THEMa 1
Op straten en pleinen
Elke afbeelding hieronder heeft met muziek op straten en pleinen te maken. a Noteer onder elke afbeelding het bijbehorende woord. Kies uit: straatmuzikanten – orgelman – rapper(s) – streetband – stappend muziekkorps
© Jorge Royan / CC BY-SA 3.0
b Beluister vijf fragmenten. Schrijf in het cirkeltje bij elke afbeelding het nummer van het bijbehorende fragment. c Op heel wat plaatsen is er voortdurend muziek. Maar veel mensen vinden dat muziek niet overal hoeft en dat het heel wat stiller mag. Welke afspraken kunnen we daarover maken?
Er zijn veel mogelijkheden om op straten en pleinen muziek te maken. Muziek brengt mensen samen en is ook een communicatiemiddel en sfeerschepper met heel uiteenlopende functies. Zo is er muziek om te feesten en dansen, maar ook om te protesteren, treuren of bezinnen. Stilte is een recht en een noodzaak. De stilte respecteren is een zaak van iedereen. Het is belangrijk dat mensen terechtkunnen op stilteplekken. 10
Je kent de mogelijkheden van jouw stem en kunt die gebruiken om een geluidslandschap te verklanken. Je zingt een aantal liedjes en leert iets over de muziekstijl waartoe ze behoren en hun achtergrond. Je ontwerpt enkele danspassen. Je speelt een aantal body grooves. Je kent de afspraken rond discipline bij het musiceren. Je beluistert muziek met aandacht voor het verhaal en de manier waarop de componist het verhaal verklankt. Je ontdekt dat de muziek op straten en pleinen erg verschillend kan zijn. Je leert over geluidsoverlast en wat je er zelf tegen kunt doen. Je zet de eerste stappen om singer-songwriter te worden en ontwerpt een groove. Je maakt een soundscape.
11
Warming-up Sounds of the city
De geluiden in de stad klinken soms als een doordachte compositie. Als je het zou neerschrijven, lijkt het misschien wel op de partituur hieronder. De partituur bevat geluiden en klanken die je stem opwarmen: liptrillers, zoemklanken en klinkeroefeningen. Ze activeren de ademhalingen, brengen de stem voorzichtig aan het trillen en zorgen ervoor dat je je middenrif gebruikt.
OPDRACHT 1 Voer de partituur uit. Iemand is de dirigent. Hij/zij geeft aan wanneer je naar een volgende ‘maat’ gaat. Je mag zelf invulling geven aan de instructies op de partituur. Op die manier klinkt ze altijd anders.
12
THEMa 1: Op straten en pleinen
Hoe ging het? Geef jezelf een score voor jouw uitvoering. EVALUATIE EVALUATIE
13
Nu jij!
Dancing in the Street Rocksterren Mick Jagger en David Bowie moedigen mensen met dit nummer aan om overal op straat te zingen en te dansen.
OPDRACHT 2
Mick Jagger, °1943, Britse rockmuzikant, frontman van The Rolling Stones
David Bowie, 1947-2016, Brits rockicoon
Luister naar Dancing in the Street. a In de songtekst ontbreken vijf plaatsnamen. Vul die in tijdens het luisteren. b Zing mee.
Dancing in the Street – David Bowie & Mick Jagger OK, talk to you South America, Australia, , Germany, UK, Africa Calling out around the world Are you ready for a brand new beat Summer’s here and the time is right For dancing in the street They’re dancing in Down in New Orleans In
refrain: All we need is music, sweet music There’ll be music everywhere They’ll be swinging, swaying, records playing Dancing in the street, oh It doesn’t matter what you wear Just as long as you are there So come on, every guy, grab a girl Everywhere, around the world They’ll be dancing, dancing in the street
14
It’s an invitation across the nation A chance for folks to meet They’ll be laughing and singing, music swinging Dancing in the street Philadelphia, PA Baltimore in DC now Don’t forget the motor city On the streets of Back in the USSR No matter where you are
repeat refrain Way down in LA, everyday Dancing in the street Cross in China too Me and you Dancing in the street Don’t you know They’ll be dancing Dancing in the street
THEMa 1: Op straten en pleinen
OPDRACHT 3 Volg het stappenplan. Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4
Maak groepjes. Ontwerp één of enkele danspas(sen) bij het nummer Dancing in the Street. Elk groepje stelt kort zijn danspas(sen) voor. Overleg welke danspas(sen) je met de klas gaat dansen.
OPDRACHT 4 Bekijk het filmpje en zing mee met het trio.
Dancing in the Street dateert eigenlijk uit 1964, de jeugdjaren van je grootouders. Vraag hen of ze het nummer kennen. Jagger en Bowie zingen dus een cover. Het origineel werd uitgebracht door Martha & The Vandellas.
MUZIEKCULTUUR Cover: bestaande muziek in een nieuw jasje.
Streets of London Op straten en pleinen tref je ook maatschappelijke problemen aan. In Streets of London zingt singer-songwriter Ralph McTell over wat hij in London en Parijs heeft gezien toen hij er optrad als straatmuzikant. Het lied beschrijft problemen waar elke grootstad mee te maken krijgt en is vandaag actueler dan ooit. Het is dan ook een evergreen, een lied dat altijd bekend zal blijven. Ralph McTell, °1944, Britse singer-songwriter
MUZIEKCULTUUR • Singer-songwriter: schrijft en zingt eigen liedjes, overwegend met begeleiding op gitaar of piano. • Evergreen: een lied dat bekend is en blijft.
15
OPDRACHT 5 a Luister en zing mee met de singer-songwriter. b Vat daarna de boodschap van Ralph McTell samen in enkele zinnen.
Streets of London - Ralph McTell Have you seen the old man In the closed down market Kicking up the papers with his worn-out shoes In his eyes you see no pride Hands held loosely at his side Yesterday’s paper, telling yesterday’s news
refrain: So how can you tell me you’re lonely And say for you that the sun don’t shine Let me take you by the hand And lead you through the streets of London I’ll show you something To make you change your mind Have you seen the old girl Who walks the streets of London Dirt in her hair and her clothes in rags She’s no time for talking She just keeps right on walking Carrying her home in two carrier bags
repeat refrain bridge: In the all-night cafe at a quarter past eleven The same old man sitting there on his own Looking at the world over the rim of his teacup Each tea lasts an hour, and he wanders home alone
repeat refrain Have you seen the old man Outside the seaman’s mission Memory fading with the medal ribbons that he wears In our winter city the rain cries little pity For one more forgotten hero And a world that doesn’t care
repeat refrain
OPDRACHT 6 Schrap de muziekbegrippen die bij deze song niet van toepassing zijn. • staccato • intro • hopfiguur
16
• elektrische gitaar • akoestische gitaar • bridge
THEMa 1: Op straten en pleinen
Rap
Ritmisch vertellen bij een coole beat: rap!
OPDRACHT 7 Beantwoord de volgende vragen. a Bekijk het fragment. Vul daarna de ontbrekende woorden in.
Rap is ontstaan rond 1970 in de wijk , een arme buurt in
.
De tekst is vaak een tegen wantoestanden in de
.
b Luister naar drie rappers. Nummer de foto’s hieronder volgens de volgorde waarin je de artiesten hoort. © Rick Kern / Getty Images
De Jeugd van Tegenwoordig
Eminem
Snoop Dogg
Noteer de naam van nog een andere bekende rapper:
17
c Verklaar de volgende drie begrippen. Ze zorgen bij het rappen voor het bruisende ritme. Noteer daarna elk begrip onder de bijbehorende foto. • scratchen: • beatbox: • dj:
OPDRACHT 8 Voer Grooven en moven uit met de klas. a Lees de tekst en oefen ze eerst langzaam, daarna sneller. b Speel met de dynamiek en wissel ook af met solo-tutti. c Voer Grooven en moven uit met de begeleiding! Luister een aantal maten tot je de beat goed vast hebt en ga dan aan het rappen.
© View Stock / Getty Images
18
THEMa 1: Op straten en pleinen
Kun je • de begrippen singer-songwriter, cover en rap uitleggen? • de muziekstijl en de beknopte achtergrond van de gezongen nummers geven?
19
Warming-up Bij body percussion maak je ritmische geluiden met je lichaam. Op de afbeelding hiernaast staan de verschillende klanken afgebeeld ten opzichte van de centrale lijn. Er is telkens een woord toegevoegd dat je helpt om te grooven en te moven. Probeer het eens uit.
Doem
Sji
Tcha
Pa
Sss
Voet
borst
knip
klap
dij
stil
BODY PERCUSSION
boem doem
doem tcha
voet borst
borst klap
Sss Sji ki
Tcha tcha sss
stil knip knip
klap klap stil
Boem boem
Doem
Voet Voet
Sji
Je kunt ook meerdere ritmes tegelijkertijd uitvoeren. Elke partij moet dan gelijktijdig starten en in hetzelfde tempo worden uitgevoerd. Tip: Luister goed naar elkaar terwijl je speelt.
Boem
ki
Sji
ki
knip knip knip knip
doem
Sji
ki
Tcha tcha
borst borst
knip knip
klap klap
Doem boem boem
Doem pa ta
Sji ki Tcha
borst voet voet
borst dij dij
knip knip klap
Pa
ta
dij dij
Pa
ta
pa
dij dij dij dij
ta
Hieronder vind je een vierstemmige partituur voor body percussion.
Je kunt ook percussie imiteren met je stem. Dat heet dan vocal percussion. Een slag op een cimbaal verklank je bijvoorbeeld als ‘tss’. De floor tom van de drum klinkt als ‘boem’. ‘Ch’ is dan weer een slag met je drumstick op de kleine trom.
Drumkit
20
Concept: Jeroen Vanesser
THEMa 1: Op straten en pleinen
OPDRACHT 9 Bekijk het filmpje. De partituur hieronder combineert beide soorten percussion.
Groove met de volgende ritmes. De woorden onder de noten kunnen je helpen. Stap 1 Stap 2 Stap 3
Oefen de vier ritmes. Voer de vier ritmes samen uit. Las op het teken van de leraar een freeze in.
Hoe ging het? Geef jezelf een score voor het spelen van de grooves. EVALUATIE EVALUATIE
OPDRACHT 10 In Soundscape 1 leerde je tips voor discipline bij het spelen. Even bijspijkeren. Vul aan. – Je maakt het voor het musiceren begint. – Je kijkt naar de . – Je laat je niet . Alleen de muziek telt.
21
$
OPDRACHT 11 Speel samen deze partituur.
MUZIEKELEMENTEN • De maat 6 8 : een tweedelige maatsoort. Elke tel is drieledig. • Coda: betekent slot en wordt aangeduid met het coda-teken . Als je in een partituur op de plaats komt waar het coda-teken staat, ga je naar de coda. Dit slotstuk staat meestal aan het einde van de partituur.
22
THEMa 1: Op straten en pleinen
‘Zo zit dat’ New Orleans is dé Amerikaanse stad van de jazz. De klok rond en bij elke gelegenheid, van geboorte tot overlijden, bruist de stad met muziek. Vooral de jazz funerals in New Orleans zijn heel bijzonder. Dat zijn begrafenissen die opgeluisterd worden door een jazzband. Tijdens de dienst en de lijkstoet geven de jazzmuzikanten het beste van zichzelf. Vaak improviseren ze daarbij op het favoriete jazznummer van de overleden persoon. 0
idges / CC 2.
© Derek Br
OPDRACHT 12 Bekijk de jazz funeral. a Noteer minstens vier instrumenten van deze jazzband. b Welke sfeer creëren de muzikanten? Past die bij het gebeuren?
Kun je • met eigen woorden uitleggen wat een jazz funeral is?
23
Kermis met Petroesjka Petroesjka. Al van gehoord? Petroesjka is een Russische pop die tot leven komt en allerlei avonturen beleeft.
OPDRACHT 13 Bekijk een scène uit het ballet Petroesjka. Die poesjenel kun je zien als de Russische Pinocchio. Ook hij komt tot leven en maakt allerlei avonturen mee. a In welk land speelt de kermis zich af? Waaraan kun je dat zien? b Noteer minstens drie dingen die in het filmpje naar een kermis verwijzen. c  I gor Stravinsky componeerde een groot ballet rond de figuur van Petroesjka. Maar hij vestigt onze aandacht nog ergens anders op dan alleen op de muziek. Verklaar. Igor Stravinsky 1882-1971, Rusland
OPDRACHT 14 Stravinsky heeft het Russische volksliedje Dalalin verwerkt in het kermisgeroep. Zing het lied eerst op 'lalala'. Probeer het daarna eens in het Russisch!
Vertaling: Dingaling, dingaling! Geef ons een ei. Christus is verrezen, de zoon van God! 24
THEMa 1: Op straten en pleinen
a Het lied is levendig. Met welk woord wordt dat in de partituur aangegeven? b In het lied komt maatwisseling voor. Welke maatsoorten worden afgewisseld? c Bekijk het balletfragment opnieuw. Steek je hand op wanneer je het volkslied in de muziek van Stravinsky hoort. d Bekijk nu de orkestuitvoering. Zoek opnieuw naar het volkslied. Herken je het duidelijker dan bij de balletuitvoering? Let ook op de grote concentratie van de dirigent bij de voortdurende maatwisseling. MUZIEKELEMENTEN • Maatwisseling: het wisselen van maatsoort binnen eenzelfde muziekstuk. • Vivace: geeft het tempo van een muziekwerk aan: het stuk moet levendig gespeeld worden.
OPDRACHT 15 Stravinsky gebruikt in de balletmuziek van Petroesjka ook een Frans volkslied, La Jambe en Bois. Hij leerde het lied van een straatzanger in de Franse stad Beaulieu. a Zing en speel La Jambe en Bois.
Vrije vertaling: Zij heeft een houten been. Het is vastgemaakt met ringen en rubber. Maar doordat ze een lange rok draagt, kun je dat niet zien.
25
b Waar in dit straatliedje zie je een verwijzing naar Pinocchio en Petroesjka?
Kun je • uitleggen waar Petroesjka van Igor Stravinsky over gaat? • de twee volksliedjes herkennen als je naar Petroesjka luistert?
Guns and cellos 2CELLOS op het plein
2CELLOS bestaat uit twee virtuoze cellisten uit Kroatië. Zij coveren Welcome to the Jungle, een song van de Amerikaanse hardrockband Guns N’ Roses.
OPDRACHT 16 Lees de vragen. Bekijk daarna het fragment met 2CELLOS. a Wat gebeurt er op het plein naarmate het optreden van 2CELLOS vordert?
2CELLOS: ‘Wij houden evenveel van AC/DC als van Bach.’
b Zie je de cellist die de melodie speelt links of rechts in beeld? c Noteer drie manieren waarop de muzikanten van 2CELLOS hun instrument bespelen. 1 2 3
26
THEMa 1: Op straten en pleinen
Welcome to the Jungle OPDRACHT 15
OPDRACHT 17 Bekijk het fragment.
Guns N’ Roses – Amerikaanse hardrockband
Welk instrument speelt een riff tijdens de strofe (verse)? MUZIEKELEMENTEN Riff: een kort en vaak terugkerend muzikaal patroon.
OPDRACHT 18 Speel de verse (strofe) van het rocknummer mee. De eerste verse start na de intro.
27
Guns and cellos
OPDRACHT 19 Vergelijk de originele versie van Guns N’ Roses met de gecoverde versie van 2CELLOS. a Noteer één gelijkenis en één verschil tussen het origineel en de cover. Guns N’ Roses
2CELLOS
Gelijkenis Verschil b Vind je de cover duidelijk herkenbaar? c Gaat jouw voorkeur uit naar het origineel of naar de cover? d Wie zou je het liefst op een plein aan het werk horen: Guns N’ Roses of 2CELLOS? Waarom?
© C Brandon / Getty Images
Kun je • uitleggen wat een cover is? • vanuit het beluisteren enkele verschillen tussen origineel en cover geven?
28
THEMa 1: Op straten en pleinen
Toronto Music Garden OPDRACHT 20 Beantwoord de volgende vragen over stilte. a Houd je van de stilte? ja / nee b Zoek je soms de stilte op? ja / nee
© Flashpop / Getty Images
c Wanneer? Waarom?
d Zijn er plaatsen in jouw buurt waar het behoorlijk stil is, zogenaamde ‘stilteplekken’? De vermaarde cellovirtuoos Yo-Yo Ma vindt stilte een recht van elke mens. Hij zet zich daar ook actief voor in. Zo heeft hij voor de stad Toronto het idee van een music garden opgevat. Doordat het stadsbestuur samenwerkte met ingenieurs, landschapsarchitecten en musici, werd het een uniek project. Het bijzondere stadspark ligt in de Chinees-Amerikaanse cellovirtuoos en de havenbuurt. Het is ingedeeld in componist Yo-Yo Ma (°1955) zes percelen, geïnspireerd op de zes delen van de cellosuite nr. 1 van J.S. Bach. Er gaan af en toe concerten door. Maar het hoofddoel is vooral om een plaats te hebben waar mensen tot rust kunnen komen in stilte, weg van de stadsdrukte. Kun je • een voorbeeld geven van wat jij kunt doen om lawaai te beperken?
29
Ik ben singer-songwriter In elk thema werk je binnen Kunsttoer aan 'Ik ben singer-songwriter'. Op die manier ontdek je wat componeren betekent. Zo zul je aan het einde van het jaar jouw eigen nummer gemaakt hebben. Groove
Tunes
Lyrics
Compilation
Thema 1
Thema 2
Thema 3
Produce & record
Thema 4
Thema 5
MUZIEKELEMENTEN De groove gaat over een ritme dat de hartslag van de muziek versterkt en dat als patroon vaak herhaald wordt. Een groove is dus een ritme dat swingt. De tonen worden niet precies op de tel gespeeld, maar klinken een fractie van een seconde te vroeg of te laat. Dat geeft de muziek een levendig gevoel en je krijgt zin om te dansen.
OPDRACHT 21 Luister naar twee fragmenten. Welk fragment is groovy en welk fragment is strakker? Bo e m
Doem
Sji
Tcha
Pa
Voet
borst
knip
klap
dij
BoemSjiboem
DoemTchadoem
Sji Pa ki
TchaSsstcha
Copy/paste
OPDRACHT 22 Boe m
Doem
Pa
ta
Je leerkracht speelt enkele ritmes. Doe hem of haar na. De woorden helpen je om te grooven en te moven. Tel 1 Boem
Doem
Sji
Tel 2 Voet
borst
Boem Tchaboem
Doem Pa doem
Tel 3 Voet Voet knip ki Sji Sji kiSss Sji
borst borst klap
Tel knipdijknip4
klapstilklap
dij dij
Concept: Jeroen Vanesser
Tchaboem Doem Bo etcha mboem
PaDoem Doem pata ta
SjiboemkiSjidoem Tcha
PadoemtaTchatcha pa ta
Bo e m
Doem
Sji
Tcha
Pa
knip knip stilknip knip
borst klapvoet klapvoet Voet
borst dij dij dij dij borst
knip klap voetknip borst knip
dijborst dijklap dij klapdij
Voet
borst
knip
klap
dij
ki
1 Voet
borst
Boem boem
Doem
doem
Voet klapVoet
knip
Sji
ki
borstdijborst
Concept: Jeroen Vanesser
Sji Tcha ki tcha Sji ki
DoemPaboemtaboem
boem doem Doem pa ta
doem Boem tcha Sji ki boem Tcha
PaDoemta doem pa ta
SssSji Sji kiki
Tchatchatchasss Tcha
SjiDoem Sss ki
Tcha Sjitcha
PaTchata
stilknip knipknip knip
klap klap klap klap stil
Bo em
Bo em Doem
Doem Sji
Sji Tcha
Boem Tcha Pa boem
DoemBo Pae mdoem Sss
borst borst
knip knip
knipklap knip klap knip knip
dij voet borstdijvoet
voet borstborst dij dij
Voet Voet borst klap knip knip klap
Voet
Voet borst
borst knip
knip klap
Voet klap dijVoet
borst Voet dijborst stil
Doem boem boem
Doem pa ta
Sji ki Tcha
Boem boem
Boem boem Doem doem
Doem Sji
2 Voet Voet
Sji
30
ki
Sji
ki
doem ki
Pa
ta
pa
Sji tcha ki Tcha
ta
borst dijborst dij dij dij knip borst stilknip
Concept: Jeroen Vanesser
klapknip klap
dij dij klap
Concept: Jeroen Vanesser
Sss Sji ki
SjiTcha kitchaSjisss ki
Doem boem boem
Doem pa ta
Sji ki Tcha
Paki tcha taSji ki Sji Tcha
Boem Paboem boem taboem boem doem Doem
Doem boem doem doem doem tcha Doem pa ta
doem Sjiki tcha ki Sji Tcha
Pa Tchata tcha pa ta
Tcha Doem
Pa Sji
Bo em Bo Paem
Doem Doem Ssse m Bo
klap
dij
stil
Voet
borst
knip
klap
Voet dij
borst stil Voet
boem doem TchaBo em tcha
Boboem em Boem doem tcha Boem boem Pa Doem ta
DoemDoemdoem Doem boem doem doem BoemSji boem
Pa Sji
ta ki
Concept: Jeroen Vanesser
THEMa 1: Op straten en pleinen
Sji Sji Doem
borst
Tcha tcha Doem doem
m
Sss Tcha
Tcha Tcha Sji
Pa Pa Tcha
Sss Sss Pa
Sss
Concept: Jeroen Vanesser
knip
klap
dij
stil
knip borst
klap knip
dij klap
stil dij
Concept: Jeroen Vanesser
stil
Concept: Jeroen Vanesser
Sji Sji ki doem Sji Tcha tcha ki Doem doem
Tcha etcha m TchaBo Tcha Sji Patcha ki
Pa ta PaDoem Pa Ssstcha ta Tcha
Sjidoem boemSss boem Pa doem ta
doemTchatcha doem doem tcha boem
doem tcha
Concept: Jeroen Vanesser
Pa
3
ta ki
klap klap
dij dij
voet borst
VoetVoet Voet borst klap
borst borst borst
knipknip knip
klap klap klap Voet
dijdij dij borst
borst borst
knip knip
klapVoet klap
Voet Voet dijborst dij
borst borst voet borst Voetknip Voet
borst knipklap klap knip borst
klapdij klap knip knip
dijstil dij klap klap
Sss Sji ki Sji Boem ki boem Tcha
SjiTchaBoem kitchaboem Sjisss ki doemtaki SjiPa Doem kita Sji pa
Doemboemdoem Doem boem Sss Sji Sji Sjikiboem ki ki SjiDoem kiboem
Sji pa ki ta Doem Tcha Doem patcha ta Tcha tcha sss Doem boem boem
tcha Boem SjiTcha ki boem Tcha Sji Paki pa ta Tcha Doem ta
stil knip knip knipVoet knipVoet klap
Voet knip knip klapVoet klapknip stilknip borst knip knip knip dijborst dij dij dijknip
borst borst borst voet voet
knip dij knipdij borst
knip knip borst voet voet stilknip knip knip knip knip knip
klap klap klap borst klap dij stil dij borst voet voet
klap klap Voet knip knipVoet klap knip knip borstdij dijdijklap dij
Sji ki Sji ki Doem boem boem
Doem boem boem Doem pa ta
Doem pa ta Sji ki Tcha
Sji Sji ki ki SjiTcha ki Pa ta pa ta
Sji ki Tcha Doem boem boem
Pa ta pa ta Doem pa ta
stil voetknip borst
borst klapklap
dij
Concept: Jeroen Vanesser
borstborst klap voet
borst klap
boem Sji Sjidoem kiki Sss doem PaSss ta Sji tcha pa ki ta
doem Tchatchatchasss Tcha Tcha Sss tcha Sji kisss
Tcha tcha sss
Concept: Jeroen Vanesser
voet dij borst dij
Pata doem ta PaDoem pa ta PaSjiboem taki doem pa ta Tcha
Pa
ta
4
j
knip knip klap
dij dij dij dij
knip
borst voet voet
borst dij dij
Sji
ki
Sji
ki
dij dij dij dij borst borst dij dij
voet knip knip stil knipborst knip stil knip knip dijborst dij dijklap dij
borst klap klapklap klap klap stil
dij dij
klapknip klapknip stil stil
klap klap stil
Sss Sji Doem pa kita Tcha tcha sss
Tcha sss Sji kitchaTcha
klap knip klap klap stil knip
borst dijvoet dij dij knip knipdij klap
Pa boem ta paboemta Doem Sss Sji ki
Pa
ta
pa
Je kunt ook twee of meer ritmes tegelijkertijd uitvoeren.
Personal touch
knip knip knip knip
knip knip knip knip
borst voet voet
borst dij dij
knipknip knipknip knipklap knip
dij dijvoet dij voet dij borst
stil borstknip dij knip dij
borst voet voet
borst dij dij
knip knip klap
dij dij dij dij
stil knip knip
klap klap stil
OPDRACHT 23 Doem
Boe m
Boe m Boe m
Sji
Tcha Doem Doem
Sji
Pa
Tcha
Sss
Sji
Pa
Tcha
Sss
Pa
dij dij dij dij
Sss
Hieronder zie je drie lijnen die elk acht maten tellen. Op elke lijn zijn er maar vier tellen genoteerd.VoetVervolledig door knipnog tellen in dijte knipvullen. Ga of jouw compositie Voet vier klap achteraf dij na stil Voet borst klap borst borst knip stil klap dij stil goed klinkt. Concept: Jeroen Vanesser Concept: Jeroen Vanesser
Concept: Jeroen Vanesser
Tcha
Pa
Sss Boem boem
Doem
doem
Sji
doem Boem ki boem Tcha Doem tcha Doem Boem boem
doemPa
taSji
kiSji
Tcha tcha Pa kiboem doem Tcha tcha doem tcha
ta Pa
ta
boem doem boem doem
doem tcha doem tcha
Tip: Kijk hoe de noten gegroepeerd zijn en experimenteer met patronen. Tel stil 1 Voet Voet
klap
dij
Tcha tcha
Pa ta Boem
boemSji doemki Doem
Tel 2 borst borst
Tel 3
tchaboem boem ki doem Doem Sji Boe m Boe m
Sji
Tel 4
Tel 5
Tel 6dij dij
borst borst borst borst dij dij knip knipknip knip voet borstklap klapklap klap borst klap dij dij knip knipVoet VoetVoet Voet klap klap
Concept: Jeroen Vanesser
boem pa Pa sss ta Pa pa ta ta pa Doem Sjipa kitaSji Sji ki ki Sji Sji kiDoem Tcha Doemboem boemPaboemta Doem pa ta Doemta pa Sssta SjiSji kiki SjiTchaki Tcha Tcha tcha Pa Sss Tcha Doem Doem Pa Sss Tcha Tcha Pa Sss Sji Sji Doem Tcha Pa Boe m Sji
Tel 7
voet borst voet borst
ta Sss SjiSsski Sji ki
Tel 8
borst klapborst klap
Tcha tcha Tchassstcha sss
Sss
1 klap klap
dij dij Voet
Sji ki Tcha
voet knip borstknip knip knip borst
Pa ta pa Boem boem
ta
Sss Sji ki Doem doem Boem
borst klap borst voet voet Voet knip Voet
klap
knipknip knipknip knipknipknip voetvoet voet dij dij dij klapknip klap knipknipborst borstknip dij dij klapvoet borst dij dij dijborst dij dij borst stil knipknip knipknipknip klap klapdijstildij dijdijdijdij dij dij borst borst knip klap dij stil dij knip stil klap dij stil Concept: Jeroen Vanesser
Tcha tcha sss Sji m Boem ki boem Tcha tcha Boem boem Boe DoemDoem Doem Boe m Sji
Voet
borst
doem doemPaSji taSji Doem DoemBoemTcha boem
kiSji
Tcha tcha Pa kiboem Tcha tcha doem Tcha doem Pa tcha Tcha Sji Ssski SjiDoem Padoem
stil knip stil knipknip knip
klap klapklap stil klap stil
Concept: Jeroen Vanesser Concept: Jeroen Vanesser
knip
klap
ta Pa
dij
ta Sss boem doem boem doem Pa Tcha tcha Sss Pa
stil
doem tcha doem tcha ta boem doem
Concept: Jeroen Vanesser
doem tcha
2 knip knip klap
dij dij dij dij Voet Voet
Sji Bo e m
ki
Sji
stil knip knip borst borst Voet
ki Doem
klap klap stil borst borst knip borst borst knip dij dij knip knip knip knip voet VoetknipVoet VoetVoet Voet klap borstklap klapborstklap klapklap klap borst dij klap dij dij Voet borst Voet klap borst knip dij knip borst borst klap knip stil Voet knip
borst klapborst klap dij dij stil voet borstvoet borst dij klap klap stil dij dij voet borst Concept: Jeroen Vanesser
Concept: Jeroen Vanesser
Concept: Jeroen Vanesser
borst klap
Doem boem boem Boem boem Sji
boem pa Sji kiki SjiTchaki Tcha Pata sss ta Pa pa ta ta boem Sss SjiSsski Sjidoem Doem pa kitaSji Sji ki kiDoem Sji Sji kiDoem Tcha Doemboem boemPaboem Doemta paTcha Sssta Sji Tcha pa tadoem ki Tcha Tchassstcha sss BoemSji boem doem Sji ta Doem kipa ta tcha Pa tcha tcha tcha Doem doemTchaBoem boemSji ki PaDoemSji doem Tcha Pa boem ta boempadoem tcha boem Padoemta pa ta doem Sss ki boem Tcha Doem tcha Pa Sjitadoem tcha Sji ki ta ki Tcha ki Sjitcha kiSss Sji Doem
Tcha tcha sss
borst voet voet Voet Voet knip
knipknip knip knip knip knip knip knip knipborst borst voetvoet voet dij dij dij klapknip klap dijdij dij voet knip knip knip stil klap stil borstVoet dij dij knip klapvoetborst dij dijborst dij dij borst stil knipknip knip klap dij borststil knip stil Voet borst knipdijknip klapknip klapknip dij klap dij dijstildij dijdij borst klapklap klapklap borst borst borst klap Voet Voet knip knip dij borstknip klapknip klapknipstil knip knip dij dijvoet voetdijborst klap klap dij dijknipborst voet borst borst klap knip borst voet borst dij knip klap klap dij dij dij dij stil knip knip
klap klap stil
3 knip knip knip knip Voet
borst
Boem boem
Doem
Voet Voet
Sji
ki
Sji
doem Sji
borst borst
ki
Doem boem boem
ki
SjiSji ki ki
Concept: Jeroen Vanesser
Sji
knip knip knip knip knip knip
Doem pa ta
ki Sji ki Doem boem boem Doem pa ta Sji ki Tcha Pa ta pa ta Doem boemTcha boem Doem kipa Pata Doem Tcha Doem pa taSji Sss Sji ki Pa Sji tcha ki Sji ta boemSjiboemki boem doem paPa tata doem tchaki Tcha
knip knip knip knip borst voet voet borst dij dij knip knip klap dij dij dij dij knip dij dij dij dij borst voet voet dij dij dij dij stil knip knip borst voet knip voet knip klap borst dij dij knip knip klap klapknip klapknip knipborst voet borst borst klap
Sji ki Tcha
Pa
ta
pa
ta
Sss Sji ki
Tcha tcha sss
Sss Sji ki Tcha tcha sss tcha sss Sss Sji ki ta Tcha pa ta Tcha tcha sss
stil knip knip dij dij dij klap dij klap stil
klap klap stil stil knip knip
klap klap stil
31
ta
Boem
Tcha Doem
PaSji
Sss Tcha
borst klap
dijknip
stil klap
Pa
Sss
dij
stil
OPDRACHT 24 Voet
Voet knip
borst
Voet Voet
Tel 1 Voetknip Voet knip
borst borst
Voet
Sji
ki
Sji
Concept: Jeroen Vanesser
Concept: Jeroen Vanesser
Maak leuke groove. Boem boem Doem nu doem zelf een Sji ki Tcha Doem tcha doem PaSji ta ki boem Tcha doem tcha doemPa Bo tcha ta boem Doem doem doem Sji tcha em Tcha Bo em Sji BoBo e mtweede em SjiSji Tcha Doem Doem Sss Tcha Tcha tel uit rij Pa Pa3 en voorSssSss Kies voor de eerste tel uitDoem rij 1, voor de tel uit rij 2, Pavoor de derde de vierde tel weer uit rij 1.
Boem boem
ki
Doem boem boem
Boem
Sji Doem ki pa Sjita ki
Doem
Tel 2 dij knipdijknip
borstklap borst klap
Voet Voet knip
borst
Doemkiboem boem Sji Tcha
Boem boem Sji
Doem
knip borstknip dij knip dij knip
knip borst knipvoet klapvoet
Pa Doem ta pa tata Boem Boemboem Sji ki boem Pa
doem Tcha
Tel 3
voetklap borst klap
borstdijklap dij Voet
voet borst borst
borst borst klap
knip dijknip
klap stil klap
Sss Sji Sji ki Tcha ki
Tcha Pa Boem tcha ta boem pa sss ta
Tcha Doem Doemtcha doem doem Sss
PaSjiSjita ki ki
Tel 4
borstknip klap dijdij
Concept: Jeroen Vanesser
ekim Sss DoemSjiBodoem
Doem Tcha Sjitcha kisss
boem Tcha Tcha doem tcha tcha
doemPa Patcha ta ta
Pa
klap
dij
stilstil
Concept: Concept: Jeroen Jeroen Vanesser Vaness
Tcha Sji tcha boem boemdoem doem
Pa Tcha ta
doem doem tcha tcha
1 knip knip knip knip
borst voet voet
Voet
Voet Voet knip
borst
Boem boem Pa Boem
Sji
Doem doem SssDoem
ki Sji ki Sji Sjiki
dij borst dij dijdijdijdij
stilknip knipknip knipklap
klapdijklap dij stil dij Voetdij Voet
stilborst knip Voet knip borst
knip knip dij knip dijknip
klap klap voetklap borst klap
borst borst klap
Voet Voet Voet Voet knip knip dij
borst borst borst borst klap klap stil
Doem boem boem Tcha Tcha tcha
Sji ki pa ki SjitaSji ki ki Sji Doem Pa Pata
Doem boem boem Sji Doem kiboem Tcha boem boem Sss doem
Pa Doem Doem ta pa pa tatata doem tcha
borst voet voet klap klap klap
knip knip knip knip knip knip knip borst dij dijknip dij dij dij
knip borst knipvoet klap voet borst voet voet voet borst stil
dij borst dijborst dijdijdijdij dijdij borst klap
Sji
ki
Sji
Concept: Jeroen Vanesser
ki
klap knip klapborst stil knip dij borstdijklap dijdij
DoemBoem boemboem boem
Doem pa doem Doem ta Tcha Pa Pa tcha ta taBopa sssepam ta ta
Sss SjiSjiSji ki ki Tcha ki Tcha
klap knip klap voet borst voet borst
dij klap dij borst klap borst klap
ki Sji Sji ki Tcha
Pa Tcha ta patc
SssSss SjiDoem Sji ki ki
Sjisss Tcha Tchatcha tcha
2 knip knip knip knip Voet Voet dij Voet
ha
knip knip knip knip knip knip knip
borst borst stil borst
Boem taSji boem ki Sji Pa ki
Concept: Jeroen Vanesser
boem Doem doemboem doem Doem boem
doem DoemSjitcha pa kita
tcha em Sji Tcha ki Bo Tcha
Pa
taPa Doem pata ta
Sjiki Sssboem Sji doem
Concept: Jeroen Vanesser
borstVoet voetVoet voet
borst borst dijborst dij Voet klapdijklap dijdij dij stil dijdij dij dij
stilknip knipknip knipklap klap
Sji
ki
Sji
ki
Doem boem boem
knip knip knip knip klap
klapdijkla dij dij dij
borst stilstil knip knip knip knip
knip klap klap stilsti klap klap
Doem pa ta
Pa
knip knip knip knip
borst voet voet
borst dij dij
knip knip k
Voet Voet
borst borst
knip kni
stil
Concept: Jeroen Vanesser
tcha Tchadoem tchaTcha sss
Doem
doem
Sji ki T
Boem boem Sss
Sji
k
3 Voet Voet dijknip knipdij knip knip
p
cha
FromDoemscratchSjiBo em
voetborst borst borst voetborst voet
knip borst klap borst dijknip dij
klap knip klap knip Voet klap
dijdij dij dijdijdijborst
stilvoet knip borst knip
klap klapborst klap klap stil
dij
Sji Pa Sji ta ki pa Sjita ki
SssDoemSjiboem ki boem
TchaDoem tcha pa sss ta
boem Sji Boem ki Tcha
Pa Doem ta padoemta
Sss SjiSji kiki
TchaTcha tcha tcha sss
Pa
ta
ki Sji ki boem doem
Doem boem boem doem tcha
Doem pa
Noteer jouw groove in de tabel.
dijknip dij knip dij dijknip knip
lap
Tel 1klap klap borststil dij dij
stilborst knip knip voet voet
knip Voet knip klap Voet
Sji
ki
Sji
Tel 2dij borst dij dij borst dij ki
knip knip knip knip
Tel 3 stil klap klap klap klap
Doem boem boem
Doem pa ta
Sji ki Tcha
borst voet voet
borst dij dij
knip knip klap
Leer je klasgenoten jouw groove aan.
32
stil knip knip knip knip
Tel 4 voet borst
knip knip knip knip dij dij
Pa
ta
pa
dij dij dij dij
ta
borst voet voet borst klap
Sss Sji ki
Tcha tcha sss
stil knip knip
klap klap stil
borst dij
THEMa 1: Op straten en pleinen
MUZIEKELEMENTEN Het steeltje aan een noot kan naar boven of naar beneden wijzen. Dat verandert niets aan de noot, maar is gewoon een keuze in ontwerp. Als het steeltje naar boven wijst, dan moet het aan de rechterkant van de noot geplaatst worden. Als het naar beneden wijst, dan staat het aan de linkerkant van de noot. De leesbaarheid is altijd het belangrijkst.
Wat betekent de uitspraak ‘Componeren is 10 % inspiratie en 90 % transpiratie’?
33
In 'Zing je ding' op p. 12 deed je de stemopwarming met 'Sounds of the city'. Bekijk de partituur opnieuw. Daarna mag je zelf een 'Sounds of …' componeren. Werk daarvoor in kleine groepjes.
OPDRACHT 25 Volg het stappenplan. Stap 1 • Maak groepjes. • Bepaal en noteer het onderwerp van jullie compositie: Sounds of … • Bedenk geluiden die passen bij dat onderwerp. Schrijf ze op. • Onderzoek en bepaal hoe je die geluiden kunt maken. Met stemmen, instrumenten, beide, andere klankbronnen. Probeer dat uit. • Bepaal uit hoeveel verschillende partijen de compositie bestaat. • Teken jullie partituur samen. Deze tips helpen je op weg: • Houd de compositie kort. • Breng er afwisseling in. • Maak het boeiend en origineel. Durf te experimenteren. Stap 2 • Elk groepje brengt zijn Sounds of … • De andere groepjes raden jullie onderwerp. Stap 3 • Oefen de origineelste partituur met de hele klas. • Maak een opname. • Evalueer de opname samen.
34
THEMa 1: Op straten en pleinen
OPDRACHT 26 Luister naar de zes instrumenten. Noteer de volgorde waarin de luisterfragmenten voorkomen. basgitaar
contrabas
mondharmonica
akoestische gitaar
cello
elektrische gitaar
OPDRACHT 27 Luister naar de vier instrumenten. Noteer telkens de naam van het instrument. 1 2 3 4
OPDRACHT 28 Luister naar de vijf geluidsfragmenten. Noteer de volgorde naast de begrippen. singer-songwriter
hardrock
New Orleans
draaiorgel
rap
Op diddit vind je de rubrieken ‘Bruggenbouwer’ en ‘Coda’.
35