godsdienst geven met houvast voor de B-stroom en arbeidsmarktgerichte studierichtingen van de 2e en 3e graad (tso/kso en bso)
stapsteen folder 2020 - 03.indd 1
17/02/2020 15:05:57
StapSteen: godsdienst voor de B-stroom en arbeidsmarktgerichte studierichtingen van de 2e en 3e graad (tso/kso en bso)
Waarom kiezen voor StapSteen? originele en doordachte structuur per graad met veel afwisseling zinvolle koppeling van Bijbelse verhalen aan grote levensvragen liever beelden en metaforen dan overladen teksten actieve werkvormen sterke levensbeschouwelijke reflectie en ontwikkeling van eigen visie creatieve en verfrissende aanpak van het vak godsdienst voor praktisch georiĂŤnteerde leerlingen leerlingen op een toegankelijke wijze betrekken bij soms moeilijke en uitdagende onderwerpen. bevordering van de interlevensbeschouwelijke dialoog een flexibele werkwijze toe met keuzevrijheid. maximale leraarondersteuning met lesfiches, bordboek, evaluatiemateriaal en oefeningen.
Is StapSteen conform het geactualiseerde leerplan? Vanaf september 2021 is het voor elke school in Katholiek Onderwijs Vlaanderen verplicht om te werken volgens het geactualiseerde leerplan voor het vak godsdienst, in alle leerjaren van het secundair onderwijs. Vanaf september 2020 kan je zonder zorgen aan de slag met StapSteen. We hebben Stapsteen 1 tot en met 6 herwerkt conform de nieuwe eisen. De duidelijke structuur en interessante onderwerpen blijven onveranderd. Stapsteen 7 lanceerden we in 2019 en is al helemaal conform het nieuwe leerplan. Wij ondersteunen je met de leerplandoelen en met de taxonomie van Bloom doorheen de handleiding.
Wil je meer info over onze reeks voor de A-stroom en doorstroomrichtingen? Surf naar www.vanin.be/godsdienst
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 2
17/02/2020 15:06:11
VENSTERS
Vensters op andere levensbeschouwingen
DOOR DIK EN DUN
Een onderdeel van het geactualiseerde leerplan zijn de interlevensbeschouwelijke competenties. In Stapsteen komen de ILC aan bod doorheen de verschillende hoodfstukken doorheen de verschillende leerjaren. Daarnaast voorzien we in elk leerjaar Vensters, een apart hoofdstuk dat specifiek focust op ILC, maar aansluit bij de terreinen die in dat leerjaar behandeld worden. In onze reeks van authenthieke en exclusieve video’s getuigen vier studenten over hun eigen levensbeschouwing. De studenten keren terug in drie graden en introduceren zo de interlevensbeschouwelijke dialoog in de klas. ILC 'S
Kennis: 1, 2, 3, 8, 9, 10, 11, 18, 19, 20 Vaardigheden en attitudes: 4, 5, 6, 7, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 21, 22, 23, 24
Curieus_5_ProefHfst.indb 27
4/03/19 10:29
VOORBEELDVIDEO BEKIJKEN? Surf naar www.vanin.be/stapsteen
stapsteen folder 2020 - 03.indd 3
17/02/2020 15:06:13
StapSteen 1 en 2: inspirerende figuren In de eerste graad legt elk hoofdstuk de link tussen een inspirerende bijbelfiguur, hedendaagse sterke mannen en vrouwen en de leefwereld van je leerlingen. Zo gaat het hoofdstuk
DaniĂŤl over vertrouwen, BartimeĂźs over solidariteit en Abel over jaloezie. Je leerlingen worden op deze manier betrokken bij de verhalen en de kern wordt stap voor stap duidelijk.
BARTIMEUS
ABEL
DANIEL
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 4
17/02/2020 15:06:22
Opbouw StapSteen 1 en 2 1 Elk hoofdstuk start met een filmfragment als instap om de leerlingen te prikkelen.
LES
1 DIKKE DUIM
A Ik Luister naar wat de leerkracht zegt en vul bij elk steentje het antwoord in. 1
5
2
6
2
C Belangrijke stappen
3
7
1 Geef aan hoe belangrijk deze stappen voor jou zijn. niet zo belangrijk
4
B Duimgenoten Luister naar de opdracht en vul de juiste namen in.
superbelangrijk
18
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
mijn geboorte
In 4 korte lessen wordt de kern verder uitgediept via korte
naar de nieuwe school
2 Waarom kan de stap naar het secundair onderwijs belangrijk zijn?
tekstfragmenten, veel beelden en
3 Wie helpt je om die stap te zetten?
gevarieerde opdrachten op maat
4 Wat vraagt die nieuwe stap van je?
van je leerlingen.
D Dertig juni Wat hoop je dat de leerkracht godsdienst op het einde van het schooljaar tegen jou zal zeggen?
STAPSTEEN Geen enkele duimafdruk is h
.
Sommige leerlingen van de klas zijn d
.
Niemand is precies hetzelfde als ik: ik ben u Ook onze klas is u
6
Kies uit: Ik had je graag in mijn les. – Jij was een heel positieve leerling. – Je werkte altijd goed mee. – Ik luisterde graag naar jou. – Je hielp mijn lessen altijd vooruit. – Je was altijd goedgezind. – . Ik genoot van je antwoorden. – Je verbaasde me.
Wat hoop je dat je op het einde van het schooljaar over het vak godsdienst zult zeggen? Kies uit: Het was keitof. – Er werd naar mij geluisterd. – Ik leerde veel over mezelf. – Ik kwam aan bod. – Ik wist niet dat godsdienst zo leerzaam kon zijn. – Ik ben echt slimmer geworden. – Ik begrijp nu beter waarom God zo belangrijk is.
.
DANIEL
w
STAPSTEEN
w
Deze nieuwe stap geeft je tal van nieuwe k Als je die kansen wilt b Het vak godsdienst kan je hierbij h
. , moet je je i
Wie een kuil graaft voor een ander …
HOUVAST
.
.
DANIEL
7
Getina ligt huilend in haar bed. Waarom heeft ze dat toch gedaan? Ze begrijpt het zelf nog altijd niet zo goed. Oh, ze heeft er zoveel spijt van. Kon ze het maar overdoen. Waarom had ze niet daarvoor moeten wij onsgewoon verteld dat ze haar huistaak vergeten had? Waarom had ze Andy ervan beschuldigd dat hij de taak uit haar boekentas had genomen?
b
die moeten wij
Het plan leek zo simpel. Ze was altijd in orde met haar taken en stond in een goed blaadje bij de leerkrachten. Dat kon je over Andy niet zeggen. Haar plan lukte eerst nog ook. Andy kreeg de volle
n i
k
geeft ons
3
is voor mij een
laag én een nota in zijn agenda. Maar Getina had er niet op gerekend dat haar overijverige moeder haar taak naar school zou brengen. De valse beschuldiging kwam dan ook snel uit. Ze vond het niet zo erg om haar excuses aan te bieden aan Andy of om een nota in haar agenda te krijgen. Maar dat ze haar juf ontgoocheld had, en dat ook de rest van de klas het vertrouwen in haar had verloren, dat deed pijn. Het zou lang duren voor dat wantrouwen weg zou zijn.
1 Wie is de gevaarlijke leeuw in het verhaal? u
is
ONZE KLAS
2 Met wie uit het verhaal van Daniël kun je Getina vergelijken? ook ik ben
3 Wie is het slachtoffer van vooroordelen? moet ik in dit moet er zeker mezelf hebben aanwezig zijn
n z
De lessen worden op een
u
r
dit geeft ons de kans op
originele manier herhaald in het deel Houvast.
v
6 Waarom heeft Getina de boodschap van de film Nu of nooit niet begrepen?
dit heb je daarvoor nodig
n
is vaak onmogelijk door
7 Wat zou de juf op 30 juni tegen haar kunnen zeggen?
zoals bij
v
8 Waarom vond ze het wantrouwen van haar juf erger dan een nota?
v D
zoals
9 Waarom klopt het spreekwoord: ‘Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in’?
in
J
J
4 Wie maakte gebruik van vooroordelen? moet 5 ik inWie liet zich leiden door vooroordelen? mezelf hebben
en dan krijg je
met
P
w
DANIEL ABEL 14
MIJN HOEKJE
15
ABEL DANIEL
4 Tot slot krijgen de leerlingen op de laatste pagina, Mijn hoekje, de ruimte om zelf de leerstof te verwerken via een creatieve opdracht die de leraar kan kiezen uit een waaier van suggesties.
De volgorde waarin je de hoofdstukken behandelt, bepaal je zelf. Zo kan je zelf je accenten leggen, inspelen op de
Aan de slag! Kijk even terug naar het hoofdstuk en voer de opdracht uit die de leraar je geeft.
actualiteit of inspelen op de interesses van je leerlingen.
16
DANIEL
Ga naar www.vanin.be/stapsteen en bekijk een voorbeeldhoofdstuk.
stapsteen folder 2020 - 03.indd 5
17/02/2020 15:06:26
StapSteen 3 en 4: StapStenen op de weg Leerlingen in de tweede graad leggen een traject af waarvan elk aspect wordt belicht in StapSteen. Zo gaat Levensecht over de toekomstplannen van de leerlingen, bespreekt Welke wereld willen we? de grote wereldproblemen en behandelt Eigen avontuur het thema keuzevrijheid. Elk onderwerp wordt stap voor stap opgebouwd en actief verwerkt, nauw aansluitend bij de leefwereld van je leerlingen. Bij elk hoofdstuk hoort een extra opdracht die deel uitmaakt van een jaarproject.
LEVENSECHT
WELKE WERELD WILLEN WE?
EIGEN AVONTUUR
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 6
17/02/2020 15:06:31
Opbouw StapSteen 3 en 4
OPSTAP Maak kennis met Amélie Poulain. Ze woont in Parijs en werkt als serveerster in het café ‘Des 2 Moulins’.
1
1 Hoe zou je haar op het eerste gezicht omschrijven? Markeer twee termen. Kies uit: mysterieus – grappig – aantrekkelijk – beangstigend – vriendelijk – achterbaks – verwonderlijk – hulpvaardig – eenzaam – gelukkig – teder – intelligent – sexy
Elk hoofdstuk start met een Opstap, een beeld of filmfragment dat wordt verkend als introductie van 2 Welke meerwaarde geeft Amélie aan het leven van de blinde man?
het onderwerp.
3 Waarom is ze daartoe in staat volgens jou?
4 Ga nu zelf aan de slag. Blinddoek een klasgenoot, neem hem/haar bij de hand en geef een rondleiding door de school. Doe net zoals Amélie en geef volop commentaar bij de dingen die je opmerkt. Noteer hieronder wat je van de oefening vond. Vond je het bijvoorbeeld vervelend, moeilijk, verhelderend, onmogelijk, grappig, speciaal, een hele verantwoordelijkheid, leerrijk, verrassend …? Schrijf hier je ervaringen neer als begeleider.
LES 2
Schrijf hier je ervaringen neer als blinde.
XXXXje vrienden moet je het hebben Van 3 Markeer wat jij vindt van Charlottes argumenten. Kies uit: heel goed te begrijpen – aanstellerig – onvolwassen – onrealistisch – geloofwaardig – meelijwekkend – te mijden
A Dichterbij
4 Charlotte komt terug naar school. Hoe ga je met haar om die eerste dag?
Als je me zoekt. Ik ben beneden in dat hoekje. Dat meisje met de bloedrode polsen. Met haar handen rood. Dat ben ik. Het meisje dat aan het sterven is. Dat rustig haar lot afwacht. Dat ben ik. Het meisje dat ongelukkig is. Dat altijd pijn heeft gekend. Dat ben ik. Dat was ik. Auto, hoe doe ik het? Vliegtuig, hoe doe ik het? Balkon, hoe doe ik het? Brug, hoe doe ik het? Appartementsgebouw, hoe doe ik het? Pillen, hoe doe ik het? Mes, hoe doe ik het? Trein, hoe doe ik het?
5 Wil je in de voetsporen treden van Amélie? Waarom (niet)?
5 Vergelijk je antwoord met onderstaande ervaring van Charlotte. De verschillende acteurs verwoorden haar gedachten en gevoelens. 52 52
3
ELLA: Charlotte veel vrienden Charlotte veel lachen
1
LEVENSECHT
INDIANA: Charlotte komt thuis 2
2
ELIAS: Charlotte blij
4
VIOLET: Charlotte huilt
6
ELLA: Charlotte gaat naar school
5
INDIANA: Niemand tijd voor Charlotte
1 Deze gedichten zijn geschreven door een tienermeisje, Charlotte. Theatergezelschap De Kopergietery maakte er een toneelstuk van. Wat is er volgens jullie toch aan de hand met Charlotte?
7
VIOLET: Niemand meer haar vriendje zijn
In 3 korte lessen wordt het onderwerp
9
8
SEPPE: Cha
rlotte sna pt niet. Waarom ik?
SEPPE: Charlotte huilt en huilt en huilt en huilt …
verder uitgediept met korte
10
je vrienden. IEDEREEN: Alleen! Vertrouw nooit op Vraag maar aan Charlotte.
2 Lees hieronder het antwoord van Charlotte zelf.
Weten dat, weten dat als je ziek bent op school. Dat niemand je mist. Weten dat als je iets vertelt. Dat niemand luistert. Weten dat als je thuiskomt, dat je liever op school bent. Waar niemand je mist. Waar niemand naar je luistert. Je bent onzichtbaar dus je zwijgt. Zei ik iets? Nee. Ik schrijf het op. Omdat niemand ... omdat niemand luistert.
Enkel op jezelf.
tekstfragmenten, veel beelden en gevarieerde opdrachten op maat van
6 Hoe zou je het gedrag van de zogenaamde vrienden van Charlotte omschrijven?
je leerlingen.
7 Begrijp je hun reactie? Waarom (niet)?
8 Markeer twee gevoelens die overheersen bij jou na het lezen van dit fragment. Kies uit: betrapt – schaamte – verontwaardiging – herkenning – ongeloof – onverschilligheid – woede – medelijden – plezier – leedvermaak
56
LEVENSECHT
LEVENSECHT
57
HOUVAST
OT
NT
Zou het wettelijk verplicht zijn om dit kruiswoordraadsel in te vullen?
1
HOUVAST Jezus en de verlamde
2
Met welke droom komt deze man bij Jezus?
Het deel Houvast bevat telkens een opdracht waarbij de leerlingen de geziene leerstof van dat hoofdstuk toepassen.
3
Toen hij enkele dagen later terugkwam in Kafarnaüm, werd bekend dat hij weer thuis was. [2] Er stroomden zo veel mensen toe dat er zelfs voor de deur geen plaats meer was, en hij verkondigde hun de heilsboodschap. [3] Er werd ook een verlamde bij hem gebracht, die door vier mensen gedragen werd. [4] Omdat ze zich niet door de menigte konden wringen, haalden ze een stuk van het dak weg boven de plaats waar Jezus zat, en toen ze een opening hadden gemaakt, lieten ze de verlamde op zijn draagbed naar beneden zakken. [5] Bij het zien van hun geloof zei Jezus tegen de verlamde: ‘Vriend, uw zonden worden u vergeven.’ [6] Er zaten ook een paar Schriftgeleerden tussen de mensen, en die dachten bij zichzelf: [7] Hoe durft hij dat te zeggen? Hij slaat godslasterlijke taal uit: alleen God kan immers zonden vergeven! [8] Jezus had meteen door wat ze dachten en dus zei hij: ‘Waarom denkt u zoiets? [9] Wat is gemakkelijker, tegen een verlamde zeggen: “Uw zonden worden u vergeven” of: “Sta op, pak uw bed en loop”? [10] Ik zal u laten zien dat de Mensenzoon volmacht heeft om op aarde zonden te vergeven.’ Toen zei hij tegen de verlamde: [11] ‘Ik zeg u, sta op, pak uw bed en ga naar huis.’ [12] Meteen stond hij op, pakte zijn bed en ging weg; allen die dit zagen, stonden versteld en loofden God. ‘Zoiets hebben we nog nooit gezien,’ zeiden ze. Marcus 2,1-12
3
4
Heeft hij redenen om te hopen op een goede afloop?
5 7 6 Deze verzen zijn een perfecte illustratie van wat jullie geleerd
hebben over vriendschap. Waarom?
Wat kunnen de vrienden en vriendinnen van Charlotte leren uit de reactie van Jezus?
Wat is ‘het probleem’ van die schriftgeleerden? Pas hun houding toe op de reclameclip van Dove.
Horizontaal
Verticaal
4 Elke mens is begrensd op drie vlakken: lichamelijk, geestelijk en ... 6 Als mij iets gevraagd wordt, de ander het niet alleen kan en als ik kan helpen.
1 Als ik iets kies, moet ik ook rekening houden met de ... van mijn keuze. 2 De vastgelegde regels of ... 3 Bij wetten en regels heb je geen ... 5 Iedereen-motief of ... 7 Bij het maken van een keuze roept Jezus ons op om ook een beslissing te nemen met het ...
MIJN PLEK EIGEN AVONTUUR
MIJN PLEK
LEVENSECHT
Dit stukje kun je lezen op de achterflap van een boek speciaal geschreven voor jonge mensen met autisme. Zij hebben het soms moeilijk met vrienden maken en vriendschappen onderhouden. Het boek 'Vriendschap, een GPS op Mars' wil hen daarbij helpen. Maar jullie kunnen dat ook, veel beter zelfs. Opdracht: Vul onderstaande 'To Do List' in met jullie beste tips en goede raad. ‘Hoe word jij de beste vriend(in) ter wereld?’
Hoe kan ik het weten Als ik het niet kan zien? Hebben alle anderen Een handleiding misschien ? Hoe kan ik het weten Als niemand het me zegt Of wat ik wil proberen Goed is of juist slecht? Hoe kan ik het weten Als ik echt nergens vind Wat het juist betekent Zo’n vriendin of zo’n vriend. Uit: 'Vriendschap, een gps op Mars', Kathleen Peeters
To Do List:
61 61
4 Op de laatste pagina, Mijn plek, verwerken de leerlingen de leerstof op een persoonlijke manier via een specifieke creatieve opdracht.
De volgorde waarin je de hoofdstukken behandelt,
1 2
bepaal je zelf. Zo kan je zelf je
3 4
accenten leggen, inspelen op de
5 6
actualiteit of inspelen op de interesses
7 74 74
62 62
73 73
Opdracht: Je bent begrensd op drie vlakken. Schrijf bij elke grens twee voorbeelden van wat jou begrenst op dat vlak. Noteer daarna onder de driehoek één voorbeeld van hoe jij een grens hebt verlegd.
EIGEN AVONTUUR
van je leerlingen.
LEVENSECHT
Ga naar www.vanin.be/stapsteen en bekijk een voorbeeldhoofdstuk.
stapsteen folder 2020 - 03.indd 7
17/02/2020 15:06:36
StapSteen 5 en 6: In en rond de stad Leerlingen in leerjaar 5 en 6 komen terecht op verschillende herkenbare en minder evidente plaatsen in en rond de stad. Die plaatsen vormen het uitgangspunt voor een rijke en diepe verkenning van verschillende terreindoelen. In De rechte weg brengen de leerlingen een bezoekje aan een rechtbank om het thema rechtvaardigheid uit te spitten. Het Museum voor levenskunsten opent zijn deuren voor enkele waardevolle lessen over verwondering.
B os
tcent ch ra
le ra
INHOUD
K
En De wereld, een winkel? zet bewust consumeren in de etalage.
Metro
p. 65
ven Ha
p. 5
tkanto
p. 41
p. 29
k ar
Re
W
du
str
ieter
l ke
p. 13 7
clagep cy
w eld in er
in re
p. 53
In
r
In
p. 89
imkant
oo
r te
k li am ni ra
ek
K
P
os
or
al w tiv ei es
de
F
p. 77
p. 125
Abdij
p. 17
rb hte uu Ac
rt
p. 14 9
p. 113
p. 10 1
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 8
17/02/2020 15:06:41
Opbouw StapSteen 5 en 6
OPSTAP Boodschappen doen Je moet naar de winkel om een aantal boodschappen. In de supermarkt heb je heel wat keuzemogelijkheden. Welke producten kies je? Duid aan en leg je keuzes uit. Boodschappenlijstje - tomaten - rijst
Michelle Martin was de vrouw van de beruchte Marc Dutroux, een kindermoordenaar die België in de jaren ’90 van de vorige eeuw in rep en roer zette. Zij had de kans om de kinderen te redden, maar deed dat niet. Daarom belandde ze ook in de gevangenis. De rechter sprak dertig jaar cel voor haar uit. Na zestien jaar achter de tralies kwam Martin in aanmerking voor vrijlating en werd ze korte tijd later vrijgelaten onder voorwaarden. Een van die voorwaarden was dat ze in een klooster moest gaan wonen. De zusters daar kregen doodsbedreigingen en werden het slachtoffer van vandalen omdat ze Martin onderdak verleenden. Dagenlang werden er protesten voor de deur van het klooster gehouden en was de internationale pers er verzameld.
- bananen - thee
1
1 Lees onderstaande stellingen en duid alle stellingen aan waarmee je akkoord gaat.
250 g
1,48
Elk hoofdstuk start met een Opstap,
1,79
Oxfam Fairtrade basmatirijst
een beeld of filmfragment dat wordt
5,10 / kg
verkend als introductie van het
Michelle Martin mocht vrijkomen: ze maakte gewoon gebruik van ons rechtssysteem. De zusters kregen terecht doodsbedreigingen: als je kinderen pijn doet, verdien je geen tweede kans. Vrijheid onder voorwaarden is altijd fout en moet afgeschaft worden.
Uncle Ben’s basmatirijst
2,81
We moeten de politie met de vinger wijzen. Waar waren zij toen Dutroux die kinderen verkrachtte en vermoordde? Ons rechtssysteem loopt helemaal spaak en moet dringend hervormd worden.
Oog om oog, tand om tand. Doe jij mij pijn? Dan doe ik jou pijn.
/ kg
Elke situatie moet je van twee kanten bekijken. Bio bananen
1,89
onderwerp.
Dertig jaar cel is dertig jaar cel.
Chiquita bananen
1,99 / kg
2 Bespreek de stellingen klassikaal. Ben je na de klasdiscussie van mening veranderd?
/ kg
Fairtrade groene thee
Bio groene thee
5,40
6,30
/ 100 g
Heerlijk eerlijk
© Francois Lenoir / BELGA
Bio Cocktailtomaatjes Cocktailtomaatjes 250 g
LES 1
OPSTAP
/ 100 g
Chiquita bananen
18 18
DE WERELD, EEN WINKEL?
A Test een merk We genieten er allemaal van om lekker eten te kopen in de supermarkt, af en toe de auto te nemen, ons volgens de laatste mode te kleden en verre reizen te maken. Maar wat is daar de prijs van? Op de website www.rankabrand.nl kun je vergelijken hoe duurzaam en maatschappelijk verantwoord verschillende merken zijn.
Bio groene thee
54 54
DE RECHTE WEG
1 Bekijk onderstaande beelden. Wat is de prijs die we betalen voor onze consumptie? Noteer per beeld een gevolg.
LES 1 1
2
2
Afspraken voor een waardevol leven
3
A Waarden-vol
1
1 Lees de nieuwsberichten hieronder en noteer je antwoorden.
2 t - Wat verwacht de bisschop van de mensen?
3
Bisschop Muskens wil dat mensen respect tonen voor armen. Hij zegt dat armen brood mogen stelen om te zorgen dat ze eenvan 3 Rank a Brand wil graag weten hoe transparant, groen en eerlijk onze favorietegezond merkenblijven. zijn. AanZedezijn hand menswaardig leven waard. criteria geven zij elk merk een score. Wat hopen ze daarmee te bereiken? 2 Welk probleem stelt zich bij elke aankoop?
- Waarom mogen armen volgens hem stelen?
© Erik van 't Woud / ANP
- Geef jij de bisschop gelijk? Vertel.
In de fiets van een wielrenster Femke van den Driessche werd een motortje ontdekt. Zij voelt zich gekrenkt in haar waardigheid en wil absoluut begrip van haar fans. De fans eisen eerlijkheid.
- Wat verwacht de wielrenster van haar fans? u 4 Surf naar de website van Rank a Brand. Zoek enkele merken op van een product dat jij regelmatig gebruikt. Vul de score aan in de tabel en leg kort uit waarom het merk die score krijgt. - Wat verwachten de fans van de wielrenster? Merk
Score
Uitleg - Wie heeft volgens jou gelijk? Vertel.
© Luc Claessen / ISOSPORT
In 3 korte lessen wordt het onderwerp verder uitgediept met korte tekstfragmenten, veel beelden en gevarieerde opdrachten op maat van je leerlingen.
t - Wat voelt de inbreker na het stelen?
STAPSTEEN Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die aansluit op de
Een inbreker die spijt voelde bij het stelen van een televisie heeft een briefje achtergelaten voor de bewoners. De bewoners waarderen zijn van de oprechtheid.
- Wat waardeert de bewoner na de diefstal?
- Wat vind jij van het gedrag van de inbreker? Vertel.
generaties. Daarbij mogen de mogelijkheden van
HOUVAST
generaties om in hun eigen behoeften te voorzien niet in gevaar komen. Het gaat om , milieuvriendelijk en
produceren. 2 Welk woord keert terug in de woorden in blauw?
Stel: Met je klas moet je een festival organiseren, inclusief hapjes, drankjes, muziek en gadgets. Je wilt dat zo duurzaam mogelijk doen. Waarop let je?
3 Wat zijn de antwoorden op de eerste twee vragen telkens?
DE WERELD, EEN WINKEL?
HOUVAST
19
Vipruimte - Is er een vipruimte? - Wie laat je daar toe? - Welke extra's krijgen ze daar?
Het vonnis
STAPSTEEN Een waarde is een
dat een mens of een groep mensen belangrijk Als de moordenaar van zijn vrouw door een procedurefout wordt vrijgelaten, slaan bij Luc de stoppen door. Hij neemt het recht in eigen handen en vermoordt de moordenaar van zijn vrouw. De rechtsstaat start een procedure tegen Luc.
of na te streven. Enkele waarden zijn: gezondheid,
vindt om te
, vrijheid, eerlijkheid, liefde ... De waarden die belangrijk zijn voor een mens, een groep mensen of een
, kunnen verschillen.
DE RECHTE WEG
55
1 Bekijk de foto. Welke eerste indruk geeft het gezin jou? Let op de zes aspecten van p. 59.
3 Het deel Houvast bevat telkens een opdracht waarbij de leerlingen de geziene leerstof van
Artiesten - Welke soort muziek? - Waar overnachten de artiesten? - Hoe komen zij naar het festival?
2 Beschrijf je gevoelens bij het bekijken van het fragment.
3 Vul de vragen in onderstaand kader in. Luc
vs.
de rechtstaat
Eten en drinken - Welke hapjes en drankjes voorzie je? - Werk je met drankkaarten? Bonnetjes? - Hoe bepaal je de prijzen? - Hoe maak je reclame?
1 Welke waarde plaatst Luc eerst?
2 Welke waarde plaatst de staat eerst?
3 Welke norm telt voor Luc?
4 Welke norm telt er voor de staat?
5 Hoe handelt Luc?
6 Hoe handelt de staat?
7 Verklaar waarom het in jouw ogen (niet) correct is wat Luc doet.
8 Verklaar waarom het in jouw ogen (niet) correct is wat de staat doet.
Verkoop en reclame - Welke shops mogen spullen verkopen op het festival? - Welke producten worden er verkocht? - Welke reclamestanden laat je toe?
dat hoofdstuk toepassen.
DE WERELD, EEN WINKEL?
MIJN VERHAAL Overloop in gedachten jouw dag. Bedenk welke keuzes je allemaal maakt en welke keuzes anders zouden kunnen. Denk daarbij aan de impact op mens, milieu en product, de invloed op jouw portemonnee en welke boodschap je met je keuze uitstraalt naar anderen toe.
Wat doe ik? Bij het ontbijt
Wat kan anders?
DE RECHTE WEG
Op de laatste pagina, Mijn verhaal,
Onderweg
verwerken de leerlingen de leerstof
naar school
63 63
4
van mijn kledij
Bij het kiezen
27 27
op een persoonlijke manier via een
Bij de lunch
specifieke creatieve opdracht.
op school
In mijn vrije tijd
In mijn contacten met vrienden
De volgorde waarin je de hoofdstukken behandelt, bepaal je zelf. Zo kan je zelf je accenten leggen, inspelen op de actualiteit of inspelen op de interesses
28 28
DE WERELD, EEN WINKEL?
van je leerlingen. Ga naar www.vanin.be/stapsteen en bekijk een voorbeeldhoofdstuk.
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 9
17/02/2020 15:06:44
StapSteen 7: Cirkelen omheen Vitruvius In dit laatste leerjaar kan je dieper ingaan op de aangebrachte onderwerpen. Daarom bevat StapSteen 7 niet twaalf, maar acht thema’s die inhoudelijk sterker uitgediept zijn. Alle thema’s cirkelen als satellieten rond de mens en presenteren telkens een andere perspectief. Dit biedt je de kans om volop in te spelen op wat leeft bij je leerlingen en/of in de actualiteit. De opbouw blijft hetzelfde als in leerjaar 5 en 6. Met ID drukken je leerlingen op de pauzetoets en blikken ze terug op hun voorbije achttien jaar. Daarop maak je hen met 18+ bewust van het momentum van dit scharnierpunt in hun leven. De volgorde waarin je de andere thema’s aan bod laat komen, bepaal je zelf.
INHOUD
rd, pla
p. 51 eeze Dj7 Duidsaan wie of wat jou helpt te ontdekken wie je echt bent. Vul zelf aan met woorden, een tekening, een
m
afbeelding ...
og
LES 2
jk eli
Wo nd
Wo rk
Sk i
s nt
z ij n en er
ha
ard yh
p. 95
p. 21
p. 35
ill (no ll te
vs. tale lls
ew
t)
Tim
18 +
MIJN STAND VAN ZAKEN Waar sta ik nu?
A Tijdreis door mijn leven
p. 81
p. 109
We kijken terug …
Beantwoord telkens in korte kernwoorden de vragen die bij elk van jouw levels horen.
Datum 18+
Plaats 18 jaar
ID
secundaire school
g
ij-willi Vr
lagereschooltijd
Ouders
kleutertijd
geboorte
p. 5
Naambetekenis
Sterrenbeeld
p. 65 Anekdote
Mooiste herinnering
18+
Slechtste herinnering 18 jaar
secundaire school
Graag naar school
STAPSTEEN We gaan vaak op zoek naar een beeld van we op dat moment
van hoe we hopen
10
kleutertijd
. Tattoos, piercings, kledij, avatars, nicknames … vormen
Daarbij vergeten we vaak wie wie je
lagereschooltijd
in plaats van wie
. zijn. Daarom is het belangrijk op zoek te gaan naar wat of
bij jezelf kan brengen.
WAAR STA IK NU?
geboorte
Waarmee speelde je? Wat vergeet je nooit?
WAAR STA IK NU?
11
StapSteen: godsdienst geven met houvast stapsteen folder 2020 - 03.indd 10
17/02/2020 15:06:48
Aan de slag met ontdekplaten We zetten de leerlingen graag aan het werk, maar dat hoeft niet steeds met klassieke opdrachten. Op het onlineleerplatform diddit voorzien we voor elke graad een aantal digitale ontdekplaten. De leerlingen starten vanuit een interactief beeld waarin verschillende lagen zijn verwerkt. Het gaat dan om andere afbeeldingen, stukken tekst, audiovisueel materiaal … Ze volgen een vast traject of bepalen zelf de volgorde waarin ze die lagen openen. Zo zetten we in op ontdekkend leren. Leerlingen kunnen de ontdekplaat individueel gebruiken, maar je kunt ook met groepjes werken of klassikaal op ontdekkingstocht gaan. ‘Een van u zal mij verraden.’ Deze befaamde woorden sprak Jezus jdens het laatste avondmaal, hier afgebeeld door Leonardo da Vinci. Nooit eerder had een schilder deze scène zo levendig weergegeven. Da Vinci’s
Een fiche voor de leerkracht en een verwerkingsblad voor de leerlingen dramaasche weergave lijkt dichter bij het verhaal te staan dan voorgaande schilderijen. Deze oogden onrealisssch ondersteunen het geheel.
en de figuren erin staasch en ssjf. Niet erg toepasselijk, zal Da Vinci gedacht hebben; het moet immers voor opschudding hebben gezorgd toen Jezus de groep vertelde dat er zich een verrader onder hen bevond. Elke apostel reageert op zijn eigen manier.
De afwisseling tussen woord en beeld motiveert de leerlingen om dieper te graven.
Digitale ondersteuning: het onlineleerplatform bij StapSteen Al je lesmateriaal op één plek Ruim aanbod evaluatiemateriaal Bordboek met tal van slimme functionaliteiten Speelse oefeningen voor de leerlingen Handige lesfiches bij elk hoofdstuk Gebruiksklare stappenplannen bij elke les Digitale ontdekplaten (Beelden)woordenboek ‘Curieuzeneuzen’ Kant-en-klaar extra oefen- en evaluatiemateriaal bij elke les
stapsteen folder 2020 - 03.indd 11
17/02/2020 15:07:13
1
Ontdek onze methode Curieus
2
Met Curieus willen we leerkrachten godsdienst uit de A-stroom en de doorstroomrichtingen van graad 2 en 3 (aso en tso/kso) volop ondersteunen. De reeks is volledig
3
beschikbaar vanaf schooljaar 2020-2021. Curieus wil je leerlingen nieuwsgierig maken naar het vak godsdienst. Opdat ze niet verloren zouden lopen in het lesmateriaal,
5
kozen we voor een heldere structuur die terugkeert in de drie graden. Je kunt zelf kiezen in welke volgorde je de hoofdstukken van een leerjaar behandelt.
4
Wil je meer informatie over Curieus? Surf naar www.vanin.be/curieus 6
Meer info of een presentatie op school?
We komen graag persoonlijk onze methodes, handleidingen, boeken en digitaal lesmateriaal voorstellen op school. Contacteer je vertegenwoordiger per mail of via telefoon voor een voorstelling op maat.
Stijn Forier Provincie Antwerpen-Oost, Limburg en Vlaams-Brabant (postcodes 2400, 3500 - 3900 en 3000 - 3400)
0498 91 19 10 - stijn.forier@vanin.be
Jean-Pierre Deklerck
Provincies Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen (postcodes 9000, 9800 - 9900, 8000 - 8400 en 8800)
0478 80 90 15 - jeanpierre.deklerck@vanin.be
Tim Verbergt Provincie Antwerpen-Zuid en Brussel Hoofdstedelijk Gewest (postcodes 2200, 2500, 2600 en 2800, 1000 - 1200 en 1500 - 1900)
0476 21 08 86 - tim.verbergt@vanin.be
Diane Segers Provincies Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen (postcodes 9100 - 9700, 8500 - 8700 en 8900)
0478 80 90 14 - diane.segers@vanin.be
Klantenservice
Ingrid Stes Provincie Antwerpen (postcodes 2000, 2100, 2300 en 2900)
03 432 95 02 secundair.onderwijs@vanin.be
0496 12 95 07 - ingrid.stes@vanin.be
www.vanin.be Uitgeverij VAN IN – Nijverheidsstraat 92/5 – 2160 Wommelgem – tel. 03 432 95 02 – fax 03 491 94 39 – secundair.onderwijs@vanin.be – www.vanin.be stapsteen folder 2020 - 03.indd 12
17/02/2020 15:07:23