Inhoud
Lijst van verkort aangehaalde wetten 17
Hoofdstuk 1 De verbintenis: begrip, kenmerken en soorten 19
1 Algemene inleiding 21
2 Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht 23
2.1 Situering in het recht
2.2 Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving
3 Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenis 35
3.1 Het begrip verbintenis 35
3.2 Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis
3.2.1 Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen
35
35
3.2.2 Een verbintenis heeft een prestatie tot voorwerp 37
3.2.3 Een verbintenis is afdwingbaar 37
4 De bronnen van verbintenissen
5 Indeling van verbintenissen 45
5.1 Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan 46
5.2 Verbintenissen en hun aard 48
5.2.1 Verbintenis met economisch karakter – verbintenis met burgerlijk karakter 48
5.2.2 Verbintenissen met een persoonsgebonden karakter (intuitu personae)
5.3 Verbintenissen en hun voorwerp
50
51
5.3.1 Verbintenissen om iets te doen, om iets niet te doen, om iets te geven of om iets te garanderen 52
5.3.2 Resultaatsverbintenissen versus inspanningsverbintenissen
54
5.3.3 Verbintenissen met een deelbaar voorwerp en verbintenissen met een ondeelbaar voorwerp 59
5.3.4 Verbintenissen met pluraliteit van voorwerpen 61
5.3.5 Hoofdverbintenissen en secundaire verbintenissen
62
5.4 Verbintenissen met pluraliteit van subjecten 62
5.4.1 Het beginsel van de deelbare verbintenissen
5.4.2 Hoofdelijke verbintenissen
5.4.3 Ondeelbare verbintenissen
65
67
74
5.4.4 Verbintenissen in solidum 75
5.5 Verbintenissen met bijzondere modaliteiten 77
5.5.1 Voorwaardelijke verbintenissen
78
1.1.2.3
1.1.2.4
1.1.2.5
1.1.2.6
1.1.2.7
1.1.2.9
1.2 Basisbeginselen van het
1.2.2 Bindende kracht van het contract
1.2.3 De goede trouw
1.2.4
1.3 Totstandkoming van het contract
1.3.1 De precontractuele fase en precontractuele aansprakelijkheid
1.3.1.1
I.3.1.2
1.3.2 De fase van de daadwerkelijke totstandkoming van het contract
1.3.2.1
1.3.2.2 De vier geldigheidsvereisten van contracten nader bekeken
1.3.3 De sanctionering van een probleem bij de totstandkoming van het contract
1.3.4
1.4 Nakoming, niet-nakoming en (andere gronden van) tenietgaan van het contract
1.4.1
1.4.1.1
1.4.1.2 De vrijwillige nakoming van het contract door de partijen
1.4.1.3 De niet-nakoming van het contract door (een van) de partijen
1.4.1.4 Andere gronden van tenietgaan van het contract
1.4.2 Verlenging en vernieuwing van het contract van bepaalde duur.
1.4.3 Postcontractuele verbintenissen en bedingen
1.4.4 Restitutie
1.4.5 Test jezelf
1.5 Gevolgen van het contract voor derden
1.5.1 De relativiteit van het contract
1.5.1.1 Principe van de relativiteit
1.5.1.2 Nuances en uitzonderingen op het principe van de relativiteit
1.5.2 De tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract
1.5.2.1 Principe en voorwaarden van de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract 250
1.5.2.2 Derde-medeplichtigheid aan de miskenning van een contractuele verplichting
1.5.2.3 Uitzonderingen op de tegenwerpelijkheid aan derden van het bestaan van het contract
1.5.3 Test jezelf
1 Verbintenissen uit oneigenlijk contract
1.1
1.2
1.3 Onverschuldigde
1.4 Ongerechtvaardigde verrijking
1.5 Test jezelf
2 Verbintenissen uit tot aansprakelijkheid
2.2.2 Burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
2.2.2.1 Burgerlijke aansprakelijkheid
2.2.2.2 Strafrechtelijke aansprakelijkheid
2.2.2.3 Relevantie van het onderscheid
2.2.3 Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid, foutaansprakelijkheid, foutloze aansprakelijkheid en risicoaansprakelijkheid
2.2.3.1 Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid
2.2.3.2 Foutaansprakelijkheid en foutloze of objectieve aansprakelijkheid
2.2.3.3 Relevantie van het onderscheid
2.3 Korte historiek van het Belgische buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur en systematiek van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en verband met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek en andere aansprakelijkheidsregimes
298
2.4.1 De invoering van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek 298
2.4.2 Krachtlijnen van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
2.4.3 Verband met andere boeken van het Burgerlijk Wetboek
2.4.4 Verband met bijzondere aansprakelijkheidsregimes
299
301
301
2.4.4.1 Algemeen 301
2.4.4.2 Aansprakelijkheid voor gebrekkige producten (artikels 6.41 t.e.m. 6.55 BW)
2.4.5 Structuur en systematiek van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
302
302
2.5 Inleidende bepalingen 304
2.5.1 Overzicht 304
2.5.2 Aanvullend recht (artikel 6.1 BW)
2.5.3 Samenloop van aansprakelijkheidsregels (artikels 6.2 en 6.3 BW)
2.5.3.1 Niet-exclusieve werking van de buitencontractuele aansprakelijkheidsregels (artikel 6.2 BW)
304
306
306
2.5.3.2 Samenloop van contractuele aansprakelijkheid en buitencontractuele aansprakelijkheid en de aansprakelijkheid van de hulppersoon (artikel 6.3 BW) 307
2.5.4 Gelijke behandeling van rechtspersonen en natuurlijke personen (artikel 6.4 BW)
2.6 Feiten die tot aansprakelijkheid leiden (artikels 6.5 t.e.m. 6.17 BW)
2.6.1 Inleiding
2.6.2 Aansprakelijkheid voor eigen daad (artikels 6.5 t.e.m. 6.11 BW)
2.6.2.1 Algemeen
2.6.2.2 Beginsel (artikel 6.5 BW)
2.6.2.3 Definitie van fout (artikel 6.6 BW)
2.6.2.4 Gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid (voor fout)
2.6.2.5 Aansprakelijkheid van minderjarigen en personen met een geestesstoornis
2.6.2.6 (Andere) beperkingen of uitsluitingen van aansprakelijkheid
2.6.2.7 Bewijs van foutaansprakelijkheid of uitsluiting daarvan
2.6.3 Aansprakelijkheid voor andermans daad (artikels 6.12 t.e.m. 6.15 BW)
2.6.3.1 Algemeen
2.6.3.2 Aansprakelijkheid van titularissen van het gezag over de persoon van minderjarigen (artikel 6.12 BW)
2.6.3.3 Aansprakelijkheid van personen belast met het toezicht op anderen (artikel 6.13 BW)
2.6.3.4 Aansprakelijkheid van aanstellers (artikel 6.14 BW)
2.6.3.5 Aansprakelijkheid van rechtspersonen voor leden van bestuursorganen of voor vertegenwoordigers van de openbare macht (artikel 6.15 BW)
2.6.4 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren (artikels 6.16 en 6.17 BW)
320
323
323
325
325
326
328
344
350
353
355
356
356
358
361
366
371
373
2.6.4.1 Algemeen 373
2.6.4.2 Aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken (artikel 6.16 BW)
2.6.4.3 Aansprakelijkheid voor dieren (artikel 6.17 BW)
2.6.4.4 Aansprakelijkheid voor gebrekkige producten (artikel 6.41 e.v. BW)
2.7 Oorzakelijk verband (artikels 6.18 t.e.m. 6.23 BW)
373
376
381
383
2.7.1 Inleiding 383
2.7.2 Basisregels (artikel 6.18 BW)
2.7.2.1 Noodzakelijke voorwaarde
384
384
2.7.2.2 Correctie op het criterium van de noodzakelijke voorwaarde (de conditio-sinequa-non-test). Feitelijke causaliteit
2.7.2.3 Correctie op de equivalentieleer. Juridische causaliteit
2.7.3 Pluraliteit van aansprakelijken (artikels 6.19 t.e.m. 6.21 BW)
2.7.3.1 Aansprakelijkheid in solidum (artikel 6.19 BW)
2.7.3.2 Feiten waarvoor de benadeelde aansprakelijk is en die medeoorzaak zijn van de schade die hij lijdt (artikel 6.20 BW)
2.7.3.3 Regresvorderingen onder medeaansprakelijken (artikel 6.21 BW)
2.7.4 Causale onzekerheid – proportionele aansprakelijkheid (artikels 6.22 t.e.m. 6.23 BW)
389
390
392
392
394
398
399
2.7.4.1 Onzekerheid over het causale karakter van de fout – Verlies van een kans (artikel 6.22 BW) 399
2.7.4.2 Onzekerheid over de identiteit van de aansprakelijke – Alternatieve oorzaken (artikel 6.23 BW)
2.7.5 Het bewijs van het oorzakelijk verband
2.8 Schade (artikels 6.24 t.e.m. 6.29 BW)
2.8.1 Inleiding
2.8.2 Basisregel (artikel 6.24 BW)
2.8.3 Zekere schade (artikel 6.25 BW)
2.8.4 Patrimoniale en extrapatrimoniale schade (artikel 6.26 BW)
2.8.5 Schade bij terugslag (artikel 6.27 BW)
2.8.6 Preventie van schade (artikel 6.28 BW)
2.8.7 Voorbeschiktheid en vooraf bestaande toestand van de benadeelde (artikel 6.29 BW)
2.9 Gevolgen van aansprakelijkheid (artikels 6.30 t.e.m. 6.40 BW)
2.9.1 Inleiding
2.9.2 Basisregels (artikels 6.30 t.e.m. 6.32 BW)
2.9.2.1 Integrale schadeloosstelling (artikel 6.30 BW) 425
2.9.2.2 Doelstellingen en wijzen van schadeloosstelling (artikel 6.31 BW)
2.9.2.3 Ogenblik van de bepaling van de omvang van de schade (artikel 6.32 BW)
2.9.3 Herstel in natura (artikel 6.33 BW)
2.9.4 Raming van de schade (artikels 6.34 t.e.m. 6.39 BW)
426
429
430
432
2.9.4.1 Inleiding 432
2.9.4.2 Toekomstige schade als gevolg van een aantasting van de fysieke of psychische integriteit (artikel 6.34 BW) 433
2.9.4.3 Uitkeringen en voordelen ontvangen door de benadeelde (artikel 6.35 BW) 434
2.9.4.4 Afzonderlijke bepaling van de elementen van de schade (artikel 6.36 BW) 435
2.9.4.5 Nieuwe schade en verergering van de schade (artikel 6.37 BW)
436
2.9.4.6 Zaakschade (artikel 6.38 BW) 437
2.9.4.7 Vrije beschikking over de schadevergoeding (artikel 6.39 BW) 438
2.9.5 Provisionele schadevergoeding 439
2.10 Bevel of verbod (artikel 6.40 BW) 439
2.11 Besluit
2.12 Test jezelf