oefentherapie bij schouderaandoeningen_2010 (herdruk).book Page 5 Monday, July 19, 2010 4:57 PM
Inhoud Woord vooraf DEEL 1 – ALGEMENE PRINCIPES VAN OEFENTHERAPIE BIJ SCHOUDERKLACHTEN
9
13
1
Oefentherapie in het bindweefselherstel 1 Inflammatiefase 2 Proliferatiefase 3 Maturatie- of remodelleringsfase
17 18 20 21
2
Oefentherapie bij functionele instabiliteit 1 Proprioceptie 2 Spiercontrole 3 CoĂśrdinatie 4 Uithouding 5 Kracht 6 Explosieve kracht
23 26 26 27 28 28 29
3
Oefentherapie is weefselspecifiek 1 Oefeningen bij pathologie van het capsuloligamentaire apparaat 2 Oefeningen bij pathologie van het musculotendinogeen apparaat 3 Oefeningen bij pathologie aan de glenohumerale gewrichtsvlakken
31
4
Open en gesloten keten-oefeningen in de schouderrevalidatie 1 Open versus gesloten keten-oefeningen 2 Scapulair versus frontaal of sagittaal vlak in gesloten keten 3 Invloed van de belasting op de glenohumerale spieractiviteit
37 38 39 42
5
Oefentherapie in de kinetische keten 1 Temporele en energetische eigenschappen van de kinetische keten 2 Voorwaarden voor optimale werking van de kinetische keten 3 Afhankelijkheid van de diverse schakels in de kinetische keten
45
32 33 34
46 47 48
oefentherapie bij schouderaandoeningen_2010 (herdruk).book Page 6 Monday, July 19, 2010 4:57 PM
6
Oefentherapie bij schouderaandoeningen
DEEL 2 – OEFENTHERAPIE BIJ ENKELE VEEL VOORKOMENDE SCHOUDERKLACHTEN
51
1
Impingement: vanuit historisch perspectief naar hedendaagse visie 1 Impingement: syndroom of symptoom? 2 Subacromiaal (extern) versus glenoid (intern) impingement 3 Primair versus secundair impingement
53 54 54 55
2
Oefentherapie bij rotator-cufftendinopathie 1 Rotator-cuffdominante versus impingementdominante klachten 2 Rotator-cufftraining 3 Excentrische oefeningen voor de rotator-cuffspieren
59 60 61 64
3
Oefentherapie bij schouderinstabiliteit 1 TUBS of traumatische anterieure instabiliteit 1.1 Aanleren van bewuste spiercontrole van de rotator cuff 1.2 Automatiseren van de glenohumerale spiercontrole 2 AMBRI of multidirectionele instabiliteit 2.1 Aanleren van bewuste spiercontrole van de m. deltoideus 2.2 Automatiseren van spiercontrole van de m. deltoideus 3 AIOS of overbelastingsinstabiliteit
69 70 70 72 79 80 81 82
4
Oefentherapie bij aandoeningen van de bicepspees 1 Aandoeningen van het caput longum van de m. biceps 2 SLAP-letsels
85 86 91
5
GIRD 1 2 3 4
95 96 96 97 98
6
Klinische evaluatie van GIRD Etiologie van GIRD Verband GIRD – impingement Stretching
Scapulothoracale disfunctie 1 Normale scapulothoracale functie 1.2 Scapulaire spieractiviteit 2 Afwijkende houdingen en bewegingen van de scapula 2.2 Causaal verband scapulothoracale disfunctie – schouderpathologie 3 Klinische evaluatie van scapulothoracale disfunctie 3.1 Type I-scapulaire bewegingsafwijking 3.2 Type II-scapulaire bewegingsafwijking 3.3 Type III-scapulaire bewegingsafwijking 4 Revalidatie van scapulothoracale disfunctie 4.1 Training van de scapulothoracale spiercontrole 4.1.1 Aanleren van de bewuste spieractivatie scapulaire spieren 4.1.2 Automatiseren van de scapulaire spiercontrole
103 104 106 110 110 112 112 114 115 117 118 119 123
oefentherapie bij schouderaandoeningen_2010 (herdruk).book Page 7 Monday, July 19, 2010 4:57 PM
Inhoud 4.2 4.3
7 Dynamische scapulothoracale spiertraining Revalidatieprincipes in functie van het type afwijking
DEEL 3 – REVALIDATIE VAN DE BOVENHANDSE SPORTER 1
2
Sportspecifiek klinisch onderzoek: analyse van de sportspecifieke verworvenheden 1 Anamnese 2 Inspectie 3 Actief onderzoek 4 Bewegingsanalyse 5 Passief onderzoek 6 Weerstandstesten
125 137 139 141 142 143 143 147 148 149
Impingement bij bovenhandse sporters 1 Houdings- en bewegingsafwijkingen van de scapula 1.2 Gestoorde beweging van het schouderblad bij de bovenhandse sporter 2 Houdings- en bewegingsafwijkingen van het glenohumerale gewricht 2.2 Anterior glide van de humerus 2.3 Endorotatiestand van de humerus 3 De risicoschouder van de bovenhandse sporter 4 Perifeer neurogene aandoeningen ter hoogte van de schouder
153 154
3
Kinesiologie van de bovenhandse beweging 1 Analyse van de werpbeweging in het honkbal 1.1 Wind-up (of voorbereidende fase) 1.2 Early Cocking 1.3 Late Cocking 1.4 Acceleratiefase 1.5 Deceleratiefase 1.6 Follow-through 2 De kinetische keten bij de tennisserve 3 De aanvalsbeweging in het volleybal 4 Spierkettingen
169 170 171 171 171 173 173 173 174 175 182
4
Oefentherapie voor de sportspecifieke bovenhandse beweging 1 Algemene richtlijnen 1.1 Herstellen van de glenohumerale gewrichtsbeweeglijkheid 1.2 Optimaliseren van het musculaire evenwicht 1.3 Herstellen van de spierkracht 1.4 Optimaliseren van de neuromusculaire controle 1.5 Gesloten keten-oefeningen 2 Oefentherapie tijdens de verschillende fases van de revalidatie 2.1 Acute fase
187 188 188 190 190 194 197 198 198
158 160 161 163 164 165
oefentherapie bij schouderaandoeningen_2010 (herdruk).book Page 8 Monday, July 19, 2010 4:57 PM
8
Oefentherapie bij schouderaandoeningen 2.2 2.3
Herstelfase Functionele fase
199 200
Algemene conclusie
205
Referentielijst
206
Lijst van foto’s
212