■ Jfc
tilburgs hog eschoolblad 14 maart 1980 jaargang 17 - nummer 24
É
Konfessionele instelling en krijg en garanties voor tweede fase Met een beroep op de grondwettelijke vrijheid van onderwijs hebben de drie bijzondere instellingen van wetenschappelijk onderwijs (Tilburg, Nijmegen en de Vrije Universiteit van Amsterdam) gedaan gekregen dat minister Pais in zijn Wet op de Tweefasenstruktuur hen meer garanties biedt voor de tweede faseopleidingen dan hij oorspronkelijk van plan was. De nog niet geopenbaarde wettekst bevat onder meer de bepalingen dat de minister bij de landelijke taakverdeling rekening zal houden met de bijzondere aard van deze instellingen, die in ieder geval naar eigen inzicht lerarenopleidingen mogen gaan verzorgen. Over de manier waarop deze konsessies van de minister verkregen zijn is de laatste weken nogal wat stof opgewaaid. Vooral een brief van de drie instellingen aan de minister, kompleet met citaten uit het toen nog geheime wetsontwerp, heeft het gerucht gevoed dat er stevig gelobbied is bij het konfessioneelliberale kabinetVan Agt. De drie instellingen op konfessio nele ba sis wa ren op grond va n de tekst va n het voorontwerp er even min a ls de rijksinstellingen zeker van da t zij de tweede fa seopleidin gen toegewezen zouden krijgen. De tweefasenstruktuur, die Pa is in zijn HOVV (,Hoger Onderwijs Voor Ve
Prof. Mr. W. van der Grinten
len')nota uit de doeken heeft ge daan, is immers op bezuiniging ge richt, of, zoa ls Pa is het uitdrukt, op de opleiding v a n meer studenten met minder middelen. De eerste stu diefase, die overigens wordt a fge
sloten met een .volwa a rdig' dokto raal exa men, ga a t vier ja a r duren. Studenten mogen da a r ma xima a l zes ja a r over doen. De tweede fa se, die één of twee ja a r ga a t duren, is bestemd voor doctora ndi die zich verder willen bekwa men a ls onder zoek of voor een sterk gespecia li seerd beroep. Ook de lera renoplei dingen zijn gepl a nd in de tweede fase. Pais heeft v a n het begin a f a a n duidelijk gezegd d a t hij niet va n plan is a lle instellingen met eerste faseopleidingen ook een tweede fase te la ten verzorgen. De tweede faseopleidingen moeten gebundeld worden om kostenverslindende dou blures te voorkomen. Het zijn de in stellingen die onder het toeziend oog va n de minister de ta ken ga a n verdelen en beslissen over de ves tiging v a n deze opleidingen. Da t plan za a ide lichte pa niek onder de kleinere instellingen die ba ng wa ren te worden teruggebra cht tot HBOinstellingen die doctora ndus sen mocht a fleveren. Ook in de Ho geschoolraad heeft die a ngst door geklonken. G aa ndeweg ontstond een a nder bezwa a r tegen de even tuele .onthoofding' va n kleinere in stellingen: de bijzondere grondsla g zou geweld worden a a ngeda a n a ls de konfessionele instellingen geen komplete opleidingen meer konden verzorgen. En da t, terwijl bij de op richting va n die instellingen zo dui delijk a ls een va n de doelen wa s gesteld da t leerkra chten voor het bijzonder onderwijs bijzonder moes ten worden gevormd. Een ijzersterk
argument, wa nt zo werd de grond wet in het geding gebra cht. Pais kreeg de bezwa ren va n de konfessionelen eind ja nua ri op zijn brood in de vorm va n een notitie van bijna honderd pa gina 's. Afzen ders wa ren de drie konfessionele in stellingen, opstellers de leden va n de reglementenkommissie va n de Nijmeegse Universiteitsra a d onder aanvoering va n niema nd minder dan prof. mr. W. C. L. van der Grin ten. Het stuk beva tte voora l een ju ridische verh a ndeling over het staatsrechtelijke onderscheid tussen bijzonder en openba a r onderwijs. De instellingen wa ren va n mening da t Pais' oorspronkelijke pla nnen ten aanzien va n de tweede fa seoplei dingen de identiteit va n het bijzon der onderwijs dreigden a a n te ta s ten. De rea ktie wa s begrijpelijk, m a a r er werd een ernstige regiefout gemaakt, die sterke a a nwijzingen oplevert voor een konfessionele lobby bij het ka binetVa n Agt, met name bij het konfessionele deel daarvan. Op het moment da t Pa is het schrijven ontving wa s het wets ontwerp nog bij de ministerra a d onder ha nden. De Ra a d v a n Sta te had het ontwerp nog niet ontva n gen. Toch werd in de brief va n de instellingen uitvoerig geciteerd uit de wettekst. Da t op een ontwerp in dat sta dium kommenta a r wordt ge leverd door bela nghebbenden k a n zacht gezegd a ls sta a tsrechtelijk on behoorlijk worden beschouwd. W a a r o m niet gewa cht op beha nde ling in het pa rlement? Onze zusterbla den Folia Civita tis en Mare CAmsterda mGU en Leiden) hebben een even grondige a ls a mu sante poging in het werk gesteld om de ga ng va n za ken te rekonstrue ren, m a a r zijn niet dichter bij de bron gekomen da n de uitspraak va n de voorzitter va n het Nijmeegse Kollege v a n Bestuur, ir. W. va n Lieshout: „Ik k a n u zeggen da t wij als kommissie beschikten over een stenciltje, da t h a ndelde over het w e t s o n t w e r p . . . Op het stencil stond in elk geva l niet da t het van het depa rtement a fkomstig wa s. Hoe ik er a a n kwam? Ja , ik heb het gekregen va n iema nd uit de Ka tho (Vervolg op pagina 2) verschijnt wekelijks
Ongewapende militaire dienst bestaat niet meer. Een interessante wetenschap voor de 40.000 mannen die in N ederland jaarlijks worden opgeroepen. Maar dat houdt ook kompiikaties in voor gewetensbezwaarden. Pagina 4.
klachten nemen toe bij de eerstejaars aan de Juridische Fakulteit: de herprogrammering loopt stroef. Tot op heden ge dragen de studenten zich nog als makke schapen op weg naar de slachtbank. Als een herdershond beet Hans Opbroek zich in de materie vast. Pagina 6 en 7.
Pol Pot een bekende Cambodjaanse figuur liet, toen hij daar een treurige scepter zwaaide, de medische situatie aardig versloffen. De Cambodjaanse arts My Samedy vertelt op pagina 5 hoe het huidige bewind die zaak ten goede probeert te keren: roeien met de riemen die voor handen zijn.
^i^aKtionar .Reaktionair' is een rubriek waarin reakties van lezers worden g eplaatst
Aan alle sportkaarthouders Op maandag 31 maart aanstaande zal het Algmeen Bestuur van de Tilburgse Studenten Sport Organisatie Pendragon een beslissing moeten nemen over de rechtsvorm van Pendragon Het dagelijks en algemeen bestuur menen dat de stichtingsvorm de meest geëigende vorm voor Pendragon is De op te richten Stichting Pendragon zal een bestuur hebben wat bestaat uit de voorzitters van de Studentensport verenigmgen, de afgevaardigden van de sporten die met in verenigingsverband beoefend woorden, de dagelijks bestuursleden
Een alternatief voor de Stichting zou zijn de vereniging De bezwaren tegen een vereniging zijn naar onze mening groot Het grootste bezwaar is dat een verenigingsvorm een afwijking inhoudt van onze huidige situatie En uitgangs punt voor ons was de huidige situatie te formaliseren Via dit artikel willen wij alle sportkaart houders bereiken en willen wij geïnteresseerden oproepen om naar de Algemene Bestuursvergadering van 31 maart aanstaande (om 20 00 uur in de Studentensporthal) te komen Het Alg emeen Bestuur van Pendrag on
SSKS Het artikel in het Tilburgs Hogeschool blad d d 7 maart 1980, jaargang 17, nummer 23, met betrekking tot de problematiek van de SSKS van de hoofdredakteur Annemiek Decock, heeft ons aanleiding gegeven ernstig te protesteren tegen de inhoud van dit artikel WIJ ontkomen met aan de indruk dat mevrouw Decock de Hindoestaanse
Gemeenschap en m het bijzonder de voorzitter van het Kollege van Besturen m een kwaad daglicht heeft willen stellen Bovendien zien wij geen enkel verband tussen ons protest gericht tegen de cyclus ,Kulturele overheersing van Nederland in Suriname en de N eder landse Antillen', georganiseerd onder verantwoordelijkheid van het Buro Buitenland, en de problematiek van de Stichting Sociaal Kultureel Werk voor Surinamers in NoordBrabant (SSKS) Mevrouw Decock geeft in het betreffen de artikel met alleen een valse en simpele voorstelling van zaken over de komplekse problematiek van de SSKS, maar zij gebruikt tevens onfrisse journalistieke methoden Het is namelijk goed gebruik binnen de journalistiek het principe van hoor en wederhoor toe te passen, hetgeen mevrouw Decock, die wij in het geheel met kennen, nalaat Voorts geeft zij, evenals het Buro Buitenland, blijk van het feit dat ZIJ in geen opzicht geïnformeerd is over de verhoudingen en de problemen binnen de Surinaamse Gemeenschap Tevens zijn wij van mening dat het artikel van mevrouw Decock in strijd IS met de doelstellingen van het hogeschoolblad, zoals vervat in het redaktiestatuut WIJ betreuren het dan ook ten zeerste
dat de redaktie toegestaan heeft dit, op z'n zachtst gezegd, tendentieus artikel m het hogeschoolblad te publiceren Wanneer het met uw doel stelling IS personen er^/of groepen via uw kommumkatiemedium op een dergelijke wijze in een kwaad daglicht te stellen, dan zult u ongetwijfeld ons in de gelegenheid stellen, middels een interview met een van de andere redaktieleden, onze visie met betrekking tot de cyclus van het Buro Buitenland en de problematiek van de SSKS kenbaar te maken Door ook onze organisatie aan het woord te laten is een objektieve informatie aan uw lezers gewaarborgd Mocht u onverhoopt met ingaan op ons voorstel, dan verzoeken wij u deze brief in de eerstvolgende editie van het hogeschoolblad te willen publiceren Hoogachtend, namens het Kolleg e van Besturen, N. Sewcharan, (sekretaris)
Naschrift Hoofdredakteur Annemiek Decock woonde en werkte meer dan drie jaar in Suriname De redaktie
HSR-debat over de begroting restauratieve afdeling ■fes ■■
tilburgs hogeschoolblad weekblad ven da katholieke hogeschool tllburg redaktie annemiek decock (hoofdredakteur), Jacques herraets paul spapens eddie vaes, angela lodder (assistente)
medewerkers tome asselbergs twan geurts frans godfroy. clemens graafsma nel marquet veronique nas tymen trolsky jace van de ven hans opbroek wiebe zwaga o f f i c i ë l e mededelingen buro kommunikatie
In de HSR werd vorige week met veel lof gesproken over het jaarverslag van Studium Generale, dat verder voor kennisgeving werd aangenomen Algemeen werd betreurd dat sommige fakulteiten slechts sporadisch meewerken aan de prog r a m m a s van Studium Generale De vierde herziene begroting 1978 werd zonder diskussie vastgesteld 'Verder debatteerde de r a a d uitvoerig over de begroting 1980 voor de restauratieve afdeling Daarbij werd het beleid van het KvB door sommigen op de korrel genomen Enerzijds IS er het feit dat men bij de restauratieve voorzieningen flinke winsten maakt, terwijl anderzijds
het ziekteverzuim erg hoog ligt en de personele bezetting aan de lage k a n t blijft Meer personeel aanwerven lost volgens onder meer d e fraktie PLM het ziekteverzuim met op De problemen bij deze dienst liggen dieper Er werd ook voor een uitbreiding gepleit van de dienstverlening Verder werden er vragen gesteld over de eksterne deskundige die het efficient funktioneren van deze dienst moet n a g a a n Breed Front stelde dat deze dienst een service is voor de hogeschoolgemeenschap en dat winst maken niet het streefdoel kan zijn KvB-voorzitter Verster merkte
hierbij op dat deze dienst wel dmdelijk hele kommerciele kenmerken heeft KvB-lid Vermeulen vond dat m e n wel n a a r een personele bezetting van 29 y2 moet gaan, m a a r dat uitbreiding van deze personeelsbezetting gelijk op moet gaan met een betere dienstverlening De r a a d vroeg het KvB per 1 juni 1980 een definitieve begroting van de restauratieve voorzieningen aan te bieden en daarbij te streven n a a r een maximale bezetting De voorlopige begroting werd door de r a a d vastgesteld E V.
cartoonist ad van haandel fotografie rien siers, tllburg
druk drukkerij j j a van der wee bv, t l l b u r g
abonnementen voor niet hogeschoolleden ƒ 1 5 — per jaargang advertentie acqtilsltie a p p lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie adras/advertentles hogeschoollaan 225, tllburg telefoon (alleen voor thb) 662277 Intern 2277 kamer 207 (gebouw b) telefoon hogeschool 669)11 foto-service foto s in dit nummer kunnen worden besteld è f 2 , 5 0 per foto In het formaat 13 X 18 cm telefonisch 013-551109 of bij de redaktie landelijk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (gupd) waarbij verder aangesloten folia civitatis (amsterdam), ad valvaa (vu amsterdam), quod novum (rotterdam) universiteltskrant groningen, wagenings hogeschoolblad utrechts universiteitsblad, mare (leiden), thd-nieuws (delft) th-berichten (eindhoven) on tht-nieuws (twente)
Vervoig van voorpagina
Garanties voor konfessionele instellingen lieke Universiteit Nijmegen Ik heb het niet gevraagd hoe hij er aan kwam Wie'? Nee, dat k a n en mag ik u niet vertellen " De leden van de Nijmeegse reglementenkommissie citeerden n a a r hartelust uit het ,stenciltje', in de veronderstelling dat het wetsontwerp eind januari wel aan de Kamer zou zijn gezonden Daarin schuilt de regiefout „Als er met geciteerd was, was er mets aan de hand geweest", zegt drs H Hopman, sekretans van de Katholieke Hogeschool „We hebben tijdens ons overleg met de minister eind oktober al te horen gekregen m welke zm hij tegemoet wilde komen aan de logische wensen van de bijzondere instellingen Die kwamen op precies hetzelfde neer als wat n u
m het wetsontwerp staat Als er niet geciteerd was m onze brief, was er mets aan de hand geweest Dat is een les voor de volgende keer " W a t heeft Pais nu precies gezegd over de vestiging van tweede faseopleidmgen"? Voor alle instellingen geldt dat de Kolleges van Bestuur terzake een grote speelruimte zal worden toegekend, en voor de konfessionele instellingen m het bijzonder geldt dat de minister bij de taakverdeling rekening dient te houden met hun eigen aard en dat zij in ieder geval de vnje hand knjgen m het kreeren van lerarenopleidingen Voor de Tilburgse maatschappijlerarenopleiding en de letterenvoorziening is het gevaar geweken J. H.
AM^l^eA?^ .Matsertjea' kunnen worden opgegeven bij d o redaktie Tot 30 woorden kosten ze f 5,-, onder nummer f 2 , 5 0 extra Reakties o p advertenties onder nummer naar de redaktie stureiv
TE KOOP Wegens aanscliaf a u t o Motor m e r k Suzuki GS 550', met zes versnellingen racekuip met speciale kleuren en car terbeugels Bouwjaar 1978 zeer goede staat Inlichtingen B Groothuis, F 38 of telefoon 2291 (Tuindienst) BANKSTEL TE KOOP Twee fauteuils en vierzitsbank ƒ 250 - Telefoon 013 676816. SKRIPTIES TYPEN Telefoon 684577
MYRIAM
BEERENS.
OPPAS GEZOCHT voor 5 ochtenden p e r week (van negen tot k w a r t voor één) Veel gelegenheid tot studeren Beloning ƒ 75,p e r week Telefoon 422761 TE KOOP T r e k h a a k voor Renault 4 422202 (na 18 00 uur) of 662277.
Tel.
r^^m
Pianoloog moet naar andere vakgroep
Argumenten van medewerkers wegen minder zwaar dan die van lioogieraren Het was allang geen geheim meer dat er binnen de vakgroep .Ruimtelijke Ordening' van de subfakulteit Sociaal-Kulturele Wetenschappen een konflikt sluimerde tussen vakgroepvoorzitter en pro dekaan prof. dr. F. Grunfeld en drs. Leo Vladar, wetenschappelijk medewerker. Onlangs werd hem medegedeeld dat hij voortaan deel zal uitmaken van de vakgroep ontwikkelingssociologie, een vakgroep waar hij ook voorheen gedeeltelijk werkzaam was. Leo Vladar wilde de hele konfliktsltuatie beslist niet via de media ventileren. Wel was hij bereid om in een achtergrondstuk te wijzen op de mogelijkheid dat dit soort konfiikten zich in de toekomst aan de hogeschool nog vaker zullen voordoen. Het konflikt waarin ik ben betrokken geraakt is hoogstens een illustratie van een situatie die sinds de invoering van de WUB eerder verergerd is dan verbeterd. Het subfakulteitsbestuur van de Sociaal-Kulturele Wetenschappen konstateert zelf in zijn beleidsnotitie van december 1979 pagina 8: „De frekwentie waarmee op het bestuur een beroep wordt gedaan vanwege problemen in de werksituatie is in de afgelopen 1 a 2 jaar eerder toe dan afgenomen. Het bestuur blijft ten volle bereid om zich in voorkomende gevallen voor een oplossing in te zetten. Daarnaast wil het bestuur de werkeenheden van de subfakulteit doordringen van h u n eigen vermogen om door kollegialiteit en geregeld overleg de werksituatie positief te beïnvloeden. Het bestuur acht in dat opzicht een duidelijke inbreng nodig van de voorzitters van vakgroepen." Ik wil echter de WUB hier niet ter diskussie stellen, daarover wordt overal al genoeg gediskussieerd. Mij gaat het om de uitvoering en de toepassing van deze wet in de plaatselijke situatie. De wet schrijft voor dat de voorzitter van de vakgroep door het vakgroepbestuur moet gekozen worden, de voorzitter (dekaan) van het (sub)fakulteitsbestuur wordt door de (sub)fakulteitsraad gekozen en de rector magnificus wordt in ons geval n a overleg met de Hogeschoolraad, uit een door het Kollege van Dekanen opgemaakte voordracht van tenminste twee gewone hoogleraren, door het Stichtingsbestuur benoemd. Zelfs minister Pais spreekt in zijn voorontwerp van wet, wat dit laatste betreft, nog over ,voordracht van bij voorkeur tenminste twee gewone hoogleraren.' Op alle drie niveaus gaat het hier dus om een vrije keuze uit twee of meer gewone hoogleraren, die zich kandidaat stellen voor het voorzitterschap van de vakgroep en van het (sub)fakulteitsbestuur en voor het ambt van rector magnificus. Dit betekent dat in alle gevallen, dus ook in die van de vakgroepsvoorzitter, het hier in principe gaat om duidelijke funkties die niet in een definitieve vorm
persoonsgebonden zijn, zoals de oude leerstoel het was. De keuze uit twee of meer kandidaten m a a k t het mogelijk dat ook de bestuurlijke kwaliteiten van de kandidaat een belangrijke rol kunnen spelen, omdat het hoogleraarschap nog geen garantie biedt voor een goed bestuur. En dat in een tijd waarin het bestuur a a n de ene k a n t door de demokratisering en aan de
Leo Vladar
andere kant door een steeds verder gaande centralisatie en de daaruit voortvloeiende bureaukratisering ingewikkelder wordt. Dit is echter slechts de theorie volgens de letter en de geest van de wet. Maar hoe ziet de praktijk er uit aan onze hogeschool, meer bepaald aan de Subfakulteit der Sociaal-Kulturele Wetenschappen. Deze subfakulteit staat bekend om h a a r indeling in mini-vakgroepen bestaande uit één hoogleraar en één of meer medewerkers. De benoeming tot hoogleraar in zulke vakgroepen betekent dus automatisch een .verkiezing' tot voorzitter van de vakgroep en dat nog voor onbe-
paalde tijd. Dat wil zeggen eventueel tot de betreffende persoon met emiritaat gaat. De oude leerstoel verschijnt dus hier in een nieuwe gedaante terug en dat is zeker niet de bedoeling van de WUB geweest. Ik geef het toe, vroeger was ik zelf in bepaalde gevallen vóór het handhaven van de kleine vakgroepen als garantie voor de eigen identiteit en de eigen gestalte v a n konkrete en zeer specialistische afstudeerrichtingen. M a a r toen geloofde ik nog in de gedemokratiseerde mentaliteit van de meeste betrokkenen en in de bestuurlijke kwaliteiten qualitatis qua. Het gevaar dat iemand door de akkumxilatie van bestuurlijke funkties (waartoe hij door de situatie moreel verplicht is), deze verantwoordelijkheid niet meer aankan, en als gevolg daarvan over zijn toeren geraakt, instort, of amok loopt, wordt duidelijk onderschat. Hoe is het anders mogelijk dat een als heel beminnelijk bekend staande man, op een aantal vragen die ik als lid van het vakgroepbestuur in de gegeven situatie moet stellen, op een manier reageert die ik van iemand in zijn positie niet verwacht en die ik zeker ongeschikt vind voor de intermenselijke relaties binnen de universitaire wereld. Dit gebeurde kort n a zijn brief a a n het Kollege van Bestuur, n a a r aanleiding van de verstoring van een vergadering van de subfakulteitsraad door een aantal studenten. De genoemde brief met een soort ultimatieve dreiging a a n het adres van het bestuur van de vakgroep ontwikkelingssociologie, heeft bij vele mensen een grote verbazing opgeroepen en is een feitelijke bevestiging van mijn theorie dat bij vele persoonlijke konfiikten aan onze subfakulteit niet de personen als de eerst schuldigen zijn te beschouwen, m a a r dat het meer gaat om een strukturele malaise. De wat grotere vakgroepen met tenminste twee hoogleraren zouden ook de vorming van de mentaliteit van ,baas-in-eigen-huisje-tuintje' tegen kunnen gaan. Thuis is het nog de meer of minder geëmancipeerde echtgenote die de dominerende neigingen van de heer der schepping k a n temperen. In de vakgroep echter weten wij dat de argumenten van de medewerkers per definitie minder wegen dan die van de hoogleraar. De argumenten worden immers vaak niet n a a r h u n inhoud gewaardeerd, m a a r n a a r de positie van de persoon die ze heeft geformuleerd. W a t de subfakulteit SCW betreft, is de situatie d a a r ook niet beter. Voor de funktie van de dekaan stelt zich meestal één, kandidaat beschik-
b a a r en dat zelfs soms met moeite. Deze enige kandidaat zal dus later als dekaan worden gekozen. Van een vrije keuze is zodoende, n a a r mijn mening geen sprake. De jongste tijd kiest men de komende dek a a n reeds als lid van het zittende bestuur w a a r hij dan als pro-dekaan fxinktioneert om de nodige ervaring op te doen. De bedoeling is heel goed, m a a r de manier waarop is wat twijfelachtig. Met het ,kiezen' van de pro-dekaan (een term die in de WUB niet voorkomt) kiest men in feite reeds de dekaan van het volgende bestuur. Welke funktie hebben dan nog de verkiezingen van de dekaan achteraf? Hoe dat zit met de keuze v a n het ambt van d e rector magnificus weten we allemaal. Sinds de invoering van de WUB beperkte zich, n a a r ik weet, de vereiste voordracht van het Kollege van Dekanen tot slechts één kandidaat. Mijn respekt voor degenen die zich totnogtoe kandidaat hebben gesteld. Het blijft echter een testimonium paupertatis voor degen e n die door het ontwijken van een a a n h u n hoge positie verbonden morele verplichting, het principe van de keuze in de zin van de WUB onuitvoerbaar maken.
TE BERDE GEBRACHT door: Leo Vladar Socioloog-planoloog Nu terug tot mijn eigen konflikt dat gelukkig n a acht maanden wachten funktioneel is opgelost; ik k a n als sociaal-planoloog blijven funktioneren in een andere vakgroep. Ik wil hierbij mijn dank uitspreken aan allen die tot deze oplossing hebben bijgedragen. Ik heb echter volledig begrip voor de motivatie van degenen die in de subfakulteitsraad tegen dit voorstel hebben gestemd. Zonder zekerheid te hebben omtrent de gevolgen van mijn overplaatsing voor de vakgroep sociologie van de ruimtelijke ordening zou ik waarschijnlijk in h u n plaats ook tegen hebben gestemd. Om mijn vertrek een beetje te kompenseren heb ik mij in principe bereid verklaard vanuit mijn nieuwe vakgroep aan mijn oude vakgroep de nodige medewerking te verlenen, als de studenten erom zullen vragen en het bestuur van de vakgroep ermee akkoord zal gaan. Ik verlaat deze vakgroep immers niet omdat ik h'ït zo graag wou, m a a r omdat ik moest om de gevolgen van incompatibilité d'humeur vóór te zijn. t h b 24 - 14 m a a r t 1980
Gewijzigde procedure Wet Gewetensbezwaren IVliiitalre Dienst
Ongewapende militaire dienst bestaat niet meer leder jaar worden ongeveer 40.000 mannen opgeroepen ter vervulling van hun militaire dienstplicht. Dit gebeurt op grond van de dienstplichtwet. Voor velen is opkomen voor dienst echter niet meer zo'n vanzelfsprekende zaak. Voor hen staat in ons land een beroep op de Wet Gewetensbezwaren Militaire Dienst open. Uit de cijfers blijkt, dat steeds meer mensen hier gebruik van maken. In 1965 waren er maar 242 weigeraars, In 1978 meer dan 2400 en in 1979 waarschijnlijk meer dan 3.000. Er zijn een hoop redenen om een beroep op de Wet Gewetensbezwaren te doen. Hierop wil ik in dit stuk niet ingaan, omdat ik slechts de gewijzigde procedure zo objektief mogelijk probeer weer te geven. De wijzigingen zijn 4 januari 1979 aangenomen, m a a r pas in januari 1980 ook ingevoerd. Het kemartikel van de wet is artikel 2, waarvan de nieuwe tekst luidt: „Ernstige gewetensbezwaren in de zin van deze wet zijn de onoverkomenüjke gewetensbezwaren tegen de vervulling van militaire dienst m verband met het gebruik van middelen van geweld waarbij men
door dienstvervulling in de Nederlandse krijgsmacht kan worden betrokken". Het eerste dat opvalt bij vergelijking met het oude artikel is, dat het onderscheid tussen wapen- en dienstweigeraar is verdwenen. Wapenweigeraars worden in het vervolg op dezelfde manier behandeld als dienstweigeraars, hetgeen inhoudt, dat zij ook voor tewerkstelling in aanmerking komen. Ongewapende militaire dienst bestaat dus niet meer. In tegenstelling tot de oude wet, waarbij gewetensbezwaren moesten berusten op godsdienstige of zedelijke overtuiging, is het onder de nieuwe wet ook mogelijk erkend te worden op grond van politieke bezwaren, echter alleen voorzover ze berusten op een gewetens-
keuze met betrekking tot het afwijzen van middelen van geweld. Tenslotte is vermeldenswaardig, dat de procedure is vereenvoudigd.
Procedure Om een beroep te kunnen doen op de Wet Gewetensbezwaren Militaire Dienst moet men goedgekeurd zijn voor militaire dienst. Ook buitengewoon dienstplichtigen, mensen die al in dienst zijn geweest en beroepsmilitairen mogen er dus een beroep op doen. Ook de huidige procedure begint met een verzoekschrift (rekest) a a n de minister van defensie waarin men meedeelt, dat men 'n beroep op de Wet Gewetensbezwaren wil doen. Hiervoor zijn bepaalde standaard formulieren, die bijvoorbeeld in het boekje ,Alles over Dienstweigeren' staan (zie literatuurlijstje). N a ongeveer twee weken krijgt men een brief xiit Den Haag waarin gevraagd wordt, of het beroep op de wet gehandhaafd blijft (rare jongens die Haagen a a r s ) . Verder worden een aantal vragen gesteld over je godsdienst, studie, burgerlijke staat, adres van je ouders, en van welke organisatie of vereniging je lid bent. Vervolgens verzoekt men je om een toelichting te schrijven over de redenen waarom je niet in dienst wilt. Dit stuk is zo belangrijk, omdat het bij de beoordeling van je gewetensbezwaren als uitgangspunt dient. Deze motivering moet iets van jezelf zijn. Iets overschrijven uit een boek is er dus niet bij. In het stuk moet duidelijk gemaakt worden waarom jij vindt, dat je niet in dienst wilt of k u n t gaan. Verder moet er iets over jezelf instaan (idealen, levensvisie en opvoeding) en hoe je aan de gedachte om te weigeren bent gekomen. Tenslotte wordt een omschrijving van je geweten gevraagd en verzocht om duidelijk te maken wat dat met je dienstweigeren te maken heeft. Het klinkt allemaal wat ingewikkeld, m a a r in de praktijk blijkt het wel mee te vallen. Onder de oude wet begon nu een periode van lang wachten, soms van wel meer dan twee jaar. Momenteel gaat het iets sneller. Het streven is om binnen zes maanden een gesprek te laten plaatsvinden met één lid van de Kommissie van Advies (de enkelvoudige kamer), die de minister van defensie moet adviseren. In de praktijk duurt het echter nog ongeveer anderhalf jaar. Dit gesprek, waarbij een vertrouwenspersoon aanwezig m a g zijn.
vindt plaats in een kazerne (indelingsraad) in de omgeving van je woonplaats. Voor Tilburg en omgeving is dit in Breda, voor Limb u r g in Roermond. Het kommissielid kan je alleen voordragen ter erkenning a a n de minister. Binnen een maand krijg je bericht van erkenning in de vorm van een ministeriële beschikking. Dit gebeurt in 95% van de gevallen. Heeft het kommissielid echter nog twijfels, dan gaat de procedure langer duren. Je krijgt dan een gesprek met een psychiater, die je eventueel k a n afkeiiren (S5) of je buitengewoon dienstplichtig k a n laten verklaren. Indien je dit gesprek weigert, dan
k a m e r E-22, telefoon 662387. Hij is aanwezig op dinsdag (de hele dag spreekuur), woensdag- en donderdagmiddag. Voor vragen over militaire dienst kun je ook terecht bi) een van de dekanen van de Dienst Studentenzaken en Welzijn in gebouw E. (telefoon 662211). Uiteraard k u n je ook n a a r de gemeente, afdeling militaire zaken gaan. Zij geven echter bijna geen informatie over dienstweigeren. De maatschappij m a a k t het je niet gemakkelijk als je gewetensiaezwaren hebt, m a a r deze problemen aksepteren is beter dan verraad te plegen aan je eigen geweten.
TE BERDE (ÏEBRACHT
1 de brochure ,Alles over dienstweigeren' te bestellen door overmaking van ƒ 3,50 op giro 593352 ten name van Pax Christi Den Haag.
door: Ton N i l s e n
2 ,Voor de keus gesteld, in militaire dienst of niet', te bestellen door storting van ƒ5,90 op giro 475060 ten name van Gereformeerd Jeugdwerk Driebergen.
krijg je een sociaal onderzoek. Als je dit ook weigert, dan krijg je alleen een gesprek met de kommissie van advies, bestaande uit drie m a n (de meervoudige k a m e r ) . Dit gesprek krijg je ook n a het gesprek met de psychiater, tenzij deze je heeft afgekeurd of heeft voorgedragen als buitengewoon dienstpUchtige. Ook n u krijg je binnen een maand bericht over erkenning. Is de uitslag negatief, dan is beroep mogelijk bij de Kroon, die zich laat adviseren door de Raad van State, afdeling geschillen van bestuin-.
Ander baantje De prijs die je voor een beroep op je geweten moet betalen k a n vrij hoog liggen. In plaats van 14 m a a n den dienst, moet je 18 maanden en 20 dagen vervangende dienst doen. Dit wordt afgehandeld door TEG: Tewerkstelling Erkende Gewetensbezwaren Militaire Dienst van het ministerie van Sociale Zaken. Vindt TEG een baantje voor je, dan is dat bij een overheidsdienst of bij een instelling die in het algemeen werkzaam is (kosten voor zo'n instelling ongeveer ƒ 13.000,—). De tewerkgestelde verdient echter evenveel als een soldaat. Uitstel bij tewerkstelling wordt in het algemeen alleen verleend bij het afmaken van een studie, w a a r a a n je reeds begonnen bent. Dit is het wat betreft de procedure. Meer informatie ktm je krijgen bij de Werkgroep Informatie Dienstplicht (WID), die iedere dinsdagavond van 19.30 tot 20.30 u u r spreeku u r houdt op het JAC, Nieuwlandstraat 1, Tilburg. Voor gesprekken over de gewetensbezwaren ktin je d a a r terecht, m a a r ook binnen de hogeschool en wel bij Erwin Eij (pastoraal welzijnswerker) van de dienst Studentenzaken en Welzijn, 4
Meer informatie over dienstweigeren, geweldloos verzet en dergelijke k u n je vinden in:
3 ,Geloof niet in geweld'. 4 .Geweldloze weerbaarheid'. Alle vier zijn ook verkrijgbaar bij de WID, Nieuwlandstraat 1, Tilburg en bij Kerk en Vrede, Tuinstraat 57, Tilbxirg. Bovendien kun je ook een abonnement nemen op de Tilburgse Vredeskoerier. Dit blad verschijnt tien keer per jaar. Een abonnement kost minstens ƒ 5,— per jaar. Dit bedrag kim je over maken op giro 3917175 ten name van Tilburgse Vredeskoerier, Nieuwlandstraat 1, Tilburg. Losse exemplaren zijn ook verkrijgb a a r bij de Databank & f 0,50. Ton Nilsen, (Student tel.: 674952 Prof. Verbemelaan 92 5037 AJ Tilburg Juridische Fakulteit)
Ciiemiewinlcel TH-Eindliüven In 1978 werd de Chemiewinkel van de Technische Hogeschool Eindhoven opgericht. M a a r de afgelopen twee j a a r werd er weinig uitgericht door de studenten, omdat er onder de studenten doodeenvoudig geen belangstelling voor bestond. Nu heeft een groep van vijftien scheikunde-studenten de draad opnieuw opgepakt, waardoor de winkel weer onderzoek k a n gaan verrichten. Eventueel samen met wetenschappeUjke medewerkers van de THE g a a n de studenten onderzoek verrichten ten behoeve van bevolkingsgroepen als werkggroepen en buurtkomité's.
Cambodjaanse arts My Samedy:
„Overlevende studenten krijgen snelkursus aan de Medische Fakulteit van Phnom Penh" Twee weken geleden (THB 22) gaven wij een verslag van de internationale konferentie over Viet Nam en Cambodja, georganiseerd door het Medisch Komitee Nederland-Viet Nam aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Wij schreven toen dat de redevoeringen nauwelijks uitstegen boven het bewieroken van het huidige regime in Phnom Penh en dat relevante informatie enkel werd gebracht door hulpverlener Guy Stringer van Oxfam en de Cambodjaanse arts My Samedy. Beiden steken hun lof voor ,de bevrijders' van Cambodja niet weg, maar hun verhaal blijft menselijk. Met beide heren had het THB een kort gesprek en daaruit volgen hier enkele fragmenten. Toen Guy Stringer, enkele weken na de val van Pol Pot de Cambodjaanse havenstad Kompong Som naderde, met een door Oxfam volgeladen boot voedingswaren en geneesmiddelen, was hij er zich nog niet van bewust dat hij hier als eerste West-Europeaan in vijf jaar voet aan wal zou zetten. THB: Hoe werd uw hulpexpeditie de eerste maal in Cambodja ontvangen? Stringer: De avond toen we aankwamen schitterde de haven in de avondzon, we probeerden de havenautoriteiten op te roepen, m a a r we wisten niet hoe dat moest. Komjxjng Som lag in een volledige avondrust, geen mens, geen geluid. Er gebeurde niets, absoluut niets. De duisternis viel en ik begon mij af te vragen of ik op de verkeerde expeditie zat. Ik gaf bevel de Cambodjaanse vlag te hijsen - dat hoort toch zo - m a a r Ik was vergeten dat Singapoor, waar ik de vlag kocht, nog steeds het regime van Pol Pot erkende en dus hesen wij de verkeerde vlag. We hadden veel geluk dat we niet meteen aan flarden werden geschoten. De volgende ochtend kwam er een Vietnamese sleepboot en we werden naar een aanlegsteiger geloodst. In de haven van Kompong Som waren geen kranen. De mensen die er werkten waren zo verzwakt dat ze onze vrachtzakken niet konden optillen. Later werden we door een aardige m a n ontvangen, het bleek de minister van ekonomische zaken en wederopbouw te zijn. Maar Kompong Som ligt nog altijd op zo'n 160 mijl van de hoofdstad, over land, met alle gevolgen vandien. De hulporganisaties hebben bij de Vietnamese autoriteiten aangedrongen om de Mekong-rivier open te stellen zodat we bij onze derde zending tot in Phnom Penh konden varen. THB: Naast voedselhulp geeft uw organisatie ook medische hulp. Maar zonder artsen en verpleegsters is die hulp vrij waardeloos. W a a r o m aarzelt Phnom Penh om ook westersO' medici toe te laten? Stringer: Ik vind dit een storende situatie. De nood is zeer hoog en de Medische Fakulteit onder leiding van My Samedy is pas in januari kunnen starten. Wij leverden onder andere de boeken voor deze medi-
i
sche snelkursus, m a a r ondanks alle goede wil zal het toch nog een tijd duren voor er afgestudeerden zijn. De huidige regering blijft echter bij h a a r standpunt en wil geen westerse artsen toelaten. Wel zijn er heel wat artsen uit de Oostbloklanden binnengehaald onder het mom van de hulp van het Internationale Rode Kruis. In feite is de opleiding nu een kopie van de snelkursus waarmee de Vietnamese blote-voetendokters werden getraind, het accent ligt op de kuratieve geneeskimst terwijl de preventieve gezondheidszorg nauwelijks a a n bod komt.
in limonadeflesjes en niet zelden had zo'n drankje of een inspuiting de dood tot gevolg. Voeg daarbij de zware arbeid en de gebrekkige voeding op basis van gezouten soep met nauwelijks wat groenten en je begrijpt dat al deze faktoren samen de zekere dood van de hele bevolking zouden veroorzaken. THB: Het verbaast ons dan ook dat deze toestanden mee georganiseerd werden door Thiuonn Thioen, zelf een chirurg en fervente aanhanger van Pol Pot? My Samedy: Ik heb hem persoonlijk gekend, wij hebben samen gestudeerd. Hij was chirurg in het Khmero-Sovjet Vriendschapsziekenhuis en dekaan van de medische fakulteit aan de Universiteit van Phnom Penh. Hij was een van de trouwste volgelingen van Pol Pot, iets dat voor mij bijna onbegrijpelijk is. Hoe kan je als geneesheer zo'n politiek verdedigen? Het valt te begrijpen
veel jaren zal het duren voor Cambodja weer op het niveau komt van voor de staatsgreep van Lon Nol? My Samedy: De problemen zijn enorm. Alle infrastruktuur is vernietigd en wij missen de kaders om het land weer te doen draaien. Men mag aannemen dat 85% van de kaders vermoord zijn. Op materieel gebied moet alles worden ingevoerd, zelfs potloden hebben we niet meer. Daarenboven krijgen we dan nog, als erfenis uit de Pol Pot-tijd, de hongersnood. Gelukkig kunnen wij rekenen op de hulp van Viet Nam en de Sovj et-Unie. Samen gaven zij ongeveer 200.000 ton hulp in de vorm van voedsel en medicijnen. Door deze hulp konden wij vrij vlug een aantal ziekenhuizen en dispensaria heropenen. Indien deze hulp blijft komen kunnen wij binnen enkele jaren in een genormaliseerde toestand leven. Maar ik ben een geneesheer en geen ekonomist. Op het vlak van de bestrijding van de
Medische situatie Een van de bewijzen voor het normaliseren van het dagelijks leven in dat mooie m a a r geteisterde land zijn de kursussen a a n de medische fakulteit voor de overlevenden van de Pol Pot terreur. My Samedy zet deze kursussen op. Hij is tevens sekretaris-generaal van het Cambodjaanse Rode Kruis. Wij vroegen hem het volgende: THB: Kunt u ons iets vertellen over uw leven onder het regime van de Rode Khmers? My Samedy: Na de 17de april 1975 werd ik gedeporteerd n a a r een afgelegen plek op zo'n 90 kilometer ten noordwesten van Kompong Ton. Ik woonde daar in een hut van 3 bij 4 meter en verder woonden er in dat dorp alleen ongeletterde boeren. Ik was er totaal geïsoleerd van de buitenwereld, moest e r zeer zware landarbeid verrichten, zoals grond verplaatsen, bomen rooien en dijken van irrigatiekanalen aanleggen, en dit zo'n 13 tot 15 uren per dag. THB: Hoe was de medische situatie onder Pol Pot? My Samedy: Er waren nauwelijks medicijnen of ziekenhuizen. Artsen werden vervangen door kinderen van 12 tot 16 jaar. Deze kinderen konden niet lezen en schrijven. De medicijnen werden volgens de traditie gemaakt op basis van planten, wortelen en schors. Dit kregen de zieke mensen ingelepeld, een degelijke wetenschappelijke analyse van de ziekte werd niet gemaakt. Medicijnoplosslngen bewaarde men soms
Betoging tijdens de internationale l<onferentie over Viet Nam en Cambodja.
dat je met de moderne geneesmiddelen niet hoog oploopt, m a a r dat men op deze primitieve manier ging werken en dat men daarbij artsen vermoordde is totaal onverdedigbaar. Ik denk dat hij doodgewoon de geneeskunde wilde vernietigen. THB: Hoe reageerden de mensen in uw dorp toen de Vietnamezen de Rode Khmers op de vlucht joegen?
ondervoeding is e r al grote vooruitgang geboekt. THB: Er is onder meer door ,Médicins sans Frontières' nogal wat kritiek geuit op de medische toestanden in uw land. Sommigen nemen het uw regering kwalijk dat ze geen artsen uit het Westen toelaten?
My Samedy: Ze waren erg opgelucht en ze beschouwden de Vietnamezen als de redders van het volk. Het was ook de hoogste tijd, nog enkele dagen Khmer-regime en we waren allen dood geweest. De kaders van de Rode Khmers hadden lijsten van mensen die ze nog wilden doden. Gelukkig hebben ze h u n sinister plan niet helemaal kunnen uitvoeren.
My Samedy: Wij hebben nog nooit hulp geweigerd. Op dit ogenblik krijgen wij veel hulp zowel in de vorm van materiaal als medisch personeel van onze vrienden, de socialistische landen. Momenteel werken ook verscheidene artsen en verplegers van het Internationaal Komitee van het Rode Kruis in ons land. W a t betreft de Westerse hulp k a n ik zeggen dat elke hulporganisatie voorstellen k a n doen aan het Ministerie van Volksgezondheid. De
THB: Hoe moet het nu verder, hoe-
(Vervolg op pagina 8) thb 24 - M maart 1980
nn.5?S?!!P^2S!?5L.
-'**^\
Het uitblijven van die evaluatie was voor een groep studenten aanleiding eind november een onderwij sochtend te organiseren, waarop de klachten werden geïnventariseerd die met name via de mentorengroepen opborrelden. Met de verschillende vakgroepen Is d a a r n a overleg geweest over de geïnventariseerde problemen en voorzover het onderwerpen betrof die onder de bevoegdheid van de fakulteit vielen, werden die aan bestuur en r a a d doorgespeeld. In afwachting van de raadsvergadering van 20 m a a r t een tussenbalans: omdat er een aantal onderwerpen zijn die niet alleen door een raadsbesluit opgelost kunnen worden.
Tijdsbelasting
Als een kudde makke schapen...
De herprogrammering a a n de Juridische Fakulteit zoals die vanaf het huidige eerste jaar is ingevoerd heeft ingrijpende konsekwenties gehad, niet alleen voor de studieduur (een verkorting met een half jaar) m a a r ook voor de studieopzet. De nieuwe studie kent een driedeling: een propedeuljsche fase van 1 jaar, een basisprogramma van 2Va jaar en een differentiatieprog r a m m a van 1 jaar. De eerste fase is identiek voor de drie studierichtingen: Nederlands Recht, de vrije studierichting en de fiskale richting. In vergelijking met het eerste jaar van het oude prog r a m m a is met name deze studiefase ingrijpend gewijzigd. Bij een vergelijking van het oude en het nieuwe programma wordt duidelijk dat de vakken historische ontwikkeling van het recht, inleiding sociaal recht en inleiding tot de wijsbegeerte plaats hebben moeten maken voor de drie hoofdvakken van de studie: privaatrecht, staatsrecht en strafrecht. Plaats in het eerste jaar bleef ingeruimd voor de vakken inleiding in de rechtswetenschappen, ekonomie en balanslezen voor hen die hiervoor op basis van vooropleiding geen vrijstelling hebben gekregen. In de fakulteitsraadsvergadering van 18 januari 1979 werd dit prog r a m m a aangenomen. Afgesproken werd bovendien dat er een kontaktgroep docenten-studenten moest komen die zich zou bezighouden met de studiebelasting en andere zaken die het onderwijs aangaan. In h a a r vergadering van 3 mei besliste de r a a d overigens ook dat er halfjaarlijks geëvalueerd moest gaan worden.
Klachten: enkel kennBüverdracht In een te hoog tempo
Herprogrammerin bij juristen verloopt stroef IHet rommelt bij de eerstejaars aan de rechtenfakulteit. Alin novemer lieten de studenten hun ongenoegen over een aantal aspekten van de herprogrammerinl duidelijk blijken. De fakulteitsraadsvergadering van 20 maart zal hier aandacht aan besteden. iJvroeg is dit niet: de resultaten van de toetsen waren slecht. Het aantal klachten neemt handoier hand toe. Met een nieuwe studieopzet a la Pais in zicht is het verloop van deferprogrammering bij de juristen wellicht ook voor andere fakulteiten van belang.
Als voorbereiding op de onderwij sochtend werd een enquête gehouden, waaruit bleek dat de studenten gemiddeld 41,5 u u r per week met hun studie bezig zijn. Ongeveer 23% van de studenten vond toen al dat ze gedurende het eerste semester in tijdnood waren gekomen. Op basis van deze gegevens drongen de studenten aan op het noodzakelijke overleg tussen de vakgroepen onderling met betrekking tot de verdeling van de stof. Dit om pieken te vermijden. Ook werd de fakulteit gevraagd de studiebelasting gedurende het tweede semester nauwlettend te volgen. Het noodzakelijke overleg is er tot op heden niet geweest. Hoewel het onderzoekje n a a r de tijdsbelasting tijdens de eerste vijf weken van het tweede semester (zie kadertje) een bijzondere zware belasting vaststelt. Onderzocht is de hoeveelheid studiestof gedurende de eerste vijf weken van het tweede semester. Als studiestof werd genomen alle door docenten opgegeven stof, die moest worden voorbereid of bewerkt voor de hoor- en werkkoUeges. Volgens de daartoe bestaande normen kan de student per u u r gemiddeld vijf bladzijden bestuderen. Deze norm geldt echter voor bestudering tot op tentamenniveau. Het betreft hier bestudering van de stof in verband met voorbereiding van kolleges en is daarom minder intensief. Vandaar dat wij veronderstellen dat de student 30% minder tijd nodig heeft voor déze bestudering van de Uteratur. Per u u r werkkoUege telden we twee u u r erbij voor voorbereiding en nazorg, per u u r hoorkollege één uur. De kamavalsweek werd als volledige werkweek meegeteld. Resultaat: een studiebelasting van 45 u u r per week. Er wordt herhaaldelijk gewezen op de slechte voorbereiding van de werkkoUeges, m a a r de v r a a g is of de vakgroepen om deze reden niet mede-verantwoordelijk zijn.
Boekvoorziening Meestal bleek het onmogeüjk voor
het EEG-gebouw in Brussel. De ekskursie was georganiseerd door het mentoraat. Maar de vraag is of dit de juiste gang van zaken is. Hier ligt een verantwoordelijkheid voor de fakulteit, die bij het organiseren van deze aktiviteit gebruik zou kunnen maken van het organisatiekader van het mentoraat. Dat is iets anders dan nu is gebeurd: het mentoraat n a m de taak over van de fakulteit.
Kontaktgroep en evaluatie
studenten om de benodigde boeken tijdig aan te schaffen. Hogeschoolleverancier Gianotten werd door de fakulteit als hoofdschuldige aangewezen. Inmiddels is er kontakt geweest tussen fakulteit en boekhandel. Maar de boekhandel vindt de fakulteit op zijn minst medeverantwoordelijk. De heer Van de Wiel van boekhandel Gianotten: „Wij hadden ook dit jaar informatie gekregen van de verschillende vakgroepen over de boeken die gebruikt zouden worden. Die informatie was wat betreft de benodigde exemplaren echter inkorrekt uitgezonderd die van de vakken Inleiding Rechtswetenschappen en Staatsrecht. Vandaar dat we onvoldoende exemplaren hadden. Bovendien werd het programma op meerdere zusterfakulteiten ook gewijzigd. Dit betekende dat er van meerdere boeken die ook in Tilburg worden gebruikt, landelijk veel meer exemplaren nodig waren. Geen van de fakulteiten had die informatie over de wijzigingen in het programm a echter a a n de uitgeverij meegedeeld." Hoe dan ook: aan een vlot verloop van het eerste semester heeft de boekvoorziening zeker niet bijge-
deren. Een punt dat in elk geval op dragen. Na afsluiting van het vak Inleiding korte termijn zal moeten worden beRechtswetenschap begin november sproken." volgde aansluitend een toets. In principe vonden de studenten dit goed, alhoewel zo een planning midden in het semester de voorbereiding van de andere vakken wel wat Uit het propedeuse-rapport met de in de w a r stuurde. De studenten uitwerking van het nieuwe provroegen zich af waarom niet wordt gramma blijkt dat de propedeusegewerkt met per vak en per semes- fase twee funkties heeft die nauw ter afsluitende en vrijstellende toet- samenhangen: oriëntatie en selektie. sen zoals dat in het tweede jaar De studenten waren van mening dat wel het geval zal zijn. oriëntatie meer zou moeten zijn dan Nu alle toetsen achter de r u g zi)n kennismaking met de studie alleen. is de vraag of de planning voor de Door de nieuwe opzet van het protentamens aan het eind van het jaar gramma lijkt die kennismaking volniet herzien zou moeten worden doende. Oriëntatie zou echter meer Opvallend is vooral het slechte re- y moeten zijn. Er zou meer tijd moesultaat van het vak Staatsrecht. De ten worden uitgetrokken voor bezigvakgroep zelf toont zich achteraf heden die het de studenten mogelijk in elk geval niet gelukkig met de maakt kennis te maken met wat het planning. W. Konijnenbelt: „Wij recht in de praktijk voorstelt: gehebben de indruk dat de studenten, sprekken met juristen, gedetineergekonfronteerd met de kort na el- den, rechtbeuikbezoeken, enz. Het is k a a r geplande vakken Privaatrecht onredelijk te verwachten dat deze en Staatsrecht het aksent op bestu- laatste vorm van oriëntatie alsnog dering van privaatrecht hebben ge- m het tweede semester aan bod kan legd. We zullen moeten kiezen of komen. Gezien ,het systeem' is hier voor een betere, echte spreiding of meer tijd voor nodig. voor een planning onmiddellijk ach- Toch mochten de eerstejaars dit seter elkaar, zodat de studenten weten mester op ekskursie n a a r het prodat ze beide vakken moeten bestu- [ vinciehuis, de Tweede Kamer of
Oriëntatie
Tijdens de onderwijsochtend, die door 140 dagstudenten werd bijgewoond, vond men unaniem dat op zo kort mogelijke termijn de kontaktgroep van de grond moest komen met als bijzondere taak de opzet van een gedegen evaluatie. De fakulteitsraad had hier in zijn vergaderingen van 18 januari en 3 mei 1979 immers toe besloten. In de kollege vrij e periode december/ januari jl. gonsde het dan ook van aktiviteiten. Uit de gesprekken met de verschillende vakgroepen was gebleken dat ook zij de noodzaak van een kontaktgroep, waar docenten en studenten van gedachten konden wisselen over het eerste jaar, van harte ondersteunen. Het tweede semester is inmiddels zes weken oud en eindelijk is het zover dat, waarschijnlijk begin april een dergelijke kontaktgroep van start kan gaan. De zaak van de kontaktgroepen is in eerste instantie uiterst lauw en onvolledig aangekaart in de werkgroepen, de studenten zijn overbelast, en het eerste jaar zit er bijna op. Vandaar dat er wordt getwijfeld a a n de zin van een dergelijke kontaktgroep: een van de voornaamste taken van deze groep zou immers een evaluatie van het eerste jaar zijn. De motie van de r a a d ten aanzien van de evaluatie is dus een wassen neus. Onbegrijpelijk dat een fakulteit, waar je het woord eksperiment niet in de mond kan nemen, zonder dat d a a r onmiddellijk een begeleidingskommissie a a n te pas komt, een geherprogrammeerd eerste jaar en een evaluatie daarvan zo weinig serieus neemt. Krediet verdient een fakulteit bij het starten van een nieuw programma: dat kan niet vlekkeloos zijn. Krediet verspeelt een fakulteit wanneer ze h a a r eigen motie (evaluatie) en de klachten van de studenten niet serieus neemt. Een geëigend orgaan om mee te werken aan de opzet van een evaluatie zou het aan de hogeschool verbonden Onderwijs Research Centrum zijn geweest. Aan de heer Hermans van het ORG de vraag of en hoe het ORG had willen meewerken.
„In principe wel ja. Voorwaarde zou echter zijn dat de fakulteit écht wil evalueren. Dat betekent dat tevoren goede afspraken moeten worden gemaakt, anders resulteert dit in een vrijblijvende opstelling. Afspraken over de opzet van de evaluatie, waarbij ook studenten moeten worden betrokken. Gebeurt dit niet dan heb je geen dekkende evaluatie. Afspraken over de mate van openheid die zal worden betracht ten aanzien van de resultaten van de evaluatie. Bovendien moet je eerder met een evaluatie beginnen. Praktijk is dat men er pas aan gaat denken als het programma bijna is voltooid. Het moment van evaluatie ligt al aan het begin van het jaar." Toch ziet het e r n a a r uit dat de werkelijke problemen anders liggen: d a a r w a a r de studenten aan het einde van het eerste semester nog vrij tevreden waren met de hoor- en werkkoUeges, neemt het aantal klachten nu sterk toe. Toetsresultaten ten:
eerstejaars rech-
volaantal deel- d o e n nemers de Strafrecht Staatsrecht Privaatrecht Inleiding Ekonomie
303 259 274 326 350
165 48 75 133 237
% 54 18,5 27,4 41 96
De hoeveelheid stof is te groot en de moelij kheidsgraad wordt vaak als te hoog ervaren. Ondersteuning bij de bestudering van de stof vanuit de kolleges kunnen de studenten nauwelijks verwachten: in zeer korte tijd moet de stof er doorheen worden gejaagd. Resultaat: de werkkoUeges Strafrecht zijn marathonzittingen, het vak Staatsrecht komt nooit klaar met de te behandelen stof en het tempo bij Privaatrecht ligt zo hoog dat de studenten zich pas achteraf realiseren dat ze eigenlijk nog met vragen zitten. Opvallend is bovendien dat er in de kolleges juist voor de stof met het hoogste abstraktieniveau niet of nauwelijks tijd wordt ingeruimd (de stof van Bregstein bijvoorbeeld). De student, zo wordt veelal geredeneerd, zit nu op een universiteit en hij zal door zelfstudie zich de kennis eigen moeten maken. Gevolg van dit alles is dat de kolleges niet méér zijn dan stofoverdracht in een hoog tempo. De studenten laten het geheel passief over zich heen komen en raken van tijd tot tijd in paniek omdat het h u n volledig over het hoofd is gegroeid.
.. naar de slachtbank
Er zijn docenten die dit dan vrijblijvendheid van de studenten noemen. In zowel de herprogrammeringsnota van de fakulteit als in de propedeusenota schrijft de fakulteit dat het onderwijs meer moet zijn dan enkel stofoverdracht. Er moet niet alleen aandacht zijn voor kennis m a a r ook voor vaardigheden, die de student zich in de loop van de studie moet eigen maken. Voor het eerste jaar is dat met name de schriftelijke taalvaardigheid en het leren lezen van een arrest. Je moet konstateren dat voor deze vaardigheden nauwelijks aandacht is en waar het wel gebeurt, is de koordinatie slecht. Nu pas wordt aandacht besteed aan het lezen van een arrest door het vak inleiding, terwijl bij andere vakken de student geacht wordt reeds de nodige arresten achter de kiezen te hebben. Nu pas is er enige aandacht voor hoe een juridisch werk gelezen kan worden, hoe je zo'n boek kunt samenvatten. In beide gevallen is de verantwoordelijkheid voor het bijbrengen van vaardigheden doorgeschoven n a a r het vak inleiding. De verplichte casus die de studenten wekelijks moeten inleveren voor het vak Privaatrecht kan niet worden bestempeld als een vaardigheidstraining. Het enige vak waar aandacht bestaat voor meer dan alleen kennisoverdracht is ekonomie. Deze vakgroep bevindt zich echter in een geïsoleerde positie. Een afgestudeerd jiu"ist is geen cleane probleemoplosser. Er wordt meer van hem verwacht: hij moet een stuk van wetenschappelijk ni(Vervolg op pagina 8)
««^ thb 24 - 14 maart 1980
Prof. Bosman slichtingsbastuurder in Nijmegen De Nederlandse bisschoppenkonferentie heeft prof. Bosman, hoogleraar in het geld-, kredieten bankwezen aan de hogeschool benoemd tot lid van het Stichtingsbestuur van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Bosman neemt de plaats in van dr. A. van Trier, die na zijn benoeming tot minister van wetenschapsbeleid uit het bestuur stapte. Het Nijmeegse stichtingsbestuur bestaat op het ogenblik uit negen leden, waaronder oud-minister Trip van wetenschapsbeleid. Na het vertrek van Van Trier heeft men het bestuur opnieuw aangevuld met een hoogleraar die het wetenschappelijk bedrijf van binnen en van buiten kent. Bosman is in Tilburg al bijna vier jaar lid van de Hogeschoolraad, lid van het presidium daarvan en vervulde in het verleden bestuursfunkties a a n de Ekonomische Fakulteit. Voor de invoering van de WUB was hij van 1964 tot 1965 rectormagnificus en van 1970 tot 1971 president-kurator van de hogeschool. Aan prof. Bosman de v r a a g of zijn lidmaatschap van de Hogeschool-
Vervolg van pagina 5
Snelkursus minister zal samen met zijn kollega van Buitenlandse Zaken de voorstellen onderzoeken. THB: Het onderwijs komt stitaah'op gang. Hoe was de onderwijstoestand onder Pol Pot en wat is er de laatste maanden veranderd? My Samedy: Pol Pot heeft bijna alle intellektuelen laten vermoorden en dus ook de leraars. In feite waren alle scholen gesloten want de kinderen werkten op het land, in de weinige fabrieken of ze moesten onder de wapens. Vandaag zijn wij volop bezig met de heropbouw van het basisonderwijs, er g a a n op dit moment al weer zo'n 700.000 kinderen n a a r 13.000 scholen. Rond Phnom Penh hebben wij al vier middelbare scholen heropend met een totaal van 56 klassen. Recent hebben wij dan ook de fakulteit Medische Wetenschappen aan de Universiteit van Phnom Penh geopend. THB: W a t zijn uw plannen met deze Medische Fakulteit en zijn er ook plannen om de andere universitaire fakulteiten te heropenen? My Samedy: In de hoofdstad beschikken wij over 18 artsen en apothekers die naast h u n gewone praktijk ook les geven a a n onze fakulteit. Op dit ogenblik rekruteren wij alleen de oud-studenten van deze fakulteit die nog niet waren afgestudeerd vóór 1975. In totaal hebben wij n u 728 studenten. Daarvan volgen 506 de richting huisarts en 222 de richting apotheker. Vóór 1975 en het Pol Pot-regime hadden
r a a d én dat van het Nijmeegse Stichtingsbestuur aanleiding kan geven tot vermenging van belangen. Prof. Bosman: „Daar heb ik voor ik de benoeming aanvaardde ook wel even aan gedacht. In de praktijk is het echter zo dat de besturen van Nijmegen en Tilburg slechts zelden samen vergaderen. Mocht toch eventueel een belangenafweging tussen Tilburg en Nijmegen a a n de orde komen dan zal ik mij uiteraard aan de besluitvorming onttrekken." Hij voegt daar nog aan toe dat hij zich niet meer kandidaat zal stellen voor een volgende zittingstermijn van de raad. „Een volgende termijn zou voor mij een wat al te druk bestaan betekenen. Ik zit deze periode gewoon uit; er tussentijds uitstappen zie ik niet zitten. Overigens ben ik het geheel met de heer De Peuter eens (zie THB van vorige week, red.) dat het raadslidmaatschap een erg zware belasting is. Ik vind dat er meer gedelegeerd moet worden a a n het Kollege van Bestuur." Er valt volgens hem geen direkte relatie te leggen tussen de aanvaarding van zijn bestuursfunktie in Nijmegen en zijn terugtreden uit de r a a d aan het eind van de zittingstermijn. „Nee ik zou sowieso niet
wij 3.500 studenten. Voor de overlevenden organiseren wij nu inhaalkursussen zodat ze het akademisch jaar waarin ze destijds zaten kunnen beëindigen. Later starten wij met de gewone kursussen. Pas volgend akademisch jaar aanvaarden wij nieuwe studenten. Het Ministerie van Onderwijs wil ook spoedig andere fakulteiten openen, onder andere de fakulteiten voor burgerlijk ingenieur, pedagogie en rechten, m a a r het probleem
Vervolg van pagina 7
Juristen veau kunnen lezen en schrijven, juridische problemen helder en duidelijk kunnen formuleren, hij moet betrokken zijn bij en inzicht hebben in de problemen waarmee hij wordt gekonfronteerd. Niet voor niets wordt van de student a a n het eind van de studie verwacht dat hij zich een juiste beroepshouding heeft eigen gemaakt. Maar d a a r is meer voor nodig dan beperkte aandacht daarvoor in een vak, meer ook dan stofoverdracht. De student moet mee kunnen praten over de stof die hem wordt aangeboden en dit moet niet alleen formeel, m a a r ook feitelijk mogelijk zijn, de student moet worden betrokken bij de problemen, ermee leren omgaan. Het eerste j a a r is een oriëntatie jaar, zowel inzake het beroep jurist als ook inzake de studie. Wil je dat bereiken dan zal je de student moeten aanspreken, hem erbij moeten betrekken. Dan pas k a n een inhoudelijke motivatie groeien.
teruggekomen zijn in de raad. Vier jaar is lang genoeg." Bosman heeft zoals dat behoort zijn nieuwe nevenfunktie gemeld aan het Kollege van Bestuur. Ook het presidium van de Hogeschoolraad stelde hij tijdig op de hoogte van zijn benoeming in het bestuur van de Nijmeegse imiversiteit. Heeft Bosman, die ook nog enkele
kommissariaten vervult, nog voldoende tijd over voor zijn werk als hoogleraar? „Ik geloof niet dat de werkzaamheden problemen opleveren. Met mijn nevenaktiviteiten ben ik alleen in de avonduren en weekends bezig."
is dat men nog niet weet hoeveel studenten van deze disciplines nog in leven zijn. U moet onze problemen goed begrijpen: wij beschikken in dit land over slechts 30 apothekers en 150 tot 200 verpleegsters. Daar liggen dan ook onze prioriteiten.
noodhulp hebben wij nog een grote behoefte aan rijst, uitrustingsgoederen, medicijnen en transportmiddelen. Op middellange termijn zoeken wij vooral hulp voor het opleiden van kaders zoals leraars, artsen, apothekers en technici. W a t betreft de voedselhulp en de medicijnen, zal het nog wel drie jaar duren alvorens wij zelfvoorzienend kunnen zijn.
THB: Hoelang blijft Cambodja hulpbehoevend? My Samedy:
Op het gebied van de
Daarna pas is zelfstudie echt zinvol en leidt die niet meer, gezien tempo, hoeveelheid en moeilijkheid tot panieksituaties en uitgesproken slechte toetsresultaten. Dat dit kan hebben we zelf kunnen zien bij de praktijksituatie waarmee de studenten in het begin van het jaar konden kennismaken: de kwestie Zoontjes-beton. Helaas waren hier m a a r twee vakgroepen bij betrokken: juist de hoofdvakken lieten het afweten. Ook uit de keuze van de vaak moeilijke stof blijkt geen aandacht voor het niveau waarop de eerstejaars rechtenstudent aanspreekbaar is, met als gevolg dat slechts de besten er r a a d mee weten. Zou de rest, die toch ook allemaal een middelbare vooropleiding achter de r u g hebben n u echt zo stom zijn? Er is geen echte aandacht voor de onderwijsvorm die juist ook voor het bijbrengen van vaardigheden van fundamenteel belang is. Daar is meer voor nodig dan het informele overleg dat n u tussen enkele goedwillende docenten plaatsvindt. In de wandelgangen blijkt vooral dat overleg tussen de vakgroepen niet mogelijk is. Helaas. Men komt niet verder dan beschuldigingen, zwart-
Toine Asselbergs
^Sddie Vaes Willy Van Damme makerij, konflikten die eerder van persoonlijke dan van zakelijke aard zijn. Of konflikten komen niet op tafel omdat er gewoon geen kontakt is. Docenten en vakgroepen zouden, mede n a a r aanleiding van de toetsresultaten een echte diskussie hieraan moeten besteden. Het enige wat voorlopig met zekerheid kan worden gezegd is dat de selektiefimktie van het eerste jaar optimaal wordt gerealiseerd. Hans Opbreek (Eerstejaars jurist)
Rechtzetting Tot onze grote spijt is in het THB no. 23 in het voorpagina artikel, dat handelde over de HSR, een vervelende fout geslopen. De laatste zes regels boven het tussenkopje ,vaag' dienen als volgt gelezen te worden: „Daarnaast klonk ook gejammer over de korte adviestijd, of zoals Greet Emmen het uitdrukte: „De raadsleden kregen nauwelijks twee maanden adviestijd. Als de minister van ons een degelijk antwoord wil moet hij ons daarvoor ook de tijd gunnen"!
f'l*
KOMMUNIQUE KOLLEGE VAN BESTUUR 4 MAART 1980 1 Rapportage landelijke planning In aansluiting op de a a n de Hogesclioolraad dd. 28 november 1978 voorgelegde rapportage inzake landelijke planning heeft het kollege een voortgangsrapportage met betrekking tot de POO-vergadering dd. 19 december 1979 en met betrekking tot het BestuiirUjk Overleg dd. 31 januari 1980 vastgesteld ten behoeve van de Hogeschoolraad. 2 Rapport Stuurgroep Struktuur Wetenschappelijk Corps In verband met een spoedig overleg van de minister van Onderwijs en Wetenschappen met de instelling heeft het kollege een procedure voor een interne raadpleging met betrekking tot het rapport van de SS WC (Stuurgroep van Trier) opgesteld. 3 Studierichting Taal- en Literatuurwetenschap Mede gelet op de ingekomen interne en externe reakties ten aanzien van het koncept-voorstel dienaangaande zal het Kollege van Bestuvir op 20 m a a r t aanstaande een koncept-besluit aan de Hogeschoolr a a d voorleggen tot instelling van een studierichting Taal- en Literatuurwetenschap bij de Centrale Interfakulteit. 4 Jaarverslag 1979 Subsidiekommissie Ter behandeüng door de Hogeschoolraad tijdens zijn vergadering op 3 april aanstaande zal het kollege het jaarverslag 1979 van de Subsidiekommissie voorleggen met een voorstel om dit ter kennisgeving te aanvaarden. 5 Dekoratiekommissie Na aanvaarding van het door de Dekoratiekommissie uitgebrachte verslag 1971-1979 heeft het kollege besloten voor de vakatures van deze kommissie voordrachten te vragen aan de desbetreffende (Sub)fakulteiten en diensten. KOMMUNIQUE HOGESCHOOLRAAD 6 MAART 1980 1 De raad, neemt het verslag van het Studium Generale over de periode 1978-1979 met waardering voor kennisgeving aan, en ziet een in de loop van 1980 in het vooruitzicht gestelde beleidsnota van Studium Generale met belangstelling tegemoet. 2 De r a a d stelt zonder diskussie de vierde versie van de begroting 1978 vast. 3 De r a a d stelt de kapitaaldienst van de begroting 1980 vast konform het voorstel van het KvB. 4 De r a a d debatteert uitvoerig over de voorlopige begroting 1980 voor de restauratieve afdeling. Kanttekeningen worden gemaakt bij het KvB-beleid terzake van de personele bezetting, het ziekteverzuim, de aanwending van het batige saldo en de uitbreiding van de dienstverlening. Het KvB wordt verzocht, vóór 1 juni 1980 een definitieve begroting voor de restauratieve afdeling a a n de r a a d aan te bieden, en inmiddels te trachten, een maximale personele bezetting te realiseren. Nadat het KvB een en ander heeft toegezegd wordt de voorlopige begroting door de r a a d vastgesteld.
algemeen PUBLIKATIES VAN MEDEWERKERS Boelhouwer, A J. W. & Brunia, C. H. M.: Effects of stimulus frequency on t h e blink reflex d u r i n g rest and a task; in: Electroencephalography and Clinical Neuropshvsiology, 1979, vol. 47, biz. 711-716. (TA). Soudijn, K. A.j A. D. de Groot als briefschrijver; in: De Psycholoog, vol. XIV, n r . 11, 1979, biz. 617-622. CTA). Soudijn, K. A.: De geëngageerde: in: De Psycholoog, vol. XIV, nr. 11, 1979, blz. 626. CTA). Meijers, A. J. A.: .Leesvaardigheidstraining in het vreemde talenonderwijs'; In: .Levende Talen', nr. 346, november 1979. Brunia, C.H. M. a n d F. M. Vuister: Spinal reflexes as indicator of motor p r e p a r a t i o n in m a n . (TA) In; Physiological Psychology, 1979, vol. 7 (4), blz. 377-280. Curfs, L. M. C. en J. M. v a n Meel: Kinetische representatie bij een problem-solving taak. (TA) In: Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie. J a a r g a n g 35, n u m m e r 1, j a n u a r i 1980, blz. 3-21. Feltzer, M. J. A.i Facilitatie van temporele integratie bij jonge kinderen door motorische activiteiten. (TA) In: Nederlands Tijdschrift voor d e Psychologie. J a a r g a n g 35, n u m m e r 1, j a n u a r i 1980, blz. 41-56. Heunmes, J. G. W.: Symboolvorming en imitatie bin autistische kinderen (TA). In: Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie. J a a r g a n g 35, n u m m e r 1, j a n u a r i 1980, blz. 65-83. Meel, J. M. van (samenst.). Inleiding: kinetische representatie bij een problem-solving t a a k (TA). In: Nederlads Tijdschrift voor de Psychologie. J a a r g a n g 35, n u m m e r 1, j a n u a r i 1980, blz. 1. Heugten, A. A. T. van, en J. M. v a n Meel. Handbewegingen tijdens d e opname v a n in benoembaarheid en moeilijkheidsgraad variërende informatie (TA). In: Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie. J a a r g a n g 35, n u m m e r 1, j a n u a r i 1980, blz. 23-40. Peeters, H. F. M. et aJ. Historische veranderingen in a a r d en b e h a n d e l i n g van geestesziekte, (1885-1977): psychiatrisch ziekenh u i s .Voorburg' in Vught. S.L.: S.N., 1980. 93 PSY 11458. Sanders, A. F. Stress, activatie en verrichtingen. Deventer: Van loghum Slaterus, 1980. Rede Katholieke Hogeschool Tilburg. 159.942 PSY 11500a.
5 De r a a d stemt in met de instelling van een Begeleidüigskommissie voor de interuniversitaire samenwerking met Peru, en met de benoeming tot leden van deze kommissie namens de KHT van de heren Pelupessy en Smies. 6 De r a a d neemt de notitie van het KvB inzake het bevorderingsbeleid fakultalr wtenschapj)elijk personeel voor kennisgeving aan. Het KvB verklaart, de formule in het advies van de Kommissie Personele Zaken met betrekking tot de ad hoc vervanging van de voorzitter van de fakultaire toetsingskommissie ingeval de bevordering van een lid van diens vakgroep a a n de orde is, over te nemen. Voorts zal het KvB n a g a a n of de betrokken medewerker de op zijn bevordering betrekking hebbende stukken ook zonder dat hij erom vraagt toegezonden k a n krijgen. 7 In de rondvraag stelt het raadslid Zuiderwijk kritische vragen over het beleid met betrekking tot het Inzageburo. Het KvB zegt toe deze te zullen beantwoorden.
INTRODUKTIEKOMMISSIE 1980 De i n t r o d u k t i e v a n d e J u r i d i s c h e Fakulteit zal dit j a a r worden gehouden v a n 18 tot en met 20 a u g u s t u s . Momenteel is m e n bezig met het samenstellen v a n de kommissie, die deze i n t r o d u k t i e zal g a a n voorbereiden. S t u d e n t e n , die belangstelling hebben voor het l i d m a a t s c h a p v a n deze kommissie, k u n n e n dit doorgeven a a n de studie-adviseur (B-loil, telefoon 013-662502), die zonodig ook informatie over de w e r k z a a m h e d e n v a n d e kommissie k a n verschaffen. BESLUITENUJST FAKULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID 25 JANUARI 1980 1 De r a a d g a a t akkoord m e t de navolgende benoemingen: - Th. J. M. Lenders tot lid v a n de
Stuurgroep Buitenlandse Betrekkingen. - Mej. M. v a n Rooy tot lid v a n de Kommissie Studiereizen. 2 Prof. mr. B. S. Frenkel zal worden voorgedragen ter benoeming tot lid v a n d e Sektie Rechtsgeleerdheid van d e Akademische Raad. 3 Ten aanzien van de internationaal-rechtelijke oriëntatie van de fakulteit spreekt d e r a a d geen principiële voorkeur uit voor een bepaald land als doel van d e fakultaire studiereis. De bestaande oriëntatie op het Engels recht dient te worden gekontinueerd en uitgebouwd. Met betrekking tot h e t beleid inzake studiereizen op langere termijn besluit de r a a d de tweejaarlijkse f a k u l t a i r e studiereis te h a n d h a v e n . D a a r n a a s t zal d e mogelijkheid v a n individuele vakgroepsreizen niet worden uitgesloten. De raadsleden Crijns, Schoordijk en de fraktie Recht Vooruit zullen, onafhankelijk v a n elkaar, de n o t a v a n de hogeschoolraadskommissie Onderwijs en Onderzoek met betrekking tot het onderwijsbeleid in een kort p a p e r kritisch bespreken, w a a r n a de p a p e r s in een overleg tussen deze personen en De M i r a n d a zullen worden besproken. De verdere procedure zal d a a r n a door fakulteitsbestuur en fakulteitsraad worden bezien. 5 Het Kollege v a n Bestuur zal met b e t r e k k i n g tot de gekomp a r t i m e n t e e r d e beleidsruimte worden bericht, dat: - ten aanzien v a n de ontworpen regeling voorschriften terzake zoveel mogelijk op raadsniveau moeten worden ontworpen; - een centrale kommissie niet het aangewezen g r e m i u m is om de a a n v r a g e n van de vakgroepen te toetsen; - een sterker aksent in deze dient te worden gelegd op de rol van defakultaire kommissie voor de wetenschapsbeoefening. 6 Het door de indertijd ingestelde ad hoc kommissie ter advisering m e t betreking tot het r a p p o r t ,Gewubd en gewogen' uitgebrachte advies met betrekking tot h e t voorontwerp van wet WO 1981 zal a a n h e t Kollege v a n Bestuur worden toegezonden, voorzien van de navolgende k a n t t e k e n i n g e n v a n de Fakulteitsraad: - Pagina 4 en 5. Vrijheid v a n bijzondere instellingen. De r a a d stelt zich op het standp u n t , d a t een wettelijke regeling van h e t b e s t u u r va instellingen van W O dient te gelden voor alle universiteiten, ongeacht h u n algemene of bijzondere k a r a k t e r . - Pagina 5, 6 en 7. Opheffing v a n sub- en interfakulteiten en indeling v a n fakulteiten. Het afbakenen v a n vakgebieden moet n a a r de m e n i n g van de raad objektief worden bezien op een hoger niveau, met n a m e op het niveau van de Sektie Rechtsgeleerdheid. - Pagina 11, 12 en 13. Bevoegdheidsverdeling tussen Fakulteitsraad en Fakulteitsbestuur. A a n de 2e alinea v a n p a g i n a 12 voegt de r a a d de volgende zinsnede toe: . N a a r m a t e duidelijker wordt, d a t h e t Fakulteitsb e s t u u r een eigen, zelfstandige, niet w a n de r a a d afgeleide positie heeft, n a a r die m a t e is het belangrijk, d a t er een vertrouwensbeginsel bestaat tussen Fakulteitsr a a d en Fakulteitsbestuur'. - P a g i n a 13 D. Bestuurlijke organisatie op basis- en middenniveau. Sub 1. F a k u l t a i r begrotingsplan. Ten aanzien van de Ie alinea van h e t onder 1 gestelde vreest de r a a d , d a t de bevoegdheid van de r a a d met betrekking tot de opstelling van een begrotingsplan niet wordt aangevuld, m a a r eerder zal worden o n t k r a c h t . S u b 2. Vakgroepen. De r a a d bepleit, dat in de wetgeving geen diversifikatie wordt a a n g e b r a c h t in het deel u i t m a k e n van vakgroepsbesturen v a n de wetenschappelijke staf In vaste dienst en de wetenschappelijke staf niet in vaste dienst. Pagina 17/18. De raad is v a n mening, d a t h e t niet a a n v a a r d e n van h e t voorzitterschap van een vakgroep door een hoogleraar door deze hoogleraar met redenen dient te worden omkleed, w a a r n a de Fakulteitsraad een en a n d e r beoordeelt. Pagina 18/19. Hierbij wordt verwezen n a a r de opmerking, g e m a a k t bij d e 2e alinea v a n p a g i n a 12, inzake het vertrouwensbeginsel. Pagina 20/21. Personeel.
Door de opheffing v a n het lektoraat acht de r a a d een en a n d e r een a c h t e r h a a l d e zaak. Met b e t r e k k i n g tot artikel 108 moet duidelijkheid b e s t a a n over hetgeen bedoeld wordt met d e t e r m .wetenschappelijk medewerker'. Pagina 22. De r a a d o n d e r s t e u n t het op pagina 22, 2e gedeelte, vermelde s t a n d p u n t v a n de advieskommissie met b e t r e k k i n g tot de akademische vrijheid. 7 Eventuele n a d e r e opmerkingen met betrekking tot het voorontwerp v a n wet W O 1981 zullen de raadsleden schriftelijk a a n het fakulteitsbestuur doen toekomen. 8 Eventuele opmerkingen n a a r aanleiding v a n de ingekomen en u i t g a a n d e stukken zullen d e raadsleden schriftelijk a a n het fakulteitsbestuur doen toekomen.
STEMBURO Zittingen op 1 april om 17.45 u u r en 8 mei om 14.30 u u r zullen niet plaatsvinden in de Portrettenzaal m a a r in gebouw A, k a m e r 114 of in gebouw B, k a m e r 602.
MENSA-MENU PERIODE 17 TOT EN MET 21 MAART 1980 M a a n d a g 17 m a a r t - Bami Groentesoep - Gehaktbal - H a m b u r g e r - Snijbonen met W i t t e bonen - Spitskool - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Dinsdag 18 m a a r t - Champignonsoep - RIJST - Goulash - Doperwten - Rauwkostsla - Gekookte a a r d a p p e l e n - Diverse nagerechten Woensdag 19 m a a r t - Groentesoep - Slavink - Speklap - Andijvie - Groene kool - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Donderdag 20 m a a r t - Selderij soep - Kippebout - Bundervink - Broccoli - Rode kool - Rauwkostsla - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Vrijdag 21 m a a r t - Tomatensoep ~ Gebakken schol - Worteltjes - Gemengde sla - Aardappelen - Diverse nagerechten OpeningstijdenM a a n d a g tot en met donderdag v a n 12.15 tot 13.30 u u r en v a n 17.00 tot 18.30 uur; vrijdag v a n 12.15 tot 13.30 u u r .
SPORT HOGESCHOOL SPORT MANIFESTATIE Het feest en de prijsuitreiking n a afloop v a n de Hogeschool Sport Manifestatie zullen plaatsvinden in d e La C a b a n e en niet Theseus zoals eerder vermeld. t h b 2 4 - 1 4 m a a r t 1980
Elke afstuderende bedrijfseconoom (m/v) zou dat verhelderende gesprek met Unilever moeten hebben. Waarbij wij veronderstellen dat u de tijd rijp acht voor brede oriëntatie op financieel-economische functies. De mogelijkheden bij Unilever kunnen we zonder meer aantrekkelijk noemen. Primair door decentralisatie, zodat bij dochtermaatschappijen en op hoofdkantoorafdelingen te kiezen valt uit een verscheidenheid van functies. Daarnaast brengt de ongekende diversiviteitvan "alledaagse" produkten, die het Unilever assortiment kenmerkt, een gezonde dosis dynamiek met zich mee die doorwerkt in de bedrijfseconomische functies. Hoe kunnen we uw eventueel toekomstige functie bij Unilever globaal omschrijven? Als gesitueerd midden in de dagelijkse produktie en afzet van een der werkmaatschappijen bijvoorbeeld, waarbij u intensief contact onderhoudt met produktie, inkoop en marketing. U ontmoet hier moderne produktie-, marketing- en verkooptechnieken en ervaart dat voor beheersing van deze processen in alle geledingen bedrijfseconomische ondersteuning van belang is.
Een bijdrage in formulering en uitvoering van het beleid wordt binnen korte tijd van u verwacht. Overigens blijkt ook Unilevers afdeling Interne Accountantscontrole vaak een interessant platform voor verdere ontplooiing. Met direct al een functie die een controlerende en adviserende taak plezierig integreert. U ontmoet in uw werk enorm gevarieerde Unilever-bedrijven, Dit resulteert niet alleen in een afwisselende job, maar geeft u tevens een waardevol pakket ervaring, door Unilever ook voor toekomstige functies hooglijk gewaardeerd. Als u uzelf in een beleidsuitvoerendeen formulerende sector bij Unilever ziet zitten, periodieke wisseling van functie en standplaats aantrekkelijk vindten bovendien niet schrikt van een post-doctorale accountancy opleiding, willen wij u graag ontmoeten. Oriënterend en uiteraard geheel vrijblijvend. Een afspraak voor een verhelderend gesprek maakt u met de heer R. Staal. Zijn telefoonnummer is 010-644240.
Unilever omvat een indrukwekkend aantal werkmaatschappijen. In 75 landen staan haar medewerkers midden in het dynamische marktgebeuren van alledag. Dit biedt de goede manager hoogst interessante kansen in een veelzijdig concern. Indien u behoefte heeft om geïnformeerd te worden over andere mogelijkheden bij Unilever, dan kunt u vanzelfsprekend eveneens contact opnemen. Belt u dan: 010-644232.
u
Unilever
PRICE WATERHOUSE & CO accountancy met vele Internationale aspekten PRICE WATERHOUSE & CO Is een maatschap van openbare accountants met over de gehele wereld verspreide vestigingen. Onze werkzaamheden omvatten controle van jaarrekeningen van ondernemingen, alsmede het adviseren op het gebied van administratieve organisatie en automatisering. Daarnaast behandelt onze belastingafdeling zowel de Nederlandse als de internationale belastingzaken van onze cliënten. De voortdurende groei van de sterk internationale cliëntenkring betekent ook een voortdurende toeneming van onze activiteiten. Voor diegenen die hun studie willen combineren met een veelzijdige praktijkervaring hebben wij dan ook enkele functies beschikbaar als assistent accountant. WIJ zoeken hiervoor contact met
(BIJNA) AFGESTUDEERDE BEDRIJFSEKONOMEN die voornemens zijn de post-doctorale opleiding accountancy te gaan volgen of deze reeds volgen.
Wilt u meer weten, maak dan een telefonische afspraak voor een oriënterend gesprek. Wij bieden u bij die gelegenheid graag de mogelijkheid om informeel van gedachten te wisselen met eventueel toekomstige collega's, ü kunt ook schrijven naar:
Wij bieden een aantrekkelijke salariëring en studiekostenvergoeding, alsmede een uitstekende verlofregeling voor het volgen van colleges enz. Daarnaast neemt u eveneens deel aan ons interne, op de praktijk gerichte opleidingsprogramma in internationaal verband.
Price Waterhouse & Co. J.C. van Markenlaan 3, Postbus 79, 2280AB Rijswijk Telefoon 070 - 949303 (H. A. Hubée of H. Herikhuisen)
Ons cliëntenbestand omvat vrijwel alle takken van het bedrijfsleven en is verspreid over heel Nederland. Dit laatste houdt in dat onze medewerkers ook verspreid kunnen wonen.
10
studium Generale in iiet web van de popmuzieic maan Dansende modepoppen, softies In berevellen, rolschaatsen die ineens een Engelse isenaming hebben geitregen. Computer geproduceerde en computer gestuurde muzieic en Jichtshows. Nog nooit vertoonde poëtische hoogstandjes: ,1 love you, I do' en dat twintig keer herïialen en al weer een plaatje voh rijp voor de daverende tien. de denderende dertig. Het wereldje van de popmuziek anno 1980. Studium Generale liet zich strikken in het web en vraagt zich middels een minicyklus af of het nou kuituur of koopwaar is.
LJC Jeurissen, die de cyklus samenstelde, was m eerste instantie voornemens o m muziek in de breedste Zin van het woord te gaan behandelen maar uiteindelijk werd enkel voor de popmuziek gekozen omdat alle muziekstromingen te weinig binding met elkaar hebben, omdat er teveel met hokjes gewerkt zou worden Popmuziek dan maar want tenslotte worden alle jongeren wel op de een of andere manier met d i t fenomeen gekonfronteerd Het publiek dat wordt verwacht is waarschijnlijk kritischer dan scholieren en werkende jongeren, die zich over het algemeen met het kopen van singeltjes bezighouden Volgens Luc Jeurissen zijn studenten eerder geneigd om elpee s te kopen, wat een progressief image met zich meebrengt Daarnaast blijken studenten over het algemeen toch ook echte popliefhebbers te zijn En ,Een verschijnsel met een derge-
lijke maatschappelijke reikwijdte mag wel eens onder de aandacht worden gebracht'. De cyklus bleek moeilijk op te zetten. Sprekers als bijvoorbeeld EIty de W a a r d bleken niet te strikken en a l s men al heeft toegezegd, dan nog plaatst Jeurissen vraagtekens of gemaakte afspraken wel worden nagekomen ,,Willem van Kooten heeft beloofd o p 27 maart aanwezig te zullen zijn bij het debat over popmuziek en kommercie, maar als d i e man op die dag dingen omhanden heeft die voor hem zakelijk belangrijker zijn, dan laat hij volgens mij verstek g a a n " , aldus Luc Jeurissen die er ook o p wees, dat een uitgebreider programma m e t mogelijk bleek Het programma w e r d m g e l e i d o p 13 maart met de f i l m ,Keep on R o c k i n ' , terwijl voor donderdag 3 april de film ,Monterey-pop' op het programma staat ter afsluiting Voor beide films IS gekozen om een b e e l d te geven van twee fasen die belangrijk zijn geweest in de ontwikkeling van de popmuziek de rock & roll-generatie en de beat-generatie Donderdag 20 maart komt Constant Meijers, hoofdredakteur van Muziekkrant ,Oor', een lezing houden over .popmuziek a l s kultureel verschijnsel' Meijers, s o c i o l o o g , heeft de vrijheid gekregen om zijn lezing zelf in te v u l l e n , maar wel mag worden verwacht dat hij een lijn zal schetsen tussen de rock & rol I en de hedendaagse disko Over het algemeen wordt het jaar 1953 aangemerkt als het begin van de pop-periode in de muziekgeschiedenis In dat jaar kwam B i l ! Haley met zijn eerste hit op de proppen Van de kansels werd zonde en verderf gepredikt maar van de rock kon toen al worden gezegd ,it's here to stay' Nadat de eerste, rauwe R&B-imitaties wat waren bijgeschaafd, nadat de platenmaatschappijen een gat in de markt hadden ontdekt, zette Elvis zijn eerste liedjes op de plaat Tien jaar later, was het de beurt aan Groot Bnttanie waar in bijvoorbeeld de Marquee-Club, A n i mals, Stones, Beatles en nog zo veel meer, aan hun wereldwijde vikt o n e begonnen Daarna krijgen we nog underground voorgeschoteld, pro-
testsongs en .verrockte' volksmuziek. Dat we nu m de Jaren van de grote, brave matheid zitten, is ook uit de muziek op te maken Hoe imbecieler hoe beter B Z N , LUV en nog wat spul en bijna niemand d i e verongelijkt ,ah-bah' roept W e l mochten we tussendoor nog even ruiken aan oorspronkelijke, minder door de kommercie vergiftigde popmuziek, als punk, reggae en new-wave Erg interessant kan het debat worden dat voor 27 maart m het programmaboekje staat genoteerd A l s alles meezit komen Felix Meurders W i l l e m van Kooten, Ron Heymans en Bert Jansen debatteren over de popmuziek en de kommercie Daarin zal het waarschijnlijk vooral gaan over de platenmaatschappijen en koncerns, de muziekuitgeverijen, het management, de detailhandelaren, B U M A en de massamedia (vandaag op de t e l e v i s i e , morgen een warme plaat bij uw piatenhandelaar) D e uitstekend verzorgde dokumentatiemap gaat daar, evenals op het k u l turele aspekt, dieper op in Over de kommercie komt onder andere Karel Hl lie, hoofd public relations van EMI-Holland aan het w o o r d en over de reklame weet hij te vertellen ,,ln de kontakten die w i j met artiesten hebben staat dat zij hun best moeten doen om aan promotie mee te werken Reklame maken voor een gezamenlijk produkt' Daarvoor lenen zich vooral de omroepen die met de zogenaamde specials geld uitsparen voor de duurdere programma's A l l e omroepen krijgen uit de pot van de omroepbijdragen ongeveer 21 000 gulden per uitgezonden uur televisie Een special van ruim een half uur met een Nederlandse artiest kost gemiddeld 6 000 gulden dus reken maar uit wat er overblijft Bovendien zijn het risiko-loze programma's want ,populaire' artiesten bezorgen de omroepen hoge kijkcijfers Het programma wordt gekompleteerd met een tentoonstelling van platenhoezen De hoezen geven vaak een prachtig tijdsbeeld, maar in de tentoonstelling komt ook naar voren hoe gebruik van bepaalde effekten aan de verkoop van platen een ekstra stimulans geeft. P. S. funkties, de machteloosheid van het parlement, de domheid van de p o l i t i ci, de atoombom en de tragiek van Oppenheimer die na Hirosjima en Nagasaki tot deze konklusie kwam,,Diep in mijn hart heb ik het idee dat het verkeerd is W e hebben het werk van de duivel gedaan " Naast deze zondeval van de wetenschap, de atoombom, zit er o o k de ,trlomf' van de technologie in zoals bij gelukte maanvluchten, en het ambivalente van de technologie en wetenschap of zoals Orwell het m zijn ,1984' heeft gekarikaturiseerd het dubbeldunken
Wasteland door RO-Theater Het Rotterdamse RO-theater brengt woensdag 19 maart in de Tilburgse Stadsschouwburg het projekt •Wasteland'. Dit projel^t, veeial aangedurd ais een dolcumentaire theaterprodui<tie, is geïnspireerd op de technol(ratie en werd gerealiseerd door Frans l\^arijnen (regie), Hans Teurlings (choreografie), Jean-Marie Fiévez (toneelbeeld), Simon Rozendaai (research) en Rien Beklters (kostuums). Het RO-Theater brengt .Wasteland' in samenwerking met het Rotterdamse Werkcentrum Dans. De titei .Wasteland' is afkomstig van het boek van Theodore Roszak, maar behalve deze titel is er in het projekt niet veel meer over wat aan het boek .Where the Wasteland ends' herinnert De groep knapte tijdens de voorbereiding af o p de reaktionalre gedachtengang van de schrijver, die
met zijn suspekte elementen de theorie van de achteruitgang verkondigt. Het resultaat van veel voorbereidend werk IS een geheel van ongeveer vijftien scenes, waarm weinig gebeurt omdat alles is herleid tot zijn essentie Wat bij de toeschouwer overblijft is een serie tablaux vivants, een reeks fotografische beelden. W i e al eerder werk zag van Marijnen en zijn toneelbouwer Fiévez weet dat ook hier het visuele overheerst en dat de akteurs slechts bewegende dekorstukken zijn Er wordt in .Wasteland' nauwelijks gesproken, bijna alle tekst en geluid komt uit de luidsprekers. De mensen d i e in deze technokratische wereld rondlopen hebben hun taal verloren Er wordt in hun plaats gesproken, gedacht, geregeerd . . . . Deze fresco's schilderen de wereld van de techniek, de w e r e l d van de klonen, de manipulatie van hersen-
Beelden worden opgeroepen van een volkomen cleane fabriek met mensen die als marionetten in de pas bewegen Beelden ook van een laboratorium waar men met mensen en dieren m de weer i s , een operatiekamer, een projektiezaal waarin mensen naar de lancering van een raket zitten kijken Een uiterst moderne martelmachine, en tussen deze scenes door verschijnen plots acht Emsteins, denk aan de Amerikaanse geleerden die onlangs sperma van Nobelprijswinnaars verzamelden D e makers van d i t projekt hebben het gevaar van moralisme, van slecht vormingstheater willen vermijden Hier geen goeden en kwaden, geen trekkers aan de touwrtjes Elke konsument werkt op zijn manier mee Simon Rozendaal ,,Iemand die een Philips kleuren-televisie koopt draagt weer een steentje biJ aan de dreiging van kernraketten die v o l zitten met chips van een Amerikaanse Phillps-dochter. Gelukkig blijft het Ro-Theater ver uit de buurt van de vage mystiek van Roszak Hier geen geitenwollensokken-ethisch-revell maar recht-voor-zijn raapse performance Een scene kan dit duidelijk illustreren In een pikdonkere zaal met donker toneel krijgt het publiek een zeer begrijpbare uitleg over het hallucinate geheim van de warte gaten Zonder kommentaar, zoals ons geopenbaard door de wetenschap En j e kan het de wetenschap m e t kwalijk nemen E. V. .WASTELAND' door het RO-Theater. Woensdag 19 maart om 20.15 uur in de Stadsschouwburg Tilburg.
11
ZATERDAG IS MAART S t a d s s c h o u w b u r g . 20 15 u u r .Peru F o l k l o n c o ' , een s c h i t t e r e n d e folklore-show u i t p e n i Zeven muzikanten met authentieke Zuid-Amenkaanse instrumenten en v i e r zeer begaafde d a n s p a r e n b r e n g e n een r e p e r t o i r e v a n liederen, d a n s e n , legendes en balladen Een a d e m b e n e m e n d e voorstelling
Stadsschouwburg. Studiozaal, 20 30 uur- K a b a r e t M a r t i n , Ton en Bommerson K u l t u r e e l S e n t r u m . 20 30 u u r Poezie H a r d o p . .Als e e n b o n t m u t s m een m o u w ' . ZONDAG 16 MAART M a r a n a t h a , 11 00 u u r Liturgische werkwinkel viering ter afsluiting
met
S t a d s s c h o u w b u r g . 12 30 u u r : Koffiekoncert v a n h e t H a y d n Kwartet. MAANDAG 17 MAART S t a d s s c h o u w b u r g . 20 15 u u r : Het B r a b a n t s O r k e s t en S c a p i n o . O n d e r l e i d i n g v a n d i r i g e n t Lucas Vis k o m t Het B r a b a n t s Orkest m e t een p r o g r a m m a , w a a r a a n m e e g e w e r k t w o r d t door h e t S c a p m o - b a l l e t en de solisten Els Zomerdijk (mezzo-sopraan). Alex V e r m e u l e n ( t e n o r ) , F r a n z Ros ( b a n t o n ) en Stef Breukel (bas). Uitgevoerd w o r d e n ,E1 Salon Mexico' v a n Copland, ,Nu n o c h ' v a n V a n d e n Booren, ,La Belle et la Béte' v a n Ravel en ,Maskeradesuite' van Chatsjatoerjan.
Chips INVOERING V A N DE CHIPS S T U D I U M GENERALE AKTUEEL D I N S D A G 18 MAART - ZAAL AZ-19 A A N V A N G : 12.00 UUR LEZING DOOR PROF. DR. J. J. A. VOLLEBERGH, (lid Kommissie Rathenau) De mikro-elektronika heeft zich plotseling sterk in de belangstelling geplaatst door de ontwikkeling van de kleine en goedkope mikroprocessor, ook wel de ,chip' genoemd De ontwikkeling van deze c h i p betekent voor de nabije toekomst een vergaande automatisering in bedrijven, kantoren en banken, vooral in de administratieve sektor Automatiese tekstverwerking op korte termijn, elektroniese postbehandelmg op middellange termijn en het reageren o p gesproken taal door de computer op de lange termijn - het is duidelijk, dat onze werkgelegenheid op de tocht staat Hoe bitter deze konklusie ook is, de chips zijn met meer tegen te houden (het is o o k maar de vraag, of dat in alle algemeenheid j u i s t zou zijn) Daarom is het van het grootste belang, dat we ons gaan afvragen m hoeverre en op welke wijze we de chips in ons werk en m ons persoonlijk leven w i l l e n toelaten B j een diskussie over de chip spelen zowel ekonomiese als sociale en technoiogiese faktoren een grote rol We zullen ons in het Studium Generale Aktueel-programma op 18 maart (12 30 uur, zaal AZ-19) koncentreren op de sociale aspekten, zonder daarbij andere belangrijke zaken uit het oog te verliezen BIJ deze diskussie zal prof. dr. 1 J. A Vollebergh een inleiding houden, prof Vollebergh is hoogleraar in de leer der interne organisatie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en direkteur van het Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie Ter voorbereiding van de diskussie op 18 maart brengt Studium Generale een brochure uit, waarin is opgenomen hoofdstuk 4 uit het rapport van de Kommissie Ratheneu Deze brochure IS gratis verkrijgbaar bij de Informatiebalie
Filmliga .SIBERIADE' HARMONIE-BIOSKOOP D I N S D A G 18 MAART AANVANG: 20.00 UUR Regie: Andrei Mikhalkov Kontchalovski USSI 1978 174 min. (oorspronkelijke versie 420 en 240 min.) Oorspronkelijk ' duurde .Siberiade viereneenhalf uur ,deze versie w e r d m Cannes voorgesteld en behaalde er de speciale prijs van de jury), de export-versie werd met een uur bekort, wat soms haperingen teweegbrengt en soms een gebrek aan d u i delijkheid m de opbouw van het verhaal. Echter alleen al het feit dat ,Siberiade', een epos van ruim drie uur, nooit als een te lang spektakel wordt ervaren en best In zijn oorspronkelijke lengte mocht worden vertoond, bewijst reeds de kwaliteit van M i k halkov-Kontchalovski's f i l m .
DINSDAG 18 MAART Katholieke Hogeschool. CZ-40, 13 30 u u r . Film ,Keep on Rockin' v a n D A. P e n n e b a k e r m k a d e r cyklus Popmuziek O r g a n i s a t i e : Studium Generale H a r m o n i e Bioskoop, Filmliga, 20 00 u u r . , S i b e n a d e ' v a n A n d r e i Mikhalkov-Kontchalovski. S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 u u r : . C e n t r u m ' . ,Het Verjaardagsfeest'. Toneelgroep . C e n t r u m ' speelt deze .dreigingskomedie' v a n H a r o l d P i n t e r m een regie v a n W o u t e r v a n P r a a g Een zeer i n t e r e s s a n t e t o n e e l p r o d u k t i e . die g e b r a c h t w o r d t d o o r Polio H a m b u r g e r , Elisabeth Hoijtmk. Ben H u l s m a n . M o n i q u e K r a m e r , H e n k Rigters en Onno Molenkamp WOENSDAG 19 MAART S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 u u r . R O - T h e a t e r en W e r k c e n t r u m Dans. .Wasteland'. Stadsschouwburg. Studiozaal, 20 30 u u r Miei Cools. .Toen, n u en later'. K u l t u r e e l S e n t r u m , 20 30 u u r W e r k t h e a t e r ,Zus en Zo'. Een p r o d u k t i e over Homoseksualiteit. DONDERDAG 20 MAART Katholieke Hogeschool, CZ-23, 10 30 tot 12 30 u u r K o l l o q u i u m Ekonomische F a k u l t e i t A - s e n e . Prof d r H v a n Dongen- Mikroelektronika, een a u t o n o m e technologie'? Katholieke Hogeschool. AZ-6, 13 30 u u r : Lezing p o p m u z i e k als k u l t u r e e l verschijnsel O r g a n i s a t i e : Studium Generale Katholieke Hogeschool. AZ-8. 20 00 u u r K u l t u r e l e o v e r h e e r s i n g v a n N e d e r l a n d m S u r i n a m e en Nederlandse Antillen Thema. Het gespleten bewustzijn als gevolg v a n k u l t u r e l e o v e r h e e r s i n g . I n l e i d i n g door d r Verni F e b r u a r y . D a a r n a lezen de schrijvers Lvus Daal en E d g a r Cairo voor u i t eigen werk M a r a n a t h a . 20 15 tot 22 15 u u r : A c h t e r g r o n d v r a g e n bij d e Anti-kernbewapening S t a d s s c h o u w b u r g . 20 15 uurNederlands Danstheater. Het N e d e r l a n d s D a n s t h e a t e r b r e n g t de volgende d r i e b a l l e t t e n : .The Double' (choreografie. Glen Tetley. m u z i e k H e n n D u t i l l e u x ) , .Verklarte N a c h t ' (choreografie: J i n Kylian, muziek A r n o l d Schonberg) en .Symfonie i n D' (choreografie J i r i Kylian. m u z i e k : J o s e p h H a y d n ) . Begeleiding: Het N e d e r l a n d s Balletorkest. Kultureel Sentrum. Filmhuis, 22 30 u u r : .Ich h e b e dich. loh t o t e d i c h ' v a n Uwe B r a n d n e r . VRIJDAG 21 MAART Kultureel Sentrum. Filmhuis. 19 30 en 22 00 u u r : W e r k t h e a t e r .Opname'. S t a d s s c h o u w b u r g , 20 15 u u r : J a n Blaaser m e t . B r u m Brood'. In j a n u a n w a s de z a a l n a g e n o e g vol en d a a r o m komt dit d o o r d e p e r s zeer bejubelde k a b a r e t p r o g r a m m a v a n J a n Blaaser n o g é é n k e e r t e r u g A a n d e vleugel: Clous v a n Mechelen thb 24 - 14 maart 1980
#<s^
Vaste-Brief VASTENBRIEF
II
Beste Mensen, Wat heb ik er heden toch de pest over in dat ik niet zoals vroeger bij vastenpredikatieën gebruikelijk moet zijn geweest scheldend en tierend u eens precies te vertellen waar het op staat allemaal. Donder en hel zou ik over u willen afroepen en door u diep te doordringsn van uw doortrapte zondigheid zou u zich gedrongen voelen desnoods financieel te boeten voor alle met karnaval aan de dag gelegde slechtheid. Maar tegenwoordig slaan ze zelfs in de kerk een gematigd toontje aan, het lijkt wel of men zich afhankelijk weet van de kollektes. Maar hier bij het THB kan dat helemaal niet, hebben ze me duidelijk gemaakt. Ik had erop willen wijzen dat bepaalde diensten en personen volstrekt niet werken, of niets kunnen, op gevaar af dat dan deze vasten wat deze briefschrifving betreft wel tot sint juttemis had kunnen duren. Daarbij had ik natuurlijk niet geschroomd gedaan om mannen, vrouwan en paarden te noemen in mijn rijke stapel aan voor mij liggende voorbeelden, ik zou u bijna allemaal intens overtuigd hebben van eikaars menselijk^ tekort, misschien mezelf nog wel, van de menselijkheid van uw tekorten allemaal. Dat was natuurlijk de bedoeling toen ik onlangs de macht greep om, deze ruimte in dit blad vol te schrijven, maar wat zo'n greep naar de macht allemaal aan verantwoordelijkheid met zich meebrengt, dat moet je ooit zelf meegemaakt hebben anders heb je daar geen idee van. Hier bij dit blad daar schrijven ze ook niet zo maar al wat waar is. Wel nee, men gaat eerst zorgvuldig na of u als lezer het er wel mee eens zou zijn, en vooral houdt men angstvallig rekening met de autoriteiten: als ik of u erop gepakt kunnen worden, dus als het schadelijk zou kunnen zijn voor enige rechtspositie, dan mag het niet. ,Zou kunnen', dus de autoriteiten hóévsn daarvoor niet in aktie te komen, doen ze ook nooit, geloof ik. Interviews met mensen die ,hun nek uitsteken' worden vooraf gehalveerd zodat die de moeite van het lezen niet eens meer waard zijn. Daarom leest ook nauwelijks ie-
mand dit blad serieus. Die lamlendige sociaaldemokraten van de redaktie, (ik noem nog steeds geen namen, hopelijk word ik nog steeds geplaatst) die hebben er zo door journalistieke eisen te stellen (en aan hen te laten stelhsn) zichzelf monddood gemaakt, en natuurlijk zou het wel schadelijk moeten zijn voor enige rechtspositie als ik u met naam en toenaam zou wijzen op uw hufterigheid (en onbekwaamheid anderszins). En zo heb ik mezelf gecensureerd door de mogelijkheid (nog) te vermijden het toch te doen. Maar misschien kom ik een volgende keer sterk terug, ik heb niet voor niets de macht gegrepen ergens over, hopelijk. Aloys Aldenhuysen
a'^i^ beseft, dat „de doelstellingen die wij voor ogen hebben ,ambitieus zijn', m a a r hij schrijft ook dat „wij er zeker van zijn ze te kunnen vervullen met de solidaire steun van bevriende volken, want onze behoeften zijn enorm en onze middelen beperkt. Daarom waarderen wij de solidariteit van de Nederlandse universiteiten in hoge mate."
Nicaragua-aktie In opdracht van het Initiatief-Comité „VU voor Nicar a g u a " heeft de VU-ekonoom drs. J a n de Groot een oriëntatie-missie gebracht aan Nicaragua. Tijdens een persoonlijk onderhoud dat hij daarbij h a d met de minister van Onderwijs, dr. Carlos Tünnerman Bemheim, heeft hij het eerste gedeelte van de opbrengst v a n de landelijke universitaire aktie voor Nicaragua a a n hem overhandigd. De minister was erg ingenomen met 't niet geringe bedrag van 100.000 gulden, w a a r a a n de KHT ook een steentje heeft bijgedragen. Enkele dagen n a het bezoek van drs. De Groot a a n Tünn e r m a n heeft de minister een brief geschreven a a n de NUFFIC om allen, die a a n de aktie hebben meegewerkt, te bedanken: het volk van Nicaragua zal de hulp van het Nederlandse volk nooit kunnen vergeten. Hij
Pendel Quod Novum, weekblad van de Erasmus Universiteit, noteerde in het n u m m e r van 20 februari de volgende aardige uitspraak van prof. Wijdeveld, rector-magnificus van de Katholieke Universiteit in Nijmegen: „Ik vertrouw op de rol v a n de Heilige Geest in de loop van de geschiedenis. Als de pendel soms te ver doorslaat, komt er d a a r n a weer een periode waarin de slinger terug slaat. Voor de jaren tachtig verwacht ik dan ook een nieuwe opleving van echt katholicisme." Wel, indien een pendel slaat, kun je terug slaan of het risico lopen dat je met een grote buil of met een schedelbreuk blijft zitten. De toekomst zal inderdaad leren of de katholieken van
12
Nederland inderdaad weer met molentjes gaan lopen.
Biologische religie I In het eerste n u m m e r van de tweede jaargang van Bio-kort, het blad van de Stichting Bio-Wetenschappen en Maatschappij, wordt de vraag gesteld of religie wel eens biologisch bepaald zou kunnen worden. Daarvoor wordt de Amerikaanse anthropoloog A. Wallace ten tonele gevoerd die van mening is dat de mensheid sinds h a a r bestaan ongeveer 100.000 religies heeft voortgebracht. Onder ,religie' verstaat hij dan niet alleen het geloof a a n bovennatuurlijke wezens, m a a r ook totaal verschillende ,wereldse religies', zoals het Communisme en extreme vormen van Nationalisme. Sommige natuurwetenschappers, die sterk in de evolutie geloven, redeneren n u als volgt: religie is een produkt van de menselijke geest, of liever: v a n de hersenen. Die hersenen bestaan uit cellen, die geregeerd worden door het erfelijk materiaal, de genen. Religie is dus biologisch bepaald, en in de evolutie ontstaan. Religieuze gedachten zijn voor deze onderzoekers een bijprodukt van de hersenen; het gaat volgens hen om het gedrag dat de gelovigen vertonen. Dit is in grote lijnen de gedachtengang die de nieuwe evolutie-aanhangers bij uitstek - zij noemen zich sociobiologen - volgen. Volgens Wilson, de voorganger v a n de sociobiologen, is de religie één van de produkten van de hersenen v a n de mens. Door de religie zijn de gelovigen in hxin gedrag een herkenbare groep, en zijn zij bereid zich voor die groep op te offeren. Op de lange duur komt dit gedrag de hele groep ten goede, want het gaat in de evolutie uiteindelijk om de beste overlevingskansen. Kijk m a a r n a a r de kruis-
tochten en de talloze andere .heilige oorlogen', zegt Wilson. Ook hiervoor geldt: alleen de best aangepaste overleeft. Wilson haalt de konklusies v a n de socioloog Max Weber aan, dat het in de primitieve religies vooral gaat om p u u r wereldse belangen: een lang en gezond leven, weinig n a t u u r r a m p e n en het winnen van de oorlog. De natuurwetenschappen, die al zo veel verschijnselen hebben verklaard, zouden nu dus ook de religie zelf hebben verklaard. De theologie k a n daarom als wetenschap m a a r beter ophouden te bestaan, zegt Wilson. In plaats van op de religies te vertrouwen, zouden we volgens hem onze neiging tot geloven beter op de wetenschap kunnen richten. Maar moet er wel gekozen worden tussen God of Ayatollah Wilson, vraagt Bio-kort zich af.
Biologische religie II Vervolgens komt de Leidse hoogleraar, dr. M. Jeuken, bioloog èn theoloog, a a n het woord. Zijn kijk op Wilson is de volgende: „Ik sta als bioloog niet afwijkend tegenover zijn ideeën. Wilson zelf is ook kritisch, m a a r mijns inziens niet kritisch genoeg." De natuurwetenschappen geven mogelijkheden tot ingrijpen in de natuur. Maar deze wetenschappen kunnen niet zeggen of de veranderingen ten goede of ten kwade zijn. Daar k a n de ethiek wel iets over zeggen. De godsdienst gaat volgens prof. Jeuken nog verder: zij k a n verlossing geven of een antwoord bieden op de vraag n a a r de zin van het leven, dank zij de Openbaring. Wanneer Wilson die zin alleen m a a r ziet in voortplantingssucces, en verlossing in bepaalde stofwisselingsprocessen, d a n is dat een éénzijdigheid. „Wilson maakt zijn éénzijdigheid tot een alzijdigheid", zegt prof. Jeuken.
thb 24 - 14 maart