1982 10 22

Tilburgs Hogeschoolblad ­ 22 oktober 1982 ­ jaargang 20 ­ nummer 8

Gunstig advies voor bestuurlijke informatiekunde in Tilburg De Akademische Raad heeft besloten 'Bestuurlijke informatiekunde' als nieuwe studierichting op te nemen in het Akademisch Statuut. Als één van de vestigingsplaatsen moet Tilburg worden aangewezen omdat daar al ver gevorderde plannen bestaan voor deze studie,, die zich gaat bewegen op het grensgebied van bedrijfskunde en informatika. In de Raad bestond enige twijfel over de noodzaak van deze nieuwe studierichting in het toch al steeds meer uitdijende pak­ ket, maar de vertegenwoordiger van de sektie Ekonomie bracht zwaar geschut in stelling: "Tussen de informatikus die de gereed­ schappen levert en de ekonoom als afne­ mer 'Jie steeds meer gebruik gaat maken van de komputer, is een bouwer nodig om de dialoog in te vullen. Vanwege de

geïntegreerde opzet is een eigen prope­ deuse voor deze studierichting noodza­ kelijk. Overigens zal worden getracht om in het doktoraal instroom mogelijk te ma­ ken vanuit informatika, bedrijfskunde en ekonomie." "Als dat zo is, dan is een eigen prope­ deuse dus helemaal niet nodig", konklu­ deerde een logisch ingestelde afgevaar­ digde droog, dan kan je er net zo goed een bovenbouwstudie van maken. Maar de meerderheid in de Raad wilde geen spelbreker zijn. Overigens kondigde Rotterdam aan te willen starten met een studierichting bestuurlijke informatika. Dit lijkt een drin­ gend gewenste ontwikkeling nu met de komst van bestuurlijke informatiekunde een gat is ontstaan tussen dit vak en In­ formatika, waar voor een bouwer heel wat aan dialoog valt in te vullen. 'Lief zijn voor elkaar' was het motto tij­ dens de vorige week gehouden 120e ver­ gadering van de Akademische Raad, die in een aantal penibele taakverdelings­ kwesties ijverig probeerden de kool en de geit te sparen en en passant twee nieuwe studierichtingen instelde. In Twente kun­ nen studenten het volgend jaar kiezen

Veldkamp aangezocht voor Sociale

voor de experimentele studierichting wijsbegeerte van wetenschap, techniek en samenleving, terwijl men in Tilburg van start hoopt te gaan met bestuurlijke informatiekunde. Het gaat in beide geval­ len weliswaar om adviezen aan de mi­ nisterie van onderwijs, maar de praktijk leert dat dergelijke adviezen meestal wor­ den overgenomen. Als het om meer fundamentele aangele­ genheden gaat blijkt het ministerie zich echter maar weinig aan te trekken van de mening van de universitaire debating­ club, klaagde voorzitter Brenninkmeijer in zijn vorig jaarverslag. Wie de verande­ ring van afgelopen vrijdag heeft bijge­ w o o n d , zal zich daar nauwelijks meer over verwonderen. De dertien Neder­ landse universiteiten en hogescholen lij­ ken de Akademische Raad voornamelijk te gebruiken om hun eigen belangen vei­ lig te stellen. Geen instelling waagt het een kollega voor het hoofd te stoten en wanneer in de stukken al eens sprake is van een ferme opstelling, dan krabbelt de delegatie ter plekke geschrokken terug en onthoudt zich van stemming. Veel af­ gevaardigden lijken slechts uit represen­ tatieve overwegingen aanwezig en ont­ waken pas uit hun sluimering als hun in­ stelling bij het besprokene is betrokken. Het is dan ook de vraag hoe minister Deetman zal reageren op de verschillen­ de adviezen die de AR hem vrijdag gaf. Hij zal zeker niet blij zijn met de opvatting van de Raad dat het vak onderwijskunde ook in Amsterdam en Utrecht moet blij­ verv bestaan. Nog in juni had hij gesteld dat de onderwijskunde moest worden gekoncentreerd in vier steden, te weten Leiden, Groningen, Nijmegen en Twen­ te. Daarnaast mochten andere instellingen naar hartelust verder gaan met zoge­ naamde monodisciplines, zoals onder­ wijssociologie, ­psychologie enzovoort.

De Tilburgse Hogeschool gaat voorbereidingen treffen om in 1984 te kunnen starten met de studie Sociale zekerheidskunde, een unieke studierichting voor Nederlandse begrippen. Daartoe heeft het CvB prof. G. Veldkamp gevraagd een blauwdruk voor de nieuwe studierichting te ontwerpen. Veldkamp is oud­ minister van Sociale Zaken en bijzonder hoogleraar in de leer van de Sociale Zekerheid aan de Rijksuniversiteit Leiden. Hij is ook betrokken bij de kolossale operatie van de stroomlijning van de sociale zekerheidswetgeving. De Tilburgse Hogeschool is één van de groei­instellingen voor Wetenschappelijk Onderwijs. Voor deze instellingen heeft de minister een eenmalige extra portie geld beschikbaar gesteld, de zogenaam­ de KIPmiddelen (Kleine Instellingen Pot). Met deze middelen worden de instellin­ gen in staat gesteld verkenningen te la­ ten verrichten om na te gaan wat de mo­ gelijkheden en wensen voor nieuw te ontwikkelen studierichtingen zijn. Ook bij het plannen voor een studierichting Soci­ ale Zekerheidskunde gaat het om een dergelijke verkenning. Ter voorbereiding van de plannen voor de nieuwe studierichting werd eerst een interne club samengesteld, bestaande uit de hoogleraren Reynaerts, F renkel, Kap­ teyn en Van Wezel. De kar werd vooral getrokken door prof. Reynaerts, hoogle­ raar in de arbeidsverhoudingen. Het voorbereidend werk dat door deze club is verricht zal door prof. Veldkamp

■m

vervolg op pagina 6

4/7

Sport Aandacht voor een internationaal congres en de grootmeesters in Tilburg. Gebouw S is deze week feestelijk geopend. Enkele indrukken. Koekkoek ontvouwde in zijn openbare rede een christendemocratische staatsleer. Een vraaggesprek.

^

Privacy De hogeschool bezit nu een regeling voor de bescherming van persoonsgegevens.

afgerond worden. Het werk van Veld­ kamp moet uiteindelijk resulteren in het opstellen van een voorstel dat kan dienen als basis voor een besluit ex artikel 20 van de Wet op het Wetenschappelijk Onder­ wijs. Daarbij gaat het om de instelling van een experimentele studierichting voor Sociale Zekerheidskunde. Tot dusver ontbreekt een geïntegreerde, multidisciplinaire benadering van het ter­ rein van de 'sociale zekerheid', zowel in onderzoek als onderwijs. De bijdragen voor dit vakgebied komen nu van ver­ schillende disciplines, zoals recht, eco­ nomie, sociologie en psychologie. Gezien de vergaande implicaties van de 'sociale zekerheid' voor het hele weten­ schappelijke en politieke bestel is aan een deugdelijke multi­disciplinaire benade­ ring van dit probleem grote behoefte, zo menen de leden van de voorbereidings­ club. L.K.

Kunst op de hogeschool Een hoeveelheia Kostbare toevalligheden? Lees over óW nieuwste aankopen, de verdwenen kunstwerken en het integraalplan dat een einde moet maken aan de chaos Vond de hogeschooigebouwen. Op de middenpagina.

BRIEVEN

MATSERTJES PERS

reaKtionai, "Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrij­ ver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Knuvelder in "Achterklap" van 8 oktober lees ik dat bij aankoop van de Knuvelder­ collectie geen advies is gevraagd aan de BAC­Letteren èn dat deze commissie niet bestond... De contradictie hierin vervat wijst ook op een feitelijke onjuisthied: op het ogenblik van de Knuvelder­beslissing was de BAC­ Letteren wèl reeds in functie. Deze commissie is inderdaad, zoals U schrijft, niet om advies gevraagd. De commissie is op een bepaald ogenblik geïnformeerd over het besluit dat door het CvB terzake is genomen. Aangezien het gaat om een collectie die slechts gedeeltelijk interessant is voor de Letterenfaculteit, is binnen de commissie nadrukkelijk gesteld dat zij de taak heeft te adviseren omtrent de hoogte van de financieringsbijdrage die door de faculteit kan worden geleverd. Het gesprek hierover zal binnen afzienbare tijd in de BAC­Letteren verder worden gevoerd. W. van Peer Voorzitter BAC­Letteren

Uit de Universiteitsbladen UK­GRONINGEN De middenpagina is deze week gewijd aan de gevolgen van de bezuinigingen voor de Groningse (subjfakulteiten. On­ der de kop "Adrenaline en Afbraak" wordt de strijd om de centen verslagen. Een commentaar: "Wij lopen buiten en

binnen tegen muren aan, waarbij de bin­ nenmuren overigens in veel gevallen aan­ toonbare projekties van de muren buiten zijn. Van buiten ons spelende conflic­ ten". Bezuinigen betekent reorganiseren. De Subfakulteit Sociologie doet er ook aan mee. Het plan: verminder de acht vak­ groepen tot drie en stoot een aantal speci­ alisaties en bijvakken af. O veral afbraak in de bladen. Wat ook voorbije tijd zal zijn, zijn de ne­ veninkomsten van de ambtenaren, inclu­ sief hoogleraren. Vooruitlopend op een nog te verschijnen regeling mag een hoogleraar voortaan nooit meer dan 100 procent van zijn gewone kroondocenten­ salaris verdienen. Dubbelbenoemingen elders worden voortaan getoetst aan dit kriterium.

FOLIA CIVITATIS Wat Bob de Hon betreft, lid van het Col­ lege van Bestuur van de U. V.A., kunhen personeelsleden die betrokken raken bij een reorganisatie beter vrijwillig opstap­ pen. Dat is in hun voordeel en dat van de Universiteit. De laatste kan immers min­ der gedwongen ontslaan en de perso­ neelsleden ontvangen toch wachtgeld. In Nederland bestond iets dergelijks al eer­ der, namelijk aan de Technische Hoge­ school in Delft. De Delflse regeling be­ trof echter alleen werknemers van 50 jaar en ouder. Het ligt in de bedoeling dat aan de U.V.A. iedereen van de regeling ge­ bruik kan maken. Op de binnenpagina een tekening van Willy Lohman voorstellende een student geklemd tussen twee hoogleraren. De een feliciteert hem met zijn doktoraalskriptie en de ander geeft hem de opdracht "het nog maar eens over te doen". Henk La­ gerwaard en Jan Mul bekritiseren het "beoordelingsbeleid" van docenten. In hun rapport "skripties onderzocht" stel­ len zij vast dat er bij anonieme beoorde­ ling sprake is van volstrekte willekeur. "Waar de ene docent een beargumen­ teerde 8 geeft, deelt een collega een ­ eve­ neens beargumenteerde ­ 2 of 3 uit". In Folia aandacht voor de rellen rond de Lucky Luijk. Leo Damen vraagt zich af of er sprake is geweest van een onrecht­ matige vermenging van functies en be­ voegdheden van de gemeente. Damen is

(advertentie)

Hogere Agrarische Scholen van de Katholieke Nederlandse Boeren­ en Tuindersbond te 's­Hertogenbosch. gevraagd per januari 1983:

docentle): Algemene economie ­ 15 lesuren Wegens het aanvaarden van een funktie elders van een docent. Taak: Lesuren algemene economie in 5 parallelklassen propedeuse (uitsplitsing is mogelijk in 9 en 6 lesuren). Met ingang van augustus 1983 tevens 5 lesuren bedrijfsadministratie vakant. Van kandidaten wordt een positieve instelling verwacht ten aanzien van het onderwijs aan een katholiek instituut. Voor inlichtingen en sollicitaties, zo mogelijk met opgave van ervaringen en referenties: Ir. E.H.B. Puyiaert, Direkteur, Postbus 90108, 5200 MA 's­Hertogenbosch, tel. 073­ 120788; privé 073­139829.

Tilburgs Hogeschoolblad

KOLOFON medewerker van de vakgroep Staatsrecht van de juridische fakulteit. Hij kan in dit artikel nog geen definitieve beoordeling van de rechtsgronden geven. Wel trekt hij een parallel met een in maart 1981 door hoofdcommisaris Valken voor­ gesteld artikel dat in De Algemene Politie Verordening van Amsterdam zou moeten komen. De Amsterdamse Gemeenteraad wees dit toen in grote meerderheid af. De onlangs in Amsterdam afgekondigde nood­ maatregel ging echter veel verder. Deze gaf de politie vrijwel "carte blanche", al­ dus Damen. QUOD NOVUM Professor de Lange is gekozen lid van het Rotterdamse College van Bestuur. In het kader van de "voorwaardelijke financie­ ring" maakt de Erasmus Universiteit on­ der zijn leiding een eerste selektie van het aan de minister te verzenden onderzoek. De Lange vindt de "rush van de f akultei­ len" voor een plaats op die lijst nogal vermakelijk. Over zijn lidmaatschap van het CVB is hij aanmerkelijk minder vro­ lijk. "Als je me liet kiezen voor een dok­ terspraktijk of dit werk in het CVB dan nam ik zo mijn koffertje en holde de ka­ mer uit". Uil een nog geheim rapport van het Soci­ aal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat er de komende jaren nog eens 60.000 werkelozen bijkomen. In het onderwijs wel te verstaan. Dit moet omdat de toe­ nemende vergrijzing een verschuiving in de collectieve sektor vraagt. Een ver­ schuiving die ten koste van het onderwijs moet gaan, vindt het SCP. De situatie is nijpend. O nderzoeker de Kam rekent voor het jaar 2000 op zo'n twee miljoen bejaarden. Dat schreeuwt om aktie: "Als de politici geen Amerikaanse toestanden willen, zoals bejaarden die verkommeren en met al hun bezittingen in een rugzak op een bankje moeten slapen". WAGENINGEN Het Wagenings Hogeschoolblad meldt dat ambtenaren en dus ook hoogleraren geen recht meer kunnen doen gelden op inkomsten uit nevenwerkzaamheden. Al­ le universiteiten hebben een brief gehad van Deelman. Daarin staat dat een hoog­ leraar, die tevens als buitengewoon hoog­ leraar aan een andere universiteit of ho­ geschool is verbonden voortaan niet meer kan verdienen dan honderd procent van zijn gewone hoogleraarssalaris. MARE De Leidse universiteitskrant laat een on­ tevreden minister Deelman aan het woord. De minister vindt dat de universi­ taire wereld bij het indienen van de ont­ wikkelingsplannen voor de toekomst te weinig rekening heeft gehouden met de noodzakelijke bezuinigingen. De instel­ lingen vragen om veel te veel nieuwe stu­ dierichtingen, zij gaan uit van een onrea­ listisch grote omvang van de tweede­fase­ opleidingen en zij hebben een teleurstel­ lende aandacht voor de ontwikkeling van het aantal arbeidsplaatsen. Dat schrijft de minister in een reaksie op de ontwik­ kelingsplannen die de universiteiten en­ kele maanden geleden bij hem hebben in­ geleverd.

■■■m a t s e r t j e S^HI 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5,-; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen. Te koop: Goed onderhouden woonhuis. Vraagprijs: ƒ 85.000,- TeL 013-421346. Te koop: Bureau met 6 laden ƒ 75,—. Telefoon 013-424887. Te koop: Vespa-scooter i.z.g.s. slechts 14.000 km. met reservewiel en scherm. Te koop: Luxe half vrijstaande woning in De Blaak. Hall, w.c, living 5 x 10 m., open keuken, inbouwapparatuur en bijkeuken. Ie Verd.: drie grote slaapkamers en badkamer. Garage 17 x 3 en 2.65 verwarmd. Tuin 19 m. diep. Pand is verhuurd tot september 1983. Vraagprijs: ƒ245.000,—. Inl.: 676756.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versleyen. samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), drs j koning, dr h van erp, drs j van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw officittle mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, thd-nieuws (delft) th-benchten (eindhoven) tht-nieuws (twente) en observant (maastricht) uk (groningen) ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv baarle-nassau vormgeving Willem van zoetendaal abonnementen voor niet hogeschoolleden f 15,— per jaargang

22 oktober 1982

1

Bij de opening van gebouw S

IVG bijt spits af "De regering zou eens opdracht moeten geven om het zogenaamde recht op gezondheidszorg wat nader inhoudelijk te beschrijven om vervolgens te bezien of het resultaat van die afv\/eging niet moet v/orden gemaakt tot het maximum waartoe de sociale ziektekostenverzekeringen moeten gaan. Niet meer in dat basis-pakket voorkomende voorzieningen zullen door de burger zelf moeten worden betaald of verzekerd moeten worden. Daarbij is het hoogst noodzakelijk dat de zogenaamde eerstelijnszorg voor de gehele bevolking op korte termijn in een verplicht verzekeringsstelsel wordt opgenomen," aldus J. Hendriks, voorzitter van de Centrale Raad voor de Volksgezondheid. Hendriks, oud-staatsecretarls voor de Volksgezondheid onder Den Uyl, sprak op het symposiunn dat 18 oktober door het I.V.G. werd georganiseerd ter gelegenheid van de opening van de nieuwbouw (gebouw S) van de Hogeschool. Hendriks schilderde de aanwezigen een niet bepaald vrolijk beeld van de gezondheidszorg. Toch is de gezondheidszorg binnen de sector sociale zekerheid nog de enige groeier. Een groei die overigens nauwelijks te beteugelen is. Alleen door loonmaatregelen is de groei in deze arbeidsintensieve sector nog enigszins binnen de perken gehouden. Hendriks liet weten weinig gelukkig te zijn met de wijze waarop minister Gardeniers haar ziekenhuisplannen wilde doorvoeren. De noodzaak om te komen tot een reductie van het aantal ziekenhuisbedden staat al jarenlang vast; gewerkt aan die reductie is er echter nog nauwelijks. Volgens Hendriks is het de vraag of de minister dan ook niet groot gelijk heeft met het gooien van een grote steen

in die stille vijver. Ze heeft er in ieder geval mee bereikt dat iedereen weer klaar wakker is en inziet dat het de minister ernst is, aldus Hendriks. Hendriks ging in z'n rede nader in op de op handen zijnde invoering van de Wet Voorzieningen Gezondheidszorg (WVG). Met de WVG krijgt de gezondheidszorg in ons land een nieuwe structuur, met een grotere nadruk op decentralisatie. De WVG zal naar alle waarschijnlijkheid eerst in een aantal proefregio's (w.o. Eindhoven) integraal worden ingevoerd. Het is niet denkbeeldig dat daarbij weer een duur en omvangrijk ambtelijk apparaat wordt opgebouwd. Hendriks, daarentegen, was niet zo somber. Hij verwacht dat de invoering van de WVG met een minimum van mankracht te bereiken is. Voorwaarde daarbij is wel dat er gebruik gemaakt wordt van de aanwezige grote deskundigheid, met name van die van het ziekenfondswezen, stelde Hendriks met nadruk vast. L.K.

Presentatie Lustrumbundel

De vorige w e e k donderdag presenteerde de Tilburgse Hogeschool de lustrumbundel 'Overheidsbemoeienis' aan de vaderlandse pers. In het Haagse perscentrum Nieuwspoort gaf een zware delegatie van zeven Tilburgse wetenschappers onder aanvoering van rector Van Veldhoven een toelichting bij de bundel die is verschenen bij de 55e verjaardag van de Hogeschool in november. Op de foto van links naar rechts de heren Hirsch Ballin, Ruys, Kolnaar, rector van Veldhoven, voorlichter Ackermans, Adriaansens, Vermunt en Brenninkmeyer. Het aanbieden van de bundel aan demissionair minister-president Dries van Agt ging die dag niet door en vond daarom deze w e e k woensdag plaats. Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

genheid worden gesteld een aantal lezingen bij te wonen. Verder wordt er volgens hem hard gewerkt aan de verbetering van de positie van de avondstudenten. Gebouw S is zijns inziens al goed toegankelijk en de medewerkers van het faculteitsbureau bijvoorbeeld zijn ook 's avonds bereikbaar voor avondstudenten.

Rede minister Oud-staatssecretaris Hendriks

Studentenprotest De aktiviteiten rondom de opening van gebouw S zijn door de avondstudenten van de sociologische faculteit dankbaar aangegrepen om opnieuw aandacht te vragen voor hun benarde positie. Zij vinden dat het bestuur van de faculteit en het college van bestuur te weinig rekening houden met de speciale omstandigheden waaronder zij moeten studeren. Zo willen zij bijvoorbeeld dat het CvB gebouw S permanent openstelt voor gebruik door de avondstudenten. Het faculteitsbestuur hebben ze geconfronteerd met een hele reeks eisen; het opnieuw aanstellen van een studentassistent(e) speciaal voor de avondstudenten, het benutten van de maatschappelijke ervaringen van avondstudenten in de studie en het laten doorklinken van de meningen van avondstudenten in beleidsbeslissingen. Op de sociale faculteit vormen de avondstudenten 60 procent van de totale studentenbevolkmg. De part-time studenten brachten hun eisen afgelopen vrijdag naar voren tijdens een alternatieve opening van gebouw-S, waarbij een beeldje voorstellende "De avondstudent" aan het faculteitsbestuur aangeboden werd. "Zodat de belangen van de avondstudenten voortdurend centraal blijven staan", zo verduidelijkt Ricus Timmers. Bij hem en zijn collega studenten sloeg de vlam in de pan toen zij het officiĂŤle programma rondom de opening van het nieuwe geobuw onder onder kregen. "Bijna alle festiviteiten vallen op tijdstippen dat wij met kunnen en dat vind ik onbehoorlijk als je ziet dat de meerderheid avondstudent is," aldus Ricus. Inmiddels heeft de decaan van de faculteit prof.dr.T.Frinking enkele veranderingen in het programma laten aanbrengen waardoor de avondstudenten in de gele-

Eerste spade dierenverblijf Rector van Veldhoven begon de week goed bovenop een graafmachine. Afgelopen maandag zette hij de eerste spade voor het nieuwe dierenverblijf naast gebouw B. Daar komt niet alleen een stalruimte voor proefdieren, maar ook een beperkte onderzoeksruimte voor de biotechnische afdeling van de subfaculteit psychologie. 22 o k t o b e r 1982

T.A.

Directeur-generaal Ir. In 't Veld verving woensdag de door werkafspraken verhinderde minister Deetman bij de opening van gebouw S. In 't Veld las de toespraak van Deetman over "Taakverdeling voor bijzondere instellingen is niet bijzonder." Het bijzonder onderwijs zal met de vrijheid van onderwijs zorgvuldig dienen om te gaan, aldus de tekst van de minister. Elke instelling is vrij het onderwijs naar eigen goeddunken in te vullen, maar de gemeenschap moet dit gebruik van vrijheid ook als zinvol ervaren. "Wordt er echter in het bijzonder onderwijs een loopje genomen met het grote goed van de onderwijsvrijheid, dan zal dit recht steeds meer als overbodig worden ervaren," aldus de minister. Daarom moeten bijzondere instellingen bij de operatie taakverdeling in dezelfde mate betrokken worden als openbare instellingen. In 't Veld las dan ook nog enkele kanttekeningen die de minister bij deze vaststelling plaatste. Bijzondere instellingen zullen zich bij de afweging van keuzen extra door profilering moeten onderscheiden om hun signatuur duidelijk te maken. De operatie taakverdeling heeft voor de bijzondere instellingen 'emancipatoire' gevolgen; de 'gelijkwaardigheid' enerzijds en de 'eigen aard' anderzijds zijn vanzelfsprekende aspecten in de huidige taakverdelingsoperatie. Een derde kanttekening maakte de minister ten aanzien van de activiteiten die de bijzondere instellingen moeten gaan ontplooien om een beeld van het wetenschappelijk onderwijs te verbeteren, en het maatschappelijk draagvlak er van te vergroten. Volgens Deetman dreigt het grootste gevaar dat instellingen zich weer in haar 'ivoren toren' terugtrekken en de operatie binnenkamers afhandelen. "Het wetenschappelijk onderwijs zou de kans moeten grijpen om te laten zien dat er aan sanering wordt gedaan". Zo wordt de goodwill voor het wetenschappelijk onderwijs herwonnen. "De bijzondere instellingen moeten de nu geboden kans grijpen zich te profileren en dat profiel - gerelateerd aan haar signatuur - uit te dragen en te 'verkopen"', aldus de woorden van de minister uitgesproken door In 't Veld.

Het gekrompen pak van de grootmeester

f^, Ah^m^ï^^'^i^i'^féiff^Jfvri-'^ ^s^ »»5#S

"Hangende pionnen zijn i<wetsbaar, ais ze niet i<ract)tig i<unnen oprul<l(.en." Jotin van der Wiei ijsbeert op en neer voor de anaiyseborden die tegen de muur van de lnterpoiisl<antine zijn opgehangen. I-lij stelt zich voor aan het in grote getale opgekomen publiek en verontschuldigt zich als men hem niet mocht herkennen. Hij heeft een baard laten groeien en ook zijn buik is fors gezwollen: hij draagt dus nu alle kenmerken van een groot schaker. Van der Wiel is al jaren de meest belovende schaker van Nederland. Misschien is hij dat over 10 jaar nog. Het aantal toeschouwers stijgt, van achter uit de zaal dringt een scherpe geur door van de beroemde Interpolisverzekeringskroketten en de telefoon, die de zetten doorgeeft, rinkelt met vaste tussenpozen. Snel de analysezaal verlaten en doorgestoten naar de speelzaal. Deze is alleen toegankelijk voor praktizerende topschakers, toernooi-assistenten en persmensen. In de speelzaal heerst een overspannen rust. Vlak naast de ingang zitten de toernooileiders Folkerts en Orbaan aan een tafel. Achter hun rug een uitgebreide plantentuin met twee vijvertjes. Een gering hoogteverschil zorgt voor een kalme waterval. Torre, de venijnige Phillipijn, heeft daar in zijn partij tegen de Deen Larsen blijkbaar last van. Hij loopt voordurend naar de wc. En Hübner? Heeft Hübner zich verslapen? Of wrijft hij zich altijd zo over z'n bol? De haren hangen in slierten over z'n kalende hoofd. En de toeschouwer kan zien dat Hübners trui volstrekt niet bij 60° gewassen mag worden. Het wasmerkje zit opgekruld in z'n nek. Petrosian-Sosonko: 1-0. Zet Petrosian om 1 uur 's nachts onder 'n bruggetje in Venetië tegen het zwakke schijnsel van een straatlantaarntje dat flonkert in het inktzwarte water en men ziet direkt: dubbelspion, atoomgeheimen, okseldolk. Als hij echter om drie uur 's middags in het volle licht van de TL-buizen de speelzaal binnenwandelt is hij minder 'n dubbelagent dan 'n casinoeigenaar die kijkt of er wei voldoende op de roulette-taf els wordt ingezet.

Petrosian versus Sosonko. De blik van Petrosian is van ijzer. Als Sosonko in het nauw wordt gedreven begint de Armeniër smalende grimassen te trekken. Zijn hoofd schudt lichtjes heen en weer. Sosonko strekt z'n arm uit, geeft zich over. Als Petrosian zijn handtekening op het wedstrijdformulier gekrabbeld heeft drukt Orbaan hem 'n foto in handen - een presentje van de toernooi-organisatie? Petrosian houdt de foto voor z'n buik. Starend naar zijn evenbeeld loopt hij de zaal uit. Karpov-Larsen: 1-0. Larsen: Daar loopt hij. Ijsberend tussen de borden. Handen op de rug. Een grote brede gestalte met 'n blok van 'n hoofd. Geef hem een strijkstok in handen en hij dirigeert terstond het Philharmonisch Orkest. Zet hem achter een zwarte vleugel en bij het eerste akkoord springen zijn haren woest naar voren .... Karpov daarentegen valt in het niet bij zo'n postuur. Alsof hij achterop de fiets bij Pichenko, zijn lijfwacht en KGB-agent, heeft gezeten en, op weg naar Interpolis overvallen is door een stortbui. Karpov oogt iel, verregend, 'n Gekrompen pak, waterige, bedeesde oogjes. Daarom wint hij 't toernooi. Op overtuigende manier verslaat hij Larsen. Later analyseert hij samen met de Deen z'n gewonnen partij. Na elke gespeelde variant bekijkt Larsen zijn positie en mompelt: "That-is-not-nice, t h a t is-not-noce, no-that-is-not-nice". Karpov verorbert ongestoord enkele broodjes. Hij maakt in elk geval een opgewekter indruk dan op de avond na zijn verloren

Uitbreiding CvB weer ter discussie Op 4 november zal de Hogeschoolraad zich over de vraag buigen of het College van Bestuur dat nu 3 leden telt, uitgebreid moet worden tot 5 leden. Het is niet voor het eerst dat deze problematiek in de HR aan de orde komt. Enige tijd geleden zette een commissie uit de gelederen van de HR alle argumenten, die vóór en die tégen een dergelijke uitbreiding van het college pleitten, al eens op een rijtje. Het verslag van de naar de voorzitter genoemde commissie -Biasing zal ook bij de huidige standpuntbepaling een belangrijke rol spelen. Op dit ogenblik bereidt het College van Bestuur een interne notitie voor, waarin men zal trachten te komen tot een eigen standpunt over een mogelijke uitbreiding. Donderdag 28 oktober wordt deze notitie vervolgens in het Presidium van de HR besproken. Op die dag probeert het Presidium een pré-advies op te stellen voor de HR-vergadering van 4 november. Mochten zowel CvB als HB het ditmaal eens zijn met een dergelijke uitbreiding van het College, dan moet het besluit van de HR nog worden voorgelegd aan het Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

Stichtingsbestuur. Ziet ook het Stichtingsbestuur geen bezwaren meer, dan is de uitbreiding een feit. In de praktijk betekent dat, dat één nieuw lid door de HR gekozen zal worden. Het tweede nieuw toe te voegen lid moet worden voorgedragen door het Stichtingsbestuur. Vóór een uitbreiding van het CvB pleit vooral de overbelasting die de huidige leden van het College ondervinden. Het onderhouden van allerlei binnen- en buitenlandse interuniversitaire contacten, het zogenaamde externe circuit, blijkt tegen de verwachting in eerder toe te ne22 o k t o b e r 1982

partij tegen Portisch. Toen struikelde 't koorknaapje uit het Russisch Nationaal Ballet schandelijk over z'n eigen beentjes. Diezelfde avond vluchtte hij met z'n lijfwacht naar 'n Italiaanse pizzeria in het centrum van Tilburg. Karpov houdt van Italiaans eten, maar deze keer prikte hij lusteloos in z'n pizza. Een zeer emotionele ontmoeting is die tussen Anderson en Browne. Niet zozeer door het verloop van de partij, maar door de aanwezigheid van mevrouw Andersson, een kleine, donkere Cubaanse. Naarmate beide spelers in hevige tijdnood komen plukt deze jongedame zenuwachtig aan haar gezicht, draait krulletjes in haar haar en legt ingewikkelde knopen in de zwartglimmende ceintuur rond haar middel. Pichenko komt naast haar staan; Rusland stelt Cuba op haar gemak. De vlaggen van Andersson en vooral, Browne staan nu op vallen. Bij Browne is dat normaal. Hij wacht gewoon tot hij in tijdnood zit. Dan pas krijgt hij het gevoel dat hij wel de goede zetten móet doen. Browne in tijdnood is voer voor psychologen. Hij grijpt naar z'n hoofd; z'n vingers liggen verkrampt op de slapen. Plots schiet z'n gezicht tot vlak boven het bord .... de ogen rollen in de kassen, de armen maaien door de lucht. Dan schokt zijn lichaam weer ineen. Hij gaat verzitten, het hoofd duikt in de schouders. Hij moet nu zetten. Hij denkt na. Is weer helemaal rustig. Ziet de klok .. Met 'n ruk klampen zijn vingers zich weer vast om z'n hoofd. De ongekontroleerde spierbewegingen beginnen opnieuw. Met een doffe roffel slaat z'n arm in één plotselinge beweging op z'n rug. Andersson daarentegen blijft heel men dan terug te lopen. Bovendien zal de verdere uitgroei van de Hogeschool nog meer energie van de leden van het College gaan vergen. Wordt de uitbreiding van het College tot 5 personen een feit, dan is in ieder geval de pluriformiteit groter. Bovendien kunnen dan de portefeuille voor Personeelsbeleid en die voor Financieel-economisch beleid, die nu nog gecombineerd zijn, over twee portefeuillehouders verdeeld worden. Ten slotte wordt het wellicht mogelijk dat de leden van het College meer de tijd vinden om een bijdrage te leveren aan de beleidsvoorbereiding van de verschillende Diensten; Diensten die zich door het huidige College wel eens wat stiefmoederlijk bedeeld voelen. Dat de Tilburgse Hogeschool een relatief kleine instelling voor Wetenschappelijk Is drie te weinig?

kalm. Hij staat ook zeer goed. Toch is het gezicht van deze al te vroeg in zijn groei geremde grootmeester asgrauw. Ineengedoken, met z'n armen tussen z'n benen geklemd, alsof ie hevig moet plassen, hangt hij met z'n hoofdje boven 't bord. Hij murmelt in zichzelf; zijn lippen bewegen zonder dat zij klanken uitstoten. Zijn ogen staren naar de schaakstukken. Hij ziet grijswit en zit zó eigenaardig voorovergebogen dat het lijkt of hij ieder moment het hele schaakbord gaat onderkotsen. Browne denkt dat ook. Angstig gluren z'n ogen over z'n snor. Hij grijpt maar weer eens naar zijn hoofd alsof dat tien kilo zwaarder is geworden. De jonge mevrouw Andersson kan het niet langer aanzien. Elke keer als haar man gezet heeft duikt ze weg achter 'n pilaar en drukt haar hoofd tegen 't beton. Voorzichtig loert ze dan naar Browne. Als die met een vloeiende, spastische beweging, een tegenzet doet, schiet de jongedame als een bang haasje weer weg. Als Andersson gewonnen heeft, staart ze naar de punt van haar schoenen en plukt pluisjes van haar rok. Elf ronden zijn er nu gespeeld. Elke dag is er wel aan twee of meer borden gevochten, hebben de grootste genieën van de wereld hun titanenstrijd uitgeleefd op de 64 vlakken van het schaakspel en heeft de oude mevrouw Folkerts het hele toernooi in de speelzaal gezeten en "Vlimmens Tweede Jeugd" gelezen. De Amerikaanse grootmeester en geestelijke Lombardy houdt zijn dagelijkse praatje voor de pers. Ook hij heeft een enorme pens. Zitten de hersenen van de schaker in z'n buik? Hij is gedisciplineerder dan Hort, de vorige gastgrootmeester;, die elke avond strontbezopen in hotel "Bosrand" in Oisterwijk 'n kwartier lang 't sleutelgat liep te zoeken. Lombardy kijkt in diep gepeins naar de schaakborden in de perskamer. Dan keert hij zich weer naar de verzamelde schaakpers en scheurt bijna uit zijn jasje. Met één oog naar de eindstelling van de, op die avond gespeelde partijen analyseert hij: "Nobody did something strange or abnormal. Except that they played chess' Peter Pennartz Onderwijs is, wordt door de tegenstanders van uitbreiding veelal naar voren gebracht. Daar komt bij dat men van een driemanschap een meer slagvaardig optreden verwacht dan van een vijfkoppig bestuur. En, wat in een tijd van ombuigingen en bezuinigingen de gemoederen zeker zal aanspreken: een uitbreiding van het CvB kost veel geld, enkel aan salarissen zou de Hogeschool op jaarbasis een kleine drie ton méér kosten. In het verleden is men er al niet uitgekomen, ook deze keer is het niet onwaarschijnlijk dat opnieuw een patstelling uit de bus komt. Om te komen tot uitbreiding van het College is een redelijke mate van overeenstemming tussen Hogeschoolraad en CvB een absoluut vereiste. Het kan zonder twijfel een boeiend debat worden, daar in de Hogeschoolraad. L.K.

Koekkoeks Christendemocratische Staatsleer

Prof. mr. A.K. Koekkoek (37): "De middenkoers van het CDA Is het gevolg van een evenwichtige benadering van de werkelijkheid."

"Vanuit verschillende achtergronden is al geprobeerd om iets nieuws te maken", vindt professor meester A.K. Koekkoek, "maar dat is nog wat onvolgroeid". Daarom is hij zelf maar in het gat gedoken. Bij zijn aanvaarding van het ambt als hoogleraar in het staats- en administratief recht presenteerde Koekkoek een nieuwe christendemocratische staatstheorie. Tot hoever mag de staatsarm reiken? Hoe kun je de bijbelse grondmotieven politiek vertalen? Hoe is de verhouding theorie en praktijk? En mag een wetenschapper zich wel bemoeien met partijpolitiek? Een vraaggesprek met de jonge hoogleraar die zichzelf een gereformeerde Koekkoek in een katholiek nest noemt. "Maar zet U dat maar niet als kop boven uw artikel". De openbare rede van Koekkoek laat zich bepaald niet lezen als een roman. Maar de professor is graag bereid in enkele woorden zijn betoog samen te vatten. Er zijn, volgens Koekkoek, twee goede redenen om juist nu met een uitgewerkte christendemocratische staatsleer op de proppen te komen: het samengaan van de drie confessionele partijen CHU, ARP en KVP in het ene CDA sinds september 1980 én de crisis van de verzorgingsstaat. De stichting van het CDA maakte het noodzakelijk de politieke overtuigingen van de drie oude partijen aaneen te smeden tot één politieke overtuiging. Er zijn daartoe wel pogingen ondernomen, maar dat is nooit zo best gelukt. Dan: De crisis in de verzorgingsstaat. Zoals alle politieke partijen, incluis de socialistische, door de aanstormende bezuinigingen worden gedwongen tot een herbezinning op de taken van de overheid in onze samenleving, zo geldt dat ook voor het CDA. "Er moeten op dit moment zoveel fundamentele keuzes worden gemaakt. Hoe kun je dat doen als je geen goed kompas hebt en ook aan de ambtenaren geen politieke richting kunt aangeven voor de bezuinigingen die ze moeten doorvoeren?" In een staatsleer moet een politieke partij iets zeggen over de verhouding tussen de staat en de rest van de semen leving. "Mijn vraag is", aldus Koekkoek, "welke bijdrage de staatstheorie kan leveren aan de staatsbeschouwing van een politieke partij. Ik maak dus wel een sterk onderscheid tussen de staatstheorie en de staatsbeschouwing van een bepaalde partij. De laatste is gericht op de politieke praktijk, terwijl de staatstheorie een wetenschappelijke benadering is." Koekkoek besteedt in zijn rede uitgebreid aandacht aan de verhouding tussen theorie en praktijk en de plaats van het christendom daarin. Hij grijpt daarbij veelvuldig terug op de filosofie van de protestantse denker Herman Dooyeweerd. Koekkoek: "Dooyeweerd is hier in Nederland vrij onbekend. Juist daarom ook wilde ik zo graag aandacht voor hem vragen. Hij is begonnen als directeur van het wetenschappelijk instituut van de ARP, in de jaren twintig. Later werd hij hoogleraar aan de Vrije Universiteit. Iemand als Langemeier, toch zeker geen aanhanger van Dooyeweerd, heeft hem eens de meest oorspronkelijke Nederlandse filosoof na Spinoza genoemd, misschien zelfs oorspronkelijker.

DOOYEWEERD ^ ^ ^ ^ ^ m ^ m Dooyeweerd stelt de vraag naar de vooronderstellingen van het wetenschappelijk denken, zoals ik dat in mijn rede ook doe. Het bezwaar van Dooyeweerds denken is dat het moeilijk toegankelijk is. Ik heb geprobeerd het in mijn rede zo simpel mogelijk uit te leggen." Als je zoekt naar de vooronderstellingen van het theoretisch denken, zo meent Koekkoek mét Dooyeweerd, dan kom je tenslotte uit bij transcendentale, dus religieuze uitgangspunten. Religieus in die zin dat ze betrekking hebben op de relatie van de mens met zijn oorsprong. Daar ligt voor Koekkoek de brug tussen theoTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

rie en praktijk. De theorie laat zich leiden door vooronderstellingen die uiteindelijk een religieuze, levensbeschouwelijke basis hebben, de praktijk laat zich leiden door een praktische levens- en wereldbeschouwing die uiteindelijk ook afhankelijk is van een religieus grondmotief. Op grond van deze beschouwingen en andere observaties over onder meer de staat, de democratie en het christendom o n t w e r p t Koekkoek tenslotte een staatsleer die als uitgangspunt zou kunnen dienen voor een christendemokratische politiek. In de structuur van de staat, zo betoogt de hoogleraar, springen twee elementen eruit, namelijk de machtspool en de rechtspool. De macht van de staat moet onderworpen zijn aan het recht. De staat is dus een rechtsgemeenschap. Dat moet haar steeds ertoe brengen om het algemene in het private belang erg zorgvuldig tegen elkaar af te wegen. De staat moet zich elke keer weer afvragen of het nodig is dat ze ingrijpt, of er een rechtsgrond is voor haar inmenging. De staat, zo luidt dus het devies, moet zich terughoudend opstellen en zoveel mogelijk ruimte bieden aan al de sociale strukturen in onze pluralistische samenleving die ook hun eigen verantwoordelijkheid kunnen dragen. In de programma's van het CDA duiken uitgangspunten op die de toets van Koekkoeks s t a a t s t h e o r i e w e l kunnen doorstaan, maar die toch de staat teveel macht dreigen toe te dichten. Zoals de gerechtheid en de gespreide verantwoordelijkheid. De christendemocratische uitgangspunten van de solidariteit en het rentmeesterschap lijden volgens de Tilburgse hoogleraar aan een te grote vaagheid. Is het toevallig dat het wetenschappelijk bureau van de Partij van de Arbeid pas geleden een boek heeft uitgegeven van Paul Kalma waarin ook op de gevaren van een vergaande staatsbemoeienis wordt gewezen? Kalma pleit voor decentralisatie van de overheidsbemoeienis. Koekkoek: "De uitgangspunten zijn toch wel verschillend. Wat Kalma voor ogen heeft is een homogene maatschappelijke ontwikkeling, hij wil de gelijkheid tussen de mensen vergroten. Dat is een oud socialistisch ideaal. De vraag naar de grenzen van dat gelijkheidsstreven stelt ook Kalma niet. (-) Al een aantal jaren is er binnen de Partij van de Arbeid wat meer aandacht voor het feit dat je niet alleen de politieke democratie hebt maar dat er ook nog allerlei andere groepen in de samenleving bezig zijn. Vandaar ook de veel grotere aandacht voor de democratisering van die andere groepen en voor een participatie van de socialisten in de zogenaamde intermediaire structuren. In dat kader, zegt Kalma, moet er sprake zijn van sociale democratie waaronder hij toch vooral verstaat, dat de vakbeweging de nodige ruimte moet krijgen die ze niet heeft wanneer de politiek de hoogte van het loon, de arbeidstijdverkorting en een hoop andere zaken bepaalt. Maar het doel blijft een homogene samenleving. En, nogmaals, Kalma vraagt zich niet af hoe ver je moet gaan om die te bereiken."

"Ik heb bepaald niet een politiek programma voor het C.D.A. willen schrijven" " J a , de socialistische opvatting lijkt wel wat op de gespreide verantwoordelijkheid van het CDA, maar binnen die laatste partij ligt toch meer de nadruk op de van de staat verschillende, eigen verantwoordelijk van de maatschappelijke groeperingen." Is het CDA standpunt hierin - zoals zo vaak - niet gewoon het gemiddelde van wat de socialisten en de liberalen er van vinden? Koekkoek: "De middenkoers van het CDA is het gevolg van een evenwichtige benadering van de werkelijkheid. Als je dat doet, kom je vaak, in elk geval op net sociaal-economische terrein, in het midden uit. Overigens niet in alle opzichten. Want wanneer het gaat over de waarde van de menselijke persoon dan verdwijnt het CDA uit dat midden. Kijk maar naar de abortus, de pornografie en de euthanasie. Dan wordt heel belangrijk wat de katholieke kerk aan inbreng heeft gehad. Terwijl vanuit de oude humanistische idee van de vrije persoonlijkheid van de mens, los van God, de PvdA en de VVD veel meer op één lijn zitten". "Maar voor de rest, inderdaad, komt het CDA vanuit een evenwichtige benadering vaak in het midden terecht. Het heeft oog voor de pluriformiteit van de samenleving en vindt dat er buiten de staat ook allerlei andere lichamen van wezenlijk belang zijn. Een liberaal gaat uit van een zo groot mogelijke individuele vrijheid. De socialist wil nivelleren ten koste van een aantal wezenlijke, maatschappelijke structuren die ook zelfstandig kunnen opereren. Zoals het welzijn, het bedrijfsleven en het onderwijs". Het CDA is een belegen, pragmatische partij geworden. Helemaal in het voetspoor van de KVP. Als je dan toch zo nodig een verband wil leggen tussen je christelijke uitgangspunten en je dagelijkse politieke handelen, moet het resultaat dan niet veel radikaler, zo U wilt, profetischer zijn? Koekkoek: "Het CDA is geen uitvergrote KVP geworden zoals U zegt. Het lijkt wel

veel op de KVP, vooral hier in Brabant natuurlijk. Het is inderdaad zo dat er vanuit de reformatorische achtergrond van de vroegere ARP een meer directe relatie ligt tussen het geloof en de praktijk van alledag. Niet dat de gereformeerden beter zijn. Maar bij de katholieken speelt nog steeds het verschil tussen de natuur en de bovennatuur een grote rol. Waardoor de politiek gemakkelijker een profane aangelegenheid wordt. (~) Wanneer er bij de katholieken de intentie is om zich in laatste instantie toch te laten leiden door de evangelische boodschap dan vind ik dat voldoende basis voor een gemeenschappelijk politiek optreden". U zet zich nu als onafhankelijk wetenschapper in voor de ontwikkeling van een partijpolitieke staatsbeschouwing. Kan dat eigenlijk wel? Koekkoek: "Het is niet voor niks dat ik nogal omstandig de relatie tussen theorie en praktijk uiteen heb gezet. Ik maak daartussen een scherp onderscheid. Met deze staattheorie zou je ook een socialistische staatsleer te lijf kunnen gaan. Alleen is het zo dat ik met de socialistische visie geen geestverwantschap voel. Ik heb dus bepaald niet een politiek programma voor het CDA willen schrijven. Ik heb me alleen afgevraagd welke bijdrage je ais wetenschapper aan een christendemocratische staatsleer kunt leveren." Koekkoek is van gereformeerde komaf. Hij heeft gestudeerd aan de Vrije Universiteit en stemde, voordat het CDA werd opgericht, immer ARP. Sinds '69 is hij verbonden aan de Tilburgse Hogeschool. De afgelopen vijf jaar was hij lid van de gemeenteraad van Tilburg voor het CDA. "Door die hele achtergrond geloof ik toch wel dat ik hier op een plek zit die uitermate geschikt is om het reformatorisch gedachtengoed te verbinden met de katholieke omgeving waarin ik verkeer. Op deze hogeschool waart de katholieke nestgeur toch nog enigszins r o n d . " Twan Geurts. 22 o k t o b e r 1982

Hogeschool regelt de bescherming van persoonsgegevens Na zeven jaar is nu voor de Tilburgse Hogeschool een reglement opgesteld waarin de verzameling en het gebruik van persoonsgegevens aan regels is gebonden. Een door het Kollege van Bestuur ingestelde Privacy-kommissie heeft het ontwerp van het "Reglement privacy persoonsgegevens geautomatiseerde systemen" aangeleverd. Deze regeling dient ter uitvoering van artikel B9 van het bestuursreglement. Het KVB moet volgens dit artikel regels stellen met betrekking tot inhoud, inrichting, beheer, gebruik en toegankelijkheid van de door of in opdracht van het Kollege ingerichte informatiebestanden. De regeling in een kort bestek. De privacy-regeling beperkt zich tot geautomatiseerde systemen die perssoonsgegevens bevatten en ten dienste staan van bestuur en beheer. De bestanden omvatten onder meer het studentenbestand, personeelsbestand, relatie- en adressenbestand, debiteuren-Zkrediteurenbestand. Na de diskussie in de hogeschoolraad in 1975 over het verstrekken van inlichtingen aan derden en na het verschijnen van het rapport Koopmans inzake privacy en persoonsregistratie, is nu in het betreffende wetsontwerp, wet op het wetenschappelijk onderwijs 1981, bepaald dat het Kollege van Bestuur zorg draagt voor de privacybescherming van persoonlijke gegevens. Het privacy-reglement van de hogeschool sluit aan op de reeds gehanteerde reglementen van de universiteiten in Leiden en Utrecht. In vogelvlucht worden de opbouw en inhoud van het privacy-reglement bekeken. Zoals vaak onvermijdelijk kent ook dit reglement een aantal begrippen die, ondanks een definiëring, weinig aanschouwelijk te maken zijn. Onder het informatiesysteem wordt verstaan het samenhangend geheel van gegevens, procedures, verwerkingsgangen, computerprogramma's betreffende de verwerking van persoonsgegevens. Een subsysteem is een deel van het informatiesysteem dat ten dienste staat van specifieke taken van bestuur en beheer. Een deelsysteem, of beter nevensysteem, is een min of meer zelfstandig geautomatiseerd informatiesysteem dat voor een of meer bestuurs- of beheerstaken van een eenheid van beheer gebruikt kan worden in kombinatie met het systeem. Een voorbeeld hiervan is de uitleenregistratie van de bibliotheek, een afgebakend systeem voor de registratie van uitleen tot en met inlevering. Het systeem van de bibliotheek is zelfstandig.

vervolg van pagina 1

Informatiekunde Maar dat was tegen het zere been van de Amsterdamse en Utrechtse universiteit, waar de onderwijskunde al aardig van de grond is gekomen. Samen met de Vrije Universiteit werd besloten een monsterverbond aan te gaan om zo te redden wat er te redden valt. Het resultaat was een plan voor interuniversitaire samenwerking, waar in de Raad niet veel enthousiasme voor bestond. Vooral uit Tilburg en Rotterdam kwamen benauwde geluiden, bang als men daar is uit de boot te vallen. Ook Leiden, Nijmegen en Twente zagen de nieuwe samenwerkingsvorm aanvankelijk niet zitten. Maar toen de nieuwe moloch bij monde van VU-woordvoerder Verheul ook Rotterdam en Tilburg een plaatsje had toegezegd, brokkelde de weerstand

Tilburgs Hogeschoolblad

maar maakt tevens gebruik van het adressenbestand van de hogeschool. De hogeschool kent 52 eenheden van beheer, die gemachtigd zijn tot het verzamelen en gebruiken van persoonsgegevens. Eenheden van beheer zijn de Dienst Personele Zaken, de fakulteiten (met als bevoegden de sekretarissen en studie-adviseurs), Studentenzaken, Studium Generale en bij voorbeeld CBS en de Centrale Directie Studiefinanciering als enkele externe gemachtigden. De komputers die voor bestuur en beheer gebruikt worden zijn de ICL-komputer van het rekencentrum, de Datapoint van de DEA en de IBM-komputer van het Rijkscomputercentrum (RCC) in Apeldoorn. De eerste twee zijn toegankelijk via terminals. Het RCC dat sinds '79 de personeels- en salarisadministratie van de KHT verzorgt, slaat de gegevens op met behulp van magneetbanden.

is een machtiging vereist voor degene die van de gegevens gebruik wil maken en niet tot een eenheid van beheer hoort. Eenheden van beheer zijn dus tevens gemachtigd om de door henzelf aangeleverde gegevens ook weer te gebruiken. Als DPZ gegevens aan het RCC levert dan hoeft niet opnieuw een procedure van machtiging tot gebruik gestart te worden om DPZ de door haar geleverde gegevens te laten gebruiken. Ook hier is dus steeds na te gaan wie de gegevens gebruikt. Personen of instanties die niet tot 'n eenheid van beheer gerekend worden, de zogenaamde "derden", moeten het KvB schriftelijk o m een gebruiksmachtiging verzoeken. Het KvB verleent die machtiging uitsluitend ter nakoming van een op de universiteit rustende wettelijke verplichting, ter be-

Het verzamelen van gegevens in het systeem en het gebruik ervan zijn gebonden aan machtigingen. Om bepaalde gegevens in een afzonderlijk bestand, een nevensysteem, te verzamelen moet de leiding van een eenheid van beheer een machtiging hebben van het KvB. In die machtiging tot het houden van een nevensysteem moet aangegeven staan welke soort gegevens opgeslagen zijn, voor welk doel dit gebeurt en wie ze gebruikt. Voor elk persoonsgegeven dat aan het systeem wordt geleverd wijst het Kollege de eenheid van beheer aan, zodat steeds te achterhalen is wie verantwoordelijk is voor de levering van de gegevens. Een van de belangrijkste aspekten van de privacy-bescherming, namelijk de traceerbaarheid van de aanlevering van gegevens is hiermee verzekerd. Daarnaast

vordering van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en tenslotte in die gevallen dat daarmee enig universitair belang is gediend. De vraag naar wat verstaan moet worden onder "enig universitair belang" dateert van 1975. Toen besloot de hogeschoolraad zich tegen het verstrekken van inlichtingen aan derden a priori te verzetten. Het KvB keerde en keert zich nog steeds tegen een dergelijk besluit, "omdat het geen goed bestuurlijk beginsel behelsde". Het is van mening dat een nadere konkretisering van de term "enig universitair belang" nog niet goed mogelijk is. Het kollege legt zich dus niet bij voorbaat vast: het toekennen van een machtiging tot gebruik van gegevens hangt dan af van de motivering van de aanvraag. In die gebruiksmachtiging moeten onder meer het doel, de soort gegevens en de gebruiker vermeld staan. Een afschrift komt in het journaal van de systeembeneerder. Dit journaal bevat alle handelingen met betrekking tot toegang en gebruik van het gegevensbestand en blijft tenminste 1 jaar na elke handeling voor inzage beschikbaar. Inzage blijft echter

snel af. "Het gaat om één studierichting, verdeeld over drie steden en negen subfakulteiten. Wij geloven niet dat dat kan werken, aldus de Lerdse vertegenwoordiger Kassenaar, maar Leiden zal zich niet tegen het experiment verzetten." Met de stem van Nijmegen tegen en met vijf onthoudingen keurde de Raad het voorstel goed. Ook met de twee nieuwe studierichtingen zal minister Deetman niet erg gelukkig zijn. Nog vorige week vroeg hij de colleges van bestuur in verband met de taakverdelingsoperatie voorlopig geen nieuwe aanvragen te doen 'om te voorkomen dat ik in negatieve zin beslissingen moet nemen'. Voorzitter Brenninkmeijer vroeg zich bovendien af of de nu voorgedragen studierichtingen niet net zo goed als bovenbouwstudie of als vrije studierichting hadden kunnen funktioneren. "Ik zeg dat al een paar jaar. Op deze manier wordt het voor aankomende studenten steeds moeilijker een keus te maken. Zoveel in-

gangen in het W O vergroten de duidelijkheid niet". Maar de raad was in een vrijgevige bui en wilde Tilburg en Twente niet voor het hoofd stoten. Vooral de aanvraag van Twente was nogal onorthodox van aard. Geheel in strijd met de tweefasenwet wordt voor de wijsbegeerte van wetenschap, techniek en samenleving een studieduur van vier jaar gevraagd plus een jaar in de tweede fase met zeer ruime doorstroommogelijkheden. De Amsterdammer Verheul had het er moeilijk mee: "In het voorstel van Twente blijkt dat het in vier jaar kan, maar de AR heeft zich juist sterk gemaakt voor een vijfjarige kursusduur voor wijsbegeerte. Dit plan ondergraaft ons standpunt. Twente moet het nog maar een beetje aanpassen." De man van de VU vergat echter dat de voorstellen ook al op het ministerie liggen. Kroonlid Diepenhorst waarschuwde: " W a t voor indruk maakt het in Den haag als de raad op deze manier probeert de vijf jaar voor wijsbegeerte in de wacht

Machtigingen

^amaÊÊmK^^mÊÊm

voorbehouden aan de leden van het KvB, de sekretaris van de Hogeschool, het hoofd DEA, de leden van de Kommissie van Toezicht en eventueel andere personen, aan te wijzen door het KvB. Dat inzage tot een bepaalde groep personen beperkt blijft komt, omdat het journaal persoonlijke gegevens bevat. Als iemand die niet tot een eenheid van beheer behoort, de opgeslagen gegevens wil gebruiken moet het KvB dit verzoek openbaar maken en de Kommissie van Toezicht raadplegen. Elke geregistreerde kan tegen dit verzoek bezwaar maken. Deze Kommissie, die zal bestaan uit drie leden, benoemd door het KvB in overleg met de hogeschoolraad, brengt advies uit aan het Kollege over te verlenen machtigingen en tevens aan alle hogeschool-organen, die een taak of bevoegdheid hebben ten opzichte van het systeem of een nevensysteem. Bij deze Kommissie kunnen ook bezwaarschriften ingediend worden tegen een te verlenen gebruiksmachtiging. De Kommissie voorziet dus in een inspraakmogelijkheid.

Kosteloos

^^mm^^^^^^^

leder van wie gegevens zijn geregistreerd kan kosteloos nagaan welke gegevens van hem (en eventueel zijn minderjarige kinderen) in het systeem zijn opgenomen. Dit verzoek richt men aan het KvB, waarna de systeembeheerder de gevraagde gegevens verstrekt. De verzoeker heeft het recht deze informatie te verbeteren, aan te vullen of te verwijderen. De systeembeheerder beoordeelt of de korrekties terecht zijn. Tegen een afwijkend oordeel kan de verzoeker bezwaar maken bij het Kollege, dat uiteindelijk 'n beslissing neemt. De privacy-kommissie heeft gekozen voor een strakke regeling, in die zin dat naam en adres, ook onder de privacybescherming vallen; dit in tegenstelling tot de overheidsregeling van privacy-systemen, die enkel de 'persoonsgevoelige' gegevens zoals de geloofsovertuiging beschermt. In de hogeschoolraadsvergadering van 21 oktober komt het Privacy-reglement aan de orde. In de voorliggende periode is een aantal kommissies (Cie. Personeelsoverleg. Reglementencommissie, Cie, Personele Zaken) geraadpleegd. In grote lijnen stemmen zij in met de privacyregeling. De Commissie Personele Zaken stipt als essentiële diskussiepunten voor de hogeschoolraad aan of er niet gedacht zou moeten vjorden om voor bepaalde kategorieën gegevens van te voren te bepalen dat zij niet voor derden toegankelijk zijn. Tevens vraagt zij zich af of het niet mogelijk is dat individuele personen het ter beschikking stellen van hun persoonlijke gegevens bij voorbaat al kunnen weigeren. peter Pennartz te slepen. Bovendien is dit geen opleiding voor wijsgeren, maar een typische eerste fase opleiding voor technici met een wijsgerige achtergrond." Verheul: "Onzin. Twente pleit voor vijf jaar, maar heeft er om politieke redenen vier plus één van gemaakt. Als wij dit aksepteren, zwakken we ons standpunt af." Terwijl Brenninkmeijer nog eens pleitte voor een bovenbouwstudie, om 'beter nadenkende ingenieurs op te leiden', zat naast hem de vertegenwoordigster van de minister, de raadselachtige mevrouw Lemaire, die zweeg en er het hare van dacht. Ook een redakteur van het Groningse universiteitsblad UK had de verre reis naar Den Haag gemaakt. Op de vraag waarom antwoordde hij: " A c h , we hebben tegenwoordig elke week een item met één of andere universitaire club. Vorige week waren dat biologiestudenten die paddestoelen gingen zoeken; deze week is het de akademische raad." UP/UU/E.H.

22 oktober 1982

''De meeste studenten geven de voorkeur aan hun eigen sportprogramma's'' Het lag voor de hand, dat deze stellingname één van de belangrijkste eindconclusies zou worden van het tweede internationale congres over studenten- (massalsport. De opnnerkingen van exonderwijsminister dr. J . van Kemenade vorig jaar met betrekking tot de universitaire sportvoorzieningen hebben geleid tot grote ongerustheid binnen die kringen. Van Kemenade verklaarde destijds in een vraaggesprek met de universitaire pers, dat handhaving van de sportfaciliteiten op het huidige niveau voor hem eufemistisch gezegd - niet de hoogste prioriteit vormde binnen het stelsel van studenten-welzijnsvoorzieningen. Naar de mening van de toenmalige bewindsman zijn er op sportgebied meer dan voldoende locale voorzieningen en verenigingen om de sport-minnende student onderdak te verschaffen. Begrijpelijk dus, dat de organisatie er veel aan gelegen was om haar tegen-argumenten tijdens dit kongres internationaal ondersteund te zien. Te meer daar de uitspraken van Van Kemenade eerder gebaseerd lijken te zijn op pragmatische overwegingen dan op financiële. Met andere woorden: het gegeven dat Van Kemenade hoogstwaarschijnlijk niet terugkeert op zijn departement wil niet zeggen, dat een andere (naar nu wordt verwacht W D - ) minister een soepeler houding zal aannemen ten opzichte van de studentensport. Ook die nieuwe bewindvoering zal immers te maken krijgen met de alleszins gerechtvaardigde verlangens van de HBO-studenten, die sinds 1981 eveneens collegegeld betalen en op grond daarvan dezelfde faciliteiten eisen als de universitaire studenten. Die verlangens mogen dan gerechtvaardigd zijn, ze zijn tegelijkertijd onbetaalbaar.

"Studenten vormen in de samenleving een aparte groep met specifiel<e leef-, woon- en v/erkomstandigheden. Die sociale situatie vereist een daaraan aangepaste benadering, v/aarin onder meer een pakket van sportfaciliteiten en fysische educatie van het grootste belang zijn. Dit universitaire aanbod dient gezien te worden als een noodzakelijke aanvulling op zowel de (verplichte! lichamelijke opvoeding op de middelbare scholen als op de maatschappelijke voorzieningen op dit terrein. De maatschappelijke voorzieningen zijn ontoereikend om in de behoeften van alle studenten te voorzien, waarbij tevens aangetekend moet worden, dat de meeste studenten de voorkeur geven aan hun eigen sportprogramma's".

nternationaal sportcongres

Dat zijn tevens de landen waarin de toekomst met de meeste zorg tegemoet wordt gezien: wie veel heeft kan immers ook 'n hoop verliezen. Over twee jaar zal in Noorwegen tijdens het derde kongres moeten blijken hoe precies. Het is dan overigens wel 1984. Ruud Keulers/KUnieuws Nijmegen foto: Van Teeffelen

GEMISi Uit oogpunt van gelijke behandeling rest dan slechts één mogelijkheid: afschaffing van de universitaire sportvoorzieningen. Drs. J . Ypma, voorzitter van het congres-organisatiecomité, ziet nog een derde mogelijkheid, die neerkomt op een gezamenlijk gebruik van de sportcomplexen door zowel HBO - als universiteitsstudenten. Maar dat gaat weer 'n smak geld kosten omdat de huidige capaciteit van de sportcomplexen niet op die extra toeloop berekend is. Ypma: "Wanneer ik afga op de situatie in Nijmegen dan weet ik zeker, dat er bij een flink aantal HBO-instellingen in den lande nog behoorlijke reserves aanwezig zijn. Dat geld is binnengekomen uit bijdragen van studenten, dus wat kan er tegen zijn om dat geld ook weer te besteden aan faciliteiten voor studenten?" Alleen in Utrecht wordt op dit moment gezamenlijk gebruik gemaakt van het sportcomplex, dat er overigens in vergelijking met de optrekjes in andere universiteitssteden nogal magertjes afkomt. Een ernstig gemis bleek tijdens het congres het ontbreken van enig onderzoeksmateriaal over de behoefte aan studentensport in Nederland. Dat kan de sport-organisaties niet alleen in de politiek touwtrekken met het ministerie lelijk opbreken, het speelde ook de deelnemers aan het congres danig parten. Tal van uitlatingen over behoeften aan studentensport uit een oogpunt van fysiek welzijn, opbouw van sociale kontakten en ontspanning konden daardoor slechts met de natte vinger worden opgebouwd. Veel kostbare tijd ging ook verloren door een gebrek aan overeenstemming over

Tilburgs Hogeschoolblad

siologische tests om de invloed van sportbeoefening op het lichaam te meten. De Nijmeegse fysioloog dr. J.A. Vos heeft op dat terrein baanbrekend werk verricht, zoals tijdens het congres bleek. Het is met name de combinatie van de beide funkties waaraan in toenemende mate argumenten worden ontleend voor het veiligstellen van de verworvenheden op sportgebied en zelfs gepleit wordt voor een uitbreiding daarvan. In een aantal Westeuropese landen kan dat laatste overigens bepaald geen overdreven luxe genoemd worden. Vooral in de Scandinavische landen steken de universitaire sportfaciliteiten schril af tegen de riante behuizingen waarbinnen bijvoorbeeld in Nederland gesport kan worden. De oorzaak daarvan is gelegen in de houding van de universiteiten, die zich louter beperken tot onderwijs en onderzoek en zich verder aan het fysieke en psychische welzijn van de student weinig gelegen laten liggen. Zo verklaarde een Noorse deelnemer, dat sportliefhebbers aan zijn universiteit hooguit drie uur per week gebruik kunnen maken van de sporthal van de plaatselijke middelbare school. Weliswaar vergat hij er in eerste instantie bij te vermelden dat die universiteit hooguit vierhonderd studenten herbergt, maar dan nog: de betreffende middelbare school telde ook slechts honderd leerlingen. In Zweden is de situatie wat dat betreft iets beter, maar ook daar vallen grote verschillen te konstateren tussen de afzonderlijke universiteiten en is het verwerven van de sportfaciliteiten afhankelijk van de inspanningen van de studenten-sportverenigingen. De situatie in de andere deelnemende landen bleek min of meer overeen te komen met die in Nederland.

de definiëring van een groot aantal begrippen. In Engeland is een term als "mass-sport" bijvoorbeeld volkomen onbekend. Ook hier had enig wetenschappelijk onderzoek wellicht uitkomst gebracht.

LEERGIERIG

^

^

^

M

^

^

^

^

Dat alles betekende, dat dit tweede internationale congres over studenten (massa-) sport zich voornamelijk kenmerkte door een sfeer van leergierigheid. Bij de meeste deelnemers ontbrak enig inzicht in de sportorganisatie van de andere deelnemende landen, hetgeen uiteraard de vraag doet rijzen waartoe die eerste conferentie twee jaar geleden in het Zweedse Lund geleid heeft. Waarschijnlijk slechts tot de tweede. De resultaten uit 1980 waren niet voorhanden, de deelnemers vervangen door andere vertegenwoordigers en in Nijmegen werd nauwelijks meer gerefereerd aan 'Zweden', zodat enige duidelijkheid over die conferentie niet meer te krijgen was.

Het valt te hopen, dat het Nijmeegs kongres een diepere indruk achterlaat. Er zijn tekenen die erop wijzen dat dit ook het geval zal zijn. Dat ligt zowel aan de betere organisatie als aan de ontwikkelingen op studenten-sportgebied in W e s t Europa. De voortschrijdende economische crisis ("Crisis? What Crisis?") heeft niet alleen in Nederland de schrik er goed ingejaagd. In tegenstelling tot landen in het Oostblok en de Verenigde Staten, waar universitaire sportbeoefening voor een belangrijk deel dient voor het opkloppen van het nationaal prestige, gaat de tendens in de Westeuropese landen steeds meer in de richting van een keuze voor de breedtesport. Dat geldt uiteraard niet slechts de studentensport, maar niet ontkend kan worden, dat de studentensport een belangrijke voortrekkersrol in die ontwikkeling vervult. De universitaire accommodaties lenen zich bij uitstek voor het uitdenken van en experimenteren met nieuwe spelprogramma's. Daarnaast vormen ze een unieke laboratoriumsituatie voor het verrichten van fy22 o k t o b e r 1982

Ter g e l e g e n h e i d v a n h e t 25-jarig bestaan van de Nederlandse Stud e n t e n S p o r t S t i c h t i n g (IMSSS) v o n d v a n 12 t o t e n m e t 16 o k t o ber de 'Second International Conference On Student Mass S p o r t ' plaats aan de universiteit van N i j m e g e n . Ruim zestig deelnemers uit Nederland, N o o r w e gen, Zweden, Groot Britannië, België, Israel, W e s t - D u i t s l a n d en Oostenrijk discussieerden vier dagen lang onder voorzitterschap van de U t r e c h t s e f y s i o l o o g p r o f . dr. P . A . B i e r s t e k e r o v e r d e verbreding én verbreiding van de studentensport. Tot voor kort stond in die s e c t o r v o o r a l de prestatie o p de eerste plaats. D a t v e r a n d e r t s n e l . N o g s l e c h t s vijf p r o c e n t v a n d e s t u d e n t e n in West-Europa richt zich op de topsport. D a a r m e e lijkt o o k het studentikoze equivalent van de Olympische S p e l e n , de Universia d e , a a n w a a r d e in t e b o e t e n . Een o n t w i k k e l i n g die d e a c h t deelnemende landen van harte t o e j u i c h e n . 'Lol in S p o r t ' s t a a t voor de tachtiger jaren op de eerste plaats. M e t stip.

*f>s

Integraalplan: De

^

mgevingliet er rommelig en ^

Op 12 juli 1982 kreeg de KHT er een kunstwerk bij: Een metaalskulptuur van Piet Sleegers in en bij de vijver in de voortuin van de hogescliool. Dit kunstwerk was het uiteindelijk resultaat van Tilburgse gemeenteplannen om de KHT 50.000 gulden te schenken bij het 50­jarig bestaan in 1977. Het is ook het enige tastbare ­ en laat het ons toegeven­zeer geslaagde gevolg van grootse plannen om een 'Visuele As' tussen hogeschool en stad te realiseren. Losse plarm^n en intenties om kunst in het hogeschool leven ie\afégreTen of om via kunst de band tussen stad en or gevind aan te halen waren er de laatste jaren voi^ )encfe. Onlangs verscheen een 'integraalplan kunstopdrachten KHT' samengesteld door beeldend^kunstenaar Bas Maters. Dit plan is vooral eerf omgevingsplan voor het gehele KHT terrein. Hoe de KHT­omgeving er later zal uitzien wordt door Bas Maters en zijn medewerkers aangegeven.

^ /v,

Hait ftit^raalpJn bevat weinig keiharde condusies enfaanbevelingen. Dat was cfek niet de bedoeling want kunstkoördi­ Inator Maters had nogal wat moeilijkhe­ den met de precieze uitwerking van de opzet. Er zijn in deze moeilijke tijden im­ mers weinig garanties voor de financie­ ring van welke plannen dan ook. In het THB van 12 februari 1982 gaf prof. Stal­ pers al te kennen dat hij liever sprak van overwegingen dan van plannen. Stalpers is voorzitter van de Kommissie Beelden­ de Kunsten, en deze kommissie was nauw betrokken bij het adviseren van Maters. Verder kreeg Maters ook nog medewerking van de afdeling Bouwza­ ken en de architekt en landschapsarchi­ tekt van de hogeschool en van de twee kunstenaars die de KHT zopas hielpen verfraaien: Roel Teeuwen en Piet Sie­ gers. Hoe moeilijk het is plannen maken als men alleen maar kan rekenen op de 1 % mogelijkheid uit de gelden voor nieu­ we bouwwerken blijkt uit het integraal­ plan, dat in feite een omgevingsplan is geworden. Het dient als platform voor kunstopdrachten die gefinancierd zullen worden uit de één procentsregeling. De­ ze toekomstige kunstopdrachten "be­ treffen accenten in de struktuur van de

omgeving, dragen bij aan de articulatie van tiet gefieel en vertegenwoordigen in de culturele zin, betekenissen." MBXA&I vertelt de brochure dat "diversiteit, actu­ aliteit en toepasbaarheid" de uit­ gangspunten zijn geweest voor de om­ schrijvingen van de verschillende kunst­ deelopdrachten. Al deze vage omschrij­ vingen worden verder in het plan konkre­ ter uitgewerkt maar in de 'conclusies en aanbevelingen' staat gewoon dit: "De opdrachtomschrijvingen garanderen een samenhang en een versterking van de funkties van de K HT­omgeving maar ap­ pelleren tevens aan een zodanige inter­ pretatie van de opdracht dat een uniek uitsluitsel in termen van Beeldende Kunst verkregen wordt". Bas Maters kreeg van het CvB de op­ dracht dit integraalplan te ontwikkelen volgens de uitgangspunten van het vorig jaar verschenen nota "Beeldende Kunst aan de Hogeschool". De kunsttoepas­ sing zou vanuit de 1 % regeling moeten aansluiteri bij de bouwaktiviteiten en de realisering van een nieuwe ruimtelijke struktuur. Het uitgangspunt van een ou­ der struktuurplan (Kraaijvanger Architec­ ten) schetste ai zo'n toekomstige ruimte­ lijke struktuur: Een stedelijk geheel met

Sculptuur van Piet Siegers

L ^ '

_,­Ji

üM­

p^­^ jii

•..V, ­ W ^ '

.K ^ I.

straten, pleinen en groendelen. Kortom "de K HT zou als universitair stadskwar­ tier bij Tilburg aan moeten sluiten met een eigen gezicht". Verder bevatte de opdracht de uitdruk­ kelijke wens dat het integraalplan een vi­ sie zou bevatten over de leefruimte van het struktuurplan en wat Beeldende Kunst daarin kan betekenen, van waaruit deelopdrachten voor beeldende kunste­ naars gelokaliseerd en geformuleerd zul­ len worden. Maters mocht bij de formu­ lering van de deelopdrachten op kortere termijn meerdere kunstenaars voorstellen waaruit later samen met de Kommissie Beeldende Kunst (KBK) een keuze kon worden gemaakt. Maters mocht de plan­ nen maken, de KBK zal deze plannen voor het CvB adviseren. Als het CvB tot uitvoering beslist ligt de artistieke verant­ woording bij de KBK, de technische ver­ antwoording ligt bij DBH.

FASERING

^

V V V ^^^11 V v

vvvvvvvvvvvvwvv

y^^^

vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv

In de eindfase kan de hogeschoolwijk er zö uitzien

l naf uit

Hf cL I i

^I ,

C' U \

^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

"In sociaal opzicht doet de KHT zich wat geïsoleerd t. o. v. Tilburg voor en de ge­ bouwen lijken afzonderlijkheden, te wei­ nig gemeenschap. Door de b o m e n is het bos niet goed te zien en de o m g e ­ v i n g ziet er r o m m e l i g en onaf uit. Er is geen echt centrum en ontmoeting vindt te weinig plaats. De gebouwen hebben weinig uitloop naar buiten toe. Zeker ge­ bouw B, hoogbouw met veel bevolking, met een gering grondoppervlak waar ver­

■^^

o°o

beplanting, plantsoen

wetenschapsteken, monument

♦

patiokunstwerk

****% parkeerplaatsen ^^ . j pleinvormgevlng ï,_i straatinrichting , plein ^ M en plekontwerp O

architektonische elementen

•

al aanwezige kunstwerken

TRIBUNE

Kunst op de Hogesch*

Een hoeveelheid listbare toevaUighedii De Hogeschool is sinds kort twee moder­ ne beelden rijker. O p het grasveld voor gebouw A is de sculptuur van Piet Siegers geplaatst, op de binnenplaats van de nieuwe sociale faculteit de beeldengroep van Roel Teeuwen. Ze zijn beide, hoe verschillend ook, aanwinsten binnen de architectuur van het Hogeschoolcom­ plex, zonder dat ze passen binnen het reeds aanwezige bezit aan beeldende kunst. Maar dat kan men moeilijk als een tekortkoming van de fraaie aluminium vormen van Siegers of van de stapelvor­ men van Teeuwen zien. Van een samenhangende kunstcollectie is op de Hogeschool gewoon geen sprake, en dat ontneemt de kunst een kans. In een samenhangende collectie namelijk krijgen de afzonderlijke voorwerpen een extra betekenis, een meerwaarde, en als dat geldt voor elke verzameling, geldt dat zeker ook voor de kunst. De beeldende kunst op de Hogeschool is een hoeveel­ heid toevalligheden, waarin toch genoeg geld is geïnvesteerd. Van alles wat motief kan zijn om kunst te verwerven, is op de Hogeschool wel iets aanwezig. Er is de behoefte kunst in dienst te stellen van het politiek geënga­ geerde signaal: de decoratieve Chileense muurschildering. De religieuze traditie speelt een rol: de Hogeschool bezit een indrukwekkend. Gotisch Christuscorpus en een schitterende Madonna. Dan is er een eigen geschiedschrijving in kunst­ Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

vorm: de bustes van betreurde hooglera­ ren en natuurlijk de mooi getekende por­ tretten van Liesker. Verder is echte kunstzin een motief, maar ook ordinaire versierlust. Kortom, van alles wel wat Het werk van Siegers is een geschenk vaii de gemeente Tilburg, Teeuwens werk is verworven via de 1 % ­ regeling van het rijk: 1% van de bouwkosten te besteden aan kunst. Hoe markant deze beelden dus ook zijn, van een bewust beleid lijkt hier nog het minst sprake.

Het begint al bij de basis: vanuit de chaos van toevallig gevormde kiezels richten de stapelvormen zich op. De vormen zijn op zich zelf hevige massa's die door de vor­ mende mensenhand zijn bedwongen, door zorgvuldige ronding, door de egale zijdes en door hefverschil in dikte. Door dat laatste vooral ontstaat een verticale beweging, die vervolgens door het over­ hellen naar een zijde weer wordt omgezet in een zijwaartse wending. Teeuwen heeft Hl weerwil van de massaliteit van de ruwe steen alle beweging gerealiseerd die men­ selijk gezien mogelijk is. En dat is pure beeldhouwkunst: volume en massa die omgezet worden in beweging en lijn, zo­ dat een vorm ontstaat.

De sculptuur van Teeuwen is ontstaan door toepassing van een oud, vitaal be­ ginsel: het stapelen. Vlechten, weven, draaien en stapelen zijn de handelingen die de materie hebben doen veranderen in vormen van de beschaving. Teeuwen heeft zijn beeld niet alleen gemaakt door Heel anders van aard is het landschappe­ stapelen, het stapelen is het beeld zelf ge­ lijk object van Siegers voor gebouw A. worden. Het is vooral aan de handeling Siegers heeft op alle manieren van het van het stapelen waaraan dit beeld zijn «ontrast gebruik gemaakt binnen de om­ betekenis ontleent. Handeling en daaruii geving waarin het beeld is gesitueerd: voortvloeiende vorm zijn één. Het beeld contrast naar kleur (licht tegenover don­ is daardoor een teken dat naar zichzelf ker), materiaal (kunststof tegenover na­ verwijst, een primitieve én tegelijk mo­ tuur) en vorm (abstracte rechtlijnigheid derne opvatting. Wezenlijk voor een êontra natuurlijke grilligheid). De andere beeld is zeker niet alleen een direct her­ eetekenis van het beeld ligt in de harmo­ kenbare voorstelling, maar vooral de wij­ fie die het vormt met de omgeving. Het ze waarop een vorm ontstaat uit onge­ Terbindt in deze plaatsing land en water vormde materie. Wie aandachtig naar he' fiet elkaar, op de grens waarvan het is beeld van Theeuwen kijken wil, zal ont­ geplaatst. Kijkend met de rug naar Til­ dekken dat het beeld juist die spannins Purg toe ontstaat er bovendien een opti­ sche eenheid met de moderne Hoge­ tussen vorm en materie bloot legt.

4

schoolbebouwing, waarvan deze sculp­ tuur een verrassende echo lijkt te zijn. De sculptuur van Teeuwen en Siegers Wordt toegevoegd aan de onsamenhan­ gende "verzameling" die de Hogeschool rijk is. Nou ja, rijk is. Dat besef klinkt in elk geval niet door in het lot dat zoveel kunst hier is overkomen. Eigenlijk schan­ delijk is de omvang van de lijst van ver­ miste kunstvoorwerpen. Verdwenen, waarheen? En vooral, wie maakt er zich druk om? Misschien zou het aankoopbe­ drag (f 180.000,­!!!) van wat verdwenen is, een prikkel tot enige verontrusting kunnen zijn. Één geruststelling: het ziet er naar uit dat dit lot de nieuwe sculptuur bespaard zal blijven. Minder zeker moet men zijn van het onderhoud dat de kunst (niet) te wachten staat. De achteloosheid en slordigheid waarmee het aanwezige kunstbestand wordt behandeld stemt treurig: kapotte lijsten, beschadigde teke­ ningen, slechte plaatsing, weggestopte beelden etc. Hoe keurig en braaf worden in vergelijking met de kunst dan toch de prikborden bijgehouden. O p het burger­ lijke af, maar voor de kunst in ieder geval een behandeling om jaloers op te zijn. Nogmaals: wie maakt er zich echt druk om? De Commissie Beeldende Kunst? Wat doen die mensen eigenlijk die zich achter die plechtige naam verbergen? Frits de Coninck

22 Oktober 1982

zameling geen ruimte krijgt. De toegang tot de KHT en het kontakt met de stad is onduidelijk en moeizaam. Zo is er nog wel het een en ander meer aan te merken. K ortom een situatie die de bevolking van de KHT zich in hun be­ wustzijn van omgeving niet direkt aan­ spreekt en gerespekteerd doet voelen. Als uitgangspunt voor het integraalplan is dan ook de verbetering van de huidige situatie gekozen als aanzet om, parallel aan de ontwikkeling van het struktuur­ plan, in fases verder uit te bouwen naar de uiteindelijke bedoeling." Aldus Bas Maters in de inleiding tot zijn integraalplan. Dit plan zou in het verleng­ de van het struktuurplan ontwikkeld wor­ den, de KHT als eigen nederzetting, als stadskwartier van Tilburg. Maters merkt terecht op, dat realisereing van het struk­ tuurplan niet gegarandeerd is. Pas op langere termijn ( + 12 jaar) zal het zijn beslag krijgen. Ondertussen zullen meer­ dere generaties aan de hogeschool stu­ deren en voor een definitieve oplossing zullen door fasering tussenoplossingen worden gevonden. Gezocht is naar in­ grepen die zeer eenvoudig maar effektief zijn, ook al omdat deze fasering ingrepen van kortere duur met zich meebrengt en de financiële mogelijkheden beperkt zijn. Investeringen voor deze fase­oplossin­ gen kunnen ook op de langere termijn nuttig gebruikt worden. Volgens Bas Maters komen de kwalitei­ ten van de hogeschoolomgeving niet vol­ doende tot hun recht. Integendeel, zegt Maters, "het lijkt erop dat de gebouwen deze kwaliteiten afbreuk doen, omdat de situering geen struktuur en bedoeling toont." Deze kwaliteiten, park en bos en de ligging tussen stad en landschap doen zich voor aan de periferie terwijl het cen­ trum, het hart, het 'binnen' van de KHT vooralsnog afwezig is. "Het omgevingsplan stelt een zodanige strukturering van de omgeving voor, dat de gebouwen in hun plaatsing gemoti­ veerd, duidelijker op hun plaats zijn. Zeker voor wat de nabije toekomst be­ treft wil het omgevingsplan een oorzake­ lijke ordening van gebouwen en omge­ ving bewerkstelligen op zodanige wijze, dat het lijkt alsof de omgeving en de landschappelijke geaardheid aanleiding voor de situering van de gebouwen wa­ ren.

Het creëren van een centrum als doel op zichzelf, in plaats van een losse verzame­ ling ergens tussen, en het leggen van een duidelijke verbinding met de aangrenzen­ de stedelijke struktuur, in tegenstelling tot een verscholen, ietwat heimelijke en niet uitgesproken autonome ligging, ko­ men aan dit uitgangspunt tegemoet." Om meer aan te sluiten bij de stedelijke urbanisatie ten oosten van de KHT moet het "plantsoen" zijn intrede doen op de campus. Dit plantsoen zal moeten aan­ sluiten met het plantsoen op de Prof. Cobbenhagenlaan. Waarom? Bas Ma­ ters: "Psychologisch komt dit tegemoet aan gevoelens van behoefte aan oriënta­ tie, veiligheid en identifikatie, terwijl doc^ dezejkontekstbepaling de onderscMÜdi^ gen an nuances duidelijker worden daarnjiee samenhangend, b e h o v e s aan betekenisverlening en keuze/noéelijkhe­ den beantwoord worden.l N^ar^elang de o g t w i k k | l i A van het struktuurplan w o o l he|c j^^Ttsoen min­ eer indringend, mierieérstepase komt dat plantsoen v a b l l ^ o b b e f t h a g e n l a a n tot in de buurt v|f1 H ^ e b o u » e r ^ ^ ' e n C. Naargelang de toename v a t w e bouwak­ tivitMten ten noorden en ten oosten van _ d e ' A b o u w e n B en C zal het plantsoen zich^erugtrekken en worden vervangen door één groot stedelijk plein. Op korte termijn voorziet het omge­ vingsplan in een scheiding van de fietse­ nentree langs het restaurant, een auto­ entree, die voor gebouw C langs, na een draaipunt weer terugvoert naar de Prof. Verbernelaan. Daar zal een andere par­ keerindeling een beter zicht geven op het plantsoen en de gebouwen.

DE DEELOPDRACHTEN^^^HH Het integraalplan dient ook als platform voor de beeldende kunst, waarbij voor afzonderlijke deelopdrachten een samen­ werking tussen kunstenaar, architekten en BK­koördinator noodzakelijk is. Het zijn "belangrijke schakels in het verleng­ de van het omgevingsplan". De deelop­ drachten vormen aksenten in de struk­ tuur van de totale omgeving. Deze kunst­

vervolg op pagina 10 Beeldengroep van Roel Teeuwen

vervolg van pagina 9

Integraalplan werken zullen binnen de opdrachtformulering vanuit het integraal plan..." een zo eigen mogelijke interpretatie zijn en als zodanig ook expliciet als beeldende kunst herkenbaar worden. Op deze wijze zullen de kunstwerken het meest bijdragen aan de noodzakelijke artikulatie van de KHTomgeving" aldus het rapport. Voorbeelden: Bij de opdracht voor het restaurant wil de kunstkoördinator het houden bij pop art, bij het gemeentegeschenk denkt hij meer aan het spirituele, bijvoorbeeld land-art, bij het toekomstig plein aan omgevingsvormgeving en bij de hoofdingangen meer aan naar de architektuur toe konstruktivistische kunst. Maters maakt verder de bedenking dat zeker voor de wat langere termijnopdrachten nu niet te overzien is wat dan vanuit de Beeldende Kunst aktueel zal zijn. Daarom moeten opdrachtomschrijvingen zo open mogelijk blijven zodat het 'luminieuze en verrassende er niet door wordt uitgesloten. In totaal zijn er voor de toekomst zo'n 20 kunstopdrachten gepland. Het stalen beeld dat nu in gebouw A staat ziet Maters liefst op het terras bij de koffiekamer van gebouw A. Het kleinere beeld dat nu op dit terras staat kan verhuizen naar het toekomstige restaurantterras, zodat beide beelden zich goed verhouden qua schaal, materiaal en maat met hun omgeving. Het restaurant krijgt binnen de 1 % regeling een flink merkteken om het gebouw naar buiten toe meer kenbaar te maken. Dit kunstteken zou de horizontale daklijn van het restaurant kunnen doorbreken en zijn opvallende kleur of vorm zou ook van wat verder weg een herkenbare signalerende funktie krijgen. Maters: "De trivialiteit van het restauratieve gebeuren, konsumptie en gezelligheid, zou in de kunsttoepassing met dubbelzinnigheid naar voren gebracht kunnen worden. Verwerking van kunstlicht, vooral 's avonds en 's winters van belang, is prak-

kunstopdrachten tisch mogelijk omdat het aan het gebouw bevestigd is". Verder omschrijft Maters deelopdrachten voor een 'Poortplek' in de buurt van de uitbouw van gebouw P. Deze poortplek is de toegang vanuit de Hogeschoollaan tot de gebouwen en de parkeerplaatsen. Deze plek ziet Maters sterk ruimtelijk en opvang en ontvangst suggererend, de grens van het stadskwartier KHT. Er kan nog een tuinbeeld komen uit de 1 % regeling van gebouw P, te situeren in de centrale patio van dat gebouw. Dit tuinbeeld zal een bescheiden aksent in de bostuin van deze patio worden. Als alles naar wens verloopt komt er ook en wetenschapsteken. Maters ziet hierin een kluif voor een konceptueel werkend kunstenaar. Verder ziet de kunstenaar nog een signalerend kunstwerk dat uitnodigend van aard is bij de toekomstige entreeplek tussen gebouw B en C en nog een poortplek in de vorm van een uithangbord met informatie bij gebouw K. Deze opdracht wordt het plot van een beletterings- en bewegwijzeringssysteem voor het hele KHT gebied, te financieren uit andere middelen dan het kunstbudget. Nog een poortplek bij een achteruitgang in de toekomstige houtwal voor de gebouwen K, S en P; "een bijzonder hekwerk in de zin van een grafisch ruimtelijke ingreep kan hier geëigend werken". Heel veel werk wil de koördinator laten maken van de pleinvorming bij de toekomstige bibliotheek (gebouw D). Het integraalplan sluit met een voorstel voor de verdere gang van zaken en procedures voor de deelopdrachten. Bas Maters: " U i t het integraalplan kunstopdrachten is duidelijk naar voren gebracht dat de kunsttoepassing pas dan optimaal tot zijn recht, waarde en betekenis kan komen wanneer de achtergrond, de omstandigheid in voldoende mate aanwezig is. Het integraalplan

schetst een omgevingsplan voor het gehele KHT-terrein in verschillende faseringen als platvorm voor kunstopdrachten. Dit houdt in dat in de verdere gang van zaken in eerste instantie een uitwerking van het omgevingsplan in dit kader mogelijk gemaakt dient te worden. Het is echt ondoenlijk om kunstopdrachten in een ongedefinieerde omstandigheid en rommelige situatie wat betreft omgeving en verantwoordelijkheden tot zinvolle en, zoals de nota van de KBK vermeldt, versterkende funktie te laten geraken. Daartoe zal in eerste instantie een opdracht voor de architekt van het stuktuurplan, de landschapsarchitekt en eventueel de kunstkoördinator uit moeten gaan om voor de eerste fase het omgevingsplan uit te werken. Aangezien het omgevingsplan zich van eenvoudige middelen bedient hoeft dit niet direkt een kostbare aangelegenheid in te houden. Gelijkopgaand met de uitwerking van het omgevingsplan voor het geheel kunnen de kunstopdrachten "restaurantteken" en "poortplek en tuinbeeld" kontraktueel geformuleerd worden op basis van de opdrachtomschrijvingen uit dit verslag. De procedures voor deze korte-termijnopdrachten kunnen analoog verlopen aan de procedure zoals bij de opdracht gemeentegeschenk toegepast. Zozeer als bij de opdracht gemeentegeschenk een begeleiding noodzakelijk was, zozeer zal dat voor alle kunstop-

Kommissie zoel<t vermiste l<unstvoorwerpen Onlangs maakte de Kommissie Beeldende Kunsten samen met de Dienst Bouw en Huishoudelijke zaken een herziening van de inventaris van de op de KHT aanwezige kunstwerken en waardevolle 'kunstzinnige voorwerpen'. Het werd een indrukwekkende waslijst, de hogeschool heeft in haar toch relatief korte bestaan al heel wat teken-, schilder- en beeldhouwwerk verzameld en aangekocht om gebouwen en kamers op te smukken. Geen echt grote namen, geen coherente lijn in de vrij traditionele verzameling, maar een weerspiegeling van de diverse smaken van generaties bestuurders, wetenschappers en lagere kaders. Aan de hand van oudere gegevens kon worden vastgesteld dat er voor 184.230 gulden kunstwerken vermist zijn. In totaal ontbreken 78 prenten of voorwerpen op het appèl, met een gemiddelde waarde van 2362 gulden per werk. Eerst kwamen de zoekers tot hogere aantallen, maar intense zoekakties leverden nog enkele kunstwerken op. De rest blijft voorlopig onvindbaar en men mag aannemen dat althans een deel van deze kunstwerken op

Tilburgs Hogeschoolblad

een ander adres staan of hangen te pronken. Bij deze vermiste voorwerpen is een beeldhouwwerk van de hand van A. Louwinger ter waarde van 27.500 gulden en verder een rood-bruin wandkleed van T. Biezen (f 6.000, — ), een tekening of schilderij uit de lijst van F. Reijn (f 5.400, — ), een werk zonder titel van A. Schilperoord ( f 7.920), een portret van Salvador Dali door T. Smits van 3.750 gulden en "Blue Sky Defence" van J . Spit ter waarde van 6.900 gulden, maar ook veel goedkopere werken zoals " A u dessus de la mer" van J . Montijn (600 gulden) ontbreken. Het veelvuldig verhuizen binnen de hogeschool werkt deze verdwijningen nog in de hand. Anderzijds kreeg de hogeschool er ook ongevraagd en onbetaald enkele kunstwerken bij. Anders kan je het niet verklaren dan dat privé-personen uit eigen kollektie voorwerpen meebrengen om de grauwheid van alledag op de werkplek te breken. Soms blijven deze voorwerpen ook na het vertrek van de werknemer op de kamer hangen of verdwijnen in het plaatselijk uitleencircuit.

drachten gelden om tot optimale resultaten te komen. Kunsttoepassing vereist nu eenmaal bijzondere aandacht en toewijding en vooral de koördinatie t.o.v. de raakvlakken waarin zij plaatsvindt is noodzakelijk om teleurstellingen te voorkomen. Voor de grotere uitgesproken opdrachten zal het zinvol zijn om d.m.v. een open inschrijving op advertenties een zo groot mogelijk aanbod van mogelijkheden te verkrijgen, zoals bijvoorbeeld het wetenschapsteken. Het integraalplan kunstopdrachten KHT impliceert een aantal mogelijkheden om ook de architektuur te betrekken bij de kunstopzet. Wat dat betreft zal een kontinuïteit in de werkzaamheden van de KBK uitwerking en ontwikkeling van het integraalplan gestand doen en een garantie voor beeldende kwaliteit en zorg voor de omgeving van het geheel met zich meebrengen. Het integraalplan kunstopdrachten beoogt de omgeving van de KHTsamenleving te optimaliseren. Immers de omgeving is een weerspiegeling van waarden en dimensies van onze kuituur en zal andersom als zodanig inspirerend werken naar die generaties die onze samenleving verder brengen, waarbij de beeldende kunst haar uiteindelijke taak kan behartigen als herinnering, appèl en perspektief. E. Vaes De Kommissie Beeldende Kunst stelde verder nog vast dat kunstwerken soms slordig worden geplaatst, in beschadigde toestand achterblijven of niet goed worden onderhouden. De KHT-ruimten zijn geen museum, maar nonchalance zal beschadiging en verdwijning nog in de hand werken. Voorbeeld: de bronzen buste van Prof. Th. Goosens van Albert Termote staan nu al geruime tijd bij de portretten zaal tussen opgestapelde tafels, kapstokken enz. Behalve met de zorg voor het bestaande patrimonium is de KBK op dit ogenblik vooral begaan met de omgeving van het restaurant en het pleintje voor gebouw B. De herprofilering van het laantje naar gebouw B is begonnen, het pleintje en de omgeving van gebouw H. zullen volgen. Verder is het wachten op het kunstobjekt bij het restaurant dat ongeveer ter waarde van f 10.000,— op de begroting '83 kon worden gezet. De kommissie wil ook meer weten over de geplande promenade rond gebouw A. Verder zijn er plannen om de grote glasramen van Jan Dijkes in de te slopen St. Maartenkerk te verwerven. E.V.

22 oktober 1982

MEMO

Varia i JAARVERGADERING THIJMGENOOTSCHAP Op zaterdag 30 oktober 1982 belegt het Thijmgenootschap een openbare bijeenkomst, welke gewijd wordt aan het thema: STOF EN GEEST. Plaats: zaal 001 van Transitorium II, Heidelberglaan 2, de Uithof in Utrecht. De middagzittingen in zaal 118en 119. Tijd: Zaterdag 30 oktober 1982, 9.45 uur tot 16.45 uur. Een werkgroep onder leiding van Prof. Dr. K.J.M, van de Loo, hoogleraar klinische psychologie te Nijmegen, heeft deze jaarvergadering voorbereid. Het geest-stof vraagstuk vormt een grondthema van het menselijk denken, doortrekt de menswereldverhouding op alle niveaus en vraagt telkens weer om hernieuwde bezinning. De eenheid en niet-identiteit van geest en stof stelt zich bijvoorbeeld aan de orde in de vraag "Kunnen computers denken?" in de aandacht voor de inwendige dynamiek van de materie, in de problematiek van de zogeheten psychosomatische benadering van gezondheid en ziekte, maar evenzeer in fenomenen als de dans en de buitenlichamelijke ervaring. De veelzijdigheid en diepzinnigheid van dit thema dwingt uiteraard tot beperking. Het genoemde thema zal nader worden uitgewerkt vanuit filosofisch, biologisch, medisch, cultuur- en para-psychologisch gezichtspunt. Dagindeling 9.45 uur: Ontvangst en gelegenheid tot koffiedrinken. 10.05 uur: Opening door Prof. Dr. K.J.M, van de Loo, hoogleraar klinische psychologie te Nijmegen, die een korte verantwoording van de thema-keuze zal geven. 10.15 uur: Prof. dr. A.G.M, van Melsen, hoogleraar natuurfilosofie te Nijmegen, spreekt over: Wijsgerige overwegingen over geest en stof. (Prof. Van Melsen vervangt prof. dr. R. Bakker uit Groningen, die wegens ziekte verhinderd is.) 11.00 uur: koffiepauze 11.15 uur: Referaat van Prof. Dr. M. Jeuken, hoogleraar theoretische biologie te Leiden, over: Denken over geest en stof vanuit biologie. 12.00 uur: Discussie over de inleidingen van Bakker en Jeuken. 12.45 uur: Lunch, aangeboden door het Thijmgenootschap. 14.00 uur in zaal 118: Inleiding van Drs. H.G.M, de Groot, directeur van vormingscentrum De Vlasakkers te Amersfoort, over: De buitenlichamelijke ervaring. 14.00 uur: in zaal 119: Inleiding van Prof. Dr. C.E.M. Struyker Boudier, hoogleraar wijsgerige antropologie te Nijmegen over: Materialisme en spiritualisme. Levinas 'filosofie van het gelaat.' 14.45 uur: Thee-pauze 15.00 uur: in zaal 118: Inleiding van Dr. P.J. Stolk, zenuwarts te Delft, over: De visioenen van Liduina van Schiedam en anderen. 15.00 uur: in zaal 119: Inleiding van Dr. P.P.L.A. Voestermans, docent inleiding in de psychologie te Nijmegen, over: Het leven is (g)een dans. 15.45 uur in zaal 118: Discussie over de inleidingen van De Groot en Stolk. 15.45 uur: inzaai 119: Discussie over de inleiding van Struyker Boudier en Voestermans.

Tilburgs Hogeschoolblad

16.45 uur: Slotzitting met korte filmvertoning. Zij, die zich voor deelname aan de jaarvergadering van 30 oktober opgeven vóór 22 oktober krijgen de korte samenvattingen en/of stellingen van de inleidingen toegezonden. Aanmelden: Secr. Thijmgenootschap, Huygensweg 14, 6522 HL Nijmegen.

Studenten^ BURO STUDENTENARTS, DSW Op 1 oktober 1982 heb ik mijn werkzaamheden als studentenarts aan de K.H.T. beëindigd. Wnd. Studentenarts vanaf 1 oktober is de heer Maarten Klomp. Iedereen bedankt voor de prettige samenwerking, Theo Mocking

Ie JAARS GROEP: Op 28 oktober a.s. start vanuit DSW een zgn. "Eerste Jaarsgroep". Deze groep is bedoeld voor die eerste-jaars die zitten met vragen als: "ik heb twijfels t.a.v. mijn gekozen studierichting, maar ik weet niet waar het vandaan komt" of "past deze studie wel bij mij of andersom" of "ik wil eigenlijk wel stoppen, maar wat dan?" etc. De groep komt gedurende 6 weken elke donderdagmiddag bij elkaar van 14.00 tot 17.00 uur in gebouw N. In de groep kun je ervaringen uitwisselen en aan de hand daarvan bv. alternatieve opleidingen bekijken, erachter proberen te komen waar je interesses liggen, wat je aankan etc. Ben je geïnteresseerd of wil je er meer van weten, neem dan kontakt op met Caroline Klein, studie- en beroepskeuzeadviseur. Gebouw N, kamer 11, tel.: (66)2218 of (66)2211.

Tal e neen

trunr^U

TALENCENTRUM Het Talencentrum organiseert van 27 oktober t/m 15 december 1982 een cursus Leesvaardigheid Nederlands. Deze cursus wordt gegeven in PZ 39 van 10.30-12.30. Doelstelling: Het leren toepassen van een flexibele en efficiënte wijze van lezen; d.w.z. het leren hanteren van wisselende combinaties van leesstijlen, afhankelijk van het leesdoel dat de lezer zich gesteld heeft (en al lezende bijstelt). Dit houdt tevens in dat een bewustwordingsproces in beweging gebracht wordt n.a.v. de volgende vragen; - wat is lezen eigenlijk voor vaardigheid; - wat is mijn leesdoel precies en welke andere leesdoelen zijn er; - welke factoren, zowel persoonlijk (zoals concentratie en voorkennis) als externe (zoals ruis, tijdstip, verlichting) beïnvloeden het leesproces? Leesstijlen: De volgende leesstijlen worden beoefend: Scanning, Search reading. Skimming, Receptive reading en Responsive reading. (Zie syllabus; de syllabus is verkrijgbaar bij het dictatenmagazijn). De laatste leesstijl beperken wij in deze cursus tot wat studerend lezen genoemd kan worden. Het uiteindelijke doel is dus het lezen in een studiesituatie. Daarvoor zullen de studenten in de laatste bijeenkomsten eigen materiaal dat zij nodig hebben voor een tentamen of scriptie mee moeten brengen. Opbouw. De cursus bestaat uit 6 è 7 bijeenkomsten van 2 uur; voor studie en oefening thuis moet ongeveer dezelfde hoeveelheid tijd gereserveerd worden. De grote lijn die door de cursus loopt is een ontroestingsproces: van woord voor woord lezen naar een flexibele hantering van de leesstijlen, van een eenvoudig leesdoel naar complexe zelfgekozen leesdoelen. Aangezien in deze cursus

Wewi ONDERZOEK(ST)ERS GEVRAAGD Bij de wetenschapswinkel zijn de afgelopen tijd een tweetal vragen van ongeveer gelijke strekking binnengekomen. Het betreft vragen van bijstandsgroep de Nachtegaal en van het 'landelijk Overieg Belangenbehartiging in Projekten Mensen zonder Werk'. Na een gesprek met Niek van Esch van de bijstandsgroep kwamen we tot de volgende vooriopige probleemstelling: Leven mensen met een minimuminkomen met in feite onder het bestaansminimum? Beschrijf de ontwikkeling van lonen en uitkeringen enerzijds en die van de prijzen anderzijds sinds het vaststellen van de norm van het bestaansminimum begin jaren '70. Met de resultaten van het onderzoek wil de bijstandsgroep op plaatselijk en landelijk nivo druk uitoefenen op de politiek. Het 'landelijk Overieg Belangenbehartiging in Projekten Mensen zonder Werk' vraagt hoeveel hebben uitkeringstrekkers de laatste jaren 'ingeleverd', hoe zijn de prijzen gestegen van gas, vervoer, voedselpakket etc, etc? Concreter vraagt men een cijfermatige analyse van de stijging van de kosten van levensonderhoud en van de ontwikkeling van uitkeringen. Men wil een voor iedere burger leesbaar rapport dat ongeveer half maart 1983 klaar moet zijn. Men wil namelijk in april/mei een 'zwartboek' aanbieden aan de staatssecretaris. In dit zwartboek zullen ook de resultaten van soortgelijke onderzoeken die elders in den lande worden gehouden opgenomen worden. Wij zoeken mensen die op korte termijn met een onderzoek naar bovengestelde problemen willen beginnen. Dit kunnen zowel studenten/tes als wetenschappelijk medewerk(öt)ers zijn. Behalve bovengenoemde vragen ligt er nog een vraag bij ons waarvoor wij onderzoek(st)ers vragen. Dit is een vraag gesteld door een aantal vrouwen uit Goirie die plannen hebben om een kinderdagverblijf in deze gemeente op te zetten. Alvorens hiertoe verdere initiatieven te nemen willen zij een statistisch onderzoek doen naar de mogelijkheden en wenselijkheid van een dergelijk verblijf. Hiervoor hebben ze onze hulp ingeroepen. Eenieder die interesse heeft in een van bovenstaande vragen verzoeken wij contact met ons op te nemen. Wij zijn telefonisch te bereiken onder nummer 013-662645. Op de hogeschool zijn wij bereikbaar op kamer B206. Ook personen die niet zelf het onderzoek kunnen doen op korte termijn maar wel bruikbare suggesties hebben zijn van harte welkom. Wetenschapswinkel, kamer B206. tel. 013-662645.

elementen die ook van belang zijn voor de schrijfvaardigheid (denk aan de structuur van teksten, de context, de publiek- en doelgerichtheid van teksten) veel aandacht krijgen, is het niet onverstandig de leescursus voor de cursus schriftelijke rapportage te volgen. Inschrijving voor de cursus uitsluitend via het secretariaat van het Talencentrum op maandag, dinsdag, woensdag en donderdag van 10.3012.30, kamer A 114. TALENCENTRUM Het Talencentrum organiseert van 27 oktober t/m 15 december een cursus schriftelijke rapportage. Deze cursus wordt gegeven in B 703 van 11.00-12.30. Doelgroep: studenten die bezig zijn met het schrijven van een nota, een stageverslag of een scriptie. Doelstelling: studenten schrijfvaardig maken door het aanbieden van schrijfprocedueres en het oefenen van schrijfvaardigheden. Globaal programma: Twee bijeenkomsten zijn gewijd aan het oriënteren in de taakomschrijving, waarbij bezinning op het doel, op het lezerspubliek en de afbakening van het ondenwerp aan de orde zullen komen. Drie bijeenkomsten worden besteed aan de constructie van een bouwplan, waarbij de aandacht gericht zal zijn op verzamel- en ordeningsprincipes. Vier bijeenkomsten zijn gewijd aan de vaardigheid "schrijven" met een nadruk op structureren en analyseren, hanteren van een persoonlijke stijl en de tekstonderdelen van een werkstuk. Één bijeenkomst wordt besteed aan de presentatie.

Individuele sporten. Schermen is er voor de categorieën sabel en floret. Tafeltennis: heren enkel, heren dubbel, dames enkel, dames dubbel en gemengd dubbel. Voor badminton bestaan dezelfde categorieën als voor tafeltennis. De altetiekvijfkamp bestaat uit: 30m sprint, 30m horden, 400m hindernisloop, kogelstoten en hoogspringen. Hier kunnen zowel dames als heren aan deelnemen. Snertcross: voor dames en heren zijn er verschillende afstanden. Na afloop van de cross is er een snertmaaltijd in het kleine zaaltje van de sporthal. Niet de prestaties maar sportiviteit en gezelligheid staan voorop in dit Lustrumtoernooi. De deelname is kosteloos. Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar op de sporthal. Per sport en per onderdeel een apart inschrijfformulier invullen. De inschrijving sluit op 12 november om 18.00 uur. Op de finale-avond worden er demonstraties gegeven in: boksen, schermen, jazz-gymnastiek, turnen/ trampolinespringen en basketbal.

10

Verplichte literatuur: Syllabus schrijfvaardigheid (verkrijgbaar in het dictatenmagazijn). Docent: Hans van Driel. Inschrijving voor de cursus uitsluitend via het secretariaat van het Talencentrum op maandag, dinsdag, woensdag, donderdag van 10.30 tot 12.30, kamer A 114.

Sport i Zaalhockey: in november gaat er een vriendschappelijke zaalhockeycompetitie van start. Vanaf 20 november, elke zaterdagmiddag, zowel dames- als herenzaalhockey. Inschrijfformulieren zijn verkrijgbaar aan de balie van de sporthal. Squash: via de Studentensporthal wordt de mogelijkheid geboden om te squashen. Bezit van een sportkaart is vereist, meer informatie hierover in de sporthal. Sportkaartcontrole: neem steeds je sportkaart mee als je komt sporten. Er wordt steeds gecontroleerd op het bezit van sportkaarten. Heb je je sportkaart niet bij je, dan kun je aan geen enkele sportactiviteit deelnemen. Neem dus je sportkaart mee, het is een kleine moeite. Hogeschooliustrumtoernooi: nadere informatie. Teamsporten: bij enkele teampsorten wordt er met mixed-teams deelgenomen. Dat wil zeggen dat deze teams minimaal twee dames moeten hebben. Bij rugby en handbal kunnen er dames meedoen, maar het minimum van twee geldt niet voor deze sporten. Bij zaalhockey en zwemmarathon is er alleen deelname voor mixed-teams. De zwemmarathon bestaat uit anderhalf uur continu zwemmen met een team en dan een zo groot mogelijke afstand afleggen. Volleybal heeft de volgende categorieën: heren, heren gevorderden en mixed. Basketbal: heren en mixed.

22 oktober 1982

PERIODE 25/10 T/M 29/10 1982 MAANDAG oxtail clair spinaziesoep verse worst - paprikaburger - vleessaus bloemkool met kaassaus - bleekselderij

DINSDAG 26/10 chinese rijstsoep - linzensoep nasi goreng - kroepoek - atjar foe yong-hay - zoetzure saus kippelevertjes gestoofde prei

WOENSDAG 27/10 londonderrysoep - heldere aspergesoep varkenslapje - blinde vink champignonsaus doperwten met maïs - witlofsla

DONDERDAG 28/10 preisoep - vermicellisoep stamppot boerekool met V2 rookworst leverragout - andijvie

VRIJDAG 29/10 gebonden groentesoep spagetti bolognaise - kerry gehaktbal

!

Vrijwilligers gevraagd! Wetswinkel Eindhoven zoekt zo spoedig mogelijk vrijwilligers voor ons juridisch spreekuur ten behoeve van psychiatrische patiënten. Het wekelijks spreekuur vindt plaats op het terrein van de Rijks Psychiatrische Inrichting te Eindhoven. Wij denken aan studenten met minimaal Kandidaatsexamen Rechten. Eventuele reiskosten worden vergoed.

Voor nadere informatie kunt U kontakt opnemen met Marcel Kaarsgaren, telefoon 040-446942.

'N PAAR STEUINGEN VAN DE MEEST GEPROMOVEERDE DRUKKER Krips Repro - drukker van de meeste proefschriften in Nederland - stelde een aardig stellingenboekje samen. U ontvangt het als u uw dissertatie in produktie geeft bij Krips Repro. Bel voor informatie Grety

50.000 STUDIEBOEKEN

hebben wij beslist niet in voorraad. Wat w e o.a. wel in voorraad hebben is: ECONOMETRIE: ECONOMIE: WIJSBEGEERTE: PSYCHOLOGIE: SOCIOLOGIE: RECHTEN: RECHTEN:

—

PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE BASISPROGRAMMA NEDERLANDS RECHT: BLOK I, BLOK II, BLOK III

Verder treft U op onze Wetenschappelijke afdeling de volgende rubrieken: Informatica. Geschiedenis, Theologie, Nederlands, Frans, Duits, Engels, Aardrijkskunde, Occult en Buitenlandse pockets (o.a. Pelican).

q P boekhandel pillot

ÈÈiaS-^tliÈ

j ^ » »

krips rSprO Kaapweg 6, 7944 HV Meppel m i i n n a l Postbus 106, 7940 AC Meppel I I I c P P c l telefoon05220-53731

H e u v e l 32 - 5038 C P T i l b u r g - T e l . 013-426252/425218.

50.000 studieboeken

op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool Dat is de ongelofelijke augustus-voorraad van onze studentenboekhandel. Een voon^aad die ook overigens het hele jaar door uitstekend is. Zodat u bij ons niet op uw boeken hoeft te wachten! En erg dichtbij: onder de 5e studentenflat. Gemakkelijker kan het bijna niet!

tweedehands-boeken Gianotten start nü met de in- en verkoop van 2e hands-studieboeken. Laat de studieboeken die u niet meer nodig heeft door ons beoordelen. Meestal geven wij u eenderde van de nieuwwaarde terug. N.B. "Start nu" betekent uiteraard dat we nu bezig zijn een voorraad op te bouwen!

boekhandel gianotten b.v. studentenboekhandel Prof. Verbemelaan 20. (Onder de 5e studentenflat).

T

P Bij no da Tilb

MEDEDELINGEN

COMMUNIQUE V A N HET COLLEGE V A N BESTUUR 19 OKTOBER 1982 De Katholieke Hogeschool Tilburg gaat voorbereidingen treffen om in 1984 te kunnen starten met de studie Sociale Zekerheidskunde, een voor Neder land geheel nieuwe studierichting Het College van Bestuur van de KHT heeft Professor Dr G M J Veldkamp oud­minister van Sociale Zaken en bijzonder hoogleraar in de leer van de So­ ciale Zekerheid aan de Rijksuniversiteit van Leiden, verzocht om een blauw druk voor die nieuwe studierichting te ontwerpen Dit zal moeten resulteren in het opstellen van een voorstel dat kan dienen als basis voor een besluit ex artikel 20 W W O (Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs) tot instelling van een expenmentele studienchting Sociale Zekerheidskunde Het terrein "sociale zekerheid" en de daarmee samenhangende juridische, sociale, en economische problematiek krijgt thans vanuit verschillende ge zichtspunten aandacht van de wetenschap, het gaat daarbij in hoofdzaak om een benadering vanuit de rechtswetenschap (sociaal e n / o f arbeidsrecht), vanuit de sociale wetenschappen (sociale en psychologische vraagstukken rond arbeid), en vanuit de economie Wat tot dusver echter ontbreekt is een geïntegreerde, multi­disciplinaire be nadenng van dit terrein, zowel in onderzoek als in onderwijs Deskundigen die dit belangrijke veld vanuit vele facetten geïntegreerd kunnen verstaan worden tot dusver met opgeleid en ook het onderzoek blijft verspreid Gezien de vergaande implicaties van "sociale zekerheid" voor het hele we­ tenschappelijke en politieke bestel ­ en de noodzaak en hier beleid te ontwik­ kelen op uiteenlopende niveau's is aan een deugdelijke multidisciplinaire be nadenng van dit probleem grote behoefte Universitair opgeleide specialisten op het terrein van de Sociale Zekerheids kunde zullen naar verwachting emplooi kunnen vinden bij organisaties op het terrein van de sociale zekerheid, ministeries, werkgevers­ en werknemersor ganisaties, politieke partijen, en een aantal maatschappelijke organisaties

Personeel UIT DI ENST V A N A F 1­5­1982 drs D Bijlsma W A Brassé J A V Brakel mej M M H V Boxtel S W C M Bots T J M Borm A W A Boot drs C H J Boos mevr A C A M de Bont­Pullens G E Blaakman mevr C F M L van Beukering­ Michielsen F H G M V d Berg mevr Beerens van Kollenburg drs F P M van Ballegooy H Camphuis J J L Custers J R L Dekkers F J Dietz A W H Dortmans A G J M Driesen mevr drs F G van Dijk­Hemmes J A van Dijken drs J C P M van Erp M T J van Erve P H A van Geel K E M Gommers W J H van Groenendaal mr A de Groot mevr M H A

Hageman

C A M Hermans P J W Hinssen A P A Hofslot mevr P K Hoogmoed H J Huiberts mevr Jacobz Rosier Mus J W Joanknecht S C V d Kerke drs W C T Kersten mevr B M Kimman mevr Boekholt Klaussmann mevr J E M P Koudijs­Oomen

informatica medewerker DRC student­ass F RW sportleraar tennis administratief medewerkster bestelbureau student ass SCW student ass S L W student ass F EW medewerker D A Z / 0 0 administratief ass PAO tennisleraar student­ass F RW tennisleraar medewerkster schoonmaak wetenschappelijk ambtenaar SCW student ass F EW student­ass F EW student­ass SCW student­ass F EW student ass F EW adjunct wetenschappelijk ambte­ naar F RW wetenschappelijk ambtenaar STF student­ass F EW planningmedewerker DEA student ass PSY­project student­ass Econometrie archiefmedewerker SG projectmedewerker F EW wetenschappelijk medewerker FRW medewerkster boekverwerking DBI student­ass STF student­ass SEW student ass SCW student­ass SCW student­ass STF student­ass S L W student­ass S L W student­ass SLW wetenschappelijk ambtenaar S L W secretaresse DAZ student­ass PSY typiste DEA wordt vervolgd

schriftelijk toestemming voor deelna­ me te vragen Doctoraal tentamens Tot op dit moment zijn de volgende data vastgesteld voor schriftelijke doctoraal tentamens Methoden en Technieken V vrijdag 28januan 1982, herkansingen op vrij­ dag 10 juni en 26 augustus 1983 Methodologie (vierde jaar) schrifte lijk tentamen (werkstuk en monde ling tentamen is mogelijk) vrijdag 21 januari 1983 Wijsgerige antropologie (herkansing) vrijdag 17 december 1982 Individualisme (vierde jaar) vrijdag 7 januan 1983 Opgave dient te geschieden middels kaarten, bij bureau examens (B 107) verkrijgbaar, deze opgave dient minstens een maand voor de vast gestelde tentamendatum te zijn ge schied

V A K G R O E P BURGERL I JK HANDELSRECHT

EN

Betreft Rechtbankoezoek 5 maart 1982 Afschriften van het vonnis in de zaak Mandemakers (v d Rijt q q tegen v Pelt) liggen ter beschikking op de ka mer van Prof Molenaar, 8528 (bij af wezigheid melden bij secretaresse B523) COLLOQUIUM NOMIE

B E DI R JFSECO­

In de colloquia serie bedrijfsecono mie van de economishe faculteit spreekt op donderdag 28 oktober drs J A G van der Geld over "F isca Ie aspecten van de jundische fusie" deze voordracht wordt gehouden in C Z 2 2 van 14 00 16 00 uur Samenvatting Ingevolgde de derde Europese Richt lijn inzake de harmonisatie van het vennootschapsrecht zal binnenkort ook het Nederlands recht voor N V 's en B V 's de figuur van de juridische fusie kennen Blijven bij de totnutoe in Nederland bekende economische fusievormen (aandelen­ en bedrijfsfusie) de be trokken vennootschappen juridisch bestaan, m geval van een jundische fusie vindt volledige juridische sa mensmelting plaats zodat steeds één of meer betrokken vennootschappen juridisch verdwijnen Anders dan bij de conomische fusie vormen is gebeurt heeft de wetgever het totnutoe (nog) met nodig geoor­ deeld om de fiscale gevolgen van een jundische fusie voor de betrokken vennootschappen en de aandeelhou ders uitdrukkelijk te regelen Van de belangrijkste fiscale problemen die deze onjuiste beslissing meebrengt zal een kort overzicht worden gege ven Uiteraard vormt de kritiek op de wetgever de basis voor concrete sug gesties om tot een adekwate wettelij­ ke regeling vna de fiscale gevolgen van de juridische fusie te komen Hierbij vormt de fiscale behandeling van de economische fusievormen een belangrijk referentiekader

mens (B 107) via daarvoor gereedlig­ gende formulieren, vóór 1 november 1982

TENTAMEN DECEMBER 1982/JANUARI 1983 Propaedeuse s o c i o l o g i e BIJ het secretariaat is voor zover nog nodig ­ een overzicht van tentamen­ data beschikbaar Opgave dient schriftelijke te gebeuren bij buro exa­

Tilburgs Hogeschoolblad

TENTAMEN GIE

PSYCHOPATHOLO­

De 3e gelegenheid 6e semester tenta­ men psychopathologie vindt plaats op 9 december 1982 Diegenen die aan dit tentamen willen deelnemen kunnen zich tot 1 novem­

Wilt u voor 20 oktober 1982 laten we­ ten of u interesse heeft in deze cur­ sus' SPORTPROGRAMMA VOOR PERSONEELSLEDEN K H T EN I N ­ STITUTEN

GEVONDEN VOORWERPEN Identiteitsbewijs N S , studieboeken, truien, sleutelbossen (huis ­ auto), sportartikelen, fietssleutels, horloge, multomap, foto's, portemonnaie's, bankpas, thermoskan, gevulde pen etuis, regenkleding Voor inlichtingen over verloren of gevonden voorwerpen kunt u terecht bij de informatiebalie in de hal van gebouw B

BIJ de sektie strafrecht van de vak­ groep strafrechtswetenschappen van de faculteit der Rechtsgeleerdheid is vacant een voltijds (evt deeltijds) baan als wetenschappelijk medewet ker ♦ BIJ de vakgroep Marketing en Mark tonderzoek van de F aculteit der Eco­ nomische Wetenschappen is vacant een voltijds baan als wetenschappe­ lijk medewerker voor een periode van 4 jaar , Informatie over deze vacatures is ver krijgbaar bij de Dienst Personeelsza­ ken van de Katholieke Hogeschool Tel 013 662636 VACATURE SIE

S U B SI DI E C O M MI S ­

De subsidiecommissie wenst in con tact te komen met studenten die be langstelling hebben voor een vacante plaats in de commissie De subsidiecommissie heeft tot taak het bevorderen van voorzieningen en activiteiten welke in de ruimste zin dienstbaar zijn aan het doel van de Katholieke Hogeschool door het ver­ lenen van subsidie uit de daarvoor ter beschikking komende middelen ZIJ schenkt m dit kader in het bijzon der aandacht aan de culturele, gods­ dienstige en sociale ontplooiing van de studenten en aan de ontwikkeling van het maatschappelijke verant woordelijkheidsbesef en de bevorde nng van het begnp voor andere leef patronen en internationale ontwikke lingen Inlichtingen en aanmelding bij Secretariaat subsidiecommissie. Ge bouw A , Kamer 2, tel 662252

PERSONEELSBOWLINGAVOND Op woensdag 27 oktober wordt er door de Personeelsvereniging een bowlingavond georganiseerd Deze avond vindt plaats in Bowling Tilburg Zuid Oosterstraat, van 20 00 23 00 uur Iedereen is welkom met / zonder een introducee (inschrijfgeld f 2,50 p p ) Inschrijven voor 18 oktober 1982 bij Gerry Weetering, gebouw O, kamer 11, tel 2347 SKIGYM­CURSUS

Kandidaats sociologie In de studiegids, op pagina s52, vindt U een overzicht van de desbetreffen­ de tentamens, opgave dient te ge beuren vóór 1 november 1982, bij bu ro examens (B 107) ZIJ die nog niet voor het propaedeu tisch examen geslaagd zijn dienen aan de kandidaatsexamencommissie

ber a s inschrijven op de intekenlijst op het ad valvas bord van de vak groep KLI

In samenwerking met de Studen tensporthal wordt er door de Perso neelsvereniging een skigym­cursus georganiseerd Deze start op 3 no­ vember 1982, 19 00 20 00 uur, tot half februan 1983 (carnaval) U kunt u inschrijven bij Gerry Weete ring, gebouw O, kamer 11, tel 2347 De kosten voor deze cursus zijn af­ hankelijk van het aantal deelnemers

Maandag 12 00­13 15 uur Badminton (kleine zaal) 12 45­13 30 uur Conditietraining met muziek (grote zaal) 17 00­18 00 uur Yoga (kleine zaal) Dinsdag 12 45 13 30 uur Zaalvoetbal zaal)

(grote

Woensdag 12 00­14 00 uur Badminton (kleine zaal) 17 00­18 15 uur Yoga voor beginners (kleine zaal) 18 15­19 30 uur Yoga voor gevorder­ den (kleine zaal) Donderdag

vervalt

Vrijdag 17 00­19 00 uur Badminton (kleine zaal) 17 00 17 45 uur Conditietraining (grote zaal) Bovenstaande sporten vinden plaats in de Studentensporthal Sportkaart kunt U ophalen bij Gerry Weetenngs, gebouw O, kamer 11, tel 2347 TRAPPISTENBIERAVOND Omdat alle bier geen pils is, organi seert de Personeelvereniging op dins­ dag 2 november a s een voorlichtings­ en proefavond van de echte Trappistenbieren Op deze avond wordt aandacht ge schonken aan de traditioneel, in de Trappistenkloosters gebrouwen bie­ ren uit België en Nederland Het be treft hier nog slechts zes klooster brouwerijen (vijf m België en eén in Nederland), maar hun producten vor­ men de hoogstandjes van de biercul­ tuur in de Lage Landen Het programma van de avond ziet er kortweg als volgt uit 20 00 uur Opening en algemene inlei­ ding, 20 15 uur Het brouwen van La Trap­ pe, 21 (X) uur Proefsessie het proeven van 2 Trappistenbieren, 22 00 uur Afsluiting, waarna nog kan worden nagepraat en geproefd van de overige aanwezige Trappistenbie­ ren Tijdens de inleiding en de proefsessie zal, naast de geboden informatie over de verschillende Trappistenbie­ ren, ter illustratie een aantal dia's worden vertoond De twee bieren tij dens de proefsessie, als ook de "bin nenkomer" tijdens de inleiding wor­ den aangeboden door de Personeels­ vereniging De consumpties na de af­ sluiting zijn voor eigen rekening Daar deze speciale bieren met in een pilsglas kunnen worden geserveerd, krijgt elke deelnemer bij binnenkomst een Trappistenbokaal aangereikt, waarvoor een vergoeding van 5 gul den moet worden betaald De bokaal mag dan uiteraard worden gehouden en IS dus tevens een aardig aanden­ ken Daar het organisatorisch slechts mogelijk is 75 deelnemers (incl intro ducees) op de avond toe te laten, verzoeken wij ieder die wil deelne­ men die hiervoor aan te melden W e hanteren de formule " w i e het eerst komt, die het eerst maalt", maar bij een overweldigende be langstelling zal de avond herhaald worden Elke inschrijver ontvangt van ons nog bencht (vergeet met uw KHT kamernummer te vermelden! Informatie en aanmelding Rob van Rookhuijzen, Geb O kamer 58, tel 2278

22 Oktober 1982

Q

JONGE BEDRUFSECONOMEN VAN THEORIE NAAR ACCOUNTANTSPRAKTUK De accountancy vindt zijn basis in de bedrijfseconomie. Vandaar dat Klynveld Kraayenhof & Co. jonge bedrijfseconomen die registeraccountant willen worden een interessante loopbaanmogelijkheid aanbiedt. Een combinatie van werken en doelgericht verder studeren om straks een functie als accountant te bereiken.

TOEKOMST

Grote internationale ondernemingen behoren tot onze cliënten, maar ook zeer veel kleine en middelgrote bedrijven en instellingen in Nederland. In onze op dienstverlening ingestelde flexibele organisatie krijgen jonge bedrijfseconomen de gelegenheid een brede ervaring op te doen. Werken op kwalitatief hoog professioneel niveau met een grote mate van zelfstandigheid en afwisseling in het werk. Dat moet ook wel want wij vinden dat zij allround registeraccountant moeten worden. Ons planningssysteem en loopbaanplan zijn gericht op interne promotie naar functies op hoog niveau. Ze voorzien in de inzet bij grote èn kleine cliënten waar gevarieerde controle- en adviesopdrachten worden uitgevoerd in kleine teams. In combinatie met werkoverleg en vaktechnische ondersteuning door het Directoraat Vaktechniek biedt dit de reële mogelijkheid snel te onderkennen welke controle-aanpak de beste is. Ook een eventuele specialisatie in de EDPauditing of het organisatieadvieswerk hoort daarbij. Uitzending naar het buitenland behoort - zeker na het afstuderen - tot de mogelijkheden.

STUDEREN Voor de accountantsstudie worden ruime faciliteiten geboden.

Daarnaast hebben wij een intern opleidingsprogramma dat voor economen begint met een speciale introductiecursus van vier maal een week. Het permanente educatieprogramma zorgt ervoor dat U ook na Uw afstuderen als accountant bij kunt blijven.

I

/NUCHTTNGEN Indien U zich tot het boeiende accountantsberoep voelt aangetrokken zullen wij U gaarne nader informeren. Een psychotechnisch onderzoek maakt deel uit van de selectieprocedure. Een gesprek kunt U telefonisch of schriftelijk aanvragen bij het Hoofd van de afdeling Personeelszaken, Prinses Irenestraat 59, 1077 WV Amsterdam. Telefoon 020 - 5461238. Voor meer informatie kunt U gebruik maken van Viditel/Job-data'•^ 30346.0

WERKEN IN DE ACCOUNTANCY Mogelijkheden genoeg. Klynveld Kraayenhof & Co. is een groot Nederlands accountantskantoor met 24 kantoren in Nederland. Wij maken deel uit van een federatief samenwerkingsverband van accountantskantoren over de gehele wereld: Klynveld Main Goerdeler (KMG). Deze samenwerking met collega's in zeer veel landen versterkt de internationale oriëntatie en slagvaardigheid. Het hoofdkantoor van KMG is in Amsterdam gevestigd. De dienstverlening van Klynveld Kraayenhof & Co. omvat niet alleen de controle van de jaarrekening maar zeker ook adviezen op automatiserings, administratief, organisatorisch, bedrijfseconomisch en fiscaal gebied. Vanzelfsprekend biedt een dergelijke organisatie haar medewerkers een scala van mogelijkheden.

Klynveld Kraayenhof & Go.

59.

e%^ Klynveld Kraayenhof 8; Co. is gevestigd in: Amsterdam, Almere, Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Breda, Deventer, Doetinchem, L^ordrecht, Drachten, Eindhoven, 's-Gravenhage, Groningen, Haarlem, Heerlen, Hengelo, 's-Hertogenbosch, Hoorn, Leeuwarden, Middelburg, Nijmegen, Rotterdam, Utrecht, Zwolle

VCP^

.a*^

X'C^'

-Ov

^e'\e"5^-

I

HO'^pO^ Francisca Portugal 1981,166 minuten 28­10 t / m 03­11 (behalve zondag 31­10). Filmzaal stadsschouwburg, 20.30 uur. Scenario & regie: Manoel de Oliveira. Camera: Elso Rogue. Met: Teresa Menezes, Diogo Doria, e.a. Binnen het Europese filmen neemt de Portugese cinema een uitzonderlijke positie in. Commerciële films waarin de nadruk meer wordt gelegd op de visualisering dan op de tekst, worden nauwelijks geproduceerd, of in elk geval niet buiten Portugal gedistribu­ eerd. Centraal staat in het land de 'li­ teraire' film, een genre waarvan FRANCISCA van de 74­/arige regis­ seur De Oliveira een voorbeeldige ex­ ponent kan worden genoemd. Het verhaal dat speelt rond 1850, is ontleend aan de roman FANNY OWEN van Augustina Bessa Luis. Een Jonge aristocraat en een arme schrijver vatten een hopeloze liefde op voor een meisje van Engelse af­ komst. De een trouwt met haar, aan de ander vertrouwt zij haar geheimen toe. Voor beiden wordt hun liefde hen noodlottig. Dit thema ­ dat eeu­ wigheidswaarde lijkt te bezitten ­ is evenwel minder interessant dan de vormgeving ervan. De Oliveira houdt zich namelijk con­ sequent aan de wetten van een strin­ gente filmesthetiek. Manipuleren van de toeschouwer via découpage (het tevoren opdelen van een scène in een aantal shots, waardoor de aandacht van de kijker wordt gericht) veraf­ schuwt hij. Meestal hanteert hij een vast camerapunt van waaruit de han­ deling in lange mediumshots wordt geregistreerd. Geen tussenopnamen van bijvoorbeeld gezichten of voor­ werpen, enkel een ononderbroken registratie: de toeschouwer bepaalt zelf wel waarnaar hij kijkt. Dat De Oli­ veira dan ook een hekel heeft aan de dialoogmontage (van achter de schouder van de toegesprokene is de speker telkens in beeld) zal niemand verbazen. Liever neemt hij de dialoog tweemaal op, daarbij het gedrag van de betrokkenen afzonderlijk registre­ rend en later ongemonteerd verto­ nend. Het speciale kijkgedrag dat hiervan het gevolg is, wordt versterkt door de geringe beeldcomplexiteit. Niet alleen beweegt de camera nau­ welijks, ook de personages zijn meestal gebonden aan een plaats vanwaar zij recht in de camera kijken en ­ in plaats van de mede­acteur ­ de toeschouwer aanspreken. De film krijgt hierdoor iets toneelma­ tigs: de camera als bemiddelde in­ stantie schijnt niet aanwezig te zijn, de kijker lijkt aan zichzelf overgelaten in een continu proces van het nemen van (kijk)beslissingen. 'Lijkt', want vanwege de geringe beeldcomplexi­ teit, die op niet meer gebaseerd is dan op kostumering en decor, was De Oliveira in staat absolute prioriteit te verlenen aan de dialoog die wars is van iedere vorm van omgangstaal. Vrij beslissen maakt hij hiermee on­ mogelijk voor de toeschouwer, om­ dat het volgen van de bloemrijke, en soms filosofisch getinte taal de uit­ erste concentratie vergt, waardoor bijna alle aandacht gericht moet zijn op het leven van de ondertiteling. Door de carmerahantering, de mise­ en­scène, de kleurrijke decors en kostumering en door de 'literaire' dia­ logen beaccentueert De Oliveira het toneelmatige karakter van de film en veroorzaakt hij bij de filmbezoeker een grote ontreddering: iedereen be­ seft dat film anders is dan toneel, maar de ruimere mogelijkheden van film om de tekst visueel te ondersteu­ nen lijken ogenschijnlijk niet benut. Hans van Driel.

Tilburgs Hogeschoolblad

DINSDAG 26 OKTOBER 20.30 UUR

Goethe­ programma Ensemble Hans Radloff In samenwerking met het Mollerinsti­ tuut organiseert de Stadsschouw­ burg op dinsdag 26 oktober een Goe­ theprogramma door het Ensemble Hans Radloff uit het Duitse Weimar. Voor de pauze teksten van Goethe getoonzet op moderne muziek en na de pauze hedendaagse liederen met muziek van hedendaagse kompo­ nisten. Vorig seizoen bracht dit Duitse en­ semble al een programma met liede­ ren van Brecht, Weil en Eisler. Waarom nu Goethe, na Brecht? Ei­ genlijk heeft Goethe ons niets minder te vertellen dan Brecht. Alleen lezen wij Goethe nauwelijks meer. In 1982 is het 150 jaar geleden dat deze grote schrijver overleed. Reden voor Hans Radloff om zijn teksten van moderne muziek te voorzien en te zingen op het toneel. STADSSCHOUWBURG DINSDAG 26 EN WOENSDAG 27 OKTOBER 20.15 uur

Bewegingsgroep Bart Stuyf met 'Spiegels' Bewegingsgroep Bart Stuyf komt dit seizoen met een hernieuwde versie van de in 1978 gemaakte produktie 'Spiegels'. In 'Spiegels' word je normale oriënta­ tiegevoel op de kop gezet. Het laatste vaak letterlijk, doordat het be­ wegingsspel weerkaatst wordt in acht enorme spiegels die dankzij een luchtdruksysteem in allerlei hoeken

Filmliga Kaf r Kassem Dinsdag 26 oktober F ilmliga Ambassade­ bioskoop 22.30 uur, voorafgegaan om 22.00 uur door een lezing over historische achtergronden van het Palestijnse vraagstuk. Regie: Borhan Alaouie, een libanees­ syriese ko­produktie, sec. Borhan Alaouie en Issam Mahfouz gebaseerd op het boek van Assem El Jundi. Palestina 1974 100 min/kleur.

De gebeurtenissen van vrijdag 17 september jongstleden in de Pa­ lestijnse vluchtelingenkampen Sa­ bra en Chatila kunnen ongetwijfeld beschouwd worden als het (voorlopi­ ge) dieptepunt in de verhoudingen tussen Israël en de Palestijnen. Afgezien van de schuldvraag, blijft het feit dat de Palestijnen door de Is­ raëlische regeringsautoriteiten voor­ tdurend als lastig en hinderlijk, als een volk zonder rechten en zelfs als terroristen worden beschouwd. De film K AFR K A&SEM, waarin het dagelijkse leven van de palestijnse bevolking onder Israëliese bezetting anno 1956 centraal staat, eindigt met een gedicht waarin de konsekwentie van deze positie in krachtige bewoor­ dingen wordt vertaald. Ik ben teruggekomen uit het rijk van de doden om weer te leven en te zingen Laat me mijn stem putten uit mijn koortsige wonden

22 Oktober 1982

kunnen worden opgezet van liggend tot staand. Om de bewegingen van onderaf te kunnen bekijken is een grote, cirkelvormige stellage ontwor­ pen, welke op ongeveer drie meter hoogte op een vloer van plexiglas draait, terwijl deze etage met het grondvlak verbonden is door een wenteltrap in het midden van de sta­ len buizenkonstruktie. STUDIUM GENERALE

"Ekonomie en modellen" Donderdag 28 oktober, 13.30 uur, gebouw A AZ 13 Prof. W . Driehuis: Is het geb­uik van economische modellen bij de beleids­ voorbereiding zinvol? Centrale vraag in de lezing van prof. Driehuis is, welke betekenis aan macro­economische modellen toe­ k o m t bij de voorbereiding van eco­ nomische politiek. Driehuis heeft samen met Van der Zwan in de Economisch Statistische Berichten van 1977/78 een debat op gang gebracht over het gebruik van deze modellen bij de beleidsvoorbe­ reiding. Nu, op het moment dat het ­ door hen indertijd flinkbekritiseerde ­ Vintaf­model 'wel definitief heeft af­ gedaan' (aldus planburo­direkteur Van den Beid), zal Driehuis traenten enige systematiek in de diskussie aan te brengen. Vervolgens zal hij aange­ ven op welke momenten in het pro­ ces van beleidsvoorbereiding en be­ leidsvorming deze modellen hun nut kunnen bewijzen.

Rektifikatie De in THB 7 aangekondigde film "Hellegat" van Patrick Lebon op maandag 25 oktober vindt plaats om 19.00 uur i.p.v. 20.00 uur. Plaats Theologische F akulteit.

Help me haten Deze haat plant zijn wortels in mijn hart Ik ben degene die praat in naam van een wonde De slagen van mijn beul hebben mij geleerd op mijn verwondingen te lopen om te gaan en nog te gaan en om te vechten.

Dit gedicht roept zeker niet op tot een vreedzame ko­excistentie van Joden en Palestijnen. Integendeel. De gebeurtenissen in K afr K assem op 29 oktober 1956 zijn voor regisseur Borhan Alaouie aanleiding geweest

Agenda

DONDERDAG 28 OKTOBER

OKTOBER ZATERDAG 23 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis: " E Nachtlang F üürland". 22.30 uur: "Les indiens sont encore loin". ZONDAG 24 OKTOBER M a r a n a t h a , 11.00 uur: Bijbels leerhuisgroepen m.m.v. Nico Bouhuijs, studentenpredikant te Leiden. Stadsschouwburg, 20.30 uur: "Duet for o n e " , toneelstuk van Ton Kempinsky in een regie van Elise Hoomans. Met Josée Ruiter en Dolf de Vries.

Katholieke Hogeschool, 15.30­17.15 uur, AZ­20: Lezing door H. Verdaasdonk over " D e F ranse literatuur". Org. Subfak, Letteren. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ­13: Lezing door Prof. Driehuis over "Hebben makro­ ekonomische modellen nog betekenis voor beleidsvoorbereiding?". Stud.Gen. cyclus Ekonomie en Modellen. Katholieke Hogeschool, 10.30 uur, CZ­21: Colloquium economie, A­serie. Dr. J . G . M . F rijns (CPB) over "Lange­termijn scenario's voor de Nederlandse economie". Katholieke Hogeschool, 14.00 uur, CZ­22: Colloquium bedrijfseconomie B­serie: Drs. J . v . d . Geld (KHT) over "F iscale aspecten van de juridische fusie.

M A A N D A G 25 OKTOBER Olof, 22.00 uur: Eerstejaarsfeest. Theologische fakulteit, 19.00 uur: Film "Hellegat". Regie: Patrick Lebon, Stadsschouwburg, 20.30 uur: "Duet for o n e " , (zie 24 okt.).

Stadsschouwburg, 20.30 uur: F ilm "Francisca" van Manuel de Oliveira uit 1981. Stadsschouwburg, 20.15 uur: West Side Story. Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Jazzgroep Blijziek.

DINSDAG 26 OKTOBER Olof, 13.30 uur: Kongsi Lustrum Touwtrekwedstrijden. 21.00 uur: Receptie. Ambassade­bioskoop, 22.30 uur: Filmliga met "Kafr Kassem". Regie: Borhan Alaouie. WOENSDAG 27 OKTOBER Katholieke Hogeschool, 15.30 uur, AZ­8: Drs. N. Vink over "Christendom en politiek I". Inleiding over de rol van de kerk in Latijns­Amerika: van Ondersteuning van de gevestigde orde naar verzetskerk. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Film "Schoten in de fabriek" van Erkko Kivikoski uit 1972.

om vanuit een duidelijk standpunt inzicht te geven Joods­Palestijns vraagstuk.

politiek in het

De feiten. Op 23 juli 1956 houdt de toenmalige Egyptische president Nasser een redevoering voor de radio waarin hij de nationalisatie van het Suez­kanaal aankondigt. Ook in het dorp K afr K assem, waar voorname­ lijk Arabieren wonen, wordt aand­ achtig naar de radio geluisterd. Nas­ sers redevoering (een histories mo­ ment voor de arabiese wereld) vormt het vertrekpunt van waaruit de film ons een beeld probeert te geven van het dagelijks leven in een Palestijns dorp onder Israëlische bezetting. We maken kennis met Massaoud B'deir

Theologische Fakulteit, 14.00 uur: Lezing door Dr. R. Tieleman over "Homosexualiteit in Nederland". Cyclus "achtergronden van discriminatie".

VRIJDAG 29 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: " D e Barbier van Seville". Stadsschouwburg, 20.30 uur: F ilm "Francisca". Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Promotie Drs. W . C . Weeda. Promotor: Prof.Dr. L.F .W. de Klerk. Titel proefschrift; "Beheersingsleren: het model getoetst in de t i j d " .

die zijn stukje grond heeft moeten af­ staan aan het leger. Dientengevolge heeft hij het land al meer als een jaar niet kunnen bebou­ wen. Tegelijkertijd bestaat er echter een wet die de autoriteiten het recht geeft land te onteigenen dat meer dan één jaar braak ligt. Op die manier verliest Messaoud zijn eigen grond. Drie maanden na Nasser's redevoe­ ring, om precies te zijn op 30 oktober 1956, besluit Israël, gesteund door Frankrijk en Groot­Brittannië, Egypte aan te vallen en de Sinaïwoestijn te bezetten. Om te voorkomen dat de Arabische bevolking openlijk partij kan kiezen voor Egypte, besluiten de Israëlische legerautoriteiten dat het elders in het land rustig dient te zijn. In de gebiedsdelen waar overwegend Arabische mensen wonen wordt overal de avondklok ingesteld. Wie zich, na dit uur nog op straat ver­ toont, wordt doodgeschoten. Het gevolg is een nachtelijke moord­ partij op d^ zich van geen kwaad be­ wustzijnde Palestijnse bevolking. Kafr K assem met zijn 49 doden, is het zwaarst getroffen grensdorp. Naar aanleiding van de gebeurtenis­ sen in K afr K assem werd er van rege­ ringswege een onderzoek ingesteld, net zoals dat nu gebeurt naar aanlei­ ding van de gebeurtenissen in Sabra en Chatila. De hoofdschuldige van het bloedbad in K afr K assem, kolonel Shadmi, werd schuldig bevonden aan het begaan van een techniese fout en veroordeeld tot een symbolie­ se boete van één gulden. B.G. r—

■ ­«

»

csn iBCniMiK dbanvn Kafr

woordNh pro fonm ds schul­

i

50

Twee karrières

V

i^^^

50 ways to make your money

gebied betreft is er sprake van een gat in de markt. Bij mijn weten bestaat er voor studenten geen enkele goede handleiding om geld te verdienen. Terwijl er toch zoveel leuke ideeën zijn. Dan maar uit eigen ervaring geput. Had vroeger iedere student nog Handeltjes heb je in alle soorten de kookboeken van Wina Born en maten. Met meer, minder of in de kast staan, tegenwoordig wordt het steeds belangrijker een geen risico. De laatste groep blijft hier buiten beschouwing. Dat goed boek over geld te bezitten. Geld verdienen dan wel. Als je zijn de mensen die de spaarzame overtollige centjes wegzetten op lekker wilt eten moet je toch zede rente-, plus-, en zilvervlootreker de centen hebben. Bij mij in het rek staat sinds kort "Alles kening. Opgegroeid met de "Grijp-Vijf gedachte" geilen ze over geld" van Rienk Kramer, op hun gezapig verkregen "apbroederlijk gesteund door "het kapitaal" van Marx. Een intro- peltje voor de dorst". Of het zijn de mensen die aan duktieaanbod van de ECI in pa(vakantie)werk doen. Maar daar perbackvorm. Vandaar. Kramer, een voormalig journa- zal voor de tweefasenstudent list, beschrijft allerlei mogelijke geen tijd voor zijn. Een grensgeval tussen deze en de volgende manieren om geld te verdienen. groep zijn de mensen die ieder Edelmetalen, onroerend goed, aandelen, obligaties, postzegels, jaar de (reis)verzekering tillen. antiek. Het kan niet op. En hij Het veranderde uitkeringsbeleid heeft mij ertoe gebracht deze kakan het weten want hij is er zelf tegorie bij de tweede groep in te miljonair mee geworden. In deze moeilijke tijden kan een dergelijk delen. Wat deze middengroep beboek een financiële injektie bete- treft bestaat er wat financieelinteressante ruimte. Een prima kenen voor de draagkracht van de student. Deze zal zich in de idee is nog altijd het bakfietsen verhuren. De studenten van de komende jaren als een klein onWageningse Landbouwhogedernemertje moeten ontpoppen wil hij het hoofd boven water school spannen hier de kroon. houden. Wat de literatuur op dat Begin mei, augustus en septem-

Kort en Goed Het Tilburgs Hogeschoolblad roept schrijvers van korte verhalen op om een bijdrage te leveren aan het literaire kerstnummer dat op stapel staat. Het onderwerp is aan geen voor-

ber, alsook de eerste en laatste dag van iedere maand valt er dagelijks wel een geeltje binnen te halen voor iedere verhuurde f iets. Echt rijk worden is het niet maar veel hoefje er niet voor te doen. In Nijmegen werd het tot voor kort anders gedaan. Daar kon je voor 50 d 100 piek een kopie van je kandidaats- of doktoraalbul verkopen. Aan de horeca. De kafees mochten dan langer openblijven. Kon je het verdiende geld tenminste weer uitgeven. Groningse studenten kopen in België grote partijen goedkope shag, smokkelen ze Denemarken in en vragen daar een tientje per pakje. Dat wordt grif betaald. Verklaarbaar als je weet dat er in heel Scandinavië alleen slechte Noorse shag verkocht wordt voor veel geld (150 gram voor 7 gulden). Het laatste idee deze week werd mij verteld door Italiaanse studenten op vakantie in Nederland. En masse namen zij Italiaanse 50Lire-stukken (tegenwaarde f 0,09) mee naar Nederland om ze in automaten voor een gulden wisselgeld om te zetten. In Frankrijk trokken ze zelfs 5 francs. Prima idee voor een goedkope vakantie. Gegroet minimumleiders. Lucas van Wees

waarde of thema verbonden. We letten uiteraard wel op kwaliteit. En U w verhaal mag niet langer zijn dan duizend woorden. Dat is niet veel, maar - eh - in de beperking toont zich de meester.

Aantekeningen van een kamerbewoner

(Ma)rieke door Joachim van Holland De kamer waar ik na veel geloop en gepraat uiteindelijk introk was, zoals aan het eind van de jaren zestig meer mensen van buiten overkwam, het op een na kleinste vertrek in de op loopafstand van de hogeschool gelegen flatwoningen. 'Geen gastarbeiders', was mij aan de telefoon te verstaan gegeven, 'en helemaal geen Turken'. Aangezien ik ook beloofde geen vieze potjes te zullen gaan koken, werd ik Tilburgs Hogeschoolblad

Onlangs hield de Vereniging van Vrouwen met een Akademische Opleiding een kongres over de problemen van hoger opgeleide vrouwen met maatschappelijke ambities. Voor het kongres had men een treffende titel gevonden: 'Twee karrièrs op één kussen'. De karrière makende vrouw stond centraal. Een man weet zich bij zijn werk meestal gesteund door z'n gezin; een vrouw niet. Integendeel, een vrouw voelt zich vaak gedwongen te kiezen tussen karrière en gezin. Een kombinatie van beide is voor haar een grote uitzondering. En, die uitzonderingen halen nog wel eens de krant ... Dat bleek ook bij de promotie van Marlies ter Borg-Neervoort. Marlies promoveerde 29 september op een proefschrift over de diskussie rond technische vooruitgang. De plechtigheid vond plaats aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Dat haar echtgenoot niet onder de wetenschappelijke ambitie van z'n vrouw geleden heeft, mag wel blijken uit het feit dat hij - nota bene op dezelfde dag - ook promoveerde. Ook hij werd bevorderd tot doctor in de sociale wetenschappen en wel op een proefschrift over nihilisme in het licht van de Franse sociologie; een proefschrift dat hij in Leiden verdedigde. Marlies heeft een baan bij de staf van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Toen ze naar deze baan solliciteerde was ze 8 maanden zwanger. De sollicitatiegesprekken moesten bij haar thuis plaatsvinden. Uiteindelijk werd ze als eerste vrouw én als eerste part-timer bij de staf aangenomen. "Dat is natuurlijk eer) verhaal dat meestal andersom ligt, namelijk dat vrouwen niet eens durven solliciteren als ze zwanger zijn". De kroontjespen gedoopt in vitriool en/of rozewater en schrijven maar! Laat deze eenmalige kans op landelijke of minstens lokale beroemdheid niet voorbijgaan. Graag inzenden vóór 1 december.

vertelt Marlies in een vraaggesprek met Ad Valvas. "Wij vrouwen kunnen best wat, maar dan moeten we ook de ruimte krijgen voor onze specifieke dingen" Wanneer twee karrières op één kussen in een gezin voorkomen kan dat problemen opleveren, erkent Marlies. Dat is volgens haar met name het geval omdat de samenleving er nog niet op ingesteld is. De Ter Borgs hebben geboft met hun werkgevers, maar dat is nog niet alles. "Van belang Is ook hoe de samenleving reageert op een andere dan de traditionele arbeidsdeling tussen man en vrouw. Bijvoorbeeld: toen mijn man enkele dagen per week het huishouden deed, vroegen de buren meewarig of hij nog steeds In de WAO liep.... " vertelt Marlies. Naast hun wetenschappelijke Interesses hebben de Ter Borgs ook beiden oog voor de maatschappelijke ontwikkelingen van vandaag de dag. Allebel hebben ze hun ervaringen met de hedendaagse sociale bewegingen In hun wetenschappelijk werk opgenoemn. Meneer ter Borg (voornaam onbekend) geeft In een Interview met het Leldse Universiteitsblad MARE een voorbeeld over de kraakbeweging: "Je kunt veel van het optreden van de krakers zeggen, maar bepaald niet dat het nihilistisch Is (zoals in veel kommentaren op de rellen bij de kroning van Beatrix, red). De krakers verwerpen weliswaar deze rechtsorde, maar stellen daar juist toch wel Iets voor In de plaats. De krakers zagen de zin van hun aktles In, juist door er Iets radikaal anders tegenover te stellen. Men moet de beschuldiging van nihilisme dan eerder bezien vanuit de gevestigde maatschappelijke positie van de kommentatoren /"zoals het kamerlid Sytze Faber). Zij hebben veel te verliezen en In hun ogen lelden de aktles tot de chaos en het niets". Ook Marlies ter Borg vindt aktles, zoals die van Greenpeace om het storten van radio-actief afval in zee te verhinderen, belangrijk. Ze wijst erop dat het vaak om symbolische akties gaat. Juist dat symbolische, niet rationele maakt de akties volgens Marlies belangrijk. L.K.

goedgekeurd. Gelijk in de eerste nacht schrok ik wakker door een ijselijk gegil in de kamer ernaast. Het ging over, dat wel, maar vanaf dat moment raakte ik de eigenaardige weeë lucht niet meer kwijt die permanent in de woning hing en vond ik het eigenlijk ook maar storend dat ik mijn hok niet uitkon zonder het bed op te klappen. Het waren aardige mensen en ik kon er best mee opschieten. Vooral Rieke. Rieke was een onvoorstelbaar gewichtige vleesberg van ongeveer 40 jaar, bedlegerig, incontinent en diep zwakzinnig. Toch kon zij intelligente patronen borduren, inderdaad, ze hingen allemaal aan de muur. 'De witte jassen snappen er niets van', had mevrouw mij triomfantelijk toevertrouwd. Rieke mocht mij wel, jawel, dat liet zij duidelijk merken. Wanneer ik de woonkamer binnenkwam begonnen haar dikke armen opgewonden te zwaaien en moest ik op haar bed bij het raam komen zitten. Daar communiceerden wij dan met elkaar op een wijze die ik nooit voor mogelijk had gehouden. Mijn keurige 'ach's' en 'och's' als reactie op mevrouw's berichten ontlokten Rieke een ware stroom van verheugde oerkreten en andere fraaie klanken van ongehoorde kracht en zuiverheid die mevrouw dan weer 'vertaalde'. Waarop ik weer geïnteresseerd 'ach' zei en de dialoog tussen dochter en moeder opnieuw begon. Ik koesterde een diepe bewondering voor die mensen. En wanneer ik na een half uur of zo weer buiten stond voelde ik me opgelucht en schuldig tegelijk. 22 oktober 1982

iQ