Skip to main content

1979 02 09

Page 1

Mevrouw Kanter tïlburgs hogeschooibfad 9 februari 1979 jaargang 16 - nummer 21

Studenten bezetten Theologische Fakulteit

Protest tegen autoritair [curatorium Donderdagmorgen om 8 uur is de theologische fakulteit door een dertigtal studenten bezet. De toegangswegen naar gebouw F en de elfde verdieping van gebouw B werden geblokkeerd. De theologiestudenten hebben dit initiatief genomen uit protest tegen de macht van het kuratorium, ,dat herhaaldelijk de door de fakulteit demokratisch genomen beslissingen naast zich heeft neergelegd.' Direkte aanleiding tot de bezetting is de opstelling van dhr. Loevendie, gedelegeerd kurator van de theologische fakulteit. Deze liet in een brief van 29 januari j.l. weten afwijzend te staan tegenover de benoeming van dr. A. Keune (docent aan de sociologische fakulteit van de hogeschool) tot tijdelijk docent aan de theologische fakulteit. Keune was door; het bestuur van de theologische fakulteit gevraagd het kollege sociologie te verzorgen binnen het kader van de specialisatie in oprichting .Theologie en Maatschappelijk Handelen'. De betrokken vakgroepen hadden h u n fiat gegeven aan de voorgestelde regeling: er was een bevredigende oplossing voor de financiële kant van de zaak. En toen kwam de brief van drs. Loevendie. Volgens h e m waren er twee belangrijke argumenten om de plannen van de fakulteit alsnog te dwarsbomen. Op de eerste plaats zou met deze regeling het .gesloten beurs systeem' worden doorbroken, een regeling waarbij fakulteiten elkaar wederzijdse diensten verlenen zonder financiële vergoeding. De studenten wijzen echter op eerdere gevallen waarin de beurs wél open mocht voor soortgelijke wederzijdse dienstverlening. Verder is dhr. Loevendie bang door instemming met de aanstelling van Keune een precedent te scheppen. „Wat voor de onderhavige vier studenten geldt kan onmogelijk onthouden worden aan iedere andere groep van studenten", vindt Loevendie in zijn brief. Onzin, zeggen de studenten; het gaat hier om een erkende specialisatie en niet ,om zomaar een

willekeurige inval van een groepje studenten.' Uiteindelijk, aldus de bezetters, draait het om de politieke visie en de wijze van sociologie beoefening van dhr. Keune en niet om technische onoverkomelijkheden. Dhr. Loevendie wil blijkbaar links-politieke invloeden van de theologische fakulteit weren. Dat dit de eigenlijke drijfveer van de gedelegeerd kurator is, werd - nog steeds volgens de studenten - door de dekaan van de fakulteit, prof. Smits bevestigd. Op de morgen van de bezetting hadden de studenten een gesprek met dhr. Hopman, sekretaris van het kuratorium. Een van de woordvoerders noemde het gesprek echter ,niet erg bevredigend', omdat er enkel over het waarom van de aksie was gesproken en niet over eventuele oplossingen. „We kunnen de bezetting pas opheffen als er binnen de fakulteit voldoende interesse is gewekt voor onze grieven", zei J a n Verhoeven namens de theologiestudenten. „We

Vraagtekens zet de ABVA bij de Projektgroep Personeelsbeleid. Het komplete negeren van de werknemersorganisaties wordt betreurd en de onafhankelijkheid wordt in twijfel getrokken. Lees pagina 5.

De opinie Drs.

Loevendie

hebben iedereen opgeroepen niet langer te berusten in de machtspositie van een buitenfakultair gremium als het kuratorium. T. G.

Brochureteksl over signatuur wordt herzien Het Kollege van Bestuur heeft in de vergadering van het Georganiseerd Overleg van 2 februari aangekondigd met een nieuwe tekst te komen voor de brochure die samen met een begeleidingsbrief sollicitanten onder meer aan de katholieke signatuur van de hogeschool herinnert. De oude tekst is teruggenomen naar aanleiding van uitspraken van de dienstraad van de Dienst Personeelszaken en na overleg met het stichtingsbestuur. De dienstraad h a d de tekst afgewezen omdat de DPZ-werknemers niet goed r a a d weten met de eventuele

had last van hoofdpijn. Vooral in de weekends als ze naar de kerk ging of zou moeten gaan. Haar streng katholieke opvoeding bleek de wortel van veel ellende. Maar de kerk kon haar niet helpen. Dus klopte mevrouw bij de maatschappelijk werkster aan. Levensbeschouwing blijkt wel vaker de oorzaak van menselijke nood. Hoe reageert het maatschappelijk werk daarop? Men sloeg aan 't eksperimenteren en schreef een rapport. Lees hierover pagina 3.

vraag van een sollicitant n a a r de inhoud die thans wordt gegeven a a n de signatuur. Bovendien is al jaren geleden de praktijk gegroeid dat de levensbeschouwing van sollicitanten geen rol mag spelen tijdens een sollicitatieprocedure. Zoals wij twee weken geleden meldden in dit blad, overweegt het kollege om serieuze sollicitanten een brochure over het werken aan de instelling te zenden waarin een uitnodiging a a n de toekomstige werknemer wordt gericht om n a a r vermogen inhoud te geven aan de signatuur. In een begeleidende brief zou erop worden gewezen dat inzending van het solliciatieformulier inhoudt dat men bereid is binnen een bijzondere instelling van (Vervolg op pagina 9) verschijnt w e k e l ^ ^ ^ s

van de universitaire bevolking over de Wet Universitaire Bestuurshervorming is gepeild. We zijn geWUBd en gewogen en zo langzamerhand wordt het tijd om de evaluatie af te ronden. Dat gaat interessant worden. Zie maar eens naar een uitslagje van de peiling: Het gros van de leden van het wetenschappelijk personeel is niet geïntersseerd in bestuurlijke aangelegenheden vindt 56 procent van het w.p. zelf, en 70 procent van de ondervraagde studenten. Pagina 6 en 7.


Prof. dr. C. F. Scheffer overleden Na een langdurige ziekte is vorige week zaterdag in het Maria-ziekenliuis prof. dr. C. F. Sclieffer, emeritus-lioogleraar van de Katliolieke Hogescliool, overleden. Prof. Scheffer is van 1955 tot 1977 als hoogleraar in de bedrijfshuishoudkunde aan de hogeschool verbonden geweest. Tot tweemaal toe bekleedde hij het ambt van rector magnificus: in het studiejaar 1963/64 en van 1968 tot 1973. Vooral de rol die hij speelde tijdens zijn rectoraat van 1968 tot 1973 heeft hem tot een van de meest markante hoogleraren uit de geschiedenis van de hogeschool gemaakt

Prof. de Jong schetste uitvoerig de levensloop en karrlère van zijn voorganger Scheffer, die in 1911 geboren werd in Oudenbosch, waar zijn vader bankier was. Op 20-jarige leeftijd verloor hij zijn vader. Samen met zijn zuster n a m Scheffer de leiding van de bank over en daarnaast studeerde hij ekonomie aan de toenmalige Katholieke Handelshogeschool. Na het behalen van

É

i^Rf

tilburgs hogeschoolblad

Katholieke Hogeschool tot hoogler a a r in de Bedrijfshuishoudkunde, in het bijzonder het Financiewezen van de Onderneming. Tijdens zijn hoogleraarschap bleef de grote stroom publikaties aanhouden. De reeks eindigde ruim een jaar geleden met het boek ,The institutional organisation of industrial investment throughout the world'.

De uitvaart van prof. Scheffer heeft woensdag plaats gevonden onder enorme belangstelling van vrienden en bekenden. Voorafgaand aan de uitvaartplechtigheid werd in de aula van de hogeschool een akademische rouwzitting gehouden, bij welke gelegenheid prof. dr. S. E. de Jong een herdenkingsrede uitsprak.

Scheffer benaderde de ondememingsfinanciering vanuit de speciale invalshoek van het geld-, krediet- en bankwezen en onderscheidde zich daarmee van de traditionele Nederlandse bedrij fsekonomen uit de vervangingswaardeschool. „Hierdoor", aldus de Jong in zijn rede „én door het feit dat hij eerder .bankier' was dan .accountant', zoals de meeste van Nederlandse kollega's. heeft hij steeds een geheel eigen onafhankelijke plaats kunnen innemen. Scheffer's interpretatie van

-m^m»-'"

j p ^ ^ j K f c éj^mM

A

„.urn

weekblad van de katholieke hogeschool

til burg redaktie

Jacques herraets, paul spapens, eddie vaes, angela lodder (assistente) medewerkers peter altena, toine assetbergs, piet van asseldonk, cees brinkhulzen, hans dieteren, tome geurts, frans godfroy, clemens graafsma, tymen troisky. jace van der ven officiële mededelingen buro kommunikatie

cartoonist ad van haandel fotografie rien siers, t l l b u r g

druk drukkerij J. ] . a. van der wee bv, tllburg

abonnementen

voor niet-hogeschoolledenf 15,— per jaargang advertentie-acquisitie a. p. p. lodder ijopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen In hot bezit van d e redaktie zijn redaktie-adres/advertentiea hogeschool laan 225. tllburg telefoon (alleen voor thb)- 662277 Intern. 2277. kamer 207 (gebouw b) telefoon hogeschool: 669111 Foto-service foto's In dit nummer kunnen worden besteld è f 2.50 per foto in het formaat 13 X 18 cm: telefonisch 013-551109 of bij de redaktie landelijk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (qupd). waarbij verder aangesloten: folia civitatis (amsterdam), ad valvas (vu amsterdam), quod novum (rotterdam), universiteitskrant groningen. wagenings hogeschooibiad, utrechts universiteitsblad, mare (leiden), thd-nieuws (delft), th-berlchten (elndJioven) en tht-nleuws (twente)

zijn doktoraalexamen in 1935 vervulde hij verscheidene ftinkties in het bankwezen, totdat hij in 1949 als ambtenaar van het Ministerie van Financiën n a a r Djakarta vertrok. Op dat moment bevatte zijn lijst van wetenschappelijke publikaties al verscheidene titels. Aan die lijst zou hij later nog een 150-tal publikaties toevoegen. In Indonesië begon Scheffer zich weldra ook bezig te houden met onderwijs als buitengewoon lector in de monetaire ekonomie aan de Universiteit van Djakarta. In 1952 promoveerde hij in Tilburg op het proefschrift ,Het bankwezen in Indonesië sedert het begin van de Tweede Wereldoorlog'. Drie jaar later volgde zdjn benoeming a a n de

het terrein van de financieringstheorie was in bepaalde opzichten, zoals ik het elders heb genoemd, ,avant la lettre' te noemen. In zijn inaugurale rede in 1955 m a a k t hij, zoals van Berkum vóór hem, een onderscheid tussen de problematiek van de financiering van de onderneming en die van het financiewezen. De eerste vloeit voort uit de financieringsfunktie van het geld en omvat bij Scheffer alleen de vraagstukken verbonden aan het aantrekken van vermogen. De problematiek van het financiewezen is bij Scheffer veel wijder en heeft te maken met alle verschijnselen in de onderneming welke samenhangen met het gebruik van geld. Hieronder vallen niet alleen financieringsvraagstukken m a a r evenzeer bij-

voorbeeld investerings-, beleggingsen waarderingsproblemen, alsmede het beheer van het werkkapitaal. Dit is een ruimere opvatting dan toen gebruikelijk was." Liep Scheffer in ons land voorop in de afbakening van zijn probleemgebied, op een ander terrein wenste hij de moderne ontwikkelingen niet te volgen, aldus de Jong, die daarmee doelt „op de pogingen om te komen tot integrale ondernemingsmodellen die met behulp van wiskundige technieken worden geoptimaliseerd en met toepassing van geavanceerde statistische methoden op h u n verklarende waarde getoetst." Scheffer benadrukte in de achtereenvolgende drukken van ,Financiële notities' steeds sterker het subjektieve ondernemingsbeleid en de anticipatie door de ondernemer op onzekere toekomstige gebeurtenissen die zich slecht lenen voor een modelmatige en kwantificerende benadering. Behalve als wetenschapsman heeft Scheffer als bestuurder zijn sporen verdiend. De bestuurlijke funkties die hij binnen en buiten de hogeschool heeft bekleed, zijn te talrijk om op te noemen. De Jong noemde als hoogtepunt van de bestuurlijke karrière van Scheffer diens vijfjarige rectoraat van 1968 tot 1973, ongetwijfeld het roerigste rectoraat uit de geschiedenis van de hogeschool. De aanvaarding van het rectoraat werd door studenten verstoord en in april 1969 volgde n a een voortdurende periode van onrust een algehele bezetting van de hogeschool. Direkte aanleiding tot de bezetting was de sluiting van de hogeschool op last van president-kurator van Boven. Scheffer was tegen de sluiting omdat hij het moment verkeerd gekozen achtte. De bezetting bracht het demokratiseringsproces in een reusachtige stroomversnelling, waarin Scheffer overeind bleef met zijn innemende stijl en zijn openheid voor overleg. De moeizame invoering van de WUB n a 1970 vond de eerste jaren onder zijn leiding plaats. Daarnaast speelden de herprogrammering, de integratie van W O en HBO en de samenwerking met de Technische Hogeschool Eindhoven een belangrijke rol in zijn ambtsperiode. Prof. de Jong besloot zijn herdenkingsrede aldus: ,,Zijn interesse voor zijn vak, zijn onuitputtelijke werklust, zijn streven n a a r perfektie, zijn punktualiteit en zorgvuldigheid zijn spreekwoordelijk geworden. Zelf verklaarde hij eens zijn grote inzet voor de Hogeschool - veel groter dan redelijkerwijs van wie ook gevraagd zou mogen worden - uit de schuld die hij tegenover de Hogeschool voelde omdat hij aan die Hogeschool immers alles te danken had. Het is hier de plaats te konstateren dat hij met zijn werk die schxild vele malen heeft ingelost." „Kenmerkend is ook zijn houding ten aanzien van zijn ziekte. Hij verdrong deze niet, integendeel, hij kon zeer open over de aard van zijn ziekte en de konsekwenties daarvan praten. Anderzijds liet hij zich niet ervan weerhouden tot het laatste toe datgene te doen wat hij anders ook zou hebben gedaan: studeren en publiceren." J.H.


i

Maatschappelijk werk na eksperiment met levensbeschouwing:

Jiet alles valt te regelen met methodieken" Mevrouw Kanter is een gescheiden vrouw met één kind. Ze is van middelbare leeftijd. Mevrouw bezit een gezond voorkomen en een fijne liumor. Maar zij klaagt over hoofdpijnen, vooral gedurende de weekends. Haar huisarts heeft haar doorverwezen naar het maatschappelijk werk, omdat de hoofdpijnen op een andere dan lichamelijke kwaal wijzen. Samen met mij, de maatschappelijk werkster, komt mevrouw Kanter tot de ontdekking dat haar kwaal sterk samenhangt met het naar de kerk gaan in het weekend en dat in het (weggeduwde) geloof de wortel zit van haar hoofdpijnprobleem. De kiiënte herinnert zich voorvallen uit haar streng katholieke opvoeding. Hoe men haar met doodzonden om de oren sloeg (zoals je vliegen mept die je lastig vallen), of bijvoorbeeld hoe een non haar voorspelde, dat ze als straf voor het niet beantwoorden aan een kloosterroeping, nooit meer gelukkig zou worden. Mevrouw Kanter ging zich schuldig voelen, raakte seksueel gefrustreerd: „Het is de schuld van het geloof dat mijn man van mij wilde scheiden", zegt ze heel nadrukkelijk. „Ze hebben mij bedonderd, de rotzakken. Waar moet je ermee naar toe? Toch niet naar degenen die me het hebben aangedaan? Dat kan ik niet opbrengen. Je gaat toch niet terug naar degenen die je geslagen hebben? Waar dan wel heen? Wie begrijpt het?"

J.H.

Vaak kom ik mensen tegen zoals mevrouw Kanter die klachten hebben, waarvan je met de beste wil van de wereld niet kunt ontdekken waar ze vandaan komen. Fysiek gezond, geestelijk ogenschijnlijk in balans, en toch . . . Steeds meer doe ik de ontdekking dat het onverwerkte geloofsproblematiek is waar mensen zelf nooit van hadden gedacht dat het dat zou zijn . . . " Tot zover de samenvatting van een hulpverleningscase, zoals die werd meegemaakt en beschreven door een maatschappelijk werkster uit Eindhoven. Naast vele soortgelijke gevallen van ,leed door levensbeschouwing' staat dit trieste verhaal opgetekend in het rapport .Maatschappelijke Dienstverlening en Levensbeschouwing'. Vier jaar lang werkten praktisch geschoolde theologen met maatschapiJelijke werkers samen in een eksperiment dat ten doel had te onderzoeken welke rol de levensbeschouwing speelt in de nood van mensen en hoe hulpverleners daarop

kunnen reageren. De Theologische Fakulteit van de hogeschool Tilburg was mede-initiatiefnemer van het proefprojekt en leverde theologen, die tijdens de duur van het eksperiment meedraaiden met teams van maatschappelijk werk te Eindhoven/ Woensel, Deume/Someren en Geleen. Wij hadden een gesprek met twee leden van het \Voenselteam, Bas Janssen en Hanna Engelsen en met de theoloog Hans Wewerinke. Bestond er bij jullie, maatschappelijk werkers, aanvankelijk geen weerstand tegen het eksperiment? Bas: „Er was eerst een periode van wantrouwen. Ik stapte met gepaste tegenzin in het eksperiment. Ik dacht: daar komen ze weer. Wij zaten allemaal met het negatieve verleden van de kerk. Het maatschappelijk werk had e r zolang voor gevochten om zich a a n de kerkelijke sfeer te onttrekken. Het is bij de gratie van de persoon Hans dat ik er toch mee akkoord kon gaan. Er gaat van hem geen bedreiging uit. Deze theoloog bleek anders dan ik vanuit mijn referentiekader kon verwachten. De identifikatie van levensbeschouwing met kerk en godsdienst werd doorbroken. Dat schiep nieuwe ruimte. Ik had een theoloog verwacht als afgevaardigde van het pretentieuze instituut kerk, die mij eens even zou komen vertellen, dat er levensbeschouwing is. In het eindrapport staat ergens zo fraai: het laatste wat een vis ontdekt is water. Nou, die theoloog hoefde mij niet te vertellen dat er levensbeschouwing was. Ik was een vis die best wel wist dattie in water zwom. De winst van het eksperiment is voor mij, dat Hans mij als het ware uit het enge, kerkelijke aquarium heeft gehaald en in de rivier heeft geflikkerd." Is de toffe theoloog zonder een uitzondering?

pretenties

Hans: „Ik ben uitdrukkelijk niet als vertegenwoordiger van de kerk hier binnengekomen. Als dat wel was gebeurd, zou er totaal iets anders zijn uitgekomen. Het zou de weerstand tegen het eksperiment zeker hebben versterkt. Ik denk overigens dat we ervoor moeten oppassen dat dit rapport weer door de officiële kerk wordt ingepalmd. Zoals allerlei organisaties heeft ook een levensbeschouwelijk instituut als de kerk de neiging om in te palmen, zeker waar er funktieverlies heeft plaatsgehad. In het eksperiment hebben maatschappelijk werkers ervaren dat het goed voor hun en h u n hulpverlening was om levensbeschouwing zelf ter hand te nemen. Het bleek weldadig zich weer toe te eigenen wat door de kerk en de godsdienstige opvoeding was onteigend. Mensen hebben het fimdamentele recht om zelf de zin van hun leven te bepalen. Dat recht moeten ze behouden."

Hanna: „Het rapport wil kijken n a a r levensbeschouwing in de ruimste zin. Inkadering binnen een bepaald instituut zou misbruik zijn. Het gebruik voor het maatschappelijk werk moet zijn, dat men meer oog krijgt voor de levensbeschouwelijke dimensie in het werk. Wij willen graag dat de resultaten van dit rapport binnen het maatschappelijk werk veel besproken zullen worden. Het moet ook doordringen n a a r de sociale akademie. Daar zou meer filosofie in het lesprogram moeten komen. Aandacht voor verschillende denkrichtingen en voor de mensbeelden die daar achter liggen." Bas: „Maar die lessen moeten wel reëel blijven. Ik kan me een docent herinneren, die volledig zweefde. We verstonden eikaars taal niet." Hanna: „Het zouden geen lessen óver m a a r in levensbeschouwing moeten zijn. Trouwens, het marxis-

vervreemding. Ik zou de gewaagde stelling willen formuleren dat de vervreemding nu in het opleidingsinsituut zit ingebakken. Er zou op de eerste plaats een betere verhouding moeten komen tussen vrouwelijke en mannelijke docenten. Dat zou het hele bedrijf een ander gezicht geven." Hanna: „Vanuit mijn protestantse achtergrond k a n ik zeggen dat dominees minder moeite hebben met zaken als abortus en echtscheiding, omdat ze zelf getrouwd zijn en kinderen hebben, huwelijksproblemen kennen enzovoorts. Het is niet zo'n afgesloten mannenwereld w a a r geen vrouw aan te pas komt, zoals in 'n kathoUeke kerk of een katholieke theologische fakulteit. In de katholieke kerk is de vrouw minderwaardig, 't Idee van: ik ben een besmet individu. Er zit zoveel schuldgevoel achter. Ik denk dat er minder mannen zijn die last hebben van de kerk

Hanna Engelsen, Hans Wewerinke, Bas Janssen

me is ook een levensbeschouwing, m a a r het krijgt die n a a m niet en daarom wordt het gepikt. De traditionele manier van godsdienst-brengen wijzen ze af op de akademie, terwijl het marxisme op dezelfde manier verkondigd wordt." Hans, hoe zit dat met de sche opleiding?

theologi-

Hans: „Ik ben me tijdens m'n specialisatie (pastorale theologie inklusief stages - TG) gaan afvragen: wat doe ik in de praktijk met die aangeleerde theologie, de vastgestelde, verpakte waarden oriëntaties van de afgelopen studiejaren? Ik ging langzaam begrijpen dat je vanuit het leven zelf moet bezig zijn. Daarin moest je de dieptedimensie en de zinelementen zien op te sporen. Betekende dat nu ontrouw a a n de theologie? Zo ja, dan hadden de kerk en de theologie niet veel mee te betekenen. De theologie-opleiding moet eerst eens goed voeling krijgen met het leven zelf en de basis-, door stages vanaf het begin. Anders krijg je

want zij zijn geaksepteerd binnen het systeem. De vrouw niet." Bas: „De m a n n e n hebben op een andere manier hun frustraties. De rekening die we allemaal gepresenteerd hebben gekregen door het instituut, daar loop je aUe dagen tegenaan. Iedereen. Er is een hoop verknoeid. Ik zal in mijn werk altijd proberen om hulpvragers met dit soort problemen uit de aquariumbak te halen, zoals ik er zelf ben uitgehaald." Toch overweegt het aantal verhalen in het rapport.

vrouwen-

Hanna: Het aantal vrouwen in onze kliëntele hier heeft de overhand. Dat heeft ook te maken met vastgeroeste rolpatronen. Mannen mogen niet huilen. Van mannen die hier komen denk ik vaak: wat ben je toch sterk dat je 't aandurft om helemaal uit die cirkel te breken. Een vrouw in nood klopt niet meer (Vervolg pagina 4) thb 21 - 9 februari 1979


Vervolg van pagina 3

men. Het gaat erom welke dimensies ik d a a r meebreng. Hün oordeel is maatgevend. W a t anderen ervan denken interesseert me niet zo erg. Ik ken wel kollega's die dit eksperiment zeer positief inschatten. Ze zeggen: Eindelijk raken we los van de idee dat alles te regelen valt met methodieken en truukjes. Er zit meer achter."

Levensbeschouwelijke problemen bij de kerk aan omdat ze daar weer 'n m a n tegenkomt die weer eens dikteert wat ze wel en niet mag. Bij ons blijken vrouwen vaak enorm opgelucht. Eindelijk kunnen ze eens echt over hun problemen praten." Hans: „Voor levensbeschouwelijke problemen zou je juist binnen de kerk hulp moeten kunnen verwachten. Je gaat met gemakkelijk terug n a a r de plaats waar je geslagen bent. Maar 't zou voor veel mensen misschien goed zijn om juist d a a r hun agressie en frustratie eens te spuien. De kerk biedt die ruimte echter niet. In het maatschappelijk werk is er wel plaats." Bas: Toch moet het een uitgesproken taak van de kerk zijn. Ze hebben zoveel verknald en opgeroepen en wij zitten er mee. De kerk heeft iets goed te maken. Daar heeft iedereen recht op." Waarom vonden enkele mensen op de presentatiedag dat het rapport nogal katholiek aandoet? Wat denhen jullie? Hans: „Het eksperiment heeft zich in het zuiden van Nederland afgespeeld en de theologen die meededen komen toch uit een katholieke traditie. De overgevoeligheid voor gezagsverhoudingen en het daarmee in de knoop raken is daardoor heel m a r k a n t in het rapport n a a r voren gekomen. Maar ik betwijfel of een dergelijk eksperimet in het oosten van het land andere konklusies had opgeleverd. Juist toch omdat wij die

Gekraakt Wageningen, de stad van de Landbouw Hogeschool, kampt als zoveel steden met een groot gebrek aan woonruimte voor jongeren. Vooral werkende jongeren zitten in de problemen terwijl op 14 januari m a a r liefst 43 kamers leeg stonden in flats van de Stichting Studenten Huisvesting. Daags tevoren waren er dat nog 45 maar een scholier en een werkende jongere eigenden zich ieder een kamer toe. Daarmee gingen ze op de zere tenen van de SSH staan want iedereen moet zijn plaats kennen, studenten bij studenten, werkende jongeren bij werkende jongeren en vul m a a r aan. Middels de kraakaktie wilden de 2 overtreders van de studentenhuisvestingswetten beijveren dat in de studentenflats woongemeenschappen voor jongeren komen. Maar daar trapte direkteur Bakker niet in. Hij zinspeelde op andere motieven tenslotte h a d volgens zijn zeggen de bewuste afdeling in het verleden al meer moeilijkheden veroorzaakt. De trubbleshooters op h u n bexirt verklaarden veel meer een kritische afdeling te zijn. Iets wat de SSH kennelijk niet welgevallig is.

levensbeschouwing zo fundamenteel hebben benaderd." Moesten het perse theologen zijn, die aan het eksperiment deelnamen? Waarom geen filosoof of een seksuoloog? Hans: „Wat een theoloog allemaal oproept heeft zeker betekenis gehad voor dat w a a r n a a r we zochten. Negatief en positief. Die hele handel van godsdienst, kerk en geloven bracht je zo'n beetje mee. Dat heeft z'n funktie gehad."

Wat zijn totnu de reaksies op het rapport en hoe gaat het verder? Hans: ,,De reaksies op het rapport zijn nog niet goed op gang gekomen. Maar de vraag e r n a a r is erg groot. Er bestaat kennelijk een enorme behoefte om zich over deze fundamentele vragen te buigen. W a t de toekomst betreft: ik ben voor twee jaar aan het werk gezet om, zoals het officieel heet, te bevorderen dat de ervaringen van het rap-

Hanna: „Ik vind het een erg hypothetische vraag: waarom niet een filosoof? Dat zou gewoon een ander onderzoek hebben opgeleverd. Voor een goede vergelijking zou je verschillende eksperimenten met verschillende deskundigen moeten starten."

port, die n a a r ons oordeel herhaalb a a r zijn, ook elders ingang vinden. Er zullen soortgelijke eksperimenten in andere delen van het land worden opgezet, om onze uitkomsten te verfijnen. Maar hoe het gaat lopen? Dit is allemaal nog zo nieuw: er zijn helemaal nog geen strukturen voor het buiten de officiële kerkelijke kaders bezig zijn met levensbeschouwing." Het rapport Maatschappelijke Dienstverlening en Levensbeschouwing kan men verkrijgen door overmaking van ƒ25,— op gironummer: 1128744, ten name van het KLCMO, 's-Hertogenbosch. Een samenvattende versie van het lijvige, vierdelige origineel is in de maak. Twan Geurts

Hans: „Ik zat hier als theoloog, die in de hulpverlening heeft meegedaan. Dat is beslissend geweest. Solidariteit was de basis van onze intensieve samenwerking. Ik heb hier niet afstandelijk theorieën zitten oplepelen, zoals een filosoof misschien had gedaan." Zijn de leden van het Woensel-team nu niet bang dat ze door de buitenwacht teveel met levensbeschouwing c.q. godsdienst en kerk worden vereenzelvigd? Hanna: ,,Ik ga nog steeds n a a r mijn kliënten toe. Die weten niet dat ik aan het eksperiment heb deelgeno-

„We hadden al veel eerder plannen om aktie te voeren voor openstelling van de SSH-flats voor werkende jongeren. De meesten van onze afdeling moeten naast h u n studie werken om in h u n levensonderhoud te voorzien", aldus de bewoners in het Wagenings Hogeschoolblad.

vertragingen op temeer daar een tweede automaat reeds enige tijd niet meer ter bestemder plekke aanwezig is. Om oponthoud en gemopper te voorkomen is een briefje aangebracht met het vriendelijke verzoek geen '78-ers meer te gebruiken.

„We hebben dan ook flink wat kontakten met niet-studenten. Dan blijkt dat al die verschillen in leefpatroon en levensritme tussen studenten en werkende jongeren helemaal niet zo onoverkomelijk zijn als de SSH suggereert." Gelijk hebben ze, het grootste gelijk zelfs m a a r probeer eens beleidsveranderingen door te voeren op gebieden waar een straffe, autoritaire noord-wester staat.

Blijft over de vraag, waarom die gulden dikker is. W a t zit daar achter, want, willen ze af van de cent, de begroting heeft een miljardengat en nu dit weer. Zoiets snappen m a g best tot een kunst worden verheven. Gelukkig vonden wij de verklaring in een geheime brief, door ons onderschept, van Christje van der Klauw aan Franske Andriessen.

1978 Nou waren we allemaal zo blij, dat we 1978 heelhuids op een grijze pagina van de geschiedenisboeken in konden schrijven en steekt me warempel dat jaar zijn kop weer op. Nee, de Bordeaux is niet in azijn omgeslagen. Er is iets veel triesters aan de hand. De guldens van '78 zijn namelijk iets dikker uitgevallen

dan de bedoeling was. Gevolg, bij gebruik van dit munstuk weigert de koffiebonnenautomaat in de kantine alle dienst. Dat levert fikse

4

Daarin stond zwart op wit dat de '78-er guldens niet voor binnenlands gebruik zijn bestemd, m a a r voor de eksport. In deze guldens is een hoeveelheid aardgas gepompt waardoor de gasuitvoer stijgt. Per ongeluk zijn er toch wat eksemplaren in ons land gaan sirkuleren. Prik er m a a r eens met een naald in en een flodderig stukje blik blijft over. Wat de koffievoorziening betreft, geen nood. Wie handig is vangt het gas op en voor vijf guldens is het mogelijk een pot koffie t e zetten. Wel mondje dicht hé.


ABVA betreurt in open brief icompieet negeren van wericneniersorganisaties

Vraagtekens bij ProjektgroepiPersoneelsbeleid op de hoogte zijn van de problemen."

Zoals het THB van 19 januari meldde heeft het Kollege van Bestuur een ,Projektgroep Personeelsbeleid' ingesteld. De projektgroep zal nog deze maand het personeelsbeleid aan de KHT doorlichten. De ABVA-groep van de hogeschool heeft een aantal bezwaren geopperd tegen de werkwijze die het KvB bij de instelling van deze projektgroep heeft gevolgd. In een open brief aan het KvB wordt ,het komplete negeren' van de werknemersorganisaties ABVA en KABO betreurd. Ook wordt de onafhankelijkheid van de projektgroep in twijfel getrokken. De bond adviseert haar leden een afwijzende houding in te nemen tegenover deze projektgroep. In een reaktie noemt het KvB de inhoud van de open brief .uitermate betreurenswaardig'. Aanleiding tot deze kortsluiting is niet het feit dat er een projektgroep werd opgericht, m a a r de wijze waarop dit gebeurde. De ABVA is niet gekant tegen onderzoek n a a r het personeelsbeleid, m a a r wil daarin gekend worden en vindt dat het moet plaatsvinden onder bepaalde voorwaarden en garanties. De projektgroep zal - via een steekproef verkregen - werknemers uit alle geledingen van de hogeschool interviewen. In deze vraaggesprekken komen de fundamentele uitgangspunten voor het in de komende jaren te voeren sociaal beleid a a n bod alsook deelonderwerpen zoals sollicitatie-procedures, personeelsintroduktie, funktiehonoreringsbeleid, beoordelingsprocedures, loopbaanbegeleiding, sociale begeleiding, werkoverleg en nieuwe vormen van dienstbaarheid. Ook degenen die buiten de steekproef vallen en toch graag wat wensen en ideeën willen inbrengen kunnen kontakt opnemen met de sekretaris van de projektgroep drs. L. Schoot. De ABVA heeft

aanwezige

Volgens het KvB is het uitermate betreurenswaardig dat de ABVA n u middels een open brief uiting geeft aan ,vermeende bezwaren' en daarbij oproept tot een boycot v a n het beoogde onderzoek. In een schrijven a a n het ABVA-bestuur zegt het KvB: „Vast staat dat u daarmede in feite bereikt dat de resultaten daarvan minder representatief zullen zijn, hetgeen ertoe zal leiden dat het personeelsbeleid zoals die worden ervaren door medewerkers van de hogeschool, onvoldoende wordt verkregen."

er niet voldoende vertrouwen in dat deze projektgroep de werkelijk levende problemen onder het personeel k a n ontdekken en rapporteren. „De projektgroep heeft een neutrale schijn meegekregen, maar medewerkers van Personeelszaken en KvB zijn zwaar vertegenwoordigd. Er is geen sprake van een oruxfhankelijhe werkgroep. Hoe kan men dan verwachten dat personeelsleden hun problemen met het personeelsbeleid bij deze mensen openlijk naar voren brengen? Zijn er dan wel in werkelijkheid garanties van vertrouwelijkheid?"

Het neergeschreven wantrouwen van de ABVA in de samenstelling en in de werkwijze van het team wordt door het KvB omschreven als „- hopelijk onbedoelde - insinuerende passages, die als een regelrechte belediging kunnen worden opgevat door de leden van de projektgroep, die zich in de afgelopen weken met zoveel enthousiasme aan de hen opgedragen moeilijke taak hebben gezet."

De bond zet ook vraagtekens bij de methode van het groepsinterview. Niet iedereen k a n zich in zo'n situatie even gemakkelijk uiten, aldus de ABVA. De bond is vooral ontstemd door het negeren van de werknemersorganisaties.

Het KvB vraagt de ABVA de oproep tot boycot v a n het onderzoek zo spoedig mogelijk in te trekken. Het ABVA-bestuur heeft zopas een reaktie klaar op het antwoord van het KvB. Het bestuur is verwonderd dat het kollege nauwelijks ingaat op de bezwaren tegen het onderzoek. De ABVA ontkent de bewering van het KvB als zou de bond via het Georganiseerd Overleg ken-

„Zij (de bonden) behartigen de belangen van een niet onaanzienlijk deel van het KHT-personeel, en er mag verondersteld worden dat zij

nis hebben en ingestemd hebben met de instelling en samenwerking van de projektgroep en met de overwogen methode van groepsinterviews. De voorstellen hadden destijds een voorlopig k a r a k t e r en er werd niet precies aangegeven hoe het onderzoek zou plaatsvinden, wie de interviews zouden afnemen en welke daarbij de rol van de bonden zou zijn. De voorstellen in het G.O. waren voor velerlei interpretatie vatbaar en nooit hebben wij ons over de nu definitieve uitwerking een reëel beeld kunnen vormen, aldus de ABVA. Tegenover de verbijstering van het KvB plaatst de ABVA h a a r verbijstering „over het gemak waarmee het KvB serieuze voorstellen van o.a. de ABVA rond beoordeling, inscholing, personeelskonsulent enz. negeert of terzijde schuift." Volgens de ABVA bestaat er onder het KHT-personeel angst om zich vrijelijk te uiten tegenover personeel dat hoger op de hiërarchische ladder of funktioneel dichter bij het KvB als werkgever staat. V a n d a a r dat de kritiek er een is op bepaalde verhoudingen of procedures en niet op mensen. Vorige week was e r reeds een informeel overleg tussen de leden van de projektgroep en het ABVA-bestuur. Daar zou de indruk van het KvB over ,insinuerende passages' volledig zijn wegggewerkt. De Projektgroep Personeelsbeleid geeft e r de voorkeur a a n h a a r standpunt op de ABVA-reakties in een apart stukje toe te lichten. Zie hiervoor ,te berde gebracht' op deze pagina. E. V.

Toelichting op Projektgroep Personeelsbeleid Zoals inmiddels in brede kring bekend zal zijn, heeft de enkele maanden geleden door het Kollege van Bestuur Ingestelde ,Projektgroep Personeelsbeleid' tot taak het personeelsbeleid door te lichten en - w a a r nodig- voorstellen te doen voor vernieuwing v a n dat beleid. Bij de aanpak van deze taakstellingi) heeft de projektgroep de volgende lijnen uitgezet: 1. een oriëntatie op de ontwikkeling van het denken over m o d e m personeelsbeleid op grond van literatuurstudie; 2. het uitgebreid horen van de ervaringen en wensen onder het personeel zelf; 3. een inventarisatie v a n het huidige beleid en van de wij7« waarop het door de diverse instanties wordt uitgevoerd; 4. vergelijking met instellingen elders. Het zwaartepunt v a n de werkzaamheden Ugt thans op het onder p u n t

voegd d a t de situatie n a a r (deel-) geleding en/of werkplek sterk uiteen k a n lopen. Verwacht m a g worden dat m e t vraaggesprekken aanzienlijk verder in de problematiek zou kunnen worden doorgedrongen. Daarbij moest als beperking worden aanvaard dat het fysiek niet mogelijk is alle werknemers v a n de hogeschool te horen. Om de verscheidenheid n a a r (deel-) geledingen en werksituaties tot uiting te k u n n e n brengen diende n u een voldoende grote steekproef te worden getrokken.

TE BERDE GEBRACHT Dr. A.A. van Bruggen (voorzitter Projektgroep Personeelsbeleid) Drs. Jer. L. Schoot (sekretaris Projektgroep Personeelsbeleid)

Op grond van deze steekproef, volgens een toevalsprocediu-e genomen uit de salarislijst van december 1978 zijn ruim 180 personeelsleden uitgenodigd in een groepsgesprek van 4 a 5 personen ,hun h a r t eens te luchten' en wensen te formuleren. D a a r n a voorziet het p r o g r a m m a in gesprekken met de meer geïnstitutionaliseerde vertegenwoordigingen en kommissies; de ABVA is daarbij

2. genoemde. Daarbij is in de eerste plaats vastgesteld dat een schriftelijke enquête - het q u a verwerking en tijdsbeslag eenvoudigste middeleen te beperkt instrument is om de veelomvattendheid van het personeelsbeleid en de ervaringen en wensen daarover, in het vizier te krijgen. Hieraan k a n worden toege5

een belangrijke gesprekspartner. Een eerste gesprek met een deel van het ABVA-bestuur heeft in elk geval duidelijk gemaakt dat bij h e n belangrijke informatie aanwezig is. In dat gesprek zijn ook een aantal punten besproken die zij in een ,open brief' hadden opgeworpen en zijn wederzijds de gezichtspunten verduidelijkt, zonder dat we n u meteen in eensgezind gelid op de problemen afstevenen. We willen wel benadrukken dat we tot nog toe volstrekt onafhankelijk hebben gewerkt en we zullen dit ook blijven doen, ook al hebben we onszelf niet opgericht m a a r zijn wij door het Kollege van Bestuur ingesteld. Uit de open brief van de ABVA en het J a a r n a gevolgde gesprek kwam n a a r voren dat men met n a m e de deelneming in de projektgroep van medewerkers van de Dienst Personeelszaken niet zo gelukkig vond. Al bij de samenstelling v a n de (Vervolg op pagina 10) t h b 21 - 9 febraari 1979


Opinie van universitaire bevoiicing over de WUB dpeiid

,Wat vindt U van de WUB?' een goede Iraag... Dit jaar lijkt voor de universitaire demokratie in ons land het uur der waarheid aangebroken. Er wordt momenteel druk gewerkt aan een evaluatie van de Wet Universitaire Bestuurshervorming, de WUB, die sinds 1970 het kader aangeeft, waarbinnen deuniversitaire bestuursverhoudrngen zich dienen af te spelen. Nadat de wet • aanvankelijk als ,experimenteer voor een periode van vijf jaar geldend gemaakt - in 1976 met zes jaar werd verlengd, omdat tot dan nog te weinig ervaring was opgedaan met de nieuwe bestuursvormen, is nu zo langzamerhand de tijd rijp om de evaluatie af te ronden. Tijdig vóór het aflopen van de WUB in 1982 dienen er voorstellen te komen voor de periode na 1982. Op het departement van onderwijs en wetenschappen is men al enige maanden druk doende de wetstechnische voorbereidingen te treffen. De bij de WUB 1970 ingestelde Kommissie voor de bestuurshervorming, beter bekend als de Kommissie-Polak nadert intussen haar definitieve eindpunt. Een deel van haar eindrapport was overigens al op 16 november vorig jaar in koncept-vorm afgerond. Het betreft hier de bevindingen van de kommissie; de eindkonklusies laten nog even op zich wachten. Op zich misschien niet zo vreemd; een tijdige voorbereiding van een zo belangrijk rapport als het eindverslag van de Kommissie-Polak over de werking van de WUB is nooit weg. Maar het wekt wel enige bevreemding te moeten konstateren, dat de kommissie dit karwei al ter hand heeft genomen. Tegelijkertijd is één van de belangrijkste, zo niet belangrijkste, pijlers waarop de evaluatie van de kommissie zou moeten rusten, een groots opgezet, sociaal-wetenschappelijk verantwoord onderzoek naar de meningen die bij de Nederlandse universitaire bevolking leven wat betreft de WUB, nog niet afgerond. Eind januari heeft de begeleidingskommissie die is ingesteld om dit meningenonderzoek in zijn verschillende fases te kontroleren, vergaderd over het voorlopig verslag. Dat is opgesteld door een groep onderzoekers van het IVA, het Instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek van de Katholieke Hogeschool Tilburg. De vraagstelhng in het meningenonderzoek is in veel gevallen niet konsekwent; de voorgedrukte antwoorden sluiten elkaar in veel gevallen niet wederzijds uit en negatief geladen keuzemogelijkheden zijn oververtegenwoordigd. W a a r a a n dan nog toegevoegd moet worden dat bij de representativiteit van de getrokken steekproeven (2500 leden van het wetenschappelijk personeel, 2500 studenten en 2000 leden van het technisch en administratief personeel) door de onderzoekers zelf al de nodige vraagtekens gezet worden. Kennisneming van het door dezelfde begeleidingskommissie opgestelde kommentaar op het eerder door het IVA verrichte struktuuronderzoek, stemt wat dat betreft niet erg hoopvol. De begeleidingskommissie kwam niet verder dan een mager zesje voor dit onderzoek en uitte op een aantal punten scherpe kritiek: een schamele theoretische basis van het onderzoek, methodologische fouten en .onorthodoxe onderzoeksopvattingen' van de betrokken ondenroekers en een m a a r zeer beperkte reikwijdte. Zo werd bijvoorbeeld gekonstateerd, dat een vergelijking tussen de bestuurlijke situatie op de universiteiten onder de vigeur van de WUB met de pré-WUBse toestand niet is gemaakt. Toch lag dat aanvankelijk wel in de onderzoeksopzet besloten. Gezien de kritiek m a g verwacht worden dat de begeleidingskommissie ook in het meningenonderzoek

wel de nodige feiten zal weten aan te wijzen. Maar wat er ook van de kwaliteit van het onderzoek zij, een aantal van de gestelde vragen was best helder en verantwoord en de antwoorden daarop lijken nauwelijks voor bestrijding vatbaar. Hieronder een aantal opvallende, dan wel verrassende uitspraken uit het meningenonderzoek, bijeengesprokkeld uit een wat houterig opgesteld voorlopig verslag. „In het algemeen gesproken vind ik de WUB een goede zaak voor de universiteit". „Uit de gemiddelde skore en uit de verdeling van de antwoorden over de positieve en negatieve kategorieën blijkt, dat deze uitspraak meer instemming dan afwijzing krijgt (37,1 procent -I-, 14,8 procent — ) . Dit overwicht van positieve antwoorden is het kleinst bij de sociale wetenschappen (37,1 procent -1-, 20,1 procent — ) , het grootst bij de technische wetenschappen (38,5 procent + , 12,2 procent — ) . " Een vraag en het bijbehorende antwoord van de studentengeleding uit het meningenonderzoek, dat het Tilburgse Instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek (het IVA) in opdracht van de Kommissie-Polak heeft uitgevoerd. Een klein fragment uit een onderzoeksverslag, waarin 206 pagina's lang tot in twee decimalen achter de komma de voorkeuren, wensen, frustraties en antipathieën van de Nederlandse universitaire bevolking met betrekking tot de WUB worden weergegeven. Het verslag mxint niet uit door heldere formuleringen en een overzichtelijke presentatie van de onderzoeksgegevens. Duidelijke meningen ontbreken vaak. ,Licht positieve voorkeuren' of .naar neutraal neigende opinies', veelal verpakt in een

rijk deel van deze uitspraken heeft baamaast voelt een kleiner deel van betrekking op het laaste organisatie- het wetenschappelijk personeel voor nivo dat de universiteiten en hoge-i het kriterium dat iedere student, die scholen kennen: de vakgroep. het onderwijs van een vakgroep Indachtig de perikelen, die zich on- volgt, als lid beschouwd dient te der meer bij de Universiteit van Am- worden. Samen met laatstgenoemde sterdam voordoen over de vraag groep is er dus een meerderheid van welke studenten lid kunnen zijn van het WP vóór ruimere kriteria dan de vakgroep, is het opvallend dat dit de WUB stelt. punt nauwelijks in andere universi- In de studentengeleding bestaat een teitssteden speelt. Van de bijna 7O0 sterke voorkeur voor de regel dat de geschillen die door het wetenschap- ónderwij svolgenden ook deel uitpeUjk personeel in de enquête wor- maken van de vakgroep: 35 procent den genoemd, hebben er m a a r 5,6 van de ondervraagden hier kiest procent betrekking op dit probleem voor deze oplossing, terwijl dat perInteressant is ook, dat de meerder- centage in de Letterenfakulteiten heid van het wetenschappelijk korps zelfs meer dan 50 bedraagt en in de vindt dat er ruimere kriteria moeten sociaal-wetenschappelijke studierichgelden voor het studentlidmaatschap tingen 45.

schier onnavolgbare afwisseling van vier- dan wel vijf pun tschalen, gemiddelde skores en variaties belemmeren het zicht op de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek. Het is als met het schillen van een ui: het smakelijkste deel loont de moeite, m a a r je moet er veelal van huilen.

Resultaten W a t zijn nu de belangrijkste resultaten van het meningenonderzoek? Uit het verslag komt een aantal opmerkelijke standpunten n a a r voren en soms verrassende uitspraken. Dat bijvoorbeeld het wetenschappelijk personeel ,in de toekomst aan studenten enigszins sterkere invloed wil toekennen dan thans het geval is (met name in de vakgroepen)', zal niet iedereen verwacht hebben. Evenmin als de uitkomst, dat slechts 21,9 procent van het wetenschappelijk korps van mening is dat het wetenschappelijk personeel in vaste dienst de meerderheid dient te vormen in de vakgroepsbesturen, zoals thans - n a de tussentijdse wijzigingen van 1977 - in de WUB is bepjaald. „Een norm die dus slechts beperkte steun krijgt, het meest nog van de zijde van de kroondocenten (respektievelijk 41,8 procent en 34,1 procent onder hoogleraren en lektoren) en het minst in de lagere rangen (medewerkers in vaste dienst en in tijdelijke dienst respektievelijk 2,5 procent en 6,4 procent)', aldus de konklusie van de onderzoekers. De onvolkomenheden van het meningenonderzoek zijn te talrijk om er grootmoedig aan voorbij te gaan, m a a r de IVA-onderzoekers hebben ook uitspraken verzameld die de methodologische toets der kritiek kunnen doorstaan en waarvan de waarde niet in twijfel getrokken hoeft te worden. Een niet onbelang-

de staf de helft van de zetels krijgt: 87 procent van het wetenschappelijk personeel en 65 procent van het technisch en administratief personeel bepleiten deze zetelverdeling. Laat het wetenschappelijk korps er dus geen enkele twijfel over bestaan, dat het een stevige greep op het vakgroepsgebeuren wil houden, het technisch en administratief personeel is bescheidener. Tweederde van deze geleding is tevreden met een bestuurlijk model waarin zij „in elk geval haar gezichtspunten onder de aandacht kan brengen". Slechts 21 procent wil een inbreng op gelijke voet met studenten en docenten. Het voorzitterschap van de vakgroep - volgens de WUB nu voorbehouden a a n hoogleraren of lektoren - moet, zo blijkt uit het onderzoek, in de toekomst ook openstaan voor andere leden van het wetenschappelijk korps. -Andere gegevens uit de enquête over het funktioneren van vakgroepen onder het regime van de WUB, laten zien, dat een meerderheid van elke geleding tevreden is met de bestuurlijke gang van zaken in deze werkeenheden. Die tevredenheid is het grootst bij de kroondocenten en de hoofdmedewerkers in vaste dienst (80 procent); bij de medewerkers in tijdelijke dienst is dat nog 60 procent. „Dit weerspiegelt een algemene tendentie die uit het materiaal naar voren komt; naarmate men verder is opgeklommen in het rangenstelsel, is men sterker geneigd tot een positieve beoordeling", aldus het onderzoeksverslag. De moeite van het vermelden waard is tevens dat in vakgroepen, waarin wel studenten zitten, die waardering nog wat hoger is dan in vakgroepen zonder studenten. Dat betekent overigens niet, dat bij de leden van het wetenschappelijk korps de mening overheerst, dat er te weinig studenten in het vakgroepsbestuur zouden zitten. Slechts 13 procent deelt die mening, 62 procent vindt van niet. Bij de studenten ligt het anders, al wil deze geleding bepaald niet het onderste uit de kan: tegenover éénderde van de ondervraagden die vinden dat er te weinig studenten üi het vakgroepsbestuur zitten, staat een bijna evengrote groep, die die opinie niet deelt.

Trouble-makers

van de vakgroep dan de WUB nu^^i ander opmerkelijk gegeven uit voorschrijft. Volgens de wet kunnen^^et meningenonderzoek is, dat de alleen die studenten deel uitmakenStudentengeleding in meerderheid van deze werkeenheid, die .een bi/-'^^ mening is, dat de helft van de drage leveren aan het werk van de=*tels in de vakgroepsbesturen moet vakgroep'. Een norm die door 34 pro-*°^''a^len aan het wetenschappelijk cent van het wetenschappelijk per-Personeel: bijna 30 procent van de soneel wordt onderschreven, maar°^«lervraagde studenten is zelfs een grotere groep (38 procent) toont voorstander van een meerderheidszich voorstander van de regel datPO"'»^ van de staf in de vakgroepsalle doktoraalstudenten, wier afstu-"®^'^®^deerrichting op het terrein van deBij de twee andere geledingen bevakgroep ligt, lid van deze werk-staat een nog veel sterkere voorkeur eenheid zijn. ^oor een vakgroepsbestuur waarin

De studenten weten zich overigens ook nog in een ander opzicht te gedragen, zo bUjkt uit het meningenonderzoek. In tegenstelling tot wat wel eens wordt gesuggereerd, zijn zij niet de partij die voor de meeste problemen en geschillen zorgt. AUe drie geledingen wijzen op het wetenschappelijk personeel als de grootste ,trouble-makers' aan de universitaire basis. Gevraagd n a a r welke partijen bij geschillen in vakgroepen het meest betrokken zijn, verwerft de antwoordkategorie ,het wetenschappelijk personeel onderling' bij elke geleding een hoge skore. Bij het W P komen zij als konfliktanten op de eerste, bij de andere geledingen op de tweeda plaats. „Onze subfakulteitsraad wordt té veel beheerst door politieke tegenstellingen". Een uitspraak die in het

verleden in de soms heftige diskussies die de WUB heeft uitgelokt, regelmatig te beluisteren viel. Niet meer dan éénvijfde van het wetenschappelijk personeel is het met deze uitspraak eens, ruim 40 procent deelt de opvatting niet. Alléén in de sociale fakiilteiten bespeurt het wetenschappelijk personeel nogal eens politieke meningsverschillen die het subfakultaire toneel beheersen, al is ook hier het percentage niet hoger dan 35. Ongeveer hetzelfde beeld blijkt bij de twee andere geledingen te bestaan. Welgeteld 21 procent van de studenten en 14 procent van het NWP vindt het politieke geharrewar overheersend. Op het niveau van de universiteitsr a a d tekent zich een ander beeld af, dat de onderzoekers nog treffender weten te schetsen in het h u n zo vertrouwde sociaal-wetenschappelijke jargon. Neemt men de antwoorden van drie geledingen samen, dan ,valt het op dat men per saldo licht overwegend van mening is dat de universiteitsraad te veel door politieke tegenstellingen wordt beheerst.' Hierbij moet overigens wel aangetekend worden, zoals de onderzoekers ook doen,dat erg veel ondervraagden - soms meer dan 50 procent - geen oordeel over deze kwestie velden. Over een andere, veel genoemde bron van tegenstellingen op het universitaire topniveau, de verhouding tussen luiiversiteitsraad en koUege van bestuur, hebben de onderzoekers, om overigens niet nader vermelde redenen, alleen het wetenschappelijk korps en het N W P n a a r h u n mening gevraagd. Ook hier onthield zich weer ongeveer de helft van de respondenten van een oordeel; de andere helft is .overwegend van oordeel dat deze verhouding gekenmerkt wordt door veel wantrouwen'. Argwaan en als hinderlijk ervaren politieke tegenstelUng blijken bij een onbelangrijk deel van de universitaire gemeenschap te bestaan, m a a r niet in die mate die veel kritici van de WUB veelal verondersteld hebben. Dat zij de soep vaak te heet hebben opgediend, blijkt ook nog uit een andere uitkomst van het meningsonderzoek. ..Ideologische en belangtegenstellingen, alsook onvrede met de WUBstruktuur worden door studenten en administratief-technisch personeel', zo valt in het onderzoeksverslag te lezen, ,vrijwel niet genoemd, terwijl deze overwegingen ook bij het wetenschappelijk personeel als motief in het midden zijn gebracht voor de niet-bereidheid om zich verkiesbaar te stellen voor fakulteits- of universiteitsraden.'

Tijdrovend De onderzoekers stellen vast dat de redenen om zich aan het bestuurswerk te onttrekken, veeleer gelegen zijn in het feit dat het raadswerk te veel tijd kost, dat men kollega's geschikter acht voor het bestuurswerk of dat men zichzelf te weinig op de hoogte acht. Argumenten die zowel voor de nonparticipatie op fakulteitsnivo als op universiteitsnivo worden aangevoerd

en door alle drie geledingen, zij het soms in verschillende volgorde, en in verschillende mate. Zo noemt de NWP-geleding de tijdrovendheid wat minder vaak als argument, terwijl bij studenten als extra argument nogal eens wordt aangevoerd dat men te weinig binding heeft met de universitaire gemeenschap. Dat de niet-bereidheid om zich verkiesbaar te stellen voor fakulteitsof universiteitsraad, een wijdverbreid verschijnsel is in universiteit of hogeschool, valt overduidelijk af te leiden uit het door de onderzoekers bijeengebrachte onderzoeksmateriaal. W a t betreft de fakulteitsraad: 49 procent van het wetenschappelijk personeel, 71 procent van het NWP en 79 procent van de studenten zegt niet in de fakulteitsraad te willen gaan zitten. Het animo voor de universiteitsraad is nog geringer: 80 procent van het wetenschappelijk korps, 85 procent van het N W P en m a a r liefst 90 procent van de studenten piekert er niet over.

Interesse Een vorm van ongeïnteresseerdheid, die de leden van universitair Nederland ook bij zichzelf onderkennen, als ze de v r a a g voorgelegd krijgen of ze de indruk hebben, dat hun geleding wel in voldoende mate belangstelling toont voor bestuurlijke kwesties. Op de niet in alle opzichten even subtiele vraag: ,het gros van de leden van het wetenschappelijk personeel is niet geïnteresseerd in bestuurlijke aangelegenheden', antwoordt 59 procent van de ondervraagde leden van het wetenschappehjk korps bevestigend. De reaktie van de studenten op een overeenkomstige v r a a g voor h u n geleding biedt nog minder perspektief: 70 procent konstateert desinteresse voor het bestuurlijke gebeuren bij studiegenoten. Om onopgehelderde redenen is het antwoord van het NWP op de vergeUjkbare v r a a g voor h u n geleding niet in het onderzoeksverslag opgenomen. Van een adviserende rol van de universiteitsraad wil vrijwel niemand iets weten. Slechts 7 procent van het wetenschappelijk personeel, 11 procent van de TAS en 5 procent van de studenten heeft dit alternatief aangekruist. De eindkonklusie van de onderzoekers kan dan ook niet anders luiden dan: ,De gedachte van een universiteitsraad met uitsluitend adviserende bevoegdheden krijgt nergens steun van betekenis'. Over het formuleren van een fakulteitsraad uit vakgroepsbesturen spreken de onderzoeksresultaten echter boekdelen. Van het wetenschappelijk korps kiest 10,5 procent voor deze procedure, bij het NWP is dat 4,4 procent en bij de tudenten vindt deze vorm slechts weerklank bij 2,7 procent van de ondervraagden. Deze duideUjke afwijzing van getrapte verkiezingen sluit evenwel niet uit, dat er wel sterke voorkeuren bestaan voor vertikale bindingen tussen de verschillende be(Vervolg op pagina 8)

thb 21 - 9 februari 197»


Vervolg van pagina 7

GeWUBd en gewogen stuurslagen. Enige vorm van personele unie tussen vakgroepsbesturen en fakulteitsraden k a n rekenen op instemming van 65 procent van het wetenschappelyk personeel, 59 procent van het NWP en 74 procent van de studenten. Voor de verbinding fakulteitsraad-universiteitsraad zijn de cijfers voor het wetenschapr>elijk korps 62 procent en voor studenten en het NWP in dezelfde orde van grootte als hierboven. Het meningenonderzoek laat zien dat het onderscheid tussen vast en tijdelijk aangesteld personeel met name bij studenten en NWP nauwelijks leeft. „Bij beide groepen bestaat een veel sterkere voorkeur om het wetenschappelijk personeel als één geheel te beschouwen", aldus het onderzoeksverslag over de opinies, die leven op het vakgroepsnivo. Gekonstateerd wordt dat het wetenschappelijk korps zelf dit verschil duidelijker maakt. Dit blijkt uit het gegeven dat éénvijfde van het wetenschappelijk personeel de in de WUB vastgelegde norm ste;mt, dat de meerderheid van de vakgroepsbesturen uitsluitend dient te bestaan uit personeel in vaste dienst. Zet men dit gegeven in een wat wijder verband, dan k a n men mét de onderzoekers van het IVA de konklusie trekken, dat ,waar de WUB soms een sterke caesuur aanbrengt tussen het wetenschappelijk personeel in vaste en tijdelijke dienst, deze door de respondenten minder scherp getrokken wordt'. De Kommissie-Polak zal tenslotte bij het doorploegen van de resultaten van het meningenonderzoek voor nóg een verrassing komen te staan. We gaan even terug in de tijd. In één van de inventarisatierapporten van de kommissie wordt de konklusie getrokken, dat de samenstelling van vrij veel benoemingskommissies voor kroondocenten op gespannen voet staat met de WUB, omdat er doorgaans studenten in zitten. De Kommissie-Polak gaf de aanbeveling dat de kolleges van bestuur de samenstelling van benoemingskommissies in het vervolg nauwlettend in de gaten zouden moeten houden en er niet voor zouden moeten terugschrikken ,onwettige' benoemingsvoordrachten te schorsen of te vernietigen. Prof. Polak daarover: „Wij vinden dat die benoemingskommissie louter uit deskundigen moeten bestaan en dat, hoge uitzonderingen daargelaten, studenten aan die kwalifikatie niet voldoen. Zo is ons oordeel over de WUB, zoals die vandaag de dag moeten worden geïnterpreteerd." De recente wijzigingen van de WUB laten evenwel uitdrukkelijk de mogelijkheid open, dat, dat ,bij besluit' een student in zo'n kommissie zitting kan nemen. Dat is toch een andere formulering dan ,bij hoge uitzondering'. Polak: „Ja, m a a r de eis van gemotiveerd besluit zal er volgens mij op neerkomen dat het bij een hoge uitzondering zal blijven. Studenten zijn doorgaans niet deskimdig (...) Een

student wordt veelal niet aangewezen omdat hij deskundig is, nee hij wordt meestal gewoon door de studentenvertegenwoordiging gekozen. We hebben het in de kommissie altijd zeer betreurd, dat men in dit opzicht zo duideüjk tegen de wet inging. Maar ik wil aan de andere kant graag de mogelijkheid openhouden, dat we bij het opstellen van een niewe wet tot een ander systeem overgaan. Je moet hier een verschil maken tussen de uitwerking van de huidige wet en wat we met de nieuwe wet willen. Ik acht het mogelijk dat degenen die met studenten in benoemingskommissie gewerkt hebben, kunnen vertellen welke voordelen d a a r a a n verbonden zijn. Die zullen dan misschien uit ons evaluatieonderzoek bhjken. Is dat het geval, dan gaan we misschien wel overstag. Het is helemaal niet zo, dat wij blind zijn voor bepaalde voordelen van deelneming van studenten aan dergelijke kommissies, m a a r dat zal dan wel moeten blijken". Afgaand op de konklusies die de onderzoekers zelf uit het enquêtemateriaal trekken, ziet het er n a a r uit dat Polak c.s. de zeilen zullen moeten bijstellen, omdat de wind uit een andere hoek waait. „Over de wenselijke samenstelling van benoemingskommissies voor hoogleraren en lektoren bestaat tussen de geledingen een redelijke overeenstemming de meeste steun g a a t uit n a a r een kommissie, bestaande uit kroondocenten en andere deskundigen uit het wetenschappelijk personeel, aangevuld met één of enkele studenten en administratieftechnische personeelsleden. Bij het wetenschappelijk personeel en in mindere mate bij het administratief-technische personeel wordt door een relatief grote groep (37,9 procent respektievelijk 22,2 procent red.) een uitsluitend uit kroondocenten en andere deskundigen uit het wetenschappelijk personeel bestaande kommissie bepleit. Bij studenten bestaat enige steim voor partitair samengestelde kommissies (31,4 procent - red.)". Om het meningenonderzoek niet al te ingewikkeld te maken, hebben de Tilburgse onderzoekers a a n de diverse geledingen ook een p a a r simpele vragen gesteld, gerubriceerd onder het hoofdje ,De WUB in het algemeen'. Eén van de uitspraken waarop men kon reageren, luidde: ,De huidige bestuursregeling is te tijdrovend en omslachtig'. Van het wetenschappelijk personeel stemt 62 procent met deze uitspraak in, bij het NWP wordt deze opvatting in grote meerderheid ondersteund, terwijl de studenten voor 36 procent deze mening zijn toegedaan. Dat ,de WUB slechts in woord demokratisering geeft, m a a r dat er in de praktijk weinig van terecht komt', vindt voor 36 procent weerklank bij het wetenschappelijk korps. Bij het

NWP kan deze stelling op ,meer bijval dan tegenspraak' rekenen. De studenten reageren met 35 procent voor en 18 procent tégen deze uitspraak. Interessanter wellicht, m a a r aan de andere k a n t door hun algemeenheid misschien minder zeggend, zijn de antwoorden op de stelling: „In het algemeen vind ik de WUB een goede zaak voor de universiteit". Het NWP bevestigt deze gedachte in meerderheid en is daarmee als geleding het meest iwsitief. Bij de studenten is de waardering iets min-

der uitgesproken (37 procent voor, 15 procent tegen), terwijl het oordeel van het wetenschappelijk personeel dicht in de buurt van .neutraal* komt, dat wU zeggen dat de aantallen ,eens en oneens' elkaar vrijwel in evenwicht houden. Een uitzondering vormen de hoogleraren, die als groep neigen n a a r een negatief oordeel, zij het dat de verdeeldheid op dit punt binnen deze kategorie erg hoog is. gerbrand feenstra johan kortenray (ingekort artikel uit Folia Civitatis/GUPD)

©K5QW BANK Crediet Maatschappij

Venio

Uw Huisbankier Met een telefoontje heeft u de bank in huis. Snelle afwikkeling van de door u gekozen lening. Enkele voorbeelden uit ons pakket:

Persoonlijice leningen Elk bedrag vanaf ƒ 1 .(X)0,— kan bij u thuis in zijn geheel worden afgewerkt. In handen

5.000,— 10.000,— 25.000,—

Planpoteek (doorlopend crediet) 0,80% rente per maand over het openstaande bedrag Aflossing per maand excl. rente In handen per maand vanaf 15.000,— . . . . ƒ 84,— 25.000,— . . . . ƒ 139,— 35.000,— . . . . ƒ 195,— 50.000,— . . . . ƒ 278,—

per . . .

maand vanaf . f 115,48 . ƒ 223,98 . f 551,24

Piancrediet (doorlopend crediet) In handen per maand vanaf

5.000,— . . . . 10.000,— . . . . 15.000,— . . . .

ƒ 120,— ƒ 240,— ƒ 360,—

Bel voor een afspraak. Natuurlijk bent u ook van harte welkom op een van onze kantorea Tilburg, Willem li-straat 40, telefoon 013-422474


f^

Begroting Overige Lasten en Apparatuur voorlopig vastgesteid

^•^H

I

De Hogeschoolraad heeft vorige week na urenlang wikken en wegen besloten de begroting ,Overige Lasten en Apparatuur' voor 1979 slechts voorlopig vast te stellen. Oorzaak van dat voorbehoud was dat de rijksbijdrage die voor dit jaar uit Den Haag te verwachten is, iets hoger uit is gevallen dan oorspronkeiijk te voorzien was. Op de begroting van O. & W. van september was voor Tilburg 9,3 miljoen gulden gereserveerd. De Tweede Kamer korigeerde dat bedrag vlak voor Kerstmis met ƒ224.000 extra, terwijl daarnaast voor het hele WO nog eens 18 miljoen in reserve wordt gehouden. Juist omdat het een .beleidsarme' begroting betrof, waarbinnen weinig te schmven viel, en omdat er nogal wat knelpunten bestaan, wilde de raad graag het extra bedrag meteen verdeeld zien. Daarom moest eerst bezien worden of de begroting die op tafel lag, wel behandeld moest worden. Uiteindelijk waren tien raadsleden vóór behandeling en

negen tegen. Maar de moeilijkheden begonnen opnieuw toen Breed Frontwoordvoerder Joop Coumou voorstelde een niet sluitende begroting n a a r Den Haag te sturen. Via een amendement wilde hij de begroting zo gewijzigd zien dat de post onvoorzien werd toegewezen en er bovendien een tekort zou ontstaan van ƒ 255.000. Dat stuitte op hevig verzet vooral bij het Kollege van Bestuur, dat ongetwijfeld de begroting zou hebben teruggenomen als de voorstellen van Coumou waren aanvaard. Het was de griffier van de raad, mr. Geleijnse, die tenslotte een uitweg uit de dreigende impasse vond. Zijn voorstel om de begroting dan m a a r voorlopig vast te stellen kreeg de instemming van de raad. Voordat het stuk definitief wordt vastgesteld krijgen de betrokken kommissies de gelegenheid de verdeling van de extra-m.iddelen te adviseren, waarna de raad zich definitief uitspreekt. Ondanks de besluiteloosheid over de begroting als geheel n a m de raad op enkele onderdelen besluiten. Zo werd de post restauratieve voorzieningen op verzoek van de begrotingskommissie uit de begroting gelicht „in afwachting van een standpuntbepaling inzake de in het vooruitzicht gestelde beleidsnota." Met name in de personeelslasten van

FNV betreurt i(ommunii(ee van KvB In een kommunikee van 16 januari maakte het KvB melding van een gesprek met het FNV Noord-Brabant, over mogelijkheden om aan de KHT onderzoek te verrichten op verzoek van het FNV. Volgens het kommunikee werd daarbij afgesproken, „een belangrijke rol toe te kennen aan de wetenschapsvoorlichter bij buro Kommunikatie, terwijl verdergaand beraad over strukturele maatregelen om de toegankelijkheid van wetenschappers voor buitenstaanders te vergroten door het KvB reader zal worden bezien." FNV woordvoerder Jetten betreurt deze vage weergave van wat in feite een goed gesprek was. Hij vindt in het kommunikee nauwelijks de sfeer van het gesprek terug. Overigens begrijpt Jetten dat het KvB niet kan en wil treden in de voetsporen van de wetenschappers. Hij wil niet te zwaar tillen aan het kommunikee, want pas als het FNV met konkrete verzoeken tot onderzoek naar Tilburg komt zal blijken of het formele gesprek ook vruchten heeft gedragen.

I

Het FNV klopte ook bij de TH Eindhoven aan voor toekomstige hulp. Daar werd afgesproken dat de bond de voorstellen mag aanbieden aan

de Cie Bedrijfsleven van de TH die dan probeert deze bij een vakgroep onder te brengen, n a een eigen advies. De plaatselijke ABVA-groep had enkele kritische bedenkingen bij het kontakt FNV-KvB. Volgens de ABVA negeert het aanzoek van het FNV de kontakten die er vanuit de vakbeweging reeds met het KvB zijn geweest en die tot nu toe op niets zijn uitgelopen. Er wordt tevens voorbijgegaan aan de kontakten die er al met verschillende groepen en personen van de hogeschool door de vakbeweging zijn gelegd. Tenslotte kan het onderzoek nu in handen van .verkeerde' onderzoekers worden gespeeld, waardoor de vakbeweging precies de omgekeerde resultaten krijgt van wat ze eigenlijk beoogt. Tussen FNV-man Jetten en de ABVA-groep werd een procedure afgesproken. Het FNV distrikt krijgt een overzicht van relevant onderzoek aan de KHT en van wensen en knelpunten inzake onderzoek t.b.v. de vakbewegging, alsook een schema van de organisatiestruktuïu- van de KHT t.a.v. onderzoek. Het FNV zal in de toekomst wensen en vragen inzake onderzoek doorgeven aan de ABVA-groep. E.V.

de dienst wil de r a a d meer inzicht krijgen. Ook stelde de raad vast dat de prijs van de studiegidsen niet mag worden verhoogd. De prijs bedraagt thans ƒ3,50. Het kollege wees erop dat de kostprijs ƒ 20,— bedraagt en dat een geleidelijke aanpassing van de aanschafprijs niet meer dan redelijk is. Maar, zo betoogde de fraktie Breed Front, d a a r staat tegenover dat er nog steeds g«en behoorlijke studie-financieringsregeling bestaat. Zolang die er niet is moeten de tarieven voor studentenvoorzieningen dan m a a r bevroren blijven. Een andere konsekwentie van dat standpunt zou zijn geweest dat de prijs van de sportkaart weer terug zou moeten van 75 n a a r 40 gulden, m a a r Coumou moest tot zijn spijt vaststellen dat die prijsverhoging in het verleden was goedgekeurd en niet meer kon worden teruggedraaid. De raad n a m zonder stemming nog een motie van Breed Front aan, waarin het kollege op het h a r t werd gedrukt vooral geen genoegen te nemen met een onvolwaardige studierichting algemene letteren. De rektor verzekerde, zoals hij dat in de vorige vergadering ook al had gedaan, dat de hogeschool alles op alles zal zetten om de studierichting zo snel mogelijk in het Akademische Statuut opgenomen te krijgen, zodat het experimentele karakter verdwijnt. Minister Pais heeft begin janurai laten weten dat hij de studierichting als een experimentele wil beschouwen in de zin van artikel 20 van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs. Dat brengt met zich mee dat er geen erkende examens kunnen worden afgelegd. Tenslotte ging de r a a d ook akkoord (Vervolg op pagina 10)

""""'a""'"'!""''' Signatuur wetenschappelijk onderwijs te funktioneren en de katholieke signatuvu" te respekteren. Ofschoon KvB-lid drs. Vermeulen aan het begin van de GO-vergadering had aangekondigd dat er een nieuwe tekst voor de brochure in de maak is, wilde ABVA-woordvoerder J a n van der Straaten toch even kwijt waarom zijn fraktie principiële bezwaren had tegen de tekst. Volgens hem kan niemand, ook niet de bisschoppen, aangeven wat het begrip ,katholiek' inhoudt. Het zou meer in de lijn van de ontwikkeling liggen als sollicitanten gezegd wordt dat niemand het weet dat de Hogeschoolraad liever van de signatuur af wil, m a a r dat het Stichtingsbestuur meent dat er van katholiciteit nog wel sprake kan zijn, als het begrip m a a r gebruikt wordt. Als er toch een voorkeur blijkt te bestaan voor inhoud geven aan het begrip, dan zouden konkrete zaken als gelijkheid van rechtspositie mede de katholiciteit kunnen bepalen. „Maar wordt dat ook bedoeld, als het Kollege van Bestuur het over ,katholiek' heeft," vraagt Van der Straaten zich af. In plaats van zozeer de nadruk te leggen op het lege

Kamerdebat Van Doorne's Transmissie op i(omst De Tweede Kamer gaat waarschijnlijk volgende week woensdag debatteren over de overheidssteun aan Van Doome's Transmissie B.V. in Tilburg. Het debat was aangevraagd door het PvdA-kamerlid Castricum n a a r aanleiding van een brief van minister van Aardenne, waarin deze schrijft dat de overheid zijn deelneming in het bedrijf van 12,5 procent in optie heeft gegeven aan VADO-Beheer, de houdstermaatschappij van de familie Van Doorne. Castricum is het er niet mee eens als de overheid zich zou terugtrekken uit VDT, nu de toekomst er rooskleuriger begint uit te zien en nadat de overheid het bedrijf jarenlang mede op de been heeft gehouden. Bovendien heeft de minister aangekondigd dat het bedrijf kan rekenen op 50 miljoen gulden overheidssteun, nu de samenwerking van VDT met Fiat en Borg-Warner (die ieder voor 24% deelnemen) beklonken is. Ook zou Castricum het kwalijk vinden indien VDT, en dan nog alleen als alles n a a r wens gaat, in 1985 niet meer dan 500 arbeidsplaatsen oplevert. Voor dat aantal plaatsen vindt hij de steun van 50 miljoen die de regering van plan is in het bedrijf te pompen, veel te hoog. J.H.

begrip katholiciteit zou in de brochure veel meer aandacht moeten worden geschonken aan een levende zaak als het funktioneren binnen een gedemokratiseerde struktuur. Tenslotte merkte Van der Straaten op dat onduidelijkheid bestaat over de zinssnede .respekteren van de katholieke signatuur'. Als dat meer is dan het respekteren van elkaar, wat is dat meerdere dan? Volgens KvB-lid Vermeulen zal in de nieuwe tekst inderdaad meer aandacht worden gevraagd voor het funktioneren binnen een demokratissche struktuur om tegemoet te komen aan de bezwaren die tot nu toe uit de reakties zijn gebleken. Bovendien is door het kollege besloten de brochure en de begeleidingsbrief alleen toe te zenden aan kandidaten die n a een eerste selektie zijn overgebleven. Het respekt voor de sign a t u u r blijft echter voorkomen in de begeleidingsbrief, ook al heeft het presidium van de Hogeschoolraad gevraagd die passages te schrappen. De reden die Vermeulen daarvoor opgeeft is dat anders de woorden die daar vóór staan (dat u Isereid bent binnen een bijzondere instelling van wetenschappelijk onderwijs te funktioneren) te zwaar dreigen over te komen. Over de eventuele rechtspositionele gevolgen van de brief is volgens hem nog niet gesproken. J.H. thb 21 - 9 februari 1979


Vervolg van pagina 9

Begroting met een positief advies aan het stichtingsbestuur inzake de instelü n g van een bijzondere leerstoel Psycho-Sociale Stress. Zoals reeds eerder in dit blad gemeld, is de leerstoel aangevraagd door de Stichting voor Onderzoek n a a r PsychoSociale Stress. De te benoemen bijzondere hoogleraar zal onderwijs gaan verzorgen over de invloed van psychologische druk (stress) op menselijke verrichtingen en cognitieve processen. De nadruk zal daarbij komen te liggen op omgevingsstressoren als lawaai en hitte, organische stressoren zoals slaapgebrek en taaksstressoren zoals tijdgebrek. Alle tot nu toe betrokken organen binnen de hogeschool hebben positief gereageerd op de aanvraag van de stichting. De hogeschoolraad had alleen wat bedenkingen tegen het korte bestaan van de stichting, die in 1976 is opgericht. De bezwaren werden weggenomen door de rektor die wees op de erkenning die de stichting had gevonden bij de overheid, die twee belangrijke onderzoeksopdrachten verstrekt heeft. Hij sprak de hoop uit dat met het onderwijs ook het onderzoek n a a r Tilburg zal komen. J.H.

Vervolg van pagina 5

Personeelsbeleid groep zijn afspraken gemaakt over de eigen aard van him rol in de aktiviteiten. Hun voornaamste taak bestaat in het aandragen van de nodige informatie in de vorm van allerlei overzichten, schema's en toelichtingen op bestaande procedures. Om begrijpelijke redenen nemen zij niet deel a a n de groepsinterviews. Hun betrokkenheid bij de verdere verwerking is in elk geval zo ingericht dat geen aantasting van vertrouwelijkheid kan ontstaan, laat staan dat ook m a a r iemand schade van ons werk zou kunnen ondervinden. Tot slot brengen wij in herinnering dat ons eindverslag uiteraard openb a a r zal zijn, en n a a r wij hopen, zal bijdragen aan een sociaal beleid binnen de hogeschool. Wij gaan ervan uit dat wij werkend in een welwillend klimaat kunnen komen tot voorstellen ,waar men iets aan heeft', en dat men ook ons werk op het eindprodukt zal beoordelen. Dr. A. A. van Bruggen (voorzitter Projektgroep Personeelsbeleid) Drs. Jer. L. Schoot (sekretaris Projektgroep Personeelsbeleid) 1 Voor de goede orde zij er op wezen dat in ons eindverslag meer uitvoerige verantwoording de gekozen aanpak zal worden genomen.

Uw carrière is onze toeiiomsl Ï

9 eat, Marwick, Mitchell & Co. zoekt ^ JONGE BEDRIJFSECONOMEN, die een carrière in de internationale accountancy ambiëren. In verband met het internationale karakter van onze aktiviteiten, kent de firma een uitgebreide aanvulling op de postdoctorale accountancy-opleiding in de vorm van een intern cursussenpakket, dat elke fase in uw loopbaan bij PMM&CO. begeleidt. Mede hierdoor wordt, naast de praktijk, een theoretische basis gelegd die zich niet slechts beperkt tot de nationale accountancy. Verder bestaat de mogelijkheid om een trainingsperiode in het buitenland door te brengen. De firma laat haar medewerkers vrij in de keuze van hun woonplaats. Salaris en pmolumenten liggen boven het gemiddelde dat gebruikelijk is in ons beroep. Peat, Marwick, Mitchell & Co. is een der grootste acountantskantoren ter wereld. Vanuit meer dan 300 vestigingen verlenen wij onze diensten. Deze omvatten de controle van jaarrekeningen, het verrichten van bijzondere onderzoeken, het adviseren op het gebied van bedrijfsorganisafie en bedrijfseconomie. Daarnaast heeft de firma een uitgebreide belastingadviespraktijk.

Onze sollicitatieprocedure beloopt in de regel slechts enkele weken vanaf het tijdstip van uw eerste contact. Na een oriënterend onderhoud volgt een uitnodiging om met toekomstige collega's binnen defirmavan gedachten te wisselen over een carrière bij PMM&CO. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Drs. J. Reyrink, Supervisor op ons kantoor in Den Haag, telefoon nr. 070-814761.

S

Peat,Marwick,MitcheU&Co.

V Oost-Tndië 127,2593 BM Den Haag 6,1017 CH Amsterdam

geeen van op10

I


officieel

PUBLI KATIES VAN MEDEWERKERS Sou(ü)n K A Alternatieve bewustzijnsmdustne wie wordt er beter v a n ' In A K l u k h u i m (red ) De t u i n der onlusten of de alternatieve bewustzijnsmdustne S t u d i u m Generale Rijksuniversi teit Utrecht 1978 Blz 7 22

KOMMUNIQUE KOLLEGE VAN BESTUUB 29 JANUARI 1979

t

1 Dienstverlening tbeologische fakulteit Het Kollege van Bestuiir heeft een inventarisatie vastgesteld van de dienstverlening door de hogeschool aan de theologische fakulteit en zal over de vergoe ding daarvoor met het bestuur van de Stichting Theologische Fakulteit overleg openen 2 Start letteren Het Kollege van Bestuur heeft een bnef vastgesteld aan de Minister van Onderwijs en Wetenschappen waarin op overleg met hem wordt aangedrongen over de door het departement ingebrachte beperkingen en randvoorwaarden bij de vormgeving van de studie m de letteren en heeft tevens besloten tot instelling van een kommissie van advies waarin zullen worden opgenomen een groot aantal deskundigen van binnen en buiten de hogeschool

KOMMUNIQUE KOLLEGE VAN BESTUUR 6 FEBRUARI 1979 1 Portikosten Het Kollege van Bestuur zal nadere regelingen treffen omtrent de interne en externe postbehandeling zowel met het oog op besparing van de porti-kosten als m verband met de belasting van de postkamer Als belangrijkste wijziging zal worden bepaald dat poststukken van de hogeschool aan medewerkers m het algemeen intern zullen worden gedistribueerd 2 Personele lasten 1979 Het Kollege van Bestuur zal a a n de r a a d voorstellen doen omtrent een beheersing van de personele lasten op een overeenkomstige wijze als medio 1978 is bepaald Dit impliceert het als leidend principe hand haven van de chronologie van herbezettingen en het doen hanteren van een bepaald in de loop van het jaar eventueel bij te stellen vakature-percentage 3 Redaktieraad THB Het Kollege van Bestuur zal een antwoord verzenden aan de voorzitter van de redaktieraad van het Tilburgs Hogeschoolblad op zijn vragen n a a r mogelijke bij het kollege levende bezwaren tegen het redaktiebeleid 4 Stuurgroep ORG Als lid van de stuurgroep ORC is benoemd Drs R Halkes, als opvolger van Drs J van Tuyl

TE KOOP Goed onderhouden middenwoning m de Madeliefstraat te Tilburg Grondoppervlakte cirka 105 m^ Nieuwe CV (gas) Grote moderne badkamer Vrij te aanvaarden Vraagprys

ƒ 105 000,— k k Te bevragen E C van Kraaikamp Juhanalaan 17 - 4002 AJ Tiel Telefoon 03440-12069

I

algemeen STUDIEFINANCIERING Studenten welke over het studie j a a r 1978 1979 alsnog beroep willen doen op de mogelijkheden v a n studiefinanciering welke via de r e n t e d r a g e n d e leningen onder rijksgarantie worden geboden worden erop gewezen dat aan vraagtermijn per 15 m a a r t 1979 sluit Wellicht ten overvloede zij vermeld dat wie een studietoelage heeft van deze mogelijkheid geen gebruik k a n maken EIGEN INKOMSTEN FORMULIER Studenten welke een njksstudie toelage genieten hebben onlangs een eigen inkomsten formulier ontvangen ZIJ worden erop gewezen d a t ze d a t formulier behoorlijk ingevuld dienen te r e t o u r n e r e n ook als ze geen eigen inkomsten hebben Niet inzending zal tot blokkering c q i n t r e k k i n g van de toelage leiden

NATIONALE MANAGEMENT KOMPETITIE Mensen die zich interesseren voor het m a n a g e n van een bednjf k u n n e n m t e a m v e r b a n d meedoen a a n de Nationale M a n a g e m e n t Kompetitie 1979 Dit IS een per briefpost te spelen spel waarbij de deelnemers in het team een praktische oefening knjgen m t m a n a g e n van een gesimuleerd bednjf De kompetitie die op 6 m a a r t start met een voorronde van d n e spelpenoden van een week bedoeld als k e n n i s m a k i n g met de spelregels bestaat u i t zes tot acht spelpenoden van tien of elf dagen In deze p e n o d e moet het team rekening houdend met verstrekte gegevens de doelstellingen van het bednjf en de k o n k u r r e n t i e v a n vier bedrijven uit dezelfde bedrijfstak beleidsbeslissingen nemen Eens m de tien dagen komen de deelnemers d a n ook een middag bijeen om met elkaar van gedachten te wisselen over de te nemen beslissingen Waardevolle p u n t e n van de Nationale M a n a g e m e n t Kompetitie k u n n e n onder a n d e r e zijn - inzicht knjgen in het geheel van managementstaken - inzicht verknjgen m de samen h a n g tussen de bednjfssektoren produktie financiering en marketing - het samenwerken m teamverband en het Ieren luisteren n a a r en rekening houden met eikaars s t a n d p u n t e n De kosten van deelname zijn nihil Indien u meer wilt weten of indien u zich g r a a g wilt opgeven om mee te doen k u n t u terecht op het AlESEC k a n t o o r gebouw F k a m e r 10 v a n 12 30 tot 13 30 u u r

AVONDSPREEKUUR STUDENTENARTS Met i n g a n g van 13 februari zal iedere d i n s d a g van 19 00 tot 21 00 u u r a v o n d s p r e e k u u r worden gehouden

SAMENSTELLING FAKULTEITSBESTUUR De nieuwe Fakulteitsraad herkoos prof d r m a g A H Smits voor éen j a a r tot dekaan Tot docentlid v a n het b e s t u u r werd gekozen drs G T A M Hoogbergen en tot studentlid werd gekozen mej G T F van der Coelen SPREEKUUR STUDIE ADVISEUR De studie adviseur is afwezig van 19 februari tot en met 2 a p n l Het s p r e e k u u r voor avond studenten te houden op m a a n d a g 2 april v a n 17 00 tot 19 00 u u r zal echter wel doorgang vinden ROOSTERV«JZIGING FISKAAL JURISTEN Het WerkkoUege Inkomsten belasting voor vijfdejaars fiskaal juristen op dinsdag wordt verplaatst n a a r 10 30 tot 12 30 u u r in zaal AZ 10 (was 8 30 tot 10 30 u u r m DZ 42) SYLLABUS EUROPEES RECHT De syllabus Europees Recht is verkrijgbaar bij het diktaten magazijn F Crgns

KANDIDAATS EKONOMETRIE Dinsdag Bednjfsekonomie U w c 08 30 tot 10 30 u u r CZ 23 1 p V woensdag 10 30 tot 12 30 CZ 23

KANDIDAATSEXAMENS Op 18 j a n u a n 1979 slaagde d e heer Th W J M v a n Geffen uit Tilburg voor h e t k a n d i d a a t s examen Op 26 j a n u a n 1979 slaagde achter eenvolgens de heer M A v a n Zutphen uit Eindhoven de h e e r J M M Damen uit Oosterhout en mej E H Couvreur uit Eindhoven voor het kandidaatsexamen Op 30 j a n u a r i 1979 slaagde de heer T M J Geurts i n t Tilburg cum laude voor het k a n d i d a a t s examen

LEZING Het CEDLA organiseert op vnjdag 23 februari 1979 om 11 00 u u r een lezing - Prof J u a r e z R Brandao Lopes Universidade de Sao Paulo/ CEBRAP Gastonderzoeker CEDLA Brazilian Development Growth and Poverty m t h e City of Sao Paulo Plaats Oude Turfmarkt 151 Ie verdieping Alle belangstellenden zijn van h a r t e welkom

DOKTORAAL EKONOMETRIE Maandag Convexe optimaliteitstheone K n e n s 08 30 tot 10 30 u u r CZ 22 1 p V 10 30 tot 12 30 u u r CZ 22 Dinsdag Math programmering lla Heuts/Van Lieshout 08 30 tot 10 30 u u r - CZ 22 1 p V 10 30 tot 12 30 u u r CZ 22 FISKALE EKONOMIE Dinsdag Ink bel V w c 2e semester Langereis 10 30 tot 12 30 u u r AZ 10 1 p V 08 30 tot 10 30 uur DZ 42

11

Poznan en K r a k a u k u n n e n in september a a n s t a a n d e wederom ekonomiestudenten een bezoek van vier weken a a n Polen brengen Er zullen vier steden worden bezocht Poznan Wroclaw K r a k a u en W a r s c h a u Het p r o g r a m m a bestaat uit kolleges over de ekonomische verhouding Oost West sociaal ekonomisch systeem m Polen, welzijnsproblematiek bednjfs bezoeken en kulturele evenemen ten Ter voorbereiding van de reis wordt een soort k u r s u s georgani seerd voor de deelnemers bestaan de uit een zes tal kolleges te beginnen m m a a r t 1 Men moet m het bezit zijn van het kandidaatsdiploma ekonomie, 2 Men moet deelnemen a a n het totale voorbereidingsprogramma 3 Bereid zijn mee te werken a a n het eindverslag van de studie reis, 4 Inschnjven vóór 1 m a a r t 1979 De deelnemerspnjs is gesteld op ƒ 600 - per persoon mklusief reis per trein Tilburg Poznan vv binnenlandse reizen in Polen logies en maaltijden Inschrijving alleen mogelijk bij Buro Buitenland k a m e r D 39

DISKUSSIEMIDDAG CHINA NA MAO' O p d o n d e r d a g 15 f e b r u a n a s zal m de Katholieke Hogeschool Tilburg een diskussiemiddag worden gehouden met als titel C h i n a n a Mao w a a r gesproken en gediscussieerd zal worden over de achtergronden van de recente ontwikkelingen in China De bijeenkomst die voor iedere belangstellende toegankelijk is, wordt gehouden m kollegezaal A 8 v a n de Katholieke Hogeschool Tilburg begint om 13 30 u u r en eindigt om 16 30 u u r Het p r o g r a m m a v a n de middag IS als volgt 13 30 u u r Opening Diskussiemiddag ± 13 45 tot 14 10 u u r De huidige m o d e m i s e n n g s p l a n n e n m C h i n a op ekonomisch gebied zoals vastgesteld tijdens h e t vijfde Nationale Volkskongres van f e b r u a n 1978 Inleider drs Peter Keyzers wetenschappelijk medewerker a a n de Ekonomische Fakulteit v a n de Erasmusuniversiteit te Rotterdam Hl) IS tevens lid van de vriendschapsvereniging Nederland China 14 10 tot 14 35 u u r De voornaamste politieke ontwik kelmgen in China sinds het a a n de m a c h t komen van de huidige leiders Hierbij wordt met n a m e aandeicht besteed a a n de invloed v a n deze ontwikkelingen op het leven en denken van de gewone Chinees Inleider d r s Gerard Tabbers docent ekonomie a a n d e Akademie De Horst m D n e b e r g e n Hij is h d van het dagelijks b e s t u u r van de Vnendschapsvereniging Nederland China 14 35 tot 14 50 u u r Pauze 14 50 tot 15 30 u u r Een reaktie op de bovenvermelde lezingen door drs Bart Tromp socioloog en wetenschappelijk hoofdmedewerker a a n de o n d e r afdeling wijsbegeerte en m a a t schappijwetenschappen v a n de Technische Hogeschool Eindhoven HIJ IS a u t e u r van talrijke artikelen over China 15 30 tot 15 40 u u r Peter Keyzers en Gerard Tabbers k u n n e n ieder vijf m i n u t e n reageren op h e t verhaal v a n Bart Tromp 15 40 tot 18 30 u u r Diskussie met de zaal 20 00 u u r Café avond De v n e n d e n v e r e n i g i n g organiseert een avond met een recent reisverslag in Café De Noordhoek , Boomstraat 38, Tilburg Er IS een folder over dit p r o g r a m m a beschikbaar bij Buro Buitenland telefoon 013 662238

SPORT POLEN In het k a d e r van het uitwisselings p r o g r a m m a tussen de KHT en de Akademies voor Ekonomie in

SCHAATSEN De veldtraining op m a a n d a g middag van 16 45 tot 17 45 uur In de W a r a n d e begint weer a a n staande m a a n d a g 12 f e b r u a n t h b 21

9 februari 1979


voor deze pagina igela bellen (66}2277

Studium Generale .Amankay' 13 FEBRUARI - AULA 12.30 TOT

13.30 UUR

Amankay is een Chileense muziek­ groep, die m 197S opgericht werd in Den Haag, en wei door vijf^ musici, te weten Jaime Calabacero Komponist, Chileen, stem, b l r j s m ­ strument, slagwerk Roberto Kolb Hoboist Mexikaan, stom. blaasinstru­ ment, slagwerk Ricardo Mendeville Gitarist, Chileen, stem, gitaar c a r a n ­ go, tiple. cuatro Winanda van Vliet Muzieklerares, Nederlandse, stem, gi­ taar, slagwerk Patncio Wang Komponist Chileen, stem, gitaar, charango Het repertoire dat door de qroep ge­ speeld wordt, bestaat uit eigen ar­ rangementen van liederen voortgeko­ men uit de beweging van ,Het Nieuwe Chileense Lied', eigen komposities en bovendien werken van ,Het Nieuwe Chileense Lied' van grotere omvang, waarbij ook theaterelementen een ro! spelen

Op de voor hem meest geëigende w i jze .tekende' Ad van Helfteren deze week voor de gastkolom. H i j gaf zijn werkstuk als ti tel mee: ,Een dag ui t het leven van het alternati eve echtpaar E. Man-CL 'Pat i e'.

Cinema Posjet

februari

Z O N D A G 11 FEBRUARI AANVANG: 20.30 UUR Een film van Raymo nd Dano n onder anderei Alsm Delo n.

met

Robert Klem (Alain Delon), een veer­ tiger. Fransman, afkomstig' uit de El­ zas, IS een van de mensen voor wie de Duitse bezetting een mooie kans biedt om te proberen wat extra's te verdienen Want met de druk der maatregelen tegen hen, stijgt het aan­ tal joden dat naar Klein s apparte­ ment in de R ue du Dac komt om schilderyen en andere kunstwerken te verkopen Op de dag dat Kiem een ,Van Ostade' koopt, vindt hij een nummer van het ,Joodse Nieuws voor zijn deur, kor­ rekt geadrosseerd, als was hij een abonnee Hij komt erachter dat de lijst der abonnementen bij de politie ligt, hijzelf als ,verdachte' wordt be­ schouwd en d j t zijn joodse naamge­ noot zijn adres heeft doorgenaald bm dat van R eu du Bac in te vullen, njdens zijn speurtocht naar de .an­ dere K l e m ' , waarbij beetje bij beetje do stukken van de legpuzzel op hun plaats val'en, wordt R obert door de Franse politie opgepakt met nog 15 000 andere joden en aan de nazi's overgeleverd bestemming Auschwitz Zondag 9 februari m Trefcentrum Posjet De aanvang is om 20 00 uur Entiee f 2,bO en het lidmaatschap kost f 3-

ZONDAG 11 FEBRUARI Koningswei, 14 30 en 15 30 u u r Brabants Saxofoon Kwartet M a r a n a t h a , 20 00 u u r Open bijeenkomst ,zondagmorgen anders' Thema ,Wat is er nog joods in onze christelijke traditie' Theseus. 20 30 u u r Folkkafe Kwats met optreden van de bekende Vlaamse groep ,Snaar' De Spoel, F a b n e k s t r a a t 22, 21 30 u u r COC SOOS Speciaal met Toneelgroep ,Pegasus', zij spelen de eenakter ,De verruilde waaiers' over de bijzojdere liefde van een J a p a n s e schilderes Na afloop disko MAANDAG 12 FEBRUARI M a r a n a t h a , 20 00 u u r Open avond Thema ,'Wat doen we met het verhalen van de schriften in ons ervanngsgewijs leren geloven' Olof, 20 30 u u r Film georganiseerd door de Filmclub DINSDAG 13 FEBRUARI Katholieke Hogeschool, Aula, 12 30 uur. Politieke muziekcyklus met A m a n k a y Georganiseerd dooi Studium Generale

Olof, 20 30 u u r ■Wijnproeven Vijfde en zesde j a a r borrel Harmonie­theater, 22 45 u u r Filmliga met Drewo Schelanya (boom der wensen) door 'Tenghiz Abuladze WOENSDAG 14 FEBRUARI Katholieke Hogeschool, B­703, 15 30 u u r KoUoquium Sociologie Drs F Nicolas over .Stadsvernieuwing door b u u r t ­ vernieuwmg' Stadsschouwburg, 20 15 u u r P u b h e k s t h e a t e r met ,Agnes B' toneelstuk van Franz X Kroet­z m een regie van Ton Lutz met onder a n d e r e Josee Ruiter. Ann Hasekamp, Hans Boswinkel en a n d e i e n DONDERDAG 15 FEBRUARI Katholieke Hogeschool, AZ­8, 13.30 uur. ,China n a M ao' georganiseeid door Euro Buiten land Gastsprekers­ drs P Keyzers en drs G Tabbera Katholieke Hogeschool, G­402, 13 30 u u r Fakulteitsvergadenng Psychologie Katholieke Hogeschool, B­602, 14 00 u u r Fakulteitsvergadering Ekonomie Katholieke Hogeschool, B­703, 14 00 u u r Fakulteitsvergadeimg Sociologie Katholieke Hogeschool, B­1010, 14 00 u u r Fakulteitsvergadoring Juristen

™

Katholieke Hogeschool, Aula, 16 00 u u r Promotie drs H. ten Have Promotor prof dr A C. Zijderveld Titel ,Een micro­ sociologische onderzoek van het verpleeghuis' Trefsentrum .Posjet', 20 00 u u r Feest m verband met het zaalvoet­ baltournooi m de Studentensport­ hal. Stadsschouwburg, 20 15 u u r Blijspel ,Tot donderdag' m een regie van E n e Schneider M et Josephine van Gasteren, Paul van Gorcum en J a n W i n t e r

.Mê^e^i^eó ,,Ajüf.verÉyeï" kunnen worden opgegeven bg de redakti e. Tot 30 woorden kosten ze f2.50; onder nummer f 1,— extnt Jieakt.es op advertenti es onder numnn na<:r de rcdakne sturen

TE KOOP: AQUARIUM , geheel in­ gericht, afm. 120 X 60 X 60, inge­ bouwd In houten omlijsting. Tel. 04167­5379. (Na 19.00 uur).


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
1979 02 09 by Redactie Univers - Issuu