Inhoud
Hoofdstuk 1 Risico en rendement 1 Situering 2 Verwacht rendement 3 Standaarddeviatie 4 Aandelenrisico 4.1 Marktrisico 4.2 Ondernemingsgebonden risico 4.3 Risicoreductie 4.4 Bètacoëfficiënt 4.5 Capital Asset Pricing Model 4.6 Niet-beursgenoteerde ondernemingen 4.6.1 Marktrisico 4.6.2 Het liquiditeitsrisico 4.7 Arbitrage Pricing Model 4.7.1 Beursgenoteerde bedrijven 4.7.2 Niet-beursgenoteerde bedrijven 4.8 Groeidividendmodel en verwacht rendement
11 11 11 12 13 13 14 14 15 16 18 18 20 20 20 22 23
Hoofdstuk 2 De kapitaalskost 1 Situering 2 Gewoon aandelenkapitaal 3 Preferent aandelenkapitaal 4 Schuldkapitaal 5 Hybride vermogensmiddelen 6 Gewogen gemiddelde kapitaalskost
27 27 27 28 29 30 31
Hoofdstuk 3 Dividendmodellen 1 Situering 2 Algemeen model 3 Zero-groeidividendmodel 4 Gordon groeidividendmodel 5 Niet-constant groeidividendmodel 5.1 Twee-fasengroeimodel 5.2 H-model 5.3 Drie-fasenmodel 6 Groeivoetprojecties 6.1 Ratiomethode 6.2 Historisch groeivoetmodel 6.3 Logaritmische lineaire regressiemethode 7 Besluit
33 33 33 34 34 36 36 39 40 42 42 44 46 47
INHOUD
Deel 1 Theoretische onderbouw
5
Waarderingsmodellen.indd 5
19-02-2009 08:31:20
Hoofdstuk 4 Kasstroommodellen 1 Situering 2 Model op basis van de beschikbare kasstromen van het eigen vermogen 2.1 Algemeen model 2.2 Constant groeimodel 2.3 Twee-fasengroeimodel 2.3.1 Constante groeivoet in de eerste en de tweede fase 2.3.2 Model met degressieve groeivoet in de eerste fase en constante groeivoet in de tweede fase 2.4 Drie-fasengroeimodel 3 Model op basis van de beschikbare kasstromen van het totaal vermogen 3.1 Algemeen model 3.2 Constant groeimodel 3.3 Twee-fasengroeimodel 3.4 Drie-fasengroeimodel 4 Niet-operationele ondernemingsactiva
49 49 49 53 53 54 54
Hoofdstuk 5 Ratiomodellen 1 Situering 2 De koers-winstratio (k/w-ratio) 2.1 Koers-winstberekening op grond van geschatte fundamentele ondernemingsgegevens 2.2 Koers-winstvergelijkingsmethode 3 De koers-boekwaarderatio (k/b-ratio) 3.1 Koers-boekwaardeberekening op grond van geschatte fundamentele ondernemingsgegevens 3.2 Koers-boekwaardevergelijkingsmethode 4 De koers-verkopenratio (k/v-ratio) 4.1 Koers-verkopenberekening op grond van geschatte fundamentele ondernemingsgegevens 4.2 Koers-verkopenvergelijkingsmethode 5 De koers-kasstroomratio (k/ks-ratio) 5.1 Koers-kasstroomberekening op basis van geschatte fundamentele ondernemingsgegevens 5.2 Koers-kasstroomvergelijkingsmethode
67 67 67
Hoofdstuk 6 Model van de toegevoegde aandeelhouderswaarde 1 Situering 2 Stapsgewijze berekening van de toegevoegde aandeelhouderswaarde 2.1 De bedrijfsactiva 2.2 Projectie van de bedrijfsresultaten na belastingen 2.3 Bepalen van de gewogen gemiddelde kapitaalskost 2.4 Waardering van de onderneming op het einde van de projectieperiode 2.5 Disconteren van de geprojecteerde kasstromen 2.6 Totale waarde van de onderneming 2.7 Aandeelhouderswaarde van de onderneming 2.8 Toegevoegde aandeelhouderswaarde
79 79 79 80 81 81 81 82 82 82 83
55 56 58 59 59 60 63 65
67 69 71 71 73 73 73 75 76 76 77
6
Waarderingsmodellen.indd 6
19-02-2009 08:31:20
Hoofdstuk 7 Het calloptiemodel toegepast op het eigen vermogen van een onderneming 1 Situering 2 Wat zijn opties? 3 Factoren die de waarde van een optie bepalen 4 Het eigen vermogen is een calloptie op het actief van de onderneming 4.1 De financiële schuld is risicovrij 4.2 De financiële schuld is niet risicovrij
85 85 85 86 91 92 92
Deel 2 Praktische toepassing 97
Hoofdstuk 1 Waardebepaling van het beursgenoteerde ondernemingen: de meest voorkomende waarderingsmethodes in de praktijk 1 De waardering op basis van vermogen (vermogenswaarde) 1.1 De eigen-vermogenswaarde (EV) 1.2 De berekening van de substantiële waarde (SW) 1.2.1 Activa 1.2.2 Passiva 2 De waardering op basis van opbrengsten (rendementswaarde) 2.1 De opbrengstfactor winst 2.2 De opbrengstfactor cashflow 2.3 De opbrengstfactor vrije cashflow 2.4 De opbrengstfactor dividend 2.4.1 De basisversie van het dividend discount model 2.4.2 Het dividend discount model met constante groei 2.4.3 Het dividend discount model met verschillende fases 3 De gemengde methodes (vermogenswaarde en rendementswaarde) 3.1 Het principe 3.2 De meeropbrengstencapaciteit van de onderneming 3.3 De totale waarde van de onderneming 3.4 Andere voorkomende gemengde methodes 4 De empirische methodes 4.1 Vuistregelmethodes 4.2 Beursratio’s
103 103 103 110 114 125 132 136 140 142 149 150 151 153 156 156 158 169 170 173 173 180
Hoofdstuk 2 Capita selecta 1 Verliessituaties 2 Occulte reserves 3 Liquidatiebelasting 4 Minderheids- en meerderheidsparticipaties 5 Startende ondernemingen 6 Niet-volstorte aandelen 7 Zeven veel gemaakte fouten in waarderingen 8 Basisprincipes bij de opmaak van een waarderingsverslag 9 Survey
195 195 198 199 199 205 206 210 213 215
INHOUD
Inleiding
7
Waarderingsmodellen.indd 7
19-02-2009 08:31:20
Hoofdstuk 3 Besluiten vanuit de praktijk
221
Verklarende woordenlijst
225
Geraadpleegde literatuur
231
8
Waarderingsmodellen.indd 8
19-02-2009 08:31:20