Issuu

Habermas ^^f^//^^ /4^^^*r

nummer 27 —

Bestuur Ekonomische Fakulteitstruikeltover 4-jarige kursus De Fakulteitsraad van de Ekonomische Fakulteit heeft haar vertrouwen in het bestuur opgezegd. Hiermee kwam een einde aan een lange en felle diskussie tussen bestuur en raad waarin vooral de fraktie van het wetenschappelijk personeel, PS '80, een hoofdrol vervulde. Het voornemen van het bestuur om de invoering van de vier-jarige kursus zo snel mogelijk te laten verlopen lijkt hiermee te zijn mislukt. D e op de studentenhearing gedane voorspelling .hardlopers zijn doodlopers' kwam uit. Al aan het begin van het raadsdebat, vorige week donderdagmiddag, bleek hoe moeilijk de 4-jange kursus op de fakulteit ligt. De onderwijskommissie, die deze plannen heeft voorbereid, weigerde aanwezig te zijn bij de behandelmg omdat zi) zich miskend voelde door het bestuur. In eerste instantie hadden zij al problemen met de wijzigingen die het bestuur m h u n plannen h a d aangebracht, m a a r het bestuur was bereid deze wijzigingen in te slikken. Nu bleek de onderwijskommissie te vallen over het feit dat het bestuur hen niet om advies heeft gevraagd over de brieven die de vakgroepen over deze zaak geschreven hebben. Kon het bestuur nog m a a r heel weinig begrip voor deze opstelling van de kommissie opbrengen, sommige raadsleden waren helemaal niet te spreken over de houding van de kommissie. Raadslid Van Vliet wilde zelfs de onderwijskommissie wel even .scheren'. Een ander raadslid, drs. De Beer n a m het echter voor de onderwijskommissie op en sprak van een denigrerende houding van het bestur ten opzichte van de kommissie Hier ontspon zich het eerste

vinnige debat, waarbij de voorzitter de heer De Beer het woord ontnam en hem verweet niet goed geluisterd te hebben. Dit was een weinig gewijzigde schot op de echte konfrontatie: de diskussie over het door PS'80 ingediende alternatief voor de plannen van het bestuur. Prof. Van Veen lichtte namens het bestuur h u n eigen plan nog eens toe Dit was een weinig gewijzigde versie van het plan dat al in februari ter diskussie stond. In de ogen van het bestuur had de informatieronde langs de vakgroepen geen aanleiding gegeven om veel te veranderen. Met de bezwaren die door studenten op de hearing n a a r voren waren gebracht kon hij wel mee gaan m a a r ,het bestuur moet in het kader van de wet werken, het onbehagen van studenten met deze wet mag nu in de besluitvorming niet de doorslag geven.' Aan de r a a d vroeg hij het voorgestelde kader voor de herprogrammering aan te nemen en het bestuur groen licht te geven om dit verder uit te werken. De heer De Lange lichtte namens PS'80 het alternatieve voorstel toe. Hij was teleurgesteld en geschokt

Acht studentenstops in de maak Voor de studierichting rechtsgeleerdheid is een studentenstop het komend jaar noodzakelijk. Dit adviseert de Akademische Raad, het overlegorgaan van universiteiten en hogescholen, aan minister Pais. D e raad vergaderde afgelopen vrijdag over de studentenstops. Voor nog zeven studierichtingen (geneeskunde, sociale gezondheidskunde, tandheelkunde, diergeneeskunde, lichamelijke opvoeding, taal- en literatuurwetenschap en industriële vormgeving) wil de raad een numerus fixus, zodat het totaal aantal stops op acht komt. V o o r Tilburg betekent dit dat de twee numeri fixi blijven zoals ze zijn: 75 studenten voor de Taal- en Literatuurwetenschappen en 390 studenten voor de Rechtsgeleerdheid. (Zie THB vorig nummer: Vergaderkader). De toeloop n a a r het wetenschappelijk onderwijs is ongeveer gelijk gebleven vergeleken bij het vorig jaar: 28151 potentiële eerstejaars meldden zich aan. Dit blijkt uit cijfers van de Commissie Capaciteitsproblematiek van de Akademische

Raad. De groei van de toeloop is overigens niet definitief voorbij. De kommissie verwacht de komende jaren nog een lichte stijging, tot in 1986 een aantal van 30.423 bereikt zal zijn. In de belangstelling voor de ver-

door het feit dat het bestuur geen schriftelijk antwoord had verstrekt over alle in de vorige vergadering gestelde vragen ondanks dat dit was toegezegd, en ook door de wijze waairop het bestuur voorbij was gegaan aan alle fundamentele vragen die de vakgroepen m h u n reakties hadden gesteld. Hij sprak van een minachting van het bestuur tegenover de vakgroepen. Enkele vragen die aan de orde kwamen waren „wat zijn de kriteria geweest voor het onderscheid tussen A- en B-vakken 'en' hoe gaat de landelijke afstemming van de herprogrammering plaatsvinden opdat voorkomen zal worden dat studenten de dupe gaan worden"?" „Het bestuur wil van de Ekonomische Fakulteit de risee (is- mikpunt van spot) van de Nederlandse universiteiten mahsn", aldus De Lange. Hij wees erop dat het onmogelijk is om bij de invoering van de twee-fasenstruktuur uit te blijven gaan van de plannen die gemaakt waren voor de herprogrammering van 1976. Immers toen stelde men als eis aan een afgestudeerde ekonoom dat deze in staat moest zijn om zelfstandig on derzoek te doen. Nu er in de tweefasenstruktuur in de eerste fase niet meer aan onderzoek mag worden gedaan, klopt dit afstudeerprofiel niet meer. In de visie van PS'80 dient de herprogrammering uit te gaan van een nieuw afstudeerprofiel dat dus eerst nog opgesteld moet worden. Daarom wijzen zij de werkwijze

telg van de nieuwe generatie Frankfurters, krijgt deze week ekstra aandacht op de middenpagina. Drs. Frans van Doome schetst de ontwikkeling in het denken van deze Duitse filosoof. En [egt een link met het onderwijs aam de Tilburgse hogeschool.

Samenwerking tussen de verschillende insteilinigen van gezondheidszorg in Nederland laat te wensen over. De Tilburgse Stichting Onderwijs-Ziekenhuisbeleid belegde een internationale konferentie over deze samenwerking en haalde Amerikanen naar hier om ons te laten uitleggen hoe zo'n samenwerking ook kan. Wij praatten met organisator prof. Tiddens. Pagina 5.

De bal

(Vervolg op pagina 4) schillende studierichtingen trad een verschuiving op. voor letteren en farmacie meldden zich minder kandidaten dan de afgelopen jaren, bij sociologie lijkt de terugloop voorbij te zijn en rechten kan zich verheugen m een gestaag stijgende belangstelling. Dit laatste heeft de Akademische Raad ertoe gebracht voor rechtsgeleerdheid een stop te adviseren, iets wat tot nog toe slechts éénmaal is gebeurd: in 1979. Door de afremmende werking die zo'n stop heeft, konden toen uiteindelijk toch alle gegadigden worden ingeschreven. Dat zal dit jaar vermoedelijk weer gebeuren, de maximum kapaciteit van 482 werd met niet meer dan vier procent overschreden. Overigens hadden sommige raadsleden het moeilijk met ,een numerus fixus voor een zo grote en relatief goedkope studierichting', zoals voorzitter Brenninkmeijer zei. (Vervolg op pagina 8)

is niet rond bij rugby. Lees op pagina 3 een verslag van het Internationaal Studenten Sporttoernooi.

THB en Pasen Volgende week verschijnt het THB-verkiezingsnummer. 17 en 24 april is er geen THB, wel op 1 mei waarvoor kopy binnen moet zijn vóór 24 april.

Het alternatief van de verenigde eiconomiestudenten (VES) Dit j a a r doet een nieuwe groep studenten mee met de Fakulteitsraadsverkiezingen. Hier volgen enkele punten die enig inzicht geven in onze ideeën e n waarvoor wij jullie steun vragen DEMOKRATISERING: Hoewel sinds 1970 met de invoering v a n de WUB enige mogelijkheden zijn geopend voor participatie v a n studenten a a n het bestuur v a n de hogeschool en fakulteiten, zijn wij v a n mening d a t de invloed v a n studenten in de praktijk vaak ernstig bemoeilijkt wordt. Sommigen hebben hieruit de konklusie getrokken d a t deelname aan het besturen daarom zinloos is, en hebben zich afgewend v a n de WUB-organen. Dit heeft tot gevolg dat onder andere studentenzetels in fakulteitskommissies en vakgroepen onbezet bleven door louter desinteresse. Ook verviel een studentenzetel in de Fakulteitsraad door de belachelijk slechte opkomst v a n afgelopen jaar. Dat m a g dit jaar niet opnieuw gebeuren! Wij zijn v a n mening d a t n u de gedwongen invoering v a n de twee-fasenstruktuur voor de deur staat, het v a n het hoogste belang is d a t de stem van de student duidelijk wordt gehoord, vanuit welk orgaan d a n ook. Wij roepen belangstellenden op kontakt met ons op te nemen om de vakante zetels in de kommissies op t e vullen.

tilburgs hogeschoolblad weekblad van de katholieke hogeschool titburg redaktie eddis vaes (emdredaktie), twan geurte, angela lodder (assistente) medewerkers toine asselbergs tymen trolsky, Jace van de v e n , hans opbroek, lennart kik, wouter van gils, w i n f n e d klelnegris, sjef stoop, ronald jeurlssen officiéle mededelingen fauro kommunikatle cartoonist ad van haandel fotografie rien siers, tilburg druk drukkerij J ). a van der wee bv, tilburg abonnementen voor niet-hogesohoolleden f 15,— per jaargang advertentie-acquisitie a p p lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen In het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertentles hogeschool laan 225, tiburg telefoon {alleen voor thb) 662277 en 662506 Intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto-service foto's In d i t nummer kunnen worden besteld è f 3,50 per foto In het formaat 10 x 1 5 cm, telefonisch 013-551109 of bIJ de redaktie landelijk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (qupd), waarbij verder aangesloten: ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrechts universiteitsblad, thd-nieuws (delft), th-berlchten (eindhoven) en tht-nieuws (twente) observant (maastrlcht)

Wij erkennen d a t de positie v a n studenten in dit soort organen een moeilijke is. Ten eerste vanwege de omvangrijke achterstand in kennis die soms bestaat. Ten tweede moet je je teweer stellen tegen vaak door de wol geverfde bestuurders, die soms uitmunten in het voorkomen dat je mening verder doorklinkt. Ten derde loop je h e t nsiko dat, al ben je deze twee valkuilen gepasseerd, de fakulteit mets doet met je werk. Als fraktie willen wij proberen de frustraties over dit soort zaken zo veel mogelijk te beperken Dat g a a n we doen door intensief samen te werken m e t studentleden in de Fakulteitskommissies. Tevens wensen wij dat een student zitting neemt in het Fakulteitsbestuur. De situatie dat praktisch de helft v a n de Fakulteitsraad geen direkte afgevaardigde heeft in het bestuur, dient te veranderen. TWEE-FASENSTRUKTUUR: Wat zijn nou eigenlijk de bezwaren van 'een invoering v a n de twee-fasenstruktuur op de Ekonomische Fakulteit? 1 Het studie-programma wordt met één jaar verkort tot vier jaar. In termen v a n diploma-waardering betekent dit een terugschroeven van 50 studie-belastingeenheden n a a r 40. Een niet geringe devaluatie van het diploma .afgestudeerd ekonoom'

Daarnaast worden allerlei stages en onderzoeken in de eerste fase sterk verminderd. 2 De maximale studie-duur wordt opeens beperkt tot 6 jaar. Een eenvoudig rekensommetje laat zien hoe irreëel dit cijfer is. In het n u lopende curriculum v a n 5 jaar is de gemiddelde studie-duur 8 jaar. Gemiddeld wordt e r dus 8/5 maal zo lang over de studie gedaan als gepland is. Dat betekent voor een 4j a n g curiculum 4 maal 8/5 = 6,4 jaar. Blijkbaar wenst Pais de kwaliteit van de studenten te laten afhangen van h u n bereidheid om snel en veel tentamens te kunnen halen. Aktiviteiten naast de studie, doubleren of overstappen n a a r een andere studierichting zullen een funeste vertraging opleveren voor de gemiddelde student. 3 Vroegtijdige specialisatie k a n alleen m a a r meer ,Wilhe-Wortels' opleveren. Als men een aanstaand ekonoom een jaar lang konfronteert met een algemeen pakket en hem d a a r n a 3 jaar door allerlei specialisaties perst, m a g je toch geen brede visie op ekonomisch gebied verwachten. Of een eerste-fase ekonoom in de praktijk nog iets waard is valt helemaal te betwijfelen. 4 Het is mogeUjk d a t de .vrije studie-richting' de rol zal gaan spelen van alternatieve studie-richting in

Konstrul(tief

de fase een selektie toegepast. Dit tast het recht op onderwijs voor iedereen aan. De twee-fasen wet is nu een politiek gegeven, hoe ellendig dat ook is Fraktie Konstruktief zal de verdere ontwikkelingen aanzien m a a r e r zeer kritisch tegenover blijven staan.

Onlangs is de Twee-fasenstruktuur in de Tweede Kamer aangenomen. De studenten in de ekonomische fakulteit hebben reeds kennis kunnen maken met ingrijpende herprogrammeringsvoorstellen in dat kader. Het bestuur aldaar kwam zelfs met een integrale overgangsregelmg voor alle studenten. ledere student zou per september '82 de nieuwe kolleges moeten gaan volgen en aftrek krijgen voor reeds behaalde resultaten Ten eerste is een dergelijke regeling m stnjd met de wet en ten tweede sociaal onaanvaardbaar. Dit laatste geldt ook voor de wet twee-fasen in h e t algemeen. De invoermg ervan leidt tot beknotting v a n de rechten van de studenten. Enerzijds zal de studiebelasting in de eerste fase zwaarder worden, anderzijds zal de inschrijf duur worden beperkt. Beide gaan ten koste van buiten-universitaire aktiviteiten en persoonlijke ontwikkeling. Bovendien wordt bij toelating tot de twee-

VerkiezingsTribune Deze rubriek staat open voor ieder lid of groep van de Hogeschoolgemeenschap. Maximaal drie getypte kwartovellen.

door: KONSTRUKTIEF

Ook op financieel gebied hjkt h e t een en ander te gaan gebeuren. Allereerst zijn er diverse kostenverhogmgen w a a r de mimster de studenten mee konfronteert. Er hoeft enkel gedacht te worden a a n de verhoging v a n kollegegeld, sportbijdrage, betrekking van vermogen bij beursbepaling. Dit gebeurde vroeger nooit Ook is deze minister zeer inventief in h e t ontwerpen v a n stelsels voor studiefinanciering. Stelsels die leiden tot het failhssement v a n de meeste studenten. Wel moet er door studenten en het Kollege van Bestuur bij de minister en de Tweede Kamer aangedrongen worden op een nieuw studiefinancieringsstelsel. Maar dan wel een stelsel d a t rechtvaardig en realistisch is, en dat in de praktijk ook werkt. Een stelsel dat voor de mensen die willen studeren ook voldoende mogelijkheden daartoe biedt. Wij wiUen geen elite onderwijs in Nederland! Op h e t gebied v a n het medebeslissmgsrecht van studenten staat ook het een en ander te gebeuren. Hetgeen in de WUB bereikt was wordt weer gedeeltelijk afgebroken, wanneer de W W O '81 wordt aangenomen en ingevoerd. Deze wet staat een professionalisering en centralisering v a n het bestuur van de wetenschappelijke instellingen voor. .Deskundigen' moeten de hogeschool besturen. Het aantal studenten en nwp's zal worden teruggebracht in de bestuurs-

VerkiezingS' Tribune Deze rubriek staat open voor ieder lid of groep van de Hogeschoolgemeenschap. Maximaal drie getypte kwartovellen.

door: Kandidaten voor de Fakulteitsraad Ekonomie VES FRED DE JONG LEO VAN DEE ZANDT HENK WERKERK

de Ekonomische Fakulteit. ofschoon het Fakulteitsbestuur dit ontkent. 5 Er bestaat nog steeds de mogelijkheid d a t op een kwade d a g de twee-fasenstruktuur integraal ingevoerd zal worden. Dat betekent dat de twee-fasenstruktuur ineens geldig wordt voor allen die d a n nog op de hogeschool studeren. Een dergelijk oneerlijke behandeling v a n studenten in verschillende fasen van h u n studie, en een devaluatie v a n de bul die je d a a r n a meekrijgt zal geen enkele student kunnen aksepteren Het is mede onze taak om integrale invoering v a n de twee-fasenstrukt u u r te verhinderen. Nadere informatie over VES in de verkiezings-THB. organisaties en bevoegdheden van de fakulteitsraden zullen n a a r de Hogeschoolraad gaan Vanuit het gezichtspimt v a n de student en de demokratiseringstendens in de maatschappij zijn dergelijke ontwikkelingen onaanvaardbaar. In deze tijd waarin ononderbroken grote veranderingen afkomen op de studenten is h e t v a n h e t grootste belang, dat de studenten in de bestuursorganen v a n de verschillende instellingen optimaal samen werken Dit geldt ook voor de samenwerking van de studenten v a n bestuurlijke organen binnen de hogeschool.

ymaZm^jüe^ ,Mat8ertJes' kunnen worden opgegeven b!J ds redaktie Tot 30 woorden kosten ze f 5,-; onder nummer f 2,50 extra Reaktles o p advertenties onder nummer naar de redaktie sturen EINDELIJK STBIPBLAADJE voor s t u d e n t e n . N e r g e n s a n d e r t e k o o p . Bestelleni 3 gulden op postglro 3900241, P a u l i n a U t r e c h t en n a a m , a d r e s . Doe h e t nul

GEVRAAGDWISKUNDEEN STATISTIEKBIJLES voor 2 eerstejaars ekonomie s t u d e n t e n Liefst omgeving Den Bosch. Telefoon 073-561086.

.UNIEKE ZEILVAKANTIE' met 30 meter lange Gaffelschoener of Klipper. - ENGELSE ZUIDKUST - SCHOTSE ZUIDKUST - SKANDINAVISCHE WATEREN - IJSSELMEER / WADDENGEBIED Vanaf ƒ 420,- p e r p e r s o o n p e r week. Speciale g r o e p s t a r i e v e n . .ZEILVAART' Zuiderhavendijk 101 1601 IB E n k h u i z e n (02280 - 4S94)

350 Deelnemers aan internationaal sporttoernooi

Zondag werd het kongres nog iets chaotischer. Veel deelnemers hadden geen zin om het door de zomertijd verloren gegane uurtje nachtrust ook werkelijk minder te slapen zodat alles wat later moest beginnen. Dit leidde ertoe dat de plenaire opening van de dag m a a r een stuk werd ingekort. Behalve het buiten liggen en wandelen in de lentezon werd er deze dag ook nog intensief gesproken over de mogelijkheden van een landelijke strategie. Uit de diskussies in de groepen kwamen drie strategieën n a a r voren die tijdens de slotbijeenkomst bediskussieerd werden: - Het zelf kritisch invullen van de twee-fasenprogramma's, waarbij al dan met geprobeerd k a n worden via .speerpunten' als de inschrijvingsduur, de doorstromingspercentages en het behoud van onderzoeksmogelijkheden in de eerste fase de wet inhoudelijk uit te hollen - Het vertragen van de invoering om zodoende op langere termijn de herprogrammering om te buigen in een betere richtmg door het ontwerpen van een eigen plan buiten de twee-fasenstruktuur om.

De vorige week werd in Tilburg het Internationale Studenten Sport Toernooi gehouden. Er namen niet minder dan 350 studenten aan deel, afkomstig uit Engeland, West-Duitsland, Zwitserland, Polen, België, Frankrijk en, uiteraard, Nederland. De sportlieden van het organiserende Pendragon wisten op geen enkel onderdeel (rugby, volleybal, basketbal, voetbal noch zeilen) een eerste prijs in de wacht te slepen. Hetgeen overigens de sportpret nauwelijks heeft mogen drukken. Woensdag om kwart over twaalf werd het startsein gegeven voor het drie dagen durende evenement. De organisatoren van Pendragon hadden er op dat ogenblik al aardig wat voorbereidende vrijwilligers-uren opzitten. In totaal hebben 150 studenten van de hogeschool meegeholpen om het toernooi tot een sukses te maken. De meesten van hen ontpopten zich tijdens de sportdagen als vaardige bai^ keepers/sters, gelegenheidschauffeurs, wedstrijdbegeleiders en, vooral, broodjessmeerders. Wat die laatste aktiviteit aangaat: er vlogen in totaal 3000 broodjes, 1000 krentebollen en 2000 boterhammen over de geïmproviseerde toonbank. Ekstra aandacht ging uit naar de Poolse deelnemers, 31 in getal, die tevens hier waren in het kader van de reeds

bestaande uitwisselingstraditie met de universiteiten van Poznan en Krakau. De Polen hebben tijdens de dagen, voorafgaande aan het toernooi, onder begeleiding van de volleybalvereniging .Gepidae' uitstapjes gemaakt naar Amsterdam, Antwerpen en Eindhoven. Het bestuur van Pendragon bestempelt het toernooi als ,een groot sukses'. Nu staat nog niet vast of dit, voor het eerst in 1977 gehouden sportfestijn, een jaarlijks terugkerend karakter moet krijgen. Bij de foto: De Schotse rugbyploeg stal de show op het Veld aan de Sportweg. In de finale versloegen zij de Fransen met 28 - 0. De eindstanden: ZEILEN: 1. Londen; 2. Leiden; 3. Leuven. VOETBAL: 1. Zurich; 2. Mannheim; 3. Bern VOLLEYBAL HEREN: 1. Eindhoven; 2. Tilburg; 3. Berlijn; DAMES: 1. Krakau; 2. Tilburg; 3. Poznan. BASKETBAL HEREN: 1. Parijs; 2. HTS Tilburg; 3. Tilburg; DAMES: 1. Parijs; 2. Wageningen; 3. Poznan. RUGBY: 1. Glasgow; 2. Parijs en 3 Leuven.

Studenten leggen zich neer bij tweefasenstruictuur Ruim 200 studenten spraken vorig weekend in Nijmegen met elkaar over de eigen studiesituatie en de strijd tegen de Tweefasenstruktuur. Dit kongres werd georganiseerd door het Landelijk Studenten Aktie Komité, een komité dat werd opgericht om de golf van akties die volgde op de Wageningse bezetting landelijk te begeleiden. Het grootste deel van het lïongres vond gedecentraliseerd plaats in groepen die waren samengesteld per studierichting. Toch een poging tot wat algemeen lijnen.

Tijdens de plenaire opening werd ingegaan op de kritiek als zou dit kongres mosterd n a de maaltijd zijn nu de twee-fasenstruktuur al aangenomen is. Het LSAK stelde d a a r tegenin dat deze wet zo slecht is dat verzet noodzakelijk blijft. Daarbij moet voorkomen worden dat studenten van verschillende fakulteiten tegen elkaar uitgespeeld worden Naast de invoering van de

omdat vrouwen het op de universiteiten nog moeilijker hebben. De hogere uitvalspercentages voor vrouwelijke studenten wijzen daarop. De betrokkenheid met de strijd tegen de twee-fasenstruktuur leidde ertoe dat veel groepen al de eerste dag overgingen tot een thema van de volgende dag, namelijk de strategie tegen de twee-fasenstruktuur. Ook werd er veel gediskussieerd over de inhoud van de studiestof en de vorm van het onderwijs waaruit n a a r voren kwam dat de studenten niet alleen tegen de twee-fasenstruktuur zijn m a a r ook veel ideëen hebben over wat men dan wel wil. De plenaire afsluiting van de eerste dag die oorspronkelijk was gepland werd geschrapt omdat de meeste aanwezigen liever doorgingen in de studierichtingsgroepen.

twee-fasenstruktuur spelen er nog meer dingen in het onderwijs, zoals de verhoging van de kollegegelden, die het best in gezamenlijke akties bestreden kunnen worden. De eerste dag stond de diskussie rond de thema's toegankelijkheid en de centralisatie van de beslissingsmacht over het onderwijs centraal Naast de fakulteitsgroepen werd een aparte vrouwengroep opgericht 3

- Een boycot van de wet door het werk m de raden en kommissies onmogelijk te maken. De situaties in de verschillende steden bleken zo uiteenlopend te zijn dat een landelijke keuze voor één van de mogelijkheden niet te maken was. Wel werd besloten dat de akties tegen de twee-fasenstruktuur m ieder geval door zullen moeten gaan. Eensgezind n a m het kongres het plan a a n om in mei samen met het HBO een landelijke aktieweek te organiseren, waarbij elke stad dan zelf verder moet bepalen wat voor een soort akties worden georganiseerd. In september zal er weer landelijk de balans opgemaakt worden en ook worden bekeken of de politieke situatie n a de verkiezingen een mogelijkheid biedt om de tweefasenstruktuur weg te krijgen. Moegepraat en sommigen teleurgesteld over het uitblijven van een landelijke strategie besloten de studenten het kongres. Het is moeilijk om een slotbalans op te m a k e n van het kongres. De plenaire bijeenkomsten waren in h u n verwarring een goede afspiegeling van de landelijke situatie. Wederom is gebleken dat de studentenbewegmg niet echt landeUjk te organiseren is. Hieruit m a g niet worden opgemaakt dat een landelijk overleg geen zin heeft gehad. Koordinatie van akties en het uitwisselen van ideéen en ervaringen k a n wel zeer zinvol zijn. In de studierichtingsgroepen zijn daarmee vaak positieve ervaringen opgedaan. Via het vergelijken van de verschillende situaties konden veel nieuwe inzichten uitgediept worden. Dat dit goed bevallen is blijkt uit het feit dat er zo'n 10 è, 15 groepen zijn geweest die ook n a het kongres het overleg per studierichting door willen zetten. Me de aanname van de wet tweefasenstruktuur heeft de studentenbeweging een nederlaag geleden, m a a r zij is daarmee nog niet verslagen.

Sjef Stoop thb af7 - 3 april 1981

■■mi Miiiiiiiiii Vite wil brede aanpak VITE staat, of beter gezegd stond, voor Vereniging van Internationale Tilbiirgse Ekonomen Een hele mond vol, m a a r laat u daardoor m e t af schrikken, want VITE wil de eigen klub openbreken voor a lle studen ten met interesse voor mtematio nale politieke en ekonomische pro blemen VITE wil daarmee in een lacune voorzien, want internationale kon takten zijn zeker voor de studenten nog te schaars De kerngroep wordt gevormd door studenten van de internationale be stuurswetenschappelijke richting van de Ekonomische Fakulteit, die opleidt tot bestuursfunkties bij over heid en bedrijfsleven M a a r ook stu denten van andere fakulteiten met interesse voor bijvoorbeeld multi nationals, internationale arbeidsor ganisaties, internationale handel en diplomatieke betrekkingen kunnen lid worden Voorzitter Rien Geurtsen „Wi; wil len a a n da t interna tiona le a spekt daadwerkelijk inhoud geven door reizen, lezingen, bijeenkomsten, bor rels enz WIJ onderhouden a a d rom kontakten met de kring Intern a tio nale Betrekkingen m Leuven en Brussel, met de universiteit av n Orleans, met interna tiona a l gerichte studentengroepen m Leiden en Utrecht en met diverse intern a tio nale instituten " Ook problemen a a n de eigen hoge school wil VITE dynamisch aanpak ken Hans Meertens, sekretaris „In het ka der va n de herpregrofnme ring ga a t onze studie er a nders uit zien Da t heeft gevolgen en da t kun nen we sa men bespreken met stu denten en docenten." Een klankbord en een forum waar de specifieke problemen van de stu die en het vakgebied besproken kun nen worden en voor Rien Geurtsen nog wat meer „Ik ben getrouwd, maar ka n mijn vrouw niet de hele tijd doorza gen over ekonomie of in ternationaal recht Om da n toch een klankbord te hebben ka n je die za fegn met soortgenoten uitwisselen" In het VITEbulletm wordt een voorsmaak) e gegeven van de inter nationale VITEaktiviteiten zoals het ,Verslag Groepsreis Orle a ns De burgemeester bestelde voor ons een dinef, drie interviews over sollici taties bi) Buitenlandse Zaken/Bui tenlandse Dienst en een interview met prof Kriellaars, docent agrari sche ekonomie aan de KHT over de EEGlandbouwpolitiek. Zopas ver scheen het tweede n u m m e r van deze jaargang met daarin een artikel over .grondstoffen en de Derde We reld', een kort verslag over de akti viteiten van het ,Interuniversity Centre' m Dubrovnik en een uitge breid verslag van enkele lezingen in het EEGcentrum van Brussel Redaktieadres Barkstraat 27, 5017 AT Tilburg

Het stre ve n om in een klas re cht te doe n aan de individue le le e rling kwam in de plaats van lie t vroe ge re uniforme do ceren. Martie n J G. Nuy promove e rde vorige we e k tot doctor in de Sociale Wetenschappen me t zijn proe fschrift: .Interne Diffe re ntiatie : ove r he t onde r

werp van ge ïndividualise e rde onde rwijs arrangementen'. He t proe fschrift van Nuy kan e e n aanze t zijn tot e e n me e r methodische e n we te nschappe lijice on derbouwing van de individualise ring in de klas.

De hervorming van de Poolse e konomie

deze fie rvormingspolitie k in te voe re n zag prof. Wilczynski he t machtsbolwe rk van de ce ntralistische ge oriënte e rde burokratie e n de ge ringe be re idhe id tot dit soort ve rantwoorde lijkhe id van de arbeidersbevolking, die te ve e l aange past zou zijn aan he t ce ntralistisch syste e m.

In he t kade r van de Studium Ge ne rale cyklus ,De Poolse doorbraak?' sprak prof. dr. W. Wilczyn«ki ove r de nood zakelijke he rvorminge n e n aanpassinge n in Pole n om de situatie op sociaal ekonomisch et rr e in ni e t et lat e n eskaleren. Volgens Wilczynski was de huidige krisis in Pole n e e n krisis van he t politieke syste e m e n van het e konomisch ruilsysteem. De krisis uitte zich in he t ontbreken van e ve nwicht op de goe de renmarkten, he t nie t me e r we rke n van de plane konomie , he t nie t ratione e l han delen van de be drijve n, de groe i van de staatsschuld e n de toe name van he t infiatietempo. Prof. Wilczynski vond dat men nie t me e r kon wachte n me t he t in voeren van he rvorminge n op e konomisch gebied. Ce ntraal in zijn ide e ën ove r die hervorming stond he t ge ve n van me e r eigen ve rantwoorde lijkhe id aan de be drijven. Door de arbe ide rs me e r te be trekken bij de be drijfsre sultate n zou bovendien de ve rvre e mding voor e e n deel opge he ve n kunne n worden. Als de be langrijkste hinde rpale n om

Prof. Wilczynsld

Statuut voor The ologische Faculte it De personeelsleden van de Theolo gische Fakulteit hebben onlangs een Ontwerp Statuten en Struktuur regeling thuis gestuurd gekregen De ondertekenaars van het ontwerp, mgr drs J A A van Laarhoven en drs H. J M Hopman, (respek tievelijk waarnemend voorzitter en sekretans van het K u r a t o n u m ) , roepen de fakulteitsgemeenschap op tot een diskussie over deze rege ling „Daarbij geldt", aldus het Ku r a t o n u m , „indien mogelijk dat de adviezen en oordelen ons uiterlijk 1 juni 1981 bekend moeten zijn. Wij staan er namelijk op om vóór de zomervakantie de belangrijkste regehngen te hebben vastgesteld.

opdat deze niet meer m een ont werpstadium verkeren en daarmee onderwerp van diskussie zijn bij het direkt n a de vakantie plaatsvinden de bezoek van de bisschoppelijke kommissie aan elk van de KIWTO'S (de vijf katholieke theologische op leidingen m Nederland THB) " Van Laarhoven en Hopman schrij ven dat ZIJ bij het opstellen van het ontwerp dankbaar gebruik hebben gemaakt van de uitkomsten en in zichten „van de door uw (fakulteits bestuur THB) en onze zorg m het leven geroepen gespreksgroep" Veelal heeft het Kuratorium die in zichten wel gevolgd, aldus de brief, m a a r niet altijd.

Ven/olg van pagina 1

Ekonomisclie Fakulteit van het bestuur af om al een kader a a n te nemen voor een studieopzet zonder eerst een algemeen beeld te hebben van wat men met de studie beoogt Het nieuwe voorstel van PS'80 hield het volgende m Pas rond november kan de r a a d een verant woord besluit over de herprogram mermg nemen, waarbij dan een totaalplan voor alle subvarianten inklusief formatieplan en tentamen systeem ter diskussie op tafel moet liggen Voor die tijd moeten er pro fielschetsen voor alle varianten ko men, moeten de mogelijkheden van stages geregeld zijn, moet de prope deuse zijn geëvalueerd en moet er in de Akademische Raad een af stemming hebben plaatsgevonden De studentenfrakties DNE en PEF steunden het voorstel van PS'80, zo dat de kaarten geschud leken Zo snel ging dat echter niet Het be stuur hield vast a a n h a a r eigen voorstel en liet weten de grootst mogelijke moeite met het andere voorstel te hebben Er volgde nog een langdurige diskussie waarbij vele zaken aangeroerd werden zon der dat iemand van zijn eerder in genomen standpunt afweek Het be stuur vond dat dit voorstel beteken de, ga nog m a a r eens opnieuw aan het werk, en dat weigerden ze Het bestuur staat een stap voor stap de fimtief vastleggen van de nieuwe struktuur voor, waar nu mee begon nen moet worden, de oppositie kiest voor het beginnen met een totaal beeld te ontwerpen, om dit dan in latere fases steeds meer te konkre tiseren Bij deze konkretisermg zou den dan met alleen de vakgroepen, m a a r ook de studenten betrokken moeten worden Op dit laatste rea geerde prof Van Veen met „Ik heb respekt voor uw fa nta sie " Na een langdurige schorsing zouden de twee voorstellen ter stemming komen Het bestuur had een ,tussen voorstel' bedacht wat erop neer kwam dat er een kommissie be noemd zou worden ,waann ook des kundige juristen zouden moeten zit ten' en die binnen een m a a n d zou moeten bekijken of de huidige plan nen in stnjd met de wet zijn Voor dit voorstel liep de r a a d niet erg warm zodat toch het voorstel van PS'80 in stemming werd gebracht Dit werd met 11 tegen 8 stemmen aangenomen Het bestuur liet zoals aangekondigd weten dit besluit met te zullen uitvoeren. Weer volgde een langdurige schor sing w a a n n druk overlegd werd De frakties PS'80, PEF en DNE hielden vast a a n h u n besluit en er werd door PS'80 een motie ingediend waarin de r a a d het vertrouwen m het bestuur opzegde In h u n stem verklaringen heten de 3 partijen we ten het zeer te betreuren dat het zover moest komen Van Vliet vond het zelfs ,v erschrikkelijk heel erg triest' De motie werd weer met 11 tegen 8 stemmen aangenomen waar op prof Van Veen de vergadermg beëindigde Sjef Stoop Lennart Kik

Een internationale konferentie over samenwerking tussen ziekenhuizen

Geld, wet en management bepalen gezondheidszorg

Vrijdagmiddag, IBIS-hotel. Een overwegend mannelijk gezelschap van konferentielieden buigt zich gekoncentreerd over de problematiek van een haperend samenwerkingsbeleid in Nederland en België. De Amerikaanse gasten worden gretig aan de tand gevoeld: hoe spelen zij het ginder wél klaar? De voertaal is Engels. Veel Nederlandse deelnemers beheersen die taal in zeer redelijke mate (- beter dan Van Agt, or not? -). Prof. dr. H A. Tiddens zit het gezelschap slim voor. Even voor de duidelijkheid: de Stichting Onderwijs Ziekenhuisbeleid is een onafhankelijke onderneming Eén van h a a r aktiviteiten is de jaarlijks terugkerende Kursus Ziekenhuisbeleid Daarnaast worden er seminars, konferenties en studiereizen georganiseerd. Prof. Tiddens: „Mijn voorganger Stolten is twintig jaar geleden met een kursus ziekenhuisbeleid gestart. Die kursus is van lieverlee uitgegroeid tot een stichting. In het bestuur daarvan is de Nationale Ziekenhuis Raad sterk vertegenwoordigd. De formele band met de hogeschool zit 'm in een vertegenwoordiging van het Instituut voor Gezondheidszorg (IVG) in het Stichtingsbestuur. Via de persoon van voorzitter Bannink. Eigenlijk zijn wij een klein zelfstandig bedrijfje, ook al zijn we hier op de hogeschool gehuisvest. We werken met een staf van m a a r drie mensen." Tiddens zelf is, naast direkteur van de Stichting, ook nog hoogleraar ekonomie in Tilburg. Maar nu terug n a a r de konferentie: de samenwerking in de gezondheidszorg. In een vraaggesprek n a afloop van de konferentie zetten Tiddens en Santegoets de zaken nog eens op een rij. Tiddens: „Het onderwerp van de samenwerking staat op het ogenblik bijzonder in de belangstelling, omdat er een wetgeving in de maak is, de Wet Voorziening Gezndheidszorg, die wil komen tot een betere samenhang van voorzieningen. Samen met het Leuvense Centrum voor Ziekenhuiswetenschap zijn wij al veel langer met dat thema bezig. Wij richten ons daarbij in het bijzonder op het voortgezet onderwijs voor mensen die al in de praktijk van de gezondheidszorg werkzaam zijn en die we kans willen geven om op de hoogte te raken van de recente ontwikkelingen. In dat kader werden wij al een p a a r jaar geleden gefrappeerd door wat in de Verenigde Staten aan de gang is. Daar is een groeiende samenwerking waarneembaar tussen verchillende, vnj grote, ziekenhuizen. Dat leek aanleiding te geven tot een heel nieuw terrein van theorievorming op het gebied van het leiden van zo'n groot samenwerkingsverband.

Amerikaans realisme In Amerika, zijn de motieven voor samenwerking vrij materialistisch. Het motto .Strength in numbers' geeft aan dat getallen in Amerika

De samenwerking tussen de verschillende instellingen van gezondheidszorg in Nederland laat te wensen over. Voldoende aanleiding voor de Tilburgse Stichting Onderwijs Ziekenhuisbeleid om een seminar over dit thema te beleggen. De organisatoren, prof. Tiddens en mevrouw Carla Santegoets, lieten voor die gelegenheid een drietal deskundigen uit de States overvliegen. Want vooral op het gebied van management schijnen die Amerikanen ons nog heel wat te kunnen leren.

Prof. dr. H. A. Tiddens: Pleidooi voor een ,adhocracy'.

erg belangrijk zijn. Maar, of je nu de samenwerking probeert te bevorderen vanuit het versterken van je macht, of dat je het doet om, - zoals in Nederland vaak het geval is - te bevorderen dat er een betere kwaliteit van de gezondheidszorg gaat komen, de techniek van die samenwerking heeft in allebei de gevallen toch iets gemeen. Na een verbetering van de horizontale samenwerking in Amerika, bleek ook de behoefte a a n een verbetering van de vertikale integratie van voorzieningen. Zodat, ook in de VS, men geneigd is om de kennis die wordt opgedaan mede te gebruiken ten dienste van een afstemming van de voorzieningen op elkaar." De konferentie liet overigens niet alleen de Amerikanen aan het woord. Tiddens is ook erg geïmponeerd door het verhaal van de Tilburgse Organisatie-socioloog J. J. van Dijck: „Vanuit zijn invalshoek heeft Van Dijck de samenwerking in het algemeen onder de loep genomen. Hij heeft daarbij een aantal uitgangspunten nog eens nadrukkelijk n a a r voren gehaald. Zoals: samenwerking is alleen zinvol wanneer je weet waarvóór je samenwerkt. W a t wil je met elkaar bereiken"? Ook heeft Van Dijck enkele interessante maatschappelijke ontwikkelingen geschetst. Bijvoorbeeld, dat er in onze maatschappij een toenemende neiging bestaat om n a a r probleemgebieden te kijken in plaats van n a a r de aparte instellingen. Alle instellingen, bij een bepaald probleemgebied betrokken, gaan zich zo goed mogelijk op dat gebied richten. Bovendien heeft Van Dijck gewezen op de gevaren van een geïdealiseerde samenwerking. In een samenwerkingsverband heb

je te maken met instellingen en mensen die ieder - terecht - ook h u n eigen belangen n a a r voren brengen. En al is het doel nog zo edel en mooi, je m a g niet verwachten dat alle betrokkenen zichzelf als het ware opzij zetten om dat te verwezenlijken."

vlak het kleinste instituut te weinig bevoegdheden laat dan gaat de lol eraf. En dat is voor de kwaliteit van de gezondheidszorg niet goed." Wat betekent dat nou allemaal voor de patient in zijn ziehenhuiS' bed? Tiddens: ,,Dat heeft de Belg Blanp a m weer eens goed benadrukt. Hij zegt: samenwerking is prachtig, m a a r hoe kun je zorgen dat het de patient ten goede komt? Een typisch Nederlands diskussiepunt is daarbij: als je de zaken binnen de medische zorg met elkaar m verband gaat brengen, dan zal dat voor een deel van het werk wel voordelen opleveren, m a a r als daardoor de isolatie ten opzichte van het welzijnswerk zou toenemen dan schep je meteen ook een p a a r nadelen. Als bijvoorbeeld een medische instelling de thuiszorg wil stimuleren, m a a r in de welzijnszorg vindt niet de ontwikkeling plaats die de gezinszorg verstrekt, dan lukt dat niet. Er is een Kaderwet Welzijn in de maak die dit soort zaken moet gaan regelen. Maar ja, zo'n wetgeving k a n lang op zich laten wachten. Daarom ook ons pleidooi voor een samenwerking nu alvast vanuit het partikulier initiatief, zo eenvoudig mogelijk. Maak geen ingevnkkelde konstrukties, m a a r beperk je tot een .wegwerpnet', oftewel een ,adhocracy', zoals de organisatie-socioloog Können dat noemt."

Twan Geurts

Adhocracy De inbreng van de drie Noordamerikaanse sprekers (H. Zuckerman van de Universiteit van Michigan, de direkteur van een groot samenwerkingsverband L. Prybil en de vicepresident van de Canadese Hospital Association P. Brown) getuigde van een zelfde soort realisme als dat van Van Dijck. Voor de Amerikaanse gezondheidszorg is de financiering welhaast het belangrijkste onderwerp, omdat de partikuliere instellingen alleen overleven wanneer ze er in slagen genoeg ,winst' te maken om vandaaruit de nodige vernieuwingen en investeringen te kunnen bekostigen. Hoe voordeliger ze dat doen, hoe groter de overlevingskansen. Tiddens: „In Nederland is men veel minder alert op bezuinigingen. De Nederlandse manager is d a a r veel minder mee bezig en ik denk dat het nuttig is dat we d a a r toch meer op gaan letten. Al met al", zo vat Tiddens zijn bevindingen samen, „moeten wij veel precieser zijn in het formuleren van onze samenwerkmgsdoeleinden. De Amerikanen weten veel nauwkeuriger wat ze precies doen en waarom. Ook heeft h u n praktijkervaring geleerd dat je moet streven n a a r een goed evenwicht tussen centralisatie en decentralisatie. Als je op het uitvoerende 5

Huishoudelijke IViededelIng Op vrijdag 4 april 1981 wordt een begin gemaakt met de werkzaamheden voor de aanleg van leidingen en kabels naar het in aanbouw zijnde bedrijfsrestaurant. Daartoe wordt aan de voorzijde van gebouw B een sleuf gegraven vanaf de verbmdingsgang B-C tot aan het bedrijfsrestaurant; deze sleuf zal tot het einde van de maand april openblijven WIJ hebben maatregelen getroffen om de toegangen naar de hoofdingang van gebouw B en naar de rijwielkelder behoorlijk bereikbaar te houden en ook overigens om de ongemakken voor u zoveel mogelijk te beperken Ik neem aan, dat u begrip hebt voor het onvermijdelijke van de situatie. Het Hoofd van de Dienst Bouw- en Huishoudelijke Zaken, H. I. M. DE JONG

t h b 27 - 3 april 1S81

Habermas en de wetenschappen Momenteel loopt op de hogeschool de cykius over de Frankfurter Schule. In het kader van die cykius wordt aandacht besteed aan Jürgen Habermas, Duits filosoof en telg van de nieuwe generatie Frankfurters. Habermas werkt op dit moment aan een groots opgezet onderzoeksprojekt. Om wat meer te weten te komen over Habermas' recentere werk staken Ronald Jeurissen en WInfried Kleinegris hun licht op bij Frans van Doorne, Habermas kenner en filosoof bij de ekonomen. In twee gesprekken vertelde Van Doorne de ontwikkeling van Habermas' denken en bespraken ze de grondslagen van het onderwijs en de wetenschapsbeoefening aan de Katholieke Hogeschool. Een aanzet tot kritischer denken. De tekst die volgt is een samenvatting van Van Doorne's betoog, doorspekt met letterlijke uitspraken. Om de ontwikkeling in het denken van Habermas aan te duiden spreekt men meestal van de ,oude' en de .jonge' Habermas. Dat lijkt echter wat overdreven voor iemand die niet meer dan 52 jaar oud is. Met oud en jong doelt men in feite op de perioden voor en na 1970. De periode voor 1970 kan men opnieuw in twee fasen onderscheiden, zodat in totaal drie ontwikkelingsperioden bij Habermas kunnen wordsn waargenomen: van 1960 tot 1985; van 1965 tot 1970; van 1970 tot heden. De eerste periode wordt ingeluid met de m 1960 gehouden voordracht Zwischen Philosophie und Wissenschaft, Marxisme als Kritik (later gepubliceerd in Theorie und Praxis). Deze voordrax;ht is het vertrekpunt voor Habermas' speurtocht n a a r een kader voor maatschappijkritische analyses. Voor het eerste richt hij hier ook zijn aandacht op de positie van de sociale wetenschappen. In deze eerste periode bouwt Habermas verder op de grondslagen van de oude Kritische Theorie van Horkheimer en Adomo. Hij gaat ervan uit dat zij een adequate fundering hebben gegeven voor de analyse van maatschappelijke verschijnselen. Hij toont het kritisch potentiaal van de oude Theorie ten aanzien van een veelheid van krisisverschijnselen in de laat-kapitalistische samenleving. Ook besteedt hij grote aandacht aan de ideologie-kritiek. Hij laat zien dat de klassieke burgerlijke denkbeelden over demokratie, vrijheid en individualiteit nog steeds niets van h u n legitimerende kracht hebben ingeboet. Een vernieuwing in zijn denken voltrekt zich met de inaugurele rede Erkenntnis und Interesse uit 1965. Habermas ziet zich genoodzaakt de oude Kritische Theorie bij te stellen en een nieuwe eigen variant te ontwikkelen. Ten eerste om een antwoord te vinden op het verlies van praktisch-politieke betekenis van de oude Kritische Theorie. „In dit verband zou ik willen wijzen op de bewering van Wim van Reijen, de eerste spreker in de cykius over de Frankfurter Schule, dat de Kritische Theorie van Horkheimer en Adomo vandaag de dag geen perspektieven meer heeft. Ik deel deze opvatting. Ik bestrijd echter zijn stelling dat er daarom helemdal geen globale maatschappijtheorie meer mogelijk is. Het onderzoeksprogramma van Habermas

bewijst volgens mij het tegengestelde." Een tweede reden om de Kritische Theorie te vernieuwen was de uitdaging van allerlei wetenschapstheoretische en methodologische ontwikkelingen, met name in de angelsaxische landen. Habermas wil laten zien dat een kritische theorie mogelijk is die zich k a n meten met de nieuwe eisen van wetenschappelijkheid. Uit deze tijd (1968) dateert het boek Erkenntnis und Interesse, dat een uitwerking is van de programmatische inaugurele rede. „Habermas benadrukt in dit boek dat wetenschappelijke kennisprocessen altijd geworteld zijn in maatschappelijke verhoudingen. Hij stelt aan de wetenschappers de eis zich te beraden op hun eigen vooronderstellingen: hoe bepaalt de wetenschapper zijn onderzoeksobjekt, wat zijn de kriteria voor het gebruik van bepaalde onderzoeksmethoden, wat is de relevantie van de wetenschapsbeoefening met het oog op humanisering van de samenleving. Aan de wetenschapsbeoefening liggen altijd keuzes, normen en waarden ten grondslag die niet willekeurig mogen zijn. De wetenschappers moeten zichzelf opheldering verschaffen over h u n eigen normatieve uitgangspunten. Habermas noemt dit de Selbstreflexion der Wissenschaft." Dit uitgangspunt in de zelfreflexie alleen vindt Habermas later echter niet meer toereikend voor het funderen van de kritische theorie. „De zelfreflexie houdt je gevangen binnen de horizon van de zelfervaring. Om te kunnen doorstoten n a a r een hoger nivo van objektiviteit in de theorie over wetenschap en samenleving ontwikkelt Habermas vanaf 1970 zijn nieuwe onderzoeksprogramma, waarin het begrip rationele rekonstruktie centraal staat."

Rekonstruktie Rekonstruktie i n de zin van Habermas is een begrijpelijke analyse van de fundamentele regels die wij mensen volgen in alles wat wij in het dagelijkse leven doen en laten. Een voorbeeld van een dergelijke rekonstruktie zijn de regels die de linguist Chomsky heeft achterhaald voor het taalgebruik. ledere kompetente spreker heeft de beschikking over een aangeboren vermogen om grammatikaal welgevormde zinnen

te produceren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van vastliggende, intuïtief gehanteerde regels. Habermas heeft Chomsky's rekonstruktie van de linguistieke kompetentie opgenomen en uitgebreid, onder andere met de taaldaden-theorie van Austin en Searle en met de rekonstruktie van de kognitieve kompetentie door Jean Piaget. Met deze en andere bouwstenen ontwikkelt Habermas de hypothese van een universeel grondpatroon van de menselijke leefwijze. „Dit grondpatroon zet als het ware de grenzen uit waarbinnen het menselijk leven zich kan ontwikkelen, zowel wat betreft het individue als wat betreft de samenleving in h a a r geheel. Het grondmodel bepaalt wat menselijk mogelijk is, wat de fakticiteit is van de mensensoort." In zijn nieuwe onderzoeksprogramma tracht Habermas dit grondpatroon te rekonstrueren. Om te voorkomen dat dit grondpatroon in de lucht blijft hangen gaat Habermas uit van de noodzaak het grondpatroon emiprisch-wetenschappelijk toetsbaar te maken. Daarvoor moet de rekonstruktie van een ontwikkelingsmodel, n a a r het voorbeeld van Jean Piaget. Het projekt van de rekonstruktie staat op dit moment overigens nog in de kinderschoenen, het moet op tal van punten worden uitgewerkt en ingevuld. Toch kan nu al gezegd worden dat Habermas' onderzoek in staat is belangrijke vernieuwingen in te luiden in de sociale wetenschappen. ,,Belangrijk is ten eerste dat de rekonstruktie van het grondpatroon van de menselijke leefwijze eennietwillekeurige, zij het korrigeerbare, maatstaf oplevert voor de analyse van historische processen. Dat geeft je de mogelijkheid om in een bepaalde maatschappelijke konstellatie, bijvoorbeeld de westerse samenleving anno 1981, aan te geven welke elementen tijdsgebonden en variabel zijn en welke niet tijdsgebonden en invariabel. Binnen de grenzen die vastliggen k u n je op die manier gefundeerde mogelijkheden aangeven voor verandering. Wanneer je dan spreekt over mogelijkheden van ontwikkeling van het individue of de samenleving heb je die gerelateerd aan de grenzen van de menselijke fakticiteit zodat de mogelijkheden ook reëel zijn.'.'

Grondslagdiskussie „Een tweede belangrijke vernieuwing die het onderzoeksprogramma van Habermas kan inaugureren betreft het terrein van de wetenschaptheorie, vooral de grondslagenproblematiek van de wetenschappen." Onlangs stond in het THE een ingezonden stuk van een psychologiestudent, die kritiek leverde op het neo-positivistische karakter van de Tilburgse psychologie Hij daagde de psychologische wetenschappers uit de grondslagen van h u n weten-

VAN

F R A NTFÜTT£

rrwwr^ N K J U ^ T Ê R

SCHUIE

Op kollege bij Van Doorne schapsbeoefening ter diskussie te stellen. „Dat is inderdaad iets wat wetenschappers zelden doen. Toch behoort het tot de intellektuele plicht van een wetenschapsman zich rekenschap te geven van de uitgangs• punten van zijn methodologie: waarom kies je juist deze methode en waarom is die goed, waarom bestudeer je juist deze feiten en laat je andere buiten beschouwing etc. Kijk eens hoe een sociale wetenschap funktioneert. Een sociale wetenschap bestudeert menseli)ke en maatschappelijke verschijnselen. Die verschijnselen worden geïnterpreteerd in termen van bepaalde theorieën, bijvoorbeeld in termen van behaviouristische psychologie.' Het probleem nu is dat de wetenschapper zich niet hoeft te verantwoordden voor de a a r d van zijn interpretatie, wat dat betreft is de wetenschapsman koning. Met andere woorden, de verhouding tussen de waargenomen verschijnselen en de gehanteerde theorie komt niet ter sprake. Wie garandeert echter dat het geen wanverhoudmg is? Hoe weet je of de verschijnselen in de theorie wel tot h u n recht kunnen komen? Je moet de relatie tussen verschijnselen en theorievorming Boven: de kritische theorie achter de muren van de Tilburgs© hogeschool. Onder: drs. F. J. M. van Doorne.

regelen. Nu gebeurt het volstrekt ongeregeld of op een manier die machtsverhoudingen m de hand werkt zodat de wetenschap een machtig manipulatief instrument wordt. Volgens mij geeft nu het onderzoeksprogramma van Habermas de mogelijkheden om de noodzakelijke toetsing van methodologieén door te voeren. Het gerekonstrueerde grondpatroon van de menselijke leefwijze is de norm van deze toetsing. Dit grondpatroon legt vast wat onvervreemdbaar menselijk is. Theoretische interpretaties van dit menselijke, bijvoorbeeld in psychologie of sociologie, zullen met deze norm rekening moeten houden. Wanneer nu bijvoorbeeld blijkt, en volgens Habermas is dat zo, dat wederzijdse overeenstemming op basis van gedeelde normen en waarden konstitutief is voor het mens-zijn, dan moet louter behaviouristische psychologie worden beschouwd als een gekortwiekt onderzoek n a a r de mens."

Cobbenhagen

^^^r

„We gaan er dus van uit dat de beslissingen die men neemt met betrekking tot het kader waarbinnen men als wetenschapsman wil werken, beslissingen zijn die ten sterkste normatief geladen zijn, dat wil zeggen: beslissingen waarin de opvattingen over kennis en wetenschap ten nauwste verbonden zijn

met opvattingen over mens en samenleving. Wanneer je het met elk a a r eens bent over die uitgangspimten, dan hoef je niet elke dag de normatieve problematiek van het kader van de wetenschapsbeoefening ter diskussie te stellen. Anderzijds kunnen er wel ontwikkelingen zijn van een bepaalde wetenschappelijke discipline en ontwikkelingen van de samenleving waardoor het weer dringend noodzakelijk wordt om vragen te gaan stellen n a a r de normatieve uitgangspunten van wat men wetenschap noemt, en de feitelijke wetenschappelijke praktijk. Dat gegeven lijkt mij op een heel interessante manier terug te voeren n a a r de konseptie die Cobbenhagen, één van de Godfathers van de hogeschool, had over wetenschap en samenleving. Volgens Cobbenhagen kunnen positieve wetenschappen, empirisch gerichte wetenschappen, alleen m a a r op een verantwoorder manier word opgezet, uitgewerkt en ontwikkeld worden binnen een normatieve kontekst. Voor hem is dat de manier waarop de relatie levensovertuiging en geloofsvisie met wetenschap samenhangt. THB: Ih denk dat de situatie van het denken over levensovertuiging en over geloof sinds Cobbenhagen flink veranderd is, zodat de feitelijke wijze waarop Cobbenhagen dacht over die samenhang vandaag beslist anders geformuleerd moet worden ... „ . . . J a , in Cobbenhagen's tijd zijn normen en waarden van de katholieke geloofsleer uitgangspunten. De feitelijke maatschappelijke praxis, onder andere de wetenschapsbeoefening, is er dan een toepassing van. Maar, zo simpel ligt dat niet. Er is een soort van cirkelrelatie; er zijn een aantal normen en waarden met betrekking tot de wijze van wetenschapsbeoefening, m a a r je moet kunnen leren van wat er in de wetenschap duidelijk wordt gemaakt, en dat is zowel wetenschappelijke theorievorming alsook de toepassingsmogelijkheid van wetenschap met betrekking tot maatschappelijke problemen, wat dan weer een nieuw licht laat schijnen op normen en waarden. Dat normatieve kader ligt niet vast, het is een historisch veranderlijk proces, denk bijvoorbeeld a a n de slavernij. Het denken over de medemens en de maatschappelijke problemen was toen heel anders dan nu. Toen was slavernij een ,normale' zaak. Nu kijkt men d a a r anders tegen aan. Een ander voorbeeld zijn de studies n a a r de ,grenzen aan de groei' die kunnen leiden tot het ter diskussie stellen en het nader onderzoek van de groei-ideologie. Met ideologie bedoel ik hier een onderliggende veronderstelling, dus niet in de zin van een verblindingsstrategie. Die onderliggende ideologie van de groei zou ter diskussie gesteld moeten kunnen worden omdat misschien ook onderzoek gedaan moet worden n a a r de mogelijkheden en de voor-

waarden voor een ekonomie zonder groei.

Kritisch nadenken Habermas benadrukt dat de feitelijke praktijk van de wetenschapsbeoefening staat binnen een normatief kader. Het kritisch nadenken over wetenschapsbeoefening, de beperkingen en de mogelijkheden daarvan binnen dat kader zou zonder meer een basiselement moeten zijn van elke wetenschapelijke opleiding omdat je anders riskeert grote brokken te maken. W a t je nu aan de hogeschool in vergelijking met de tijd van Cobbenhagen ziet, is dat het veel moeilijker is aan nieuwe fakulteiten, zoals bijvoorbeeld de psychologiefakulteit, filosofie een plaats te geven binnen het rooster dan binnen de .oudste' wetenschap de ekonomie. Bij de ekonomen is filosofie een zwaar vak, gegeven het aantal uren wat er voor staat. Bij de Taal- en Letterenfakulteit is er in het vooroverleg weinig aandacht besteed a a n de normatieve kontekst en de traditionele diskussies daarover, veel minder in ieder geval dan bij de ekonomen. Filosofie is op de hogeschool haast alleen nog m a a r het afkopen van de verantwoordelijkheid als wetenschapsman. Het heeft een soort alibifunktie gekregen. Men neemt de vooronderstellingen, aktiviteiten en het normatieve kader voor kennisgeving aan, m a a r doet er verder weinig mee. De reéle interaktie van wetenschappelijke probleemstellingen en het inzicht in de wijze hoe men aan wetenschappelijke probleemstellingen komt, en hoe men omgaat met de relatie van wetenschappelijke deskundigheid en maatschappelijke advisering, dat wordt binnen de traditionele fakulteiten wel wat gedaan, m a a r ik heb niet het idee dat dat tot de vaste ingrediënten behoort van alle vakken hier, en dat zou de normale situatie zijn in het perspektief van Cobbenhagen. Hier heeft de positivistische wetenschapsbeoefening vaste voet a a n de grond gekregen. Neem nu de sociologie, waar een vak als methoden en technieken steeds belangrijker wordt, of de psychologie: Tilburg staat in den lande bekend als een behaviouristisch bolwerk."

Hogeschool sluiten THB: Het positivisme zit blijkbaar zo ingebakken in het karakter van het onderwijzend personeel, dat je de hogeschool beter helemaal zou kunnen sluiten en opnieuw beginnen, of ziet u nog alternatieven? „Dan moet je, om d a a r een tegenwicht aan te geven, in elk geval, geen diskussies gaan houden over de katholieke signatuur. Dat is een volstrekt oppervlakkige benadering, zolang je niet gaat onderzoeken wat (Vervolg op pagina 8)

thb 27 - 3 april 1981

Frankfurter Schule en de kunst Ook voor de derde lezing in de Studium Generale cyklus .Kritische theorie van de Frankfurter Schule' was de belangstelling groot. In een boeiend betoog beklemtoonde Cyrille Offermans dat er binnen de Frankfurter Schule geen samenhangende esthetische theorie bestond. Marcuse en Lowenthal waagden zich nauwelijks aan een analyse van de avantgardistische kunst Voor Marcuse heeft kunst een bevestigend karakter, de maatschappelijke tegenstellingen worden erdoor aan het oog onttrokken Lowenthal gebruikte kunst (vooral literatuur) als dokumentatiemateriaal voor sociologische analyses Offermans beperkt zijn lezing tot het behandelen van de twee belangrijkste kunsttheoretici van de .kritische theorie'- Adorno en Benjamin. Via Adorno's laatste essay .Marginaliën zu Theorie und Praxis' waarin hij de alomtegenwoordigheid - ook in het diskussiegedrag van radikale studenten aan de universiteiten - van de mechanismen die bepalend zijn voor het ekonomisch en politiek bedrijf beschrijft, komt Offermans bij Adorno's estetische kritiek. Offermans „Adorno's interpretatie van de wereici als een gigantisch waansysteem tigt aan de basis van zijn kunsttheorie " Kunst IS voor Adorno geen van de rest van het leven geïsoleerd gebied Moderne kunst is voor hem het domein bij uitstek, waarin het waansysteem van de wereld bij zijn naam wordt genoemd, dat ons direkt en konkreet laat zien of horen dat de tegenwoordige wereld een hel is. De hel van het fascisme was voor de Frankfurters geen toevallige monsterachtige kreatie. maar de haast logische en onontkoombare konsekwentie van de burgerlijke maatschappij Moderne kunst als onderdeel van die maatschappij kan dan ook geen onschuldige vrijetijdsbesteding zijn, het IS wel een vorm van ,onbewuste geschiedschrijving'. De historische evolutie van de mens speelt zich af in ,een reproduktie van datgene wat er al altijd was'. Het is een nauwelijks door mensen beheerst proces, een ,natuurgeschiedenis' Ooit heeft de mens dit proces kunnen doorbreken. Het keerpunt ligt halverwege de vorige eeuw, de tijd van het ,kommunistisch manifest'. Echter, door het uitblijven van een proletarische revolutie ging volgens Adorno de maatschappelijke integratie van het proletariaat gepaard met een bewustzijnintegratie. Naarmate de betekenis van het proletariaat afneemt, neemt het belang van de moderne kunst - ontstaan rond 1850 - toe ,,Die moderne kunst gaat steeds duidelijker de rol spelen van toevluchtsoord van een /uist bewustzijn, dat wil zeggen van de onverzoenlijke houding tegenover de realiteit" .Inhoud' en ,vorm' van deze kunst hebben zich dan ook losgemaakt van de burgerlijke normen uit de vorige eeuw. Offermans, literair kritikus voor Vrij Nderland en de Groene Amsterdammer illustreert dit uitvoerig voor het opheffen van de taboes in de literatuur. Benjamin gebruikt een andere invalshoek, die van de mimetische taaltheorie en de samenhang met de ervaring. Taal is volgens Benjamin meer dan de optelsom van_woorden. Bij bewust taalgebruik zeggen woorden meer dan ze bij elkaar opgeteld aan strikte mededelingen overdragen: er staat méér dan er staat. Dit mimetisch vermogen van de schrijver is volgens Benjamin identiek aan zijn vermogen ervaringen op te doen. ..Zodra dat laatste afneemt, zal ook het vermogen om zich uit te drukken

Vervolg van pagina 7

Van Doorne/ Habermas de samenhang is van levensbeschouwelijke achtergronden en de normatieve aspekten van wetenschapsbeoefening. Daarvoor zou je in navolging van Habermas' onderzoeksprog r a m m a in moeten gaan op de noodzaak van een gerichte analyse van de interdependenties (wederzijdse afhankelijkheid) van levensovertuiging, mensbeelden, maatschappijbeelden en de wijze waarop feitelijk onderzoek gebeurt Als men d a a r nader onderzoek n a a r wil gaan doen .dan kan dat meer helderheid verschaffen over je eigen wetenschapsbeoefening Ik wil natuurlijk niet zeggen dat Habermas, die zichzelf Marxist noemt, hiermee de redder zou zijn van de christelijke grondslag van ons soort instellingen. De wijze waarop Habermas de kritische maatschappijtheorie van Marx herneemt komt op het spoor van

zeer belangrijk christelijk erfgoed, erfgoed dat niet alleen meer het alleenrecht is van christelijke kerken, m a a r dat gemeengoed is geworden van zeer veel weldenkende mensen. Belangrijke elementen van dat christelijke erfgoed door allerlei tradities in het westen opgenomen en bijvoorbeeld in het onderzoeksprog r a m m a van Habermas. Er is duidelijk behoefte op de hogeschool n a te denken over de samenhang wetenschap en samenleving. Initiatieven die leiden tot een beter begrip van die samenhang zijn bijvoorbeeld die lezingencyclus over de Frankfurter Schule en de wetenschapswinkel. Ik denk dat het slecht is wanneer op bestuurlijk niveau die problematiek van de Wetenschapswinkel louter als een soort administratieve kwestie afgehandeld zou worden omdat n a a r mijn idee hier precies een nieuwe behoefte zichtbaar wordt omtrent de maatschappelijke positie van wetenschap, en de maatschappelijke relevantie daarvan ter diskussie wordt gesteld." Winfried Kleinegris Ronald Jeurissen

Cyrille Offermans afnemen: het is precies die situatie die Benjamin alom waarnam " Benjamin haalde uit beschrijvingen van Poe en Baudelaire de opvatting dat mensen (in een grootstad) zich alleen nog maar in refleksen kunnen uitdrukken, gevolg van de dressuur van een verdergaande ekonomische en administratieve rationalisering. Daardoor worden ze m hun zogenaamde vrije tijd een steeds gedweeër slachtoffer van de kultuurmdustne En die ervaring in 'n .eendimensionale hyperrealiteit vertoont nergens meer open plekken, onzekere verbindingen, dubbelzinnigheden, stukken wit, raadsels', aldus Cyrille Offermans.

E.V.

Vervolg van pagina 1

Studentenstop Twee nieuwe studierichtingen beginnen met een stop. taal- en literatuurwetenschappen, dat m september in Tilburg van start gaat, kreeg 113 aanmeldingen en kan er m a a r 75 hebben. Ook voor industriële vormgeving in Twente meldden zich veel mensen. Deze richting knjgt een stop en daarmee een primeur wat betreft de TH's, waar iets dergelijks nog niet is voorgekomen. Over een derde nieuwe richting, informatika, bestaat nog onduidelijkheid Informatika is nog steeds niet in het Akademisch Statuut opgenomen, iets wat eind m a a r t had moeten gebeuren, en heeft dus nog altijd geen officiële status Dit is echter een formaliteit. Ernstiger is. dat minister Pais ook nog niet heeft laten weten aan welke instellingen het vak gedoceerd zal worden en welke specialisaties waar worden ondergebracht. Hij zou dit vóór 1 maart bekend maken. „Daar zal wel weer

zoals dat heet, heel voortvarend aan gewerkt worden", merkte een raadslid op, „maar half augustus staan de studenten op de stoep." Besloten werd, dat de instellingen n a a r eigen inzicht met de voorbereidingen beginnen en dat verwacht wordt, dat de minister hun adviezen zal opvolgen. Dit wordt hem in een speciale brief meegedeeld. Informatika krijgt een plaatsingskommissie, geen stop. luidt het advies van de AR. De adviezen van de Akademische Raad zijn inmiddels n a a r minister Pais gestuurd, die n a a r verwacht omstreeks half mei zijn voornemens aan de instellingen en het parlement zal onthullen. De kans dat die afwijken van het advies van de AR is niet denkbeeldig: vorig jaar kwamen enkele studierichtingen bij nadere telling tot een grotere kapaciteit dan die. welke de minister in zijn algemeen financieel schema had staan. Pais legde de cijfers van de instellingen toen naast zich neer en hield, zonder nadere argumentatie vast aan de (lagere) aantallen uit het AFS. Utrechts Universiteitslad GUPD Lin Tabak

24 april: wereld proefdierendag, wie blijft daar koud onder?

Nouwens verhuizingen Erkend Rijksverhuizers

Internationale Verhuisonderneming en opslag van inboedels verpakkingen overzee Lage Witsiebaan 102-112-136, Telefoon 013-670526-674796, Tilburg

In universiteitskringen weet men beter dan wie ool<, wat het proefdier op grote schaal wordt aangedaan. Een "jaarverbruik" alleen al m West Europa van dertig miljoen proefdieren ten dienste van onder meer de kosmetische, de farmaceutische en de chemische industrie is ronduit schandalig, veelal geheel onnodig en bovendien pure anti-reklame voor onze "Westerse Beschaving". Wordt 't met dringend tijd dat daar een eind aan komt? Wat de dieren moeten ondergaan en hoe dat anders kan, moet u zelf maar lezen; onze brochure "hier MOET een eind aan komen..." ligt voor u klaar.

Wij hebben op onze kantoren in Rotterdam en Amsterdam plaats voor afstuderende

n stuur mij de brochure "hier MOET een eind aan komen.

Bedrijfseconomen

D maak mij meteen maar lid. Ik wacht met betalen tot ik een acceptgirokaart ontvang, (minimum kontributie / 17,50 per jaar). Naam:

die verder willen gaan in accountancy

Coopers &Lybrand Nederland

^>€

Adres: Postcode: Plaats: U kunt deze bon zenden aan de N.B.B.V., antwoordnummer 9590, 2500 ZM Den Haag. Een postzegel is niet nodig.

Westblaak 100 3012 KM Rotterdam Tel. 010-130680

15 DSM is een industrieel concern, waarin chemie de belangrijl<ste

aktiviteitis.

In totaal zijn bij DSM in binnenen buitenland ca. 32.000 mensen werkzaam. In Nederland ligt het zwaartepunt van de aktiviteiten in Zuid-Limburg, waar ook het Hoofdkantoor is gevestigd. De omzet van het concern bedraagt ca. 13 miljard gulden.

DSM l^

nederlandse bond tot bestrijding van de vivisectie

TH Jan van Nassaustraat 81 2596 BR Den Haag telefoon (070) 24.86.83

Bij de DSM Limburg BV zijn momenteel plaatsingsmogelijkheden voor

jonge bedrijfseconomen (v/m) voor een carrière ïn de financieel-economische sektor. Ais gevolg van een ver doorgevoerde decentralisatie bestaan bij de DSM-bedrijfsonderdelen interessante, dynamische f unkties voor bedrijfseconomen; in deze funkties wordt een spilpositie ingenomen tussen o.m. produktie, marketing en verkoop. Van de bedrijfseconoom wordt verwacht dat hij in het lokale management-team vanuit zijn discipline een aandeel levert inde formulering van het beleid dat voor het betrokken onderdeel wordt uitgestippeld. De werkzaamheden omvatten o.m. rentabiliteitsbewaking, aangeven bedrijfseconomische consequenties van investeringen, bedrijfseconomische adviezen, budgettering, financieeleconomische ondersteuning bij de meer jarenplanning.

In de beginfase zullen deze werkzaamheden als assistent van de Controller van een bedrijfsonderdeel worden verricht. Afhankelijk van de persoonlijke ontplooiing zijn goede vooruitzichten binnen de organisatie aanwezig. Via het bij DSM gehanteerde systeem voor loopbaanbegeleiding zal de loopbaanontwikkeling van de nieuwe medewerkers worden bevorderd. Zeker ook zij die binnenkort afstuderen kunnen reflecteren. De standplaatsen zijn Heerlen en Geleen/Beek.

Belangstellenden geven wij gaarne nadere informatie. U kunt hiertoe contact opnemen met het Secretariaat van de afdeling Personeelsvoorziening Hoger Kader, DSM Limburg BV (tel. 045-782798). Schriftelijke sollicitaties kunnen - met toevoeging van een curriculum vitae-worden gestuurd aan DSM, Afdeling Personeelsvoorziening Hoger Kader, Postbus 65, 6400 AB HEERLEN.

thb a? - 3 april igai

ÏSW

op mondiaal niveau neemt Peat Marwick International (PMI) een toonaangevende plaats in op het gebied van de accountancy, belasting- en organisatie-adviezen. Wereldwijd telt de organisatie 24.000 medewerkers en 300 vestigingen in 80 landen. Het omzetniveau heeft de 2 miljard gulden bereikt In Nederland is PMI vertegenwoordigd door Peat Marv/ick Nederland met vestigingen in Amsterdam, Arnhem en Den Haag en 150 medewerkers in totaal. Onze praktijk weerspiegelt het internationale karakter van Peat Marv/ick Nederland: niet alleen het aantal Nederlandse cliënten groeit snel, ook de dienstverlening aan de Nederlandse vestigingen van Amerikaanse, Britse, Japanse en andere Europese cliënten expandeert sterk. Peat Marwick Nederland is aangesloten bij het NIVRA.

JONGE BEDRIJFSECONOMEN

Peat Marvvick Nederland voert een actief en progressief promotiebeleid. Dat is niet alleen eenfilosofie,ook door de aanhoudende groei wordt dit beleid verwezenlijkt. Daardoor kan met zekere regelmaat een nieuw aantal mensen aan een voorspoedige carrière beginnen. Deze gelegenheid doet zich nu voorop onze kantoren in Amsterdam, Arnhem en Den Haag.

Omdat Peat Marw/ick Nederland doorstuderen noodzakelijk acht, bestaan er goede studie-faciliteiten, waaronder doorbetaald studieveriof Verder is er een uitgebreid intern opleidingsprogramma, dat o.a. internationaal (Londen en Parijs) wordt georganiseerd. Het volgen van interne en externe specialistische cursussen wordt sterk aangemoedigd.

De eerste tvvee jaren zult u bij Peat Marwick Nederland onder de verantwoordelijkheid van een manager controle-onderzoeken voorbereiden en uitvoeren. Na twee jaar zult u in staat zijn deze projecten onder eigen verantwoordelijkheid afte wikkelen.

De sollicitatieprocedure wordt gekenmerkt door de voortvarendheid die Peat Marwick Nederland eigen is. Na een oriënterend onderhoud krijgt u de gelegenheid om met toekomstige collega's van gedachten te wisselen over een carrière bij Peat Marwick Nederiand. Bij blijvende wederzijdse belangstelling kan de sollicitatie binnen enkele weken afgerond zijn.

Bij Peat MaoA'ick Nederland wordt hard gewerkt en heersen zeer uitgesproken opvattingen over hoe dat werk dient te worden uitgevoerd. U bent bij Peat Mawick Nederland op uw plaats als u niet alleen zelfstandig kunt werken, maar ook met een grote mate van zelfbewustheid kunt optreden. Het spreekt vanzelf dat ook representativiteit een voorwaarde is. Het werk is veeleisend en u zult met elkaar snel afA/isselende problemen van grote diversiteit te maken krijgen. Bent u ambitieus genoeg om dat als een uitdaging te-'2ien, dan bent u van een goede carrière bij Peat Marwick Nederland in principe verzekerd.

Voor meer informatie en het maken van afspraken kunt u contact opnemen met de heer P. Hadewegg Scheffer in het kantoor Amsterdam, tel.: 020 - 225666 (na kantooruren: 033 - 32989), de heer J. Boer in het kantoor Arnhem, tel.: 085513515 (na kantooruren: 01833 -1194) of de heer H.G. Krekel in het kantoor Den Haag, tel.: 070 - 814761 (na kantooruren: 078 -194071).

Tegenover dit niet geringe eisenpakket staan niet alleen voorspoedige vooruitzichten, maar staat ook een inkomen dat evenals de secundaire arbeidsvoorwaarden uitstekend is.

Peat Marwick Nederland

Laan van Nieuw Oost-lndie 127, 2593 BM Den Haag; l-lerengracht 566, 1017 CH Amsterdann; Eusebiusbuitensingel 3, 6828 HS Arnhem. 10

U9W"

De Projektgroep Energieverbruik Hogeschool (onderdeel van de Studium Generale Energie-kursus) wil regelmatig via het THB een aspekt van het energieverbruik op de hogeschool belichten en toelichten. Aflevering 3:

drukkerij van der wee

^^^^^4^ CriMiemL^

als het om uw drukwerk gaat

Kringlooppapier

koestraat 85

Allereerst een paar sprookjes ontzenuwen. De houdbaarheid: boze tongen beweren al jarenlang dat kringlooppapier na maksimaal 10 jaar helemaal vergaan is. Voor veel dingen zou zelfs dat geen bezwaar zijn, wie kijkt er na 10 jaar nog zijn eerstejaars diktaten door, maar het blijkt een fabeltje. TNO heeft uitgezocht dat kringlooppapier evenals wit papier een houdbaarheid heeft van enkele tientallen jaren en dat de verschillen tussen alle soorten papier, inklusief kringlooppapier, slechts gradueel zijn. Van geen enkele papiersoort is te verwachten dat deze een houdbaarheid van enkele eeuwen bezit. Ontinkten: bij de inkting van papier zouden grote hoeveelheden giftig chemies afval vrijkomen. Op de eerste plaats worden de in Nederland Verspreide soorten kringlooppapier voor grafische doeleinden niet ontinkt. Wel wordt een gedeelte van het oud papier te gebruiken voor verpakkingsdoeleinden ontinkt. Bij deze ontinkting is slechts 2 % van het afval dat vrijkomt onbruikbaar en dit wordt op vuilstortplaatsen gestort. Onderzocht wordt momenteel of dit spul niet opnieuw te gebruiken is in steenbakkerijen. De overige 98% van het afval worden weer opnieuw verwerkt bij de produktie van grijs papier voor golfpapier. We vergelijken nu het grondstofverbruik van verschillende soorten papier. De getallen voor kringlooppapier geiden voor het ,Circuit papier' waar bij de fabrikage met een gesloten waterhuishouding wordt gewerkt en enkel dat water verbruikt wordt dat bij het drogen van het papier verdampt. Alle andere water wordt telkens opnieuw gebruikt, todat het te vuil is geworden voor gebruik, waarna het ingedikt wordt en tot kringlooppapier wordt verwerkt.

telefoon 423137 tilburg

:••.«,.%

Vooreen gezellig avondje uit

fM *^^ eigerispecialiteiteri

'iLi'

emmcistraat 2,5038 WB «ïï&u.-g, tel 013-430252 Keuken geopend tot 2245 uur Dmsdogs gesloten

Voor de produktie van 1 kg. papier is nodig: papier 1 e kwaliteit normale kwaliteit kg hout 2,4 1,7 liter water 440 280 kwh stroom 8 5

Autoverzekeringen hogeschool personeel Katalogusprijs f f ƒ f f

9.000,— 12.000,— 15.000,— 20.000,— 25.000.—

Bruto-premie AR met f 200,— eigen risiko ƒ f ƒ ƒ f

837,-— 972,-1113,-1388,-1633,--

* Overname no CIJlim tot 50% -k Inklusief groene kaart

kringloop 0,0 1,7 2,8 De hogeschool verbruikte in 1980 alleen al in de drukkerij 56.111,712 kg papier. Hieronder vergelijken we weer de verbruikte grondstoffen. papier Ie kwaliteit normale kwaliteit kringloop kg hout 134.668 95.389 O liter water 24.689.153 15.711.279 95.389 kwh stroom 448.893 280.558 157.112 Gebruik van kringlooppapier leidt dus tot aanzienlijke besparingen van grondstof. Maar niet alleen grondstoffen, ook geld kan bespaard worden. Volgens het Ministerie van Volksgezondheid en Milieuhygiëne gelden de volgende prijzen per 100 kg papier (1980): kringlooppapier ƒ160,—; wit papier tussen ƒ175,— en ƒ210,— alnaargelang de kwaliteit. Gaan we er vanuit dat per 100 kg gemiddld ƒ25,— bespaard kan worden dan zou dit per jaar een besparing van circa ƒ 14.000,— opleveren. Het voorstel van onze projektgroep is dan ook zo spoedig mogelijk te komen tot het gebruiken van kringlooppapier voor zoveel mogelijk doeleinden, zoals bijvoorbeeld diktaten, tentamenpapier en -opgaven. De gegevens voor dit artikel zijn voornamelijk van de Vereniging Milieudefensie. Zij hebben een boekje uitgebracht over kringlooppapier dat te bestellen Is door overmaking van ƒ 7,— inklusief verzendkosten op giro 10.20.00 van VMD te Amsterdam.

Bruto-premie WA ƒ f f f

343,— 406,— 426,— 489.—

f 520,—

•k Schade-afwikkeling casco: binnen d r i e dagen

EINDHOVENSCH ASSURANTIEKANTOOR BV TELEFOON 040 - 444200 EN 444201

U d : N.V.A.

MAKELAAR IN ASSURANTIËN - Gevolmachtigde; EDENSTRAAT 39

Projektgroep Energieverbruik Hogeschool p/a Studium Generale

Moet je in deze tijd met een bepaald linkomen nou wel of geen huis kopen? I Die liele warwinkel van aftrekposten, rentes of speciale kredieten, daar kom je haast niet uit. Hoeft ook eigenlijk niet, laat Finac dat maar doeiL Finac is namelijk een volstrekt onafhankelijk voorlichtingsbureau Voor financieritig. Absoluut objectief. Finac geeft adviezen, overlegt met u wat in uw speciale geval het beste is en ontwikkelt een budgetplan. Misschien klinkt het u ongeloofwaardig in de oren^ maar er zijn voor u géén kosten aan v^bonden. [Dus wat let u. Ons tclefoonnummen0^ -319747. Ons adres:MaUebaan 75,3S81CG Utredfit. 11

thb 37 - 3 april 1981

VAKATURES OP DE HOGESCHOOL De afdeling Onderwijs en Onderzoek zoekt, voor de d u u r van zes maanden, voor h a a r projekt met als titel ,Studie van ontwikkelingen bij de zusterinstellingen ten aanzien van wetenschaps- en onderzoeks beleid, een pas afgestudeerd AKADEMIKUS in een van de maatschappij- mens of geesteswetenschappen. Taken - het bestuderen van studies, n o t a s en beleidsrapporten t a v wetenschaps- en onderzoeksbeleid bij zusterinstellingen en h u n fakulteiten - het m overleg met de vaste O & O staf opstellen van een hjst van de belangnikste ,items voor een over2acht van het beleid bij de zusterinstellingen, - het vergelijken van het in de stukken van de KHT en zijn fakulteiten neergelegde beleid met dat van de zusterinstellingen, - het schrijven van een systematisch overzicht als eindrapport Informatie bij drs H Hoens, hoofd van de afdeling Onderwijs en Onderzoek telefoon 662564 Salaris min ƒ 2 766,— en max ƒ 3 551 — bruto p m Sollicitaties schriftelijk, onder vermelding van .sollicitatie' op de enveloppe, aan hoofd Dienst Personeelszaken Katholieke Hogeschool, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg

DE VAKGROEP STAATS- EN ADMINISTRATIEF RECHT v a n de Fakulteit der Rechtsgeleerdheid heeft een aantal bijzondere projekten op stapel staan Een deel van deze projekten k a n bemand worden met beginnende studenten, voor het overige is een gevorderde studie vereist Voor de projekten vragen wij de enthousiaste medewerking van STUDENTASSISTENTEN (M/V) De projekten zijn 1 junsprudentieonderzoek de derde in het adnunistratieve recht 2 junsprudentieonderzoek het zorgvuldigheidskntenum 3 grondrechtenbundel 4 buitenlandse Kroniek 5 kamerstukkenprojekt 6 pnvacy/milieurecht 7 staatsrecht als ideologie 8 ruimtelijke ordening Nadere inlichtingen kunnen verkregen worden bij mr A F M Brennmkmeijer, tel 013 - 662008 (KHT) of 080-230485 (pnvé) Solhcitaties te richten a a n de sekretaris van Fakulteit der RechtsgeleerdheidDrs. R. H. A. M. Kraakman, k a m e r B-916.

HET EERSTE ONDERZOEKSRAPPORT VAN DE WEWI KIEZEN OF DELEN Een vrouwenstudie n a a r meeer gemeenschappelijkheid in wonen en opvoeden door José Rijnen Een inventarisatie a a n de h a n d

vein interviews met woongroepen voornamehjk met de vrouwen en kinderen d a a r v a n V e r t r e k p u n t voor het onderzoek is de stelling dat er pas echt sprake k a n zijn v a n bevrijding van vrouwen ais het d e n k e n en voelen v a n mensen over kinderen b a r e n en opvoeden v e r a n d e r t De gegevens u i t de interviews zijn geordend rondom een a a n t a l t h e m a s zoals alleen s t a a n d ouderschap rolpatronen teleurstellingen De bedoeling was m e t om tot theoretische afstande Iqke of empirisch verantwoorde konklusies te komen De opzet w a s om veranderingen z i c h t b a a r te m a k e n en ervaringen h e r kenbaar (verkrijgbaar op F 25 pnjs ƒ 2 50)

algemeen OUDERS VAN HOMOFIELE KINDEREN PRATEN MET ELKAAR De gezamenlijke werkgroepen Ouders van homofiele k i n d e r e n in Noord Brabant organiseren ook dit j a a r weer een ouder m i d d a g en wel in Tilburg op 11 a p n l In d e afgelopen jaren is duidelijk gebleken d a t a a n /.o n m i d d a g een grote behoefte bestaat omdat ouders d a n de gelegenheid knjgen om in groter of kleiner groepsverband in alle openheid v a n gedachten te wisselen over t homofiel zijn van h u n zoon of dochter Ze knjgen een beter inzicht in de hele problematiek wat weer mogelijk heden schept om d e vaak ver stoorde ouder kind relatie te verbeteren en te verdiepen U k u n t zich m d i e n u hiervoor belangstelling hebt telefonisch a a n m e l d e n bij o n d e r s t a a a n d e telefoonnummers w a a r n a u verdere informatie wordt toe gezonden Breda 076 142602 138108 Vugcht 073 561937 Den Bosch 073 131282 Eindhoven 040-414327 524510 Tilburg 013 556547

intensieve trainingsweek F r a n s (spreek en luistervaardigheid) Ook ZIJ die al eerder hebben meegedaan k u n n e n schrijven Periode 4 tot en met 8 mei Tijd + 9 00 15 00 u u r Docente drs M L v d Heuvel Aanmelding en inlichtingen in d e o c h t e n d u r e n Talencentrum F 48 toestel 2508 Inschnjving mogelijk tot en met 17 a p n l

Inlichtingen bij - Theo Dumoulin of E n k J a n v a n Rossum vakgroep Onderwijspsychologie k a m e r G116 gebouw G tel (66)2528 ONDERWIJSPROJEKT TECHNIEK EN SAMENLEVING EEN POGING TOT UITLOKKING Dit najaar zal wederom een onderwij sprojekt Techniek en Samenleving starten Het projekt omvat een kollegereeks en onder zoek in projektgroepen Het is bestemd voor studenten van de Katholieke Hogescbool Tilburg en voor de Technische Hogeschool Eindhoven U i t g a n g s p u n t van het projekt is dit keer een r a p p o r t van d e Wetenschappelijke Raad voor het Regenngsbeleid met d e titel Een poging tot uitlokking In het r a p p o r t heeft d e Raad een beeld geschetst van een liberaal technokratisch model d a t de aanwijsbare steun heeft van ekonomische en politieke belangengroepen De Raad vraagt om hier tegenover alternatieven te stellen Zij geeft hiertoe een aanzet door n a a s t h e t d o m i n a n t e model enkele k a r a k t e n s t i e k e a n d e r e visies op de samenleving te formuleren WIJ wensen deze uitdaging in het projekt Techniek en Samenleving a a n te nemen W e t e n s c h a p en techniek nemen zowel in de d o m i n a n t e als in de alternatieve modellen een centrale plaats in In konkreto gaat h e t erom een konsistent en aanvallend geheel van alternatieven te ontwikkelen d a t k a n worden afgezet tegen het beeld voor wetenschap en techniek d a t m d e poging tot uitlokking IS geformuleerd De h o n o r e n n g van KHT s t u d e n t e n wordt n a n a d e r overleg bepaald Er IS p l a a t s voor maximaal twintig studenten ZIJ die belangstelling hebben k u n n e n zich opgeven bij H W Lmtsen TH Eindhoven HG 9 57 telefoon 040 472857/472889 of bij P Gerlach Samenwerkings o r g a a n KHT THE D 29 telefoon 013 662010 TRAININGSWEEK FRANS BIJ voldoende belangstelling organiseert het Talencentrum een

Keuzevak Administratieve Organisatie op 21 mei a a n s t a a n d e Opgave via blauwe en gele k a a r t e n bi) Bureau Examens k a m e r B 107 tot uiterlijk d o n d e r d a g 7 mei Test Administratieve Organisatie op 7 mei a a n s t a a n d e Opgave via blauwe en gele k a a r t e n bi) Bureau examens k a m e r B 107 tot uiterlijk 23 a p n l TESTIMONIUM ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE

VAKATURE STUDENT LID ONDERWIJSKOMMISSIE Er is een v a k a t u r e o n t s t a a n voor een s t u d e n t lid v a n d e Ondenvijs kommissie De voorkeur v a n d e fakulteit gaat uit n a a r het vervullen v a n deze v a k a t u r e door een avondstudent Geïnteresseerden k u n n e n zich schnftelijk melden bij het Fakulteitsbestuur Nadere inlichtingen met betrek king tot d e werkzaamheden van de kommissie k u n n e n worden verstrekt door het Fakulteits s e k r e t a n a a t (kamer B 915)

Het testimonium wordt gehouden op donderdag 7 mei 1981 om 14 00 u u r De te bestuderen l i t e r a t u u r omvat - koUegediktaat - Stasseveld - Bestuurlijke Informatieverzor ging Deel I - Leer van d e administratieve organisatie Deeel II hoofdstukken 1 t / m 11 - OverWeeft - Basiskennis Informatica hoofdstukken 1 t / m 3 en 9 t / m 12

SPORT

STUDENTEN GEZOCHT Voor het samenstellen v a n een test met b e t r e k k i n g tot het lezen van een tekst zoekt de vakgroep Onderwijspsychologie 60 mannelijke en/of vrouwelijke s t u d e n t e n uit de studierichtingen ekonomie sociologie rechten en theologie Het onderzoek zal plaatsvinden op donderdagmorgen 9 april van 09 00 u u r tot + 12 00 u u r in gebouw G zaal GZ 31 De beloning voor deelname 25 gulden Inschrijven bij mevr Bergmans Snels gebouw G k a m e r G113 tel 168)2270

EKONOMIE

INTERNATIONAAL VOLLEYBALTOERNOOI HAJRAA

GASTCOLLEGE SOCIOLOGIE Op m a a n d a g 6 a p n l zal prof d r Peter Rose (Smith college Northampton/Mass USA) als gast v a n de vakgroep Algemene Sociologie een voordracht houden over Theory a n d Research of Race Relations Plaats K 30 tijd 15 00 u u r Eenieder is welkom

ONDERWIJSKOMMISSIE BASISOPLEIDING KORTE BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN 9 MAART 1981 1 De v e r g a d e n n g e n blijven vast gesteld op m a a n d a g v a n 15 30 tot 17 30 u u r Eerstkomende vergaden n g op 30 m a a r t en 27 a p n l 2 P e n o d i e k docenten overleg lijkt het meest a d e q u a t e middel om te spreken over de inhoud d e methode en d e p l a a t s v a n h e t hoofdvak algemene sociologie in de (basis) opleiding 3 Ten aanzien v a n de s t a n d a a r d k u r s u s evaluatie wordt als aanvulling (cq vervanging) voorgesteld halverwege en/of op het eind van de k u r s u s in gesprek met docent en studenten de k u r s u s te evalueren 4 Met betrekking tot de voor bereiding van de twee fasen s t r u k t u u r dienen d e studenten er op d e geëigende plaatsen in het overleg voor te zorgen dat zij van gewenste i n s p r a a k hierbij verzekerd zijn 5 Mede n a a r aanleiding van het koordmatieverslag van h e t eerste semester (eerste en tweede jaar) w a a r i n konklusies en a a n b e v e h n gen s t a a n opgenomen worden besluiten genomen over h e t onder wijsprogramma 1981/1982 Het betreft de voortzetting van periodiek docentenoverleg het projekt verbonden a a n sociologie IV het projekt Sociologie op de werkvloer de tussentoetsen en de samenwerking tussen koordi n a t i e en WAVO 6 De WAVO zal op h a a r b n e f geantwoord worden in de lijn van de besprekingen van de OCB 7 Het onderwerp sknptiebeleid de p l a n n i n g spreiding en s t r u k t u r e n n g v a n het m a k e n van schnttelijke werkstukken met d a a n n opgenomen het eerstejaars projekt van d e kolloquia-reeks wordt niet afsluitend besproken en opgeschoven n a a r de vergade n n g van 30 m a a r t

Op zaterdag 20 en zondag 21 juni organiseert de Eindhovense studentenvoUeybalveremging Hajraa voor d e derde m a a l een groot i n t e r n a t i o n a a l buiten volleybaltoernooi Er zijn teams uit Engeland Schotland België F r a n k n j k Luxemburg en Duitsland uitgenodigd N a twee suksesvoUe j a r e n is besloten om v a n dit toerooi een jaarlijks t e r u g k e r e n d gebeuren te m a k e n Ook dit j a a r is er rondom het toernooi v a n alles te doen O p zaterdagavond zal een bekende Nederlandse b a n d optreden Er wordt gespeeld in diverse klassen vanaf r e k r e a n t e n tot en m e t eerste divisie landelijk Inschrijving is mogelijk tot en met 1 mei Voor inlichtingen en eventueel mschnjvmgsformulieren k u n t u terecht bij S e k r e t a n a a t Hajraa Kerkstraat 7 Eindhoven tel 040 441828

MeNu? PERIODE 6 T/M 10 APRIL 1981 Maandag 6 april - Champignonsoep - Blinde vink rauwkostsla - Schorseneren bietjes - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Dinsdag 7 april - Uiensoep - Kipkerryragout - Doperwten Rabarber - Fntes - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Woensdag 8 apnl - Preisoep - Biefstuk t a r t a a r met ananassaus - Tuinbonen prei è l a crème - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Donderdag O april - Chinese tomatensoep - Babi Ketjap - W i t t e kool Atjarsalade - Rijst gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Vnjdag 10 april - Kervelsoep - Chili con C a m e - Gemengde sla - Diverse nagerechten Openingstijden m a a n d a g tot en met d o n d e r d a g van 12 00 tot 13 30 u u r en van 17 00 tot 18 30 u u r vnjdag v a n 12 00 tot 13 30 u u r Op vrijdag zijn er in d e koffiekamer van gebouw B tussen 17 00 en 18 30 u u r broodjes en soep verknjgbaar

FILMLIGA

Hungerjahre van Jutta Bruckner Dinsdag 7 a p n l Regie: J u t t a Bruckner Met Sylvia U l n c h , Britta Pohland, Claus J u r i c h s . BRD 1979 90 n u n u t e n zwart/wit Regisseuse J u t t a Bruckner m a a k t e in 1977 de film EIN GANZ UND GAR VERWAHRLOSTES MAD CHEN en schreef m 1978 het scenano voor EINE FRAU MIT VERANTWORTUNG (geregisseerd door Ulla Stökl) Dergelijke filmtitels doen lichtelijk vermoeden dat h a a r films een feministische boodschap bevatten En d a t is ook zo De film is gesitueerd m h e t WestDuitsland a n n o 1950 de eerste d r a a g b a r e radio's, een g r a u w e naoorlogse arbeiderswijk, het Wirt

schaf tswunder, een moeder die er bi) werkt om een ijskast te k u n n e n kopen, de Berlijnse m u u r , d e Al genjnse oorlog, vader met een SPD-verleden, het verbod van de KPD, A d e n h a u e r , fascisme, een meisje lu h a a r pubertijd, h a a r eerste ongesteldheid, vreetmanie als komenpensatie, zelfmoord Dit alles vormt het dekor voor de film Konkreet g a a t het in HUNGERJAHRE om drie j a a r uit het leven van de p u b e r Ursula en uit dat van h a a r moeder Ze hebben het ongeluk die periode mee te maken in het West-Duitsland a n n o 1950, een tijd van r e s t a u r a tie en van verstikkende burgerlijkheid Ursula m a a k t op h a r d e wijze k e n n i s met de leugenachtig held en de schijnheiligheid van de

KULTUREEL SENTBUM

Geurententoonstelling Van 27 m a a r t tot en met 3 mei is in het k u l t u r e e l s e n t r u m Tilburg een tentoonstelling te zien met de titel TE GEUR & TE KEUR, w a a n n informatie over het ge eksposeerde d e bezoekers vooral door de n e u s zal bereiken Haast alles wat met g e u r te m a ken heeft komt a a n bod op deze tentoonstelling, w a a n n n a a s t een informatief gedeelte over ,wat is geur/reuk', de n a d r u k vooral op de geurstoffen zelf ligt In het onderdeel ,De geschiedenis van de geur' k a n de bezoeker bijvoorbeeld kennis nemen v a n de geur van heilige zalfolie waarvan

het recept in de bijbel (Exodus 30) wordt gegeven en wat de geurm a k e r van n u moeiteloos k a n namaken Of van de histonscjie g e u r v a n Mirre, Cassia en Civet, ter wijl ook beroemde parfums uit de geschiedenis - v a n Eau de Cologne tot Chanel no 5 - op de ekspostie met de neus te ,proeven zijn De n a d r u k ligt op h e t kreatieve werk v a n de g e u r m a k e r en op de tentoonstelling wordt .ruikbaar ge m a a k t d a t deze door d e juiste k o m b m a t i e v a n een a a n t a l van zijn 300 è. 400 grondstoffen niet alleen in staat is d e lekkere luchtjes voor parfum, zeep of schoonmaak-

STUDIUM GENERALE

sing in het verleden leidde, te h e r zien, w a n n e e r de maatschappelijke ontwikkeling een andere loop neemt d a n voorzien 21ij vraagt, dat m e n a a n d a c h t wijdt a a n de pro blemen, waarmee d e maatschappij nog niet was gekonfronteerd m de tijd, d a t A d o m o en Horkheimer h a a r analyseerden Men zal eddus heden ten dage d e v r a a g moeten stellen n a a r de oorzaak van de o n m a c h t v a n de maatschappij tegenover het probleem van de werkloosheid, het probleem van de grenzen a a n de groei, het probleem van de Derde Wereld Men zal zelfs vragen, of de gedachten g a n g van Horkheimer en A d o m o geen revisie behoeft, om vat te knjgen op het verschijnsel dat onze samenleving steeds minder leefbaar wordt

Hoefnagels De kritische theorie van de Frankfurter Schule (5e lezing) Donderdag 9 april, 13.30 u u r , AZ 8 ,De taak, waarvoor de Kritische Theorie v a n d a a g staat' Door prof dr H Hoefnagels s j (hoogleraar Normatieve Maatschappijleer Nijmegen) Om m d e zin van d e .Kritische Theorie' wetenschap te beoefenen, volstaat h e t niet, zich de visie, die h a a r grondleggers op de m a a t schappij (van h u n tijd) hebben ontwikkeld, eigen te m a k e n ,Kritische "Theorie' vraagt, dat men zich d e i n s p a n n i n g getroost, de inzichten, waartoe h a a r ,toepas-

volwassenen Diep gekwetst vlucht ze in steeds groeiend neurotisch g e d r a g tot ze volkomen alleen staat H a a r moeder zit vast a a n de levenshouding die h a a r opvoe ding h a a r meegaf en is niet in staat h a a r dochter te begrijpen en te ondersteunen Telkens wan neer Ursula zich afgewezen voelt p l u n d e r t ze s n a c h t s de ijskast Ze propt zich vol met eten in een poging h a a r geestelijke honger n a a r w a r m t e en vriendschap te stillen met t a s t b a a r voedsel H a a r p u b e r teitsjaren zijn terecht ,hongerjaren' De film kent mooie, ontroerende momenten, b v als Ursula ,vamp je speelt' voor de spiegel De be nepen vijftiger-jaren sfeer wordt perfekt opgeroepen door bijvoor beeld de a u t e n i e k e interieurs De fotograftie is zwart wit, omdat ,,in mijn h e r i n n e r i n g de jaren vijftig zwart wit en gnjs zijn' , zoals Bruckner zegt middel te maken, m a a r ook de geur van bos, zee, schoenmakenj of paardestal moeiteloos k a n imi teren Een a n d e r belangrijk onderdeel van de tentoonstelling zijn de verse geuren Dank zij d e mede werking van o a de Landbouwhogeschool m W a g e n i n g e n zijn een groot a a n t a l g e u r e n d e planten en snijbloemen aanwezig, met vaak zelden \ e r m o e d e geuren die tal njke mogelijkheden aangeven voor het ontwerpen van g e u r t u i nen, die behalve voor blinden voor iedereen een w a a r genoegen zullen zijn Door middel van een katalogus met geurstrips zullen de bezoekers van deze gratis toegankelijke tentoonstelling ook nog thuis k u n n e n nagenieten van een a a n t a l geuren NEDERLANDS TEXTIELMUSEUM Het Nederlands Textielmuseum or ganiseert in samenwerking met het .Institut Frangais des Pays Bas' een tentoonstelling over

Zijdekultuur yit Frankrijk en Aziatisch borduurwerk De zijdetentoonstellmg toont n a a s t de winning, de verwerking van de zijde van cocon tot gereed p r o d u k t Voor de tentoonstelling is een mapje verschenen, w a a n n zijn opgenomen, een beknopt v e r h a a l over zijde en zes reprodukties van oude kopergravures over de zijde teelt Tot 21 a p n l

Aktie .drie ton voor Lang Son' Op 20 m a a r t is het b e d r a g van ƒ 600 000,- overschreden voor de bouw en m n c h t i n g v a n h e t noodziekenhuis m Lang Son Op 10 november 1980 opende prof B S Polak in h e t Haagse persoen trum Nieuwspoort, onder het motto , D n e ton voor Lang Son', de akties voor de bouw en i n n c h ting van het noodziekenhuis in de stad Lang Son Deze ƒ 300 000,waren juist voldoende voor realisenng v a n het projekt Het stadsziekenhuis van Lang Son IS bi) de Chinese inval van februa n 1979 met de grond gelijk ge maakt In h e t ziekenhuis stond medische a p p a r a t u u r v a n het Medisch Comité t e r w a a r d e van enige honderdduizenden guldens - het grootste deel ervan ging verloren De stad Lang Son, op 17 k m van de Chinese grens telt 300 000 inwoners en beschikt alleen nog over enkele medische wijkposten en een noodhospitaal m Dong Mo op 35 km afstand, ondergebracht in een oude lokomotievenwerkplaats Zoals bekend heeft het Medisch Comité eerder al een ziekenhuis m Viet N a m gebouwd Dit staat m Dong Ha, C e n t r a a l Viet Nam Het ziekenhuis, dat 220 bedden telde, IS onlangs met een k i n d e r afdeling van 80 bedden uitgebreid De firma Prins in Dokkum teken de voor de konstruktie, prof Carel Weeber (Delft) ontwierp dit geprefabnceerde ziekenhuis Nu de aktie zo voorspoedig verlopen IS, d a t de 6 ton is overschreden, k a n het e x t r a b e d r a g van ƒ 300 000,- besteed worden om medische voorzieningen m de regio Lang Son te herstellen en uit te breiden

memo april ZATERDAG 4 APRIL Stadsschouwburg, 20 15 u u r Globe met ,TroiIus en Cressida' v a n Shakespeare in een regie van Gerardjan Rijnders Met Theu Boermans, Nettie Blanken, Liesbeth Coops Michel van Rooy, Huib Rooymans en AUard van d e r Scheer Studio, 20.30 u u r : Pierrot Productions met de nieuwe voorstelling ,Iedereen lacht en n i e m a n d is j a n g ' ZONDAG 5 APRIL M a r a n a t h a , 11 00 u u r V i e n n g T h e m a ,De navolging van Jezus IS toets voor het voorgangerschap in liturgie' Stadsschouwburg, 12 30 u u r Koffiekonsert door het Napocakwartet uit Roemenie W e r k e n van Brahms en Wolf Foyer, 13 30 u u r Ballet Tilburgse Muziekschool Stadsschouwburg, 20 15 u u r N a t i o n a l t h e a t e r Bratislava met het ballet ,Anna Karenina' gebaseerd op h e t boek van Tolstoj Regie Bons Slovêk Choreografie Jozef Sabovcik MAANDAG 6 APRIL S t u d e n t e n s p o r t h a l , 15 00-18 00 u u r Hogeschool Sportmanifestatie Atletiekvijfkamp

Koningswei, 14 00 u u r Kinderfilmhuis ,Tsjetan, de indianenjongen' van de Duitse cineast H a r k Bohm, voor de jeugd v a n 8 t / m 12 j a a r Stadsschouwburg, 14 30 u , studio Jeugdvoorstelling .super 8' door de soepgroep over een meisje dat verhuist en nieuwe dingen ontdekt Vanaf 7 j a a r Stadsschouwburg, 20 15 u u r . J a n Blaaser met zijn nieuwe k a b a r e t p r o g r a m m a .Bramen zoeken' Koningswei, 20 30 u u r Filmhuis De hopelozen' van Miklós Jansco, Honganje, 1965 DONDERDAG 9 APRIL Vidar: O n ë n t a t i e tocht Inschnjven per ploeg vóór 8 a p n l op de loods S t u d e n t e n s p o r t h a l , 12 00-18 00 u u r Hogeschool Sport Manifestatie Basketball Sarto velden, 13 00-18 00 u u r Hogeschool Sport Manifestatie Rugby Katholieke Hogeschool, 13 30 u u r , AZ-8 S t u d i u m Generale cyklus F r a n k f u r t e r Schule Lezing door prof d r H Hoefnagels s j (hoogleraar ,Normatieve Maatschappijleer' Nijmegen) over ,De taak, waarvoor d e Kritische Theone vandaag s t a a t ' Stadsschouwburg, 20 15 u u r J a n Blaaser (zie woensdag 8 apnl)

S t u d e n t e n s p o r t h a l , 19 30 24 00 u u r Hogeschool Sportmanifestatie Tafeltennis en schermen

Studio, 20 30 u u r M a n n e n van den Dam met een eigen bewerking van h e t blijspel ,het laxeermiddel'

Stadsschouwburg, 20 15 u u r Nieuwe Scène m e t de voorstelling ,het ja en nee van b b ', een kollage van liederen, gedichten en fragmenten uit het werk van Bertolt Brecht

Koningswei, 20 30 u u r Theatercompagnie Waste of time met de p r o d u k t i e ,Palmolive & Sunlight', een mime- & muziekprogramma

DINSDAG 7 APRIL Katholieke Hogeschool, 12 30 u u r , a u l a Brownsville Banned Muzikaal komische groep uit Engeland met sterk visuele acts Organisatie S t u d i u m Generale Katholieke Hogeschool, 13 30 15 30 u u r Buro Buitenland cyklus ,De Poolse doorbraak' De konsekwenties v a n deze hervormingen c q aanpassingen voor het socialistisch staats en maatschappijmodel Politieke implikaties van de vernieuwingsprocessen en v a n de noodzakelijke ekonomische hervormingen en institutionele veranderingen Gastspreker S Bartkowski, r e d a k t e u r van Zycie Warszawy en voorzitter van de Poolse ) ournalisten vereniging Studentensporthal, 18 00 tot 24 00 u u r Hogeschool Sport Manifestatie Zaalhockey Theseus, 20 00 u u r Hogeschool Sport Manifestatie B n d g e (bij grote belangstelling KH, gebouw B, Ie etage) Stadsschouwburg, 20 15 u u r : Het Brabants Orkest o I v A n d r é Vandemoot m m v Wiktor Inberman (viool) en Theo Bruins W e r k e n v a n Bartók (piano) W e r k e n v a n Bartók WOENSDAG 8 APRIL Katholieke Hogeschool, 14 00 16 00 u u r , CZ-32 Colloquium ekonomie, A-sene Drs G A C Heerkens, d i r e k t e u r d i r e k t e financieringen M i n i s t e n e v a n Ekonomische Zaken over ,Verschaffing v a n n s i k o d r a g e n d vermogen en d e rol v a n de overheid'

VRIJDAG 10 APRIL M a r a n a t h a , 20 00 22 30 u u r Werk-weekend Thema Zonder ,derden' geen relaties Koningswei, 20 30 u u r De Engelse f n n g e - t h e a t e r g r o e p Sheer Madness met h u n nieuwe produktie ,The Edgar Allan Poeshow' ZATERDAG 11 APRIL M a r a n a t h a , 10 00-16 30 u u r W e r k weekend T h e m a Zonder ,derden' geen relaties Stadsscchouwburg, 20 15 u u r A m s t e r d a m s volkstoneel i n een regie v a n Jules Croiset met h e t volksstuk ,Uitkomst' van H e r m a n Heyermans Met o a Dick v a n den Toom, Teuntje d e Klerk, Sylvia d e Leur. Henk Molenberg en Wim W a m a Koningswei, 20 30 u u r Performance v a n beeldend k u n s t e n a a r H a r r y Kroon

tentoonstellingen KONINGSWEI Tot en m e t 3 mei Te g e u r 85 te keur, over d e geschiedenis v a n de geur, d e g e u r m a k e r als k u n s t e n a a r en het kreatieve gebruik van verse geuren KATHOLIEKE HOGESCHOOL Tot en met 30 a p n l W e r k e n v a n Constant, Lucebert en Lataster

WERKEN VAN CONSTANT, LUCEBERT (foto) EN LATASTER Ondanks de verschilJen tn techniek, onderwerp en stijl zijn de tentoongestelde werken (etsen van Constant, tekeningen, een gouache en een aquarel van Lucebert en tekeningen en een kleurentitho van Lataster) vanuit dezelfde mentaliteit gemaakt, namelijk die welke vorm kreeg in de Cobrabeweging. Er ligt een sterke nadruk op spontaniteit, en dat Is wat hen ook nu nog verbindt. Hun werk ziet eruit, alsof het snel en ongeremd op papier is gezet. Maar uit de verschillen blijkt, dat ze daarbij weloverwogen te werk zijn gegaan. Tot en met 7 april in de Aula van de Hogeschool.

t h b 37 - S april 1981

■■*■•'

^-<w

Eén staakster op de hele hogeschool Er zijn dus ook vrouwen die niét hebben gestaakt en zich hebben gehouden aan het aloude motto: m a a n d a g wasdag! Ook op de Tilburg se hogeschool. In feite moet zelfs de konklusie luiden dat de Tilburgse hogeschool opvallend weinig stakings drang heeft getoond. Twee sekretaresses voelen zich duidelijk verrast door onze vraag, waarom ze van daag (maandag dus) op him werk zijn verschenen. Z a g e . ven allebei toe, dat ze nau

De wekker rinkelt. De avond tevoren heb ik hem wat vooruit gezet, zoda t ik nu het genot ma g proeven van ,ik dra a i me nog eens om'gedachten. Hij rinkelt korter ad n geprogr a m meerd omda t m'n ha nd in esn reflex de reddende knop gevonden heeft. Pa ts, daar rolt hij over een sta pel ongelezen THB's en wa t oude kra nten. De kr a nten gebruik ik va a k om in te slapen, de THB's om a ttri buten op te leggen, die 's nachts tot hinder zijn zo als een horloge en een bril. In tijden va n griep ligt er een heel a rsena a l hoest drankjes, neusspr a ys, az k doeken e.d. op. Het zijn nu geen tijden va n griep zo dat het menu met moeite langs het horlogeba ndje a f gelezen ak n wordi3n. Be richten over sta kingen en faillissementen schreeuwen me weer even ha rd a ls de vorige a vond toe. Deze uit gekristalliseerde aj mmer klanken worden lieflijk om

welijks van de stakingsdag op de hoogte zijn. En dat ze het eigenlijk ook een onzin nig initiatief vinden. De ene: „Ik werk me vandaag het laplazerus. Als ik dat niet deed zou alles hier in het honderd lop)en. Ik ben hier namelijk onmisbaar, moet je weten. Nee, ik vind dat ik het lang niet slecht heb en als me iets niet zint, k a n ik er altijd zélf nog wat aan doen. Bovendien, als ik ooit een bedrijf begin, neem ik ook liever kerels in dienst.

De Wekker en De Aktenta s

door Rudy van Stratum

3f^-^^ # : 2 ^ . ^ < F " achte rklap Die^worden niet ongesteld en raken niet in verwachting. Nee, wat bereik je nou met zo'n stakingsdag? Ik heb de hele dag druk getypt. En vanavond moet ik nog strij ken, koken en de kippen voeren." De andere sekretaresse is het spontaan met h a a r kol lega eens. „We beseffen vaaJc nauwelijks hoe góéd we het hebben. Ik zie geen aan leiding om te staken. En wat is het resultaat voor al die vrouwen? Dat ze morgen twee keer zo h a r d moeten werken!" Ze vindt trouwens, dat ze vandaag tóch een beetje heeft gestaakt. „Ik heb precies één brief getikt en twee keer koffie gehaald. Meer niet." De (mannelijke) chef van de twee vrouwen komt bin nen. „Ze moeten natuurlijk zelf weten of ze staken of niet. Alleen, een staking werkt pas goed als er door de buitenwereld ook op ge reageerd wordt." Zijn deze sekretaresses inder daad onmisbaar? De chef: ,,Ach, onmisbaarheid is een zaak die alleen op korte ter mijn van toepassing is. Op den duur is niemand onmis baar." Kunnen de dames in hun zak steken.

te delen dat zij plat ging. Maar verder mocht PZ geen meldingen ontvangen. Wel 2ajn er 15 a 20 hoge schoolmedewerksters ge weest die een vrije dag heb ben opgenomen om aan de staking deel te nemen. Maar dat is natuurlijk niet eerlijk. Overigens heeft J osé Rijnen al te horen gekregen dat h a a r éénvrouwsaktie geen n a r e juridische konsekwen ties zal krijgen. Moest er nog bij komen I

Ambtelijke outsider

Werd er dan helemaal niet gestaakt op de hogeschool? Jawel, hoor. J osé Rijnen, werkzaam op de Psychologi sche Fakulteit, belde afgelo pen m a a n d a g n a a r Perso neelszaken om officieel mee

„De brede maatschappelijke diskussie kan, in geval van slagen, een enorme verrij king zijn van de besluitvor ming in Nederland." Deze historische woorden sprak Neerlands superagoog jhr. mr. M. L. de Brauw onlangs in een Interview met het blad van de technische ho geschool in Delft. „Een uit drukking van de toegeno men mondigheid in de sa menleving", zo gaat de nieu we voorzitter van de kern energiediskussie onstuit b a a r verder. Hier is duidelijk een deskundige aan het woord. De enorme verrijking is in ieder geval al geslaagd, ge zien het salaris dat De Brauw heeft bedongen: meer dan twee ton voor vier werk dagen per week. De mondig heid is ook al enorm toe genomen: het salaris is in

floerst door een lispelende inlever, en a m tigingsten dens. De THB's doen er nog wat gilletjes bij in de vorm van vrouwenst a kingen, vervelende professortjes, klagende recht3nstudenten en miezerige a m tsertjes. De gilletjes worden ver morzeld door doffe kreu nen va n a kkount a a ntsk n toren die sta a n te springen om jonge bedrij f sekonomen. Ondertussen is de wekker via een Ma a rten 't Ha rt tegen een a ktenta s tot stil stand gekomen. De wekker en de a ktenta s kennen el kaar. De a ktenta s is gela d3n. Met zwa re boeken. Als formules inhoud ha d den, w a s deze ta s tot het formaat av n de sta d Til burg opgezwollen geweest. Nog steeds stond de at s daar bescheiden klein te zijn en Tilburg ap ste nu eenmaal niet in mijn ka mer. Mijn blik zwerft nog wa t de ha mer rond. Een poster nodigt me vriendelijk uit:

Sta op, De Volkskrant. De poster la a t een ma n (wa a r schijnlijk een a, rbeider') zien, die in het ochtend gloren met een gulle al ch een klok a a n het luiden is. Een gemobiliseerde a ma ss luistert op de a chtergrond mee. In een flits zie ik de paralellsn met m'n eerdere gedachten en ik sta op. Enkele minuten al ter ben ik op weg na a r het boeken paleis op de Hogeschool laan, teneinde mijn geeste lijke inspa nning in goede banen te la ten leiden door de Goden va n wijsheid. Ik laat rne vertroetelen door de smeuïge woorden av n deze o zo nobele helden van het witte bla d, deze toreadoren av n a a m t schappelijk geluk. Onder weg bm ik me heviger da n ooit tevoor bewust av n mijn intense hoer a stem ming: a lleen wij toch mo gen deze formuleberijders in levende lijve aa nschou wen en onze oren al ten overgieten met kla nken zo

middels het gesprek van de dag geworden. De Brauw trekt zich dsiar niets van aan. „Dat is de verantwoordelijkheid van de mensen die dat doen." Hij heeft zo zijn redenen voor dat salaris: „Ik ben in amb telijk opzicht een 'outsider'. Ik ben niet in te passen in de salarisschalen van de overheid. Bovendien kom ik niet in aanmerking voor allerlei ambtelijke voorzie ningen als pensioen en der gelijke. Ik ben gevraagd als manager. J e zou mijn funk tie dan ook eerder moeten vergelijken met die van de presidentdirekteur van de KLM, dan met die van voor zitter van de Wetenschappe lijke Raad voor het Rege ringsbeleid." En dus ver klaart dat de hoogte van zijn salaris, begrijpt u? De Brauw is overigens een liefhebber van vliegen; dat verklaart dus ook nog wel iets. Hoe zal het nu gaan met die brede maatschappelijke dis kussie? Zal die gaan over alle aspekten van kernener gie? „In wezen is die brede maatschappelijke diskussie een instrument van besluit voorbereiding, diskussie is geen besluitvorming. Om die reden moet je Borssele en Dodewaard buiten de dis kussie houden." Welk een toeval; d a a r staan nu net de twee enige kerncentrales die Nederland rijk is.

zoet. Ik la a t me vooruit trekken door m'n zwa re a ktent a s, teken av n ongebreidelde cijferdorst en dra ger av n toekomstige a m cht. In de kollegezaal zitten studen ten a l in kra nten te lezen. Zij, dieren va n lettergeil heid wa chten, voetenst a m pend op hun idool. Daar is hij da n, slechts vijf minuten te la a t. Ma a r oor deel niet te vroeg. God moet va n ver komen! Na twee kollegeuren zijn huiselijke ongenoegens ge hoord te mogen hebben, spoel ik het Griekse a a lf bet met koffie weg. Ik fiets als een ra zende terug. Ik plof op m'n bed en droom zacht va n het grote even wichtsdenken, ad t ekono mie heet. Ook va nda a g ha d God 27 keer de evenwich tige situa tie verla tin, om, gegeven die en die konstel latie, evenzovele a m len naar die situa tie, middels ceteris pa ribussen, terug te keren.