Thema 1 Ergens, onderweg p. 9
Luisteren en kijken
Lezen
Kenmerken van het Middelnederlands
Taalcompetentie 1 Verzamelwoede: online zoeken en verwerken p. 37 Plagiaat
Thema 2 Aangenaam p. 43 Namen van dieren
Jack the Ripper
Hedendaagse Reynaertbewerking
De lokroep van donkere plaatsen (G. Roox)
Klinkt het niet, dan botst het (P. Creten)
Tekstsoort, -doel en -type
Geschiedenis van de vooren achternamen
Schrijven zakelijk
Citaat en bronvermelding
Leesautobiografie volgens stappenplan Netwerkprofiel literair personage
Schrijven creatief
Wegwijs in de ridderwereld Spreken
Spreken creatief
Alpejagerslied Leesprofiel
Literaire competentie
Literatuurgeschiedenis
Problemski Hotel (D. Verhulst)
Woordenschat
Onderzoekscompetentie
Tirza (A. Grunberg) Leesautobiografie opstellen
Ridderepiek
Middelnederlands Taalbeschouwing
Mijn moeder is mijn naam vergeten (N.M. Min)
Spelling − Nederlandse en vreemde werkwoorden
Van den vos Reynaerde
Hyponiem, hyperoniem, synoniem, homoniem
Antroponymie Hoofdletters Eponiemen
WoordstrategieĂŤn toepassen
Woordenstroom bij thema 1 en 2
Stappenplan onderzoek Zoeken online (Google) Websites beoordelen
Miniwebquest antroponymie
Taalcompetentie 2 Dat is gesproken! p. 79 Fragmenten beoordelen Lichaamshouding
Thema 3 Beeldspraak p. 87 De gevolgen van de Kamalmanak AVRO-reportage over CoBrA Circus Ronaldo
Thema 4 Tussen droom en daad p. 111 Tekststructuur vaststellen
Taalcompetentie 3 Een doorslaggevend argument p. 145 Jongeren Lagerhuis
Beeldtaal foto’s Bij mij zijt ge veilig
Filmtaal
Een op de drie banen vereist een goede stem (K. Jansma)
Staatsieportret met stoppelbaard
Waar lig jij wakker van? Slapend wakker
Klachtenbrief leerlingen
Vaste tekststructuur Misvattingen over coma
Balansverslag presentatievaardigheid
Kamalmanak
Nachtscènes
Verkopen is de kunst
Op survival
Audiovisuele ondersteuning
Commedia dell’arte De wegen der verbeelding (H.S. Haasse)
Tijd (M. Vasalis) / Nachtzien 1 (L. Nolens)
Hoela (C. Nooteboom)
Nooit meer slapen (W.F. Hermans) / Lange dagen (P. de Jong)
Vergelijking CoBrAschilderijen en gedichten Vijftigers
Beatrijs
Rederijkers
Sonnet
Mijn standbeeld is al onderweg (H. Brusselmans)
Commedia dell’arte Communicatieschema Jakobson
Beeldspraak
Spelling − samenstellingen
Feit/mening Stelling/argument Argumentatie
Neologismen Woordstrategieën toepassen
Kunstlab
Griekse en Latijnse woordenstammen Woordenstroom bij thema 3 en 4
Thema 5 Puur geluk! p. 153
Luisteren en kijken
Lezen
Taalcompetentie 4 Schrijven met stijl p. 183
Thema 6 Van wieg tot zerk p. 187
Biografie Paul van Ostaijen Huldegedicht aan Singer (M. Vanthilt) Beeldtaal reclame Expositie Ghaos en Up
Kindertaal
Je moet durven vreemdgaan in ons vak (B. Dobbelaere) / Maar in de kleur van je haar (Onze Taal) Reclame beoordelen
Hier ligt Poot. Hij is dood. (I.L. Pfeijffer) Jong geleerd (Kennislink)
Wanneer verandert een urinoir in een kunstwerk? (M. Onfray)
Schrijven zakelijk
Wedden dat je dit leest? (J. de Ryck)
Balansverslag en SWOT-analyse Tekstsamenhang
Voegwoorden en signaalwoorden
BIN-normen Schrijven creatief
Spreken
Activerende tekst (reclame)
Het leven uit een dag
Shit, de lotto gewonnen!
Literair Pantheon
Gospel (C. Dirickx)
Notities bij een zoontje (B. Dewulf )
Spreken creatief
Literaire competentie
Tonio (A.F.Th. van der Heijden) Dead Poets Society
Literatuurgeschiedenis
Expressionisme en Paul van Ostaijen Realisme en naturalisme Tachtigers
Taalbeschouwing
Directe, indirecte en Erlebte rede Leenwoorden Spelling − woordtekens en vreemde werkwoorden
Woordenschat Onderzoekscompetentie
Canonpoëzie: Egidiuslied, Vondel, H. de Coninck, J. Slauerhoff, G. Achterberg en J. T’Hooft Stijlfouten
Kindertaalverwerving Spelling – aaneenschrijven
Woordenstroom bij thema 5 en 6 Posterpresentatie – Realisme, naturalisme en Tachtigers
Dead Poets Society
Taalcompetentie 5 De kunst van het interviewen p. 211 Non-verbaal gedrag
Thema 7 Ronde van Vlaanderen p. 219
Taalcompetentie 6 Kernachtig en gestructureerd p. 241
Thema 8 Van God los p. 247 Interview met J. Vanderleyden
Fragment uit Phara
Soorten interviews
Songteksten
Interviewtechnieken
Weg naar Compostela
Als een warme bakker (Joël de Ceulaer)
Arm Wallonië. Een reis door het beloofde land (P. Verbeken)
De schrik zit erin (D. Draulans) / In de greep van de angst (A. Witpas)
We vloeken anders dan vroeger (G. de Moor)
De breking van het licht
Schema maken
We vloeken anders dan vroeger (G. de Moor)
Samenvatting schrijven
Pop, Pollet en Poëzie (F. Pollet)
Recensie schrijven
Interviewtechnieken Stappenplan interview
Presentatie onderzoeksresultaten Onder de kerktoren
Debatwedstrijd Een gesprek modereren Persuasief spreken
Partituurteksten Elckerlijc Los (T. Naegels) Moerzeiker (T. Naegels)
Suikerspin (E. Vlaminck) / Stijloefeningen (R. Queneau) / De droogte (H. Brusselmans) De engelenmaker (S. Brijs)
Een literair rondje Vlaanderen
Geuzenlyriek Guido Gezelle Elckerlijc
Soorten vragen herkennen en definiëren
Tussentaal (en dialect)
Eufemisme en dysfemisme Register
Woordenschat rond nationaliteit en identiteit Taal leeft
Woordenstroom bij thema 7 en 8
Aan de slag met Wat komt er op me af? Acht boeiende thema’s en zes uitdagende taalcompetenties, die je taalbeheersing aanpakken en je blik verruimen. Thema 1 Taalcompetentie 1 Thema 2 Taalcompetentie 2
p. 9
Ergens, onderweg
p. 37 Verzamelwoede: online zoeken en verwerken p. 43 Aangenaam p. 79 Dat is gesproken!
Thema 3
p. 87 Beeldspraak
Thema 4
p. 111 Tussen droom en daad
Taalcompetentie 3 Thema 5
p. 145 Een doorslaggevend argument p. 153 Puur geluk!
Taalcompetentie 4
p. 183 Schrijven met stijl
Thema 6
p. 187 Van wieg tot zerk
Taalcompetentie 5 Thema 7 Taalcompetentie 6 Thema 8
p. 211 De kunst van het interviewen p. 219 Ronde van Vlaanderen p. 241 Kernachtig en gestructureerd p. 247 Van God los
Kennisoverzicht
p. 285
Register
p. 364
Elk thema heeft een rode draad, die uit verschillende verrassende invalshoeken belicht wordt. Kleefbriefjes zorgen voor toffe tussendoortjes en weetjes en gidsen je door het hoofdstuk, iconen leiden je naar opdrachten in het werkboek. WB p. 65
In de taalcompetenties ga je aan je taalvaardigheid sleutelen.
Zandloperij a ha ach acht macht smacht misacht atomisch atomische mosachtige mosachtiger omslachtiger triomfgeschal Wetering Door: Aad van de
Hoe leg ik dat uit? Woordkoorden wijzen je op moeilijke woorden in teksten. De woordenstromen vind je na elk even thema in het werkboek. Ze staan stil bij de academische woordenschat die in de voorbije twee thema’s je pad kruiste.
26) – 3) – potsierlijk (r. pseudoniem (r. 30) – (r. m ra ag an 29) – palindroom (r. ) verzilveren (r. 35
Woordenstroom 1 en 2 Dankzij je familie en vrienden, de media en je opleiding breidt je woordenschat nog elke dag uit. Dat is ook nodig want in het hoger onderwijs verschilt het taalgebruik sterk van dat in het secundair onderwijs en van de taal die je thuis hanteert. De taal die je nodig zult hebben in je verdere studies, noemen we academisch taalgebruik. Om je enig houvast te bieden in de dagelijkse woordenstroom bieden we na elke twee thema’s een pakketje woordenschatoefeningen aan. Ze helpen je de recent verklaarde woorden in te oefenen en te verankeren. Ze zullen zeker nog van pas komen in je verdere studies.
In dictees
check je of je het ook allemaal goed kunt spellen.
Waar ga ik naartoe? Volg de verschillende stappen en word een expert op het vlak van lezen, luisteren/kijken, spreken, drama, zakelijk en creatief schrijven! Elke vaardigheid leer je stapsgewijs aan. Houd daarbij de volgende iconen goed in het oog. Ze geven aan welke vaardigheid je aanleert en welke stap je zet.
Het vergrootglas
Luisteren en kijken
Creatief schrijven
Lezen
Spreken
Zakelijk schrijven
Creatief spreken (drama)
geeft aan dat je zelf op onderzoek gaat!
Tips en vastgespijkerd-kaders tussendoor helpen je op weg. Bepaalde schrijf-en spreekopdrachten kunnen vervangen worden door of aangevuld worden met ICT-opdrachten. Ze dagen je op een creatieve manier uit. Alle nodige informatie vind je op www.knooppunt.net.
Namen in Van den vos Reynaerde Veel namen in het verhaal hebben een dubbelzinnige betekenis. Vooral de vrouwen moeten het ontgelden. De wolvin die door Reynaert verkracht wordt, heet Hersint (‘ze heeft er wel zin in’), terwijl de vrouw van de pastoor Julocke (‘jou verlok ik’) heet.
Hoe vind ik alles weer terug? Achteraan in dit boek vind je een kennisoverzicht, waarin je de theorie kunt opzoeken. Een register brengt je meteen naar de juiste pagina.
Register
Kennisoverzicht
Trefwoorden A
Inhoud 1 Literatuur A Middeleeuwen (± 500 - ± 1500) 1 De maatschappij 2 Het begin 3 Middelnederlandse ridderepiek 3.1 De Frankische romans of Karelromans 3.2 De Arthurromans of de Brits-Keltische ridderromans 4 Geestelijke epiek in de middeleeuwen 5 Dierverhalen 6 Middelnederlandse lyriek
289 289 290 290 290 291 293 293 294
B Rederijkerstijd (vijftiende en zestiende eeuw) C Gouden eeuw (zestiende en zeventiende eeuw) 1 Renaissancekunst 2 Geuzenlyriek 3 Het sonnet 4 Commedia dell’arte 5 Barok
294 296 296 297 297 298 299
D E F G
299 300 302 303 303 303
Verlichting (achttiende eeuw) Romantiek (1800 - 1880) Impressionisme: de Tachtigers (rond 1880) Realisme en naturalisme (1800- 1920) 1 Realisme 2 Naturalisme
accentteken, 362 acrostichon, 102, 295, 324 afkorting, 363 afleiding, 350 alinea, 185 allegorie, 278, 319 alliteratie, 62, 144, 322 allusie, 41 analogie, 224, 327, 337 foutieve, 339 anapest, 322 anglicisme, 174, 332 animalisering, 326 anticlimax, 318 antikunst, 306 antoniem, 331 antropocentrisme, 296 antropomorfisme, 75, 326 apostrof, 362 archaïsme, 302, 327 argument, 145, 336 uit het ongerijmde, 340 argumentatie, 336 emotionele, 338 logische, 336 ondeugdelijke, 339 psychologische, 338 rationele, 336 Arthur, 32, 291 Arthurroman, 32, 291 l’art pour l’art, 302 assonantie, 322
Beatrijs, 114, 293 beeldspraak, 87, 326 beknopte bijzin, 333 betekenis, 331 betekenisrelatie, 331 betrouwbaarheid websites, 41 bezitsvorm, 358 bibliografie, 41 bijfiguur, 315 blank vers, 323 boekdrukkunst, 294 bohémien, 300 Brits-Keltische ridderroman, 291 broncontrole, 41
C cameratechniek, 221 canon, 312 cesuur, 322 chanson de geste, 291 character flat, 314 round, 314 chiasme, 327 chronologie, 317 chute, 298 cijfers en statistieken, 337 cirkelredenering, 340 citaat, 41 cliché, 220, 327 cliffhanger, 318
connotatie, 331 contrast, 328 cyclische structuur, 313 cynisme, 18, 161, 330
D dactylus, 322 dadaïsme, 164, 306 decor, 315 deductie, 336 deformeren, 305 denotatie, 331 detective, 319 dialect, 237, 335 dialoog, 112 didactisch, 294 dierverhaal, 293, 319 Diets, 289 distichon, 321 doel, 19 doelpubliek, 334 drogreden, 221, 339 dysfemisme, 18, 254, 328, 334
E eigennaam, 347 elegie, 205, 324 ellips, 328 Engelse werkwoorden, 174, 346 enjambement, 321, 328