Is jouw organisatie klaar voor een elektrische toekomst?
Hoe je grip krijgt op netcongestie én daardoor voorbereid bent op de komende 10 jaar.
Inhoud
Wat is netcongestie
4. Netcongestie
5. Wat is netcongestie en waarom raakt het jou?
6. Netcongestie in cijfers
Je bent ineens… energiemanager
9. Inzicht in wetgeving
10. Inzicht in stroomkwaliteit
Van inzicht naar aansturing
12. Het EMS
13. Wat merk je daarvan – en wat kun je ermee?
14. Strategisch voordeel
Jouw routekaart naar meer vermogen
17. Energiescan Netcongestie
18. Energieplan
Cases
20. Wensink automotive
21. Brandweer Zeist
Wat is netcongestie?
Netcongestie
Uitbreiden, verduurzamen of misschien denk je zelfs aan nieuwbouw. Je organisatie moet blijven draaien, inspelen op ontwikkelingen én voldoen aan steeds strenger wordende wet- en regelgeving. Zonnepanelen, laadpalen, warmtepompen en energieopslag – het staat allemaal op je agenda. Maar zodra je actie onderneemt, blijkt het energienet het grootste struikelblok.
Daarin ben je niet alleen! Duizenden ondernemers en gebouweigenaren in Nederland lopen tegen dezelfde uitdaging aan: het stroomnet zit vol. En dat heeft directe gevolgen voor je plannen.
Waar energie vroeger vanzelfsprekend was, is dat nu verleden tijd. We bevinden ons in een tijdperk van netcongestie: structurele overbelasting van het elektriciteitsnet. De oorzaak? Een explosieve toename van de elektriciteitsvraag: door groei, elektrificatie, verduurzaming en versneld overheidsbeleid.
In 2020 was netcongestie nog zeldzaam beperkt.
Vandaag de dag kleuren vrijwel alle regio’s rood. 2020 2025
In 2020 was netcongestie nog zeldzaam beperkt. Vandaag de dag kleuren vrijwel alle regio’s rood. De landelijke netbeheerder kan de leveringszekerheid steeds minder garanderen en daardoor is de kans op vertraging of uitval zeer reëel. We zullen eraan moeten wennen dat elektriciteit een schaars goed is.
Als gebouweigenaar of vastgoedbeheerder wil je dóór. Maar de randvoorwaarden veranderen sneller dan ooit. Gelukkig kan techniek wel voor oplossingen zorgen, mits je weet waar je moet beginnen. En dáár ligt de kracht van Unica.
Wat is netcongestie en waarom raakt het jou?
Netcongestie is het gevolg van een overbelast elektriciteitsnet. Op piekmomenten is er meer stroom nodig dan het net kan transporteren, of juist zoveel duurzame energie beschikbaar dat het net die elektriciteit niet allemaal tegelijk kan verwerken.
Het probleem zit ’m in de pieken en het feit dat we die nog niet voldoende kunnen afvlakken. Te veel vraag of te veel aanbod, precies op het verkeerde moment. Netcongestie draait dus om gelijktijdigheid en het gebrek aan flexibiliteit in het systeem.
Waar netcongestie in 2020 nog nauwelijks een onderwerp was, is het in 2025 dagelijkse realiteit. Steeds meer regio’s zitten ‘op slot’: uitbreiding of elektrificatie is daar simpelweg niet meer mogelijk.
En dan loop je vast.
Je kunt je aansluiting niet uitbreiden. Je krijgt te maken met wachttijden van vaak meerdere jaren. Of je aanvraag wordt direct afgewezen. Misschien ondervind je dit nu al. Voor jou als ondernemer, vastgoedbeheerder of facilitair manager levert dat serieuze problemen op. Het is niet meer de vraag óf je tegen de grenzen van je aansluiting aanloopt, maar wanneer. Misschien heb je zelfs al een brief van je netbeheerder gehad: je zit aan je gebruikslimiet, of je aanvraag kan voorlopig niet in behandeling worden genomen.
Risico’s: Je energiekosten stijgen, verduurzamingsplannen blijven liggen, de elektrificatie van je wagenpark of installaties komt stil te liggen, huurders of gebouwgebruikers raken gefrustreerd, de groeiplannen kunnen niet doorgaan, de kans op stroomuitval neemt fors toe
Waarom actie nú noodzakelijk is
in cijfers 2025
Aantal bedrijven op de wachtlijst
Bron: Netbeheer Nederland, april 2025
20.362
bedrijven met netcongestieproblemen
Vermogen in de wachtrij
Aangevraagd elektrisch vermogen dat nog niet kan worden aangesloten
4.123 MW invoeding (teruglevering)
8.440
bedrijven wachten op teruglevercapaciteit
Economische schade
Door netcongestie afname
Bron: CE Delft / Consultancy.nl
11.922
bedrijven wachten op extra stroomcapaciteit (afname)
6.739 MW afname (verbruik)
Dit is gelijk aan het stroomverbruik van ±5 miljoen huishoudens
Toename stroomvraag richting 2050
€40 miljard per jaar aan gemiste economische kansen 250% tot 350% verwachte stijging
Oorzaken: elektrificatie van industrie, elektrificatie van het wagenpark (incl. vrachtvervoer, warmtepompen en datacenters etc.)
Tekort aan technici
2029 Verwachte piek
Bron: Netbeheer NederlandVertraging van verduurzaming en elektrificatieverwachte stijging
28.000 technici tekort bij netbeheerders en aannemers
En de weg naar een goede oplossing? Die ligt bij jou. Dat vraagt om een nieuwe manier van denken –en een nieuwe rol.
Je bent ineens… energiemanager
Want als het elektriciteitsnet jouw ambitie niet meer kan bijbenen, moet jij slimmer gaan sturen op energie.
De tijd dat energiezaken vooral gingen over het kiezen van het goedkoopste contract is voorbij. Als toekomstgerichte ondernemer of gebouweigenaar ben je, of je het nu wilt of niet, ineens óók energiemanager.
Die rol vraagt om:
Inzicht in je verbruikspatronen. Begrip van piekbelastingen en gelijktijdigheid (wanneer meerdere apparaten tegelijk stroom vragen). Kennis van wet- en regelgeving. Vermogen om strategisch te plannen en investeren; geen losstaande oplossingen meer.
Energiebeheer is geen bijzaak meer, maar een kerntaak. En dat betekent meer dan alleen scherp inkopen. Je moet écht weten hoe, waar en wanneer je energie verbruikt en wat daarvan de gevolgen zijn. Daarnaast heb je inzicht nodig in de systemen die je energie aansturen én in de steeds veranderende wet- en regelgeving.
Die verantwoordelijkheid wordt alleen maar groter, want de spelregels veranderen razendsnel.
Energiemanager
Energiebeheer is geen bijzaak meer, maar een kerntaak.
Inzicht in wetgeving
Wetten, zoals de nieuwe Energiewet en EPBD, verplichten bedrijven om hun energieprestaties structureel te verbeteren. Wat vandaag nog optioneel is, kan binnenkort ineens verplicht zijn.
Je moet dus continu weten wat er speelt, kunnen anticiperen én zorgen dat je op tijd klaar bent voor wat er komt. En dat is, zeker in dit tempo, een flinke klus.
Nieuwe Energiewet
Nederland
De nieuwe Energiewet, die op 1 januari 2026 in werking treedt, vervangt de huidige Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Belangrijke aspecten van deze wet zijn:
z Samenvoeging van regels voor elektriciteit en gas.
z Stimulering van duurzame energieopwekking en -gebruik.
z Mogelijkheid tot het delen van energie binnen energiecoöperaties.
z Versterking van de positie van consumenten en kleine producenten.
z Het volledige wetsvoorstel is te vinden op de website van de Eerste Kamer.
EPBD IV
De EPBD IV (Energy Performance of Buildings Directive IV) is een Europese richtlijn die streeft naar een volledig koolstofvrije gebouwde omgeving tegen 2050. Belangrijke verplichtingen zijn onder andere:
z Alle nieuwe gebouwen moeten vanaf 2030 emissievrij zijn.
z Verplichte installatie van zonne-energie op nieuwe en gerenoveerde gebouwen.
z Invoering van het digitale renovatiepaspoort.
z Strengere minimumeisen voor bestaande gebouwen.
z Meer informatie vind je op de officiële website van de Europese Commissie.
Inzicht in je huidige en toekomstige verbruik
Als het gaat om elektriciteit, hebben we het in Nederland nog steeds goed voor elkaar. We hebben hele duidelijke afspraken over hoe we veilig met elektriciteit omgaan, en dat is vaak goed geregeld. Maar doordat elektriciteit – o.a. door netcongestie - een schaars goed is geworden, is het van belang om te weten welke stroom je gebruikt en welke je in de toekomst nodig hebt.
Net zoals we inzicht willen hebben in de huidige en toekomstige kosten voor het beheer en onderhoud van ons vastgoed, is het verstandig ook zicht te hebben op het stroomverbruik – nu en later. Het opstellen van een meerjarencapaciteitsplan voor je energievoorziening helpt om dat inzicht en grip te krijgen.
Voorbeelden van wetgeving zijn: verbod op fossiele energie, verplichte monitoring en rapportage van energieprestaties, slimmer gebruik van je gecontracteerd vermogen, verantwoording richting overheid, netbeheerder én je eigen organisatie.
Inzicht in stroomkwaliteit
Veel organisaties richten zich vooral op één vraag: hebben we straks wel genoeg stroom? Maar ook de kwaliteit van die stroom is van belang. Want zelfs als je op papier voldoende vermogen hebt, kan de elektriciteit zó onregelmatig of niet goed verdeeld zijn dat je dat vermogen in de praktijk mist, of dat je installaties er last van krijgen.
Vooral in gebouwen met verouderde techniek of installaties die in de loop der tijd vaak zijn aangepast, kan dit serieuze gevolgen hebben. We spreken dan van rendementsverlies op de netaansluiting, dat in sommige gevallen kan oplopen tot wel 20%.
Een slimme energiemanager kijkt daarom niet alleen naar “Heb ik genoeg stroom?”, maar ook naar de kwaliteit ervan.
Wat merk je daarvan in de praktijk?
- Apparatuur valt spontaan uit
- Elektrische installaties verouderen sneller
- Warmtepompen of laadpalen geven foutmeldingen
- Je verbruikt meer energie dan nodig en betaalt dus meer
We weten inmiddels waar we rekening mee
moeten houden:
z Het stroomnet kent fysieke grenzen
z De wetgeving stelt steeds hogere eisen
z Inzicht in de huidige en toekomstige capaciteitsbehoefte is essentieel
z De kwaliteit van stroom is niet vanzelfsprekend
Een slimme energiemanager kijkt daarom niet alleen naar “Heb ik genoeg stroom?”, maar ook naar de kwaliteit ervan.
Van inzicht naar aansturing
Om binnen die grenzen tóch te kunnen verduurzamen, groeien en leveren, is slimme aansturing nodig. Niet met losse maatregelen, maar met één systeem dat het geheel overziet: je gebouw, je installaties én je verbruiksprofiel.
Hoe zorg je dat alles in je gebouw – opwekking, opslag en verbruik – écht met elkaar samenwerkt? Dat je niet alleen inzicht hebt in je pieken, maar er ook direct op kunt sturen: automatisch, realtime, en afgestemd op wat het stroomnet aankan?
Het EMS
Het hart van een slimme energie-aansturing
Daar komt het Energy Management Systeem (EMS) in beeld: het hart van je slimme energieaansturing. Jij hoeft niet alles zelf te regelen; het EMS doet het voor je.
Gebouw installaties EV
Energiemarkt dynamische energieprijs
Load balancing PV Batterij
Koppeling netbeheerders
Het EMS:
EMS
Agenda
Weersverwachting
z Verbindt al je installaties op één platform: van je gebouwinstallaties en zonnepanelen tot slimme laadinfra
z Stuurt systemen aan op basis van real-time data en voorspellingen
z Voorkomt onnodige pieken, verspilling en overbelasting
z Past zich aan netdrukte, energietarieven of je eigen planningen aan
Kortom: het EMS laat je energiesysteem samenwerken als één geheel in plaats van losse onderdelen die elkaar in de weg zitten.
Zo werkt een EMS; Het EMS is de centrale schakel tussen opwekking, opslag en verbruik.
Wat merk je daarvan – en wat kun je ermee?
Het EMS werkt op de achtergrond voor je. Dit merk je direct in je gebouw:
z Je batterij laadt slim op en gebruikt energie op het juiste moment
z Je warmtepomp en het laadplein (met meerdere laadpunten voor elektrische voertuigen) gebruiken niet tegelijk stroom; zo voorkom je piekbelasting
z Je blijft onder je piekvermogen zonder handmatig in te grijpen
z Je hebt daardoor grip, overzicht én ruimte om te groeien
Maar slimme energie-aansturing levert méér op dan alleen comfort en controle.
Het geeft je ook strategisch voordeel. En precies dát is waar toekomstbestendig gebouwbeheer om draait:
z Slim datagebruik
z Flexibel sturen van installaties
z Gebruik en opwek ontkoppelen
z Scenario’s analyseren en vooruitplannen
z Opbrengst genereren door slimme koppeling met de energiemarkt
Strategisch voordeel
Slim datagebruik
Je optimaliseert je energiegebruik op basis van real-time gegevens.
Voorbeeld
Je ziet in de data dat je laadpalen elke dag om 17.00 uur een piek veroorzaken. Door een half uur eerder te starten met laden spreid je de belasting.
Scenario’s analyseren en vooruitplannen
Je bereidt je voor op groei of nieuwe regels door nu al door te rekenen.
Voorbeeld
Je laat doorrekenen wat het effect is van extra laadplekken op je aansluiting, zodat je tijdig maatregelen kunt nemen.
Flexibel sturen van installaties
Je stemt installaties op elkaar af om pieken te voorkomen.
Voorbeeld
Je warmtepomp draait ’s ochtends op een lager vermogen omwille van je laadplein, zodat je onder je piekvermogen blijft.
Opbrengst genereren door slimme koppeling met de energiemarkt
Je stemt installaties op elkaar af om pieken te voorkomen.
Voorbeeld
Je koelmachines schakelen tijdelijk uit tijdens piekuren op het net. In ruil daarvoor ontvang je een vergoeding van de netbeheerder via een flexibiliteitsprogramma.
Gebruik en opwek ontkoppelen
JDoor opslag of slimme aansturing kun je stroom gebruiken wanneer het jou uitkomt.
Voorbeeld
Je slaat overdag opgewekte zonne-energie op in een batterij, zodat je die ‘s avonds gebruikt in plaats van terug te leveren aan het volle net.
Wie deze onderdelen in samenhang aanpakt, maakt van beperking een kans en bouwt een energieinfrastructuur die klaar is voor de toekomst.
Jouw routekaart naar meer vermogen
Met slimme technologie zoals een EMS kun je energie steeds beter aansturen –automatisch, realtime en datagedreven.
Maar technologie is geen oplossing op zich. Zonder plan werk je met losse onderdelen, zonder samenhang of richting.
In je nieuwe rol als energiemanager heb je dus meer nodig dan alleen inzicht. Je hebt overzicht én een route nodig.
Zonder zo’n route blijf je al snel hangen in losse stappen: een laadpaal hier, wat zonnepanelen daar. Maar als installaties niet goed samenwerken, functioneren ze niet zoals bedoeld. Of erger nog: ze overbelasten je aansluiting. Dan heb je wel geïnvesteerd, maar het probleem niet opgelost.
Energievraagstukken los je niet op met ad-hoc-ingrepen, maar met een doordacht plan. Een plan waarmee je de juiste keuzes maakt, in de juiste volgorde. Daarom werk je vanuit een gestructureerde aanpak, een routekaart:
1 Strategie
Wat zijn je lange termijn doelstellingen?
Je brengt je duurzaamheidsambities en groeiplannen in kaart. Dit vormt de basis voor alle vervolgstappen.
2
Analyse
Wat is je huidige energieverbruik en waar zitten de knelpunten?
Denk aan verbruik, piekbelasting en technische beperkingen. Zo krijg je een scherp beeld van je uitgangssituatie.
3
Scenario’s
Wat gebeurt er als je groeit, elektrificeert of investeert?
Je verkent verschillende opties – bijvoorbeeld uitbreiding met laadpalen of zonnepanelen – en bekijkt de impact op capaciteit, kosten en techniek. Scenario’s worden ook vaak gestuurd vanuit wetgeving.
4
Betrokken partijen
Wie moet je wanneer betrekken?
Denk aan netbeheerder, gemeenten en omgevingsdiensten. Duidelijke afstemming voorkomt vertraging.
5 Budget en subsidies
Welke middelen zijn er?
Je krijgt inzicht in kosten, terugverdientijden en beschikbare subsidies. Dat helpt bij interne besluitvorming.
6 Realisatie
Van plan naar uitvoering
Van ontwerp tot installatie en afstemming met netbeheerder: je zorgt voor een goed georganiseerde realisatie.
7 Systeemontwerp
Met welke systemen je het energiemanagement gaan inregelen en besturen.
8
Beheer en onderhoud
Denk na over welke partij jou gaat helpen met beheer en onderhoud, omdat dat de beschikbaarheid en continuïteit van je installaties bepaalt.
De routekaart biedt structuur en richting: je weet wat er moet gebeuren en waarom.
Eerste
stap
De Energiescan Netcongestie
Zo weet je precies waar je staat, wat kan én hoe je verder komt.
Snel inzicht. Slimme keuzes. Met de Energiescan Netcongestie krijg je snel en gericht inzicht in je energiesituatie – en wat er technisch, financieel en organisatorisch nodig is om te elektrificeren én te blijven groeien binnen de grenzen van het net.
Geen generiek rapport, maar maatwerk: afgestemd op jouw gebouw, installaties en ambities.
Inventarisatie
We brengen je energieverbruik in kaart: per installatie en per moment. Inclusief piekbelasting, teruglevering en knelpunten.
Digital Twin
We maken een digitale kopie van je gebouw of terrein. Daarmee simuleren we wat het effect is van bijvoorbeeld laadpalen, zonnepanelen of warmtepompen op je energieverbruik en netcapaciteit.
Maatwerkadvies
Je ontvangt een helder rapport met concrete optimalisaties, technische keuzes, financiële scenario’s en een route richting realisatie.
Het energieplan
Op basis van de scan bouwen we een praktisch energieplan, met vier bouwstenen:
1
Capaciteitsplan en scenario’s
Inzicht in de impact van je plannen op je aansluiting, vandaag én in de toekomst.
2 EMS-inrichting
Advies over welk systeem past bij je situatie – inclusief koppelingen met installaties en externe partijen.
3
Piekvermindering
Door slimmer te schakelen kun je méér doen binnen je bestaande capaciteit.
4 Duurzame keuzes maken
Je krijgt advies over oplossingen die écht passen: technisch, financieel en organisatorisch.
Deze bedrijven gingen je voor
Ook andere organisaties worstelden met netgrenzen, piekbelasting en verduurzamingsdruk. Dit is hoe zij –met hulp van Unica – grip kregen op hun energie.
Wensink Automotive: Slim energiebeheer binnen netgrenzen
De uitdaging:
Wensink Automotive wilde meerdere vestigingen verduurzamen én uitbreiden. Maar netcapaciteit vormde een directe belemmering: geen ruimte voor uitbreiding, geen mogelijkheid voor teruglevering van zonne-energie, en laadinfra kon niet worden aangesloten.
De aanpak:
Unica startte met een Energiescan Netcongestie: een gedetailleerde analyse van het energieverbruik per locatie, inclusief piekbelasting en teruglevercapaciteit. Op basis hiervan werd een Digital Twin ontwikkeld om verschillende toekomstscenario’s (zoals laadinfra, zonnepanelen en warmtepompen) door te rekenen.
Daarna volgde de implementatie van een slim Energy Management Systeem (EMS). Dit systeem stuurt installaties dynamisch aan – bijvoorbeeld door de laadpalen pas te activeren als de warmtepomp uit is, of door zonnestroom slim op te slaan voor later gebruik. Hierdoor blijft Wensink onder de gecontracteerde capaciteit, terwijl het bedrijf toch door kan groeien.
Het resultaat:
z Geen netverzwaring nodig
z Inzicht en realtime grip op energieverbruik
z Ruimte voor verduurzaming én groei binnen bestaande capaciteit
Brandweer Zeist: Gasloos en toekomstbestendig bouwen ondanks netcongestie
De uitdaging:
Voor Veiligheidsregio Utrecht werd in Zeist een nieuwe brandweerkazerne gepland. De eisen: volledig gasloos, energiezuinig en toekomstbestendig. Maar: het net zat vol, en de benodigde elektrische infrastructuur was niet zomaar beschikbaar.
De aanpak:
Unica werd vroegtijdig betrokken als integrale energiepartner. Met een Digital Twin werden het energieprofiel van het gebouw en de technische scenario’s vooraf doorgerekend. Hierdoor kon het ontwerp geoptimaliseerd worden voor energieefficiëntie én netcongestie.
De kazerne is uitgerust met energiezuinige installaties, slimme aansturing en een geïntegreerd EMS dat zorgt voor balans tussen opwek, opslag en verbruik. Zo wordt overbelasting van het net voorkomen, ook tijdens piekuren – terwijl het gebouw voldoet aan de hoogste duurzaamheidseisen.
Het resultaat:
z Volledig gasloos en energiezuinig gebouw z Ontworpen binnen de bestaande netcapaciteit z Voldoet aan toekomstige wetgeving en emissienormen
Klaar om grip te krijgen? Je staat er niet alleen voor.
Je zoekt geen leverancier, maar een partner. Eén die snapt wat er speelt en die je niet alleen adviseert, maar het ook uitvoert. Bij Unica combineren we strategisch inzicht met technische daadkracht. Of het nu gaat om zonnepanelen, slimme laadinfra, batterijen of een volledig EMS: wij zorgen dat het werkt. In de utiliteit, industrie en zorg en altijd met één aanspreekpunt Met de Energiescan Netcongestie brengen we je situatie helder in kaart en zetten we samen de eerste stap naar grip, flexibiliteit en toekomstbestendig gebouwbeheer.
Kom in contact met Edwin Koers Expert elektrificatie
06 - 265 206 54 ekoers@unica.nl