Pelgrim 1 - Leerwerkboek

Pelgrim GODSDIENST 1

INTRO

Hoe vind ik mijn plek in mijn nieuwe klas?

Proefversie©VANIN

Mijn verwachtingen voor de godsdienstlessen

1 Noteer drie woorden die jij verbindt met de godsdienstlessen.

Proefversie©VANIN

2 Wat zou je graag in de godsdienstlessen willen leren, ontdekken of bespreken?

Bijvoorbeeld:

–Welke vragen heb je over geloven of niet geloven?

–Over welke ‘levensvragen’ denk je soms na?

–Hoe zou je je eigen levensbeschouwing omschrijven?

–Wat wil je graag bijleren over jezelf, de anderen of de wereld?

Schrijf hieronder in een aantal kernwoorden jouw verwachtingen.

LESDOELEN

Proefversie©VANIN

LD 1 Ik geef aan in welke mate ik mezelf herken in de situatie van iemand anders.

LD 2 Ik omschrijf hoe ik de eerste schooldagen ervaren heb en hoe ik me daarbij voelde.

LD 3 Ik omschrijf mijn eigen verwachtingen voor het komende schooljaar.

INSTAP

DE EERSTE STAPPEN DOOR DE MIDDELBARE SCHOOLPOORT

Bekijk de video waarin enkele eerstejaars en een directeur vertellen over de eerste schooldag. Beantwoord daarna mondeling de vragen.

1 Cas en Aya sommen verschillen op tussen het middelbaar en de lagere school. Welke?

2 Welke verschillen zou jij nog noemen na jouw eerste dag(en) in het middelbaar?

3 Directeur Suzy vindt het nieuwe schooljaar ook spannend: ze vraagt zich af wat ze kan verwachten van dit jaar. Wat verwacht jij van dit nieuwe schooljaar?

Bronnen

Proefversie©VANIN

DE EERSTE SCHOOLDAG VAN BENOÎT A

De Franse film Le Nouveau volgt Benoît, een jongen van 14, tijdens zijn eerste weken als nieuwe leerling op een middelbare school in Parijs.

BENOÎT ZOEKT ZIJN WEG B

1 Bekijk de video over de eerste schooldag van Benoît (bron A).

a Wat voelde Benoît toen hij op school kwam? Gebruik hiervoor de emotielijst op p XX.

– Benoît voelde zich …

Dat zie ik omdat … .

– Hij voelde zich ook … .

Dat merk ik wanneer … .

b Welke emoties ervaarde je zelf op de eerste schooldag? Gebruik hiervoor de emotielijst op p XX.

Die eerste dagen voelde ik mij …

c Hoe verliepen jouw eerste schooldagen? Verwerk de gevoelens die je noteerde bij b in je tekst.

Je kunt je tekst als volgt structureren:

– Mijn eerste schooldag(en) verliepen …

– In het begin voelde ik mij … .

– Vandaag voel ik mij … omdat … .

Proefversie©VANIN

d Geef met een pijl aan in hoeverre jij jezelf herkent in Benoît.

Ik herken mezelf volledig in Benoît.

Ik herken mezelf helemaal niet in Benoît.

2 De mama van Benoît wil hem helpen om vrienden te maken. Bespreek de tip die ze hem geeft.

a Welke tip geeft de mama van Benoît?

b Vind je het een goede tip? Leg mondeling uit waarom wel/niet.

c Welke tips zou jij op basis van je ervaringen zelf geven aan de leerlingen van het zesde leerjaar voor hun eerste schooldagen in het middelbaar?

a De mama van Benoît …

Proefversie©VANIN

b Ik vind dit een: goede tip slechte tip

c Ik zou zelf volgende tips geven aan leerlingen uit het zesde leerjaar:

3 Benoîts eerste schooldagen verlopen niet altijd even vlot. Bekijk de video die hoort bij bron B en beantwoord de vragen.

a Hoe reageert Benoît op de jongens in de computerklas? Hoe zou jij zelf reageren?

b In dit fragment zie je hoe Benoît Johanna leert kennen. Hoe verloopt die kennismaking?

c Vind je de kennismakingsscène herkenbaar en realistisch?

a Benoît ...

Als ik Benoît was, dan zou ik …

b Benoît leert Johanna kennen wanneer …

c Ik vind de scène van de kennismaking wel/niet realistisch omdat …

Op een goede manier met elkaar ‘samen-leven’ is een absolute noodzaak om gelukkig te zijn. Je hebt net gezien hoe pestgedrag het leven van iemand letterlijk kan ‘verpesten’, maar ook hoe een echte ontmoeting gelukkig maakt en toekomst biedt. Maar hoe doe je dat eigenlijk: samen-leven en elkaar ‘echt’ ontmoeten?

Samen-leven

LESDOELEN

Proefversie©VANIN

LD 4 Ik leg uit waarom het belangrijk is dat je mensen respecteert en aanvaardt zoals ze zijn.

LD 5 Ik pas de gulden regel toe bij ...

LD 6 Ik denk na over vijf afspraken die ik belangrijk vind om goed samen te werken in de klas.

INSTAP

Bekijk de reclamespot van de Deense zender TV2 Denmark. Beantwoord daarna mondeling de vragen.

1 Beschrijf wat er gebeurt in de video.

2 Wat willen de makers van de video duidelijk maken?

3 Herken je iets van aanvaarding tussen mensen in het fragment?

Bronnen

A DE SPLINTER EN DE BALK

Op het heetst van de dag lagen Jezus en zijn vrienden onder een stel bomen te rusten. Een paar van hen sliepen. Simon niet. De hele dag al had hij met een diepe frons op zijn voorhoofd rondgelopen.

‘Zeg Jezus,’ begon hij, ‘wat vind jij van de regel: je moet je vrienden liefhebben? Is dat genoeg om goed te leven?’

Jezus glimlachte: ‘Het is natuurlijk prima om van je vrienden te houden, Simon. Dat weet jij ook wel. Maar doet iedereen dat niet? Waarom zijn het anders je vrienden? Van jullie verwacht ik meer: jullie moeten eens proberen niet alleen van je vrienden, maar ook van je vijanden te houden!’

Zijn vrienden keken hem verbaasd aan en Andreas tikte zachtjes met zijn vinger tegen zijn voorhoofd.

‘Nee, serieus,’ zei Jezus. ‘Je moet proberen goed te zijn voor mensen die je haten. Als iemand je op de ene wang slaat, bied je hem ook de andere wang aan. Wedden dat ze dan van houding veranderen? Je moet de mensen behandelen zoals je wilt dat ze jou behandelen. En je moet niet zo snel over elkaar oordelen. Soms is het net alsof je kijkt naar de splinter in het oog van een ander, terwijl je de balk in je eigen oog niet ziet!’

Ze lachten allemaal. Het klonk gek, wat Jezus zei. Maar misschien had hij wel gelijk.

Naar Lc. 6, 27-49, uit: K. Janssen, Hosanna

Proefversie©VANIN

WIST JE DAT

Zelfs de oude Grieken en Romeinen hadden al versies van de Gulden Regel. Ze verwerkten die in verhalen. De eerste ‘echte’ geschiedschrijver was de Griek Herodotus (ca. 485 - ca. 425 v. Chr.).

Hij vertelde niet zomaar verhalen, maar baseerde zich op feiten, stelde kritische vragen en hield rekening met omgevingsfactoren zoals taal en cultuur. In zijn verhalen liet Herodotus een van zijn personages het volgende zeggen: ‘Wat ik in mijn naasten berisp, zal ik zelf niet doen als ik het laten kan.’

De Gulden Regel komt voor in verschillende religies en levensbeschouwingen, al is hij soms iets anders geformuleerd.

islam ‘Geen van u is een gelovige, totdat hij zijn broeders en zusters toewenst wat hij zichzelf toewenst.’

boeddhisme‘Kwets anderen niet met wat jou kwetst.’

confucianisme‘Wat wij niet willen dat anderen ons aandoen, moeten wij ook anderen niet aandoen.’

De video uit de lesinstap bevat een zeer mooie boodschap: doorbreek vooroordelen, durf grenzen oversteken, ontmoet elkaar oprecht en authentiek. Dat idee is niet nieuw. Het gaat om een eeuwenoude, universele opvatting die terugkomt in talloze religies, culturen en levensbeschouwingen. Je kunt die boodschap zelfs samenvatten in één zin. Je gaat ernaar op zoek bij opdracht 1.

1 Lees de Bijbeltekst op de bronnenpagina (bron A).

a Welke zin uit de tekst past het beste bij de video uit de lesinstap? Markeer die zin in het groen.

b Jezus geeft in de tekst verschillende voorbeelden van hoe je anderen zou moeten behandelen. Eén zin vat al die voorbeelden samen. Markeer die zin in het geel.

c De zin die je geel markeerde, wordt de Gulden Regel genoemd. Hoe kun je deze regel toepassen in je klas en op school?

Proefversie©VANIN

d Wat zou volgens jou een goede houding zijn bij het ontmoeten van nieuwe mensen? Duid aan.

Je aanvaardt en respecteert andere mensen zoals ze zijn.

Je staat met je handen in je zakken en antwoordt niet op vragen die anderen je stellen.

Je grijpt kansen om elkaar te leren kennen.

Je onderbreekt anderen wanneer ze iets vertellen.

2 Werk in groepjes. Je krijgt een kaartje van je leerkracht.

a Lees de situatie op het kaartje.

b Wat hebben alle situaties gemeenschappelijk?

3 Noteer de klasafspraken voor jullie klas.

Hoe vind ik mijn plek in mijn nieuwe klas?

Denk even na over de kern van de leerstof aan de hand van een mindmap.

1 Lees de kernbegrippen uit deze les rond het centrale onderwerp ‘mijn nieuwe klas’. In een mindmap zet je de kernbegrippen rond het centrale onderwerp. In deze mindmap staan ze in cirkels en zijn ze met een lijn verbonden met het centrale onderwerp. Je kunt ze in hokjes zetten en met een lijn verbinden aan het centrale onderwerp

2 Maak nu zelf vertakkingen aan de kernbegrippen. Maak nu vertakkingen waar je steeds dieper ingaat op de verschillende kernbegrippen van het centrale onderwerp.

3 Het resultaat van de mindmap is een visuele weergave van deze les. Het is belangrijk om te onthouden dat mindmappen heel weinig regels kent. Iedereen maakt op zijn eigen manier een mindmap en dat is net goed. Wat wel vaststaat, is dat je gemakkelijker dingen kunt onthouden wanneer je zelf je eigen mindmap bij de leerstof maakt.

Proefversie©VANIN

mijn nieuwe klas

Gulden Regel samen-leven

klasafspraken

Ga naar iDiddit voor meer info over het maken van een mindmap.

Proefversie©VANIN

Mijn notities bij dit thema

1 VOOR DE START VAN HET THEMA:

Waar wil ik meer over weten?

Ik vraag me af waarom ...

Proefversie©VANIN

2 TIJDENS HET WERKEN AAN HET THEMA:

Waar legt de leerkracht de nadruk op?

a Wat ik zeker moet onthouden is ...

b Wat mij het meest opvalt is ...

3 NA AFLOOP VAN HET THEMA:

Waar sta ik?

a Hoe goed begrijp ik dit thema?

b Wat vind ik moeilijk?

een aantal nieuwe woorden

luisteren naar mijn klasgenoten nadenken over de betekenis van de leerstof voor mij andere:

4 MIJN EIGEN AANVULLINGEN

LESDOELEN

LD 1 Ik begrijp dat je met beeldtaal (een deel van) je verhaal kunt delen.

LD 2 Ik kan voorbeelden geven van beschrijvende en symbolische taal.

LD 3 Ik leg uit dat je symbolische taal kunt gebruiken om belangrijke momenten te delen.

Proefversie©VANIN

LESINSTAP

1 Wat leeft er op jouw scherm?

–Wie of wat kwam als eerste op je scherm vandaag?

– Wat zie jij online het meest: filmpjes, nieuws, vrienden, reclame …?

2 Bekijk het filmpje over sociale media en beantwoord de vragen.

–Wat valt je op?

–Komen deze beelden overeen met wat jij op sociale media ziet?

–Waarom zou iemand op sociale media iets mooier voorstellen dan het is?

Bronnen

“Tijdens de les lichamelijke opvoeding moest ik over de plint springen en ik viel. De hele klas lachte. Ik deed alsof ik het ook grappig vond en lachte mee: ‘Haha, ik ben echt zo onhandig!’ Maar eigenlijk schaamde ik me kapot en wilde ik in de grond verdwijnen. Ik lachte alleen maar mee omdat ik niet wilde laten zien dat ik me slecht voelde.”

Savita, 12 jaar

“Vorige week had ik een slechte toets voor wiskunde. Ik wilde tegen mijn vriendin zeggen dat ik niets van die lessen gesnapt had, maar in plaats daarvan postte ik een story: ‘Die toets was echt stom! Waarom moeten we toch naar school gaan?!’ Eigenlijk voelde ik me dom, maar dat durfde ik niet vertellen. Dus deed ik stoer, terwijl ik eigenlijk gewoon hoopte dat iemand mij begreep.”

Louis, 13 jaar

Proefversie©VANIN

“Een vriend vroeg laatst waarom ik zo stil was. Ik wilde zeggen dat het thuis moeilijk was omdat mijn mama haar werk kwijt is, maar ik zei alleen: ‘Ik ben moe van school.’ Ik durfde het niet te vertellen, want wat als hij het doorvertelt? Dus hield ik het voor mezelf. Zo probeerde ik mezelf te beschermen tegen roddels.”

Farah, 14 jaar

1.1 Mijn

verhaal, mijn spiegel

1 Op sociale media zie je vaak maar een stukje van iemands verhaal. Het is een beetje zoals een spiegel: je ziet wat ervoor gehouden wordt, maar niet wat erachter zit. In het filmpje bij de lesinstap zag je dat het echte leven soms anders is dan wat je online ziet.

a Stel dat sociale media een spiegel zijn. –Wat laten mensen meestal in die spiegel zien? –En wat blijft buiten beeld?

b Welke kant laat jij je klasgenoten vooral zien?

mijn vrolijke kant mijn rustige kant

mijn stoere kant

mijn slimme kant

mijn creatieve kant een andere kant:

c Zien ze dan wie jij écht bent? ja, helemaal

Proefversie©VANIN

voor een deel nee, niet echt

2 Lees de getuigenissen en beantwoord de vragen.

a Wat voelden Louis, Savita en Farah echt? Markeer in de tekst.

b Hoe komt het dat ze hun gevoelens niet durfden delen? Onderstreep in de tekst.

c Welk advies wil je Louis, Savita en Farah geven?

Mijn advies voor Louis, Savita en Farah is ...

Wat je online ziet, is meestal maar een deel van de werkelijkheid, een deel van mensen hun verhaal. Ook in het echte leven toont niet iedereen altijd wat hij of zij denkt of voelt. Soms houden mensen moeilijke momenten, gevoelens, twijfels of een mening buiten beeld. Misschien uit angst om negatieve reacties te krijgen, uitgelachen te worden of er niet meer bij te horen. Heb je al eens nagedacht wat er kan gebeuren wanneer je probeert om jouw volledige verhaal te delen?

Bronnen

“Ik stotter een beetje en daarom vermeed ik vroeger altijd om voor te klas iets te vertellen. Ik had schrik dat ik uitgelachen zou worden. Maar dit jaar zit Maryna in mijn klas. Die is ongelooflijk! Ze stottert veel harder dan ik en toch steekt ze op 1 september als eerste haar hand op om iets over haar hobby te vertellen. Ze trekt zich niets aan van hoe vaak ze hapert. Bovendien voetbalt ze als spits in de ploeg van onze gemeente. Hoe cool is dat! Nu durf ik ook meer praten in de klas.”

Olivia, 13 jaar

Proefversie©VANIN

Actrice Joey Kwan voelde zich eenzaam als jonge mantelzorger: “Het werd een soort obsessie om het alleen te kunnen, terwijl ik hulp kon vragen.”

wo 18 dec. 2024 21u17

Joey Kwan ken je misschien als Kyona uit de eerste reeks van #LikeMe. Haar papa werd in 2020 ziek. Hij had kanker. Joey woonde toen nog thuis en zorgde veel voor haar papa. “Het was heel moeilijk nieuws,” vertelt ze. “Maar we hebben nog twee mooie jaren samen gehad voor hij is gestorven.”

Tijdens die periode vond Joey het lastig om met haar vrienden te praten over wat er gebeurde. “Ik wist niet goed of zij daarover wilden praten,” zegt ze. “Dus hield ik veel gevoelens voor mezelf. Het werd een soort obsessie om het alleen te kunnen, terwijl ik hulp kon vragen.”

Nu haar papa er niet meer is, probeert Joey er meer over te praten. “Door met anderen te babbelen die ook iemand verloren hebben, voel ik me minder alleen. En mijn vrienden helpen me ook veel. Dat doet deugd.”

Joey merkt dat ze stilaan weer openbloeit. “Ik heb een lieve familie en veel vrienden rond mij. Zij vangen me echt op. Nu leer ik om hun hulp te aanvaarden. Dat helpt me om verder te gaan.”

Bron: naar vrt.be

3 Van populaire figuren kennen we vooral de spannende, leuke, fantastische verhalen. Maar soms heeft er iemand de moed om een pijnlijk, lastig of moeilijk verhaal te delen. Ook dichter bij zijn er mensen die zich durven tonen in al hun kwetsbaarheid.

a Lees de getuigenissen van Olivia en Joey (bron D-E).

–Beide meisjes doorlopen een emotionele reis. Welke emoties herken je in de getuigenissen?

Tip: raadpleeg de emotielijst.

–Wat voel je bij een getuigenis van iemand die zich kwetsbaar toont?

–Waarom delen Olivia en Joey hun verhaal met anderen, denk je?

–Welk advies denk je dat Joey zichzelf zou geven?

Olivia:

Joey:

Proefversie©VANIN

Ik, Joey, geef het volgende advies aan mezelf:

b Lees nu opnieuw de getuigenissen op p. 4 (bron A-C).

–Wat zou er gebeurd zijn als Louis, Savita en Farah hun echte verhaal hadden gedeeld?

–Heb je iets geleerd van hun getuigenis? Licht toe aan de hand van de stelling hieronder

“Als

je iets deelt dat echt is, help je anderen om ook eerlijk te durven zijn.”

KENNIS

Eerlijke verhalen delen is niet altijd makkelijk. Sommige gevoelens of ervaringen hou je liever voor jezelf. Wanneer mensen ervoor kiezen om ook moeilijke kanten te tonen, kan dat zorgen voor meer begrip en verbinding. Iedereen beslist zelf wat hij of zij wil delen.

Proefversie©VANIN

1.2 Beschrijvende en symbolische taal

1 Beschrijf wat je op de beelden van deze Belgische kunstenaars ziet.

a bron A: foto’s van Lieve Blancquaert

b bron B: icoon van Jezus (bron onbekend)

c bron C: foto’s van Mous Lamrabat

d bron D: schilderij van Ensor

2 Lieve Blancquaert, Mous Lamrabat en James Ensor gebruiken beeldtaal om hun gevoelens, belangrijke gebeurtenissen in hun leven en wat hen raakt te delen met de wereld. Ook de icoon van Jezus is niet gewoon een afbeelding van Jezus, ze nodigt ons uit tot een diepere ontmoeting met God. Elk voorbeeld bevat symbolische taal.

a Bekijk in bron B het opvallende handgebaar van Jezus.

b Beschrijf het handgebaar zo precies mogelijk.

Ik zie dat

Proefversie©VANIN

c In het christendom staat dit handgebaar symbool voor het geloof dat Jezus tegelijk mens en God is. Beide zijn verenigd in Zijn persoon. Ken je nog andere religieuze handgebaren?

Deze religieuze gebaren ken ik:

WIST JE DAT

In elke icoon of elke andere vorm van religieuze kunst staan de kleuren symbool voor iets.

waarheid de hemel

DE LIEFDE

het leven

TOEWIJDING AAN GOD

wereld van goddelijk licht rood blauw geel

Symbolische taal is een manier van spreken of uitbeelden waarbij je bijvoorbeeld symbolen gebruikt om iets diepers te zeggen. Je gebruikt het om gevoelens, ideeën of geloof uit te drukken: zaken die je niet zomaar met gewone woorden kunt uitleggen. Het gaat niet alleen om het symbool zelf, maar ook om wat mensen ermee bedoelen en hoe ze het begrijpen binnen hun groep of cultuur. Iemand zegt bijvoorbeeld: “Mijn hart is gebroken.” Dan bedoelt die persoon niet letterlijk dat zijn hart stuk is, maar dat hij verdrietig is.

Een symbool betekent iets anders dan wat je letterlijk ziet. Het stelt een idee, gevoel of waarde voor.

De betekenis van een symbool is niet vanzelfsprekend, maar iets wat mensen met elkaar hebben afgesproken.

Voorbeeld: een hart is een symbool voor liefde.

Bronnen

E Proefversie©VANIN

Lieve Blancquaert is een bekende Vlaamse fotografe. Ze maakte ook enkele interessante en veel geprezen televisieprogramma’s met thema’s als geboorte, huwelijk, levenseinde ... Ze stelt zichzelf voor door iets te vertellen over een aantal voorwerpen die je op p. 8 zag en die ze in haar leven echt niet kan missen:

• Het naambandje van haar zoon Boris. Onmiddellijk na zijn geboorte werd hij ernstig ziek, wat bij Lieve heftige gevoelens opwekte. Ze voelde niet meteen een hechte band met Boris. Dat heeft even tijd nodig gehad.

• Een gedicht van haar dochter Martha, geschreven in de lagere school. Martha is vandaag theatermaakster.

In het orthodoxe christendom staat het beeld en vooral het icoon centraal in de geloofsbeleving. Iconen zijn afbeeldingen van religieuze figuren op houten panelen, vaak tegen een gouden achtergrond. Elke kleur heeft een bijzondere betekenis. Iconen worden niet aanbeden, maar zijn symbolische vensters naar het goddelijke. In dit interieur van een orthodoxe kerk zie je een wand van iconen.

Het icoon laat Jezus Christus zien als Pantocrator. Dat is Grieks voor ‘Almachtige’ of ‘Heerser over alles’. Jezus kijkt rustig maar serieus. Met zijn rechterhand maakt hij een gebaar om mensen te zegenen en in zijn linkerhand houdt hij een boek vast: het evangelie, dat staat voor zijn wijsheid en zijn leer.

Mous Lamrabat is een Belgische fotograaf met Marokkaanse roots. Hij maakt kleurrijke foto’s die twee werelden samenbrengen: Marokkaanse cultuur en westerse invloeden. In die foto’s wil Mous laten zien hoe kleding ons kan beschermen, soms op een zachte manier, soms juist krachtig. Kleding is ook een manier om te laten zien wie je bent. Denk maar aan wat een hoofddeksel, zoals een fez of een basketbalpet, kan betekenen. Voor de foto’s op p. 8 ging Mous op zoek naar kleurrijke plekken in Brussel die hem doen denken aan het land waar hij vandaan komt.

Bron: https://mad.brussels/nl/agenda/armour

James Ensor was een beroemde Belgische schilder. Hij maakte vaak bijzondere, soms vreemde schilderijen. In veel van zijn werken zie je felle kleuren en maskers. Normaal draag je een masker om iets te verbergen, maar Ensor gebruikte maskers juist om te laten zien wat erachter zit. Het werk op p. 8 heet Skelet arresteert maskers. Het skelet is de politieagent die de oneerlijke mensen wil straffen.

WIST JE DAT

Er zijn drie belangrijke stromingen in het christendom: rooms-katholiek, protestant en orthodox. Die drie stromingen ontstonden door meningsverschillen over de precieze invulling van het geloof. Hoewel ze in de kern dezelfde basis delen (het geloof in Jezus Christus, de Zoon van God), verschillen ze onder andere in de interpretatie van een aantal geloofspunten (bv. de betekenis van de sacramenten) en de manier waarop leiding gegeven wordt aan de geloofsgemeenschap. Nog een belangrijk verschilpunt: in tegenstelling tot de katholieke en orthodoxe kerken, geven de protestanten aan de Bijbelteksten een ‘unieke’ waarde. Voor katholieken en orthodoxe christenen is ook de traditie en de kerkelijke leer van groot belang.

3 Lees de boodschappen in symbolische taal.

a Zonder meer te weten over de kunstenaars, welke kunstenaar past volgens jou het best bij de boodschap?

b Lees nu meer over het verhaal van de kunstenaars op de bronnenpagina (bron E-H) en maak de oefening opnieuw. Kom je tot een ander resultaat?

SYMBOLISCHE TAAL BRON

–Er is een verschil tussen wat iemand toont aan de buitenwereld en de soms lelijke binnenkant van die persoon.

–In je leven ontmoet je veel mensen, maar je weet vaak niet wie iemand écht is of wat die persoon denkt.

–Ik herinner mezelf aan de moeilijke momenten om zo de mooie herinneringen te koesteren.

–Mijn kinderen zijn een deel van mijn verhaal.

–Deze beeltenis is een venster naar het goddelijke, een andere wereld.

–Dit stelt de openbaring van Gods aanwezigheid in Jezus Christus voor.

–Mijn kunst is een brug tussen culturen.

–Via mijn kunst denk ik na over waar ik me thuis voel.

Proefversie©VANIN

KENNIS

Symbolische taal wordt in teksten en beelden gebruikt om te praten over dingen die je niet kunt zien of letterlijk uitleggen, zoals bijvoorbeeld liefde, hoop of het Rijk Gods. Het is een manier om een boodschap over te brengen.

Mijn powerbank

–Ga zoals Lieve op zoek naar twee voorwerpen die symbool staan voor wat jij belangrijk vindt en wie je bent.

–Welk deel van jouw verhaal vertellen die voorwerpen?

Proefversie©VANIN

Mijn eerste voorwerp is:

MIJN VERHAAL

Mijn tweede voorwerp is:

Welke verhalen inspireren mij?

LESDOELEN

LD 4 Ik kan voorbeelden geven van symbolische taal.

LD 5 Ik kan toelichten hoe verhalen mensen inspireren.

LD 6 Ik kan de inbreng van figuren in Bijbelverhalen uitleggen.

LD 7 Ik kan de rijkdom en kracht verkennen van een verhaal dat Jezus vertelt.

LD 8 Ik kan voorbeelden geven van hoe een Bijbelverhaal mensen inspireert.

LD 9 Ik kan uitdrukken hoe Bijbelverhalen een rol kunnen spelen in mijn eigen leven.

Proefversie©VANIN

DE KRACHT VAN VERHALEN

1 Bekijk het verhaal van Gilgamesj.

2 Het epos wordt beschouwd als het oudste geschreven verhaal van de mensheid. Bespreek onderstaande vragen.

a Wie is de held in het verhaal?

b In welke crisis belandt hij?

3 Mensen hebben altijd al verhalen gebruikt om de wereld waar te nemen, uit te leggen en te begrijpen. Als jouw leven een verhaal was, welk personage uit een boek of film zou dan jouw ‘kompas’ kunnen zijn? LESINSTAP

c Welke zoektocht onderneemt hij vervolgens?

Bronnen

DE PARABEL VAN DE TWEE HUIZEN

Proefversie©VANIN

Ieder die Mij hoort en doet wat Ik zeg, zal het vergaan als een verstandig man die zijn huis bouwde op de rots. De regen viel neer, de bergstromen kwamen omlaag, de wind stak op en ze stortten zich op dat huis, en het stortte niet in, want het was op de rots gegrondvest. Ieder die deze woorden van Mij hoort en ze niet doet, zal het vergaan als een domme man die zijn huis bouwde op zand. De regen viel neer, de bergstromen kwamen omlaag, de wind stak op en ze sloegen tegen dat huis, en het stortte in: het werd één grote ruïne.

Bron: Mt. 7, 24-27

2.1 Jezus en zijn

parabels

1 Jezus was een meesterverteller. Zijn symbolische verhalen spreken tot de verbeelding tot op de dag van vandaag. Jezus gebruikte vooral parabels om essentiële waarden door te geven, vaak aan de hand van alledaagse, heel herkenbare situaties. Welke boodschap geeft Jezus met de parabel van de twee huizen?

a Noteer in de linkerkolom telkens de vergelijking die Jezus in zijn parabel gebruikt om zijn boodschap te vertellen.

b Wie of wat helpt jou wanneer er een storm is?

c Wat helpt jou om steviger te staan?

d Vul in de rechterkolom overal een eigen voorbeeld in.

VOORBEELD

Moeite doen om eerlijk te zijn, jezelf durven tonen zoals je echt bent, betrouwbaar zijn, juiste keuzes maken

Likes op sociale media verzamelen, de nieuwste hippe spullen kopen, fake verhalen posten, optrekken met mensen die niet goed voor je zijn …

Een tegenslag zoals ziekte, een heftige ruzie, geldproblemen, iemand die je verliest …

VERGELIJKING IN DE PARABEL EIGEN VOORBEELD

Proefversie©VANIN

Een tegenslag niet kunnen verwerken omdat je niet veerkrachtig bent en niet goed omringd bent doordat je verkeerde keuzes maakte: je stopt met studeren, je raakt je ‘vrienden’ kwijt …

Een tegenslag kunnen verwerken omdat je veerkrachtig bent en goed omringd doordat je de juiste keuzes maakte: je vindt steun bij de juiste mensen, je zoekt de juiste hulp …

e Waar is je fundament nog wat ‘zanderig’ en heb je versterking nodig??

f Welke betekenis kan de parabel vandaag voor jou hebben?

Een parabel is een kort verhaal met een diepere betekenis. Parabels zijn toegankelijk, maar bevatten vaak een verborgen symbolische boodschap die pas duidelijk wordt nadat je er even goed over hebt nagedacht.

Bronnen

A

DE PARABEL VAN HET MOSTERDZAADJE

Hij zei toen: “Waarop lijkt het koninkrijk van God, waarmee kan Ik het vergelijken? Het lijkt op een mosterdzaadje dat iemand in zijn tuin zaaide: het groeide op en werd een boom, en de vogels van de hemel kwamen in zijn takken nestelen.“

Bron: Lucas 13, 18-19

Proefversie©VANIN

DE PARABEL VAN HET VERLOREN SCHAAP

Maar Hij vertelde hun deze gelijkenis: “Als een van u honderd schapen heeft en er één van verliest, laat hij dan niet de negenennegentig andere schapen in de eenzaamheid achter om op zoek te gaan naar het verloren schaap, totdat hij het vindt? En als hij het gevonden heeft, neemt hij het vol blijdschap op zijn schouders; thuisgekomen roept hij zijn vrienden en buren en zegt hun: ‘Deel in mijn blijdschap, want ik heb mijn verloren schaap weer teruggevonden.’

Ik zeg u, zo zal er in de hemel meer blijdschap zijn over één zondaar die zich bekeert, dan over negenennegentig rechtvaardigen die geen bekering nodig hebben.”

Bron: Lucas 15,3-7

C

DE PARABEL VAN DE GIFT DIE NIET WERD AANGENOMEN

Op een dag kwam er een kwaadaardige en grofgebekte man naar de Boeddha. Hij begon de Boeddha uit te schelden en te beledigen met de meest grove taal die hij kon bedenken. De Boeddha luisterde geduldig en rustig, zonder enige reactie. Toen de man geen beledigingen meer kon bedenken, keek de Boeddha hem vriendelijk aan en vroeg: “Als iemand een geschenk aanbiedt, maar de ontvanger weigert het aan te nemen, van wie is het geschenk dan?”

De man, verrast door de vraag en de serene houding van de Boeddha, antwoordde: “Dan is het geschenk van degene die het aanbood, natuurlijk.” De Boeddha knikte en zei rustig: “Inderdaad. Welnu, jij hebt mij vandaag beledigingen en woede aangeboden. Ik weiger ze echter aan te nemen. Van wie zijn die beledigingen en die woede nu dan?”

De man verstomde. Zijn eigen woede en frustratie, die hij zo wanhopig had geprobeerd over te dragen, keerden als een boemerang terug naar hem omdat de Boeddha ze niet opnam. Plots voelde hij schaamte en kwam tot inzicht. Hij boog nederig voor de Boeddha en vroeg om vergeving. De Boeddha glimlachte en gaf hem geduldig les om op zoek te gaan naar innerlijke vrede.

Bron: parabel uit de boeddhistische traditie

DE PARABEL VAN DE BLINDE MONNIKEN EN DE OLIFANT

Er waren eens blinde monniken die een olifant wilden onderzoeken om te begrijpen hoe het dier eruitzag. Ieder voelde aan een ander deel van de olifant: de ene voelde aan de slurf, de andere aan de poot, nog een ander aan de staart of de oren. Toen ze begonnen te praten over wat een olifant precies is, had iedereen een ander idee omdat ze elk maar aan één deel hadden gevoeld. Ze raakten in discussie en beseften dat niemand het volledige beeld had.

Bron: parabel uit de boeddhistische traditie

2.2 Parabels als spiegels

1 Op de bronnenpagina vind je parabels uit de Bijbel en de boeddhistische traditie (bron A-D).

a Kies een parabel en lees de tekst.

b Markeer de kernzin van de parabel in de tekst.

c Noteer de boodschap van de parabel in het schema.

BOODSCHAP

1 Het mosterdzaadje

Proefversie©VANIN

2 De parabel van het verloren schaap

3 De gift die niet werd aangenomen

4 De blinde monniken en de olifant

2 Verhalen zoals parabels zijn geen ‘ver-van-mijn-bed-verhalen’. Ze willen je iets leren over het leven, over jezelf en over hoe je met anderen en met God omgaat. Ze houden je een spiegel voor. Sta daarom even stil bij de volgende vragen:

a Is er een boodschap uit de vier parabels die jou aanspreekt? Leg uit waarom wel/niet.

b Hoe zou je die boodschap kunnen toepassen in je eigen leven?

KENNIS

Met zijn parabels deelde Jezus zijn diepste inzichten over God en het leven: dat Gods liefde en barmhartigheid centraal staan en dat mensen uitgenodigd worden om in dat spoor te volgen en zo het Rijk Gods te realiseren. Parabels laten ook vandaag nog mensen nadenken over hun geloof, over wat goed is en over hun houding tegenover anderen.

Mijn powerbank

Kies een van de parabels uit dit thema.

Wat als het verhaal anders zou aflopen?

Proefversie©VANIN

–Verzin een nieuwe titel bij jouw versie van de parabel.

– Denk na of je symbolische taal hebt gebruikt.

– Hoe voelt dit nieuwe einde aan? (eerlijk, hard, realistisch, triest, logisch …)

– Wat is in jouw versie de boodschap van het verhaal?

HOOFDSTUK 1 HOE DEEL IK MIJN EIGEN VERHAAL?

KERNBEGRIPPEN NOTITIES

taal van geloof en verbondenheid

eerlijke verhalen

symbolische taal in geloof

–Verhalen, woorden, beelden en symbolen helpen om over diepere ervaringen te spreken.

–Gaan vaak over pijn, verdriet en angst.

–Kwetsbaarheid tonen = kracht tonen.

Proefversie©VANIN

–Door openheid ontstaan begrip en verbinding tussen mensen.

–Wordt gebruikt om te spreken over onzichtbare of ongrijpbare zaken. Voorbeelden: liefde, hoop, het Rijk Gods.

–Via symbolen, beelden en verhalen wordt een diepere boodschap overgebracht.

IK KAN…

–begrijpen dat beelden een verhaal kunnen vertellen.

–voorbeelden geven van beschrijvende en symbolische taal.

–begrijpen dat een symbool een bepaalde betekenis draagt.

Ga naar iDiddit om zelf schema’s en samenvattingen te leren maken.

Wat wil ik delen van mijn verhaal?

HOOFDSTUK 2 WELKE VERHALEN INSPIREREN MIJ?

KERNBEGRIPPEN NOTITIES

betekenis van parabels

doel van parabels

boodschap

belang van parabels vandaag

–Jezus gebruikte parabels om zijn diepste inzichten over God en het leven te delen.

– Mensen aanzetten om te reflecteren over geloof, goed en kwaad, en hun houding tegenover anderen.

–Gods liefde en barmhartigheid staan centraal.

–Mensen worden uitgenodigd om in die geest te leven.

–Parabels blijven ook vandaag betekenisvol en actueel.

–Ze spreken essentiële waarden aan, los van tijd en plaats.

Proefversie©VANIN

IK KAN…

–voorbeelden geven van symbolische taal.

–toelichten hoe verhalen mensen inspireren.

– de inbreng van figuren in Bijbelverhalen uitleggen.

–de rijkdom en kracht verkennen van een verhaal dat Jezus vertelt.

–voorbeelden geven van hoe een Bijbelverhaal mensen inspireert.

–uitdrukken hoe Bijbelverhalen een rol kunnen spelen in mijn eigen leven.

Wat

Begrippenlijst

Proefversie©VANIN

barmhartig zijn, barmhartigheid

evangelie

Een warm hart hebben voor anderen, vriendelijk zijn en helpen wie het moeilijk heeft. p. 17

Het evangelie vertelt wie Jezus was, hoe Hij leefde, wat Hij leerde en dat Hij na zijn dood weer is opgestaan. In de Bijbel staan vier evangeliën, vier boeken die elk het verhaal van Jezus vertellen: Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes. p. 10

fundament De stevige basis waarop iets rust. Zonder fundament valt iets om. Dat geldt voor huizen, maar ook voor mensen of geloof.

icoon

kwetsbaar zijn, kwetsbaarheid

mantelzorg

orthodox christendom

parabel

religieus

Rijk Gods

symbool

symbolische taal

verbinding maken met iemand

Een venster naar het goddelijke, een andere wereld. Het is een openbaring van Gods aanwezigheid in Jezus Christus.

Een gevoel hebben van niet helemaal sterk te zijn of niet alles onder controle te hebben.

Onbetaalde hulp die je geeft aan iemand die je kent, zoals een familielid of vriend, omdat diegene ziek is, een beperking heeft of oud is.

Een stroming binnen het christendom. Orthodoxe christenen geloven in Jezus, maar vieren hun geloof op hun eigen manier.

15

9

7

6

10

Een kort, symbolisch verhaal dat een diepere boodschap heeft. p. 15

Iets wat met geloof te maken heeft. Een religieus persoon gelooft in God of een hogere macht.

9

Geen echt land, maar een manier van leven vol liefde, vrede en eerlijkheid, zoals God het bedoeld heeft. p. 11

Stelt een idee, gevoel of waarde voor. De betekenis van een symbool is niet vanzelfsprekend, maar iets wat mensen met elkaar hebben afgesproken. p. 9

Taal (ook beeldtaal) die woorden, beelden … gebruikt om een diepere boodschap te brengen die verder gaat dan de letterlijke betekenis.

p. 9

Je voelt dat je elkaar begrijpt en dat je jezelf kunt zijn bij de ander. p. 9

Proefversie©VANIN

BOOS

aanvaard achterdochtig bang beledigd beschaamd besluiteloos bezorgd blij boos dankbaar eenzaam ellendig enthousiast gekwetst gelukkig gechoqueerd hoopvol hulpeloos koppig kwetsbaar misselijk onderdrukt onverschillig onzeker opgelucht

optimistisch overrompeld overwerkt schuldig slaperig spijt teleurgesteld tevreden triomfantelijk jaloers trots twijfelend uitgeput vastbesloten vergevingsgezind verdrietig verliefd verrast verward weemoedig woedend zalig zelfvoldaan zenuwachtig

Mijn notities bij dit thema

1 VOOR DE START VAN HET THEMA

Waar wil ik meer over weten?

Ik vraag me af ...

Proefversie©VANIN

2 TIJDENS HET WERKEN AAN HET THEMA

Waar legt de leerkracht de nadruk op?

a Wat ik zeker moet onthouden, is ...

b Wat mij het meest opvalt is ...

3 NA AFLOOP VAN HET THEMA

Waar sta ik?

a Hoe goed begrijp ik dit thema?

b Wat vind ik moeilijk?

de betekenis van de parabel van de talenten uitleggen

mijn visie op ‘lot’ en ‘keuze’ verwoorden

bedenken hoe zelf van de wereld een betere plek te maken andere:

4 MIJN EIGEN AANVULLINGEN

Waarom voelt het leven soms oneerlijk?

LESDOELEN

LD 1 Ik kan uitleggen dat mensen niet allemaal met dezelfde kansen starten in het leven.

LD 2 Ik kan aan de hand van voorbeelden het verschil uitleggen tussen toeval en keuze.

LD 3 Ik kan de parabel van de talenten navertellen.

LD 4 Ik kan uitleggen wat de parabel van de talenten ons leert over verantwoordelijkheid en over omgaan met wat je hebt gekregen.

LD 5 Ik kan uitleggen wat samenleven betekent volgens de parabel van de talenten.

Proefversie©VANIN

WIN FOR LIFE?

De lotto winnen is voor veel mensen de ultieme vorm van ‘geluk hebben’. Je moet natuurlijk wel eerst meespelen, maar verder bepaalt het toeval of je wint of niet. Andere dingen in je leven heb je wel zelf in de hand.

–Benoem drie dingen die jij vandaag helemaal zelf gekozen hebt.

–Benoem drie aspecten van jouw leven die je niét gekozen hebt.

–Niet iedereen heeft evenveel geluk in het leven. Wat vind je daarvan?

–Hoe komt het dat we ons leven vaak vergelijken met dat van anderen?

Bronnen

Ik ben verlegen.

Ik ben een zorgzaam persoon.

Ik lees veel.

Ik word snel boos.

Proefversie©VANIN

Mijn ouders zijn gescheiden.

Ik speel zodra ik kan een spelletje op mijn smartphone.

1.1 De loterij in de klas

1 Je krijgt van je leerkracht een kaartje met een uitspraak erop.

a Lees je kaartje aandachtig, denk er even over na en vergelijk dan met het kaartje van je buur.

b Beantwoord samen volgende vragen:

–Vind je het leuk wat er op je kaartje staat? Waarom wel of niet?

–Vind je dat je geluk hebt? Waarom wel of niet?

c Noteer de uitspraken van jullie kaartjes in een kolom van de tabel hieronder.

d Vul de tabel aan met de uitspraken op de kaartjes van je klasgenoten.

e Wat heeft je doen beslissen om een uitspraak links of rechts in de tabel te plaatsen?

Hier kies je NIET voor in het leven

Proefversie©VANIN

Hier kies je WEL voor in het leven

2 Omschrijf in je eigen woorden wat ‘toeval’ is.

Toeval is

Bijvoorbeeld

3 Hoe kun je proberen iets moois te maken van wat je niet zelf gekozen hebt?

4 Bekijk het geluksrad op de bronnenpagina (bron B).

a Sommige uitspraken passen misschien niet helemaal goed in één van de twee kolommen uit de tabel bij opdracht 1. Die uitspraken horen dan eerder thuis in de twijfelzone van het geluksrad. Markeer de uitspraken in de tabel waar je bij het maken van opdracht 1 over twijfelde.

b Noteer nog twee extra voorbeelden in de twijfelzone van het geluksrad.

Bronnen

A DE PARABEL VAN DE TALENTEN

Jezus vertelde dit verhaal aan zijn leerlingen: Een rijke man, die bekendstond als streng en veeleisend, riep drie van zijn knechten bij zich voordat hij op reis vertrok. Hij keek hen één voor één strak aan en zei: ‘Ik vertrouw jullie mijn geld toe. Ik verwacht dat jullie er iets mee doen.’

Aan de eerste gaf hij vijf talenten, aan de tweede twee en aan de derde één talent, volgens wat hij dacht dat ze aankonden. De knechten voelden dat de meester weinig geduld had voor mensen die niets deden met wat hij hun gaf.

Proefversie©VANIN

De eerste knecht werkte meteen hard en durfde risico’s nemen. Hij wilde de meester trots maken en verdubbelde zijn vijf talenten.

De tweede knecht deed hetzelfde: hij werkte rustig maar trouw en maakte van twee talenten vier. De derde knecht echter werd bang. Hij dacht: ‘Als ik dit verlies, wordt de meester zeker boos. Hij verwacht zoveel … Ik durf geen fout maken.’ Uit angst begroef hij het talent in de grond, zodat hij het zeker niet zou verliezen.

Toen de meester terugkwam, vroeg hij zijn knechten om verantwoording af te leggen. De eerste twee toonden hun winst en de meester was tevreden. Hij zei dat ze goed en betrouwbaar waren, omdat ze iets hadden gedaan met wat hij hun gegeven had.

Maar toen de derde knecht met zijn ene talent aankwam, zei hij: ‘Meester, ik was bang. Ik weet hoe streng u kunt zijn. Daarom heb ik uw talent verborgen.’

De meester was teleurgesteld. ‘Je had toch iets kunnen proberen? Je kreeg een kans, maar je hebt er niets mee gedaan.’

Bron: naar Mt. 25, 14-30

1.2 De parabel van de talenten

1 Lees de parabel op de bronnenpagina (bron A) en beantwoord onderstaande vragen.

a Wat krijgen de knechten van hun meester?

De knechten krijgen

Proefversie©VANIN

b Vergelijk de drie knechten in de tabel hieronder.

–Wat doen de knechten met wat ze kregen?

–Welke houding heeft elke knecht volgens jou?

–Wat vindt de meester van de houding van de knechten?

KNECHT 1

Wat doet de knecht?

KNECHT 2 KNECHT 3

Wat is de houding van de knecht?

Wat vindt de meester?

c Waarom reageert de derde knecht zo?

d Wie van de drie knechten heeft volgens jou de situatie het beste aangepakt? En wie juist niet?

Verklaar

2 Vertaal de symbolische boodschap van de parabel naar vandaag.

a Welk personage lijkt het meest op jou? Markeer de meester / knecht 1 / knecht 2 / knecht 3

b Welk personage inspireert jou? Markeer. de meester / knecht 1 / knecht 2 / knecht 3

God vertrouwt je iets toe in het leven. Jij bent verantwoordelijk voor wat je daarmee doet. De parabel is dus een uitnodiging om aan de slag te gaan met wat je in het leven letterlijk en figuurlijk gekregen hebt.

WIST JE DAT

In de tijd van de oude Grieken en Romeinen was een ‘talent’ naast een eenheid om gewicht uit te drukken ook een munteenheid. De precieze waarde veranderde door de eeuwen heen, maar een talent was in elk geval veel waard.

Bronnen

Emma krijgt de kans om klasverantwoordelijke te worden. Ze wil het heel graag, maar denkt bij zichzelf: ‘Als ik iets verkeerd doe, gaan ze mij uitlachen.’ Ze zegt dus maar niets en laat de kans schieten.

Proefversie©VANIN

Topvoetballer Lamine Yamal komt uit een heel arme buurt, 20 km van Barcelona. Er waren bijna geen clubs, geen pleinen, geen kansen. Hij speelde uren en uren op één klein pleintje, omdat hij nergens anders naartoe kon. Soms zeggen mensen: ‘Hij heeft gewoon talent.’ Maar is dat zo?

De papa van Lucas overleed drie maanden geleden aan kanker. Lucas zal het laatste gesprek met zijn vader nooit vergeten: de splinternieuwe mountainbike van papa werd de zijne. ‘Geniet ervan,’ had zijn papa gefluisterd, ‘die fiets zal je nooit in de steek laten.’ Maar hij hangt nog steeds onaangeroerd in de garage. ‘Stel dat ik val en hem beschadig,’ denkt Lucas, ‘ik zou het niet kunnen verdragen. Nooit ga ik erop rijden’.

Wanneer je het woord ‘talent’ hoort, denk je waarschijnlijk niet aan geld, zoals in de parabel. Je denkt eerder aan iets dat met jezelf te maken heeft: iets waar je goed in bent en dat je graag doet, of iets dat anderen in jou zien. Maar talent is meer dan alleen ‘ergens goed in zijn’. Soms komt talent voort uit de kansen die je krijgt, de plek waar je opgroeit of de mensen die je steunen. Soms groeit talent omdat je oefent of doorzet. En soms speelt angst een rol: durf je iets nieuws te proberen of speel je liever op veilig? Kansen, talent, druk, verwachtingen … ze hangen allemaal met elkaar samen.

3 Lees de situaties op de bronnenpagina (bron B-D) en beantwoord de vragen.

Bron B

a Wat houdt Emma tegen?

b Wat verliest zij door niets te doen?

c Met welk personage uit de parabel van de talenten kun je Emma vergelijken?

d Wat zou jij doen als je Emma was?

a

b

Proefversie©VANIN

c

d

Bron C

a Hoe werd Lamine Yamal volgens jou zo succesvol?

b Hoe kun je je talenten ontwikkelen?

c Waarom zou je kunnen zeggen dat Lamine Yamal de parabel van de talenten begrepen heeft?

d Hoe kan het verhaal van Lamine Yamal voor jou een inspiratiebron zijn?

Bron D

a Neemt Lucas volgens jou de juiste beslissing? Waarom (niet)?

b Hoe zou de meester uit de parabel van de talenten reageren als hij Lucas zou ontmoeten?

Bronnen

Hoe kijken we vandaag naar ons talent?

Als iets dat van ons is, of als iets dat ons gegeven is? Als iets individueels?

Of als iets dat in verbinding staat met mensen of factoren waarvan we afhankelijk waren of zijn?

Proefversie©VANIN

Lies Schroeyen is leerkracht en illustrator. Zij maakte een tekening bij de parabel. Met die tekening wil ze zichtbaar maken hoe succes vaak wordt toegeschreven aan het eigen talent van een persoon. Maar mensen vergeten even vaak dat ook andere factoren een rol spelen: afkomst, financiële situatie, gezondheid, wie je allemaal kent … Dat zijn allemaal belangrijke hulpmiddelen die ervoor kunnen zorgen dat iemand meer bereikt dan een ander.

Bron: www.liesschroeyen.com/still-magazine

4 Bekijk de tekening van Lies Schroeyen op de bronnenpagina (bron E) en beantwoord de vragen.

a De vrouw op de bergtop is veel groter getekend en draagt een medaille. Wie stelt zij voor? een gewone wandelaar een succesvol iemand een verdwaald iemand

b Waarom denk je dat?

Proefversie©VANIN

c Hoe reageren de mensen onderaan de berg op de vrouw met de medaille? jaloers – trots – geïnspireerd – niet geïnteresseerd – wanhopig – achterdochtig – zenuwachtig –verrast – bang – enthousiast – besluiteloos – overrompeld - ...

d Waarom trekt een ouder een kind weg?

De ouder wil misschien niet dat het kind alleen aan succes denkt.

Ze hebben haast.

De ouder is boos.

e Wat zou de ladder kunnen betekenen in deze tekening? gekregen kansen persoonlijke groei hoogtevrees

druk om te presteren competitie

bergbeklimmen streven naar iets hogers

5 Je ziet in de tekening geen meester met drie knechten. Waarom draagt de tekening dan toch de titel ‘Parabel van de talenten’? Leg uit.

“Een

parabel heeft een diepere betekenis. Die betekenis moet je zelf ontdekken door na te denken over het verhaal.”

KENNIS

De parabel van de talenten laat ons nadenken over het feit dat niet iedereen dezelfde kansen krijgt in het leven. Het is jouw verantwoordelijkheid om je talenten te gebruiken en te laten groeien, maar je hebt ook hulp en kansen nodig van anderen. Daarom wilde Jezus een warme samenleving, waarin mensen met elkaar verbonden zijn en elkaar helpen in plaats van tegen elkaar te strijden.

Mijn

powerbank

Misschien heb je geen talent om te voetballen, te dansen of te zingen, maar talent om anderen gelukkig te maken heb je zeker.

Proefversie©VANIN

a Noteer hieronder drie concrete voorbeelden van jouw talenten.

b Maak een tekening waarin je laat zien hoe jij je talenten probeert te gebruiken.

Mijn leven: uitgestippeld of in te vullen?

LESDOELEN

LD 6 Ik kan verschillende visies op ‘lot’, ‘vrijheid’ en ‘invloed’ toelichten.

LD 7 Ik kan mijn eigen visie over de spanning tussen lot en keuze verwoorden.

LD 8 Ik kan in een zin uitleggen hoe vier levensbeschouwingen kijken naar lot en keuze.

LD 9 Ik kan de begrippen ‘fatum’ en ‘karma’ uitleggen.

LD 10 Ik kan verwoorden bij welke levensbeschouwelijke visie mijn eigen kijk op ‘lot’ en ‘keuze’ het dichtst aanleunt.

LD 11 Ik kan een voorbeeld geven van hoe mijn idee over lot en keuze mijn gedrag in het dagelijks leven beïnvloedt.

INSTAP

Monnik Giel komt oorspronkelijk uit Oost-Vlaanderen. Op vijftienjarige leeftijd vertrok hij naar Tibet om daar een opleiding te volgen tot monnik. Zo’n opleiding duurt wel vijftien jaar en bestaat vooral uit mediteren, lessen filosofie en Tibetaans en yoga.

Bekijk het videofragment over monnik Giel.

Denk nu na over onderstaande stellingen zoals een boeddhistische monnik dat zou doen.

–Ik kies er heel bewust voor om goed te studeren voor een toets.

–Ik denk altijd na over de gevolgen van mijn beslissingen voor anderen.

–Ik ben volledig vrij om mijn eigen keuzes te maken.

–Ik hoef me niet verantwoordelijk te gedragen.

Ik doe gewoon mijn zin!

Proefversie©VANIN

Bronnen

JEZUS SCHRIJFT IN HET ZAND

Jezus ging naar de Olijfberg. De volgende ochtend vroeg keerde Jezus terug naar de tempel. Het hele volk kwam naar hem toe. Jezus ging zitten en gaf uitleg over God. Toen brachten de wetsleraren en de farizeeën een vrouw bij Jezus. Ze had met een andere man geslapen en dat was ontdekt. De wetsleraren en de farizeeën zetten de vrouw in het midden neer. Ze zeiden tegen Jezus: ‘Meester, deze vrouw heeft met een andere man geslapen en dat is ontdekt. Volgens de wet van Mozes moet zo’n vrouw gedood worden. Wat is uw oordeel?’

De wetsleraren en de farizeeën hoopten dat Jezus iets strafbaars zou zeggen. Want dan konden ze hem aanklagen. Maar Jezus boog zich voorover en schreef met zijn vinger in het zand.

De wetsleraren en de farizeeën bleven hun vraag herhalen. Toen keek Jezus op en zei: ‘Wie van jullie heeft nooit iets verkeerds gedaan? Die moet als eerste een steen naar de vrouw gooien.’

Daarna boog Jezus zich opnieuw voorover en schreef weer met zijn vinger in het zand.

Toen liepen de mensen één voor één weg, de leiders van het volk het eerst. Jezus bleef alleen achter met de vrouw die bij hem gebracht was. Hij kwam overeind en zei tegen haar: ‘Waar is iedereen gebleven? Heeft niemand je veroordeeld?’

De vrouw zei: ‘Nee, Heer, niemand.’

Proefversie©VANIN

Toen zei Jezus: ‘Ik veroordeel je ook niet. Ga naar huis, en doe vanaf nu geen verkeerde dingen meer.’

Bron: Jh. 8, 1-11 – Bijbel in gewone taal

2.1 Het leven door een christelijke bril

1 Lees het fragment uit Johannes 8, 1-11 op de bronnenpagina aandachtig.

2 Bij monnik Giel stonden twee woorden centraal: vrijheid en verantwoordelijkheid. Hoe vind je deze termen terug in het verhaal van Johannes 8,1-11?

Vrijheid:

Proefversie©VANIN

Verantwoordelijkheid:

3 Stel je even in de plaats van de wetsleraren en farizeeën.

a Welke beslissing zou jij genomen hebben?

b Waarom?

4 Waarom kun je zeggen dat Jezus hier ‘goed’ handelt? Moet iemand die de wet overtreedt dan niet gestraft worden?

Jezus handelt goed omdat

KENNIS

In het christendom krijgt elke mens vrijheid, maar die vrijheid is altijd verbonden met verantwoordelijkheid. Vrij zijn betekent niet doen wat je wilt, maar kiezen voor liefde, eerlijkheid en zorg. God geeft mensen talenten, kansen en mogelijkheden en je kiest zelf wat je ermee doet. Je bent geen speelbal van het lot, je hebt invloed op je keuzes en op de wereld om je heen. Je keuzes doen ertoe voor jezelf én voor anderen.

Bronnen

A B

Proefversie©VANIN

Een mozaïek uit Cyprus toont de Parcen, de drie schikgodinnen die het lot symboliseerden.

DE ROMEINEN:

‘WAT MOET GEBEUREN, ZAL GEBEUREN.’

De Romeinen geloofden dat het leven bepaald was door het lot, het fatum Omdat de goden het pad van elke mens al hadden vastgelegd, kon je niet anders dan aanvaarden wat je nu eenmaal niet kunt veranderen. Dat vergde moed. Die opvatting van de Romeinen kun je samenvatten in de zin ‘Doe je plicht en klaag niet, want het is je lot.’

Deze afbeelding toont de drie belangrijkste goden uit het hindoeïsme. In het midden danst Shiva de ‘dans van het geluk’. Brahma (links) en Vishnu (rechts) zorgen voor muzikale begeleiding.

HET HINDOEÏSME:

‘JE ZAAIT WAT JE OOGST.’

Het hindoeïsme behoort tot de oudste nog bestaande religies ter wereld en telt talloze goden en godinnen. Centraal staat de leer van ‘karma’: handelingen hebben gevolgen, zelfs over de generaties heen. Goed gedrag brengt goed karma, slecht gedrag slecht karma. Je kunt dus wel iets veranderen door goed te handelen.

HET BOEDDHISME:

‘LAAT LOS WAT JE NIET KUNT BEHEERSEN.’

Het boeddhisme is een religie die ontstond in de 5e eeuw voor Christus. Siddhartha Gautama Boeddha slaagde er toen in na een lange periode van studie, meditatie en vasten om de ‘begeerte’ los te laten. Met begeerte bedoelen boeddhisten de drang naar controle en bezit. Volgens hen veroorzaakt die drang veel lijden. Door het loslaten ervan en door in het hier en nu te leven, ontstaat echte vrijheid.

2.2 Een andere kijk op het leven

1 Lees de informatie op de bronnenpagina (bron A-C).

2 Stel je voor dat je bij een groot reclamebureau werkt. Je gaat een reclametekst schrijven voor de Romeinse, de hindoeïstische en de boeddhistische visie op het leven.

–Verwerk de kernidee van iedere levensbeschouwing in je boodschap. –Focus op wat vrijheid en verantwoordelijkheid betekenen voor de aanhangers. –Maak je tekst kort, krachtig en inspirerend.

De Romeinen: ‘Wat moet gebeuren, zal gebeuren.’

Proefversie©VANIN

Hindoeïsme: ‘Je zaait wat je oogst.’

Boeddhisme: ‘Laat los wat je niet kunt beheersen.’

KENNIS

Niet alleen christenen denken na over het leven en wat het betekent. In alle levensbeschouwingen doen mensen dat.

De Romeinen geloofden dat hun leven bepaald werd door het lot of fatum. Volgens hen werd je een sterk mens door de lastige dingen in het leven moedig te aanvaarden.

Hindoes geloven dat alles wat je doet gevolgen heeft, nu en later, zelfs na de dood. Dat noemen ze karma. Daarom proberen ze goed en eerlijk te leven.

Boeddhisten zijn ervan overtuigd dat mensen ongelukkig worden doordat ze altijd meer willen. Dat noemen zij begeerte. Daarom proberen ze minder vast te houden aan spullen en verlangens.

Mijn powerbank

In deze les heb je gezien dat mensen heel verschillend denken over lot en vrijheid. Sommigen geloven dat veel in het leven al vastligt, anderen dat je meer kunt beïnvloeden dan je denkt. Veel mensen vinden rust in het ‘kalmtegebed’, een tekst uit de christelijke traditie. Die tekst wordt vandaag door uiteenlopende groepen gebruikt omdat de woorden kracht geven, ook als je niet gelovig bent. Misschien vind jij er ook een zin in die bij jouw leven past. Lees het kalmtegebed en beantwoord de vragen.

–Welke zin spreekt jou het meest aan? Waarom?

–Waar in jouw leven zie jij iets dat je moet aanvaarden?

–Op welk vlak kun je wat extra moed gebruiken om iets te veranderen?

Kalmtegebed

God, schenk me kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen, en wijsheid om het verschil te zien.

Proefversie©VANIN

Kan ik het verschil maken?

LESDOELEN

Proefversie©VANIN

LD 12 Ik kan uitleggen waarom bepaalde situaties onrechtvaardig zijn.

LD 13 Ik kan aangeven welke stappen ik zelf kan zetten richting meer rechtvaardigheid.

LD 14 Ik kan twee hedendaagse solidariteitsacties omschrijven.

LD 15 Ik kan uitleggen wat een netwerk van solidariteit is en er een voorbeeld van geven.

LD 16 Ik kan beschrijven hoe solidariteit bijdraagt aan een betere en meer rechtvaardige samenleving.

LD 17 Ik kan uitleggen hoe een christelijke gemeenschap vandaag inzet op solidariteit en waarom dat inspirerend kan zijn.

INSTAP

Wat niemand ziet is een programma op Ketnet waarin kinderen vertellen over de onzichtbare rugzak die ze met zich meedragen. Bekijk de fragmenten.

Delphine

Mira

Juliette Moses

DE JAS VAN AMBER

DE SPORTCLUB SLUIT IEMAND UIT

HET KRUISJE VAN ROSIE

GROEPSWERK MET ARVID

Proefversie©VANIN

KINDERARBEID IN EEN KLEDINGFABRIEK D

3.1 Onrecht dichtbij

1 Bekijk de vijf strips op de bronnenpagina aandachtig (bron A-E). Wat is de rode draad in de verschillende situaties?

Proefversie©VANIN

2 Beschrijf je gevoelens bij elk verhaal. Zoek eventueel inspiratie in de emotielijst op p. xx of op iDiddit.

3 Leg voor elke strip uit wat er volgens jou moet veranderen.

Het is eigenlijk niet zo moeilijk om iets te veranderen in de wereld. Vaak is het al genoeg om actie te ondernemen in kleine probleemsituaties. Zo kun je misschien een voorbeeld voor anderen zijn. Als je probeert om eerlijk en rechtvaardig te zijn, kun je je verantwoordelijk voelen voor anderen. Je wilt andere mensen helpen wanneer zij in de problemen zitten. Dat heet solidariteit. Het betekent dat je klaarstaat voor een ander vanuit een gevoel van verbondenheid. Samen sta je sterker.

Solidariteit is een gevoel van samenhorigheid en bereidheid om elkaar te helpen.

Bronnen

A UITERLIJK OF INNERLIJK

Saül is koning van Israël. God heeft hem als koning gekozen en Samuël heeft hem tot koning gezalfd. Maar Saül doet niet wat God van hem vraagt. Op een dag zegt God tegen Samuël: ‘Vul een hoorn met olie en ga naar Isaï. Die woont in Betlehem. Ik wil dat één van zijn zonen koning van Israël wordt.’

Samuël doet wat God vraagt. Wanneer hij in Betlehem komt, schrikken de mensen. Ze vragen: ‘Er is toch niets ergs gebeurd?’

Samuël zegt: ‘Nee, nee, ik heb alleen goed nieuws. Ik wil graag de zonen van Isaï zien.’

Wanneer Isaï aankomt met zijn zonen, ziet Samuel Eliab. Hij denkt: ‘Eliab wordt zeker koning!’

Maar God zegt tegen Samuël: ‘Het is niet belangrijk of iemand knap is of groot. Want Ik kijk niet zoals een mens. Een mens kijkt naar het uiterlijk, maar Ik kijk naar het hart van iemand.’

Daarna roept Isaï Abinadab en stelt hem aan Samuël voor. Maar Samuël zegt: ‘Ook hem heeft God niet uitgekozen.’

Dan stelt Isaï Samma voor. Maar Samuël zegt: ‘Ook hem heeft God niet uitgekozen.’ Zo stelt Isaï zeven van zijn zonen aan Samuël voor.

Dan vraagt Samuël aan Isaï: ‘Zijn dat al uw zonen?’

Isaï antwoordt: ‘Nee, de jongste is er niet bij. Die zorgt nog voor de schapen.’

Samuël zegt: ‘Laat hem halen. We gaan niet aan tafel voordat hij hier is.’

Isaï stuurt iemand weg om zijn jongste zoon te halen. Hij heeft rode haren, mooie ogen en een prettig voorkomen. God zegt tegen Samuël: ‘Die moet u zalven: hij is het.’

Samuël neemt de hoorn met olie en zalft er David mee.

Bron: naar 1Sam. 16,1-13

Proefversie©VANIN

TEGENDRAADS

Op een dag zei Jezus:

Er was eens een man die twee kinderen had. Hij ging naar de oudste en zei: ‘Ga vandaag in de wijngaard werken.’

Zijn kind antwoordde: ‘Nee, ik heb geen zin.’ Maar later bedacht het zich en ging toch.

Toen ging de vader naar het tweede kind en zei: ‘Ga vandaag in de wijngaard werken.’

Die antwoordde: ‘Goed, vader.’ Maar het kind ging niet.

Toen Jezus zijn verhaal verteld had, vroeg Hij: ‘Wie van de twee kinderen deed wat zijn vader vroeg?’

Zijn leerlingen zeiden: ‘De oudste.’

Bron: naar Mt. 21, 28-32

Proefversie©VANIN

Op een sabbat werd Jezus uitgenodigd om te eten bij een heel belangrijke farizeeër. Toen Hij zag dat de genodigden de beste plaatsen uitkozen, zei Hij: ‘Wanneer iemand je uitnodigt op een trouwfeest, kies dan niet de beste plaats uit. Misschien nodigde de gastheer iemand uit die belangrijker is dan jij. Stel je voor dat hij dan naar jou toekomt en zegt: “Sorry, maar deze plaats is voor iemand die belangrijker is dan jij. Zoek daar achteraan maar naar een plaats.” Dan moet je rood van schaamte achteraan gaan zitten. Wanneer je ergens genodigd wordt, zit dan liever achteraan. Als de gastheer je daar dan ziet, zal hij zeggen: “Vriend, wat zit je hier te doen? Kom meer vooraan. Daar heb ik een mooiere plaats voor je.” Dat zal een eer voor je zijn in het oog van alle genodigden. Want iedereen die zich verheft zal vernederd worden, en wie zich vernedert zal verheven worden’.

Bron: naar Lc. 14, 7-11

3.2 Kiezen met je hart

Ook de Bijbel vertelt verhalen over mensen die beslissingen moeten nemen. Op allerlei manieren worden zij uitgedaagd om hun menszijn vorm te geven. Aan welke zaken geven zij voorrang? Hoe belangrijk zijn eerlijkheid en rechtvaardigheid voor hen? Met andere woorden: hoe solidair zijn zij?

Proefversie©VANIN

1 Lees 1 Samuel, 16, 1-13 aandachtig (bron A).

a Markeer de zin die de volledige inhoud van het stukje Bijbeltekst samenvat.

b 1 Samuel 16, 1-13 speelt zich af ongeveer 1 000 jaar voor Christus. Toch is de boodschap ervan nog actueel. Wanneer heb jij zelf al ‘met je hart’ gekeken? Geef twee voorbeelden uit je eigen leven.

Voorbeeld 1:

Voorbeeld 2:

2 Lees Matteüs 21, 28-32 (bron B). Ook deze tekst is ‘uit het leven gegrepen’.

a Geef een voorbeeld van een situatie waarin je je gedroeg zoals de eerste zoon.

b Geef een voorbeeld van een situatie waarin je je gedroeg zoals de tweede zoon.

3 Bekijk de emotielijst op p. xx of op iDiddit. Welke emoties zou je aan jouw voorbeelden koppelen? Bespreek in de klas.

4 Lees Lucas 14, 7-1 (bron C).

a Geef drie concrete voorbeelden van hoe in onze maatschappij soms alles een wedstrijd wordt.

b Wanneer heb je zelf al eens de beste plaats opgeëist?

c Wanneer heb je bewust voor de achtergrond gekozen?

d Welke keuze gaf je het beste gevoel en waarom?

a b c d

Proefversie©VANIN

De drie Bijbelse verhalen vertellen over individuele personen die voor een keuze stonden. Door de juiste keuze te maken, werden ze solidaire mensen.

Maar solidariteit stopt niet bij verhalen. Solidariteit leeft ook in jongeren die opkomen voor elkaar, in mensen die een gemeenschap vormen om het verschil te maken en dingen ten goede te veranderen. Er zijn bijvoorbeeld jongeren die actievoeren, organisaties die waar nodig steun bieden, mensen die durven ingrijpen wanneer ze onrecht zien in plaats van weg te kijken.

KENNIS

Je kunt veel leren uit Bijbelverhalen. Kijk verder dan de buitenkant en probeer om écht te luisteren, vanuit je hart. Je kunt pas solidariteit beleven wanneer je zorgzaam omgaat met anderen, ruimte laat voor andere overtuigingen en je handen uit de mouwen steekt. Jezus van Nazareth is en blijft daarbij een trouwe gids voor mensen die in hem geloven. Zijn levensverhaal kan dienstdoen als kompas om solidariteit met anderen vorm te geven.

BUDDYPROJECT NIEUWKOMERS C JEUGDBEWEGINGEN

Proefversie©VANIN

SANT’ EGIDIO

3.3 Kleine daden, groot verschil

YOUTH FOR CLIMATE – BESLUIT VAN HET GROEPSWERK A

Proefversie©VANIN

OPEN TAFEL – BESLUIT VAN HET GROEPSWERK B

BUDDYPROJECT NIEUWKOMERS – BESLUIT VAN HET GROEPSWERK C

JEUGDBEWEGING – BESLUIT VAN HET GROEPSWERK D

SANT’ EGIDIO – BESLUIT VAN HET GROEPSWERK E

Mijn powerbank

Klimaatjongeren, mensen die maaltijden organiseren over de grenzen van taal, cultuur en religie heen, de leiding van jeugdbewegingen, buddy’s van nieuwkomers … allemaal maken ze het verschil. Dat kunnen jullie ook! Laat je inspireren door Boyan Slat (°1994), de jongeman die alle plasticafval uit de oceanen wil verwijderen. Tijdens een duiktocht in Griekenland werd hij geconfronteerd met een immense brij smurrie in de oceaan. Hij bleef niet bij de pakken zitten en ontwikkelde de ‘Ocean Cleanup’, een vernuftig systeem om alle afval in zee te verzamelen en op te ruimen. Een ploeg ingenieurs werkt de klok rond om zijn ideeën over de hele wereld succesvol in praktijk te brengen.

Proefversie©VANIN

a Bekijk de videofragmenten op iDiddit.

b Werk nu je eigen mini-project uit waarmee je ook een verschil maakt. Thuis, op school, in je straat, in je gemeente …

–Probeer met jullie project de solidariteit tussen mensen te vergroten.

–Kies voor iets kleins.

–Bedenk een naam en slogan die bij het project passen.

Naam project:

Slogan:

Dit gaan we doen:

Is

Proefversie©VANIN

HOOFDSTUK 1 WAAROM VOELT HET LEVEN SOMS ONEERLIJK?

KERNBEGRIPPEN NOTITIES

toeval of keuze – Toeval omvat dingen die je niet kiest zoals je geboorteplaats.

– Keuze staat voor zaken die je zelf beslist zoals trainen om goed te kunnen voetballen, hulp vragen.

–Er is ook een twijfelzone, bijvoorbeeld talent.

parabel van de talenten

gekregen en gekozen talenten

verantwoordelijkheid en samenleven

–Jezus vertelt een verhaal over mensen die een kans krijgen en moeten beslissen wat ze met die kans doen. De eerste twee nemen verantwoordelijkheid, de derde geraakt verlamd van schrik.

–Een talent is niet zomaar iets waar je goed in bent. Je kunt het pas ontwikkelen als je kansen krijgt en durft proberen.

–Jezus nodigt uit om wat je krijgt te gebruiken voor jezelf én voor anderen. Samenleven betekent: jouw talenten gebruiken om anderen te helpen.

IK KAN…

–uitleggen dat mensen niet allemaal met dezelfde kansen starten in het leven.

–aan de hand van voorbeelden het verschil uitleggen tussen toeval en keuze.

–de parabel van de talenten navertellen.

–uitleggen wat de parabel van de talenten ons leert over verantwoordelijkheid en over omgaan met wat je hebt gekregen.

–uitleggen wat samenleven betekent volgens de parabel van de talenten.

Ga naar iDiddit om zelf schema’s en samenvattingen te leren maken.

Is het leven een loterij?

Proefversie©VANIN

HOOFDSTUK 2 ONS LEVEN: UITGESTIPPELD OF IN TE VULLEN?

KERNBEGRIPPEN NOTITIES

christendom: vrijheid met verantwoordelijkheid

–God geeft talenten en kansen, maar de mens kiest zelf wat die daarmee doet. Vrijheid is verbonden met liefde, zorg en rechtvaardigheid.

Romeinen: fatum (lot) –Het leven is vastgelegd door de goden. –Ware moed = je lot aanvaarden.

hindoeïsme: karma –Alles hangt samen. Daden hebben gevolgen. Goed gedrag geeft goed karma, slecht gedrag slecht karma.

boeddhisme: loslaten –Niets ligt volledig vast, alles verandert. Lijden komt door krampachtig vasthouden aan verlangens. Vrijheid ontstaat door loslaten en in het nu leven.

monnik Giel over keuzes

–Giel kiest voor bewust leven, vertragen, verantwoordelijkheid nemen, mild kijken naar jezelf en anderen.

IK KAN…

–minstens twee verschillende visies verwoorden over ‘lot’, ‘vrijheid’ en ‘invloed’.

–mijn eigen visie over de spanning tussen lot en keuze verwoorden.

–in een zin uitleggen hoe vier levensbeschouwingen kijken naar lot en keuze.

–de begrippen ‘fatum’ en ‘karma’ uitleggen.

–verwoorden bij welke levensbeschouwelijke visie mijn eigen kijk op ‘lot’ en ‘keuze’ het dichtst aanleunt.

–een voorbeeld geven van hoe mijn idee over lot en keuze mijn gedrag in het dagelijks leven beïnvloedt.

HOOFDSTUK 3 HOE KAN IK HET

VERSCHIL MAKEN?

KERNBEGRIPPEN NOTITIES

onzichtbare rugzak –Iedereen draagt zichtbare en onzichtbare lasten en talenten mee. Niet alles is zichtbaar, dat vraagt mildheid voor elkaar.

solidariteit

Proefversie©VANIN

drie Bijbelverhalen: kiezen met je hart

–Solidariteit is samenhorigheid en bereidheid om elkaar te helpen. Kleine daden kunnen grote impact hebben.

–Solidariteit is kijken met je hart: zien wie kwetsbaar is, zelf ruimte maken, eerlijk kiezen, kiezen voor de ander.

– Samuel kiest David: God kijkt naar het hart, niet naar het uiterlijk.

– Twee zonen: daden zijn belangrijker dan woorden.

– Beste plaats: bescheidenheid en ruimte maken voor anderen.

IK KAN…

–uitleggen waarom bepaalde situaties onrechtvaardig zijn.

–aangeven welke stappen ik zelf kan zetten richting meer rechtvaardigheid.

–twee hedendaagse solidariteitsacties omschrijven.

–uitleggen wat een netwerk van solidariteit is en er een voorbeeld van geven.

–beschrijven hoe solidariteit bijdraagt aan een betere en meer rechtvaardige samenleving.

–uitleggen hoe een christelijke gemeenschap vandaag inzet op solidariteit en waarom dat inspirerend kan zijn.

Begrippenlijst

Proefversie©VANIN

farizeeër

klimaatjongeren

parabel

Parcen

rechtvaardigheid

sabbat

solidariteit

talenten

Iemand die in de tijd van Jezus heel streng de religieuze regels volgde. In de Bijbel gebruikt Jezus dit woord soms voor mensen die alles perfect willen doen, maar vergeten vriendelijk of rechtvaardig te zijn.

Jongeren die zich inzetten voor het klimaat. Ze voeren actie of spreken zich uit omdat ze bezorgd zijn over de toekomst van de aarde.

Een verhaal met een diepere betekenis. Jezus gebruikte parabels om essentiële waarden door te geven, vaak aan de hand van herkenbare alledaagse situaties. De symbolische boodschap van een parabel wordt vaak pas duidelijk nadat je er goed over hebt nagedacht.

Figuren uit de Romeinse mythologie. Het zijn drie godinnen die het leven van mensen voorstellen als een draad. De eerste begint de draad (je geboorte), de tweede meet de draad af (je leven) en de derde knipt de draad door (je dood).

Eerlijk en juist omgaan met mensen. Het gaat erom dat iedereen krijgt wat hij of zij nodig heeft en dat is niet altijd voor iedereen hetzelfde.

Term uit het jodendom. Het is een dag om te stoppen met werken en tijd te maken voor rust, God en elkaar.

p. 14

p. 28

p. 7

p. 16

p. 24

p. 23

Een gevoel van samenhorigheid en bereidheid om elkaar te helpen.p. 21

Gaven of mogelijkheden die iemand krijgt. Dat kan iets zijn waar je goed in bent, maar ook kansen, tijd of verantwoordelijkheid die je mag gebruiken. In de oudheid was een talent ook een gewichtseenheid en een soort geld.

p. 6