BOEK 1
Inhoud
5
Hoofdstuk 1 – Theoretische aspecten
15
1
Osteo- en artrokinematica
17
2
Gewrichtsposities
19
3
Joint play
20
4
Eindgevoel
22
5
Capsulair patroon
23
6
Classificatie voor beweging
23
Hoofdstuk 2 – Concepten
25
1
Harmonische technieken
27
2
Tractie- en translatiemobilisaties (het kaltenbornconcept)
31
3
Mobilisation with movement (MWM of het mulliganconcept)
32
4
Manipulatietechnieken 4.1 Algemeen 4.2 Vormen van manipulatietechnieken 4.3 Voorspanning 4.4 Toegevoegde componenten 4.5 Impulsrichting 4.6 Premanipulatieve houding
33 33 33 34 34 35 35
5
Indicaties op basis van de actualiteit
36
6
Contra-indicaties voor mobilisaties en manipulaties
36
Hoofdstuk 3 – Klinisch redeneringsmodel
39
1
Klinisch denkkader
41
2
Indeling van de stoornissen 2.1 Stoornis in structuur
43 43
INHOUD
Woord vooraf
7
2.2
INHOUD
2.3 2.4
8
Stoornis in functie 2.2.1 Osteoarticulair 2.2.2 Neurogeen 2.2.3 Myogeen 2.2.4 Disfunctie van de motorische controle Stoornis in activiteit (ADL) Stoornis in participatie
44 44 45 46 47 47 47
3
Pijnmechanismen
48
4
Psychologische factoren
49
5
Sociale factoren
49
6
Samenvatting
50
Hoofdstuk 4 – Mobilisaties van de schoudergordel
51
1
53 53
Scapulothoracaal glijvlak 1.1 Inleiding 1.2 Mobilisatie naar elevatie en depressie, protractie en retractie, en opwaartse en neerwaartse rotatie 1.3 Distractie van de scapula
54 55
2
Art. acromioclavicularis en art. sternoclavicularis 2.1 Inleiding 2.2 Mobilisatie van het acromioclaviculaire gewricht naar ventraal en dorsaal 2.3 Mobilisatie van het sternoclaviculaire gewricht naar cranioventraal 2.4 Tractie van het sternoclaviculaire gewricht 2.5 Belaste tractiemanipulatie van het sternoclaviculaire gewricht 2.6 Onbelaste tractiemanipulatie van het sternoclaviculaire gewricht 2.7 Onbelaste tractiemanipulatie van het sternoclaviculaire gewricht 2.8 Belaste tractiemanipulatie van het acromioclaviculaire gewricht 2.9 Onbelaste tractiemanipulatie van het acromioclaviculaire gewricht 2.10 Onbelaste tractiemanipulatie van het acromioclaviculaire gewricht
55 55 57 58 59 60 61 62 63 64 65
3
Art. humeri 3.1 Inleiding 3.2 Harmonische rotatie in ruglig 3.3 Harmonische rotatie in zit 3.4 Harmonische anteflexie/retroflexie 3.5 Harmonische circumductie 3.6 Tractie van het glenohumerale gewricht in de LPP 3.7 Tractie van het glenohumerale gewricht in 90° anteflexie 3.8 Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar caudaal in LPP
66 66 68 69 70 71 72 73 74
3.10 3.11 3.12 3.13 3.14 3.15 3.16 3.17 3.18 3.19 3.20 3.21 3.22 3.23 3.24 3.25 3.26 3.27 3.28 3.29 3.30 3.31
Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar caudaal in hogere elevatiestanden Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in LPP Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in maximale endorotatie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in middelmatige endorotatie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in maximale horizontale adductie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar ventraal in LPP Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar ventraal in eindstandige anteflexie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar ventraal in eindstandige anteflexie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in 90° abductie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in eindstandige anteflexie Translatiemobilisatie van het glenohumerale gewricht naar dorsaal in eindstandige abductie en exorotatie Stretching van het posterieure kapsel: angulaire mobilisaties naar endorotatie vanuit anteflexie (sleeper’s stretch) in zijlig Stretching van het posterieure kapsel: angulaire mobilisaties naar endorotatie vanuit anteflexie (sleeper’s stretch) in ruglig Stretching van het posterieure kapsel: angulaire mobilisaties naar horizontale adductie (cross body stretch) MWM: exorotatie in ruglig MWM: elevatie in ruglig MWM: endorotatie in zit Belaste tractiemanipulatie Onbelaste tractiemanipulatie Onbelaste gappingmanipulatie Belaste gappingmanipulatie Onbelaste abductiemanipulatie Therapeutische toepassingen
Hoofdstuk 5 – Mobilisaties van het ellebooggewricht
75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99
1
Inleiding
101
2
Harmonische flexie/extensie
103
3
Harmonische pro- en supinatie
104 INHOUD
3.9
9
4
Tractie van de ulna
105
5
Tractie van de radius
106
6
Translatie van de radius naar ventraal ter hoogte van het humeroradiale gewricht
109
Translatie van de radius naar ventraal ter hoogte van het proximale radio-ulnaire gewricht
110
Translatie van de radius naar ventraal ter hoogte van het distale radio-ulnaire gewricht
111
Translatie van de radius naar dorsaal ter hoogte van het humeroradiale gewricht
112
7 8
INHOUD
9
10
10 Translatie van de radius naar dorsaal ter hoogte van het proximale radio-ulnaire gewricht
113
11 Translatie van de radius naar dorsaal ter hoogte van het distale radio-ulnaire gewricht
115
12 MWM: pronatie en supinatie van het distale radio-ulnaire gewricht
116
13 MWM: flexie/extensie met laterale glijding
117
14 MWM: flexie met humero-ulnaire tractie
118
15 MWM: extensie met humero-ulnaire tractie
119
16 Humero-ulnaire tractiemanipulatie vanuit flexie
120
17 Humero-ulnaire tractiemanipulatie vanuit extensie
121
18 Humeroradiale tractiemanipulatie
122
19 Humeroradiale gappingmanipulatie
124
20 Therapeutische toepassingen
124
Hoofdstuk 6 – Mobilisaties van de hand- en polsgewrichten
125
1
127 127 130 131 132 133
Artt. radiocarpea en artt. mediocarpea 1.1 Inleiding 1.2 Harmonische palmairflexie/dorsiflexie 1.3 Harmonische radiale/ulnaire deviatie 1.4 Tractie van de artt. radiocarpea en mediocarpea 1.5 Translatie van de carpalia naar dorsaal vanuit supinatie 1.6 Translatie van de carpalia naar dorsaal vanuit supinatie (alternatieve techniek) 1.7 Translatie van de carpalia naar dorsaal vanuit pronatie (alternatieve techniek)
134 135
1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16
Translatie van de carpalia naar palmair vanuit pronatie Translatie van de carpalia naar palmair vanuit pronatie (alternatieve techniek) Translatie van de carpalia naar palmair vanuit supinatie (alternatieve techniek) Translatie van de carpalia naar radiaal Translatie van de carpalia naar radiaal (alternatieve techniek) Translatie van de carpalia naar ulnair Translatie van de carpalia naar ulnair (alternatieve techniek) MWM: palmairflexie/dorsiflexie met laterale glijding Tractiemanipulatie
136 137 138 139 140 141 142 143 144
2
Artt. intercarpeae 2.1 Inleiding 2.2 Translatie van de carpalia naar dorsaal/palmair 2.3 Manipulatietechniek van de carpalia
144 144 145 146
3
Art. carpometacarpea 1 3.1 Inleiding 3.2 Tractie van het CMCÂ 1-gewricht 3.3 Translatie naar dorsaal en ulnair 3.4 Translatie naar palmair en radiaal 3.5 Translatie naar palmair en ulnair 3.6 Translatie naar dorsaal en radiaal
146 146 148 149 150 151 152
4
Artt. carpometacarpeae 2-5 4.1 Inleiding 4.2 Tractie van CMCÂ 2-5
153 153 153
5
Artt. intermetacarpeae 2-5 5.1 Inleiding 5.2 Translatie van het os metacarpale naar dorsaal/palmair
154 154 155
6
Falanx: art. metacarpophalangea (MCP) / art. interphalangea proximalis (PIP) / art. interphalangea distalis (DIP) 6.1 Inleiding 6.2 Tractie van MCP/PIP/DIP 2-5 6.3 Translatie van de falanx naar dorsaal 6.4 Translatie van de falanx naar palmair 6.5 Translatie van de falanx naar palmair (alternatief) 6.6 Translatie van de falanx naar radiaal 6.7 Translatie van de falanx naar ulnair 6.8 MWM: vingerflexie/-extensie 6.9 PRP: compressietherapie voor de hand en de vingers 6.10 Therapeutische toepassing
156 156 156 157 159 159 161 162 163 164 166
INHOUD
1.8 1.9
11
INHOUD
12
Referenties
169
De auteurs
171
Andere uitgaven kinesitherapie
173
BOEK 2
Inhoud
5
Hoofdstuk 1 – Mobilisaties van het heupgewricht
15
1
Inleiding
17
2
Harmonische endorotatie/exorotatie
18
3
Harmonische abductie/adductie
19
4
Harmonische endorotatie/adductie
20
5
Primaire tractie van de heup
21
6
Secundaire tractie van de heup
22
7
Abductie-/extensiebeweging
24
8
Endorotatiebeweging
25
9
Flexie-/adductiebeweging
26
10 MWM: endorotatie met heuptractie
27
11 MWM: heupextensie met laterale tractie
28
12 PRP: coxofemorale compressie
29
13 PRP: coxofemorale compressie vanuit faberpositie
30
14 Tractiemanipulatie met distale impuls
31
15 Tractiemanipulatie met laterale impuls
32
16 Therapeutische toepassingen
33
INHOUD
Woord vooraf
7
Hoofdstuk 2 – Mobilisaties van het kniegewricht
35
1
Inleiding
37
2
Art. tibiofemoralis
37
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19
37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 53 54 55 56
3
INHOUD
4
8
Inleiding Harmonische endorotatie/exorotatie Harmonische endorotatie/exorotatie Harmonische flexie/extensie in zit (> 90° knieflexie) Harmonische flexie in ruglig (> 120° knieflexie) Harmonische flexie in buiklig Harmonische extensie in ruglig Translatiemobilisatie van de tibia naar posterieur Translatiemobilisatie van de tibia naar anterieur Endorotatiemobilisatie van de tibia Exorotatiemobilisatie van de tibia Tractiemobilisatie van de tibia MWM: flexie met mediale translatie MWM: flexie met posterieure translatie MWM: flexie met anterieure fibulatranslatie MWM: slotextensie met exorotatie Tractiemanipulatie Tractiemanipulatie in knie-extensie Gappingmanipulatie
Art. patellofemoralis
57
3.1 3.2 3.3
57 58 60
Inleiding Distale translatiemobilisatie van de patella Lateromediale translatiemobilisatie van de patella
Art. tibiofibulares proximales
61
4.1 4.2 4.3 4.4
61 62 63 64
Inleiding Ventrale translatiemobilisatie van het tibiofibulaire gewricht Dorsale translatiemobilisatie van het tibiofibulaire gewricht Manipulatie van het proximale tibiofibulaire gewricht
Hoofdstuk 3 – Mobilisaties van de voet- en enkelgewrichten
65
1
Art. talocruralis
67
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8
67 68 69 70 71 72 73
2
Artt. tibiofibularis proximales en distales
78
2.1 2.2
78
2.3 2.4 3
74 75 76 77
Inleiding Translatie van de fibula naar ventraal ter hoogte van het proximale tibiofibulaire gewricht Translatie van de fibula naar dorsaal ter hoogte van het distale tibiofibulaire gewricht Inversie met dorsocraniale translatie van de fibula
79 80 82
Art. subtalaris
83
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
83 84 85 86 88 89 90
Inleiding Harmonische inversie en eversie Aspecifieke tractie van de calcaneus Aspecifieke translatie van de calcaneus naar lateraal Tractiemanipulatie Tractiemanipulatie naar valgus en varus Tractiemanipulatie naar valgus
INHOUD
1.9 1.10 1.11
Inleiding Harmonische dorsiflexie en plantairflexie Harmonische rotatieoscillatie Aspecifieke tractiemobilisatie van het talocrurale gewricht Tractiemobilisatie van het talocrurale gewricht met circumductie Aspecifieke translatie van de talus naar dorsaal MWM: eindstandige dorsiflexie met posterieure talustranslatie MWM: plantairflexie met anterieure talustranslatie en posterieure tibiatranslatie MWM: belaste dorsiflexie met anterieure translatie van de tibia Aspecifieke tractiemanipulatie van het talocrurale gewricht Aspecifieke tractiemanipulatie van het talocrurale gewricht 2
9
4
5
Art. talonavicularis en art. calcaneocuboidea (gewrichtslijn van Chopart)
91
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8
91 91 93 94 95 96 97 98
Artt. intertarseae 5.1 5.2 5.3
6
7
INHOUD
8
10
Inleiding Translatie van het os naviculare naar dorsaal Translatie van het os naviculare naar plantair Translatie van het os cuboideum naar dorsaal Translatie van het os cuboideum naar plantair Manipulatie van het os cuboideum naar dorsaal Manipulatie van het os naviculare naar plantair Gappingmanipulatie van het os naviculare naar dorsaal
Inleiding Mobilisatie van van de ossa cuneiformia naar dorsaal Tractiemanipulatie van het cuneonaviculaire gewricht
99 99 100 101
Artt. tarsometatarseae (gewrichtslijn van Lisfranc) en artt. intermetatarsale
102
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
102 102 104 105 106 107
Inleiding Translatie van het os metatarsale 1 naar dorsaal Translatie van het os metatarsale 1 naar plantair Translatie van de ossa metatarsalia (syndesmose) naar plantair Kantelmanipulatie naar plantair van het os metatarsale 1 Tractiemanipulatie van het os metatarsale 4
Artt. metatarsophalangeae 1-5
108
7.1 7.2 7.3 7.4
108 108 109 110
Inleiding Translatie van falanx 1 naar plantair MWM: teenflexie met metatarsale glijding PRP: compressietherapie voor de voet
Artt. interphalangeae 1-5
111
8.1 8.2
111 111
Inleiding Therapeutische toepassingen
113
De auteurs
115
Andere uitgaven kinesitherapie
117
INHOUD
Referenties
11