Wereldwijzer
Aardrijkskunde
Dit leermiddel is onderdeel van de lesmethode Wereldwijzer van Uitgeverij VAN IN. Het is ontwikkeld met de intentie dat iedere leerling zich herkent en thuis voelt in beeld en tekst. Heb je op- of aanmerkingen, dan kun je contact opnemen met Uitgeverij VAN IN.
Van dit leermiddel kun je een aangepaste digitale versie aanvragen bij ADIBib, de service voor leerlingen met lees- of schrijfproblemen. Meer informatie vind je op www.adibib.be.
Auteur: Stephanie Sprangers
Fotokopieerapparaten zijn algemeen verspreid en vele mensen maken er haast onnadenkend gebruik van voor allerlei doeleinden. Jammer genoeg ontstaan boeken niet met hetzelfde gemak als kopieën. Boeken samenstellen kost veel inzet, tijd en geld.
De vergoeding van de auteurs en van iedereen die bij het maken en verhandelen van boeken betrokken is, komt voort uit de verkoop van die boeken.
In België beschermt de auteurswet de rechten van deze mensen. Wanneer je van boeken of van gedeelten eruit zonder toestemming kopieën maakt, buiten de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen, ontneem je hun dus een stuk van die vergoeding. Daarom vragen auteurs en uitgevers om beschermde teksten niet zonder schriftelijke toestemming te kopiëren buiten de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen.
Verdere informatie over kopieerrechten en de wetgeving met betrekking tot reproductie vind je op www.reprobel.be.
Ook voor het digitale lesmateriaal gelden deze voorwaarden. De licentie die toegang verleent tot dat materiaal is persoonlijk. Bij vermoeden van misbruik kan die gedeactiveerd worden.
© Uitgeverij VAN IN, Wommelgem, 2026. Alle rechten voorbehouden. Tekst- en datamining (TDM) niet toegestaan.
De uitgever heeft ernaar gestreefd de relevante auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Wie desondanks meent zekere rechten te kunnen doen gelden, wordt verzocht zich tot de uitgever te wenden.
Credits: p. 8 en 21: Luchtfoto Hasselt © Shutterstock / Remke Luitjes; p. 9: Luchtfoto's Bron: www. geopunt.be (2026-04-24) <kaartlaag: luchtfoto>; De Meir © Shutterstock / Kiev.Victor; p. 10: Fabriek © Shutterstock / Silvia Dubois; Station © Shutterstock / Karolis Kavolelis; Winkel © Shutterstock / T.Vyc; Appartement, Snelweg © Shutterstock / Werner Lerooy; Luchthaven © Shutterstock / Claudio Divizia; Plein © Shutterstock / Kiev.Victor; p. 14: Sportcomplex © Shutterstock / Sfetano Ricci
Eerste druk 2026
978-94-651-4762-8
D/2026/0078/237
Art. 612492/01
NUR 190
Lay-outconcept: Shtick en PPMP
Coverontwerp: Kolos
Opmaak binnenwerk: banananas.net
Illustraties: bdkgraphics.be
Wereldwijzer 2
Aardrijkskunde
Mijn buurt op de kaart
Les 1: Waarvoor gebruiken
mensen de buurt om zich heen?
Actua: Nieuws uit de buurt
Les 7: Mijn buurt op de kaart (deel 3)
Les 2: Een plattegrond lezen
Les 6: Mijn buurt op de kaart (deel 2)
Les 3: De plattegrond van mijn school lezen
Les 4: Mijn buurt vanuit de lucht op
Les 5: Mijn buurt op de kaart (deel 1)
Les 9: Waarvoor gebruiken mensen de buurt om zich heen?
Les 8: België en de buurlanden
Een plattegrond lezen
Waar zie je een bovenaanzicht? Kleur het rondje.
Bekijk de plattegrond van het kopieerblad. Lees de legende.
Wat betekenen de symbolen? Kleur het juiste vakje.
b
de speelplaats de turnzaal
de trap het toilet de muziekklas de tekenklas
het sportveld de eetzaal
Waar vind je deze plekken? Noteer het juiste begrip. tussen – op – links – rechts
1 Klas 5A vind je van klas 6A.
2 De tekenklas is naast klas 4A.
3 Het sportveld ligt de speelplaats.
4 De trap ligt klas 1A en de feestzaal.
c
Waar of niet waar? Omcirkel.
In de school zijn drie toiletten. waar niet waar
De tekenklas is naast de muziekklas. waar niet waar
Klas 1A ligt tussen klas 2A en klas 3A. waar niet waar
In de turnzaal zijn drie ramen. waar niet waar
De feestzaal is groter dan de speelplaats. waar niet waar
Wat heb ik geleerd?
• Ik kan zeggen wat een bovenaanzicht is.
• Ik kan een plattegrond met symbolen lezen.
• Ik kan een legende lezen.
Samenvatting p. 22 en 23
Mijn buurt vanuit de lucht
Wat zie je: de stad, het dorp of het platteland? Noteer.
Lees de zinnen. Zijn ze waar of niet waar? Kruis aan. waar niet waar
In de stad wonen veel mensen.
Op het platteland zijn veel winkels.
België is een dorp.
Een dorp is vaak kleiner dan een stad.
Op welke luchtfoto zie je een kerk, een haven of een brug? Noteer.
Antwerpen
Ik zie
Brugge Ik zie Temse Ik zie
Lees de zinnen. Waar ga je heen? Verbind. 4
Ik ga sporten.
Ik wil verse groenten kopen.
Ik heb nieuwe kleren nodig.
Ik wil een boek lenen. de sporthal de bibliotheek de markt de winkelstraat
Wat zie je op de foto’s? Noteer de ontbrekende woorden.
Waarvoor dienen de plekken in de buurt? Kleur het vakje bij vraag 5. 6 wonen werken ontspannen het verkeer de snelweg de luchthaven de spoorweg het plein het sportterrein
het appartement
Wat heb ik geleerd?
• Ik ken een stad, een dorp en het platteland.
• Ik kan gebouwen en plekken in de buurt benoemen.
Samenvatting p. 20 en 21
• Ik kan vertellen waarvoor plekken in de buurt dienen: wonen, werken, ontspannen, het verkeer.
Mijn buurt op de kaart (deel 1)
Wat is jouw adres? Noteer. 1
2
Waar ligt jouw school? Noteer de postcode en de naam van de gemeente.
Mijn schoolgemeente:
3
Bekijk de kaart van jouw schoolgemeente. Omcirkel of vul aan.
Mijn schoolgemeente is een dorp / een stad
Mijn schoolgemeente ligt wel / niet op het platteland.
Op de kaart van mijn schoolgemeente zie ik een rivier / geen rivier.
De rivier die dicht bij de school ligt, heet
Dit zijn de buurgemeenten van mijn schoolgemeente:
Wat heb ik geleerd?
• Ik ken mijn adres.
• Ik ken mijn schoolgemeente.
• Ik ken de buurgemeenten van de schoolgemeente.
• Ik ken een rivier in de buurt.
Samenvatting p. 22 en 23
Mijn buurt op de kaart (deel 2)
Wat zie je? Kruis aan.
het zebrapad het kruispunt
het zebrapad het kruispunt
het verkeerslicht het verkeersbord
het verkeerslicht het verkeersbord
Bekijk de kaart. Kies uit en noteer.
het park – de school – het kanaal
Hoe wandel je van de speeltuin naar de school?
Teken de route.
Vertel de route aan je buur. Gebruik de juiste woorden.
Wat heb ik geleerd?
• Ik kan een route uitwerken op een kaart.
• Ik kan woorden gebruiken die vertellen in welke richting je moet gaan. Samenvatting p. 22 en 23
Les 6: Mijn buurt op de kaart (deel
Nieuws uit de buurt
Bekijk de nieuwsfoto’s. Kruis de juiste antwoorden aan.
Welke plek zie je?
een weg
een park
een plein
een kruispunt
Waar hoort dit bij?
wonen werken ontspannen
het verkeer
Welke plek zie je?
een kanaal
een fabriek
een sportterrein een straat
Waar hoort dit bij?
wonen werken ontspannen het verkeer
Wat gebeurt er?
Ze bouwen een speeltuin.
Ze schilderen een zebrapad.
Ze breken een huis af.
Waarom doen ze dat?
om te ontspannen
om het verkeer veiliger te maken
om de weg te versieren
Wat gebeurt er?
Ze bouwen een nieuw huis.
Ze maken een snelweg.
Ze maken een plek om te sporten.
Waarom doen ze dat?
om te sporten en te kijken naar sport
om boeken te lezen
om sneller te reizen
Welke plek zie je?
een huis
een brug
een sporthal
een winkel
Waar hoort dit bij?
wonen werken ontspannen
het verkeer
Welke plek zie je?
een sporthal
een kantoor
een boerderij
een bos
Waar hoort dit bij?
wonen werken ontspannen
het verkeer
Wat gebeurt er?
Ze maken een nieuw dak.
Ze bouwen een fabriek.
Ze werken aan de straat.
Waarom doen ze dat?
omdat ze zich vervelen
zodat het verkeer vlotter gaat
zodat mensen er kunnen wonen
Wat gebeurt er?
Ze lezen een boek.
Ze plaatsen een verkeersbord.
Ze planten bomen.
Waarom doen ze dat?
voor meer natuur
voor meer verkeer
voor de veiligheid
Wat heb ik geleerd?
• Ik kan vertellen waarvoor plekken in de buurt dienen: wonen, werken, ontspannen, het verkeer.
• Ik kan een plek in de buurt situeren op de kaart.
1
Mijn buurt op de kaart (deel 3)
Waar ligt jouw schoolgemeente? Kruis aan op de kaart van België.
2
Kijk op de kaart van jouw schoolgemeente.
Kleur in de tabel hieronder de plekken en gebouwen die je ziet. Horen ze bij wonen, werken, ontspannen of het verkeer? Kruis aan.
wonen werken ontspannen het verkeer de bibliotheek
het park het gemeentehuis de sporthal de kerk de winkelstraat het kanaal de snelweg
het sportterrein
Vul de woordspin over jouw schoolbuurt aan. Noteer en kruis aan.
Mijn buurt is een stad.
Mijn buurt is een dorp.
Mijn buurt ligt op het platteland.
De naam van mijn schoolgemeente:
De postcode van mijn schoolgemeente:
Deze rivier stroomt in de buurt:
mijn buurt
Belangrijke plekken in mijn buurt:
Dit vind ik leuk in mijn buurt:
1 Je kunt hier
2 Er is een
3 Ik hou van
gebouwen in mijn buurt:
Wat heb ik geleerd?
• Ik kan mijn schoolgemeente aanduiden op de kaart van België.
• Ik kan plekken en gebouwen op een kaart vinden.
• Ik kan een legende lezen.
• Ik kan mijn schoolgemeente voorstellen in mijn eigen woorden.
België en de buurlanden
Wat hoort niet bij de woordspin van België? Doorstreep. 1
Duitsland Nederland
Frankrijk
Spanje Afrika Azië de Zwarte Zee de Noordzee Europa het werelddeel de zee
Groothertogdom Luxemburg
Zwitserland
België de buurlanden
Wat weet jij nog meer over België? Vul de woordspin aan.
Kleur België rood. Noteer de letter N in de Noordzee.
Kleur Frankrijk groen, Nederland oranje, Duitsland geel en Groothertogdom Luxemburg paars.
Wat heb ik geleerd?
• Ik kan zeggen waar België en de Noordzee liggen op de kaart van Europa.
• Ik kan de buurlanden van België aanwijzen. Samenvatting p. 22 en 23
Samenvatting bij les 9: zelf een woordspin maken wonen werken ontspannen het verkeer
mijn buurt op de kaart
het dorp
het platteland
de stad
Omar Benali
Brilstraat 18
2547 Lint
de plattegrond de windroos het adres
de straatnaam het huisnummer de postcode de legende het symbool de voornaam de familienaam de gemeente
de kaart
deKleineNete
Atlantische Oceaan
België en de buurlanden
Nederland Noordzee
Duitsland Frank rijk GHL
België
ISBN 978-94-651-4762-8
Meer oefenen? Ga naar bingel.be en maak oefeningen op jouw niveau.