Rekenroute 1
In dit voorlopig voorbeeldmateriaal vind je de handleiding van een basisles en een les probleemoplossend denken. De volledige handleiding van blok 1 en andere materialen kan je bekijken op rekenroute.vanin.be.
In het bijbehorend voorlopig werkschrift vind je de lessen van één blok van Rekenroute terug.
Planning:
Leerjaar 1 en 2 zijn beschikbaar vanaf september 2026.
Leerjaar 3, 4 en 5: september 2027
Leerjaar 6 (en DigiMax 5 en 6): september 2028
Opgelet, dit is voorlopig proefmateriaal (gebaseerd op de minimumdoelen, in afwachting van de goedgekeurde leerplannen).
Auteurs:
Guido Wijnen
Leen Debloudts
Bieke Finet
Jessie Hertogen
Gaston Jochems
Fotokopieerapparaten zijn algemeen verspreid en vele mensen maken er haast onnadenkend gebruik van voor allerlei doeleinden. Jammer genoeg ontstaan boeken niet met hetzelfde gemak als kopieën.
Boeken samenstellen kost veel inzet, tijd en geld. De vergoeding van de auteurs en van iedereen die bij het maken en verhandelen van boeken betrokken is, komt voort uit de verkoop van die boeken.
In België beschermt de auteurswet de rechten van deze mensen. Wanneer je van boeken of van gedeelten eruit zonder toestemming kopieën maakt, buiten de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen, ontneem je hun dus een stuk van die vergoeding. Daarom vragen auteurs en uitgevers om beschermde teksten niet zonder schriftelijke toestemming te kopiëren buiten de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen.
Verdere informatie over kopieerrechten en de wetgeving met betrekking tot reproductie vind je op www.reprobel.be.
Ook voor het onlinelesmateriaal gelden deze voorwaarden. De licentie die toegang verleent tot dat materiaal is persoonlijk. Bij vermoeden van misbruik kan die gedeactiveerd worden.
© Uitgeverij VAN IN, Wommelgem, 2026. Alle rechten voorbehouden. Tekst- en datamining (TDM) niet toegestaan.
De uitgever heeft ernaar gestreefd de relevante auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Wie desondanks meent zekere rechten te kunnen doen gelden, wordt verzocht zich tot de uitgever te wenden.
BLOK 1
Patronen herkennen en voortzetten 25'
LES 3
Leerlijn
MK1 Vormleer
Lesdoelen
Inoefenen
De leerlingen:
Lessenreeks
Les 1 van 3
Volgende: Blok 3 Les 17+18
• kunnen een patroon van 2, 3 of 4 elementen herkennen in een rij en die rij voortzetten (MD KO 2.4.4);
• kunnen een gerealiseerd patroon verwoorden (MD KO 2.4.4);
• kunnen de eenheid herkennen in een herhalend patroon (MD KO 2.4.4).
• werkschrift A p. 8
Zelf te voorzien
• per leerling: 5 rode en 5 blauwe blokjes
• set van 5 cirkels, 5 vierkanten en 5 rechthoeken
• set 5 rode en 5 blauwe driehoeken
• kralen in twee kleuren om een ketting mee te maken
• de cirkel, de driehoek, het vierkant, de rechthoek
• de eenheid
• eerste, tweede, middelste, volgende
• naar boven, omhoog, naar beneden (onder), omlaag
• naar links, rechts
• op één na laatste, (voor)laatste
• de pijl, de pijlpunt
• de richting
Ik merk in deze les dat de leerling …
het moeilijk heeft
Oefening 1-6
mee is meer aankan
Extra zorgblad 3 verdiepingsschrift blok 1 verdiepingsschrift blok 1 verrijking blok 1
In deze les is het de bedoeling dat alle leerlingen de opdrachten in het werkschrift oplossen.
Het zorgblad kun je als aanvulling op de les inzetten in een apart zorgmoment bij de zorgleerkracht of tijdens een hoekenwerk.
Tips bij zorgblad 3
• Bekijk het zorgblad eerst met de leerling en werk vervolgens elke oefening gezamenlijk uit.
• Verwoord dat bij een patroon telkens hetzelfde stukje terugkomt. Laat leerlingen voorbeelden zoeken in de klasomgeving, bv. op een trui, vloertegels, kaftpapier …
• Maak een doe-doos voor patronen. Vul een doorzichtige stapeldoos met materiaal om spelenderwijs patronen te oefenen, bv. schakels, kralen, plakfiguren en stempels. Gebruik de doos tijdens hoekenwerk, geef hem mee aan de zorgleerkracht of co-teacher, of zet hem in bij de verlengde instructietafel in de klas.
Computationeel denken
Deze activiteiten laten kinderen kennismaken met een belangrijke pijler binnen het computationeel denken: patroonherkenning. Ze ontdekken patronen, vertalen die naar concrete stappen en voeren die stapsgewijs uit. Zo bouwen ze een stevige basis voor het opstellen van eenvoudige algoritmen en later het oplossen van complexere vraagstukken.
Link met andere leergebieden
Muzische vorming
In een les beeld kun je creatief bezig zijn met patronen (stempelen, knippen, plakken, steekparels of strijkparels …). Ook in een les muziek kun je mooi aan de slag met klankpatronen en instrumenten.
Start
Voorkennis activeren: ritmepatronen
Klap ritmisch in de handen: hard, zacht, hard, zacht … Doe maar mee.
Zeg een aantal keer de telrij van 1 tot en met 3. Klop na elke telrij op de bank: 1, 2, 3, klop, 1, 2, 3, klop, 1, 2, 3 … Doe maar mee.
Lesdoel formuleren
Vandaag oefenen we op patronen verderzetten. Jullie gaan er ook zelf maken.
In het kort
• Activeer de voorkennis aan de hand van een klassikale oefening rond ritmepatronen.
• Formuleer het lesdoel: we zetten patronen verder en maken er zelf.
Ter info
De minimumdoelen voor kleuters en de leerplannen vragen aandacht om binnen het (herhalend) patroon het deel dat telkens terugkomt te benoemen als 'de eenheid'. Blijf dit regelmatig herhalen zodat de leerlingen deze term herkennen.
Tip
Maak eventueel een zorggroep voor leerlingen die stapsgewijze ondersteuning nodig hebben.
Oefening 1
Laat bij het herkennen en voortzetten van patronen kinderen hardop verwoorden wat er al staat en wat er daarna moet komen. Laat verwoorden welk deel telkens terugkomt in het patroon. Benoem dit als 'de eenheid' in het patroon.
Tip
Wanneer je merkt dat patronen herkennen en verderzetten al goed lukt in je groep kun je al aan de slag met veranderende of groeiende patronen. Dit zullen we ook extra oefenen in les 17-18 van blok 3. de rij
3
en kleur verder.
4 zet de rijen verder.
5 maak een patroon en zet het verder. gebruik 4 verschillende kleuren.
6 doorstreep de fout in de rij.
Lichaamspatronen
Zet de leerlingen op een rij in patroon: jongen –meisje – jongen – meisje – … Laat het deel dat telkens terugkomt of herhaald wordt verwoorden. Benoem dit als de eenheid van het patroon.
Wissel af met houdingen: staand – gehurkt –staand – gehurkt – … Laat tijdens het bewegen het patroon en de eenheid van het patroon hardop verwoorden.
Kralen- en blokkenpatronen
Toon een kralenketting met het volgende patroon: rood, blauw, blauw, rood, blauw, blauw, rood …
• Vul de rij aan. Welke kraal komt na de rode? En daarna? …
Laat per duo rode en blauwe blokjes in diezelfde volgorde leggen.
Laat elk duo een eigen kleurenpatroon met de blokjes bedenken. De leerlingen verwoorden om de beurt hun (eenheid) van het patroon.
Pictogrampatronen op het bord
Maak op het bord een patroon met afwisselend een blauwe en een rode driehoek.
Verwerking
Neem het werkschrift erbij.
Lees de opdrachten een voor een voor.
De leerlingen voeren uit.
Afronding
Overal om ons heen vinden we patronen terug. Bespreek met de leerlingen enkele duidelijke patronen die je in het klaslokaal terugvindt.
• Vul de rij aan. Welke driehoek komt na de rode?
• Welke driehoek volgt daarna? En daarna? …
Maak een patroon met enkel blauwe of enkel rode driehoeken, afwisselend met de basis bovenaan en onderaan.
De leerlingen ontdekken het patroon en zetten het voort.
Maak een patroon met de volgende vormen: cirkel, vierkant, rechthoek, rondje, vierkant, rechthoek …
• Met welke figuur gaat de rij verder? (Met een vierkant.)
Laat het patroon verder aanvullen.
Een fout in het patroon ontdekken
Zoek de fouten op het bord bij het drukletterpatroon, cijferpatroon en tekenpatroon.
Laat verwoorden waar de fout is en waarom.
Ga na of alle leerlingen patronen beheersen vooraleer je aan de opdrachten in het werkschrift begint.
• Doe verschillende activiteiten rond herhalende en groeiende patronen. Leerlingen zoeken ook eens een fout in een patroon.
Observeer welke leerlingen dit alleen aankunnen en welke leerlingen ondersteuning nodig hebben.
• De leerlingen maken zelfstandig oefening 1-6
Laat hen steeds het patroon verwoorden en aanvullen.
• Waar zie je hier in de klas een patroon?
• Laat de leerlingen (zelfstandig of per duo) zoeken naar patronen in de klas.
BLOK 1
