan. Twan Geurts

Import uit ontwikkelingslanden Bij het IVO is een rapport uitgekomen van B. Evers en G. de Groot, getiteld "IndustriĂŤle importen uit de ontwikkelingslanden, uitdaging voor het Nederlands beleid". Het is twee jaar geleden geschreven als achtergrondpaper voor het in december '80 gehouden symposium "Internationale Handel, Werkgelegenheid en Noord-Zuid Samenwerking". Omdat er regelmatig vragen kwamen naar overdrukken heeft het IVO het nu als IRIS-rapport nummer 20 uitgegeven. Het gaat over de vraag of Nederland al dan niet een protectionistische houding aan moet nemen ten opzichte van de import van goederen uit ontwikkelingslanden.

11 februari 1983

TVC wil tien miljoen vrijmaken voor groei-instellingen De Taakverdelingscommissie l<rijgt langzaam vat op slechts een deel van het te bezuinigen bedrag van 258 miljoen gulden. Afgelopen vrijdag en maandag heeft de TVC zich beraden over de voorstellen van de dertien colleges. Het overleg over letteren zal worden heropend. Voor nieuwe aktiviteiten bij groeiinstellingen wil de TVC 10 miljoen gulden vrijmaken. Weinig nieuwe feiten uit het overleg, dat nu toe is aan een synthese na het deeloverleg van de maand januari. Bij de sociale wetenschappen zullen vooral in de drie randstadinstellingen Leiden, VUAmsterdann en Utrecht vakgroepen of studierichtingen verdwijnen. Tilburg nnoet volgens dit voorstel 1,2 miljoen bezuinigingen bij de sociale wetenschappen. Op 18 februari valt een beslissing over dit deelvoorstel dat ongeveer 25 miljoen moet opleveren. De TVC zal ook het overleg over letteren heropenen " o m te bekijken of anders dan eerder was voorgesteld een groter aantal vestingen van vooral kleine studierichtingen moet worden opgeheven." Bij de interuniversitaire instituten wil de commissie 10 miljoen weghalen en dat betekent een bezuiniging van tenminste 10 miljoen. De groei-instellingen krijgen nu enige aandacht. Voor nieuwe activiteiten wil de TVC 10 miljoen gulden vrijmaken. De TVC zoekt nu "een evenwicht tussen de bezuinigingen van deze vier instellingen op bestaande taken en toekenning van delen van deze 10 miljoen voor nieuwe taken," aldus de TVC. Financiering van nieuwe activiteiten bij groei-instellingen ziet de TVC als een apart budgettair probleem. De groep KHT van de federatie ABVAKABO reageert scherp tegen de lijn van de Taakverdelingscommissie om het grootste gedeelte van de 258 miljoen te verzamelen door 'afslanking' van het merendeel van de studierichtingen. In een brief aan het CvB schrijven de vakbonden dat dit een aanzienlijke aanslag zou betekenen voor de meeste Tilburgse faculteiten en diensten. "Grofweg komen we op een dreigende vermindering van liet personeelsbudget van 2,85 miljoen gulden (Âą40 in formatieplaatsen!), waarbij vooral de sociale faculteit zwaar zou worden getroffen," aldus ABVA-KABO. De bonden wijzen er op dat zij van meet af aan tegen deelname aan het taakver-

delingsoverleg waren, omdat de instellingen daardoor instemden met de randvoorwaarde van de minister om 258 miljoen te bezuinigen op grond van taakverdeling en concentratie. ABVA-KABO wil dat het college tijdig de nodige inlichtingen doorspeelt en dat ze verdere deelname aan de TVC-operatie laat afhangen van het integraal doorvoeren van een sociaal plan, waarvan de aanzet werd gegeven in het tweede TVC-infobulletin (zie THB). De bonden zijn van oordeel dat de sociale rekening moet worden gepresenteerd aan de minister, dit in tegenstelling met de poging van de minister om het sociaal plan te laten financieren door een ophoging van het te bezuiningen bedrag van 258 miljoen. In een pamflet aan de hogeschoolbevolking zegt de Abvakabo volmondig "Nee tegen T V C " . Het uitgangspunt van de minister blijft voor de bond onaanvaardbaar: "Op blinde wijze is een bedrag genoemd zonder ook maar enigszins rekening te houden met de belangen van studenten en het personeel. Bovendien moeten we de vraag blijven stellen: waarom moet er ingeleverd worden?" Niet voor de werkgelegenheid, meent de Abvakabo, want het afbraakbeleid van het huidig kabinet doet ons in een heilloze spiraal belanden naar de 1 miljoen werklozen. De plaatselijke bond wil de KHT wel zien groeien, "maar we zijn het niet eens met het College van Bestuur dat dit ten koste van andere instellingen moet gaan. Het is een weinig solidaire houding die ons op den duur alleen maar kan opbreken." De bond dringt aan op waakzaamheid en wil dat het CvB en de faculteitsbesturen aan studenten en medewerkers voortdurend opening van zaken geven.

STUDENTEN! Van het Landelijk Studenten Taakverdelingsoverleg (LASTO) is een reaktie gekomen op het tweede bulletin van de Taakverdelingscommissie Wetenschappelijk Onderwijs. Het LASTO vindt het

Nouwens verhuizingen Erkend Rijksverhuizers

Internationale Verhuisonderneming en opslag van inboedels verpakkingen overzee Lage Witsiebaan 102-112-136, Tilburg Telefoon 013 - 670526 - 674796 Tilburgs Hogeschoolblad

een vooruitgang dat de TVC in het bulletin vermeldt dat ze criteria gaat hanteren die verband houden met de handhaving van de kwaliteit van het onderwijs. De studenten noemen het wel merkwaardig, omdat aan de deeloverleggen van de TVC tegengestelde criteria zijn meegegeven. Het LASTO vindt dat de TVC voorbijgaat aan regionale samenwerking en een sociaal beleid voor medewerkers. Bij de universiteiten vervallen in de toekomst 3000 arbeidsplaatsen, maar aan plannen voor arbeidstijdverkorting, in de zin van het terugbrengen van het aantal arbeidsuren per week, zou de TVC nauwelijks aandacht besteden. Een positief punt is, volgens het LASTO, dat de TVC zich bezig gaat houden met een overgangsregeling voor studenten van te reorganiseren studierichtingen. Verder stellen de studenten als absolute voorwaarde dat de faculteitsraden zich over de TVC uitspreken, voordat de universiteits- en hogeschoolraden zich er over buigen. Het LASTO wil niet zeggen of de plannen van de TVC al dan niet aanvaardbaar zijn. De "vertrouwelijkheid" van de operatie zou hen dat onmogelijk maken. Volgens het LASTO mogen de bezuinigingen in geen geval leiden tot kwaliteits-

vermindering en verslechterde toegankelijkheid van het onderwijs.

Boekjes over zelfhulpgroepen In 1980-1981 is door de Projektgroep Zelfhulp Tilburg een onderzoek verricht naar zelfhulpgroepen in Nederland. Van een zeventigtal groepen en organisaties zijn toen geschreven 'portretten' gemaakt, die nu gebundeld zijn in het boekje "Heb jij dat nou ook" onder redaktie van Letta Postma. Het is een wegwijzer voor mensen die hun welzijnsnoden zelf te lijf willen gaan: het geeft informatie over filosofie, doel en aktiviteiten van zelfhulpgroepen. Daarnaast is het boekje "Zelfhulp geadresseerd", door Moniek Wegman, uitgegeven. Hierin staan veel adressen van zelfhulpgroepen in Nederland en het buitenland. De boekjes zijn te bestellen voor respectievelijk f 7,50 en f 8,00 bij Projektgroep Zelfhulp Tilburg, p.a. Katholieke Hogeschool Tilburg, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg, tel. 662208.

EV

vervolg van pag. 1

Buitenlandbeleid kan beter Tijdens de behandeling van de nota Buitenbeleid in de Hogeschoolraad werd in navolging van de commissie Onderwijs en Onderzoek herhaaldelijk de nadruk gelegd op het profileren van het ontwikkelingsgericht onderzoek en ontwikkelingssamenwerking. Het raadslid pater Jansen wilde van het CvB een intentieverklaring in de richting van een toekomstig zwaartepuntenbeleid. De juiste inhoud van dat beleid is nog niet bepaald, maar in feite is dit zwaartepunt op de KHT aanwezig, aldus Jansen die verder meer mankracht vroeg voor de ontwikkelingslanden en hardere toezeggingen voor compensatie. Rector van Veldhoven vindt het nu nog te voorbarig om van de ontwikkelingssamenwerking een instellingszwaartepunt te maken. "Dan krijgt het zoals elders een formeel karakter", aldus de rector. Het CvB is niet tegen profilering maar het mag niet bij woorden blijven. Ordesteuning uit de betrokken faculteiten is noodzakelijk. Glombowski (Breed Front) las nergens in de nota dat er geen relaties met Zuid-Afrika mogen zijn.

ZWAARTEPUNT^^MM^H Toch zijn die kontakten er blijkbaar, aldus Glombowski. Hendriks wil namens PSF een duidelijke prioriteit leggen bij de ontwikkelingsplannen, dan pas met de 'oosterse' landen en ten slotte met de 'westers' georiĂŤnteerde landen. Verder zijn er te weinig studentgerichte kontakten, aldus Hendriks die ook nog enkele voorbeelden gaf van studenten die moeten uitwijken naar andere instellingen om in aanmerking te komen voor werk in het buitenland. Prof. Bouman (Bul) is van mening dat ook hier gericht onderzoek kan worden verricht. Reizen is volgens

hem niet zo belangrijk. Kontakten lopen soepeler en kosten minder geld als er goede relaties zijn met ginder in het buitenland, aldus Bouman. De Hogeschoolraad heeft met 15 stemmen tegen 2 stemmen een motie van PSF aangenomen, waarin gevraagd werd om voortaan vijf procent van het onderzoeksbudget te besteden aan ontwikkelingsgericht onderzoek en ontwikkelingssamenwerking. Voor 1 mei moet het College van Bestuur met de faculteiten hierover concrete afspraken gemaakt hebben. In een tweede motie verzocht PSF het College van Bestuur ervoor te zorgen dat het voor KHT-studenten gemakkelijker wordt om in het buitenland te studeren of onderzoek te verrichten. Hiervoor zou ook een betere studiecompensatieregeling moeten komen. PSF wees erop dat de Hogeschool nu nauwelijks mogelijkheden heeft voor studenten die naar het buitenland willen, en daarmee behoorlijk afwijkt van andere Nederlandse universiteiten en hogescholen. Zelfs de voorlichting over beurzen in het buitenland vindt PSF op de Hogeschool erg gebrekkig. Deze motie werd met 16 tegen 4 stemmen aangenomen. Het College vond beide moties overbodig. Met de strekking van de eerste was het CvB het wel eens, maar de rector zei dat die vijf procent zich moeilijk laten berekenen. Door de tweede motie voelde het College zich vastgepind op gedane beloftes. De uitgangspunten die in de Nota Buitenbeleid staan werden door de Hogeschoolraad zonder stemming aanvaard., Het College van Bestuur gaat nu de budgettaire gevolgen van de organisatorische veranderingen die daaruit voortvloeien verder uitwerken. KB/EV/JV

11 februari 1983

De geschiedenis van het carnaval

De blinde papisten en hun overdadige brasserijen m

'Vastelavond', het feest dat gedurende drie dagen vóór het vasten plaatsvindt, wordt door de onoplettende feestvierder makkelijk geassocieerd met de kerkelijke vastenavond. Vastelavond, denkt hij, heeft te maken met de kerkelijke vasten. Echter, als we het woordje Vastelavond met ons etymologisch ontleedmes uitbenen, dan loopt zelfs de strengste puritein het kwijl uit de bek. Vastelavond komen we voor het eerst tegen in 1290 in enkele oud-Nederlandse teksten. Het IVliddelnederlandse fase!, fazel of vazel betekent ongeboren vrucht. Het Middelhoogduitse faselen houdt in: gedijen. En in Zwitserland komen woorden voor als 'gefaselt' ( = rijk aan nakomelingenschap) en 'faslig' ( = vruchtbaar). Deze laatste betekenissen hebben betrekking op: varkens. In Hessen krijgen boerinnen op Vastelavond ham en worsten te eten, 'damit sie fasein', opdat ze kinderen krijgen. Erg veel met de 'Vasten' heeft dit niet van doen. Vastenavond heeft te maken met het motief van de vruchtbaarheid. In de late Middeleeuwen is Vastelavond de verzamelnaam geworden voor een reeks van gewoonten en gebruiken in de Germaanse en die stammen uit de Germaanse en Klassieke overlevering. Dit feest voor de vastenperiode draagt allereerst de sporen van Oud-Germaanse lente-riten. Geheime mannenbonden verkleedden zich in het koude jaargetijde als angstaanjagende demonen of vreeswekkende dieren, maakten lawaai met potten en pannen en trokken rond met brandende toortsen om daarmee de winterdemonen te verdrijven die de natuur laten doodvriezen en ziekte en honger in stand houden. Als de 'strijd' is gewonnen ontwaakt de natuur en openbaart zij haar vruchtbaarheid. Het vruchtbaarheidsritueel van deze geheime Germaanse mannenbonden wordt overgenomen door groepen van ongetrouwde mannen die ronddoolden op het plattenland. In de twaalfde eeuw zwerven in Frankrijk zogeheten 'Bachelleries' rond die, als de vasten begint, vuren stoken en daaromheen springen en dansen om de vruchtbaarheid van de vrouw en de akker op te wekken. Zij trekken door de dorpen en gedragen zich als schijnheilige zedenpredikers; voor het huis van een huwbaar meisje dat zich, volgens hen, oneerbaar gedraagt, plaatsen ze meibomen of stinkende struiken. In veel Oostenrijkse dorpjes vonden de boerenbruiloften plaats op de dagen van Vastelavond. Daar bestond ook de gewoonte dat op 'Tolle Donnerstag' een meisje op het kippenhok moest kloppen. Als de hoenders zich lieten horen en niet de haan, dan zou zij trouwen met 'n armoedzaaier.

EZELSPAUS I De tradities uit de Germaanse Oudheid beïnvloeden zowel de kerkelijke spotpraktijken in de Middeleeuwen als de vastelavondvieringen in de, op het eind van de vijftiende eeuw tot ontwikkeling komende, steden. Tijdens de kerkelijke zottenfeesten werd de geestelijke hiërarchie op zijn kop gezet. Scholieren en koorknapen kozen een kinderbisschop of een kinderabt. Deze kreeg een mijter op en droeg een staf met zotskolf. Dan trok men in een stoet naar het altaar. Wierook werd vervangen door de zwarte walm van brandende schoenzolen, de kinderabt sloeg obscene taal uit of brabbelde wat woordjes visserslatijn. Soms proefde men het genoegen om een kerkelijke machthebber

Tilburgs Hogeschoolblad

Het feest van carnaval is voer voor sociologen. Als mensen uit hun huizen rennen en de gebraden haan uithangen op straat, dan moét dit verschijnsel verklaard worden. En welke andere wetenschap dan de sociologie zou zich hier beter voor lenen?! Onze Tilburgse socioloog Zijderveld heeft eens geschreven: "Het behoeft allang geen betoog meer om te stellen, dat meer dan enig andere wetenschap de sociologie verwant is met de zotheid. De nar past zich niet aan bij enigerlei vorm van gezag. Hij kent geen rangen en standen. Hoewel zelf gemaskerd is de nar een virtuoos in het ontmaskeren van poses, van oneerlijk moralisme en schijnheiligheid. Als hij meer doet dan statistische tabellen verzamelen, is de socioloog in dit alles zeer verwant met de nar." Natuurlijk zei hij dit niet op een congres voor sociologen, maar voor een niet minder pienter gezelschap van carnavalsvierders ter gelegenheid van het 99-jarig bestaan van de Oeteldonkse Club in Den Bosch. Maar, alaaf, het bewijst de verstrengeling van sociologie -ja, zelfs de wetenschap in het algemeen - met carnaval: de Wijsheid en de Zotheid zusterlijk bijeen. Onderstaand relaas spit op anecdotisch en dus sociologisch verantwoorde wijze naar de wortels van de 'Vastelavond'. door Peter Pennartz

met emmers water te overgieten of hem het achterwerk te ontbloten. Voor de geestelijken die op de hoogste tree van de kerkelijke ladder stonden creerde men 'n ezelspaus of 'n zottenbisschop. In Frankrijk en de Zuidelijke Nederlanden schreef men voor zo'n zottenfeest een heel feestprogramma. In Beauvais, bij voorbeeld, trok een heuse processie in vol ornaat over straat naar de kerk. Daar werd dan een dienst opgevoerd, waarbij elk onderdeel van de mis beëindigd werd met het laten van een boer' Hoogtepunt was het 'Ite, missa est', waarna de celebrant driemaal boerde en de herderlijke kudde deze onfrisse keelklanken luid herhaalde. Tegen het einde van de Middeleeuwen wordt het de kerk toch ietwat te gortig. Pastoors, kloostervaders en bisschoppen moeten op de knieèn voor de meest liederlijke en bespottelijke uitbeeldingen van de kerkelijke leiders. Met name in Frankrijk, waar een ware cultuur

bloeide van narrenmoeders en ezelsfeesten en waar elke stad zijn 'pape des fous' koos, grepen de theologen in. In niet mis te verstane bewoordingen beschreven zij op het concilie van Basel in 1435 wat er zich eigenlijk allemaal afspeelde: 'De priesters dragen maskers tijdens de mis, ze dansen in het koor verkleed als vrouwen, koppelaars of speellieden en ze zingen schandelijke liederen. Op het altaar eten ze zwarte pudding en vette worsten, terwijl de celebrant, waarschijnlijk op zijn mannier, bezig is. De dobbelstenen rollen en de wierook wordt gestookt van oude schoenzolen. Ook rennen en springen ze door de kerk. En dan gaan ze naar buiten in hun vermommingen. Met karren en wagens trekken ze door de stad en geven schaamteloze voorstellingen, waarmee ze de lachlust van het publiek opwekken, dat ook verder uitgedaagd wordt met smerige liedjes en obscene gebaren. De

schuinmarcheerders van de kerk dienen zich weer in het corset van de Heilige Geest te wringen. Organisaties van leken werpen zich op als 'entertainers'. De opkomende burgerij neemt het feest over. De rollen van ezelspausen en zottenbisschoppen worden nu vervuld door gewone burgers.

HITSIG w^^^mmmÊmmiÊmm De kerkelijke verbodsbepalingen zijn duidelijke symtomen van de overgang van de Middeleeuwen naar een 'wereldser' samenleving. De door Jeroen Bosch uitgebeelde, mystieke taferelen, waar erotiek en de dood, zinnelijkheden en de duivel, wulpsheid en boetedoening zich in donkere nissen terugtrekken en zich wellustig aan elkaar vergrijpen, deze middeleeuwse wereld wordt blootgesteld aan wat zij niet kan verdragen: het volle zonlicht van de Reda. De boerse, zinnelijke wijze van leven, waarin pastoors, bisschoppen, kardinalen en zelfs pausen het ene moment met uitgestreken gezichten op de kansel staan en het andere moment haasje-over spelen met geile begijnen en hitsige nonnen, raakt ontworteld. De komende drie eeuwen zouden in het teken staan van de Verlichting, het Rationalisme. De Reformatie won aan invloed. Zij zou niet langer toelaten, dat de tuinen van de kloosters omgetoverd werden tot de Hof van Eden. Het veertigurengebed werd ingevoerd, men predikte boete en trok ten strijde tegen het wulpse Vastelavondfeest. In Duitsland werd 'Fasnacht' geassocieerd met 'n vat, geledigd in de duistere nacht, ter ere van de dikbuikige zuip-God Bacchus. In de zuidelijke landstreken werd de katholieke kerk meermalen tot de orde geroepen als zij zich weer te buiten ging aan 'paepsche stoutigheyt'. In 1660 lieten de hervormde predikanten een resolutie in hun kerken voorlezen, waarin zij het gedrag van hun christelijke broeders sterk veroordeelden: '...de overdadige brasserijen, geile wulpsheden, ongebonden dartelheden, moetwillige brooddronkenheden, lichtvaardige danserijen, dwaze en verfoeilijke mommerijen, dewelke in deze verleden grouwelijke Bacchusdagen zelfs bij vele lidmaten onser gemeente zijn aangesteld...dat onze christenen, die voorgeven lidmaten te zijn der gereformeerde Kerk niet alleen meelopen maar het erger maken dan de dochteren Babels, de blinde papisten, in welker midden zij wonen...zodat dit afgodische Samaria en overspelige Sodom gerechtvaardigd wordt door hare grouwelen...dit kwaad als een zondvloed dreigt alle dijken te doorbreken...'. De overgang van de laat-Middeleeuwse periode naar een stedelijke samenleving ondermijnde de heersende standenhièrarchie. De Middeleeuwen kenden de nauw omschreven domeinen van de adel, de geestelijkheid en het landvolk. Binnen de stad groeide echter, tegen de bestaande hiërarchie in, een nieuwe 'stand' van burgers. De gesloten, statische wereld van de Middeleeuwen vertoont haar eerste scheuren. In deze zich veranderende samenleving krijgt de Vastelavondviering een nieuwe maatschappelijke en dus politieke funktie. De Vastelavond wordt een hulpmiddel bij het vestigen en uitproberen van de nieuwe regels van een burgermaatschappij. Het 'Gilde van de Blauwe Schuit' speelt in deze overgangssituatie een ogenschijnlijk louter komische rol. Ogenvervolg op pag. 11

11 februari 1983

Thatcher draait de verwarming uit Het publiek van Birmingham moet dinsdag 14 december v r e e m d h e b b e n opgeicelten v a n zijn m i d d a g w a n d e l i n g . V o o r d e p o o r t e n v a n A s t o n U n i v e r s i t y ver­ zamelde zich misschien w e l de g e l e e r d s t e a k t i e g r o e p uit d e Brit­ se geschiedenis. Ruim duizend professoren en lektoren van Aberdeen tot Southampton waren van hun leerstoel afgeklommen om in stilte, gewapend met spandoeken te pro­ testeren. Binnen vergaderde op dat mo­ ment de universiteitsraad over het ont­ slag van veertig kollega's. De de­ monstratie bleek niet tevergeefs: later op de dag besloot de raad, voorlopig geen wetenschappelijk personeel te ontslaan. Weer was het gevaar afgewend, weer was voorkomen dat de bezuinigingen op hoger onderwijs hun eerste slachtoffers maakten. In 1979 had de regering Thatcher haar taak aanvaard met de belofte dat het be­ drijfsleven ontlast, het puikje van het on­ derwijs behouden en alles wat niet effi­ cient was uitgebannen zou worden. De gevolgen voor de kollektieve sektor zijn inmiddels bekend. Het hoger onderwijs heeft daarvan meer dan zijn deel gekre­ gen. Als eerste maatregel werd het colle­ gegeld voor buitenlandse studenten ver­ hoogd. De Britse universiteiten, die bijna tien procent van de studenten uit het buitenland betrekken, schreven in 1975 nog: "Brittannie is trots op zo'n grote bij­ drage aan het internationale onderwijs". In 1980 moesten zij deze studenten de volledige kosten in rekening brengen. Hun subsidie werd met een overeen­ komstig bedrag verminderd, maar ook het aantal aanmeldingen van buitenlan­ ders daalde: met dertig procent. Ook het resterende budget werd vermin­ derd, en wel tussen 1981 en 1984 gelei­ delijk met 8,5 procent in harde ponden. Tel bij dit alles de geldontwaarding, dan is het totaaleffekt een bezuiniging van vijftien procent binnen drie jaar. (Geen overheidssektor is zo zwaar gepakt als het onderwijs).

NOODLOTi^iHiH^Bi^iMM Hoe dachten mevrouw Thatcher en de haren dit te verwezenlijken? In ieder ge­

2

o O) _g

ou ■o

val werd de 43 gesubsidieerde univer­ siteiten niet gevraagd hoe en waar ze de centen het best konden missen. Het uni­ versitaire budget wordt in de praktijk be­ heerd door het University Grants Com­ mittee, een twintigtal professoren en in­ dustriëlen met respektabele Oxford­ Cambridge achtergrond, een 'onafhan­ kelijke' buffer tussen regering en instel­ lingen die de akademische vrijheid moet waarborgen. Zo ook nu. E nkele heren overwogen uiteraard af te treden, kozen de onvermijdelijke eieren voor hun geld en trachtten met gepaste verontwaardi­ ging het beste ervan te maken. Ze bere­ kenden niet alleen het bezuinigingsper­ centage per instelling, maar bedachten ook een verdeling over de verschillende vakken. Zo kregen in juli 1981 de 43 uni­ versiteiten het noodlot in de brievenbus. Voor Oxford en Cambridge bedroeg dat ruim tien procent, voor Salford in Man­ chester maar liefst 44. Sociologie en Russisch kregen aanbevelingen als " i n ­ binden", "stopzetten" en "fuseren", be­ drijfskunde m o c h # ' b l i j v e n " en "uitbrei­ d e n " . De Britse akademische wereld, ge­ bouwd op eeuwenoude tradities en voor­ rechten en slechts gehoorzamend aan God en de wetenschap, stond op zijn kop. De hel barstte los, en het Grants Com­ mittee was de duivel. De vakbond sprak van "een oefening in onmacht", " d e grootste ramp in de geschiedenis van de kollektieve voorzieningen" en eiste het aftreden van de kommissie. Labour sprak van een "gesloten, niet represen­ tatief, inkapabel en inefficient werktuig van de regering" dat onmiddellijk ver­ vangen diende te worden. De kommissie werd partijdigheid, willekeur en onkunde verweten. Zij zou sommige instellingen in zeventien jaar niet bezocht hebben, de anderen opgedragen hebben kursussen te staken die nooit gegeven waren. Het ontzien van Oxford en Cambridge werd gehekeld evenals het verhogen van het budget van de London Business School, een bewezen supporter van de regering­ Thatcher. Na anderhalf jaar zijn de kriteria van het Grants­Committee nog altijd niet duide­ lijk. Hoe kunnen bijvoorbeeld de jonge technische en innovatiegerichte instellin­ gen in gebieden met antieke industrie het meest bekort worden, terwijl Thatcher

BRITAIN NEEDS ITt UNIVERSITIES

Studentenbeweging ^staat voor dilemma

issuec fey the Associa* c i ofU­ .­ ­ t> Teachers

zegt de innovatie te steunen? Binnen de vakbond doen wilde spekulaties de ron­ de. E en kaderlid: "Die tegenstelling is schijn. De regering staat helemaal achter het beleid van de Grants­Committee, ze heeft niet voor niets de voorzitter gerid­ derd. Deze regering is niet geïnteres­ seerd in innovatie, en nog minder in het gezond maken van de Britse industrie en het stoppen van de werkloosheid. Zij heeft haar eigen belangen elders. Wel­ licht wordt dit land gebruikt als inter­ nationaal voorbeeld, om aan te tonen waartoe teveel macht van de vakbond kan leiden." Hoe reageerden de universiteiten op de bezuinigingsvoorstellen? Adriënne Aziz, vakbondskaderlid: "Na de eerste paniek dachten velen: bukken, dan trekt de storm wei over. Maar die storm trok niet over". Protesten leverden niet meer op dan zeventien marginale wijzigingen. De bodem van de portemonnee bleef akelig zichtbaar. E n toen sloeg iedereen aan het snijden. Treinkaartjes voor kongresbe­ zoek moesten voortaan zelf betaald wor­ den. Telefoons werden 's morgens af­ gesloten. Buitenlandse gasten kregen niet meer te eten. Studentenkamers wer­ den in vakanties verhuurd aan kongres­ gangers, de meubels opgeslagen en de studenten naar vader en moeder gestuurd. Bijzonder inventief in overleven toonde zich de Salford Universiteit bij Manchester: ­ Dode en vernielde struiken worden niet meer vervangen; namen van geslaagden worden niet meer in de krant gepubli­ ceerd, een gedeelte van de liften wordt buiten gebruik gesteld en in de motten­ ballen gezet, de universitaire gebouwen gaan dicht na half zes en in het weekein­ de en de vakantiesluitingsperiodes wor­ den verlengd, de verwarming blijft tus­ sen 1 mei en 1 oktober uit. Maar het dichtdraaien van de radiatoren was niet genoeg. Van de ruim 33 duizend wetenschappelijke medewerkers moesten er vierduizend weg, becijferde het Grants­Committee, en een vergelijk­ baar gedeelte van het ondersteunend personeel. Daartoe werd het bestaande arsenaal van afvloeiingsmogelijkheden ­ vervolg op pag. 10

"Voor de eerste keer in zevemnderd jaar moeten de Britse universiteiten de straat op onm vertellen hoe belangrijk ze zijn", zegt een journalist van rfj Times. "De tragiek is dat de universiteiten geen koek maken, maar ideeën. Hoe maak je daar het publiek warm voor". Vakbonden en studenten doen hun uiterste best de gunst van de gewone belastingbetaler te winnen. Ze houden demonstra­ ties en reklamekampagnes, ptten op straat en op de markt met moeders van kinderen. D\' is nodig ook. De universiteiten genieten minder populariteit öii ooit, hoeveel akademic i hun ivoren toren ook verlaten. En i' zou het publiek massaal de straat opgaan voor het behoui^ yan de universiteiten, dan nog zou de regering­Thatc her volgii^s ingewijden vast blijven hou­ den aan haar afbraakpolitiel<, 2|tó/s die ook in andere openbare sektoren wordt gevoerd. 1 Terwijl de Nederlandse univer^iten nog aan het begin staan van een gigantisc he bezuinigir^operatie, zijn de Britse instel­ lingen al half op weg. Een reportage over de manieri$aarop onze overburen het doen.

siteit Britse slanlen af door Lin Tababn Simon Kooistra Foto'slltrv Crone

VERDEEL EN HEERS i "Equal misery is not good for the univer sity". E en geliefd motto in deze tijden en door kritici vrij vertaald met "verdeel en heers". Het gemiddelde bezuinigingsper centage voor alle Britse universiteiten is vijftien, maar de federale London Univer sity werd voor 25 procent aangeslagen Binnen die federatie kreeg het Chelsea College, klein, jong en machteloos, 33 procent op zijn boterham. E n binnen dit kollege werden de technische vakken! i ontzien, de alphavakken en wiskunde | gehalveerd. Sociologie en psychologie werden, inklusief de 17 docenten, uit het programma geschrapt. Vijftien van hen vertrokken, na meer of minder beleefd aandringen van het bestuur. Ray Holland, socio­ en psycho loog, is een van de twee medewerkers die weigeren te gaan. Hij heeft weinig,, solidariteit ontmoet in zijn streven, de so ciologie te redden. " W e hebben de beslissing tot de hoogste rechtsinstantie toe aangevochten, zelf alternatieven ge­ maakt om de bezuinigingen te spreiden Maar we stonden tegenover tweehon derd kollega's die hun werk allemaal even belangrijk vinden, en daarin worden bevestigd door uitspraken van de mi nister en het Grants Committee. Boven dien stond onze direkteur niet achtei ons. Die deed alles wat de bezuinigers van hem vroegen in de hoop zijn kollege te redden. E n een lintje te krijgen." Zolang de bonden hem steunen zal Hol land geen ontslag nemen. "Negenen veertig ben ik nu. Wat moet ik? Het alter natief is vijftien jaar werkeloosheid, * heb geen keus." Het is niet overal kommer en kwel. D'' dee London School of E conomics, onderdee Pief van de Londense Universiteit, waar Pier ank t re Trudeau, Mick Jagger en menig bank

Tilburgs Hogeschoolblad

direkteur student zijn geweest, is geen krisis te bespeuren. Men heeft bijtijds het roer omgegooid. Bestuurder Pike legt uit, hoe. "De LSE heeft altijd veel buiten­ landse studenten gehad. Toen de rege­ ring hen niet langer subsidieerde konden wij twee dingen doen. Ofwel een zo hoog mogelijk kollegegeld vragen, óf meer studenten aannemen. Uit angst on­ ze konkurrentiepositie ten opzichte van Oxford en Cambridge te verliezen heb­ ben we voor het laatste gekozen, en de kollegegelden op het door de regering vastgestelde minimum gehouden". E r kwamen onder andere speciale eenjarige kursussen die geen enkele erkende graad opleverden maar wel pasten in het studiepatroon van veel Amerikanen en Arabieren. Pike: " W a t bleek? De toeloop overtrof de stoutste verwachtingen. Toen heb­ ben we ook de kollegegelden verhoogd. De overheid hanteert nu een minimum­ nchtlijn van 2500 pond, wij vragen 2700 pond. E n de buitenlanders blijven ko­ men, in ruime mate en van uitstekend ni­ vo. We moeten nu oppassen dat ze niet gaan overheersen". Terwijl andere instellingen grote strop­ pen lijden door het wegblijven van bui­ tenlanders, heeft de LSE er op het ogen­ blik 2200, bijna de helft van het totaal aantal studenten. Hun bijdragen zijn sa­ men met de giften van dankbare wereld­ leiders goed voor ruim 60 procent van de inkomsten. De rest betaalt het Rijk. Vijf jaar geleden was de verhouding nog om­ gekeerd. De LSE is hard op weg zichzelf helemaal te bedruipen. " M e t alle risiko's yandien" nuanceert Pike de successtory. "We moeten meer dan ooit de kwaliteit bew bewaken om onze konkurrentiepositie te han( handhaven". E n bijvoorbeeld niet speci­ alise aliseren in sociologie.

f

"De politici zullen zich het gevaar realiseren van een jonge genera­ tie die geen kansen krijgt. Ais ze een hele generatie verwaarlozen en kwaad maken, zal die genera­ tie de rest van haar leven kwaad blijven". Aldus verwacht Neil Ste­ wart, president van de National Union of Students (NUS). De Britse studentenvereniging ziet zich voor de tweede keer gekonfronteerd met plannen van de regering­Thatcher om studiebeurzen gedeeltelijk te vervangen door rentedragende leningen. De eerste keer werd uitvoering van de plannen voorkomen. Stewart rekent daar weder­ om op. Hij weet zich verzekerd van brede steun binnen de studentenbevolking. Zelfs student­leden van de Conservatie­ ve Partij hebben zich tegen de regerings­ voornemens uitgesproken. "The people are swinging away from this government", jubelt Stewart, vervol­ gend "Dit betekent overigens niet dat ze Labour zullen stemmen. Veel studenten hebben daar evenmin vertrouwen in. Ze zijn bang dat de socialisten, die nu op onze lijn zitten, hun beloften niet nako­ men. Ik denk dat veel studenten bij de komende verkiezingen niet stemmen". Stewart, zelf Labour­lid, zegt er van overtuigd te zijn dat zijn partijgenoten, eenmaal aan de macht, de studiefinan­ ciering zullen verbeteren in de zin die de NUS voorstaat: een maximum­beurs voor elke student. Nu is de beurs afhan­ kelijk van het inkomen van de ouders. Het NUS­voorstel kost natuurlijk veel geld, maar Stewart heeft de indruk dat het publiek steeds milder denkt over stu­ denten: " D e mensen krijgen langzamer­ hand door dat studenten hard moeten werken, vaak onder slechte omstandig­ heden wonen, weinig geld hebben en na hun afstuderen moeilijk aan de slag ko­ men. Na de antipathie vanaf het eind van de jaren zestig is er nu meer sprake van sympathie." Vorige maand bekend geworden cijfers tonen aan dat de vooruitzichten op werk voor akademici minstens even somber zijn als voor andere beroepgsgroepen: vijftien tot twintig procent heeft geen baan (gemiddeld is de werkloosheid in Groot­Brittan ie vijftien procent). Geen wonder dat de regering de student­ aantallen wil verminderen, stellen kritici vast. Ann Robinson van de NUS­ afdeling in Cambridge: "Deze regering opteert voor een klein, efficiënt ar­ beidsleger, waarvoor minder mensen hoeven te worden opgeleid." Terwijl het aantal aanmeldingen voor ho­ ger onderwijs nog steeds groeit, heeft het Grands Committee de instellingen la­ ten weten dat in 1984 de instroom van nieuwe binnenlandse studenten terugge­ bracht moet zijn tot 95 procent van het niveau van 1979. De Britse universiteiten selekteerden al op eindexamencijfers, een recht op hoger onderwijs bestaat er niet. Deze nieuwe maatregel betekent dat schoolverlaters nog harder om een plaats op de universiteit moeten vech­ ten. Samen met de vakbeweging heeft de NUS een nationale petitie opgesteld te­ gen de onderwijsbezuinigingen. In maart gaan ze in optocht naar het parlement. Sommige NUS­afdelingen willen tot be­ zetting van akademische gebouwen overgaan. Harde strijdmiddelen zullen de studenten niet gebruiken, omdat die het

11 februari 1983

overleg op politiek niveau zouden kun­ nen schaden. NUS­president Stewart: " W e ontmoeten regelmatig de regering, de parlementsleden en de pers. Ze luiste­ ren naar ons. Verder krijgen we vaak ge­ heime stukken toegespeeld vanuit het departement. Dat moeten we zo hou­ den." De NUS is als organisatie moeilijk te ver­ gelijken met Nederlandse studentenbon­ den. Niet alleen universitaire studenten, maar ook leerlingen in het voortgezet on­ derwijs en aan polytechnische scholen zijn ­ automatisch ­ bij de bond aangeslo­ ten. De NUS telt dan ook 1,2 miljoen le­ den. De overheid financiert een uitge­ breide staf en huisvesting voor de natio­ nale organisatie en de plaatselijke afde­ lingen. Alle studentenvoorzieningen, van gezondheidszorg en welzijn tot karrière­ planning, ressorteren onder de NUS. Dankzij het bureaukratische apparaat is er een grote mate van kontinuïteit.

AKTIEBEREIDHEID ^ M B H I ^ ^ De aktiebereidheid van de studenten ver­ schilt echter aanzienlijk per plaats. Paul Blomfield, staflid van de studentenvere­ niging in Sheffield, komt, als wij hem spreken, juist terug van een studenten­ bijeenkomst tegen de bezuinigingen. "E r waren maar honderdvijftig van de zeven­ duizend studenten aanwezig," zei hij te­ leurgesteld. De studentenvereniging in Sheffield is akkoord gegaan met een zelfde bezuinigingspercentage als de uni­ versiteit: vijftien procent. Tot nu toe is er gekort op sport, toneel en de krant. Aan de technische universiteit van Sal­ ford, een buitenwijk in Manchester, zijn

de studenten ook solidair met de instel­ ling, die met 44 procent het grootste be­ zuinigingspercentage van alle universitei­ ten kreeg opgelegd. Stanislaw Chobrzynski­Rawicz, verantwoordelijk voor de financiën van de studentenvere­ niging in Salford: "Veel studentenvereni­ gingen vinden dat we de bezuinigingen moeten bestrijden. Wij denken echter dat er in de toekomst steeds minder geld te besteden is. Protesteren helpt in dat geval weinig. Wij zinnen liever op alter­ natieven om de bezuinigingen te overle­ ven". Binnenkort zullen er in de binnenstad van Manchester kommerciële bedrijfjes verrijzen, gedreven door studenten en beroepskrachten. Gedacht wordt aan een bar, winkel en reisbureau. Nu al zijn er soortgelijke aktiviteiten op de campus, naast een disko en een speelbal. Zo wordt de studentenbeweging voor finan­ ciering van haar aktiviteiten steeds min­ der afhankelijk van de overheid. Hoezeer de NUS­afdelingen ook ver­ schillen in taktiek (aktievoeren of onder­ neminkje spelen), er is één grote over­ eenkomst: op bijna elke campus is een fi­ liaal van een grote bank. Vooral met de National Westminster wordt nauw sa­ mengewerkt. Onlangs heeft deze bank een wetenschappelijk onderzoeker gestationeerd op het nationale sekretari­ aat van de NUS. Zijn taak is een onder­ zoek te doen naar de inkomenpositie van de Britse student. E en staaltje van klan­ tenbinding, waarvan konkurrerende ban­ ken kunnen leren. Bijvoorbeeld Barclay's Bank, die door de NUS wordt geboikot wegens investeringen in Zuid­Afrika. m

Het Stembureau brengt ter openbare kennis: De zittingstermijn van alle leden van de Hogeschoolraad eindigt op 1 juni 1983. De zittingstermijn van alle student-leden van de (sub)faculteitsraden eindigt per 1 september 1983. Met het oog op de vervanging van bedoelde raadsleden zullen in de periode van 18 februari tot en met 2 mei 1983 algemene verkiezingen worden gehouden. Onderstaand volgt een overzicht van de procedure voorzover de kiezers van belang. Als alles verloopt zoals het hoort, hoeft de kiezer ten hoogste drie keer in actie te komen: voor de vertificatie van het kiezersregister, voor de kandidaatstelling en voor de stemming. - Op 18 februari wordt het kiezersregister vastgesteld, vanaf deze dag ligt het ter Inzage van 09.00 tot 17.00 uur in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. - ledere kiezer is bevoegd t/m 25 februari schriftelijk aan het stembureau, kamer B 1117, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg, verbetering van het register aan te vragen, indien hij/zij van mening is dat hij/zij zelf of een andere persoon niet, of niet-behoorlijk, dan wel ten onrechte in het register is opgenomen. - Verzoeken om verbetering en ambtshalve verbetering van het register liggen t/m 4 maart ter inzage in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. - T/m 4 maart, 17.00 uur, is er gelegenheid tot schriftelijke tegenspraak op verzoeken om verbetering en ambtshalve verbeteringen bij het stembureau. - Op 4 maart te 17.15 uur beslist het stembureau op de verzoeken om verbetering. Het genomen besluit wordt ter inzage gelegd in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. ledere kiezer kan t/m 11 maart in beroep komen bij de Universitaire Kiesraad. - Op 14 en 15 maart is er van 9.00 tot 17.00 uur in kamer B 1117 gelegenheid tot kandidaatstelling. Formulieren voor de kandidaatstelling zijn vanaf 1 maart verkrijgbaar in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. - Op 16 maart onderzoekt het stembureau de kandidatenlijsten en geeft van eventuele verzuimen kennis aan degene die de kandidatenlijst heeft ingeleverd. - T/m 25 maart, 17.00 uur is er gelegenheid tot herstel van de verzuimen op de in het kiesreglement voorgeschreven wijze, waarvan aan de betrokkenen aan het stembureau mededeling zal worden gedaan. - Op 28 maart om 14.00 uur beslist het stembureau in een openbare zitting in de Portrettenzaal van gebouw A over de geldigheid van de kandidatenlijsten en over de handhaving van de daarop voorkomende kandidaten.

- Onmiddellijk na de zitting op 28 maart legt het stembureau zijn besluit over de geldigheid der kandidatenlijsten en over de handhaving der daarop voorkomende kandidaten ter inzage in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. - ledere kiezer kan t/m 5 april tegen het besluit van het stembureau schriftelijk in beroep komen bij de Universitaire Kiesraad. - De aan de kiezers toegezonden stembiljetten moeten op 25 april om 17.00 uur in het bezit van het stembureau zijn. - Op 26 april vindt in de Portrettenzaal het openen van de enveloppen plaats in een openbare zitting, en wel van 09.00 tot 17.00 uur. - Op 27, 28 en 29 april (voorzover nodig) vindt in de portrettenzaal het opmaken van de uitslag plaats in een openbare zitting en wel van 09.00 uur tot 17.00 uur. - Op 2 mei des middags om 14.00 uur stelt het stembureau in een openbare zitting in de Portrettenzaal het procesverbaal van de uitslag vast en legt het afschrift van het procesverbaal ter inzage in het Voorlichtingscentrum in gebouw B. - ledere kiezer kan binnen 5 dagen nadien schriftelijk in beroep komen bij de Universitaire Kiesraad. Attentie Voor de verkiezingen van de Hogeschoolraad vermeldt het register studenten, wetenschappelijk personeel en niet-wetenschappelijk personeel die meer dan bij een (sub)faculteit zijn ingeschreven/aangesteld, alleen bij de grootste van de betrokken (sub)faculteiten, tenzij zij vóór de peildatum (17 februari) aan het stembureau te kennen hebben gegeven, in welke van de betrokken kieseenheid zij het kiesrecht wensen uit te oefenen. Voor de verkiezing van de leden van de Hogeschoolraad kiezen de leden van het wetenschappelijk personeel die niet bij een faculteit zijn aangesteld in de grootste kieseenheid, tenzij zij vóór 17 februari 1983 schriftelijk aan het stembureau de faculteit aangeven waarin zij het kiesrecht wensen uit te oefenen. Personeelsleden die tevens zijn ingeschreven als student worden ingedeeld als personeelslid. Zij kunnen aan het stembureau, kamer B 117, Postbus 90153 5000 LE Tilburg vóór 17 februari schriftelijk mededelen dat zij als student het kiesrecht willen uitoefenen. Het lid van het wetenschappelijk of niet-wetenschappelijk personeel, dat als student aan de hogeschool is ingeschreven en dat slechts kiesrecht heeft in de geleding van het wetenschappelijk, respectievelijk niet-wetenschappelijk personeel, kan voor de in het volgend jaar alleen in de geleding van de studenten te houden verkiezingen geen kiesrecht uitoefenen. Wetenschappelijke ambtenaren zullen door het stembureau slechts voor het kiezersregister worden aangemerkt als wetenschappelijk personeel, indien zij wetenschappelijk onderzoek verrichten of wetenschappelijk onderwijs geven, dat deel uitmaakt van een facultair onderzoek/onderwijs programma. Voor informatie kunt u terecht op de mededelingenbord in het Voorlichtingscentrum. In het Voorlichtingscentrum ligt een exemplaar van het Kiesreglement. Het Stembureau secretaris mr. J. Backbier, tel. 662248

vervolg van pag. 9

Margaret Thatcher tegen het wetenschappelijk onderwijs natuurlijk verloop, vakaturestops, VUT uitgebreid. Voor vijftigplussers kwam een regeling die "werkelijk nnost generous" was, met aanzienlijke rot-op premies van de overheid. Rijkere instellingen deden daar zelf nog wat bovenop. Zoals Cambridge, dat het vrijwillig uittreden zo aantrekkelijk maakte dat hele instituten leegstroomden en weer nieuw personeel moest worden geworven. A n deren hanteerden minder sympathieke methodes om de jeugdige oudjes "vrijwillig" over de streep te doen gaan. "Sir, u hebt nog niet naar onze premies geïnformeerd. Beseft u wel, dat het in 1984 te laat is?"

KONINGIN B ^ ^ ^ ^ ^ ^ H M B Zo snel als het Grants Committee was geweest in het verdelen van de bezuinigingen over de instellingen, toonden zich op hun beurt veel rektoren en direkteuren in het afstoten van personeel. Ze waren zelfs bereid de " t e n u r e " op de tocht te zetten, de vaste aanstelling die door de koningin zelf in de statuten is vastgelegd en tot op heden slechts beëindigd kan worden na een vreselijk vergrijp. Dit bracht de universitaire regenten in aanvaring met de vakbond, die in de " t e nure" een van de weinige overgebleven middelen ziet om arbeidsplaatsen te redden. Adriënne Aziz beschouwt het als landelijk bestuurslid van de Association of University Teachers (AUT) als een sukses dat er nog geen ontslagen zijn gevallen. Dat sukses wordt echter overschaduwd door htet gebrek van een paar duizend vijftigplussers op overwegend hoge posten, die van de VUT-regeling gebruik hebben gemaakt. " M a a r " , zegt Aziz, "vervroegde pensio-

Tilburgs Hogeschoolblad

nering is beter dan op straat gezet worden. De regeling levert waarschijnlijk net genoeg op om gedwongen ontslagen te voorkomen. Wie weet zingen we het daarmee uit tot de recessie voorbij is of een nieuwe regering aan de macht k o m t . " Optimistische woorden, die weinig waard zijn als Thatcher wordt herkozen. Beschikt de AUT in dat geval over voldoende machtsmiddelen om verdere afbraak van het hoger onderwijs te voorkomen? Veel draait om het al dan niet handhaven van de vaste aanstelling. Misschien zal de rechter moeten uitmaken hoeveel juridische bescherming de " t e n u r e " het personeel biedt, maar op dit moment durft geen der partijen een proces aan. Ook bij het ondersteunend personeel dat

het zonder "tenures" moet stellen, zijn overigens nog nauwelijks ontslagen gevallen. Daar worden de klappen opgevangen door een veel groter natuurlijk verloop. Of politieke akties de AUT zullen helpen is de vraag. Ook in Engeland hebben buschauffeurs meer "muscle power" dan docenten in het wetenschappelijk onderwijs. Maar de AUT heeft, in tegenstelling tot zusterbonden in Nederland, wel de macht van het getal. Haar aanhang is de laatste anderhalf jaar met tien procent gegroeid en zij vertegenwoordigt nu 82 procent van het wetenschappelijk korps. Met grote demonstraties, samen met andere vakbonden en met de landelijke studentenvereniging hoopt de AUT de steun te winnen van het publiek.

Ook zijn er kontakten met alle partijen in Lager- en Hogerhuis. De bond 'koopt' politieke adviezen van parlementariërs, in Nederland een verdacht verschijnsel maar in het Verenigd Koninkrijk heel gewoon.

LOBBYi Op plaatselijk niveau worden bovendien verwoede lobby-pogingen gedaan. Sheffield bijvoorbeeld krijgt dit voorjaar een onderwijsweek waaraan de universiteit, de politechnische school en vele andere onderwijsinstellingen meedoen. Op het programma staan open dagen, workshops en muziekfestivals. Een vakbondslid uit Sheffield betwijfelt of de bevolking door dit alles warmere gevoelens voor het onderwijs zal krijgen. "En zelfs d a n " vraagt hij zich af. "Zal dit de regering op andere gedachten brengen? We hebben dankzij een links stadsbestuur in Sheffield goedkoop openbaar vervoer. De regering wil dat veranderen, ondanks een massale steunkampagne die meer dan een half miljoen handtekeningen opleverde". Die regering ondertussen zit keurig op schema. Volgens een recent rapport van het Grants Committee is al 45 procent van de vóór 1984 te elimineren arbeidsplaatsen verdwenen. De AUT gedraagt zich redelijk tevreden, maar heeft zij zoveel reden om zich op de borst te slaan? Tegenstanders van het beleid rest nog maar één hoop, winst voor Labour bij de verkiezingen in juni of oktober. Wie haalt 1984, Thatcher of het wetenschappelijk onderwijs? Lin Tabak, Simon Kooistra, Werry Crone U P / U U

11 februari 1983

'tb ^ntti '9 volkje van wevers trok de blauwe schuit

(//,

vervolg van pag. 7

Carnaval schijnlijk, omdat zij bij nader inzien zeer maatschappij-gericht blijkt te zijn. In 1821 vindt een archivaris onder een stapel rekeningen over de Abdij van Egmond een bundeltje gedichten. Deze verhalen van een 'Gilde van de Blauwe Schuit' zijn geschreven door ene Jakob van Oost-voorn in 1413. Ondanks de hier en daar rottende en, door het veelvuldig met de hand copieèren van de tekst, onleesbare en gecorrigeerde gedeeltes, slaagt men er in de betekenis van de Blauwe Schuit te achterhalen. De Blauwe Schuit was een boot op wielen, waarin allerlei typen uit de laatMiddeleeuwse samenleving werden uitgenodigd om te komen brassen, lallen en vrijen. De leden van het gilde vermomden zich op Vastenavond als de verlopen adel, verwende rijkeluiszoontjes, vraatzuchtige monnikken, geile nonnen en ander schuim. Het schip trok door de stad en symboliseerde alle elementen die niet meer in de nieuwe maatschappij van burgers thuis hoorden. Door het massaal bespotten van de tot karikatuur gemaakte zwakheden van de feodale standen, de adel en de geestelijkheid, werden de nieuwe burgelijke waarden en normen spelenderwijs uitgeprobeerd en 'dialektisch' versterkt. Want niet slechts de koning wordt afgeschilderd als een rijke nietsnut, de geestelijke als geile hypocriet en de boer tot een rebelse dwarskop, neen, de ironie gaat verder. Ook de bourgeoisie zélf zal gehekeld worden. De burger is immers de krenterige koopman, de woekeraar, de centenvreter, gedreven door winstzucht en prestatie, voor wie de zonde niet langer meer een eeuwig brandmerk is. Zonden kun je immers afkopen; je kunt zelfs vooruit investeren in 'n plaats in de hemel. In de Blauwe Schuit verschijnen ook karikaturen van vrekkige renteniers, overspelige, het gezin verslonzende, huisvrouwen, oude vrijsters, domme ambachtslui, zuipend dienstpersoneel en hoererende dienstertjes. De spot en ironie hier als middelen gehanteerd om de burgers de ogen te openen, om hen te onderwerpen aan de passende burgerlijke moraal, het voor te houden: " Z o moet het niét!" Dat is de essentie van het verschijnsel van de Blauwe Schuit.

BRANDSTICHTERS^HH^H Eén groep van maatschappelijke figuren wordt buitengesloten en zal nooit één stap in de schuit zetten. Dat zijn de moordenaars, de brandstichters, de dieven, hoeren, veraders en zwervers. Voor hen bestaat geen hoop meer op herstel. Zij zullen zich nooit aanpassen. Het schip was een, in de Middeleeuwen, vaak gebruikte allegorie. Men kende het schip van de kerk, 'n schip van genade en van boete. Zelfs Maria werd uitgebeeld als een schip. Men kende het schip dat met een vrijende en brassende schare passagiers ter helle voer. Reeds in 1133 maakt de abt van SintTruiden in een van zijn kronieken melding van een scheepswagen die in het Luikse land wordt voortgetrokken door obsceen dansende en liederlijke taal uitslaande wevers. Het woord Carnaval, dat vanaf de 17e eeuw de term Vastelavond gaat vervangen krijgt naast verklaringen als 'carnelevari' ( = vlees leef wel!) ook de betekenis van 'carrus navalis' oftewel scheepswagen.

Tilburgs Hogeschoolblad

Pas in 1965 gaf Tilburg toestemming voor de eerste officiële Carnavalsoptocht. Deze foto werd gemaakt tijdens de optocht van 1980. Na de periode van de Verlichting komt het carnaval weer in opmars. De katholieke kerk heeft in de loop der eeuwen haar tweeslachtige houding tegenover dit feest gecultiveerd in verschillende aanpassingen van de liturgie. Zij voerde de 40-daagse vastenperiode in, die direkt na de carnavaleske uitspattingen zou beginnen. Daarmee wettigde het Vaticaan het carnaval en wel volgens het goddelijk adagium: eerst de zonde, dan de boete! Nog tot in de twintigste eeuw bleef de lagere geestelijkheid zich tegen dit feest verzetten. Er werd gewaarschuwd voor deze 'verleidende gezelschappen die door hun activiteiten de echte katholieke gevoelens ondermijnen en de onverschilligheid in de godsdienst doen veld winnen.' De geestelijken in Venio, bij voorbeeld, gingen in 1925 fel te keer tegen de viering van carnaval in die stad: 'Maandag wanneer de avond valt, begint het walgelijk leventje. Bacchus verschijnt uit de achterbuurt, kruipt uit steeg en slop met vodden en lompen behangen; hij maakt een vreselijk lawaai, schreeuwt, tiert, vloekt en waggelt langs straten en pleinen. Venus van het minste allooi hangt aan zijn arm. Zij is gestoken in iets wat een carnavalspakje moet heten, dat vies en ergelijk is. Zij schreeuwt en tiert met Bacchus, dronken zoals hij; zingtneen, gorgelt wat liederlijkheden uit; en slenteren samen van kroeg naar kroeg, van danshol naar danshol. Zo brengen zij twee dagen en nachten door van den vastenavond. Na dat walgelijk voorspel door het plebs en gepeupel ingezet, komt aan de beurt gesitueerde klasse, welke zich deftig noemt. Zij verschijnt wellicht in een fatsoenlijker carnavalspakje dan het plunje, waarin de mindere man zich steekt, maar of haar gedragingen in deze nachten ook beter en fatsoenlijker kunnen genoemd worden? Dat zouden de muren der balzaal ons kunnen getuigen. Bij al het wulpse van muziek dans en spel; te midden van al die naaktheden, blote halzen en kelen, blote armen en schouders, blote ruggen en bovenborst, wel geen blote benen.

maar blootschijnend door vleeskleurige en doorschijnende zijden kousen en dat van meisjes, te licht in kleding en te licht van zeden, zo gekostumeerd en getoilleteerd dat zij haar schoonste sieraad, het schaamtegevoel, over den geboenden balvloer te grabbel gooien; daarbij de prikkeling van overvloedig en te veel alcohol, de lokkende genietingen van een slechte wereld - brengt daarin jonge mannen en jonge meisjes met een hart uit vlees en bloed gevormd, vol van zinnelijke driften en lusten, en zegt of eer en deugd daartegen bestand kunnen zijn?....(..)... 't Doet zo'n pijn te weten, dat onder de carnavalklanten ook Katholieken zijn uit families met de beste tradities, die zich niet weten te respecteren en zich vergooien.' De componist van zulk schoon proza mag zich weliswaar afzetten tegen deze ontuchtige taferelen, hij is wel bijzónder goed op de hoogte van wat zich daar allemaal afspeelt!

GANSRIJDENi De geschiedenis van het carnaval in Tilburg kent een zeer grillig verloop. De oudste melding van een publiek carnavalsfeest in Tilburg dateert van 1756. Toen werd door de schepenen van de heerlijkheid Tilburg en Goirie het zogeheten 'gansrijden' verboden. Veel plezier aan dit vermaak hebben de ganzen ook niet gehad. Zij hingen ondersteboven met hun poten aan een touw. Daaronderdoor galoppeerden op paarden de feestvierders die, tot grote hilariteit van het publiek, de ganzekop met hals en al van de romp moesten trekken. Uit oude bronnen stamt het voorval dat aan het eind van de 19e eeuw plaatsvond rondom de kerk van het Heike. Onder een van de avonddiensten van pater Bernhard, voerde, tijdens carnaval, een groepje jongelui voor de kerk de lintjesdans uit. Pater Bernard werd gestoord in zijn preek, haalde onstemd het Heilig Sacrament uit de expositietroon en plaatste Onze Lieve Heer weer in 't tabernakel. Sindsdien is in Tilburg geen openbaar

carnaval meer gevierd. Lange tijd feestte men binnenskamers met het eten van spekpannekoeken en oliebollen. Wel werd op Vastelavond een kar met mest naar de pastorie van 't Heike gereden. Daar kieperden de boeren van Oerie en Broekhoven de bagger over de grond. Want de Tilburgse zandgrond was schraal en de pastoor kon toch niet van brood alleen leven. Voor het echte carnaval miste Tilburg een stadskern; er was geen stadsbevolking en geen middenstand die voor het carnaval onontbeerlijk was. Een belangrijke rol speelde de katholieke kerk. De dorpelingen van Tilburg stonden nog tot ver in de 20e eeuw onder de invloed van 'mijnheer pastoor'. Er werd streng de hand gehouden aan het 40-urengebed in de Tilburgse kerken tijdens de carnavalsperiode. Wat wel sterk leefde was de rondgang met de rommelpot op Drie-Koningen, een traditie waar Tilburg nog steeds prat op gaat. In de jaren na de tweede wereldoorlog gingen de Tilburgers bij duizenden met de trein naar Den Bosch of, voor de 'gegoeden' onder hen, naar Breda. In Tilburg zelf was tijdens carnaval niets te beleven. De eerste stappen op weg naar de optocht werden in 1959 gezet door 'n stoet van als indianen en cowboy's verklede kinderen. Ze liepen erbij met smoeltjes alsof ze in een HeiligHart stoet meeliepen. In het begin van de zestiger jaren probeerden enkele carnavalsverenigingen hun eigen optocht te houden. B & W hadden echter geen toestemming gegeven en politiewagens blokkeerden de straten. Op luchtige wijze werd de stoet door oom agent ontbonden. Het zou nog tot 28 februari 1965 (!) duren voordat Tilburg toestemming gaf voor het houden van de eerste officiële openbare carnavalsoptocht. Burgemeester Becht voelde nog niets voor een ontvangst van Prins Carnaval op het stadhuis. Dat mocht pas in 1967. In februari '65 werd de Carnavalsstichting Tilburg opgericht. Onder die paraplui schuilen nu zo'n 80 verenigingen, met namen geïnspireerd door boerse traditie, bier en kerkelijke spot, zoals de Bierpompen, de Cuysericken, de Dorstige Geiten, de Gnuivers, de Goirkese Turken, de Kaauw Errepels, de Kruistappers, de Nathalzen, de Paotergaopers, de Pintewippers enzovoorts. Het Tilburgse carnaval dat de laatste jaren welig bloeit, zou aan karakter winnen als zij eens terugblikt naar de geschiedenis van het carnaval. Zij zou dan stuiten op de 'Blauwe Schuit'. Deze schuit speelde, zoals we weten, 'n grote rol tijdens Vastelavond en werd getrokken door een uitbundig volkje van...wevers. Door het opnemen van de allegorie van de weversschuit zou het carnaval in Tilburg zich steviger in de Vastelavondtraditie kunnen verankeren. Vergeet echter niet dat het weversambacht vroeger niet in zo'n hoog aanzien stond. Wevers deden werk, zo oordeelde men, dat door vrouwenhanden gedaan kon worden. Volksverhalen uit de Vlaamse Kempen onthullen dat wevers niet eens als mens werden beschouwd. Uit 't Vlaamse volksgeloof stamt het verhaal over 'n begijntje dat nog nooit 'n wever had gezien. Op 'n dg zegt de meid: " J u f f r o u w begijntje, kom 'ns gauw kijken. Hier is een wever!" Het begijntje schijfelt door de gang naar de voordeur en roept uit: " W e l , herelief, is dat nu een wever? Ik heb nog nooit zoiets gezien dat zo goed op 'n mens lijkt. Zet de beest op stal en geef ze wat h o o i . " Peter Pennartz

11 februari 1983

C&L zoekt een assistent-accountant die er met l<op en schouders bovenuit steel<t. Wie als assistentaccountant bij Coopers & Lybrand Nederland in dienst treedt, krijgt al spoedig vrii veel verantwoordelijkheid. Groei in hoog tempo is ook het ken merk van C&L's promotiebeleid. Het betekent wèl, dat C&L hoge eisen stelt moét stellen aan kandidaten voor deze functie. Een C&L assistent-accountant is zelfstandig en representatief, 'n Sterke, zelfbewuste persoonlijk heid, die de ambitie èn de potentie bezit in een jaar of vijf een functie op niveau te bereiken. Zonder op-de-tenen-loperij. Is dat een profiel, waarin u zich herkent? En studeert u binnenkort af als bedrijfseconoom? Dan vindt u bij C&L een uitzonderlijk gunstig klimaat voor vaktechnische ontwikKeling U doet internationale controle-ervaring op en werkt voor zowel kleinere als multinationale bedrijven. Niet minder belangrijk voor uw ontplooiing is C&L's interne opleidingsprogramma:

een 5-jarige cyclus van cursussen, waardoor u de internationale controletechniek toegespitst op het geautomatiseerde bedriifsgebeuren van nu leert Kennen. De postdoctorale accountancystudie wordt door C&L van groot belang geacht en u kunt daarom rekenen op stimulerende faciliteiten, zowel financieel als op't punt van verlof. Wilt u er meer over weten? Vraagt u dan de C&L cassetteband met bijbehorende documentatie. Bel 010-130680. 'n Sollicitatie kunt u richten aan Drs CC. van Luijk WestblaaklOO, 3012 KM Rotterdam, Leidseplein 29, 1017PS Amsterdam, Oude Stadsgracht 1, 5611 DD Eindhoven.

Coopers &Lybrand " ederland

MEDEDELNGEN

tM MEDEDELINGEN VANUIT DE DIENST P ERSONEELSZAKEN Commissie personeelsoverleg. Op 18 februari a.s wordt een verga­ dering van de commissie personeel­ soverleg gehouden waarbij de rege­ ling werktijden en de sluiting van de Katholieke Hogeschool tussen Kerst­ mis en Nieuwjaar ter sprake zullen worden gebracht. Tevens zal het col­ lege het personeelsoverleg informe­ ren over de laatste gegeven omtrent de taakverdelingscommissie weten­ schappelijk onderwijs (TVC). De vergadering vindt plaats in zaal B 703 en begint om 9.45 uur. Agenda en openbare stukken liggen ter inzage op het secretariaat (B 1020 tel. 2726).

I I

bestuurders met ingang van het stu­ diejaar 1982/1983 worden gekoppeld aan het niveau van de maximale rijksstudietoelage (voor 1982/1983 f 11.230,­). De vergoeding voor student­leden van de hogeschoolraad wordt be­ paald op 1/4 van het toelagebedrag per jaar (dit is f 2.807,50). De vergoe­ ding voor student­leden van (sub)fa­ culteiten wordt bepaald op 1/5 van het toelagebedrag (f 2.246,— per jaar). In bijzondere gevallen indien het werk in het subfaculteitsbestuur meer vergt dan een dag per week wordt de vergoeding per meerdere halve dag werk bepaald op 1/10 van het toelagebedrag doch het totaal mag 2 / 5 van het toelagebedrag niet overschrijden. De forfaitaire on­ kostenvergoedingen blijven voorals­ nog ongewijzigd.

Satarismaatregel 1,85% korting

Naast de inhouding Burgerlijk Over­ heidspersoneel 1983, waarvan de percentages flink zijn verhoogd, dient met ingang van 1 januari 1983 voor onderwijspersoneel ook een korting van 1,85% (was eerst 1,65%) op het salaris te worden toegepast. Deze korting zal door het late tijdstip waarop de parlementaire behande­ ling is afgerond voor het eerst over het salaris van februari worden inge­ houden en wel met terugwerkende kracht tot 1 januari 1983. De salariskorting van 1,85% dient te worden toegepast op een ieder die een dienstverband heeft met de Ka­ tholieke Hogeschool met uitzonde­ ring van degenen die niet werkzaam zijn in een onderwijzende of doceren­ de, dan wel wetenschappelijke of on­ derzoeksfunctie en wier salaris gelijk of lager is dan het maximumbedrag van schaal 57 (3.066,— bruto per maand, salarisbedrag juli 1982). Dit betekent dat het wetenschappe­ lijk personeel (inclusief de student­ assistenten) gekort worden en het niet­wetenschappelijk personeel slechts voorzover hun bmto­salaris hoger is dan het zoeven genoemde maximumbedrag van schaal 57. De korting van 1,85% zal apart wor­ den vermeld op uw salarisstrook. De korting leidt tot een verlaagde bere­ keningsgrondslag voor de sociale premies en wordt in de bruto­netto berekening opgenomen als belasting­ vrije korting; het belastbare loon wordt derhalve door de korting ver­ laagd. Het percentage van de inhouding wordt jaarlijks vastgesteld, met dien verstande dat het percentage wordt verlaagd indien naar de mate waarin na 1983 maatregelen die bijvoorbeeld uit de Kernnota voortvloeien, in dat jaar tot besparingen leiden.

Voor de nieuw op te richten Dienst Interne Zaken zoeken wij op korte termijn een interim administratief me­ dewerker m / v op ME AO­niveau. Het betreft hier een vaste formatieplaats die definitief ingevuld gaat worden zodra er een hoofd Interne Zaken aangetrokken is. Informatie over deze functie bij de Dienst Personeelszaken, tel. 2464, kamer B 1028.

POST OOKTORAAL TANCY

ACCOUN­

Mondeling accountantsexamen: Het mondeling accountantsexamen zal worden afgenomen op woensdag 23 maart 1983. Opgave dient te ge­ schieden bij Bureau E xamens, kamer B 107, via de daartoe bestemde for­ mulieren. Uw opgave dient uiterlijk 25 februari in ons bezit te zijn. Schriftelijke examens Contróleleer en Inrichtingsleer: Contróleleer zal plaatsvinden op 2 en 3 mei 1983. Inrichtingsleer zal plaatsvinden op 9 en 10 mei 1983. Opgave dient te geschieden bij Bu­ reau E xamens, kamer B 107, uiterlijk één maand vóór deze data. Tentamen Financiële Rekenkunde: Dit tentamen zal plaatsvinden op 25 maart 1983. Opgave via Bureau E xa­ mens, kamer B 107, uiterlijk één maand vóór deze datum d.m.v. een blauwe en een gele kaart. PROPEDEUSE E C O N O M I E

PERSONEELSZAKEN a. Interimregeling ziektekosten. Met ingang van 1 januari 1983 zijn de bedragen van de interimregeling ziek­ tekosten weer verhoogd. De tege­ moetkoming bedraagt voor degene die met het ziekenfonds een vrijwilli­ ge verzekering hebben gesloten en die in Noord­Brabant wonen f 93,90 netto per maand. Voor diegenen die een particuliere ziektekostenverzekering hebben, wordt de vergoeding verhoogd van f 55.73 tot f 58,25 per maand. De te­ gemoetkoming voor één kind jonger dan 16 jaar wordt verhoogd van f 29,24 tot f 31,18 per maand en de te­ gemoetkoming voor kinderen van 16 tot 27 jaar is f 41,03 per maand ge­ worden (was f 40,43).

Sociale economie favondstudenten) In verband met omstandigheden zal het avondcollege Sociale E conomie van woensdag 16 februari geen door­ gang vinden. In principe zal aan het eind van het semester een extra col­ lege verzorgd worden. AVONDCOLLEGES II

GELDWEZEN

Op de navolgende data zullen er avondcolleges geldwezen II worden gegeven door dr. G.P.H, van Roij: 23 februari 9 maart 23 maart 13 april 27 april Aanvang 19.00 uur. Plaats AZ. 7.

b. Vergoedingen voor bestuutsactiviteiten.

De minister van onderwijs en weten­ schappen heeft ons bericht dat de vergoedingen voor student­

Tilburgs Hogeschoolblad

Het college Inkomstenbelasting van Prof. dr. J . E . A . M . van Dijck is ver­ plaatst van AZ 8 naar AZ 19.

Hiermede wordt de navolgende, door de faculteitsraad in zijn ver­ gadering van 23 december 1982 unaniem aangenomen motie on­ der u w aandacht gebracht. " D e faculteitsraad van de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Ka­ tholieke Hogeschool, op donder­ dag 23 december 1982 in vergade­ ring bijeen, ­ uit zijn ontzetting over de moord door Surinaamse machthebbers op advocaten, journalisten, weten­ schapsbeoefenaars en Surinaam­ se staatsburgers, die voor de vrij­ heid van meningsluiting borg stonden ­ constateert dat de republiek Suri­ name door deze daden opgehou­ den heeft als rechtsstaat te gelden ■ spreekt de hoop uit, dat de vrij­ heid van meningsluKing en daar­ mede de democratie in Suriname onmiddellijk hersteld zal w o r d e n " . Drs. R.H.A.M. Kraakman, Secretaris faculteit der Rechtsgeleerdheid VERGELIJKENDE CONSTITUTIONELE RECHTSGESCHIEDENIS Studenten die belangstelling hebben voor het vak Vergelijkende Constitu­ tionele Rechtsgeschiedenis worden verzocht schriftelijk of telefonisch contact op te nemen met prof. mr. J . Coopmans. (tel. 013­662294). In dit keuzevak wordt de wisselwer­ king van praktijk en politieke theorie van de constitutionele vormgeving van de Nederlanden, E ngeland en de Verenigde Staten behandeld. Van de studenten wordt verwacht dat zij in de vorm van een paper, dan wel een scriptie een eigen inbreng leveren. Dit vak geldt als rechtsvergelijkend vak. HERHALINGSCURSUS PRIVAATRECHT IA RECHT)

(ZAKEN­

Onlangs is besloten de herhalingscur­ sus privaatrecht IA (Zakenrecht) niet meer voor dag­ en avondstudenten tegelijkertijd te geven. De cursus wordt voor dagstudenten gegeven op dinsdag van 15.45­17.30 uur in zaal CZ 26 en wel vanaf 22 fe­ bruari a.s. Avondstudenten kunnen de cursus volgen op dinsdag van 18.15­20.45 uur in zaal AZ 20 en wel vanaf 22 maart a.s. Voor de vraag wie de herhalingscur­ sus dienen te volgen zij verwezen naar de publicatie in het THB van 21 januari j l . RECTIFICATIE LITERATUURLIJST PRIVAATRECHT IA In afwijking van de in het THB van 21 januari jl. gepubliceerde literatuurlijst voor Privaatrecht IA hoeft voor het semester, dat in februari a.s. begint, Asser­Rutten IV/2 niet te worden aangeschaft. Studenten die eventu­ eel dit boek al gekocht hebben naar aanleiding van de in het THB van 21 januari jl. gepubliceerde literatuur­ lijst, worden erop gewezen, dat dit boek wel gebruikt zal worden bij pri­ vaatrecht IIA, dat vanaf september 1983 zal worden gedoceerd. S T A A T S R E C H T II Studenten die daar prijs op stellen kunnen wekelijks de antwoorden op de vragen die in de werkgroepen Staatrecht II behandeld zullen wor­ den inleveren bij de secretaresse van de vakgroep. Marijke Hornman, Ka­

mer B 826. Als voldaan wordt aan de volgende voorwaarden valt daarmee een bonuspunt te verdienen op het tentamen. ­ Het bonuspunt wordt alleen toege­ kend als de kandidaat voor het schrif­ telijk tentamen een cijfer tussen 4,5 en 5,5 scoort; ­ de antwoorden moeten van behoor­ lijk kwalitatief niveau zijn; ­ zij moeten tenminste zeven maal worden ingeleverd; ­ de antwoorden moeten vóór dins­ dag 10.00 uur binnen zijn. FISCAAL JURISTEN Het onderwijs voor het onderdeel ad­ ministratief recht van het vak staats­ en administratief recht voor fisca­ listen begint op 1 maart. De fiscaal juridische studenten volgen vanaf die datum het onderwijsprogramma voor het vak staatsrecht II van de studie­ richting Nederlands Recht. Bij het werkgroeponderwijs wordt ervan uit­ gegaan dat de in de syllabus staats­ recht II, onderdeel administratief recht, gestelde vragen door de deel­ nemers aan de cursus worden voor­ bereid. Studenten die in de differentiatiefase zitten en belangstelling hebben voor het volgen van het vak capita selecta strafrecht, kunnen op maandag 21 februari a.s. om 13.30 uur in CZ het eerste college bijwonen.

7E SEMESTER KINDER­ JEUGDPSYCHOLOGIE

EN

Voor elk van de vier tentamens van de 7e semester cursussen Kinder­ en Jeugdpsychologie zal een extra gele­ genheid worden geboden. De tentamendata zijn: 24 maart 1983 14.00­16.00 uur: Gezins­ en Samenlevingsproblema­ tiek 31 maart 1983 09.00­12.00 uur: Neu­ ropsychologie 14 april 1983 14.00­17.00 uur: Behan­ delingsmethoden/Orhtodidactiek 21 april 1983 14.00­17.00 uur: Ont­ wikkelingsstoornissen De tentamens vinden steeds plaats in PZ31. N.B. 1. Men dient zich ook voor deze extra tentamen­gelegenheden tijdig op te geven. Wanneer 3 weken voor een bepaalde tentamendatum geen op­ gaven zijn ontvangen, gaat het be­ treffende tentamen niet door. Voor wat betreft het tentamen Ont­ wikkelingsstoornissen, dient men bo­ vendien de gelezen boeken op de blauwe kaart te vermelden. 2. Men neme er goed nota van, dat het tentamen Neuropsychologie op 31 maart 1983, in tegenstelling tot eerdere berichten, niet in de namid­ dag maar 's oc htends plaatsvindt I

DEMOGRAFIE I N BEWEGING Elke wetenschap heeft een dienende taak en bestaat bij de gratie van haar toepassingsmogelijkheden. Als zoda­ nig dient zij te anticiperen op veran­ deringen die ­ bedoeld of onbedoeld in de sociale context waarin zij figu­ reert, plaatsvinden. Bezinning op haar formele en materiële object dient bij voortduring plaats te vinden en is de verantwoordelijkheid van alle vakgenoten. Onder het motto: "Demografie in be­ w e g i n g " organiseert de Vakgroep Demografie en Prognosetechnieken van de Sociale Faculteit KHT in het voorjaar 1983 een lezingencyclus

waarin 10 thema's uit de demografi­ sche actualiteit aan de orde worden gesteld. De thema's hebben betrek­ king op uiteenlopende onderwerpen doch hebben met elkaar gemeen dat er in alle gevallen sprake is van ver­ nieuwingen: vernieuwingen op me­ thodisch terrein, vernieuwing op het gebied van theorievorming of ver­ nieuwing in visies ten aanzien van het bevolkingsbeleid. PROGRAMMA 17 februari: Prof. drs. G. Frinking (KHT), Recente demografische ont­ wikkelingen in Nederland Dr. P.v.d. Akker (KHT(, Recente ontwikkelingen in de sociale demo­ grafie 17 maart: Ir. H. Cruijsen (CBS), de nieuwe CBS­prognose van de bevol­ king van Nederland na 1980 Drs. L. E ichperger (RPD), het nieuwe provinciale bevolkingsprognose­ model van de Rijks Planologische Dienst. A . van Riet (PPD­Nrd. Brabant), de bevolkingsprognose voor Noord­ Brabant: berekeningen met het nieu­ we PPD­model 14 april: Drs. H. de Feijter (Universi­ teit van Amsterdam­PDI), demogra­ fie op lokaal en sublokaal niveau met verwijzing naar de problematiek van de planning op het gebied van de volkshuisvesting. Drs. J . Nelissen/Drs. A . Vossen, de korte termijnberekening in de bevol­ kingsprognostiek: verslag van een onderzoek. 9 mei: Dr. F. Willekens (NIDI), de theoretische en methodologische grondslagen van de multi­dimensio­ nele demografie. Drs. R. Storm (CBS), toepassing van de multi­demografie bij de analyse van de sterfte Ir. N. Keilman (NIDI), toepassing van de multi­dimensionele demografie vij de analyse van de nuptialiteit Dr. W . Willekens (NIDI), toepassing van de multi­dimensionele demogra­ fie bij de analyse van de binnenlandse migratie. 2 juni: Drs. K. Vermunt (KTH), be­ volkingspolitieke reacties van overhe­ den op demografische processen Prof. dr. R. Cliquet (CBGS, Brussel), kwantitatieve en kwalitatieve aspec­ ten van bevolkingsbeleid; in zonder­ heid, de kwalitatieve gevolgen van bevolkingspolitieke ingrepen. DEELNAME ­ De deelname staat in principe open voor alle belangstellenden. ­ De bijeenkomsten vinden, met uit­ zondering van die van 9 mei 1983, steeds plaats op donderdagen en wel van 16.00 uur tot 19.30 uur in een na­ der aan te kondigen zaal van gebouw S, deel uitmakend van het complex, Katholieke Hogeschool Tilburg, Ho­ geschoollaan 225. Tijdens de pauze tussen de lezingen bestaat er gelegenheid om in de men­ sa van de Hogeschool een maaltijd te nuttigen. Ter vergoeding van de ad­ ministratieve kosten wordt per deel­ nemer, ongeacht het aantal lezingen dat wordt bijgewoond, een vergoe­ ding van f 26,50 gevraagd. Indien inschrijving en betaling binnen de aangegeven termijn plaatsvinden, krijgen de deelnemers vóór elke le­ zing nadere schriftelijke informatie over het te behandelen thema toe­ gestuurd. Voor andere inlichtingen en inschrij­ ving op de cyclus kunt U zich richten tot drs. K. Vermunt, tel. 662136 of drs. A . Vossen, tel. 662089, b.g.g. mej. H. Arts, tel. 662249. De kosten van de deelname ad f 26,50 kunnen worden voldaan door overschrijving op gironummer 10.77.496, danwei bankrekeningnumer 45.50.46.042, ten name van de Katholieke Hoge­ school Tilburg, onder vermelding van "Demografie in Beweging".

11 februari 1983

MEMO

Varia ENERGIE O P KLEINE S C H A A L Op donderdag 24 februari a.s. organiseert de TH Twente een symposium onder de titel "Energie op Kleine Schaal". Met dit symposium richt de THT zich met name op het midden- en kleinbedrijf en de lagere overheden. In korte, praktijkgerichte inleidingen zal worden aangegeven op welke wijze goedkoop en milieubewust in (een gedeelte van) de eigen energiebehoefte kan worden voorzien. Om niet te veel beslag te leggen op de tijd van de managers in het midden- en kleinbedrijf is gekozen voor een compact programma, dat in één middag kan worden afgewerkt. In een congresmap zal aanvullende informatie over de behandelde technieken worden geleverd. Tevens zal informatie worden verstrekt over subsidieregelingen die er op dit gebied bestaan en over de noodzakelijke hinderwet en andere vergunningen. Ter dekking van de kosten wordt van de deelnemers een vergoeding van f 10,— per persoon gevraagd die bij aankomst kan worden voldaan. Aanmelding via telefoon 053-892214.

Buro Buitenlandi VIER STUDIEBEURZEN V O O R DE VERENIGDE STATEN Indiana University in de Verenigde Staten heeft vier fellowships voor een semester aangeboden aan de KHT. Deze fellowships bestaan uit vrijstelling van collegegeld en een subsidie op kosten van levensonderhoud. De reiskosten zijn voor rekening van de student. De fellowhsips zijn bestemd voor doctoraal studenten met goede cijfers die in de eindfase van hun studie zijn en een semester in Indiana willen doorbrengen. Kandidaten dienen een goede aktieve en passieve kennis te hebben van de Engelse taal. De fellowships zijn aan Tilburg aangeboden vanwege de samenwerking met het Program in European Studies, een in Tilburg gedoceerd engelstalig semesterprogramma over de Europese omgeving van de multinationale onderneming. In aanmerking komen met name studenten in de (internationale) economie. Daarnaast andere studenten met een duidelijke internationale en/of economische oriëntatie (Internationaal arbeidsrecht. Economische psychologie, etc). De Tilburgse studenten zullen gaststudent zijn aan de Business School van Indiana University. Indiana University behoort tot de z.g.n. top-tien universiteiten in de V . S . en is gelegen in Bloomington in Zuid-lndiana. Er zijn ongeveer 32.000 studenten, waarvan 'A graduate studenten. De stad Bloomington, het culturele en uitgaanscentrum van Zuid-lndiana, heeft buiten de studenten 50.(XX) inwoners. De bibliotheek van de Universiteit is de grootste van de Verenigde Staten met ongeveer 5.300.000 boeken en gebonden tijdschriften en 9.200.000 andere publikatles. Het ligt in de bedoeling dat de geselecteerde studenten in september hun studie aanvangen. Vanwege de verwachte belangstelling en de noodzakelijke selectie in Tilburg en in Indiana wordt geïnteresseerden gevraagd om zich vóór 21 februari aan te melden. Aanmelding en nadere informatie over de selectie en het stu-

Tilburgs Hogeschoolblad

dieprogramma in Indiana bij Buro Buitenland, Kamer B - 1013, tel. 662236.

Stu denten \

STUDIEREIS N A A R POLEN

NEDERLANDS S T U D E N T E N KAMERKOOR

Het uitwisselingsprogramma met de Academies voor Economie in Poznan en Karków heeft in verband met de politieke situatie in Polen het eerste halfjaar 1982 stilgelegen. Nu is er weer toestemming gegeven voor studentenuitwisselingen. In oktober verbleef een groep Poolse studenten in Tilburg voor een programma van vier weken. Deze betreffende academies willen een tegenbezoek van Tilburgse studenten in september 1983. Verblijf: 4 weken; bezoeken aan: Poznan, Warschau, Kraków en Gdansk met colleges en (bedrijfs)bezoeken. Studenten die aan deze reis willen deelnemen moeten voldoen aan de volgende criteria: 1. In het bezit zijn van het kandidaatsexamen economie of 2. In het bezit zijn van het kandidaatsexamen sociologie of rechten en een of meerdere van de volgende keuzevakken volgen: - Politieke Economie en Maatschappelijke Ordening. - Sovjetologie - Ontwikkelingspsychologie - Sociologie van Arbeid, Beleid en Organisatie - Sociologie van staat en openbaar bestuur. ledere deelnemer is verplicht het voorbereidingsprogramma te volgen en mee te werken aan het inhoudelijke reisverslag, zowel tijdens als na de reis. De deelnemersprijs bedraagt f 650, — per persoon, incl. reiskosten en visum, huisvesting en maaltijden in de mensa's. Inschrijfformulieren voor deze reis zijn vanaf 15 februari 1983 te verkrijgen bij Buro Buitenland, kamer B-1013. Zij dienen uiterlijk 1 maart 1983 bij Buro Buitenland te worden ingediend. Indien aan de deelnemerscriteria wordt voldaan is de volgorde van inlevering bepalend voor deelname.

Talencentrum^^ Cursussen N e d e r l a n d s v o o r b u i t e n l a n d e r s (gevorderden) Aanvang: vrijdag 11 februari 1983 Tijd: 9.00 - 10.30 uur Plaats: Talenpraktikum gebouw C De cursus staat onder leiding van M. Wiemers en L. Kraijenhoff C U R S U S NEDERLANDS VOOR BUITENLANDERS (VERGEVORDERDEN) Aanvang: 9 februari 1983 Tijd: 15.30 - 17.00 uur Plaats: B 703 Docent: M.C. Westermann Voor nadere informatie over bovenstaande cursussen en inschrijving kunt U terecht bij Gonnie Jansen, gebouw A, kamer 114, maandag t / m donderdag van 10.30 tot 12.30 uur of telefonisch (013)-662508. INTENSIEVE WEEK FRANS VOOR ALGEMEEN BELANGSTELLENDEN Van 2 t / m 6 mei is er een intensieve week spreek- en luistervaardigheid voor algemeen belangstellenden. Het programma wordt in overleg met de deelnemers samengesteld; meldt u zich daarom spoedig aan bij het secretariaat. Docent: drs. M.L. van den Heuvel.

Het Nederlandse Studenten Kamerkoor, waarvan de samenstelling elk jaar weer opnieuw plaatsvindt, heeft in de maand maart haar negende toernée langs zo'n zes nederlandse plaatsen. In de voorgaande jaren heeft de muziek van de renaissance en barok, van de klassieke, de romantische en impressionistische perioden de aandacht gehad; dit jaar bevat het programma werken van het moderne repertoire, d.w.z. dat ze allemaal na 1930 gecomponeerd zijn. Van Arnold Schönberg een compositie, die weliswaar eigenzinnigheden bevat, maar nog niet dodekafonisch is (1930). Het dodekafonische componeerprocédé wordt ten gehore gebracht in een prachtig werkje - een stukje twaaltoonsmuziek uit '78 van de hedendaagse engelse componiste, Thea Musgrave. Dat Shostakowitch, behalve sympfonieën, ook goede vokale muziek heeft geschreven, blijkt uit een keuze uit zijn opus 88 voor gemengd koor. Nog weinig gehoord zijn de "Choruses of Michelangelo Buonarroti il Giovane" van Luigi Dallapiccola (1972). Twee van de zes koorwerken, die onder deze titel gebundeld zijn, worden uitgevoerd. Van de nederlandse componist. Joep Straesser, staat "Blossom S o n g s " (1968) op het repertoire. Van John Cage is " S o n g Books", uit '73, in het programma opgenomen, een werk voor stemmen, elektronika en theatrale effekten. Het werk bestaat uit 90 zogenaamde " s o l o ' s " voor twee of meer uitvoerenden. De meeste van deze solo's laten aan de uitvoerders meer vrijheid in de behandeling van het (toon)materiaal dan in elke andere muziek. Er is weinig zodanig voorgeschreven dat de uitvoerders slechts hoeven te doen wat er staat; eigen inventiviteit heeft men steeds nodig. Song Books wil gedachten oproepen aan Thoreau, Duchamp en Satie. Daarmee schaart Cage zich in een rij van min of meer kulturele anarchisten.

Terminalgebruik (cursusduur 1 dag) 3 maart 1983 van 9.30 tot 15.30 uur en een cursus op 26 mei 1983 van 9.30 tot 15.30 uur. Bestemd voor mensen die enige ervaring met computers hebben of de Introductiecursus gevolgd hebben. Geeft een overzicht van de belangrijkste opdrachten om het bedrijfssysteem op de 2966 te sturen. Met prakticum. SPSS (cursusduur 4 dagen) 10, 17, 24 en 31 maart 1983 van 13.30 tot 16.30 uur. Bestemd voor mensen met enige ervaring met computers (of Introductiecursus), maar zonder ervaring met SPSS. Geeft overzicht van de invoermogelijkheden van data in SPSS, de formatering van de uitvoer en enkele eenvoudige procedures (FREQUENTIES, CROSSTABS). Met prakticum. F O R T A N 77 Deel I (cursusduur 4 dagen) 7, 14, 21 en 28 april van 13.30 tot 16.30 uur. Bestemd voor mensen met enige ervaring (of Introductiecursus). Variabelen, Expressies, Assignment, Block IF, Logical IF, DO loops. Arrays, Implied DO loops, DATA, PARAMETER, Formaat, READ, W R I TE, Procedures. Met prakticum. F O T R A N 77 Deel II (cursusduur 2 dagen) 19 en 26 mei 1983 van 9.30 tot 16.30 uur. Bestemd voor mensen met enige ervaring in FORTRAN. C O M M O N , BLOCK DATA, CHARACTER, OPEN, CLOSE, ENQUIRE. Met prakticum. OPGAVE BIJ HET SECRETARIAAT V A N HET REKENCENTRUM, C220, (66)2240. Bij onvoldoende belangstelling zal een cursus worden geannuleerd.

CURSUSSEN REKENCENTRUM

s.v.p. in blokletters invullen.

Het rekencentrum geeft vóór de zomervakantie de volgende cursussen: Introductie Computergebruik (cursusduur 1 dag) 24 februari 1983 van 9.30 tot 15.30 uur en een cursus op 25 mei 1983 van 9.30 tot 15.30 uur. Bestemd voor mensen zonder voorafgaande ervaring met computers. Geeft inleiding tot het " j a r g o n " en tot het computersysteem op het Rekencentrum. Geen prakticum.

IQ

Annet van Biezen Walstraat 20 6701 BE Wageningen Tel: 08370 - 14926 (17-19 uur). COLLOQUIUM donderdag 17 februari 1983, 13.00 in P 31 Katholieke Hoge school Tilburg De vakgroep Wetenschapstheorie, Historische Psychologie en Wijsgerige Antropologie van de subfaculteit Psychologie organiseert, in samenwerking met de vakgroep Filosofie van de Psychologie van de Centrale Interfaculteit een Colloquium EMOTIE 13.00 uur: L. van Buchem (Katholieke hogeschool Tilburg) James, Schachter, Sartre en verder.... 14.00 uur: H. Parret (NFWO - Katholieke Universiteit Leuven) Emoties en Passies 15.00 - 15.30 uur: Pauze 15.30 uur: J . Rijsman (Katholieke Hogeschool Tilburg) Problemen rond de verbale expressie van emoties 16.30 uur: N. Frijda (Universiteit van Amsterdam) Representatie van emoties.

DUIJKERLEZING

M.u.v. 't Stedelijk, bedragen de entreeprijzen, f 10,— en f 7,50 (CJP, 65-I-)

Concerten

De laatste kans om nog te auditeren voor het NESKO, dat repeteert van 29 maart tot 8 april en van 8 april t / m 15 april op tournee gaat, is op zaterdag 26 februari in het cantoraat. Oude Gracht 8, Utrecht van 10 tot 15 uur. Alleen nog mogelijk voor violen, altviolen, contrabassen, trompetten, fagotten en hoorns. Er wordt een tournee door Nederland gemaakt met 10 concerten en radioopname. De repetitieperiode belooft weer een hele belevenis te worden, dus bel even snel voor inlichtingen/aanmelding naar:

Op vrijdag 11 maart 1983 zal de Franse socioloog en politicoloog Raymond Aron de derde Duijkerlezing uitspreken. Het onderwerp van zijn voordracht is: Socialisme et sociologie dans la pensee d'Emile Durkheim et de Max W e ber. Deze lezing zal plaatsvinden in de Waalse kerk, gelegen aan de Oude Zijds Voorburgwal 159 te Amsterdam. De aanvangstijd is 20.00 uur. Het initiatief tot de Duijkerlezing gaat uit van het weekblad Intermediair, de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, het Nederlands Instituut van Psychologen en de Universiteit van Amsterdam. De voordracht die Raymond Aron op 11 maart zal houden, is gratis toegankelijk. Belangstellenden kunnen een plaats reserveren door onderstaande bon in een gesloten enveloppe op te sturen aan: Stichting Duijkerlezing, Sociaal-Wetenschappelijke Raad, Herengracht 410-412, 1017 BX Amsterdam, met de vermelding 'Duijkerlezing'.

Amsterdam, 27 febr.: 15.30 u in de aula van het Stedelijk Museum, Paulus Potterstr. 13. Eindhoven, eerste week maart; maar is nog onzeker. Groningen, 5 maart: 20.15 u. Grand Theater, Grote Markt 35. Nijmegen, 6 maart: 15.00 u. Doornroosje, Groenewoudseweg 322. Den Haag, 8 maart: 20.15 u, HOTtheater. Oranjebuitensingel 20. Utrecht, 12 maart: 20.15 u, NV-huis, Oude Gracht 245.

NA-AUDITIES NESKO

Duijkerlezing.

Menu PERIODE 16 T / M 18 FEBRUARI 1983 WOENSDAG 16-2-1983 heldere spinaziesoep - linzensoep portie fncandeau - blinde vink mierikswortelsaus tuinboontjes met spek bleekselderij - gekookte aardappelen div

nagerechten

DONDERDAG 17-2-1983 chinese rijstsoep - londonderrysoep braadworst - gelderse schijf jachtsaus broccoli met kaassaus prei a la crème - gekookte aardappelen div nagerechten

Naam: Adres: Postcode: Woonplaats:

VRIJDAG 18-2-1983

Wenst toezending van n 1 toegangskaart D 2 toegangskaarten.

11 februari 1983

tomatensoep kabeljauw in beslag - kip tartaarsaus worteltjes gemengde sla gebakken of gekookte aardappelen div nagerechten

HÜ^pO^ STADSSCHOUWBURG

Storm over Azië Donderdag 17 t / m zaterdag 19 febr. 19.30 uur Van donderdag 17 tot en met zaterdag 19 februari vertoont Filmhuis Tilburg in de filmzaal van de Stadsschouwburg ledere avond om 19.30 uur de film 'Storm over Azië' (Potomok Dzjenghis Khèn) van Pudovkin. Regie: Vsevold Pudovkin. Secenario: Osip Brik, naar de roman van I. Novokshonov. USSR, 1928 (85 min.) Na de dood van zijn vader wil Bair de vossepels die hij heeft geërfd op de markt verkopen en raakt daar in konflikt met de Engelsman Smith die de pels onder de prijs wil kopen. Ruzie breekt uit. De bezettingstroepen slaan alarm. Bair weet te ontsnappen naar de partizanen, maar raakt later toch in gevangenschap en wordt ter dood veroordeeld. Vlak voor de executie vinden de Engelsen in Bairs zakken een amulet, dat een document bevat waaruit blijkt dat Bair afstammeling is van Dzenghis Khan. De Engelsen willen hem nu als leider over de Mongolen, maar Bair is niet van plan hen te dienen en vlucht naar de partizanen. Hij wordt hun aanvoerder in de opstand van de Mongolen tegen hun colonisators. Over Azië breekt een storm los. De film berust op feitenmateriaal uit het leven van de volkeren van Midden-Azië, een gebied dat Engelsen en Japanners lange tijd gekoloniseerd hebben. Een vaak gebruikte methode van de bezetters was het

aanstellen van een inheems heerser als marionet. Over zo'n heerser wordt door de Siberische schrijver I. Novokshonov in zijn roman verhaald. Pudovkin stelde Sarchi voor om deze roman tot een scenario om te werken, maar deze weigerde. Hij zag in de roman niet meer dan stof voor een feuilleton. Osip Brik nam zijn werk over en leverde Pudovkin een synopsis van vijftien bladzijden dat tijdens de productie nog vaak werd veranderd en pas toen Pudovkin en Golovnya, zijn cameraman, in Mongolië waren, zijn definitieve vorm kreeg. Zij werden geholpen door enige Mongolen, onder wie partijfunctionaris Aschuyev. Zij leverden hen veel materiaal dat op ware gebeurtenissen uit het Mongoolse leven terugging. Zo vernam Pudovkin ook veel over de levensgewoonten der Mongolen. De film had buitengewoon sukses in het buitenland. Na protesten van Engelse zijde werden alle titels die betrekking hadden op het Britse leger veranderd in die van het Witrussische leger, maar Pudovkin's karikatuur van de Engelsen was zo overtuigend dat deze veranderingen weinig afdeden aan de bedoelingen die hij met de film had. Storm over Azië is in de eerste plaats het verhaal over Bair - de personificatie van het volk - en diens bewustwording van eigen verantwoordelijkheid. Door hem heeft de toeschouwer deel aan de historische gebeurtenissen, een procédé dat door Pudovkin eerder in De Moeder werd toegepast

30 man Een nieuwe produktie van Margie Smit en Dick Hauser zaterdag 19 februari 20.30 uur in de theaterzaal van het Kultureel Sentrum. De wat merkwaardige titel van het stuk is ontleend aan de laatste scène van de film die in het stuk wordt gebruikt, en bestaat uit dertig mannen die over een friese dijk aan komen lopen. De film, die even lang duurt als het stuk, bepaalt door zijn tijdsindeling de timing van de spelers. De beelden zijn van associatieve aard, zonder dat er sprake is van abstrakte vrijblijvendheid. De spelers gebruiken de film als een soort energiebron, soms sec als decor of als verhalend element waar zij live op inspelen door

Nonsenspoëzie Professor Zijderveld, muziekgroep " D e hartelijke groeten" en Vic van de Reijt, die de bloemlezing "Ik w o u dat ik twee hondjes w a s " heeft samengesteld, verzorgen op 16 februari in Café Du Commerce een literaire avond over "Nonsens- en plezierpoëzie". Zijderveld zal zijn visie over zotheid en humor openbaren. Hij heeft eens een sociologische verhandeling daarover geschreven, waarna hij ook een humoristische bespreking over de sociologie heeft gemaakt: "Over de zotheid van de sociologie". Daarin wordt duidelijk dat Zijderveld een bezielde belangstelling heeft voor televisie, en in het bijzonder voor "comedy-shows". Hij komt zelfs tot een fenomei lologisch-sociologische analyse van de Fred Haché Show. Zijderveld geeft toe dat hij hiermee gezwicht is voor de druk van de zogeheten Kritiese Teorie om nu eindelijk ook eens te komen tot een werkelijk-relevante sosjologie die gebasseerd is op de in wezen onvervreemdbare eenheid van theorie en praxis. Samen met Vic van de Reijt, die zelf ook nonsens-poëzie schrijft, wordt dat vast leuk. Het begint om half 9 's avonds. STADSSCHOUWBURG Donderdag 17 t / m woensdag 23 februari 22.00 uur.

Winterstadt

Een 2de werkelijkheid

Van donderdag tot en met woensdag 23 februari is in de filmzaal van de Stadsschouwburg iedere avond om 22.00 uur (behalve op zondag) de film 'Winterstadt' van Bernhard Giger te zien. Regie en scenario: Bernhard Giger. Zwitserland 1981. (76 min.) zwart/wit. Na Clemens Klopfenstein en Patricia Moraz in oktober, kunt u deze maand opnieuw films van Zwitserse filmers zien, waaronder het debuut van Bernhard Giger 'Winterstadt'. Tien j'aar geleden is de man die zich Charlie noemt, op weg van Amsterdam naar het zuiden, in een rustieke stad (Bern) blijven hangen. De rust die de stad hem bood, had hij destijds nodig. Langzamerhand is echter de rust voor hem een probleem geworden, na al die jaren is hij verstard en verstomd.

Woensdag 16 en donderdag 17 februari 20.30 uur in de theaterzaal van het Kultureel Sentrum. Twee akteurs. Leo Spekrijse en Frans Spek, onderzoeken het grensgebied tussen theater en film. Zes scènes, gespeeld naar aanleiding van films en teksten van o.a. Jean Genet, Pier Pasolini, Jean Cocteau en Yukio Mishima. 'Een 2de werkelijkheid' toont op een aantal verschillende manieren de nooit aflatende drang van de mens om zichzelf, de ander en het leven te doorgronden en te bezitten. In 'Een 2de werkelijkheid' proberen uiteenlopende figuren - die voor de verschillende facetten van één persoon kunnen staan - greep te krijgen op zichzelf en de ander door een nieuwe dimensie in te voeren. Surrealisme om de pijn te verzachten? Of omdat de verbeelding de realiteit zoveel scherper voelbaar maakt? Spekrijse en Spek werden van speladviezen voorzien van Gerardjan Rijnders. Het toneelbeeld is van Eric den Hartog.

Hij is nog steeds een vreemdeling in de bar; de bar die evenwel zijn nieuwe thuis werd. Wat er door zijn hoofd gaat, wat er in hem en met hem gebeurt, bespreekt hij niet met anderen. Hij voert alleen gesprekken met zichzelf, die hij op de band opneemt. Dag in dag uit loopt hij van zijn huis - een ruimte die nooit werd ingericht - naar de bar en omgekeerd. Hij drinkt en vaak te veel. En hij is alleen, zijn vrienden maakt hij het niet makkelijk om met hem om te gaan, de vrouwen maakt hij dat meestal onmogelijk. Op een dag komt een jonge vrouw, Lena, in de bar. Ook zij is een vreemdeling, maar slechts op doorreis. Charlie en Lena komen toevalling met elkaar in kontakt. Zij zijn echter niet voor elkaar geschapen. Het ontbreekt hem aan de kracht zich in te spannen en aan zijn verlangen toe te geven met haar weg te gaan misschien. Zij wil zijn eenzaamheid niet delen. Wat overblijft is een korte liefde en een onaangenaam afscheid. En wat vertwijfeling.

middel van tekst, beweging en muziek. Ondanks de verschillende achtergrond van de spelers (Margie Smit werkte o.a. bij Dansproduktie, Behwt en Dick Hauser Orkater en De Horde) speelden zij al eerder met elkaar in het afstudeerprojekt 'Avanti' en meer recent in het dansstuk 'Kamerbreed' van Margie Smit en Truus Bronkhorst. Dat Dick Hauser, buiten zijn regie-aandeel, nu ook meespeelt is nieuw in de samenwerking. De voorstelling is mede mogelijk gemaakt door een opdracht van het Shaffy Theater in Amsterdam. Kamera en montage van de film: Ruud Monster; kostuums: Karin Eylers; licht: Reinier Tweebeeke.

KULTUREEL SENTRUM

LITERAIR CAFE 16 februari

Agenda FEBRUARI VRIJDAG 11 FEBRUARI Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Mr. A . J . van Soest. Promoter: Prof. D.A. Meelis. Titel Proefschrift: " D e regeling van de fiscale eenheid in de Vennootschapsbelasting 15 Wet vpt) ' 6 9 " Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: " O s m o s e " , vrouwenstrijd vertaald in dans en uitgevoerd door de Mexicaanse dansers Anthenea Baker, Stadsschouwburg, 20.15 uur: Karnavalsshow met bal. ZATERDAG 12 FEBRUARI Stadsschouwburg, 21 .(X) uur: Karnavalsfeesten. Org.: De Flepsteppers en Stadsschouwburg Tilburg. ZONDAG 13 FEBRUARI M a r a n a t h a , 11.15 uur: Open bijeenkomst 'zondagmorgen énders'. Thema: Hoe anders is zondagmorgen anders? in het kader van Karnaval. Stadsschouwburg, 21.00 uur: Karnavalsfeesten. M A A N D A G 14 FEBRUARI Stadsschouwburg, 21.00 uur: Karnavalsfeesten. WOENSDAG 16 FEBRUARI Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: "Een 2de werkelijkheid". Frans Spek en Leo Spekreijse betreden de grensgebieden tussen theater en film door een toneelvorm te hanteren, die is gebaseerd op scenografische toneelfragmenten en filmcitaten. Stadsschouwburg, 14.00 uur: Kinderfilmhuis: "Feestdag". Komische film van de Franse regisseur Jacques Tati. Olof, 21.00 uur: Haring Happen. Café Du C o m m e r c e , 20.30 uur: Literair Café. M.m.v. Vic. van de Reijt en A . C . Zijdeveld. Muzikale omlijsting door de muziekgroep 'De hartelijke groeten". Org. Stichting Leopold. DONDERDAG 17 FEBRUARI Stadsschouwburg, 22.00 uur: Filmhuis " W i n t e r s t a d t " van de Zwitserse regisseur Bernhard Giger uit 1981.

Grafiet Vorige maand verscheen het derde nummer van Grafiet, een tijdschrift voor sociale wetenschappen, beeldende kunst en literatuur. In dit nummer wordt het thema 'Populaire Cultuur' uitgewerkt in een drietal artikels. Het eerste artikel besteedt aandacht aan de 19e eeuwse huisvlijtbeweging op het Deense platteland. De auteur stelt dat deze beweging begrepen moet worden als een door de grondbezitters georganiseerd beschavingsoffensief waarmee zij hun machtspositie trachtten te handhaven. Tenslotte worden bepaalde vormen van populaire cultuur in beeld gebracht in twee foto-series, "Fotograferen op de Floriade" en " H e t esthetische en de k i t s c h " . Het nummer bevat tevens een niet-thema gedeelte, waarin een interview met de Franse anthropoloog Maurice Godelier is opgenomen. Losse nummers zijn verkrijgbaar in de boekhandel è f 15, — , of kunnen worden besteld bij 'redaktie Grafiet', Boven Zevenwouden 59, 3524 CK UTRECHT.

Stadsschouwburg, 19.30 uur: " S t o r m over A z i ë " . Film van de Russische regisseur V . Pudovkin uit 1928. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Musical 'Amerika Amerika' met Jos Brink.

m

Paradoks, Willem H-straat 5, 21.30 uur: Session o.l.v. Ron van Rossum. Kultureel Sentrum: 20.30 uur: "Een 2e werkelijkheid" (zie 6 febr.) Katholieke Hogeschool, 15.30-17.15 uur, AZ-20: W . van Peer over " D e Engelse en Schotse literat u u r " . Org. Subfac. Letter i.o. Katholieke Hogeschool, 13.00 uur P-31: Colloquium rond het thema " E m o t i e " . L. van Buchem over: " J a mes Schachter, Sartre en verder H. Parret over "Emoties en Passies". J . Rijsman over "Problemen rond de verbale expressie van emoties"; N. Frijda over "Representatie van emoties". VRIJDAG 18 FEBRUARI Stadsschouwburg, 22.00 uur"Winterstadt" (zie 17 febr.) Stadsschouwburg, 19.30 uur: " S t o r m over A z i ë " (zie 17 febr.) Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: " M e r d e " , een verrassend solokabaret-programma van Paul van Soest. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur: Promotie Drs. H.J.G. Soppe. Promotor: Prof. Dr. J . M . van Meel. Titel proefschrift: "Zoeken en vinden. Een ontwikkelingspsychologie studie naar zoekgedrag". TENTOONSTELLINGEN Katholiek Hogeschool Van 1 t / m 19 februari: Fototentoonstelling "Mensen in MiddenAmerika" van de fotografe Maya Pejic. Kultureel Sentrum Tot en met 27 februari: Fototentoonstelling met werk van Michel Szuiz Kryzanowski, Jean Ruiter, Hans van Meerwijk, André Thijssen en Albert Giordan. Kultureel Sentrum Tot en met 27 februari: "Ontwerpen voor de massamedia". Door middel van kijkmappen, videobanden en een diaprogramma wordt een beeld gegeven van werk van de vormgevers Swip Stolk, Kees Endenburg, Pieter van Delft en Anthon Beeke. N B A A R

K U N S t

K U N S T S C H R FT

Bovenstaand o n t w e r p Is van A n thon Beeke. Het w o r d t tentoongesteld in de ontmoetingsruimte van het Kultureel Sentrum w a a r t / m 27 februari aandacht w o r d t besteed aan " O n t w e r p e n voor de massamedia".

ACHTERKLAP Lege dop Mare, het Leids universitair weel<blad, heeft een aantal opmerl<elijke prijzen verdeeld onder de participanten aan het deeloverleg in het kader van de landelijke taakverdeling tussen de universiteiten. Samen met beleidsadviseur Gevers, die met collega Acherman de vijf dagen deeloverleg had georganiseerd, loopt Mare de resultaten van de TVCgesprekken door. De prijs voor Het Beste Deeloverleg gaat naar bouwkunde. Daar kwam men er

Van Straaten in één keer uit, zij het niet helemaal zonder haken en ogen. De prijs van De Meest Succesvolle Opheffing is voor Nijmegen. Dat hief, aldus Mare, Sterrenkunde op als studierichting maar wist daarbij de anderen met succes wijs te maken dat de opbrengst daarvan in geld nul was. Andere prijzen die het Leidse blad uitlooft zijn de speciale voorzittersprijs (een hamer in de vorm van een ei) voor Bolle uit Twente, de Verzilverde Vuilnisbak (voor Rosenberg uit Utrecht die voor zijn universiteit de farmacie verknalde) en de Koperen Bokaal met inscriptie voor de grootste

draaikonten in het hele overleg, de heren Borgman en Salome uit Groningen. De twee laatsten beweerden eerst dat de Groningse geologie eigenlijk fysische geografie was en later bij het deeloverleg geografie dat het bij geologie behoorde. De prijs van de ere-voorzitter kent Mare in samenspraak met Gevers toe aan de Tilburgse onderhandelaar Van Straaten. Deze prijs, een hamer in de vorm van een lege dop, werd om de volgende reden verdiend: "Deze in dit gezelschap getolereerde Tilburger spoorde in het deeloverleg scheikunde de universiteiten aan, in navolging van de technische hogescholen, met voorstellen te komen voor de op te brengen zeven miljoen. Dat deeloverleg slaagde daar natuurlijk niet in. Maar toch. Van Straaten had gesproken en heeft kennelijk een notie van wat constructief meewerken is. Misschien kan hij nog eens ooit elders worden ingezet." Aldus Mare.

Die Uni Der Stand der Dinge aan de Duitse universiteiten? Radeloosheid! Als we tenminste de Freie Universitat van Berlijn als graadmeter voor het universitaire klimaat in de gehele Bondsrepubliek mogen nemen. Op zondagavond zond de Duitse televisie een documentaire uit waarin die Freie Uni van nu wordt afgeschilderd als een poel van vertwijfeling en stuurloosheid. Nergens een lichtpuntje, nergens een positief geluid. Grote boosdoener is de revolutie van de jaren zestig. De

universiteit had zich maar net hersteld van de intellectuele aderlating in het Derde Rijjk of daar zorgde de studentenrevolte voor een tweede stilstand van de wetenschappelijke ontwikkeling. D In 1969 werd de Gruppenuniversitat opgericht, een soort van wetenschapsbedrijf in het leven roepend die verpolitie/(t en geburol<ratiseerd is. De omwenteling schiep een ingewikkelde bestuursstructuur waarin talloze vertegenwoordigende lichamen met onduidelijke functies elkaar voor de voeten lopen. Deze lichamen, zo merkte een spreker in de documentaire op, werken als politieke partijen. Verlamming alom. Voor elke beslissing moet een overtuigende meerderheid worden gevonden. En de creatieve minderheden, zo ontontbeerlijk voor de wetenschappelijke vooruitgang, raken verstikt. De reformatie is, dat mag men uit de tv-film concluderen, niet bevordelijk geweest voor het onafhankelijke onderzoek. Het nivo van de studie én dat van de studenten is achteruitgehold, vinden vrijwel alle geïnterviewden, ook de studenten. In dertig jaar tijd vermeningvuldigde het studentenaantal in Duitsland zich met tien: van 100.000 tot 1 miljoen. Die explosie is het gemiddelde nivo van de student niet ten goede gekomen. Door de politisering die net zo erg is als hij in de Hitler-tijd was, zo meent een hoogleraar, hebben buitenwetenschappelijke criteria aan belang gewonnen. De studie-eisen zijn verlaagd. Veel wetenschappelijke vacatures zijn in het recente verleden vooral 'ideologisch' ingevuld. Veel mensen zijn prof geworden alleen omdat ze

Aantekeningen van een kamerbewoner

Peepshow door Koos Dalstra "Ik ben een kind van rijke ouders!" Dat telt niet. Binnen de Golfclup is iedereen gelijk. Het enige wat belangrijk is: een moderne instelling en voldoende kennis van het Japans. Ik neem haar wantrouwend op. Het is de zoveelste studente, die zich onder voorwendselen van dubieus allooi een toegang wil verschaffen tot het geheim der heimlijkheden. Ze ziet er overigens zelf niet onaardig uit. Ik houd van dames met een uilebril, die alles weten. "Waar heb je gestudeerd?" Het antwoord komt onooglijk snel. "Antwerpen!" Prima stad. Met kerst en nieuwjaar een kamertje huren schuin tegenover het station. Met champagne door de nauwe gangen dolen op zoek naar een vondeling. "Ben je wel eens in Club Moral geweest?" Ze trekt haar wenkbrauwen op en maakt een reukloos vies gezicht. Ik weet genoeg. Deze dame moeten we hebben. "Kun je typen?" Nee natuurlijk, aan de keurig verzorgde fluoriserende nagels te zien. "Wel steno!" Vervelend, aan dat soort onzin doen we niet. We hebben vrouwen nodig die duidelijk kunnen schrijven, geen doetjes, die stiekum hun eigen verhaal maken. "Het spijt me, ons personeelslid is erop gericht de externe korrespondentie geheel door de sekretaresse te laten verrichten, machinaal als het even kan." Weer dat vieze bekje. "Maar ik kan toch gewoon schrijven? Dat is veel persoonlijker. Je benadert de mensen direkter. En anders bel ik gewoon." Zit iets in. Het grote nadeel van golfklup is de papieren rompslomp. Het zou goed zijn Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

marxist waren. "En die mensen krijg je nooit meer van hun plaats". Er is, vindt menigeen, over de hele linie sprake van een ernstige nivodaling. Net zoals in Denemarken en in Nederland, zo merkt (alweer) een hoogleraar op. De achterstand op Amerika is enorm. Zijn er perspectieven op verbetering? Het lijkt van niet. De registratie van een studentenvakbondsbijeenkomst op de Freie Universitat sprak boekdelen. Er zat slechts een handjevol mensen in de immense vergaderzaal. Enkele baardapen, 'n breiende moeder. Allen vooraan-in-dedertigers. Een verveeld en ver-

moeid gezelschap. En een uitgebluste voorzitterskandidaat moest bitter vaststellen "dat de universiteit geen tfiema meer is." Ze daagt niemand uit, noch tot protest, noch tot jubel. De studenten zien geen beroepsperspectief, de functie van de wetenschap is daardoor in diskrediet geraakt. De studenten lezen nauwelijks en ze werken niet meer. Wat heeft het ook voor zin? Het geloof in de wetenschap is weg. Somberheid dus aan de Freie Universitat van Berlijn. En waarschijnlijk is het elders niet beter. T.G.

Rudi Dutschke was een prominente wegbereider van de Gruppenuniversitët zoals die aan de Freie Universitët van Berlijn gestalte heeft gekregen.

als er een vrouwtje rondliep om de boel wat op te fleuren. Wellicht wordt er meer gekeken en minder achter allerlei papieren verstopt. "Akkoord!" Haar ogen tintelen. "We nemen je aan, ook al ben je niet bevoegd. Je hebt pit en ik weet zeker dat de jongens je aardig zullen vinden." Ik had nog meer kunnen zeggen in de trant van "na vijftig en twintig jaar krijg je hier een polshorloge k a d o " maar houd me in. In plaats daarvan zucht ik "Regen! Heerlijk, regen! Frisse koele regen!!" Ik kijk naar buiten tegen de stralende heldere hemel aan. Het is kurkdroog. Lichtelijk in verwarring gebracht kijkt ze me aan. Dan "Moet je zelf weten. Wanneer kan ik beginnen?" Boter bij de vis. We zullen dit mooie monster leren. " N u . " Ik kijk op mijn digitaal horloge. Het is 9.22.47. "Over exakt 13 sekonden pak je die map en loopt daar de trap op, gang door, tweede deur rechts, kloppen en wachten tot iemand 'binnen' zegt. Gebeurt dat niet dan ram je naar binnen en zorgt dat niemand ontsnapt. Got i t ? " Ze knikt gedwee zoals het hoort. "Right, then move!" Jammer dat we de gebruikelijke klap op het achterwerk niet meer hebben tegenwoordig. Ik vind dat gefluit zo ordinair. Bovendien ben ik een voorstander van de fysieke benadering. In de middeleeuwen was het heel gewoon dat men op straat vleselijke omgang met elkaar had. Ten teken van beschaving en zelfbeheersing ging men er langzamerhand toe over gulpen op pantalons te zetten met knopen. In de omgang gaf men elkaar vanaf het einde der veertiende eeuw een hand. "Loop niet zo met je heupen te wiegen." Ik kijk achterom. Klaas kijkt vanachter zijn bureau met stapels papier naar mijn pupil. In een sekonde ben ik bij hem. "Nu moet jij een goed naar mij luisteren, mannetje! Ik bepaal wie hier wiegt of niet, begrepen?" Bedeesd krabbelt hij verder. Ik begrijp dat mijn opvliegendheid hem nog verder in zijn schulp zal doen kruipen. Maar aan de andere kant: hij heeft vrouw en kinderen, dus wat zeurt ie nou. "Jij moet uitkijken, dat we door jou niet te snel in de opgaande lijn komen te zitten." Inderdaad. Hij is er nog lang niet uit, het dal bedoel ik. Herstrukturering en dat soort onzm, verbetering van het investeringsklimaat, daling van de rentevoet, expanderende sektoren noem maar op. Wij lezen het traditionele nieuwjaarsartikel van de sekretarisgeneraal van ekonomische zaken, vers één: "Indien kabinet en parlement de hokjesgeest terugdringen, die in de afgelopen 20 a 30 jaar is gegroeid, dan zal de ambtenarij spoedig volgen." Daar ben ik het mee eens. Peepshows zijn een gruwel, vooral tijdens de lunchpauze. 11 februari 1983

n