1982 10 08

Tilburgs Hogeschoolblad - 8 oktober 1982 - jaargang 20 - nummer 6

Bestuur wil achteraf bezinning op taaicverdeiing Het CvB van de hogeschool wil meewerken aan de landelijke verkenningsfase over een andere taakverdeling tussen de instellingen, maar vraagt na die fase tijd voor bezinning op de KHT. De universiteiten snijden liever in eigen vlees dan onder het snoeimes van minister Deetman te moeten. Ze gaan zelf de taken tussen de instellingen herverdelen om tot een besparing van 66 miljoen gulden in 1984, oplopend tot 258 miljoen gulden in 1987, te komen. Deze ingrijpende operatie kan 3000 banen in het W . O . kosten en inkrimpen of verdwijnen van studierichtingen als gevolg hebben. Daarom willen de universiteiten nauwkeurig volgens plan werken aan een schema voor taakverdeling. In de Permanente Plannings Commissie (PPC), het overlegorgaan voor planningszaken van de instellingen in de Akademische Raad, besloten de instellingen tot het oprichten

Na de lezingen van de hoogleraren Kwant en Emmerij was het woord aan oudminister Albeda om het kongres van de lustrumvierende studentenvereniging St. Oiof meer glans te geven. De ex-minister bleef keurig bij het onderwerp van het lustrumkongres 'Arbeidsethos'. Albeda verwacht geen spoedig herstel van de werkgelegenheid, zelfs niet in de jaren negentig. Volgens hem is de krisis een zaak van lange duur en daarom zal onze arbeidsethos moeten veranderen. Onze moraal, onze arbeidsethos zal zich onherroepelijk aanpassen aan de gewijzigde omstandigheid. Kenmerken voor de toekomst: Een lagere participatiegraad aan het ekonomisch leven en een lager reSel loon voor gelijke of hogere produktiviteit. Lagere reöle lonen die achterblijven op de produktie kunnen gunstige gevolgen hebben voor de industrie en scheppen ruimte voor kleinere bedrijven, aldus minister Albeda die ook nog pleitte voor de afschaffing van het huidige trendbeleid. De kans op een snellere ekonomische groei binnen de volgende twintig jaar volgens het Schoutenmodel slaat Albeda niet hoog aan. Hij ziet meer in het leren leven met een tragere ekonomische groei. Dat vraagt een nieuwe levensstijl en dus misschien ook een andere arbeidsethos.

van een commissie die de taakverdeling moet verkennen. Daarmee gaan ze in op het verzoek van de minister om een plan voor te bereiden dat vóór 1 maart 1983 bij de bewindsman op tafel moet liggen. In deze verkenningscommissie zetelen 13 leden, een uit elke instelling. Tot uiterlijk 1 december zal deze club zich buigen over de haalbaarheid van een taakverdeling en koncentratie die de nodige afslanking, inkrimping en verdwijning van studierichtingen tot gevolg heeft. De Commissie zal eerst spelregels moeten afspreken wil de operatie suksesvol worden. Na de verkenningsfase wordt intern in ieder van de instellingen bekeken of het plan aanvaardbaar is. Sekretaris Hopman: "Daarmee is dan ook voldaan aan de wens van onze hogeschoolraad. Van de raad mocht het College het pad wel helpen verkennen, maar daarna wil de raad overleg met het bestuur. " N u zit er na de verkenningsfase een drempel. In de universiteiten zal er een diskussie plaatsvinden over de vraag "gaan we op die uitdaging in of zeggen we tegen de minister: komt u zelf maar met een voorstel". Het College wil zich conform de motie van de hogeschoolraad maar engageren tot aan het eind van de verkenningsfase. Hopman: "We gaan eerst onze kaarten opnieuw bekijken en dan pas zeggen we of we het spel verder meespelen of niet". Afgelopen vrijdag was er in Den Haag

overleg tussen de universiteiten en de bewindslieden over het Algemeen Financieel Schema (AFS). Voor de voorwaardelijke financiering van onderzoek (het fideel) staat vast dat in 1983 4400 plaatsen beschikbaar zijn, maar de verdeling over de instellingen staat nog niet vast. De verdeling van die 4400 banen is erg belangrijk voor Tilburg omdat de KHT een heel klein B-deel heeft. Sekretaris Hopman: "De KHT heeft in het verleden te weinig formatie gekregen, dat is niet vertaald in een tekort aan formatietoewijzing maar in een laag B-deel. Dat lage B-deel is relatief dus eigenlijk onrechtvaardig en ik heb met een beroep op de gelijkwaardige ontwikkelingsmogelijkheden in de wet gepleit voor gelijke kansen met goede onderzoeksprojecten. Dat is in essentie niet het meerderheidsstandpunt van de universiteiten. De directeur-generaal Dr. R.J. in 't Veld heeft nu een belangrijke toezegging gedaan. Wanneer een instelling zijn hele B-deel gevuld heeft met onderzoek en hij komt met meer dan zorgt hij voor de financiering daarvan, een toegevoegde formatie dus. Dat kan alleen maar als elders projekten niet de toets der kritiek kunnen doorstaan en door de mand vallen". Deze toezegging van in 't Veld leidde tot enige zenuwachtigheid bij instellingen die hun aanvragen voor projekten al klaar hadden. Door deze toezegging is de mogelijkheid reëel dat sommige projekten geen doorgang vinden en dat er zo formatieruimte vrijkomt. Volgens Hopman is dit een "belangrijke doorbraak" want tot op heden werd de Tilburgse achterstand in de toewijzing van formatieplaatsen niet gehonoreerd. Dat gaat nu wel gebeuren, aldus sekretaris Hopman.

/ Tafeldeskundige Wina Born was gast bij OIof. Een culinaire ontdekkingsreis

8/9zuid-Afrika De ijdele hoop op verandering. Een overzicht en sfeerschets van het universitaire onderwijs. Een verhaal bijeengeharkt uit alterlei materiaal, maar vooral uit niet-verboden ZuidAfrikaanse bladen. Met speciale dank aan Kairos.

Kleurrijk en gevarieerd was het programma van de filosofiedag 1982. Een verslag.

E.V.

Strengere controle op aanwezigheid hoogleraar "Met de regeling als zodanig zijn we het wel eens, alleen is het moment om rechtspositionele redenen niet erg gelukkig gekozen". Aldus reageert André Van West van Personeelszaken op de pas uitgevaardigde richtlijnen van minister Deetman om de aanwezigheid van universitair personeel op de werkplek strenger te gaan controleren. Ook Hans Geleijnse van de ambtenarenbond ABVA/KABO heeft geen bezwaar tegen de prikklok-ideeën van Deetman. Maar hij is om een andere reden dan Van West ontevreden met het tijdstip: "Het is hypocriet van Deetman dat hij er nu pas mee komt. Vanuit de instellingen wordt al jarenlang om zo'n uniforme regeling geroepen. Wat is Deetman van plan? In een brief aan de universiteiten en hogescholen heeft hij een aantal 'richtlijnen inzake het bepalen van bevoegdheden en verantwoordelijkheden ten aanzien van de autorisatie en registratie van afwezigheid van universitair personeel' uitgevaardigd. De minister vindt dat elk personeelslid zijn taak op de universitaire werkplek dient te verrichten. Dus ook de hoogleraar en de wetenschappelijk medewerker. Er zijn uitzonderingen op deze stelregel mogelijk 'om redenen van dienstbelang'. Maar er moet een instantie komen die toestemming gaat geven voor afwe-

zigheid en die verantwoordelijk is voor de registratie ervan. Voorzover de werktijden van het personeel vallen binnen het normale patroon is er geen reden tot autorisatie en registratie, aldus de brief van de minister. Maar in het geval van part-timers zullen bij de indiensttreding de werktijden worden vastgelegd. Bij een systeem van flexibele werktijden, waarbij het aantal werkuren per dag kan variëren, lig het accent op het bijhouden door het personeelslid zelf van het gewerkte aantal uren. "Mogelijkheden hierbij zijn de kaart, de lijst en deprikklok", schrijft de taakgroep taakvervulling universitair personeel na-

mens de minister. Deze taakgroep ontwikkelde al in 1977 een aantal richtlijnen die nu het onderwijsministerie als leidraad en model hebben gediend. De minister vindt de aanwezigheid op de normale werkuren een belangrijke kommunikatieve voorwaarde voor 'n optimale taakvervulling. "Studenten moeten afspraken kunnen maken voor tentamens, collega's zullen elkaar willen raadplegen en ook vanuit de dienstverlenende eenheden kan regelmatig contact met het wetenschappelijk corps noodzakelijk zijn". Afwijking van deze regel moet op centraal nivo worden goedgekeurd en in eerste instantie besproken in het vakgroepbestuur. In de richtlijnen wordt afgezien van een stelselmatig toezicht in de zin van een regelmatige, individueel gerichte controle op aanwezigheid. Dat zou te weinig recht doen aan de zelfstandigheid van het personeel. Als eerstverantwoordelijken voor toezicht op de voorgeschreven richtlijnen ziet de taakgroep het zogenaamde basisniveau, de directe chef of het vakgroepbestuur. Jaarlijks zal het basisniveau bespreken hoe de regeling

vervolg op pagina 4

BRIEVEN PERS KOLOFON

Peatoónai, " R e a k t i o n a i r " is een rubriek w a a r i n reakties v a n lezers w o r d e n geplaatst. Naam en volledig adres v a n de schrijver(s) dient bij de redaktie b e k e n d t e zijn. A n o n i e m e brieven v e r d w i j n e n in de p r u l l e m a n d .

Staatsrecht I Woensdag vijftien september. Vol goede moed, ondanks alle tegenslagen, vanmorgen naar de hogeschool getuft. Er zou namelijk een discussie plaatsvinden over het tentamen "Staatsrecht I" (aug. '82). Daar had menige student een kater aan overgehouden en die was niet verdwenen na de Inzage van het tentamen. Hoe ik wist dat dit gesprek zou plaatsvinden? In de wandelgangen had ik iets horen fluisteren en de secretaresse op de achtste etage verwees me zeer overtuigd naar het prikbord. (Men behoort dit als student In de gaten te houden). We waren er dus, met een man of vijftig van de honderden gefrustreerden. Van de vakgroep waren mr. Crijns en prof. Hirsch Ballin zo vriendelijk geweest aanwezig te zijn, prima dus. Nadat de tentamenvragen nog eens globaal doorgenomen waren (wie weet vraag en antwoord nog?), kwamen de twee hamvragen aan de orde: Hoe het mogelijk was dat zoveel mensen een onvoldoende gescoord hadden en wat er nu te doen stond, want daar kwamen we voor. Uit de discussie die volgde, waarin enkele oorzaken opgenoemd werden, bleef bij mij de indruk hangen dat men de indruk had van de studenten dat zij hoofdzakelijk aanwezig waren om

punten aan hun onvoldoende te praten en dat men van de vakgroep afgevaardigde verwachtte dat men de normen maar moest verlagen. Dit gold op zijn minst niet voor alle aanwezigen, ook niet voor mij. Met normverlaging schiet niemand iets op, de student en de vakgroep niet. Maar schieten we er wel iets mee op als vraag zeven een tweede keer herziening ten deel valt of indien iedereen zich in bochten moet wringen om via smoesjes en leugens een mondelinge herkansing binnen te slepen? Een derde oplossing die werd gegeven was opnieuw de hoor- en werkcolleges "Staatsrecht 1" te volgen, wat ook sterk werd aangeraden, omdat men de verplichte literatuur gewijzigd had. Heeft de vakgroep zich eigenlijk gerealiseerd wat dit inhoudt? Ik vrees van niet. Op de eerste plaats is de leidraad uitverkocht. Op de tweede plaats is, door veranderingen in de privaatrecht II collegetijden, het bijna onmogelijk om staatsrecht werkcolleges doelmatig te volgen. Op de derde plaats komen, door de veranderde en vernieuwde literatuur, financiële problemen om de hoek kijken, dat kan bruin niet trekken. Genoeg problemen om te overdenken, en uiteindelijk het staatsrecht maar te laten zitten tot de zon weer schijnt. Een andere oplossing zou kunnen zijn de ongeveer honderd gezakten een herkansing oude stof aan te bieden. Wat zegt U? Doorbreken van de blokken die men nu eindelijk voormekaar heeft? Is dat het enige bezwaar? Of zijn er nog meer bezwaren? Alle geboden oplossingen leveren problemen op, van alle lijkt deze het minst bezwaarlijk. Ik moest even denken aan mijn bezemklastijd waarin de vakgroepen het voor elkaar kregen in enkele weken tijd én de stof én de tentamen-data te veranderen. Ja, ik weet er alles van, gouden tijden waren dit niet, maar mogelijk was dit wel.

Nu kan niks meer, zelfs niet meer in een tijdsbestek van enkele maanden. Ja, we leven in een tijdperk waarin dingen snel veranderen kunnen, zegt men, vaak té snel. Maar laten we proberen studeren en onderwijs geven voor beiden nog aantrekkelijk te houden. Truus Nelissen. Lijsterbesstraat 16 Nuenen

Koffie Nu we dan eindelijk de kans krijgen eens wat anders te doen dan zilverpapier en gebruikte postzegels op te sturen naar pater die-en-die in donker Afrika, laten we het mooi afweten. Indio-Tanzania koffie kopen en gebruiken steunt de kleine koffieboer in de derde wereldlanden. Door een vaste (grote!) afnemer te worden geef je een stuk praktische en fundamentele ontwikkelingshulp. 472 mensen hadden dat in de gaten en plaatsten hun handtekening als goedkeuring voor het initiatief deze koffie op de (Katholieke) Hogeschool te

Tilburgs Hogeschoolblad

Kaj Surink, P-415 (een derdewereld koffiedrinker, met smaak!)

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilnna okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versieyen samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), drs I koning, dr h van erp, drs ) van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw

Meris MN fLUiTsu tWtn.or' ze „

Uit de uniyersiteitsbladen QUOD NOVUM "Het bestuur van een speeltuinvereniging, die zich niet mag bemoeien met de pret en het verdriet van al die jongens en meisjes in de Universitaire lusthof? Of het topmanagement van een professionele organisatie die in Rotterdam cultureel werk verschaft aan ruim 2500 employés met een direkte klantenkring van 10.000 studenten". Hein Meijers, hoofdredakteur van Quod Novum, op zoek naar een definitie van het Rotterdamse College van Bestuur. Aanleiding is dat Meijers welgeteld 14 keer het overlijdensbericht van een personeelslid mocht ontvangen. Hij vindt dit kenmerkend voor het beleid aan de Universiteit; de notadiktatuur vervangt de werkelijkheid. Behalve het Rotterdamse College van Bestuur komt ook de Nederlandse Christelijke Werkgeversorganisatie aan bod. Deze organisatie kwam onlangs in het nieuws met voorstellen om het ontslagrecht te wijzigen. Henk Naber promoveerde een jaar geleden op dezelfde ideeën. Moet in het oude systeem toestemming worden gevraagd aan de direkteur van het Gewestelijk Arbeidsbureau, Naber vindt dat dit vervangen zou moeten worden door "een eventuele repressieve toetsing van het ontslag door de

gaan drinken. Enkele mensen zagen dat nfet zo direkt zitten en aan de hand van nogal warrige onderzoeken besloten onze hoge. Hogeschoolregelaars in hun ivoren vergaderruimten (kopje koffie meneer, gebruikt u melk en suiker?) maar af te zien van invoering van eerdergenoemde koffie. Smaakverschil! Ammehoela! Per dag verschilt hier per koffiekamer de smaak van de koffie, en dan nog de individuele smaakhumeuren van de gebruiker. Ach, laten wij, als hogeschoolgemeenschap, die koffieboertjes maar mooi verrekken. Zolang we ons bakje troost maar krijgen, nietwaar?

de uitreiking van het diploma voor universitaire brandwacht aan de Groningse Universiteit. "Het is een kapitale vergiskantonrechter". Het NCW heeft dus plasing dat we éérst een organisatie hebben giaat gepleegd! Foei NCW! opgericht, en nu na zitten te denken over Met de werkgelegenheid gaat het niet al een regeling voor die organisatie". Er te best. Doktoraalstudent ekonomie Reibestaat onder de vrijwilligers met name noud Moll deed een onderzoek naar verveel ergernis over het uitblijven van een borgen werkelozen en kwam tot de kononkostenvergoeding voor de regelmatig klusie dat er nu 878.000 mensen zonder verrichte oefeningen en het permanent werk zijn. Volgend jaar zal dit aantal de paraat moeten zijn. Ook staat men scepéén miljoen gepasseerd zijn. Met name tisch tegenover een komende kursus over Sociale Werkplaatsen blijken er veel te het dragen van persluchtmaskers. Het te herbergen. "In totaal zitten daar op dit behalen diploma persluchtmasker wordt moment 34.900 verborgen werkelozen en niet door het rijk erkend. Men vreest dat in Zuid-Limburg is de Sociale Werkzonder die erkenning ook de persoonlijke plaats op die manier uitgegroeid tot de op ongevallenverzekering in het water valt. een na grootste werkgever". Maar zelfs De verzekering zal dan zeker niet tot uitdeze cijfers zijn nog geflatteerd. Zo laat betaling overgaan. En dat is niet de beMoll de werkeloosheid in de bedrijven doeling. buiten beschouwing, de mensen dus die Sinds kort wordt ook aan deze Hogewel in dienst zijn van een bedrijf maar school over veiligheid gepraat. Het Collewaarvoor geen werk is. Het onderzoeksge van Bestuur heeft onlangs een veiligbureau Mc Kinsey berekende dat in de 50 heidsreglement en een calamiteitenplan grootste Nederlandse bedrijven op een uitgebracht. Hopelijk trekt men lering uit dergelijke overcapaciteit van 12% gere- het Groningse voorbeeld. In een eerder kend moet worden. nummer besprak ik reeds het vertrouwelijk rapport van de Algemene RekenkaU.K. GRONINGEN mer. In dit rapport worden de studentenvoorzieningen in den lande gescreend en Het gaat slecht met de veiligheid in Groonderling vergeleken. Het vermoeden ningen. De verantwoordelijke organisatie, de Universitaire Veiligheids Organi- bestond dat hiermee vooraf een legitimasatie (UVO), funktioneert niet of nauwelijks. Deze kritiek viel te beluisteren bij vervolg op pagina II 8 oktober 1982

officiAle mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopii moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en

662506

intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschooiblad, utrecht universiteitsblad, thd-nieuws (delft) th-benchten (eindhoven) tht-nieuws (twente) en observant (maastricht) uk (groningen) ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv baarle-nassau vormgeving Willem van zoetendaal abonnementen voor met hogeschoolleden / 15,— per jaargang

Over het sociaal­wetenschappelijk onder­ zoek gaan de komende jaren ook in Ne­ derland politieke beslissingen vallen. In 1978 publiceerde de Minister voor het Wetenschapsbeleid de Nota Meerjaren­ plan Sociaal Onderzoek en Beleid, han­ delende over het te voeren beleid als ge­ bruiker en opdrachtgever van sociaal­ wetenschappelijk onderzoek. De vaste Commissie voor het Wetenschapsbeleid van de Tweede Kamer oordeelde echter, dat de regering ook de taak heeft onder­ zoek in het algemeen te stimuleren en in banen te leiden. Zij verzocht om een ver­ volgnota met een bredere beleidsvisie. Deze gaat er komen en als achtergrond­ dokumentatie daarvoor is gebruikt een bundel pre­adviezen vanuit een achttal sociale disciplines. Binnen elk van deze werd een coryfee uitgenodigd zijn visie te geven op de stand van zaken m.b.t. on­ derzoek binnen zijn discipline en om aan te geven, waar inhoudelijk of inf rastruktu­ reel sterke en zwakke plekken zitten, ook in vergelijking met de buitenlandse we­ tenschappelijke produktie. Dit heeft geresulteerd in de bundel "Vi­ sies op onderzoel< in enkele sociale we­ tenschappen", dat begin september dit jaar door de Voorlichtingsdienst van het Wetenschapsbeleid is uitgebracht. We dachten, dat de thematiek en de politieke dimensie van deze pre­adviezen voldoen­ de aanleiding waren er in deze THB enige aandacht aan te schenken.

VERSNIPPERING

^ H I M M M I H

De twee redakteuren van deze bundel. Prof. Crombag en Mw. Dr. Wolff­Albers konkluderen, dat er een enorme versnip­ pering of variatie heeft plaatsgevonden in de diverse sociale wetenschappen, die om een aanpak vragen. Op die van Prof. Daudt (politicologie) na gaan alle pre­ adviezen de richting op van een priori­ teitsstelling, hoewel het aandragen van kriteria voor prioriteitstelling achterwege blijft vanwege het subjektieve karakter daarvan. Overheidsbemoeienis met wetenschap heeft een legitieme kant vanuit het gege­ ven, dat veel wetenschap gefinancierd wordt uit publieke middelen en de over­ heid er op toe moet zien, dat deze midde­ len doelmatig besteed worden. Er zit ook een gevaarlijke kant aan. We hoeven al­ leen maar te wijzen op het feit, dat veel wetenschappelijke aktiviteiten ontplooid worden ten behoeve van oorlogsvoering of ­dreiging. Het blijkt een hachelijke on­ derneming binnen dit dilemma duidelijke adviezen te geven ten aanzien van het te voeren overheidsbeleid. Zo pleit Vroon (psychologie) voor speciale onderzoeks­ centra, die tevens het onderwijs zouden moeten verzorgen in de tweede fase van de nieuwe universitaire opleidingsstruk­ tuur. Ook andere auteurs pleiten in ver­ schillende mate voor een koncentratie van aktiviteiten, die vooral bedoeld moe­ ten zijn als middel voor verbetering van kwaliteit en efficiency. Ellemers (sociolo­ gie), Pen (ekonomie). Vroon en Cree­ mers (pedagogiek) wijzen in hun bijdra­ gen echter op het gevaar, dat deze kon­ centratie ook ten koste zou kunnen gaan van de theoretische diepgang, zeker wan­ neer er onvoldoende ruimte over zou blij­

Tilburgs Hogeschoolblad

lijkt dichte rbij dan we hope n

De Amerikaanse regering van ex­filmster Ronald Reagan vond het in 1981 nodig te bezuinigen op het wetenschapsbudget. Zij deed dat o.a. door fors uit te halen naar de sociale wetenschappen; dit budget werd met tweederde verminderd. De regering­Reagan gaat er daarbij vanuit, dat sociale wetenschappen een onnodige luxe zijn en dat daarin snoeien uiteindelijk toch niemand merkt. De zware krisis wordt gebruikt om alleen nog maar oog en oor te hebben voor die wetenschappelijke uitkomsten, die direkt rendement of 'vooruitgang' garanderen.

een gering aantal publikatiemogelijkhe­ den in het nederlands. Er zijn wel enkele specifieke tijdschriften, maar die hebben betrekkelijk weinig abonnees. Buiten de ekonomen (denken we aan Pen, Heertje, Schouten etc.) zijn er weinig sociale we­ tenschappers, die het grote publiek be­ reiken via de media. Vroon, Kloos, Cree­ mer en van Dijk (letteren) pleiten dan ook voor het publiceren in het engels, zodat de bereikbaarheid van onderzoeken aan­ zienlijk wordt vergroot. Hoewel relatief veel Nederlanders ondanks de gekonsta­ teerde moeilijkheden toch de buitenland­ se tijdschriften bereiken, pleit Kloos voor Nederlandse tijdschriften, in het Engels gepubliceerd, die vooral open zouden moeten staan voor Nederlandse onder­ zoekers. G elet op het financiële risiko voor de uitgevers zouden daarvoor enke­ le fondsen moeten worden geopend. Eveneens zouden deze fondsen aange­ boord moeten worden om de Nederland­ se wetenschappers te helpen bij het om­ zetten in de Engelse taal. Een laatste knelpunt wordt gevormd door het onderzoeksklimaat in Neder­ land. Met enige weemoed wordt naar de USA gekeken, waar een heel 'reward system' is opgebouwd om de kwaliteit en de inzet van onderzoekers te stimuleren. Het is daar mogelijk een reputatie op te bouwen, afhankelijk van kwaliteit en kwantiteit (publikatie­regelmaat). De meeste auteurs zeggen, dat dat in Neder­ land allemaal veel moeilijker ligt, zowel naar publicaties toe als ook naar het 're­ ward system', dat hier nauwelijks is ont­ wikkeld, sterker nog: zou worden geridi­ kuliseerd. Dit laatste zou de sociale we­ tenschappen daarom dan ook zeer ont­ vankelijk maken voor eventuele bezuini­ gingen.

LINKS

Visies op onderzoek ven voor het ideaal van vrijheid van we­ tenschapsbeoefening. Daudt spreekt zich juist tegen deze koncentratie uit. Voor hem is wetenschappelijk werk 'een­ manswerk'. Het blijft vaag, hoe de over­ heid in dit dilemma een keuze zou moe­ ten maken. Duidelijker en talrijker zijn de adviezen van de auteurs t.a.v. organisatorische maatregelen, die de overheid zou moeten nemen.

FLATGEBOUW ■ H H H H M H M i De beide redakteuren vergelijken de Ne­ derlandse universiteiten met een gigan­ tisch flatgebouw met honderden relatief zelfstandige hokjes, waar de bewoners elkaar gedachteloos groeten in het trap­ pehuis. Een aardige vergelijking, die aangeeft, dat te veel onderzoek wordt verricht in te kleine eenheden. Niet alleen zij, maar ook diverse auteurs pleiten voor grotere leef­ gemeenschappen met meer onderlinge koördinatie, grotere kontinuïteit en waar verschillende generaties van onderzoe­ kers kunnen samenwerken. Dit laatste zou ook tegemoet komen aan een twee­ de bezwaar van o.a. Kloos (kulturele an­ tropologie). Vroon en Ellemers, nl. dat beginnende onderzoekers te veel alleen moeten werken en onvoldoende begelei­ ding en stimulering krijgen van meer er­ varen vakbroeders. Diverse auteurs wij­ zen op het bestaan van een tekort aan in­ terdisciplinaire samenwerking. Hoewel dit laatste wel meer gebeurt als uit deze bundel zou kunnen blijken en er zo disciplines als bestuurskunde, be­

drijfskunde, milieukunde etc. zijn ont­ staan, wijzen ze ook op het feit, dat deze nieuwe disciplines zich verwijderen van hun moederdisciplines en op een nieuwe etage van het universitaire flatgebouw nogal eens doublerend werk verrichten. De redakteuren wijzen wel op kenterin­ gen binnen het beleid om het flatgebouw om te bouwen tot grotere wooneenhe­ den, maar ze achten dit totnutoe onvol­ doende. Ze willen af van de organisatie van universitair wetenschappelijk onder­ zoek, afgeleid van de organisatie van het universitaire onderwijs in fakulteiten, subfakulteiten en de enorme hoeveelheid vakgroepen. Daarnaast moet er een be­ tere koördinatie komen tussen de univer­ siteiten en het ZWO.

ONDERZOEKSMANAGERSi Daudt, Vroon, Pen, Kloos en Ellemers klagen ook over het feit, dat veel onder­ zoekers van hun eigenlijke werkzaamhe­ den worden afgehouden door allerlei ad­ ministratieve en bestuurlijke besognes. Er is een duidelijke behoefte (zeker ook bij grotere werkeenheden aan een onder­ zoeksmanagement. Dit zouden dan geen dorre, ambtelijke figuren moeten zijn, maar oudere onderzoekers, die vanuit hun ervaring en inzichten leiding zouden geven aan die eenheden. Een ander veel gesignaleerd probleem is de publicatie van onderzoeken. Er is meestal weinig belangstelling voor de ge­ pleegde onderzoeken buiten de direkt be­ trokkenen om. Daarnaast worden Neder­ landse onderzoekers gekonfronteerd met

^^^^Ê^^^^m^

Bij het lezen van deze bundel wordt het duidelijk, dat de diverse auteurs hun best doen hun discipline zo goed mogelijk uit de verf te laten komen. Dat neemt niet weg, dat vooral de weergave van de hui­ dige stand van zaken in de diverse disci­ plines erg interessant materiaal oplevert. Het staat allemaal eens keurig op een rij, misschien dan wel vanuit de gezichts­ hoek van één persoon, maar toch levert het een aardig overzicht op. Voor de mensen uit Tilburg is het mogelijk inte­ ressant, dat er in bijna alle verhalen wel een of meerdere medewerkers van de KHT worden genoemd. Dat geldt zeker voor de Ekonomie, waar de Tilburgse co­ ryfeeën regelmatig de revue passeren. We komen daarmee terug op het begin van dit artikel. Reagan heeft de sociale wetenschappen gedecimeerd, deze bun­ del vormt een onderdeel van een beleids­ operatie in de Nederlandse wetenschap­ pen. Hopelijk hebben de Nederlandse po­ litici wél gestudeerd en weten ze, dat het, ondanks veel mogelijke kritiek, de sociale wetenschappen zijn geweest, die ­ hoe dan ook­ veel invloed hebben uitge­ oefend op het denken en doen van onze samenleving. Wanneer dat nu drastisch wordt aangepakt zou er teveel lucht kun­ nen worden gegeven aan louter techno­ logische en technokratische weten­ schappen, waarbij het soms lijkt, alsof materiële doeleinden belangrijker zijn dan mensen. En juist in een krisisperiode lij­ ken materiële maatregelen (c.q. bezuini­ gingen) gemakkelijker te nemen dan de immateriële gevolgen daarvan goed te blijven voorzien. Bij dit laatste zullen so­ ciale wetenschappen onontbeerlijk blij­ ven. Laten we daarom Amerika liggen waar het ligt; linksl pgui Emonts

8 oktober 1982

K

Symposium over logica

De Swart: „G een hoogleraren zijn ijdel.'

Prof. de Swart over logika en taalanalyse "Gaarne doe ik u hierbij de suggestie om de leden van onze Hogeschoolgemeen­ schap in de gelegenheid te stellen zich nader te verdiepen in het Katholicisme door het jaarlijks organiseren van een 4­ tal voordrachten over bijvoorbeeld één van de Kerkvaders." Met deze woorden die gericht waren aan het Stichtings­ bestuur en het Kollege van Bestuur van de Hogeschool, besloot vrijdag j . l . Prof. dr. H. de Swart zijn inaugurele rede als hoogleraar logika en taalanalyse. Een wat merkwaardige aanbeveling aangezien Til­ burg beschikt over een Theologische Fa­ kultelt waar binnen een uitgebreide staf van hoogleraren en wetenschappelijk medewerkers reeds jaren achtereen o.a. kolleges verzorgd worden over kerkge­ schiedenis, dogmatische theologie, mo­ raaltheologie enz. Het was niet de enige rechtstreekse verwijzing van de wiskun­ dig geschoolde kroondocent, naar reli­ gieuze inhouden. Ook bij een korte bespreking van Russell's paradox, in het kader van de "verzamelingenleer", stelde De Swart n.l. vast dat hier metafysische en theologische associaties opgeroepen worden. Dit, "indien men bijvoorbeeld 'verzameling' vervangt door 'aards ob­ jekt' en 'het universum' van alle aardse objekten' door ' G o d ' " . Hoe theologisch

Russell de naar hem vernoemde paradox ervaren heeft, werd door De Swart niet vermeld, evenmin als het feit dat Russell in 1957 een door Paul Edwards geredi­ geerd boek liet verschijnen dat de weinig dubbelzinnige titel droeg: " W h y I am not a Christian". Overigens vormde de rede een schoolvoorbeeld van een didaktlsch verantwoorde openbare les. Prof. de Swart maakte ter toelichting van zijn ver­ haal gebruik van een overhead­projektor, die lichtbeelden uitstraalde van uitspra­ ken die in symbooltaal waren omgezet, alsmede een aantal schema's. De hoog­ leraar ging zich niet te buiten aan de pro­ duktie van een stortvloed van onnavolg­ bare en vakspecialistische wijsheden. "Geen hoogleraren zijn onwetend. Alle ij­ dele mensen zijn onwetend. Dus geen hoogleraren zijn ijdel", was een bewering waarvan De Swart via " l a x C H ^ J i Oi'x;], ■i­KL^M^OMl DUS " l ^ x C^J^xlfe y'xC " aantoonde dat de rede­ neerVORM geldig is. En, zo stelde De Swart, de VORM van een redenering dient niet verward te worden met de in­ houd van de premissen waaruit ze is op­ gebouwd. Waarmee deze inaugurale rede nog eens een extra dimensie kreeg. Wouter van G ils

Strengere aanwe zighe ids­

controle heeft gewerkt, of er regelmatige afwijkin­ gen zijn en welke personeelsleden toestemming moeten krijgen tot afwezig­ heid voor nevenwerkzaamheden of thuis­ werken. Volgens André Van West, plaatsvervan­ gend hoofd van de Dienst Personeelsza­ ken van de Tilburgse Hogeschool, is het moment van invoering van de richtlijnen niet goed gekozen "omdat de rechtsposi­ tionele basis voor een goede uitvoering ontbreekt". Van West verkondigt daar­ mee het standpunt van het landelijk over­ leg van Portefeuillehouders Personeels­ zaken. "Eind dit jaar is pas de nieuwe rechtspositie op het wetenschappelijk onderwijs klaar", aldus van West. " M e n had beter tot die datum kunnen wachten". Het geloof in de prikklok is overigens bij niemand erg groot. Hans G eleijnse van de A B V A / K A B O : "Die prikklok is denk ik niet nodig. Die is trouwens heel gemak­ kelijk te omzeilen". Hij ziet meer heil in een grotere kontrole op de productie van de medewerkers en op een grotere de­ mokratie op de werkplek. Ook hoge­

Tilburgs Hogeschoolblad

Vrijdag 8 oktober 1982 vindt aan de Til­ burgse Hogeschool een internationaal symposium plaats over het onderwerp "The Psychological Content of Logic'. Het symposium vindt plaats in het kader van het elfde lustrum van de Hoge­ school. Voor de organisatie tekent het Centrum voor G rondslagen van de Psy­ chologie i.o., waarin de faculteiten psy­ chologie, letteren en de centrale interfa­ culteit deelnemen. Het symposium kan opgevat worden als een poging om uit te maken hoe logische analyse kan bijdragen aan onze psycho­ logische kennis over het menselijk den­ ken en redeneren. En om na te gaan hoe logische systemen zelf psychologische en linquistische realiteit hebben. Daartoe zullen uit de drie disciplines psychologie, filosofie en linquistiek bijdrage geleverd worden. Onder de sprekers bevinden zich o.a. Adam Morton van de Bristol University, Crispin Wright van de St. A n ­ drew University, Lace J . Rips van het Massachusetts Institute of Technology, J.St.B.T. Evans van de Plymouth Poly­ technic en Hilary Putman van de Harvard University.

Technische innovaties In een samenwerkingsprojekt van de Ka­ tholieke Hogeschool Tilburg en de Tech­ nische Hogeschool Eindhoven is er on­ derzocht welke invloed het innovatiepro­ ces heeft gehad in de periode 1850­1950. Het onderzoek werd uitgevoerd door dr. ir. H. Lintsen en ir. A. Lemmens, terwijl er bovendien een groot aantal studenten van de KHT en de THE aan deelnamen. In de studie werd onderzocht onder wel­ ke voorwaarden en omstandigheden in Nederland in de periode 1850­1950 tech­ nische uitvindingen en ontdekkingen werden toegepast. Bovendien werd er bekeken of de conclusies uit dat onder­ zoek een bijdrage kunnen leveren aan de vorming van een theorie over het innova­ tieproces. Zo is er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de ontwikkeling en produktie van de transistor. Deze ontwikkeling laat zien dat innoveren bepaald niet meer een zaak is van een geniale enkeling. Het Natuur­ kundig Laboratorium van Philips heeft een essentiële rol gespeeld bij de verwer­

I vervolg van pagina i

schoolsecretaris Hopman denkt dat de prikklok weinig hout snijdt. Hij vindt de registratie van nevenwerkzaamheden van met name de hoogleraren belangrij­ ker, "maar daar wordt in de brief van Deetman niet over gerept." Hoe denken de hoogleraren zelf over de nieuwe richtlijnen? Een van hen. Prof. Dr. F.J.P. van Dooren, van de vakgroep Arbeids­ en Organisatiepsychologie, spreekt van een 'kanteling van normen': Het tijdselement wordt in de nieuwe re­ geling belangrijker dan het taakelement. "Niet de inbreng van een wetenschapper wordt zo beoordeeld, maar de tijd die hij aanwezig is op de werkplek. Maar de aanwezigheid is een extern crite­ rium, het interne criterium van de input telt zo te weinig. Naar buiten toe lijkt de­ ze maatregel wel safe, omdat het dicht in de buurt komt van de situatie bij de amb­ tenaren of het bedrijfsleven. Maar ik denk dat de plaats waar je werkt niet zo relevant is. Als je als hoogleraar maar be­ reikbaar bent. En uitwassen moeten na­ tuurlijk worden gecorrigeerd." De nieuwe richtlijnen van het ministerie zijn per 1 oktober ingegaan. Twan G eurts

Voorlichtingscentrum Vorige maandag we rd op de hoge ­ school e e n traditie in e re he rste ld. Toen ging he t nie uwe voorlichting­ scentrum van de afde ling Pe rs e n Voorlichting ope n e n nog w e l op de ­ zelfde ple k waar he t de stijds onde r de naam inzage bure au, door T o m de Beer we rd ge rund. Na w a t omzwe r­ vingen door de ge bouwe n B e n C is het ce ntrum nu we e r te rug in de zij­ hal van ge bouw B, e n dat is e e n gunstig ge le ge n ple k voor de ge brui­ kers die e r naast de ge bruike lijke lan­ delijke dag­ e n we e kblade n ook e n­ kele buite nlandse kwalite itskrante n kunnen vinde n. Ve rde r ligge n ook universiteitsbladen, stude nte n­ e n vakbladen te r be schikking, naast stukken van rade n e n commissie s. Ricky de Coninck e n Tom de Be e r zullen he t ce ntrum gaan b e h e r e n. Het is ie de re dag ge ope nd van half tien tot half vijf.

8 oktober 1982

ving, spreiding en toepassing van deze moeilijke technologie. Dit kon echter al­ leen geschieden in een gekompliceerd samenspel met het management. In de loop van dit jaar worden de conclu­ sies van het onderzoek samengevoegd tot een meer samenhangende theorie van het innovatieproces. De resultaten van de afzonderlijke onderzoeken zijn ge­ bruikt om een nieuw veld van onderzoek in kaart te brengen, te weten 'techniek als factor in de industrialisatie van Neder­ land 1850­1950'.

Studenten de dupe De Landelijke Kamer van Verenigingen, een overkoepelend orgaan van tal van studentenverenigingen met ongeveer 30.000 leden, protesteert tegen de aan­ tasting van de inkomens door de vorige en huidige minister. Door de verhoging van het collegegeld, van het examen­ geld, de sportbijdrage, het eigen risico van verzekeringen, de verzekeringspre­ mies, door de verlaging van de huursub­ sidie en het verlagen van 2.000 naar 1.400 gulden van het bedrag dat bijver­ diend mag worden, zal een lastenverzwa­ ring van ongeveer 4 % optreden. De beursstudenten, niet­beursstudenten en werkstudenten zullen hierdoor verschil­ lend getroffen worden. Al het verzet van de tweede kamer tegen aantasting van de minimuminkomens, steekt wat schril af tegen de gelatenheid en instemming met de maatregelen jegens studenten, die over het algemeen een geringer inko­ men hebben dan deze "sociale minima". Deze selektieve verontwaardiging van politici acht de Landelijke Kamer een veeg teken. Met de tweefasenstructuur IS het beeld van de fuivende student een anachronisme geworden. De achturige werkdag is een feit en de beperkte in­ schrijvingsduur ook. Studenten lijken op werknemers in opleiding, verkerend in sociale onzekerheid en met een vaag uit­ zicht op werk, aldus de L.K.V.V. Het studiefinancieringsstelsel, dat de studen­ ten dit jaar beloofd is, zal volgens recente uitspraken op zijn vroegst eind '85 gerea­ liseerd zijn. Ondertussen wordt met dit stelsel in het achterhoofd bezuinigd. De studenten zijn hiervan de dupe. De L.K.V.V. spreekt zijn bezorgdheid uit over deze gang van zaken en maant, bij ontstentenis van de studentenvakbon­ den, de heren parlementariërs toch enige consideratie te hebben met de echte mi­ nima.

Van zoöloog tot racist en andere gedachten prof. B. Delfgaauw Jeroen van Rijen hield een betoog over "Racisme discussies en filosofie". Hij ging daarbij in op de kwestie of bepaalde begrippen komplexen die door filosofen zijn ontwikkeld, wel of niet gehanteerd zijn bij de verdediging van racistische opvattingen in de loop van de geschiedenis. Van Rijen, als logikus verbonden aan de Interfakulteit van de Rotterdamse Erasmus universiteit, ging uit van een spraakmakende diskussie van enkele jaren geleden. Het ging daarbij om de stelling dat het Engelse empirisme aan racisten een theoretische instrument verschaft heeft om hun zaak te verdedigen en te funderen. Deze stelling wordt ondermeer gesteund door de filosoof Bracken, die daarin o.a. wordt bijgevallen door de beroemde linquist en filosoof Noam Chomsky. Van Rijen zei wat problemen te hebben met de juistheid van deze stelling. Vooral waar beweerd wordt dat het zogenaamde "antiessentialisme" in het Engelse empirisme de belangrijkste faktor voor de ontwikkeling van een racisme-theorie geweest is.

HOBBES EN LOCKE ^ H M Ü ^ ^ Dat anti-essentialisme is in de 17e eeuw ondermeer ven/voord door Thomas Hobbes en John Locke. Zij ontkenden dat de menselijke geest ingeboren beginselen en ideeën kent. Het concept van de reèle essenties werd niet langer gehanteerd, en er ontstond de bekende splitsing in het denken tussen wat "het reële" en "het nominale" genoemd werd. Hier nu, zou volgens Bracken een fundament voor racisme gelegd zijn, vanwege het feit dat zoiets als een essentie "de Mens" ontkend werd, en het idee van een mens slechts tot stand kon komen via een samenstelling van enkelvoudige voorstellingen. Een conceptuele grondslag voor een manier van beschrijven van mensen zoals de zoöloog dieren beschrijft, zou zijn geboren. En daarmee het theoretische instrumentarium van de racist. Jeroen van Rijen stelde daar tegenover dat het juist wel eens het essentialisme geweest kan zijn, op grond waarvan racisme theorieën zijn verdedigd. Hij ging daarvoor terug naar het werk van de klassieke wijsgeer Aristoteles, bij wie dat essentialisme reeds aangetroffen wordt. Tegelijk is in bijvoorbeeld Aristoteles' "Politica" te lezen dat sommige mensen ondergeschikt zijn aan anderen. Ook kent Aristoteles aan mensen een aktieve en/of een passieve rationaliteit toe, evenals bepaalde uiterlijke kenmerken die een signaal zijn voor geestelijke kwaliteiten. Van Rijen stelde dat blijkbaar niet het anti-essentialisme van Hobbes en Locke, maar veel eerder het essentialisme van de logisch zeer begaafde Aristoteles veel handvaten biedt voor het racisme. "Conceptueel ligt er in ieder geval geen barrière", konkludeerde hij. Hij trachtte zijn bewering historisch te dateren, door aan te voeren dat in de Middeleeuwen veelvuldig is ingegaan op Aristoteles' theorie over de onderscheidingen die in de soort " m e n s " te maken zijn. Naast wezens van een bepaalde vorm met een aktieve rationaliteit, zouden er ook wezens zijn met een bepaalde vorm, waarbij een passieve rationaliteit zou horen. Kortom, wezens die er als mensen uitzien maar het niet zijn. Toen Amerika ontdekt werd verwachtte men op dat kontinent al die vreemde "tussenwezens" aan te treffen. En uiteraard vormde de door de ontdekkingsreizigers beschreven Indianen een goed voorbeeld. Er bleken inderdaad wezens te bestaan die beschouwd konden worden als monstrueuze inferioriteiten. Van Rijen

Tilburgs Hogeschoolblad

Dat filosofie (wijsbegeerte, in zuiver Nederlands) een uitgestrekt wetenschapsgebied is, bleek zaterdag 25 september duidelijk tijdens de landelijke filosofiedag aan de Hogeschool in Tilburg. In een uitgebreid programma van lezingen en diskussies kwamen tussen tien uur 's ochtends en vijf uur 's middags talrijke thema's aan bod. De belangstelling voor deze filosofiedag in Tilburg was behoorlijk groot, ofschoon veel van de 31 filosofen die aan de KHT verbonden zijn niet aanwezig waren. Daarbij werd vastgesteld dat filosofie soms beslist minder vaag is dan veelal wel verondersteld wordt.

Filosofiedag 1982 haalde citaten aan uit geschriften uit de 16e eeuw, waarin opgetekend staat dat aan het Spaanse Hof gesproken werd over Indianen als "Slaven van nature in Aristotelische z i n " . Van Rijen voerde ook het voorbeeld van het anti-semitisme aan, waarbij hij attendeerde op het feit dat de vervolging van Joden niet alleen plaatsvond op grond van uiterlijke kenmerken; iets wat Locke als empirist wel gedaan zou kunnen hebben, maar dus nooit deed. Het antisemitisme legt juist grote nadruk op innerlijke essenties van de Jood, en blijkt dus te stoelen op een ander wijsgerig fundament dan door Bracken wordt beweerd, aldus van Rijen.

LAKATOS EN KWANTUMCHEMIE wm De uit Groningen afkomstige natuurkundige en filosofisch medewerker Henk Zandvoort, hield een voordracht waarin hij inging op een theorie van de wetenschapsfilosoof Lakatos. In deze theorie wordt de wetenschappelijke vooruitgang verklaard uit de konkurrentie van naast elkaar bestaande wetenschapsprogram-

Da Tieidt landelijke flloiofiada| - dit jaai in Tilbnrl - weid feorfanisaerd door Dr. H. van Irp en Prof. dr. H. de Swart van de Centrale Interfaknlteit. De voorfaande filoiofieda|en vonden plaati in Amsterdam, Rotterdam en Ilijme|en. De bedoel i n | if filofofen nit allerlei initellinfen en takken van weteniohap kennis te laten maken met eikaars werk. len belanfrijke rol in de totstandkominf van die filosofiedafen is ook (espeeld door de vro, da Verenifin( voor filosofie Onderwijs, die in 1971 in Amsterdam werd oplerioht. Dese vereni|in| stelt sich ten doel het filosofieonderwijl te stimuleren an te ondersteunen. Haar bijdrafe tot de landelijke filosofiedafen is (erioht op het ver|roten van de betrokkenheid van stndenten met het vak filosofie. Op dat terrein is no| |enoe| werk te verriohten, want het |eielsohap dat affelopen laterdaf aanweii| was bestond voor het |rootste deel nit af|estvdeerde en fepromoveerde

ma's op een bepaald gebied. Lakatos' theorie kan volgens Zandvoort niet in zijn originele vorm opgaan voor een vakgebied dat wordt omschreven als de kwantumchemie. Het researchprogramma van de kwantumchemie, dat zich uitstrekt over het terrein van de verklaring van chemische bindingsverschijnselen, bezit namelijk geen konkurrenten. Al meer dan vijftig jaar is er dus maar één research program ma dat zich toelegt op de verklaring van verschijnselen van chemische binding. En dit tast uiteraard de theorie van Lakatos aan, waarin gesteld wordt dat researchprogramma's zich juist ontwikkelen als gevolg van hun wedijver in de strijd om nog onbekende verschijnselen uit een domein dat zij gemeenschappelijk hebben. Het researchprogramma dat daarin het beste slaagt, en de meeste progressiviteit vertoont, zal als overwinnaar tevoorschijn komen en de andere zullen verdwijnen of degenereren. Nu zou het mogelijk zijn om de theorie van Lakatos op een zodanige wijze te modificeren, dat je kunt stellen dat de kwantumchemie blijft voortbestaan door

wijsferen. Volfens Herman van Irp van de O.I.r. in Tilbnrf is het wel de bedoelinf |eweest om de drempel bij dese leiin|enda| lo laa| mo|eliJk te honden. Bij een aantal voor. drachten is dat leker |elnkt, ofschoon een arleloie toehoorder die iets wilde weten over waarheidstheoriein, toch wel een beetje teni|leschrokken lal lijn van het schrijfbord vollekalkt met lo|isehe formnles in symbolentaal. Men heeft er van af|aiien de voordrachten te bnndelen. Vorif jaar in Vijme|en heeft dit namelijk leleid tot een financieel probleem vanwefe de niet al te beste verkoop. Jammer, dit ion een aardige herinnerin| kannen lijn aan een da| vol wijibefeerte, die veel Tilbnr|se filosofen hebben |emist. Sekretariaat vro, Oésar Franokrode 10, S717 BO Soetermeer, tel. 079-S1S889

een voldoende intrinsieke progressie, door een bevredigende heoveelheid eigen resultaat dus. Zandvoort bleek echter geen voorstander te zijn van deze aanpak, omdat ze naar zijn mening onvolledig is. Ze zou teveel ontkennen dat een bepaalde wetenschappelijke discipline onlosmakelijk verbonden is met andere. Zandvoort konkludeerde dan ook, dat de recente natuurwetenschappen zich op een heel natuurlijke manier laat beschrijven in termen van RP's (researchprogramma's). Die RP's worden gekarakteriseerd door een harde kern en een duidelijke eigen methode om zaken te ontdekken, alsmede door een geheel eigen "zijnsleer" (ontologie). Maar, zo vervolgde Zandvoort, terwijl het eenvoudig is de natuurwetenschappelijke RP's te beschrijven, is het vaak problematisch ze op te vatten als konkurrenten bij de verklaring van hetzelfde domein van verschijnselen (bijvoorbeeld tussen de kwantumchemie en de biochemie). Hij stelde dan ook voor van Lakatos af te wijken en voortaan te spreken van verschillende domeinen en niet van gelijke. Bovendien zou in plaats van konkurrentie tussen diverse researchprogramma's samenwerking de nadruk moeten krijgen als het centrale mechanisme waaruit wetenschappelijke vooruitgang verklaard kan worden. Het is natuurlijk maar de vraag of deze verandering van Lakatos' theorie verhelderend werkt voor bijvoorbeeld de sociale wetenschappen, waar de methodenstrijd op zich onderwerp van wetenschappelijk onderzoek geworden is.

FOUCAULT EN NORMALITEIT ^ H H Een didaktisch zeer voorbeeldige lezing over het werk van de inmiddels wereldberoemde Franse filosoof Michel Foucault, werd verzorgd door de uit Rotterdam afkomstige filosoof-jurist Rolf de Folter. De Folter ging nader in op het begrip "normaliteit" bij Foucault. Hij bracht dat begrip op een drietal manieren ter sprake, zich daarbij baserend op tendensen in het gehele oevre van Foucault. Zo keert het thema van de normaliteit terug in een binaire relatie met het begrip anormaliteit. Bijvoorbeeld daar waar Foucault wijst op de periode in de geschiedenis waarin de redeloze mensen, de arbeidslozen en dergelijke, werden uitgesloten van het maatschappelijk verkeer. Foucault wijst hier een demarkatielijn aan van de klassieke denkperiode. Ook in latere normaliseringsprocessen, zoals bijvoorbeeld de techniek van een efficiënte bedrijfsvoering, doet de normalisatie haar werk. Hetzelfde vinden we in de gezondheidszorg, de onderwijswereld en andere maatschappelijke sektoren, waar de normaliteits-produktie, sinds het eind van de klassieke periode en de opkomst van de Industriële Revolutie, op volle toeren draait. Daarna beschreef De Folter het door Foucault gehanteerde onderscheid tussen macht als wet en macht als norm, welke twee soorten van macht in onze samenleving verweven zijn geraakt. Een derde invalshoek waaraan hij aandacht besteedde, was de medische normaliteit en a-normallteit, die door Foucault is behandeld in een aantal van zijn boeken. Deze stelt zich daarbij op het standpunt dat de medische wetenschap steeds sterker in staat is gebleken de macht van de norm het aanschijn van de neutraliteit te geven.

vervolg op pagina 7 8 oktober 1982

De derde week van oktober staat in het teken van de opening van de nieuwbouw van de Tilburgse Hogeschool. Het daartoe opgezette programma biedt voor elk wat wils. Klap op de vuurpijl vormt het optreden van de Minister van Onderwijs en Wetenschappen, drs. W.J. Deelman. Deelman zal woensdag 20 oktober de officiële opening van het sociale cluster voor z'n rekening nemen. De minister wordt rond 18.00 uur in Tilburg verwacht.

Voor deelname aan het IVA-symposium zijn in eerste instantie alleen externe en interne relaties van het IVA uitgenodigd. Andere belangstellenden kunnen vanaf maandag 11 oktober een deelnemerskaart aanvragen bij het secretariaat van het IVA (kamer S-225. telefoon 2443).

Woensdag 20 oktober 1982: Sociologische faculteit

Programma op 18 - 23 oktober 1982 In de derde week van oktober 1982 vindt de officiële opening plaats van gebouw S. Ter gelegenheid hiervan worden er in dit nieuwe gebouw evenementen georganiseerd op informatief en ontspannend gebied. Het comité dat voor de organisatie zorg draagt staat onder voorzitterschap van Prof. drs. G. Frinking en heeft als overige leden M. Ackermans, R. Hijmans, J. van Tuijl en A. Wesdorp; het secretariaat is in kamer S-12 gevestigd; tel.: (013-66)2454. Het programma wordt nog nader toegelicht in een boekje dat begin oktober op ruime schaal verspreid gaat worden. ^^

Oldendorff lezingen Het actuele vraagstuk "Vreemdeling en Vluchteling" is onderwerp van een lezingencyclus die de hele week beslaat onder de noemer: Oldendorff lezingen. Deze lezingencyclus draagt de naam van Prof. Antoine Oldendorff, die sinds 1938 tot aan zijn dood in 1970 in wisselende hoedanigheden aan de KHT verbonden is geweest. De cyclus draagt zijn naam niet voor niets. Oldendorffs maatschappelijke bewogenheid staat degenen die hem als collega of docent hebben meegemaakt, diep in het geheugen gegrift. Het thema van de Oldendorff lezingen 1982 stamt rechtstreeks van Oldendorffs maatschappelijke bewogenheid. Toen hij in 1956 het ambt van buitengewoon hoogleraar aan de Hogeschool aanvaardde, deed hij dat met een Oratie over 'De Vreemdeling'. In het verlengde daarvan heeft de subfaculteit besloten het actuele vraagstuk van 'Vreemdeling en Vluchteling' onderwerp van de Oldendorff lezingen 1982 te maken. Een tweetal bijdragen wordt verzorgd door Prof. Peter I. Rose, speciale gast bij deze cyclus en autoriteit op het terrein van het onderzoek naar vluchtelingen en culturele minderheden. Prof. Rose heeft recentelijk onderzoek gedaan naar de vluchtelingenstroom uit Indo-China en zal daarvan in een van zijn bijdragen uitvoerig verslag doen. Prof. Rose is Sophia Smith Professor of Sociology and Anthropology aan Smith College, Northampton, Massachusetts. maandag 18 oktober 1982 10.00 uur: Openingswoord door Prof. Drs. G.A.B. Frinking 10.15 uur: Prof. Dr. H.P.M. Adriaansens: "De Oldendorff lezingen: over vreemdeling en vluchteUng" 11.15 uur: Prof. Dr. H.F.J.M. van den Eerenbeemt: "De vreemdeling als vernieuwer" dinsdag 19 oktober 1982: 10.00 uur: DR. P.E.J. Buiks: "Rastas in Babyion, de etnisering van Surinaamse jongeren in Nederland" 11.15 uur: Drs. H.A.A. Molleman: "Knelpunten in het minderhedenbeleid" donderdag 21 augustus 1982: 10.00 uur: Prof. Peter I. Rose: "In Exile: The Refugee as Marginal Man" vrijdag 22 oktober 1982: 10.00 uur: Prof. Peter I. Rose: "Aftermath of War: Indochinese Refugees in Asia and America."

Tilburgs Hogeschoolblad

Maandag 18 oktober 1982: IVGSymposium Instituut voor gezondheidszorg IVG-symposium, met als hoofdthema's de Wet Voorzieningen Gezondheidszorg, de relatie met de Wet Tarieven Gezondheidszorg, en andere actuele vraagstukken. 10.00 uur: Openingswoord ter gelegenheid van de eerste Ol_ dendorff lezingencyclus. 10.15 uur: Oldendorff-lezing I 11.00 uur: Pauze Oldendorff-Iezingen 11.15 uur: Oldendorff-lezing 2 12.30 uur: Pauzeconcert Jeugdharmonie Orpheus Tilburg (binnenhof gebouw S; bij slecht weer Grote Zaal) 13.30 uur: Ontvangst deelnemers IVG-symposium "De Wet Voorzieningen Gezondheidszorg: hoe wordt nu de praktijk?" 14.00 uur: Dr. P.C. Damen (Directeur IVG): welkomstwoord en introductie van thema en sprekers. 14.15 uur: J. Hendriks (Voorzitter van de Centrale Raad voor de Volksgezondheid; ex-Staatssecretaris voor Volksgezondheid): "Aspecten van gedecentraliseerde planning in de Gezondheidszorg" 14.45 uur: Drs. W.J.F.I. Nuyens (IVG): "Planning van mankracht in de Gezondheidszorg" 15.15 uur: Pauze IVG-symposium 15.30 uur: Forumdiscussie onder voorzitterschap van Dr. P.C. Damen; forumleden J. Hendriks en Drs. W.J.F.I. Nuyens. 16.30 uur: Aperitief deelnemers IVG-symposium. Voor deelname aan het IVG-symposium zijn in eerste instantie alleen externe en interne relaties van het IVG uitgenodigd. Andere belangstellenden kunnen vanaf maandag 11 oktober een deelnemerskaart aanvragen bij ht secretariaat van het IVG (kamer S-225, telefoon 2443).

Dinsdag 19 oktober 1982: IV A-symposium Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek IVAsymposium, met als hoofdthema's Onderzoek over- en Beleid inzake jeugdwerkeloosheid. 10.00 uur: Oldendorff-lezing 3 11.00 uur: Pauze Oldendorff-Iezingen 11.15 uur: Oldendorff-lezing 4 12.30 uur: Overdracht Kunstwerk Roel Teeuwen (binnenhof gebouw S) en opening Kunstroute gebouw S 13.30 uur: Ontvangst deelnemers IVA-symposium "Jeugdwerkeloosheid" 14.00 uur: Drs. A.M.C. Vissers (Hoofd van de IVA-sectie Arbeid en Bedrijf): "Onderzoek over Jeugdwerkeloosheid" Mr. F.H.A.M. Kruse (Plaatsvervangend Directeur-Generaal voor de Arbeidsvoorziening; Ministerie van Sociale Zaken): "Het beleid inzake Jeugdwerkeloosheid" 15.00 uur: Pauze IVA-symposium 15.30 uur: Forumdiscussie onder voorzitterschap van Prof. dr. J.J.J. van Dijck; forumleden Mr. F.H.A.M. Kruse en Drs. A.M.C. Vissers. 16.45 uur: Aperitief deelnemers IVA-symposium

Landelijke studiedag "Sturing van sociaal-wetenschappelijk onderzoek; wensen en mogelijkheden" 10.30 uur: Ontvangst deelnemers landelijke studiedag 11.00 uur: Welkomstwoord door Prof. drs. G.A.B. Frinking, decaan van de Subfaculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen, ter opening van de landelijke studiedag 11.15 uur: Dr. R.J. in 't Veld (Directeur-Generaal voor het Hoger Onderwijs; Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen): "Sturing van sociaal-wetenschappelijk onderzoek door de overheid" 12.00 uur: Dr. A. de Ruijter (Antropologisch Instituut van de Rijksuniversiteit Utrecht): enkele stellingen vanuit de optiek van wetenschap en disciplineplanning 12.15 uur: Drs. W. Hutter (Secretaris van de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid): enkele stellingen vanuit de optiek van wetenschap en beleid 12.30 uur: Lunchpauze landelijke studiedag 13.00 uur: Pauzeconcert Prof. dr. A.C. Zijderveld, piano 14.00 uur: Dr. A.F.J. van Raan (Bureau van de Rijksuniversiteit Leiden): enkele stellingen vanuit de optiek van het centrale nivo van de universiteit 14.15 uur: Prof. dr. A.C. Zijderveld (Subfaculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen van de KHT): enkele stellingen vanuit de optiek van het faculteitsnivo 14.30 uur: Forumdiscussie onder voorzitterschap van Prof. dr. R.A. de Moor; forumleden: Dr. R.J. in 't Veld en alle vier coreferenten 16.00 uur: Einde landelijke studiedag. Ontvangst genodigden officiële opening gebouw S 16.30 uur: Officiële opening gebouw S 17.00 uur: Receptie ter gelegenheid van de officiële opening. Deelnamekaarten voor de landelijke studiedag kunnen vanaf woensdag 13 oktober worden aangevraagd bij het bureau van de subfaculteit (kamer S-14, telefoon 2454).

Donderdag 21 oktober 1982: IVO-symposium Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken IVO-symposium, met als hoofdthema Ontwikkelingsproblematiek in de 80-er jaren; prioriteiten voor onderzoek. 10.00 uur: Oldendorff-lezing 5 12.30 uur: Pauzeconcert Fluitkwintet Sociologiestudenten (binnenhof gebouw S; bij slecht weer Grote Zaal) 13.30 uur: Ontvangst deelnemers IVO-symposium 14.00 uur: Opening IVO-symposium 14.10 uur: Prof. dr. L.J. Janssen (Voorzitter IVO): "Veranderingen in de organisatorische en financiële structuur van het wetenschappelijk onderzoek; implicaties voor het ontwikkelingsonderzoek" 14.40 uur: Drs. B.H. Evers (Direkteur IVO): "Ontwikkelingsonderzoek van het IVO: achtergronden, zwaartepunten, perspectieven" 15.00 uur: Pauze IVO-symposium 15.30 uur: Drs. J. Pronk (Deputy Secretary General UNCTAD; ex-minister voor Ontwikkelingssamenwerking): "Ontwikkehngsproblematiek in de '80-er jaren; prioriteiten voor onderzoek" 16.15 uur: Discussie 16.45 uur: Aperitief deelnemers IVO-symposium Voor deelname aan het IVO-symposium zijn in eerste instantie alleen externe en interne relaties van het IVO uitgenodigd. Andere belangstellenden kunnen vanaf dinsdag 12 oktober een deelnamekaart aanvragen bij het secretariaat van het IVO (kamer S-312, telefoon 2264.)

Vrijdag 22 oktober 1982 10.00 uur: Oldendorff-lezing 6 -afsluitende lezing van de cyclus 12.30 uur: Pauzeconcert Cambini Kwintet, bestaande uit leden van Het Brabants Orkest (binnenhof gebouw S; bij slecht weer Grote Zaal) 's avonds Openingsfeest in gebouw S.

En verder Maandag 18 t/m vrijdag 22 oktober 1982: onderwijs- en onderzoeksexpositie in gebouw S Maandag 18 t/m vrijdag 22 oktober 1982: kunstexpositie als onderdeel van route door gebouw S Vrijdag 22 oktober 1982 's avonds, openingsfeest in gebouw S (nadere informatie volgt)

8 oktober 1982

Eten met Wina Born

De vijf mannelijke leden van de gastronomenklup van Olof hadden in overleg met Wina Born het menu samengesteld. Toen w/ij rond zessen in de Tongerlose Hoeve arriveerden was de vermaarde schrijfster zelf nog niet aanwezig. Wij bestelden pils in afwachting van haar komst. Uit de keuken achter de kaféruimte drongen intussen al onmiskenbare kookgeluiden tot ons door, onze neus ving van tijd tot tijd sterke en niet alledaagse etensgeuren op. Een blik langs de toog leerde dat onze kledij een beetje uit de toon viel. We stonden er allebei keurig op, daar niet van. Maar toch lang geen blauwe blazer en zachtglanzende stropdas ... Enfin, als de vingernagels maar schoon zijn en hèt haar is gekamd ... Wina Born is een onopvallende vrouw. Wij zijn in een verhitte diskussie verwikkeld met OIof-student Rutger over de vooroordelen tegen het studentencorps in het algemeen en hun uiterlijk vertoon in het bijzonder. Maar pas na drie keer kijken realiseren we ons dat de dame die op de drempel naar de keuken heeft postgevat Wina Born moet zijn. Ze ziet er uit als een doodnormale huisvrouw, en draag een nette maar niet echt sjieke jurk. Haar leeftijd ligt rond de zestig. Eigenlijk niet de verschijning die je je voorstelt achter een gevierde naam als die van Wina Born, internationaal erkend gastronome, auteur van talloze boeken over eten en drinken, culinair journaliste voor Margriet en het superestetische Avenue. Wij moeten ons boeiend debat over de corpsstudent afbreken en worden aan tafel genodigd. Er is bij elkaar plaats voor zo'n vijfentwintig eters. Enkele meisjes studenten hebben daarstraks het zilverwerk nog eens opgepoetst en het bestek in de voorgeschreven slagorde gerangschikt. Rondom de witte serviesborden is voor elke gast een aanzienlijke verzameling van eethulpstukken uitgestald. Twee paar messen, vorken en lepels. Een dessertmes plus -vork. Drie wijnglazen. Klein, middel en groot. Het toeval wil dat Mevrouw Born aan onze tafel plaatsneemt. Misschien heeft zij van onze ogen de grootste honger afgelezen. Dertig jaar geleden, herinnert ze zich in haar inleidende praatje, was zij als net begonnen journaliste ook te gast bij een groep Tilburgse studenten in het oude Hotel Riche. "En nu gaan we eerst onze smaak op wijn brengen". Met een witte Quincy. Een fruitige Loire-wijn met een zeer vurige afdronk. De koks brengen het eerste gerecht binnen, tomaten gevuld met garnalen en een avocadosaus. Dan volgt een heldere bouillon van champignons en kikkerbilletjes. Lekker, maar erg zout. Volgens Born had men het zout

vervolg van pagina 5

Filosofiedag Toch heeft die medische wetenschap via de mediaklisering van het lichaam, een grote invloed op levensterreinen als de sexualiteit en hygiëne. Duidelijk is dat zij daar wel terdege een normatieve macht bezit in het besturen van het maatschappelijk verkeer.

ANTIEK EN MODERN ^ H M M I In zijn slotiezing voor een groter publiek, ging de bekende Groningse hoogleraar Delfgaauw in op de drie periodes waarin de wijsbegeerte gewoonlijk wordt ingedeeld, nl. de Antieke, de Middeleeuwse Tilburgs Hogeschoolblad

op. Deze kaas lijkt op het eerste oog aardig te vloeken met de suikerzoete Sauternes. Voor het maken van deze wijn is de medewerking nodig van een bepaalde schimmel, in de volksmond 'edele rotting'. De schimmel maakt de druiveschil poreus, daardoor kan het sap verdampen en ontstaat een hoge concentratie druivesuiker die voor de zoete smaak zorgt. Wina Born is zelf weg van deze vreemde kombinatie van Sauternes met Roquefort. En het zal mede aan het schrijfwerk van haar en haar kollega's te danken zijn dat de witte Sauternes binnenkort weer een veelgevraagde wijnsoort is.

Lekker gegeten. Al was de kikkerbillensoep een tikkeltje aan de zoute kant en had de lamsbout wel een vleugje kruidiger gekund. Studentenvereniging Olof nodigde tafeldeskundige Wina Born uit voor een culinaire avond. Uw reporters schoven naast haar aan.

Van edele rotting en champagne dweilen niet moeten meekoken. Intussen ontwikkelt zich aan onze tafel een goed geoliede konversatie. Grappen en spitsvondigheden vliegen over en weer. Wina Born antwoordt gretig op de talloze vragen die haar worden voorgeschoteld. Hoe is ze toch In dit vak verzeild geraakt? Wat vindt zij van de Chinees-lndische keuken? Kookt ze zelf thuis ook wel eens? Zij speelt haar rol vol overtuiging, en vertelt sprankelende anekdotes over haar beroep en aanstekelijke wetenswaardigheden over de goede keuken. Ze houdt, zo blijkt, van een zeker standing maar verfoeit elke zinloze etiquette. Je moet niets doen of nalaten om je het eten zo lekker mogelijk te laten smaken. "Mag ik dan nu een sigaret opsteken?" "Nou", lacht mevrouw Born vriendelijk doch beslist ten antwoord, "eigenlijk hoort dat natuurlijk niet". Waarop de Caballero's terugglijden in de binnenzak. Maar een tussentijdse sanitaire stop laten wij ons, geen de moderne. Hij wees er op dat een overeenkomst tussen de Grieks-Romeinse tijd en de moderne tijd ligt in de grote nadruk op de ervaring als uitgangspunt van filosofie, terwijl in de Middeleeuwen de teksten de basis van de wijsbegeerte hebben gevormd. Delfgaauw stelde dat het steeds heel moeilijk is om nauwkeurig de filosofie van deze tijd te begrijpen, zoals dat door de geschiedenis heen altijd een probleem is geweest. Hij meende daarin ook de kardinale misvatting van Hegel te bespeuren, die er immers van uit gegaan is dat de mens in staat is alles te begrijpen en te omvatten. En daarmee was althans op deze landelijke filosofiedag, voorlopig het laatste woord gesproken .... Wouter van Gils

plaagd door het bier van voorheen, door de tafelvoorschriften niet ontzeggen. Tijd voor het hoofdgerecht: lamsbout geserveerd met rijst en fluitbonen. Blijkbaar heeft de keuken zich de waarschuwing van daarstraks ter harte genomen. Geen spoor van zout deze keer. Bij het gerecht wordt een rode Gigondas uit 1978 geschonken. Deze is twee jaar in het fust gerijpt en daarna gebotteld. Net oud genoeg om gedronken te worden, begrijpen wij. De Gigondas is een Rhóne-wijn, die de laatste jaren een stormachtige ontwikkeling heeft doorgemaakt. Een duidelijke favoriet van mevrouw Born. Zij vertelt het verhaal van een ledenwerfaktie die Margriet eens startte met een onbekende Franse wijn in de aanbieding. Vroom en Dreesmann was de Nederlandse importeur en men verwachtte van Wina Born een aantrekkelijke, positieve recensie in de Margriet. Maar zij vertrouwde het niet helemaal, omdat zij zelf de wijn niet best vond. Ze vertrok desondanks met een fotograaf naar Frankrijk. Daar ontdekte ze dat de door Margriet aan te prijzen wijnboer een Algerijn was, geen eigen kelders bezat en zijn waar uit verdachte streken importeerde. Om de zaak te redden maakte Wina Born toen maar op eigen houtje een reportage over de Gigondas. Die wijn kwam tenslotte wel in de aanbieding. Het vierde gerecht is alweer aan de beurt. Wina Born heeft het over een gewaagde kombinatie. Blauwdooraderde Roquefortkaas met een zoete Sauterneswijn. De Roquefort heeft een stramme, wat zurige smaak. Een kaas met een roemrucht verleden. De Romeinse veldheer Julius Caesar liet zich op zijn krijgstochten altijd vergezellen door een ezel bepakt met twee manden vol Roquefort. En ook Karel de Grote was er dol

Als afsluiter staat een omelette Siberienne op de menukaart. Een lichte cake met een rand van eierschuim, geflambeerd en in kombinatie met ijs. Tijdens het nuttigen van deze zoete naspijs haalt Wina Born de anekdote van een kookavond die ze eens gehouden heeft voor een hoogst verfijnd gezelschap van professorenvrouwen in Utrecht. Zij geeft in het vaste lezingenseizoen dat loopt van september tot mei talloze voordrachten in stad en land. En vaak draaft zij voor damesgezelschappen die beziggehouden moeten worden in de tijd dat hun mannen op een of andere konferentie over nieuwe medicijnen of achterhaalde ekonomische modellen worden doorgezaagd. Zo ook die avond in Utrecht. Born had enkele flessen champagne meegezeuld naar de Domstad. Toen deze werden geopend bleek er een enorme druk onder de kurk te zitten. De champagne spoot uit de flessen en overspoelde de portretten van enkele eerbiedwaardige zeventiende eeuwse wetenschappers aan de muur. Binnen een mum vormde zich een fikse champagnepias op de vloer. "En even later zaten die hoogleraarsvrouwen met hun knietjes op de vloer champagne op te dweilen. Misschien voor het eerst in hun leven dat ze moesten dweilen, maar het was dan wel meteen champagne." Wina Born brengt het verhaal met veel schwung en haar ogen lichten op bij de opnieuw geproefde pret. Of is zij ook al aangeraakt door de vele glazen vanavond? Tijdens het nuttigen van de koffie kijken wij terug op een geslaagde maaltijd. Iedereen voelt zich aangenaam verzadigd maar niet propvol. Wina Born geeft in een afscheidswoord toe dat ze heeft genoten en dat dit initiatief misschien nog eens kan worden herhaald. Zij wordt op haar beurt in de bloemetjes gezet vanwege haar "zeer deskundige begeleiding" en krijgt als geschenk een OIof-almanak aangeboden. Mevrouw Born bedankt haar tafelgenoten met een hoofdknikje voor het prettige gezelschap, wij danken haar ook. Een mens leert snel. Wina Bom, een geschikte tante zonder veel fratsen. Wat rest is een rokerige afdronk die enkele uren in beslag neemt. Onze smaak komt langzaam weer op bier. De tafels worden pas laat afgeruimd. De aanblik van halflege wijglazen en resten Roquefort met bruin stokboord. Uit de belendende senaatskamer klinken a capella gebrulde drankliederen op. Het is een voortdurend komen en gaan van studenten. De meisjes dragen bijna allemaal het vest van een herenkostuum. Als wij om twee uur de sociëteit verlaten staan enkele vrouwelijke OIofleden de senaatskamer uit te mesten. Een troosteloos dekor van schots en scheef staande stoelen en een met papiersnippers bezaaide vloer. Twan Geurts Peter Pennartz

8 oktober 1982

1 Blanke e n zwarte stude nte n

Wits Student 7el33 Ho 4 Offiejil Stttdeiii «twijijjr

w

De Verenigde Naties hebben dit jaar, 1982, uitgeroepen tot internationaal jaar voor sanicties tegen Zuid­Afril<a. Voor de nfieeste mensen zal dit nieuws zijn, en dat tekent de situatie. In verband met deze oproep wordt volgende week in Utrecht een aktieweek tegen de apartheid gehou­ den. De meeste Nederlandse universiteiten hebben in de loop der jaren hun officiële kontakten met Zuid­Afrika verbroken. Veel van die kontakten gaan echter ge­ woon door, maar nu 'op persoonlijke ti­ tel'. De enige manier om dat echt te neu­ traliseren is aktieve steun aan de bevrij­ dingsbewegingen en de frontlijnstaten. Van die kant is schreeuwende behoefte aan onderwijs, óók op akademisch ni­ veau. Voor zo'n aktief beleid zijn er niet alleen principiële, maar ook praktische 'han­ dels', argumenten aan te voeren. Zoals blijkt uit de woorden van prof. dr. Jakes Grewel, dekaan van de Afrikaans/­ Nederlandse fakulteit van de kleurlingen­ universiteit van West­Kaapland toen hij sprak in Utrecht over de betekenis van een kulturele boykot: "Miskien onderskat ons soms die langtermyn beleggings­ voordele van so'n simboliese optrede: in­ dien daar vannag op een of andere ma­ giese wijse die soort omwenteling in die land moes kom soos waarna daar gestre­ we word, en 'n gans nuwe overheid is aan bewind, sou die voorafgaande optre­ de van die Nederlandse regering daar­ voor sorg dat die Nederlande in die nuwe en veranderde Suid­Afrika 'n invloeds­ feer behou". Grewel sprak in voorzichtige bewoordin­ gen en dat is verklaarbaar. Anderhalfjaar voordien had hij met zeven andere stafle­ den van zijn universiteit nog enige tijd vastgezeten tijdens massale onderwijsak­ ties in de Kaapstreek (waarbij in 36 uur minstens 42 jongeren door de politie wer­ den doodgeschoten). Na een petitie van 200 kollega's kwam hij pas vrij nadat hij op voorstel van de poli­ tie en zijn eigen rektor, prof. dr. R.E. van der Ross, een van de weinige niet blanke rektoren in Zuid­Afrika, een verklaring getekend had dat hij op geen enkele wij­

ze zou bijdragen­ aan de "aan de gang zijnde ondenrt/ijsboykot of iedere andere vorm van onrust".

BLANKE

ADMINISTRATIEMI^^H

Fort Hare is de eerste zwarte universiteit in Zuid­Afrika. Opgericht in 1916, door zwarten, heeft zij talloze zwarte leiders voortgebracht die in de cel terecht zijn gekomen. Fort Hare is echter nog steeds geen universiteit vèn de zwarten. Het grootste deel van de wetenschappelijke staf bestaat uit blanken en de rektor is eveneens blank, benoemd door een blan­ ke minister van onderwijs. Fort Hare heeft een grote reputatie in het verzet tegen de apartheid. Augustus jongstleden was het weer raak. Alleen een geschifte geest had het kunnen be­ denken: bij de oudste zwarte universiteit van het land kwamen de studenten in ak­ tie tegen de slechte verlichting. Dat daar­ aan inderdaad iets schortte, bewees rek­ tor J.A. Lamprecht. (De affaire en de naam zijn niet verzonnen!) Lamprecht stuurde 1400 van de 2400 studenten van de universiteit af en liet ze door de politie naar het station brengen. Ze konden ver­ trekken. Eén lektor leverde kritiek op de gang van zaken en is ontslagen; vier an­ der stafleden hebben uit protest ontslag genomen. De gebeurtenis bij Fort Hare is, hoe ab­ surd ook, geen zeldzaamheid. Neem de Universiteit in het Noorden. (Turfloop). Zij werd opgericht in 1959, toen de apart­ heid in het hoger onderwijs werd doorge­ voerd, en bestemd voor zwarten. Met zo'n 2800 studenten is zij nu de grootste zwarte universiteit van Zuid­Afrika. Turfloop heeft wel een zwarte rektor, maar dat maakt niet zoveel uit. Ook deze universiteit koerst aan op een katastrofe, konkiudeerde een Oostenrijkse hoogle­ raar onlangs. Prof. E. van Trotsenburg had op verzoek van de universiteitslei­ ding een onderzoek gedaan naar de situ­ atie op de Turfloop. Hij leverde zijn rap­ port vorig jaar mei in, maar het is nog steeds niet gepubliceerd. Toen Van Trot­ senburg daar enige tijd geleden tegen protesteerde, verklaarde rektor Mokgo­ kong dat de zaak nog 'in studie' was.

Van Trotsenburg had in zijn rapport on­ der meer gekonkludeerd dat de macht op de Turfloop in het geheel niet lag bij de zwarte rektor, maar bij de blanke admi­ nistrateur, prof. J.C. Steenkamp. Deze bleek lid te zijn van de Broederbond, het beruchte geheime genootschap, waarin de fanatieke voorstanders van de apart­ heid zijn georganiseerd en dat de politiek in Zuid­Afrika uitstippelt. Steenkamp was verantwoordelijk voor de blanke overheersing in staf en administratie van de Universiteit van het Noorden, aldus van Trotsenburg. In 1980 hadden studen­ ten en de vereniging van zwarte stafle­ den tevergeefs het aftreden van Steen­ kamp geëist, omdat hij de verantwoorde­ lijke was voor de onrust op de universi­ teit.

j , 8ai»«Mlty of the WitwittrsMud

South Africli Students

NUSASi De konklusies van Van Trotsenburg zijn ook van toepassing op de andere niet­ blanke universiteiten. Overal hebben de blanken het voor het zeggen en nemen de spanningen toe. Op de blanke universiteiten spelen dit soort problemen niet, maar ook daar wordt aktie gevoerd; en de reaktie van de autoriteiten is allerminst zachtzinnig. De National Union of South African Stu­ dents (NUSAS) heeft op dit gebied een rijke traditie. De NUSAS werd in 1924 opgericht en heeft haar basis altijd op de vier Engelstalige universiteiten gehad, die altijd een wat meer liberale positie heb­ ben ingenomen in Zuid­Afrika. Om een indruk te krijgen van de verhou­ dingen moet men zich realiseren dat er in Zuid­Afrika voor de ongeveer vier miljoen blanke inwoners tien universiteiten zijn (waarop zo'n 90.000 studenten zitten) en voor de achttien miljoen zwarten vijf uni­ versiteiten (met ongeveer 8000 studen­ ten). De 37.000 Engelstalige studenten, waarop de NUSAS zich richt, vormen dus maar een minderheid onder de blan­ ke studenten. In de jaren zestig al had de NUSAS te kampen met repressief optreden van de autoriteiten. Enkele NUSAS­bestuurders kregen toen een banning­order: vijf jaar lang geen politieke aktiviteiten en geen kontakten met meer dan één persoon te­ gelijk. Eind jaren zestig onderging de NUSAS echter zijn tweede aderlating. De zwarte studenten vonden dat de NUSAS zich te veel tot de franje van de apartheid be­ perkte. Het was te liberaal. De zwarte studenten verlieten NUSAS en richtten mede op initiatief van Steve Biko de South African Students Organisation (SASO) op. Zij legden alle nadruk op de ontwikkeling van zwart zelfbewustzijn. De achtergronden van die breuk zitten in de apartheidspolitiek zelf. In 1959 hadden de verschillende 'rassen' hun eigen uni­ versiteiten gekregen, (De zwarte univer­ siteiten werden op afgelegen plaatsen opgericht, waardoor ze nog steeds 'rim­ boe'­universiteiten worden genoemd.) De positie van de niet­blanke studenten verschilde echter fundamenteel van die van de blanke studenten. De blanke uni­ versiteiten mochten hun gang gaan; de niet­blanke instellingen werden opgeza­ deld met allerlei repressieve regelingen.

SASO ■ H I ^ H H H H H H H M H De oprichting van de SASO in 1969 zorgde voor een stroomversnelling. In de jaren erna werden op zwarte en kleurlin­ genuniversiteiten felle akties gevoerd te­ gen de apartheid. SASO­woordvoerders Solidariteitsaktie met Soweto aan de Cape Town University.

samen in strijd te ge n aparthe id riepen toen al herhaaldelijk op tot inter­ nationale boykot van Zuid­Afrika. De reaktie van de autoriteiten was onge­ kend. SASO­leden werden van de universitei­ ten verwijderd en de organisatie werd de toegang tot de kampus ontzegd. Eind 1974 bereikte de akties een hoogte­ punt. Nadat het Frelimo in Mozambique aan de macht is gekomen, werden op verschillende plaatsen sympathiede­ monstraties gehouden. De politie viel daarop alle kantoren van de SASO bin­ nen en tientallen aktivisten werden opge­ pakt. Een proces van twee jaar volgde, en resulteerde in jarenlange gevange­ nisstraffen. Inmiddels was midden 1976 de opstand in Soweto uitgebroken. Vooral onder in­ vloed van de zwarte bewustzijnsbewe­ ging van Steve Biko waren duizenden jongeren in verzet gekomen tegen het gehate Bantu­onderwijs. Door politie­ vuur werden in Soweto en elders in het land in korte tijd zo'n duizend jongeren gedood.

SOWETO I

''De situatie is hc/iter geworden^ vee\tlecliter'\ Die sombere wooréwi spra/c de Zuidafri/<aanse \^sc/iop Desmond Tutu\\nlangs over de situatie in zijn h^ d. Na de internationale montwaardiging over de bloedig^onderdrukking van de opstanéin Soweto in 1976 en de moifd op Steve Biko in 1977 M/^| er even hoop dat het tot veré^eringen zou kunnen kom er) I Zuid Afrika. Dat is niet gebt rd. Nog steeds wordt gemiddel elke drie dagen in Zuid­A ika een zwarte opgehangen. Ei ^ overzicht en een klimaatbesé rijving van het hoger onderwijl n Zuid­Afrika. Tilburgs Hogeschoolblad

8 oktober 1982

De slachtoffers vielen niet alleen op straat maar ook in de cel. Tijdens de on­ geregeldheden werd Steve Biko opgeslo­ ten en in september van dat jaar overleed hij aan de gevolgen van mishandeling. (Zijn moordenaars zijn nog steeds niet veroordeeld, maar hebben daarentegen promotie gemaakt). Biko was de 24e ge­ vangene die in de korte tijd van anderhalf jaar in een politiecel werd vermoord. Een

maand na de dood van Biko werd de SA­ SO officieel verboden, samen met zo'n twintig andere zwarte organisaties. De zwarte bewustzijnsbeweging was voorlo­ pig vermorzeld. De blanke NUSAS werd minder bloed­ dorstig aangepakt. Na het uittreden van de zwarte studenten beleefde de NUSAS een traumatische periode. Men moest positie kiezen tussen de liberale traditie van de Engelstalige universiteiten en het radikalisme van de zwarten. De ontred­ dering kwam de autoriteiten goed van pas. In 1971 deed de veiligheidspolitie een in­ val in het hoofdkantoor van NUSAS en bij tientallen aktivisten; zo'n duizend do­ kumenten werden buitgemaakt. Het jaar erop werd een regeringskommissie in­ gesteld om de aktivisten van de NUSAS te onderzoeken. "Een van Zuid­Afrika's meest kontroversiele kommissies", oor­ deelde de Rand Daily Mail vorig jaar nog. Het onderzoek leidde ertoe dat in 1973 acht NUSAS­leiders een banning­order kregen. Een jaar later werd de NUSAS tot 'besmette organisatie' verklaard, waardoor zij geen geld meer uit het bui­ tenland mag ontvangen. De NUSAS werd er bovendien van beschuldigd te streven naar omverwerping van de bestaande orde. De kampagne had sukses. Studentenra­ den van verschillende universiteiten tra­ den uit de in diskrediet gebrachte organi­ satie. De NUSAS kreeg voorts te kam­ pen met politie­infiltratie. Jarenlang zou zij een gematigde koers varen. Tussen 1973 en 1981 werden voor zover bekend

nog maar drie NUSAS­bestuurders ge­ band.

KLOOF^^^^^MHü^^ Eind jaren zeventig breken er nieuwe tij­ den aan. Na jaren van bezinning kiest de NUSAS voor een radikale koers. De libe­ rale politiek van voorheen, de universitei­ ten voor alle rassen openstellen, veran­ dert in een frontale aanval op het gehele apartheidssysteem. Men zoekt kontakt met organisaties van zwarte studenten en werknemers. Het eerste kontakt ontstaat bij een fa­ brieksstaking in de Kaapstreek. Blanke en kleurlingenstudenten werken voor het eerst sinds jaren weer samen en organi­ seren een landelijke boykot van de fa­ brieksprodukten. Bij de zwarte studenten is ook weer be­ weging. Als in 1979 de rektor van de Uni­ versiteit van het Noorden een student van de universiteit stuurt, omdat hij een herdenking van het Sharpeville­bloedbad (van 1961) heeft bijgewoond, gaan alle tweeduizend studenten prompt in sta­ king. Dit soort ervaringen leiden ertoe dat eind 1979 toch weer een landelijke zwarte stu­ dentenorganisatie wordt opgericht, de Azanian Students Organisation (AZA­ SO). Ook de zwarte studenten beleven een politieke heroriëntatie. Ze leggen nu minder de nadruk op zwart exklusivisme ('Zuid Afrika is van óns), maar voelen meer en meer voor een demokratisch

vervolg op pagina 10

''Ik denk dat we niet veel informatie uit iemand zouden krijgen als ie in een vijf­sterren hotel zou worden vastgehouden/' Andisw Borsint, vooiiittar van d« Xational Vnion of Sonth African Stndenti («USAS), hield vori| jaar aen toaipraak o; de kampus van de lntelitali|e nniveriiteit van Witwa­ terirand, die ali prolreuief bekend itaat. Wat Boraine Inkte, w u nooit een blanke itndenten­ leider eerder (elnkt. Oök xwarte itndenten klapten voor zijn toespraak. De Znidafrikaan­ se vla( werd verbrand en er ontstonden |aveeh­ ten met konssrvatieve studenten. Het werd een politieke rel. Boraine werd opgepakt en verdween sender vorm van proees een maand in de cel. Vader Bo­ raine eohter was parlementslid voor de blanke liberale oppositiepartij PFP. Hinister van justitie Coetiee werd ophelderin| |evraa|d over de | a n | van laken. Diens reaktie was kloek en simpel: De maatref el is in het belan| van de openbare orde, Boraine heeft studenten oplehitst en verschillende malen de Black Po­ wer froet (ebrachtl Ken paar weken oei lijn prima |eschlkt om hem een beetje af te laten koelen. Ka een maand cel krij|t soon Boraine een bannin|­order voor vijf jaar, Andrew Boraine had no| het |eluk dat sijn va­ der enig aaniien |enoot. Zijn positie w u daar­ mee no( enifsiins beschermd. Dat was anders met Sammy Adelman, vorif jaar voorsitter van de studentenraad op Witwatersrand en lande­ lijk KUSAS­bestuurder. Adelman kwam in de problemen toen minister Piet Koornhof vori| jaar op nitnodifin| van konservatieve studen­ tenorganisaties op de kampus van de Wits ver­ scheen. Koornhof hield een toespraak voor ISOO studenten. So'n driehonderd blanke en iwarte studenten be|onnen Koornhof echter te interrumperen en uit te joelen. Ook dit werd een rel van formaat. Adelman verdedifde het optreden van de stu­ denten: "Voor de meerderheid van de luidafri­ kanen symboliseert Koornhof staatseontrole, febrekkll sociale vooriisnin|en, onderdruk­ kin| en hon|er. "Ir is niets op tofen dat

Koornhof op de Wits het woord voert, voefde Adelman er aan toe, als mensen als Mandela, Siulu en Toivo (zwarte leiders die op Robbenei­ land een levenslanfe |evan|enisstraf uitzit­ ten) óók de |ele|enheid zouden hebben om hier te spreken. De reaktie van de overheid volfde spoedif. Adelman werd samen met andere blanke en zwarte studentenlelders opgepakt. Ka enife tijd werd hij vrijgelaten, maar meteen opge­ scheept met een banning­order voor vijf jaar. De veiligheidspolitie maakte van de gelegen­ heid gebruik om Adelman op alle mogelijke ma­ nieren te treiteren. Begin van dit jaar slaagde Adelman erin ille­ gaal het land te verlaten en naar Ingeland te vluchten. Martelingen zijn ook aan de orde van de dag, maar die blijven bij voorkeur gereserveerd voor zwarte aktivisten. (Begin dit jaar is echter voor het eerst een blanke in een politiecel overleden, de vakbondsleider Keil Aggett). Ben enkel voorbeeld: Studentenleidster Joyce Dipa­ le, in 1977 lid van de nu verboden Soweto Stu­ denten R aad, vertelde in het septembernum­ mer van Amandla over haar ervaringen. Bij werd in juni 1977 gearresteerd, besohul­ digd van het ophitsen van studenten en meer dan 800 dagen in eenzame opsluiting vastge­ houden en mocht zelfs geen bezoek van haar fa­ milie en advocaten hebben. Kaar beulen waren haar enige gezelschap. Ka do meest uiteenlopende martelingen werd Joyce Dipale december 1978 vrijgelaten, maar daarna voortdurend lastig gevallen door de po­ litie. In april 1979 slaagt ze er in naar Bots­ wana te vluchten, maar ook daar was ze niet veilig. Kovember 1981 heeft men tevergeefs ge­ probeerd haar uit Botswana te ontvoeren, waarbij ze drie kogelwonden opliep. Joyce Dipale leeft nog: haar broer Imest niet meer. In augustus van dit jaar werd bekend dat hij 'zich had opgehangen' in een politieoel in Johaaaosbnrg. Irnest Dipale was eek aktief

geweest in het studentenverzet, maar had zijn studie moeten staken wegens geldgebrek. Reeds in oktober vorig jaar was hij opgepakt en een paar maanden 'ondervraagd' over de ak­ tiviteiten van zijn zus. Irnest zat gedurende enige tijd in één cel met de inmiddels vermoor­ de vakbondsleider Aggett. In januari van dit jaar werd Irnest vrijgelaten. Begin augustus werd een moordaanslag op Ir­ nest Dipale gepleegd, die mislukte. Twee dagen later werd hij gearresteerd en een paar dagen later was hij alsnog dood. Toen de liberale oppositie in het parlement hierover vragen stelde, antwoordde de minister van politie Le firange: "Ik denk dat we niet veel informatie uit iemand zouden krijgen als ie in een vijf­sterren hotel zou worden vastge­ houden".

vervolg van pagina 9 Zuid-Afrika voor zwart èn blank. Bovendien verlaten zij de voorhoede-pretentie die vóór en tijdens de Soweto-opstand nog bestond en gaan ook over tot samenwerking met zwarten in bedrijven en wijken. Hoe diep de kloof in de studentenbeweging in de jaren zeventig is geweest, kan het beste worden geïllustreerd aan het kongres dat de NUSAS begin dit jaar hield. Daar werd onder meer het woord gevoerd door Joe Phaahia, de voorzitter AZASO. Het was voor het eerst sinds 196?, toen de zwarten uittraden dat een zwarte het woord voerde op een kongres van de blanke NUSAS. Het optreden van Phaalhia werd een daverend sukses. De toenadering tussen zwarte en blanke studenten ging gepaard met een opleving van akties. Het begin in het middelbaar onderwijs. Het waren nu niet alleen meer zwarte, maar ook kleurlingen en Aziatische scholieren, die de lessen boykotten. Tientallen jongeren werden doodgeschoten. In het hoger onderwijs was ook weer onrust. Fort Hare werd door de toenmalige rektor De Wet drie maanden gesloten. De 2500 studenten moesten na de periode opnieuw een verzoek tot toelating indienen met de belofte dat ze zich zullen houden aan de regels van de universiteit. Er werd echter opnieuw een oproep tot boycot verspreid, aangezien twintig studenten nog steeds gevangen zaten. Vrijwel alle studenten verlieten de eerste dag dan ook meteen weer de kolleges, of-

De Studentenbeweging in Zuid-Afriica schoon de politie met gummiknuppel en al op de kampus aanwezig was. Rektor De Wet gelastte de studenten daarop de campus te verlaten. Aangezien ze daar zijn gehuisvest, zat er voor de studenten weinig anders op dan terug te reizen naar hun ouderlijk huis, vaak honderden kilometers verderop. Dat was dan weer een goudmijntje voor de blanke bezitters van taxi's, bussen en vrachtwagens die de (2500) studenten tegen woekerprijzen naar huis brachten. In 1981 waren ook de blanke studenten aan de beurt. Samen met niet-blanke studenten zorgden zij voor opzienbarende akties bij de viering van het twintigjarig bestaan van de Zuidafrikaanse republiek, oftewel twintig jaar apartheid als staatsvorm (zie kader). Dat gezamenlijke verzet op zo'n heilige dag veroorzaakte een schok bij de blanke machthebbers. Zij gingen weer eens over tot een grote schoonmaak. In een half jaar tijd waren er drie arrestatiegolven waarbij tientallen blanke en zwarte studenten werden opgepakt. De banning-orders vlogen in het rond. Zo'n banning kan zonder vorm van proces en zonder enige toelichting worden opgelegd. Volgens mededelingen van de minister van justitie zaten begin dit jaar 79 studenten in de cel onder de wet op het terrorisme: dat betekent dus zonder vorm van proces. (Via diezelfde wet zaten toen 46 scholieren en 61 arbeiders vast.) Waarschijnlijk is de situatie nog erger. Ouders van gedetineerden hebben inmiddels een

komitee gevormd om informatie te verzamelen. Informatie over gevangenschap wordt niet automatisch verstrekt, maar alleen op speciaal verzoek. Volgens dit komitee was begin dit jaar over 277 mensen die in 1981 gevangen waren genomen, geen nadere verklaring afgegeven. Het is niet bekend of ze zijn beschuldigd of vrijgelaten of dat ze nog vastzitten. Sommige gedetineerden worden na maanden gevangenschap veroordeeld zonder dat hun verwanten of advokaten iets te horen hebben gekregen. De akties gaan door. Nadat vorig jaar al blanke en zwarte studenten hadden deelgenomen aan een landelijke aktie voor de vrijlating van Nelson Mandela, de gevangen leider van de belangrijkste bevrijdingsbeweging, het African National Congress, voerden enkele duizenden studenten van de Witwatersranduniversiteit in juni van dit jaar een aktie voor de benoeming van Mandela tot kanselier van de Wits. Het mocht eventueel ook de anti-apartaktiviste Helen Suzman worden. Uiteraard ging de benoeming niet door. De afgestudeerden van de Wits, die het stemrecht hebben, kozen de ondernemer A. Rosholt van de Barlow Rand Corporation. De aktie blijft niettemin uniek, aangezien studenten van een blanke universiteit voor het eerst massaal in aktie zijn gekomen voor de benoeming van een zwarte. De aktie laat ook zien welk prestige het ANC inmiddels ook in blanke kringen heeft gekregen.

Om het beeld van de Zuidafrikaanse studentenwereld weer rond te maken, keren we nog even terug naar de blanke Afrikaanse universiteiten. Ook daar is toch wel enige beweging. In 1980 zijn achttien studenten uit de konservatieve Afrikaanse Studentenbond gestapt en hebben de gematigd kritische Politieke Studente (Polstu) opgericht. Zij staat open voor studenten van ieder ras, op voorwaarde dat ze Christen zijn en loyaal aan ZuidAfrika. Polstu keert zich tegen iedere wettelijke discriminatie. Na een jaar telde Polstu vijfhonderd leden. (Er zitten op de Afrikaanstalige universiteiten 50.000 studenten). Het is nog de vraag in hoeverre Polstu invloed gaat krijgen op de Afrikaanstalige universiteiten en in welke mate zij aktief zal worden tegen de apartheid. Op het kongres vorig jaar werd een motie ingediend waarin de banning van zwarte studentenleiders werd veroordeeld. Pas na zeer veel moeite ging het kongres akkoord met de motie nadat een passage was toegevoegd waarin veiligheidswetgeving noodzakelijk werd genoemd. Niettemin hebben verschillende universiteiten Polstu al de toegang geweigerd. En minister van justitie Le Grange heeft al gedreigd dat Polstu verboden zal worden als zij kontakt blijft houden met radikale zwarte studenten. Bert Determeijer U.U./U.P.

In dit geval ook de eerste, de beste studentenverzekering voor ziektekosten. Als je niet in het ziekenfonds zit, is kiezen voor de SSGZ niet moeilijk. De Stichting Studenten Gezondheids Zorg Anno 1954 is er vóór en dóór studenten. Maar liefst 600.000 studerenden hebben al eerder van deze voorziening gebruik gemaakt. Onder bijval van universiteiten, de Academische Raad, de HBO-Raad en Studentenorganisaties.

De SSGZ helpt studenten Niet uit op eigen voordeel, maar met ruime uitkeringen. Dus geen dure lening afsluiten bij een bank, maar gewoon per maand de premie betalen. Wel iets meer dan de premie ineens, maar voor f42,- heb je een betere mogelijkheid het hoofd boven water te houden.

SSGZ, je kunt er niet omheen - de SSGZ heeft een noodfonds dat meer dan een miljoen gulden uitkeerde om studenten daadwerkelijk uit de problemen te helpen. - En voor het bescheiden eigenrisicovan f45,- hoeft niemand zich bezwaard te voelen een arts te consulteren. - De SSGZ jaarpremie: f480,- per kwartaal: f125,- per maand: f42,- Voor een aanvullende premie kunnen ook tandartskosten meeverzekerd worden. Bel voor de folder 01719-19219 of 020-718144 of stap eens binnen bij de plaatselijke Instantie van Uitgifte.

'

^

^

^

^

Stichting Studenten Gezondheids Zorg Anno 1954 Antwoordnummer 70,2200 VB NoordwijkZH Tiiburgs Hogeschoolblad

8 oktober 1982

m

MEMO

PERS

vervolg van pagina 2

Uit de Universiteitsbladen tiekader werd geschapen voor komende bezuinigingen. In Groningen is dit vermoeden bewaarheid. Men gaat daar vier ton bezuinigen op de studentenvoorzieningen. Vooral de sport komt er bekaaid vanaf. De sportkaarten worden daar 75 gulden. Wim Kohier bespreekt en beoordeelt de nieuwe maatregelen in de Groningse UK: ''Wie tot een subcultuurtje wil toetreden, moet dat vooral zelf weten. Maar waarom moet de Staat der Nederlanden dat betalen"? Martin Broesterhuizen en Henk Spoeltman laten een ander geluid horen. Zij vinden het 'schandalig' dat deze maatregelen genomen worden terwijl er niet eens een studentenbeleid bestaat. Het inkrimpen van studentenvoorzieningen vinden zij een belangrijke aanslag op het leefklimaat van de studenten. Er ontstaat nu een andere situatie. "Vooralsnog legt de universiteit de verantwoordelijkheid voor het al dan niet slagen bij de achttienjarige, die net het ouderlijk gezin heeft verlaten. Die moet dan maar zien dat hij of zij het monsterlijk mechanisme universiteit overwint". De Vereniging voor Onderwijs en Computer (VOC) wil dat iedereen onderwezen

wordtin "burgerinformatica". De Vereniging kwam tot deze konklusie op een symposium in Delft. Onder burgerinformatica wordt verstaan datgene dat burgers, in aanvang scholieren, over automatisering en computers moeten weten. Onderwijs op dit gebied zou het bestaande wantrouwen kunnen wegnemen en een nieuwe generatie voorbereiden op de te verwachten ontwikkelingen. Wat overeind blijft is de vraag of hier nu de mens aangepast wordt aan de niewe technologie of vice versa. Ollie B. Bommel registreert die onzekerheid treffend. Over chips: "Piepkleine gevalletjes, die in een gebouw denken .... Zouden die denken zoals een heer denkt, terwijl de professor ermee te maken heeft". Nu we het toch over computers hebben. Henk Druiven, electronicus, ontwikkelde een eigen interface. Dat is een apparaatje dat in- en uitgaande signalen opvangt die niet zomaar de computer inkunnen. Die signalen kunnen bijvoorbeeld elektronische signalen zijn van een windsnelheidsmeter die de windkracht van een eigen windmolen meet. Via de interface gaan ze de computer in. De computer kan dan tot handelen overgaan. Ingeval van teveel windkracht kan de computer ervoor zorgen dat de overtollige energie aan het elektriciteitsnet geleverd wordt. Het unieke van de interface van Druiven is dat deze 10 a 20 maal zo goedkoop is als de bestaande interfaces en bovendien eenvoudiger te hanteren. Het eerste voordeel maakt deze interface met name ge-

schikt voor toepassingsmogelijkheden in midden- en kleinbedrijf. Ondanks de presentatie op de Kennisbeurs en de nodige overige publiciteit is er tot nu toe maar één reaktie van een bedrijf dat overweegt de interface te gaan produceren. Druiven acht de geringe belangstelling symptomatisch voor de kloof tussen universiteit en midden- en klein bedrijf. De interface is namelijk bedoeld voor aansluiting op micro- of personal computers. Apparatuur van rond de 5000 gulden. Betaalbaar dus. Over de wanhoop van de uitvinder: "Ik snap niet waarom ze niet gekomen zijn".

TEGENSPRAAK Dit Nijmeegs studentenblad dringt deze maand het KU-Nieuws in de verdediging, het persorgaan van de Nijmeegse Universiteit. Het KU-Nieuws is volgens Tegenspraak bang voor twee dingen. Voor de kritiek van Tegenspraak zelf en "de conservatieve katholieke hap op deze universiteit die week in week uit met een loep het universiteitsblad doorvorst naar een onvertogen woord." Volgens Tegenspraak zou de redaktie de kontaktadvertenties censureren. Problemen zijn er vooral met studenten die vragen naar een of meer partners voor het spelen van sexuele spelletjes. Nijmegen is sinds Koninginnedag 1982 in het bezit van de eerste fUkkerradio van Nederland, Flikker Kuifje genaamd. Het CDA in Nijme-

Sport

Voor de voorlichtingsdag van 21 oktober a.s. ten behoeve van a.s. studenten worden gevraagd: GROEPSBEGELEIDERS/STERS

Onze belangstelling gaat vooral uit naar mensen die al eens eerder, in introduktie of mentoraat, met dat bijltje hebben gehakt. De taak van de groepsbegeleider/ster op de voorlichtingsdag zal hoofdzakelijk bestaan uit het gidsen en informeren van een groep aanstaande studenten en ouders. Het programma van de voorlichtingsdag valt in twee delen uiteen: 's ochtends worden, na korte praatjes door rektor en studentendekaan, groepen gevormd die vervolgens naar eigen keuze een aantal aktiviteiten kunnen ondernemen, zoals daar zijn: bezoek aan de informatiemarkt, studentenflats en/of sporthal, rondleiding door de Hogeschool etc. De middag staat in het teken van de studieinformatie. Op donderdag 14 oktober is er een instruktiemiddag voor de groepsbegeleiders/sters. Je kunt je opgeven bij: Buro studentenzaken Gebouw N kamer 1 tel. 6622Um 662135.

Hogeschooilustrumtoernooi. Dit jaar viert de Katholieke Hogeschool Tilburg haar elfde lustrum. Ter gelegenheid daarvan zal er een driedaags sporttoernooi georganiseerd worden. Hieraan zal worden deelgenomen door Tilburgse HBO instellingen. Hogeschoolstudenten en Hogeschoolpersoneel. In verband met de veelheid van de HBO-instellIngen en hun grootte zal door hen beperkt ingeschreven kunnen worden. Voor Hogeschoolstudenten en -personeel is de inschrijving onbeperkt. Het Lustrurotoernooi wordt gehouden op 22, 23 en 24 november en elk van die dagen van 10.00 - 24.00 uur. De traditionele Hogeschool Sport Manifestatie voor binnensporten gaat dit jaar helemaal op In het Lustrumtoernooi. Er zullen wedstrijden worden gehouden in de volgende sporten: basketball, volleyball, schermen, zaalhockey, zwemmarathon, badminton, tafeltennis, atletiek-vijfkamp en zaalhandbal. Tussen de wedstrijden door is er de mogelijkheid om tafelvoetbal te spelen, bij voldoende belangstelling zelfs in de vorm van een tafelvoetbal competitie. Het sporten zal plaatsvinden in de Studentensporthal, de HTS-sporthal en het zwembad op de Ringbaan West. Bovendien doen bij het Lustrumtoernooi de buitensporten rugby en cross mee. De cross Is de traditionele Snertcross, waarvan dit jaar ook nog het eerste lustrum is. Na de cross wordt er voor de deelnemers snert geserveerd in het kleine zaaltje van de Studentensporthal. De inschrijving voor het lustrumtoernooi begint maandag 11 oktober en sluit op vrijdag 12 november. Per sport is er een apart inschrijfformulier. Sportiviteit en gezelligheid staan voorop in dit toernooi I Schrijf dus in op de Studentensporthal. Rugby: Op donderdagmiddag 14 okt. organiseert Tarantula voor de derde keer in successie het studenten rugby toernooi. In dit toernooi strijden teams van zeven personen (da-

Tilburgs Hogeschoolblad

gen heeft bij monde van haar fraktievoorzitter voor de Kuifje-microfoon verklaard Kuifje niet geschikt te vinden voor CDA-kindertjes en bovendien discriminerend voor heteroseksuelen. Kuifje beschouwt dit vooralsnog als een kompliment. Vanaf 8 oktober is Kuifje weer iedere vrijdagavond vanaf half negen op 102 MHz te beluisteren. Lucas van Wees

SKRIPT In het nieuwste nummer van Skript, tijdschrift voor geschiedstudenten (nr. IV-3, spet.-okt.'82) artikelen over heksen en historici, Israëlische nederzettingspolitiek, Oost-Timor en bedevaartsplaatsen in Noord-Brabant. Verder een interview met de Amerikaanse psychohistoricus Peter Loewenberg en een recensie van het nieuwste boek van G.E.M, de St. Croix over klassenstrijd in de oudheid. Een museumconservator vertelt over zijn werk. Abonnementen: f 12,50 over te maken op giro 4251306 t.n.v. E.P. Veltman, Historische Seminarium, Herengracht 286, 1016BXAmsterdam, o.v.v. 'Skript 82-3". Losse nummers f 5,— in de grote academissche boekhandels of door storting op bovenstaand gironummer o.v.v. "Skript IV-3". Informatie: tel. 0205252075.

mes en heren) tegen elkaar. Ervaring Is niet noodzakelijk. Om het geheel op gezellige rugby-aard te besluiten verzorgt Tarantula voor deelnemers en supporters een maaltijd, vooraf gegaan door een drankje en de prijsuitreiking. Mocht je interesse hebben, laat dit dan weten aan N. Hendriksen Hoefstraat 206, 5014 NP Tilburg tel. 013-358118.

Varia

persvrijheid te vinden is. De Columbiaanse televisiekijker en krantelezer weet desondanks evenveel, waarschijnlijk zelfs minder van de problemen die het Zuldamerlkaanse continent teisteren dan de gemiddelde Europeaan.

iMenUi PERIODE 11 T/M 15 OKTOBER 1982

LEERGANG ONTWIKKELINGSPROBLEMATIEK Buro Buitenland (van de Katholieke Hogeschool) organiseert In het kader van de jaarlijkse Leergang Ontwikkelingsproblematiek enkele malen per jaar een bijeenkomst, die toegankelijk is voor iedereen. Op donderdag 14 oktober, 20.00 uur wordt zo'n bijeenkomst gehouden in het gebouw van de Hogeschool, zaal S-17. Tijdens deze bijeenkomst wordt een film gedraaid onder de titel "De werkelijkheid van de media" Een van de thema's van de Leergang Ontwikkelingsproblematiek is de invloed van onze westerse leef- en denkwijze op het dagelijks leven van mensen in ontwikkelingslanden. Met name de massamedia spelen hierin een belangrijke rol. Het eerste deel van de Werkelijkheid van de media gaat over wie het nieuws, zowel voor kranten als voor televisie, verspreidt en welk nieuws nu voor verspreiding in aanmerking komt. De massamedia zijn vrijwel zonder uitzondering afnemers van enkele persagentschappen (AFP, Reuter, UPI, AP) en van nog minder televisiebureau's (VIsnews, RCA, CBS). Wat ter overname wordt aangeboden, hangt af van de vraag en de vraag wordt bepaald door Europa en de Verenigde Staten. Het tweede deel van de Werkelijkheid van de Media gaat over de structuur van de pers, radio en televisie in Columbia. Columbia Is gekozen omdat er nog een redelijke mate van

8 oktober 1982

MAANDAG 11/10 kervelsoep - tomatenpaprikasoep runderlapjes - cheeseburger vleessaus spruitjes - ratatouille gek. aardappelen div. nagerechten DINSDAG 12/10 aspergesoep - bouillonsoep bruine bonenschotel gemengde sla champignonschnltsel witte boontjes - gek. aardappelen div. nagerechten WOENSDAG 13/10 bami-groentensoep - witte cremesoep gehaktbal - gepaneerde speklap spinazie è la crème - spitskool groene pepersaus gek. aardappelen div. nagerechten DONDERDAG 14/10 kippe-cremesoep - heldere champignonsoep rundergoulash - levervink doperwten met paprika rauwkostsla gebakken of gekookte aardappelen div. nagerechten VRIJDAG 15/10 tomatengroentesoep tjap tjoy met rijst - kroepoek 1 stokje sate met pindasaus rundertong madeirasaus snijboontjes - gek. aardappelen div. nagerechten

50.000

LAATSTEJAARS MAKEN ER WERK VAN

STUDIEBOEKEN

hebben wij beslist niet in voorraad, Wat we o.a. wel in voorraad hebben is: ECONOMETERIE: PROPEDEUSE PROPEDEUSE ECONOMIE: WIJSBEGEERTE: PROPEDEUSE PSYCHOLOGIE: PROPEDEUSE SOCIOLOGIE: PROPEDEUSE PROPEDEUSE RECHTEN: BASISPROGRAMMA RECHTEN:

Intermediair weekblad

NEDERLANDS RECHT: BLOK I, BLOK II, BLOK III

;\ " \ \\ •« \V> U tt

Verder treft U op onze Wetenschappelijke afdeling de volgende rubrieken: Informatica, Geschiedenis, Theologie, Nederlands, Frans, Duits, Engels, Aardrijkskunde, Occult en Buitenlandse pockets (o.a. Pelican).

Weekblad met meest complete overzicht van vacatures voor personeel met een academische ot HBO opleiding Verder achtergrondinforma tie over ontwikke lingenop het terrein van wetenschap en samenleving

Als 1982 uw laatste studiejaar is en u studeert af in een van onderstaande studierichtingen, dan kunt u beide uitgaven kosteloos ontvangen

b P boekhandel pillot Heuvel 32 - 5038 CP Tilburg - Tel. 013-426252/425218.

Studierichtingen: Alle technische wetenschappen accountancy actuariële wetenschappen andragogie bedrijfskunde biologie chemie, culturele antropologie, economie, econometrie, informatica, pedagogie, planologie politicologie psychologie, rechten, sociologie sociale geografie, wis en natuurkunde Voor een folder met aanvraagformulier kunt u terecht bij:

50.000 studiebocken

op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool Dat is de ongelofelijke augustus-voorraad van onze studentenboekhandel. Een voorraad die ook overigens het hele jaar door uitstekend is. Zodat u bij ons niet op uw boeken hoeft te wachten! En erg dichtbij: onder de 5e studentenflat. Gemakkelijker kan het bijna niet!

tweedehands-boeken Gianotten start nü met de in- en verkoop van 2e hands-studieboeken. Laat de studieboeken die u niet meer nodig heeft door ons beoordelen. Meestal geven wij u eenderde van de nieuwwaarde terug. N.B. "Start nu" betekent uiteraard dat we nu bezig zijn een voorraad op te bouwen!

boekhandel gianotten b.v studentenboekhandel Prof. Verbernelaan 20. (Onder de 5e studentenflat).

Gebouw B, kamer 107/108.

MEDEDELINGEN

COMMUNIQUE COLLEGE V A N BESTUUR 5 OKTOBER 1982 1. Het college van bestuur heeft vandaag van het ministerie van Onderwijs Onden/vijs en Wetenschappen goedkeuring ontvangen voor de bouw van een nieuw dierenverblijf (en experimenteerruimten). Binnen enkele dagen zal met de concrete bouw ervan worden begonnen. Die vergt een bedrag van ruim 2 miljoen gulden. 2. Het college heeft kennisgenomen van het nader beraad dat de (sub) (inter) faculteiten hebben gevoerd over onderzoektaakstellingen die voor voorwaardelijke financiering in aanmerking komen, (beschermd onderzoek). Op grond daarvan zal het college de Hogeschoolraad voorstellen om een 4tal projekten bij de minister in te dienen, die naar het oordeel van de Hogeschool voor bescherming in aanmerking komen. Dat zijn: - "Dynamische ondernemingsmodellen" (FEW). - "Methodologie, theorie en empirie van micro- economische gedragsmodellen" (FEW); - " M o t o r i e k " (SPW); - "Sociaal Culturele verandering in de moderne samenleving" (SSW). 3. Het college van bestuur heeft de concept-tekst van deel III van de nota "Actuele Vraagstukken van Studentenbeleid" vastgesteld. Dit deel gaat over o.a. lichamelijke vorming, sport en recreatie en over studentenhuisvesting. Ook worden er bijzondere studentencategoriën in behandeld (zoals buitenlandse-, gehandicapte- en avondstudenten). Het college zal dit deel van de nota toezenden aan de Hogeschoolraad die er op 27 oktober over zal vergaderen. 4. Het college heeft extra middelen toegewezen voor een drietal Interfacultaire onderzoeksprojekten, te weten: "Interdependentie tussen de marktsektor en de non-profit-sector in de economie" "Japanse ondernemingen in Europa" "Sociale ongelijkheid, levensstijl en consumptie"

KONINKLIJKE LIEDERTAFEL "SOUVENIR DES MONTAGNARDS" In de aula van de katholieke Hogeschool Tilburg vindt op 18 oktober een concert plaats door het Eder Kwartet met medewerking van Bela Kovacs, klarinet. Dit concert maakt deel uit van een voortreffelijke cyclus, die vanaf oktober 1982 tot mei 1983 een keur van grote musici naar Tilburg brengt. Abonnementen voor deze cyclus zijn voor medewerkers van de Katholieke Hogeschool tegen gereduceerd tarief, / 95,—, verkrijgbaar, terwijl studenten van de Hogeschool gratis toegang hebben tot alle concerten. Deze cyclus die uit 9 kamermuziekorkesten bestaat, heeft dit jaar o.a. de violist Gidon Kremer, fluit Frans Bruggen, het piano-duo Pekinel en de pianist Svjatoslav Richter op het programma staan. In 1972 besloot een viertal jeugdige artisten, samen nog geen honderd jaar oud, tot de vorming van het Eder-kwartet. Alle vier hebben ze gestudeerd aan de Franz Litszt-Academie te Boedapest, waarbij o.m. prof. Andras Mih41y, hun docent kamermuziek was. Mihdly, internationaal befaamd muziekpedagoog, had reeds eerder twee door hem opgerichte strijkkwartetten, het Bartók- en het Kod&ly-kwartet op weg naar wereldroem gezet. Na in 1973 te zijn gegradueerd werd het Eder-kwartet prompt een waardig representant van de zo'n 60 jaar oude, wereldbekende hongaarse traditie in het kwartetspel. Reeds in 1976 viel het in de prijzen bij twee strijkkwartetwedstrijden in Hongarije en veroverde het de eerste prijs in het concours Internationale de Quatuor è Cordes in Evian, waarbij de jury o.a. werd gevormd door de leden van het legendarische Amadeus-kwartet. Het Eder-kwartet is een van de drukst he7ette Hat nnk nntrppHt mpt bezette kflmpr'mn7iekpn<:emh1ps_ kamerWuziekensembles, dat ook vaak sampn samen optreedt met andere musici van naam. Buiten de concertzalen is het herhaaldelijk te gast bij radio en televisie. Ook op het internationale vlak is het kwartet zeer actief. Inmiddels kan het terugzien op succesvolle concertreizen door o.m. Duitsland, Frankrijk, Polen, Zweden, Zwitserland en Nederland.

M E D E D E L I N G E N V A N U I T DE DIENST PERSONEELSZAKEN 1. Verlaging V.U.T. leeftijd. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft medegedeeld, dat in het kader van de bestrijding van de werkeloosheid de leeftijdsgrens waarop vrijwillig vervroegd kan worden uitgetreden m.i.v. 1 oktober 1982 is verlaagd tot 61 jaar. 2. Vergoeding Woon-werkverkeer Op 1 oktober zijn de tarieven voor het openbaar vervoer (trein, bus) omhooggegaan. Dit betekent dat de vergoeding woon- werkverkeer dient te worden aangepast. Meestal wordt door het ministerie van Binnenlandse Zaken op grond van de verhoging van de trein-bus-tarieven, ook het bedrag van de eigen bijdrage (nu f 40,- o.m. bij een full-time betrekking) gewijzigd, alsmede het bedrag van de zogenaamde "kleine reiskostenbegrot i n g " . Deze bedragen worden in het algemeen pas eind november bekend gemaakt met terugwerkende kracht tot 1 oktober. Ook nu ligt dat weer in de lijn der verwachtingen. Gezien de samenhang zal met de mutatie van de reiskosten woon-werk-

Tilburgs Hogeschoolblad

verkeer gewacht worden tot deze laatste bedragen door het ministerie van Binnenlandse Zaken bekend gemaakt zijn. Een en ander zal dan met terugwerkende kracht tot 1 oktober gecorrigeerd worden. U zult hier t.z.t. over geïnformeerd worden.

sis van vrijwilligheid deelgenomen worden. Zie voor de vrijstellende werking van dit deeltentamen de examenregeling van het propedeutisch examen economie. Voor deze tentamens dient men zich vóór 1 oktober 1982 op te geven. 17 december 1982: Analyse 1 21 december 1982: Macro-economie 1 4 januari 1983: Bedrijfseconomie 1 of 1b. Voor deze tentamens dient men zich vóór 1 november 1982 op te geven. 17 maart 1983: Analyse 2. Voor dit tentamen dient men zich vóór 1 maart 1983 op te geven. In verband met dit tentamen zal in de week van 14-19 maart geen college worden gegeven, behalve voor vakken die tevens voor I e jaars e c o n o m i e studenten gegeven worden. Voor niet genoemde tentamens blijven de data zoals aangegeven in de studiegids 1982-1983.

MEDEDELING AAN ALLE EERSTEJAARSSTUDENTEN Op 18 oktober a.s. zal er een extra college Inleiding gegeven worden door prof. mr. J.P.A. Coopmans over de "Reorganisatie van het binnenlandse bestuur" ter voorbereiding van de excursie naar Den Haag die door het mentoraat wordt georganiseerd. Plaats: CZ 40 Tijd: voor de groepen 1 t . m . 6: 14.30 15.30 uur voor de groepen 7 t . m . 12: 13.30 14.30 uur n.b.: Het gewone college in AZ 6 gaat gewoon door. Op 25 oktober a.s. zal er i.p.v. hoorcollege "Inleiding" een gastcollege gegeven worden door prof. mr. N.E. Algra, hoogleraar Inleiding en coauteur van "Rechtsingang". Tijd: 13.30 - 15.30 uur Plaats: CZ 40. A D M I N I S T R A T I E F RECHT De colleges voor het keuzevak administratief recht (dinsdags 16.30 18.30 uur) zullen voor de rest van het lopende semester worden gegeven in zaal AZ 9. COLLEGES ENGELS RECHT De colleges Engels Recht zijn een uur vervroegd, d.w.z. ze worden gehouden op donderdag van 14.30 tot 16.30 uur in CZ 25.

3. VZS- ziektekostenverzekering Er bereiken ons n.a.v. de brief van de VZS- ziektekostenverzekering nogal wat vragen over het halen van de 60% norm. Met de VZS-zie1<tekostenverzekering is contractueel afgesproken dat gestreefd wordt naar dit aantal. Het niet halen van dit percentage op 1 november a.s. zal niet betekenen dat het collectieve contract komt te vervallen; wel zal de hogeschool ernaar moeten streven om dit getal te halen. In dit licht dient ook de bovengenoemde brief gelezen te worden.

A A N V U L L I N G C.Q. W I J Z I G I N G V A N T E N T A M E N O A T A VOOR I E JAARS STUDENTEN ECONOMETRIE 21 oktober 1982: Statistiek I 22 oktober 1982: Bedrijfseconomie l a . Aan dit deeltentamen kan op ba-

verzorgd door dr. C. Aalders, maar door Prof. dr. Herman Berger van de Theologische Faculteit Tilburg. Ook hij zal spreken over achtergronden van discriminatie maar gezien zijn vakgebied, zal hij dit onderwerp meer vanuit wijsgerige dan vanuit cultuur psychologische achtergrond benaderen. De bijeenkomst wordt gehouden om 14.00 uur in het gebouw van de Theologische Faculteit.

Bij de vakgroep Regionale Economie en Economische Geografie van de Faculteit der Economische Wetenschappen is vacant een voltijds baan als wetenschappelijk ambtenaar. Bij de vakgroep Statistiek en Methoden en Technieken van Onderzoek van de Subfaculteit Psychologie is vacant een studentenassistentschap deeltijds 3/10. Bij het Rekencentrum van de Katholieke Hogeschool is vacant de functie van secretaresse. Deze functie is een voltijdse baan. Informatie over de deze vacatures is verkrijgbaar bij de Dienst Personeelszaken van de Katholieke Hogeschool tel. 662636.

V

JAARVERSLAG SAMENWERK I N G S V E R B A N D PERU Voor belangstellenden is bij Buro Buitenland het jaarverslag 1981 verkrijgbaar van het Interuniversitair Samenwerkingsverband tussen de Peruaanse universiteiten van Casco en Puno en de Nederlandse universiteiten van Tilburg, Leiden en Amsterdam. Het verslag is uitgegeven door de begeleidingscommissie van dit samenwerkingsverband waarvan de heer H. de W i t secretaris is. BURO BUITENLAND Op Buro Buitenland zijn binnengekomen de protocollen van de culturele verdragen van Nederland met Noorwegen en Oostenrijk, met het verzoek van het ministerie van onderwijs 8- Wetenschappen suggesties te geven voor de nieuwe teksten van deze protocollen. Vakgroepen die contacten plannen met universiteiten in deze landen worden verzocht hun suggesties t.a.v. deze protocollen voor 1 okt. a.s. in te dienen bij Buro Buitenland. OPENINGSFEEST G E B O U W S

I BcracriETSGRREi. Benefietborrel voor de verschillende actieve studentengroeperingen. Deze Borrel zal plaatsvinden op maandag 11 oktober vanaf vijf uur in de koffiekamer van gebouw P(9). Tijdens deze borrel zal de trekking van de loterij verricht worden en meteen daaropvolgend de prijsuitreiking. Psycho Bo Co, Contactpersoon Franc Josquin, tel. 013-365112.

CYCLUS R O N D D I S C R I M I N A T I E In het kader van de cyclus "Achtergronden van discriminatie" zal de eerste lezing op donderdag 14 oktober niet zoals aangekondigd worden

Ter gelegenheid van de officiële opening van gebouw S is er op vrijdagavond 22 oktober a.s. een feest voor sociologie-studenten, voor degenen die in gebouw S werkzaam zijn en voor hun echtgenoten/partners. Het feest begint om 21.00 uur. Toegangskaarten zijn tegen betaling van ^ 5 , — per persoon verkrijgbaar bij het bureau van de subfaculteit (kamer S - 14, telefoon 662454). Wacht niet te lang, want het aantal toegangskaarten is niet onbeperkt.

PROGRAMMA WETENSCHAPPELIJK C O N G R E S BIJ GELEGENH E I D V A N HET 11E L U S T R U M V A N DE K H T O P 19 N O V E M B E R 1962 T h e m a : Overheidsbemoeienis Plaats: aula van de Katholielte Hogeschool te Tilburg

Voorzitter van het congres: Prof. dr. J . E . A . M , van Dijk, hoogleraar Belastingrecht aan de KHT. 10.30 uur: Aankomst deelnemers, koffie 11.00 uur: Opening door de Rector Magnificus 11.15-11.30 uur: Hoofdlijnen van de Lustrumbundel "Overheidsbemoeienis" worden besproken door prof. dr. A . H . J . Kolnaar, hoogleraar Algemene Economie en lid van de redactiecommissie van deze bundel. 11.30-12.00 uur: Voordracht door prof. mr. A . M . Donner, Hoogleraar Staatsrecht aan de Rijksuniversiteit van Groningen 12.00-12.30 uur: Gelegenheid om vragen te stellen 12.30-13.30 uur: Aperitief en broodjes-lunch in de wandelgangen rondom de aula. Info-markt. Expositie. Film- en videoprogramma. 13.30-14.15 uur: Samenspraak/tegenspraak: debat tussen prof. dr. D.B.J. Schouten, hoogleraar algemene Leer en Geschiedenis van de Economie, en prof. dr. ir. J . M . M . Ritzen, hoogleraar onderwijskunde, in het bijzonder onderwijsplanning en onderwijseconomie (opsteller van het Werkgelegenheidsplan) aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Prof. D. Schouten: "Vanuit een toestand van een diepe recessie kan het ideaal van het gedemocratiseerde kapitalisme niet worden bereikt met kreten als deregulering, denivellering en decentralisering. Alleen een op centraal niveau gecoördineerde loon- en belastingpolitiek maakt zichzelf te zijner tijd, wanneer het herstel op gang is gekomen, overbodig. Voorwaarde is wel dat deze politiek gedurende een aantal jaren wordt toegepast". Prof. J. Ritzen: " D e overheid vergroot de voorwaarden voor economisch herstel via de ontwikkeling van een evenwichtige samenleving, door in overleg met sociale partners het bestaande werk her te verdelen, via een vermindering van de gemiddelde arbeidsduur. Dat in dit proces de overheid met regelgeving de bestaande patstelling dient te doorbreken lijkt onoverkoombaar". 14.15-14.45 uur: Gelegenheid om vragen te stellen. 14.45-15.00 uur: Koffie- en theepauze 15.00-16.45 uur: Forumdiscussie ingeleid door prof. dr. M . A . D . Plattel, hoogleraar sociale wijsbegeerte en sociale ethiek, en prof. dr. R.A. de Moor, hoogleraar theorie en geschiedenis van de algemene sociologie en voorgezeten door prof. dr. J . E . A . M . van Dijck. Overige deelnemers: prof. dr. A . H . J . Kolnaar; prof. mr. A . M . Donner; prof. dr. D.B.J. Schouten; prof. dr. ir. J . M . M . Ritzen, 16.45-17.00 uur: Slotbeschouwing door de congresvoorzitter. 17.00-17.45 uur: Aperitief 17.45-19.00 uur: Warme maaltijd in het restaurant van de KHT, opgeluisterd door het looporkest ScatCats. 19.15 uur: Vertrek met bussen naar de binnenstad, begeleid door het looporkest 19.30 uur: Aankomst op de Heuvel en wandeling naar de Galleryclub 19.45-24.00 uur: Informeel samenzijn voor congresdeelnemers en reünisten, vanaf 20.30 uur met muzikale begeleiding van het showorkest Country-Fair. 22.00-24.00 uur: Bus-pendeldienst tussen Heuvel en de KHT. Elk half uur vertrekt er een bus.

8 oktober 1982

op mondiaal niveau neenr\t Peat Marv/ick International (PMI) een toonaangevende plaats in op het gebied van de accountancy, belasting- en organisatie-adviezen. Wereldwijd telt de organisatie 24.000 medewerkers en 300 vestigingen in 80 landen. Het omzetniveau heeft de 2 miljard gulden bereikt In Nederland is PMl vertegenwoordigd door Peat Marwick Nederland met vestigingen in Amsterdam, Arnhem en Den Haag en 150 medewerkers in totaal. Onze praktijk weerspiegelt het internationale karakter van Peat Marv/ick Nederland: niet alleen het aantal Nederlandse cliënten groeit snel, ook de dienstverlening aan de Nederlandse vestigingen van Amerikaanse, Japanse, Britse en andere Europese cliënten expandeert sterk.

JONGE BEDRIJF5ECX>NOMENDRS. HEACyers-R.A. Peat ManA/ick Nederland voert een actief en progressief promotiebeleid. Dat is niet alleen een filosofie, ook door de aanhoudende groei wordt dit beleid verwezenlijkt. Daardoor kan met zekere regelmaat een nieuw aantal mensen aan een voorspoedige carrière beginnen. Deze gelegenheid doet zich nu voor op onze kantoren in Amsterdam, Arnhem en Den Haag. De eerste twee jaren zult u bij Peat Marwick Nederland onder de verantwoordelijkheid van een manager controle-onderzoeken voorbereiden en uitvoeren. Na twee jaar zult u in staat zijn deze projecten onder eigen verantwoordelijkheid afte wikkelen. BIJ Peat Man^/ick Nederland wordt hard gewerkt en heersen zeer uitgesproken opvattingen over hoe dat werk dient te worden uitgevoerd. U bent bij Peat Marwick Nederland op uw plaats als u niet alleen zelfstandig kunt werken, maar ook met een grote mate van zelfbewustheid kunt optreden. Het spreekt vanzelf dat ook representativiteit een voorwaarde is. Het werk is veeleisend en u zult met elkaar snel afwisselende problemen van grote diversiteit te maken krijgen. Bent u ambitieus genoeg om dat als een uitdaging te zien, dan bent u van een goede carrière bij Peat ManA/ick Nederland in principe verzekerd.

Tegenover dit niet geringe eisenpakket staan niet alleen voorspoedige vooruitzichten, maar staat ook een inkomen dat evenals de secundaire arbeidsvoorwaarden uitstekend is. Omdat Peat Marwick Nederland doorstuderen noodzakelijk acht, bestaan er goede studie-faciliteiten, waaronder doorbetaald studieverlof Verder is er een uitgebreid intern opleidingsprogramma, dat o.a. internationaal (Londen en Parijs) wordt georganiseerd. Het volgen van interne en externe specialistische cursussen wordt sterk aangemoedigd. De sollicitatieprocedure wordt gekenmerkt door de voortvarendheid die Peat Marwick Nederland eigen is. Na een oriënterend onderhoud krijgt u de gelegenheid om met toekomstige collega's van gedachten te wisselen over een carrière bij Peat Marwick Nederland. Bij blijvende wederzijdse belangstelling kan de sollicitatie binnen enkele weken afgerond zijn. Voor meer informatie en het maken van afspraken kunt u contact opnemen met de heer H. van Diejie in het kantoor Amhem, tel.; 085- 513515 (na kantooruren: 055-333458) of de heer H.G. Krekel in het kantoor Den Haag, tel.:070-472511 (na kantooruren: 078 -194071).

Peat Marwick Nederland

Laan van Nieuw Oost-lndie 127, 2593 BM Den Haag; Herengracht 566, 1017 CH Amsterdam; Eusebiusbuitensingel 3, 6828 HS Arnhem.

I

iüS

KULTUREEL SENTRUM

K A-theater: Au Bois Dormant Vrijdag 15 en zaterdag 16 okt. 20.30 uur Au Bois Dormant is een voorstelling gebaseerd op thema's uit sprookjes die opgetekend zijn door o.a. Basile, Perrault en Grimm. In het sprookje figureren prinsen en prinsessen, stiefmoeders en arme houthakkers. In een sprookje is een mens goed of slecht, voor eeuwig gestraft of voor eeuwig gelukkig. Wat is de funktie van dergelijke onrealistische verhalen in een moderne samenleving als de onze? Psycho-analytische studies wijzen erop dat sprookjes niet zozeer betrekking hebben op de realiteit van alledag, maar dat ze universeel menselijke problemen behandelen, vooral psychologische problemen waar opgroeiende kinderen mee worstelen. Au Bois Dormant is de visualiseringe van dat psychologische proces dat een opgroeiend mens onbewust meemaakt. Au Bois Dormant is geen rationele psycho-analyse. Au Bois Dormant visualiseert die onbewuste gevoelens met behulp van symbolen en beelden uit sprookjes. Au Bois Dormant is zelf geen sprookje. Au Bois Dormant is een voorstelling voor volwassenen die zich de, ooit aan hen voorgelezen, sprookjes nog herinneren. Spelers: Koos van der Knaap, Gian Paolo Pippa, Cor Poelman, Inger de Vrede.

KULTUREEL SENTRUM

Pyramide op de punt: Het Zuilenveld Vrijdag 8 en zaterdag 9 okt. 20.30 uur. 'Het Zuilenveld' is een mimografie van Jan Ruts. Een m i m i s c h lichamelijk theatergebeuren door: Agneet Evenhuis, Mare Geedt, Myriam Lombaert, Jan Roets en Hans van Battel. Het publiek wordt bij het binnenkomen in de zaal gekonfronteerd met een 'veld' van rechtopstaande zoemende aluminium-zuilen die na enige tijd lijken te bewegen. Ze bevatten leven.

Tilburgs Hogeschoolblad

De toeschouwer is in het verder verloop van het stuk getuige van de pogingen van dit leven (naakte menselijke wezens) om zich van dit schitterende, maar dode omhulsel te bevrijden. Onderlinge strijd en naijver, hoop op vrijheid, opbouw van 'leefregels' en het omgekeerd effekt ervan maken van dit 'menselijk bedrijf' een dramatische onderneming met tragische afloop. Qua vormgeving en speeltijd wordt in dit stuk een duidelijke poging ondernomen om enerzijds uit het straatje van de klassieke pantomime te treden en anderzijds niet te vervallen in inhoudloze v o r m experimenten. Er wordt konsekwent slechts zeer minimaal gebruik gemaakt van extra-theatrale middelen zoals decor, kostuums, muziek, grime enz., om het oog van de toeschouwer te leiden naar het centrale gegeven van het theater, nl. de lichaamsstraal van het 'naakte' menselijke lichaam. Pyramide op de punt is de produktie-eenheid van de Antwerpse Mime-Studio geleid door Jan Ruts. De Antwerpse Mime-studio is deels een scholings- en trainingscentrum, deels een laboratorium voor nieuwere vormen van mimischlichamelijk theater.

Chili-manifestatie De Tilburgse stichting " R o o d v o n k " organiseert op 9 oktober a.s. een Chili-manifestatie. Vorig jaar vond in Tilburg ook een dergelijk gebeuren plaats. De stichting beoogt met deze manifestatie de onderdrukking in dit Zuid-amerikaanse land hernieuwd onder de aandacht te brengen. De avond is georganiseerd in samenwerking met een groep (in Tilburg wonende) Chileense bannelingen. Het programma begint om 20.00 uur in het KWJ-gebouw, gelegen aan de Korte Tuinstraat. Na een korte toespraak zal de Chileense zanger/gitarist Luis Arabena enige protestliederen ten beste geven. Verder staan een aantal sprekers op het programma, alsmede de Chileense zangeres Néné (onder voorbehoud) en het Chileense vrouwenkoor. Het trio Rebellion en een folkloristische dansgroep sluiten het programma af.

KULTUREEL SENTRUM

Schlicksupp Teatertrupp Donderdag 14 okt. 20.30 uur Flametti. Komt hij? Komt hij niet? Wie is hij? Een vrouwenjager? Of een artistieke dandy? Een elegante oplichter? Of een groot kunstenaar? Wie hij ook is, hij wordt verwacht. Door de eigenaar van een vervallen etablissement, dat een kortstondige maar hevige bloei doormaakt, als een groepje emigranten, allen kunstenaars, er bezit van neemt en er in de vorm van een Cabaret de eerste 'internationale' van de avantgardistische kunst vestigt. Deze kunstenaars zijn samengedreven in het neutrale Zwitserland door de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Ze willen maar één

Palestinademonstratie " D e Nederlandse regering heeft nog steeds niet geleerd van de verschrikkelijke gebeurtenissen in Libanon van de afgelopen maanden. Van Agt steunt onverkort Israel. Hij wil niets weten van sankties. Daarom moet de Nederlandse regering onder druk gezet worden. Ze moeten gedwongen worden de PLO te erkennen, zoals Israel gedwongen moet worden het bestaansrecht van de PLO en daarmee van alle Palestijnen te aanvaard e n " . Het Palestina komite roept iedereen op om op zaterdag 16 oktober a.s. deel te nemen aan een landelijke demonstratie in Amsterdam Door middel van deze demonstratie en een daar aan vooraf gaande handtekeningaktie moet de Nederlandse regering duidelijk worden gemaakt dat de huidige politiek t.a.v. de Palestijnen en Israël een heilloze is. De PLO moet door Nederland worden erkend en er dienen dwangmaatregelen tegen Israel genomen te worden. De demonstratie vindt zaterdag 16 oktober om 14.00 uur plaats op het Museumplein te Amsterdam. Vanuit Tilburg zullen een aantal bussen rijden.

Henk van Ulsen: literatuur om naar te ontroerend. Eén ding hebben ze geluisteren "Moeder geef me de zon", door Henk van Ulsen. Op 16 oktober in de schouwburgzaal. Aanvang 20.30 uur. Akteur Henk van Ulsen neemt vaak literatuur als uitgangspunt voor een voorstelling. Zo speelde hij 'Dagboek van een gek' van Gogol, droeg teksten voor van Gerard Reve en nog niet zo lang geleden werkte hij mee aan een avond in het Literair Café over de dichter J . H . Leopold. In een geheel eigen stijl vertaalt Henk van Ulsen tekst in theater. Hij vertelt wat, leest voor, citeert en zingt. Zijn rustige stem, zijn gezichtsuitdrukking en een enkel gebaar maken de voorstelling tot een boeiend geheel. Henk van Ulsens laatste programma is getiteld "Moeder geef me de z o n " , een citaat van Ibsen, dat overigens niet in het programma voorkomt. Het is een verzameling teksten over moeders van verschillende schrijvers. Vlaamse, Hollandse, oudere en wat modernere, bekende en minder bekende schrijvers. Net zo verschillend zijn de teksten, zowel wat vorm als wat inhoud betreft. Er zijn gedichten, fragmenten uit Brieven en boeken en een paar liedjes. Soms luchtig en humoristisch, dan weer zwaarder en moeilijker en een enkele keer heel

meen: ze gaan allemaal uitdrukkelijk over moeders. Het woord 'moeder' valt vaak, te vaak zelfs, er wordt weinig aan de fantasie van het publiek overgelaten. Het programma is opgesplitst in drie delen. In het eerste deel is het thema de geboorte, het opgroeien en de dood van het kind. De relatie tussen het volwassen kind en de steeds ouder wordende moeder komt in het tweede deel naar voren. Somber maar mooi is het derde deel over het sterven van de moeder. Deze driedeling wordt onderstreept door het theaterbeeld; een stoel, het enige decorstuk, verandert van een kleung 'Stijl'-stoeltje naar een zwarte grafzerkachtige stoel. Henk van Ulsens kleding, in het begin nonchalant, wordt een keurig kostuum. Allemaal wat voor de hand liggend, Henk van Ulsen heeft geen risico's genomen, niet in de keuze van de teksten en niet bij de vormgeving van zijn programma. Maar hij laat de prachtige teksten volledig tot hun recht komen en al met al heb je aan 'Moeder geef me de zon' een mooie literaire luisteravond. Het is wel aan te raden een programmablaadje te kopen om op te kunnen zoeken welke teksten van welke schrijvers zijn. M.v.d.J.

ding: wég met dit oude vastgeroeste, verrotte Europa, wég met de systemen, de konventies, de tradities, de hoffelijkheden, de erekodes en de paladijnen. Een nieuwe wereld moet er voor in de plaats komen, nieuwe vormen, een nieuw leven, nieuwe afspraken en sommi-

Agenda OKTOBER ZATERDAG 9 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: Nationale Dansgroep Bali. Stadsschouwburg, 20.30 uur: filmzaal: Celine en Julie vont en beateau. Kultureal S e n t r u m , 20.30 uur, theaterzaal: Pyramide op de punt (Zie 8 oktober).

ZONDAG 10 OKTOBER Stadsschouwburg, 12.30 uur: Koffiekonsert georganiseerd door de S.M.E.T. met Koen van Slogteren (hobo) Marian Jaspers-Fayer (fluit) en Alexandre Hrisanide (piano). Parkeerterrein Hogeschool 14.00 uur: Paddestoelekskursie. Vereniging van Vrienden van het Noordbrabantse Natuurmuseum organiseren een paddestoeltocht door de Oude Warande. Studentensporthal, 10.00-17.00 uur: SMAC-gehandicaptensportdag '82. M a r a n a t h a , 11.00 uur: Open bijeenkomst "Zondag-morgen-énders". Tema: Dorst naar gerechtigheid en naar water (Roque Dalton), een pantomime-programma van een theatergroep uit El Salvador, ANIL (duur 45 minuten)

M A A N D A G 11 oktober Stadsschouwburg, 20.30 uur, filmzaal: " L e Pont du N o r d " . Regie: Jacques Rivetti (1981) Theologische Fakulteit, geb. T, 20.00 uur: Film " L e filet Américain". Regie: R. de Hert en C. Verbiest (1973-1980)

DINSDAG 12 OKTOBER Noordbrabants N a t u u r m u s e u m , 20.00 uur: Lezing over hout door Drs. G. van Vliet (direkteur Hortus Botanicus in Leiden) Ambassade-bioscoop, 22.30 uur: Filmliga met 'Light years away". Regie: Alain Tanner.

WOENSDAG 13 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Jan Decleir solo. Hij speelt drie verhalen van Dario Fo. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis " L e pont du n o r d " (zie 11 oktober).

Schlicksupp Teatertrupp gen willen helemaal geen afspraken. Onze kunstenaars, in wie zonder moeite de eerste Dadaïsten te herkennen zijn, willen in hun Cabaret (het oorspronkelijke Cabaret Voltaire, opgericht in Zurich anno 1916) breken met bestaande (kunst)konventies. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Filmzaal: " H e k s e n " van de Deense regisseur Benjamin Christensen uit 1921/1922 in het kader van de Skandinavië Special. Katholieke Hogeschool, 13.30-15.30 uur, AZ-8: Buro Buitenlandcyklus Religie en Politiek. Drs. R. ter Laan over "Islam en Politiek'.

DONDERDAG 14 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.30 uur, filmzaal: " S u b w a y Riders". Film van de Amerikaanse regisseur Amos Poe uit 1980. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur, theaterzaal: Schlicksupp teatergrupp Frankfurt met " F l a m e t t i " . Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-13: Lezing door Prof. Glombowski over " K a n een radikale politieke ekonomie zonder modellen?" Stud. Gen. cyklus "Ekonomie en modellen". M a r a n a t h a , 20.00 uur: Open thema-avond rond "opvoeden in geloven" in het kader van het zogeheten "Gezinspastoraat". Katholieke Hogeschool, 20.00 uur, S-17: Film " D e werkelijkheid van de media". Toegang gratis. Org. Buro Buitenland.

VRIJDAG 15 OKTOBER Stadsschouwburg, 20.30 uur. Filmzaal: " S u b w a y riders" (zie 14 oktober) Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur, theaterzaal: KA-theater met " A u bois dormant". Voorstelling gebaseerd op thema's uit sprookjes voor volwassenen die zich de, ooit aan hen voorgelezen, sprookjes nog herinneren. Stadsschouwburg, 23.00 uur, filmzaal: "Unmade beds". Film van de Amerikaanse regisseur Amos Poe uit 1976. Katholieke Hogeschool, 16.15 uur, aula: Inaugurale rede Prof. Mr. A.K. Koekkoek.

TENTOONSTELLINGEN Katholieke Hogeschool: Tot en met 28 oktober: Politieke Wandschilderingen in Nederland. Fototentoonstelling. Stadsschouwburg: Tot en met 20 oktober: Vijf eeuwen toneel en dekor. Kultureel S e n t r u m : Tot en met 7 november. Prints today Holland/USA

8 Oktober 1982

(foto. Frans Speelmani

Zo kan het ook. Op het kasteelinstituut Nijenrode wordt men heden ten dage ook Bedrijfskundig doctorandus. Men leidt in Breukelen als topmanager In wording een hecht groepsleven. Studeren is er geen recht, je moet er naar solliciteren.

De Knuvelder Op 29 juni van dit jaar overleed de literatuur-historicus dr. Gerard Knuvelder. Knuvelder was vooral bekend om zijn handboeken over de geschiedenis van de Nederlandse letterkunde. Hij studeerde bij Moller en MIchels de Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Rooms-Katholieke Leergangen in Tilburg. Naast zijn funktie als leraar (van 1921 tot 1923 in Bergen op Zoom, 1923-1967 te Eindhoven en van 1965 tot 1972 aan de Leergangen te Tilburg) was hij hoofdredakteur van het letterkundig maandblad Roeping, van het weekblad De Nieuwe Eeuw en van het tijdschrift Brabantia. Tevens schreef hij een indrukwekkend aantal literaire kritieken in verschillende tijdschriften en dagbladen waaronder de Maasbode, de Tijd, de Volkskrant en de NRC. Zijn betekenis voor de Nederlandse letterkunde is vele malen onderstreept door de onderscheidingen die hem te beurt vielen: hij was officier in de Orde van Oranje Nassau (1952), ontving het eredoctoraat in de letteren en wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Utrecht (1961), kreeg de provinciepenning van de N o o r d Brabant (1976), de zilveren ere-

penning van het Genootschap van Kunsten en Wetenschappen (1979) en was officier in de Kroonorde van België (1980). De grootste bekendheid dankt hij echter aan zijn vierdelig "Handboek tot de geschiedenis van de Nederlandse Letterkunde", een standaardwerk binnen het Nederlandse literatuuronderzoek. Knuvelder heeft in de loop van zijn karrière een groot bezit aan boeken en tijdschriften opgebouwd. Deze kollektle is aangekocht door de Katholieke Hogeschool. Over die aankoop is echter enige onduidelijkheid ontstaan. In de hogeschoolraadsvergadering van februari '82 werd door de heer Horbach van de fraktie PLM aan het Kollege van Bestuur gevraagd wie namens wie onderhandeld heeft over de aanschaf van de kollektie, of er een taxatie en inventarislijst werden opgemaakt en of het juist was dat de kollektie door de afdelingsbibliothecaris van de CIF/LET-fakulteit gewaardeerd is op / 3 5 . 0 0 0 , - . Het KV8 antwoordde dat mevr. van Dijck gemachtigd was namens Knuvelder, die ziek was, te onderhandelen. De kollektie is bezocht door de bibliothekarissen van de algemene bibliotheek en de CIF/LETbibliotheek. Zij konstateren dat mogelijke dubbelaankopen minimaal zouden zijn. Een taxatierapport werd niet opgemaakt, omdat er door de ziekte van Knuvelder snel gehandeld diende te worden en een taxatie kostenverhogend zou zijn, aldus het KVB. Ook het inventariseren van het ongeveer 5.000 werken tellend bestand aan letterkundige, literaire en historisch-politieke werken en algemeen-kulturele tijdschriften is achterwege gelaten. Dit zou te veel tijd in beslag nemen (n.l. minstens 1 manjaar). En de i n f o r m a t i e dat de afdelingsbibliothecaris de kollektie op / 35.000,— waardeerde is niet juist, volgens het KVB. Het bedrag van f 20,— per band Is een reële prijs voor het bestand en het overeengekomen bedrag van f 105.000,- is, zo schrijft het KVB, laag ten opzichte van de verwachting van de verkoper (die dacht in de orde van grootte van f 2 0 0 . 0 0 0 , - ) . Ontevreden over de onduidelijkheid van deze antwoorden vroeg de heer van D u i j n h o v e n in april w e l k e

bibliotheekadvieskommissies bij de aankoop betrokken zijn geweest, op welke bibliotheekbudgetten de Knuvelderaanschaf drukt en welke taxatie de afdelingsbibliothekaris van de CIF/LET dan wel heeft uitgebracht. Het KVB antwoordde op 5 augustus dat over de aankoop op dat moment geen bibliotheekadvieskommissie is geraadpleegd. "Gezien de snelheid waarmee een besluit moest worden genomen, zou dit ook niet goed mogelijk zijn geweest". Het KVB geeft verder aan dat de kollektie niet ten laste gaat van enig ander bibliotheekbudget. Zij wordt gedeeltelijk betaald via de RBO (de Regeling Bestemming Overschotten, op 19 augustus goedgekeurd door de HR) en voor het resterende gedeelte uit gelden, die het Departement ter beschikking stelt voor de aankoop van kollekties om de bibliotheek van de centrale interfakulteit op te bouwen. De afdelingsbibliothekaris van de CIF/LET heeft geen taxatie uitgebracht. Zijn funktie is het assisteren van de bibliothekaris bij het opsporen en verwerven van kollekties. Beide bibliothekarissen vonden de Knuvelder een verrijking voor de hogeschoolbibliotheek. In de hogeschoolraadsvergadering van augustus konstateerde de heer Chevrolet, "dat de bibliotheek nogal uit de band is gesprongen door de aanschafvan de collectie-Knuvelder". De heer Rijk, namens het KVB, stelde dat de Knuvelder kollektie niet op de tekorten van de bibliotheek drukt. "Er was een post van 8 t o n , waar ongeveer nog / 2 4 0 . 0 0 0 , - van over is. De Knuvelder kost f 105.000, — . Voor zover mogelijk is, wordt deze uit de voorschotten van vorig jaar betaald." In de hogeschoolraadsvergadering van september kondigt de heer van Duijnhoven naar aanleiding van de beantwoording van vragen over de Knuvelder aan, dat zijn fraktie de PLM overweegt hierover in de volgende vergadering op 7 oktober een motie in te dienen. Van Duijnhoven: "In de motie zal komen te staan, dat de PLMfraktie het niet eens is over de wijze waarop de aanschaf van de Knuvelder-kollektie heeft plaatsgehad." Volgens van Duijnhoven

Aantekeningen van een kamerbewoner

Studentenflat door Peasant Fred "Mag ik U even in de rede vallen. Nee, nee, geen sprake van dat ik me nu bij uw BB voeg. Ik ben te druk met mijn studie en mijn aktiegroepen". Ik kreeg uitstel voor onbepaalde tijd, legde tevreden de hoorn erop en ben tot op heden niet opgeroepen. Nog zo-

Tilburgs Hogeschoolblad

is bij de aankoop geen advies gevraagd aan de betrokken bibliotheekadvieskommissies. De heer van Peer, voorzitter van de advieskommissie van de letterenbibliotheek beaamt dat aan haar geen advies is gevraagd, maar dat kwam omdat ten tijde van de beslissing over de Knuvelderbibliotheek de advieskommissie van de letteren nog niet funktioneerde, daar de fakulteit begrijpelijkerwijs in haar opbouwfase verkeerde. Professor Schneider, voorzitter van de Algemene Bibliotheek Advieskommissie antwoordt op de vraag of zij bij de aankoop geraadpleegd is, dat zij een advieskommissie is, geen algemene beleidskommissie, en dus geen beslissingen neemt. De ABAC hoeft dus niet aanschaffingen goed te keuren. De kommissie is er om alert te zijn als er zich mogelijkheden voordoen om het bibliotheekbezit uit te breiden en de Knuvelderbibliotheek betekent een verrijking van het hogeschoolbezit. Dr. Wieërs, bibliothekaris van de centrale bibliotheek, benadrukt dat de Knuvelder niet op de jaarlijkse budgetten drukt. Wél op het budget van de centrale biblio-

theek, maar daar is een extra budget gevormd uit de RBO en geld van het Departement. Wat de snelheid betreft, waarmee de Knuvelder, zo blijkt uit de antwoorden van het KVB, moest worden aangekocht, maakt Wieers duidelijk, dat Knuvelder lange tijd weigerde zijn boekenbezit van de hand te doen. In december werd hij opgenomen in het ziekenhuis. Hij heeft toen zelf de wens te kennen gegeven zijn kollektie op korte termijn te verkopen. De hogeschool heeft jarenlang uitgekeken naar die kollektie. Die is toen meteen aangekocht. Heeft hij enig idee waarom er steeds opnieuw vragen worden gesteld in de Hogeschoolraad over de aanschaf van de Knuvelder? "Ik begrijp niet goed, dat is mijn persoonlijke standpunt, dat wanneer de hogeschool een waardevolle kollektie binnenhaalt, daar alleen maar herrie over is. En dat geen mens zegt: dat is een aanwinst voor de hogeschool. Ik ben daarover een beetje teleurgesteld. Het gaat hier ook nog om geld dat anders weer naar Den Haag zou zijn teruggevloeid." P.P.

Dr. Gerard Knuvelder voor een gedeelte van zijn ongeveer 5.000 literaire en politiek-historische werken tellende kollektie, die is aangekocht door de Katholieke Hogeschool.

iets. We gaven ons allebei op voor de boekenklub. Mijn vriend, de fiskaal-jurist en ik. Ik als meneer Worteiboer, hij onder de schuilnaam Marianne op den Emmer en geloof het of niet, we kregen allebei onze drie boeken voor een tientje. Die hoefden we niet te betalen, want op de studentenflat kun je elk gewenst kamemummer opgeven als het maar boven de achttien is. Je pakketje komt wel aan, maar voor de deurwaarder blijf je onvindbaar. Mijn vriend de fiskaal-jurist was als een tweede vader voor me. Bakte elke vrijdag frites, handelde al mijn belastingzaken af en doet dat trouw tot op de dag van heden. Toen kon hij een uur tevoren aan zien komen of ik ziek zou gaan worden van de drank. Als ik er niet meer tegen kon, voerde hij me af. Onverbiddelijk. Vooral als ik ballorig werd. Eventueel haalde hij er kollega Willem bij. Ik werd uitgekleed en onder de dekens gestopt. Er werd een pot naast m'n bed gezet voor het geval dat ik moest overgeven. De heren gingen daarna weer verder met dobbelen. En o wee, als ik er weer uit durfde te komen! Goeie ouwe tijd. Zo'n kamer kostte nog maar 90 piek. Tommy van de Who. Een hoogst enkele keer een pak slaag in Posjet. Weinig autobezit nog onder de studenten maar Caballo had er zelfs twee: Borgwards. Racefietsen bestonden toen nog niet. Henkie reed op een fiets rond, zo groot, dat hij zijn boekentas aan het stuur kon hangen.

8 oktober 1982

m