Aan de slag met Hoe begin ik aan een les? Je vindt de uitgebreide inhoudsopgave van dit leerwerkboek op blz. 4-8. Het leerwerkboek bestaat uit vijf blokken. Bij het begin van elke les vind je een overzicht van de verschillende lesonderdelen.
LES 1 Wat voor lezer ben jij? 1 Speeddaten 2 Leesadvies geven 3 Taalbeschouwing
Word een expert op het vlak van spreken, zakelijk lezen en schrijven, kijken/luisteren, taalbeschouwing, verhalen en gedichten en creatief schrijven! Tips en oranje vastgespijkerd-kaders met kennis helpen je op weg. tip
In Les 3 De vele gezichten van de literatuur hoor je 3 BV’s hun lievelingsboek voorstellen. Zij vertellen waarom zij dat boek bijzonder vinden. Misschien inspireren hun verhalen jou om je leesautobiografie nog interessanter te maken?
Je weg vinden in de chaos van sites is niet zo eenvoudig, maar wie de juiste zoekwoorden intikt, geraakt sneller op zijn bestemming. Kun je de tips aanvullen? Tip 1 (bij vraag 1 en 9) De meest betrouwbare info over een persoon vind je natuurlijk op de site die die persoon over zichzelf maakt, maar je vindt er niet altijd gemakkelijk je weg. In plaats van onmiddellijk naar de site te surfen waar je de info vermoedelijk zal vinden, geraak je met de juiste combinatie van zoektermen vaak sneller waar je moet zijn. Als je zeker bent dat iets op een bepaalde site te vinden is en je kent de exacte URL, dan kun je in het zoekvenster van Google intikken
Icoontjes leiden je naar een opdracht waar je de pc voor nodig hebt bijhoort
of naar een suggestie voor je leesportfolio
of waar een PowerPointvoorstelling
. Je vindt alle nodige informatie op
www.knooppunt.net. In de eerste vier blokken vind je lessen onder de titel ‘De weg naar succes’. Deze lessen scherpen je onderzoekscompetenties aan en bereiden je voor op de geïntegreerde proef van het zesde jaar. In de bijlagen achteraan in je leerwerkboek vind je ten slotte extra informatie over verschillende taalonderdelen: 1 Communicatiecriteria 2 Spellinggids 3 Tekststructuren 4 Verhaalaspecten
2
Hoe leg ik dat uit?
Woordverklaring en die leesgedrag: manier van lez de tekstsoort van is k elij ank afh bijvoorbeeld er en de interesse van de lez
Na de eerste vijf blokken sleutel je aan je taalvaardigheid.
ief ect
e
pe
rsp
e nt i equ
pseudo
con s
prom
Je hebt woorden nodig om te kunnen redeneren, argumenteren, begrijpen. Zonder woorden kun je niet denken. Nieuwe woorden leren houdt nooit op. Als middelbare scholier leer je gemiddeld 3 000 woorden per jaar bij. In deze les herhaal je de woorden die je pad kruisten tijdens de voorbije lessen Nederlands. Je verrijkt je woordenschat vertrekkend vanuit de woorden die je al hebt geleerd.
protagonist
i n e nt
Woordenbad 1
niem
De verklaring van moeilijke (schooltaal)woorden vind je in een kader, meestal onderaan de bladzijde.
In de rubriek Woordenbad na elk lessenblok herhaal je de woorden die je pad kruisten tijdens de voorgaande lessen. Je verrijkt je woordenschat en vertrekt daarbij vanuit de woorden die je al hebt geleerd. Je maakt ook opdrachten over het juiste taalgebruik.
Taaltelefoon 1 In de Taaltelefoon herhaal je de spellingregels. Je vertrekt daarbij telkens vanuit een dictee.
Vluchtweg Tijdens mijn laatste reis naar het
werd ik van de illusie
alles steeds Terwijl ik in
– vroeger –
naar de
1
2
ik me nog snel
. Ik nam mijn favoriete krant uit de rekken en liep naar de kassa, waar een
3
4
5
De spreker overtuigt mij met minstens vijf argumenten. De spreker overtuigt mij met sterke argumenten. De spreker wijkt niet af van de kern van zijn betoog. De spreker spreekt aanvaardbaar Nederlands. Totaal:
.
de luchthaven gewoon op mijn vlucht,
foto hing die vermoedelijk een kersvers fotomodel
Naam spreker:
dat
verloopt op luchthavens. Wat was er
/20
Noteer hier het sterkste argument dat de spreker volgens jou gebruikt heeft. Waarom heeft dit argument jou overtuigd?
.
Hoe evalueer ik mezelf en mijn medeleerlingen? Bij spreek- en schrijfopdrachten hoort een uitneembaar evaluatieblad. Voor je aan de slag gaat, kijk je na aan welke evaluatiecriteria je opdracht zal moeten voldoen. Bij het evalueren van je medeleerlingen ga je gestructureerd te werk.
3
Blz.
Les
Taalonderdeel
Wat leer je? Wat oefen je?
B LO K 1
9
19
2 Info verzamelen op het internet
3 Zoekresultaten beoordelen
31
De weg naar succes 1
45
54
Speeddaten Leesadvies geven
Zakelijk schrijven
Onderzoeksstructuur Leesprofiel Maatregelstructuur Leesadvies
Taalbeschouwing
Woordenschat i.v.m. lezen Pseudoniemen
Zakelijk lezen
Zoekend lezen: antwoord op concrete vragen zoeken op het internet
Zakelijk schrijven
Tips voor het intikken van zoektermen bij Google Parafraseren
Taalbeschouwing
Synoniemen van abstracte woorden als oorzaak, kenmerk, werkwijze …
Zakelijk lezen
Webquest over zoekresultaten + zelf op het internet zoeken
Taalbeschouwing
Woordenschat: woordbetekenis Bronnen beoordelen
Kijken / luisteren
Kennismaken met onderzoek rond marketing en reclame
Taalbeschouwing
De onderzoeksstructuur
Zakelijk lezen
Globaal lezen: thema en subthema’s in een tekst herkennen en benoemen Zoekend lezen: een thema kiezen, informatie verzamelen en bronnen noteren
Taalbeschouwing
Woordenschat i.v.m. marketing en reclame
Zakelijk lezen
Informatieve tekst over jongerensubgroepen
Kijken / luisteren
Relevante informatie noteren uit een interview met een trendwatcher
Zakelijk schrijven
Schrijven voor een blog
Zakelijk lezen
Kritisch lezen: criteria voor goede poëzie onderscheiden en beoordelen Informatieve tekst over slampoëzie lezen
Literatuur
Poëzie lezen, beluisteren en beoordelen
Creatief schrijven
Een poëtisch zelfportret schrijven
Taalbeschouwing
Werkwoordspelling Schooltaalwoorden
1 Wat voor lezer ben jij?
25
36
Spreken
De weg naar succes 2
4 Zeg me wat je koopt en ik zeg je wie je bent
5 Dichten zonder regels
67
6 Instructietaal
72
Woordenbad 1
Taalbeschouwing
Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën
75
Taaltelefoon 1
Taalbeschouwing
Spelling: strategieën
B LO K 2 77
85
4
7 Spanning: Luc Deflo Onder de Budabrug 8 Avontuurlijk leven – herhaling tekstdoelen
Literatuur
Spanningsopbouw, spanningstechnieken
Kijken / luisteren
Anticiperen op het verhaalverloop
Zakelijk schrijven
Maatregelstructuur
Zakelijk lezen
Informatieve, persuasieve, activerende, emotieve en diverterende teksten herkennen en benoemen
Blz.
100
Les
Taalonderdeel
Wat leer je? Wat oefen je?
Onderzoekscompetenties
Een onderzoek opzetten en doelen formuleren: - een experiment opzetten, een vergelijkende studie maken, een enquête opstellen - onderzoeksvragen stellen - taken verdelen
Taalbeschouwing
Engelse leenwoorden in het Nederlands
Kijken / luisteren
Kritisch luisteren: invloed van het Engels op het bedrijfsleven, het onderwijs en het dagelijks leven De betekenis van vreemde woorden afleiden uit de context
De weg naar succes 3
104
9 Spanning in de taal
113
Woordenbad 2
Taalbeschouwing
Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën
116
Taaltelefoon 2
Taalbeschouwing
Spelling: strategieën
5
Blz.
Les
Taalonderdeel
Wat leer je? Wat oefen je?
188
Woordenbad 3
Taalbeschouwing
Woordenschat: semantiseren, consolideren en controleren + strategieën
191
Taaltelefoon 3
Taalbeschouwing
Spelling: strategieën
Spreken
Versierzinnen
Zakelijk lezen
Tijdschriftartikels Wist je dat?-weetjes
Zakelijk schrijven
Lezersbrief
Kijken / luisteren
Liefdesweetjes
Taalbeschouwing
Gevoelswaarde van woorden
Creatief schrijven
Zeg het met bloemen
194
Tussenspel 3: Valentijn
B LO K 4
205
217
231
Spreken
Zelf stellingen en argumenten formuleren
Zakelijk lezen
Activerende boodschap (PETA) lezen Forumreacties beoordelend lezen
Zakelijk schrijven
Betoog over pedagogische tik Krantenartikel, lezersbrief en column over eenarmige presentatrice
Kijken / luisteren
Inleiding van een debat: stelling herkennen Debat in Jongeren Lagerhuis: argumenten herkennen
Taalbeschouwing
Feit - mening - stelling - argument Soorten argumenten
Creatief schrijven
Vervolg schrijven op een verhaalbegin
Literatuur
Hoelah - C. Nooteboom Vrienden - P. Aspe Verhaaltheorie: plot, tijd, ruimte, verhaalbegin en -einde, personages, vertelstandpunt
Zakelijk lezen
Zoekend lezen in korte zakelijke teksten: hoe ontstaan hypes?
Kijken / luisteren
Schrijvers in praatprogramma’s
Taalbeschouwing
Beoordelend luisteren: debat in Jongeren Lagerhuis
17 Argumenteren
18 Bouwstenen van een verhaal
19 Argumentatie kritisch beoordelen
Foute argumentatie
236
Doel, doelgroep … bepalen van een zakelijke brief
Zakelijk schrijven
Zakelijke brief (brief aan ouders over scoutskamp / spaarrekening )
Literatuur
Bestsellers en/of gehypete boeken Genietend lezen: Mannen die vrouwen haten - S. Larsson en Komt een vrouw bij de dokter - Kluun
20 Hypes en bestsellers
244
21 Poëzie: spinnen, sterren en synestheten
Literatuur
Stijlfiguren: personificatie, synesthesie, symbool
248
Woordenbad 4
Taalbeschouwing
Woordenschat: semantiseren, consolideren en controleren + strategieën
253
Taaltelefoon 4
Taalbeschouwing
Spelling: strategieën
Spreken
PowerPointpresentatie over eigen voornaam
Zakelijk lezen
Tijdschrift- en krantenartikels
Zakelijk schrijven
Lezersbrief
Kijken / luisteren
Geschiedenis van voornamen
Taalbeschouwing
Woordenschat: uitbreiding Betekenis uitdrukkingen Productnamen Bezitsvorm
Creatief schrijven
De winterreis - A. Nothomb
256
6
Zakelijk lezen
Tussenspel 4: Voornamen
Blz.
Les
Taalonderdeel
Wat leer je? Wat oefen je?
B LO K 5 273
283
291
298
22 Citeren en parafraseren met juiste bronvermelding
Zakelijk schrijven
Citeren Parafraseren Bronvermelding
Zakelijk lezen
Interview (informatieve, diverterende tekst)
Zakelijk schrijven
Interview met klasgenoot uitschrijven voor het schoolblad
Kijken / luisteren
Beoordelend luisteren naar interviewfragmenten Soorten interviewvragen
Spreken
Info uitwisselen
Taalbeschouwing
Rolpatronen in woorden en beroepsnamen
Literatuur
Column Kleine dagen - B. Dewulf
Zakelijk lezen
Krantenartikels over taalevolutie
Zakelijk schrijven
Gedocumenteerde tekst schrijven over taalverandering
Taalbeschouwing
Taalverandering Verkennen van woordbetekenis m.b.t. naamgeving (herkennen, benoemen, bespreken)
23 Interview
24 Jongens en meisjes … een wereld apart?
25 Taal leeft!
304
26 Het ding moet toch een naam hebben …
Taalbeschouwing
311
Woordenbad 5
Taalbeschouwing
Woordenschat: semantiseren, consolideren en controleren + strategieën
318
Taaltelefoon 5
Taalbeschouwing
Spelling: strategieën
Zakelijk lezen
Zoekend lezen: hyperteksten Informatieve tekst: lemma encyclopedie
Kijken / luisteren
Structurerend en beoordelend luisteren Informatieve diverterende tekst
Taalbeschouwing
Gevoelswaarde + strategieën woordenschat
Creatief schrijven
Stijlimitatie - prozatekst
Literatuur
Het literaire bedrijf Tekstervarend en teksbestuderend lezen: modern proza
320
Tussenspel 5: Godverdomse dagen op een godverdomse bol
B LO K 6
335
27 Theater … een wereld van verschil
243
28 Zakelijk lezen
361
29 Paul Van Ostaijen
368
30 Debatteren
Spreken
Standpunt uiteenzetten en motiveren
Zakelijk lezen
Persuasieve tekst: recensie
Taalbeschouwing
Woordleerstrategieën en register, non-verbale elementen
Literatuur
Kai Hänzel - Het gevecht van De Vocht (Laika): theatertekentaal , handeling en dialoog
Zakelijk lezen
Formulieren / administratieve teksten
Zakelijk lezen
Wetenschappelijke tekst
Literatuur
Poëzie: expressionisme Tekstervarend en tekstbestuderend lezen
Spreken
Debatteren
Zakelijk lezen
Argumenteren Beïnvloedende teksten
Kijken / luisteren
Debat door klasgenoten
Taalbeschouwing
Conventies van debat en discussie Argumentatie Probleemstructuur
7
Blz.
377
Les
Tussenspel 6: Reclame
Taalonderdeel Spreken
Reclamespot
Zakelijk lezen
Debat over reclame Krantenartikels
Zakelijk schrijven
Klachtenbrief
Kijken / luisteren
Volt: reclametest Oorworm Reclamespot
Taalbeschouwing
(Engelse) werkwoorden Gepaste schrijfstijl Slogans
B I J L AG E N
8
395
1 Spellinggids
423
2 Leesportfolio
430
3 PoĂŤzieprikbord
437
4 Compendium literatuurstudie
Wat leer je? Wat oefen je?