Inhoud
Inhoud Voorwoord
3
Leeswijzer
4
Deel 1 IT en recht
21
Hoofdstuk 1 Eigenschappen van het IT-recht
25
Hoofdstuk 2 Justitie in België
27
1
Rechtsbronnen
27
1.1
27
2
3
4
Internationale verdragen en beslissingen van supranationale organisaties
1.2. Wetten, decreten en ordonnanties
28
1.3
Rechtspraak
29
1.4
Rechtsleer
30
1.5
Gewoonte
30
1.6
Billijkheid
30
Belgische hoven en rechtbanken
31
2.1
Vredegerecht (kanton)
31
2.2
Politierechtbank (arrondissement)
32
2.3
Rechtbank van eerste aanleg (arrondissement)
32
2.4
Arbeidsrechtbank (arrondissement)
33
2.5
Ondernemingsrechtbank (arrondissement)
33
2.6
Hof van beroep (Brussel, Luik, Bergen, Gent, Antwerpen)
33
2.7
Arbeidshof (Brussel, Luik, Bergen, Gent, Antwerpen)
34
2.8
Hof van assisen (provincie)
34
2.9
Hof van Cassatie (Brussel)
34
Bijzondere instellingen: Grondwettelijk Hof, Raad van State
34
3.1
Grondwettelijk Hof (Brussel)
34
3.2
Raad van State (Brussel)
34
Internationale Gerechtshoven
35
4.1
Benelux-gerechtshof (Luxemburg)
35
4.2
Hof van Justitie (Luxemburg)
35
4.3
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (Straatsburg)
35
5
Inhoud
5
Actoren van justitie
35
5.1
Zittende magistratuur
35
5.2
Staande magistratuur
36
5.3
Andere actoren
36
Deel 2 IT-contracten
37
Hoofdstuk 1 Inleiding
39
1
Situering en belang
39
2
Overzicht
40
Hoofdstuk 2 Basisprincipes van het verbintenissenrecht
41
1
Situering
41
2
Bronnen – het consensualisme en de soorten contracten
41
2.1
Wat is een verbintenis en hoe ontstaat ze?
41
2.2
Rechtshandelingen – soorten
42
2.2.1
42
2.3
3
6
Consensuele, vormelijke en zakelijke contracten
2.2.2 Wederkerig, eenzijdig, onder bezwarende titel of ten kostelozen titel
43
2.2.3 Raam- en toetredingscontracten
43
2.2.4 Inspannings- versus resultaatsverbintenissen
44
Rechtsfeiten: oneigenlijke contracten
44
2.3.1
Zaakwaarneming
45
2.3.2 Onverschuldigde betaling
45
2.3.3 Ongerechtvaardigde verrijking
46
Geldigheidsvoorwaarden
46
3.1
Een geldige toestemming
46
3.1.1
Dwaling
47
3.1.2
Bedrog
47
3.1.3
Geweld
48
3.1.4
Misbruik van omstandigheden
48
3.2
Bekwaamheid om te contracteren
49
3.3
Bepaalbaar en geoorloofd voorwerp
49
3.4
Geoorloofde oorzaak
49
4
Interpretatie
50
5
Uitwerking en gevolgen
50
5.1
Heronderhandelen
51
5.2
Rechtsmiddelen
51
5.3
Derden
52
Inhoud
6
Modaliteiten
52
6.1
Voorwaarden
53
6.1.1
Opschortende voorwaarde
53
6.1.2
Ontbindende voorwaarde
53
6.2
Termijnen
53
6.2.1
53
Bepaalde termijn
6.2.2 Onbepaalde termijn
54
Lasten
54
7
Beëindiging
54
8
De buitencontractuele aansprakelijkheid (onrechtmatige daad)
55
9
Bewijs
57
9.1
Situering: functie en basisregels
57
9.2
De bewijslast en de bewijsstandaard
58
9.2.1
De bewijslast
58
9.2.2 De bewijsstandaard
58
9.3
De toelaatbaarheid
59
9.4
De bewijsmiddelen
60
6.3
Hoofdstuk 3 IT-contracten: gebruikelijke clausules, juridische uitdagingen en aandachtspunten
61
1
Situering
61
2
Nieuwe bepalingen in het BW en hun impact voor IT
61
3
Bekende contractuele issues
62
3.1
Middelen- versus resultaatsverbintenis
62
3.1.1
Inspanningsverbintenis
62
3.1.2
Resultaatsverbintenis
63
3.2
3.3
3.4
3.5
Koop versus aanneming
63
3.2.1
63
Koop
3.2.2 Aanneming van werk
64
Zichtbare versus verborgen gebreken
64
3.3.1
Zichtbare gebreken
64
3.3.2 Verborgen gebreken
64
Invloed algemene voorwaarden
65
3.4.1
Voor ondernemers
65
3.4.2 Voor consumenten
65
De tijdslijn – ook de precontractuele fase verdient aandacht
66
3.5.1
66
Situering – algemeen
3.5.2 De precontractuele fase
67
7
Inhoud
4
De IT-overeenkomst: algemene kenmerken en gebruikelijke clausules
69
4.1
Situering en rechtskeuze
69
4.2
Algemene kenmerken
70
4.3
Bescherming van intellectuele eigendom
71
4.3.1
71
4.3.2 Concreet: analyse en te volgen stappen
72
4.3.3 Intellectuele eigendom versus bedrijfsgeheimen
73
4.4
Privacy en gegevensbescherming
74
4.5
Aansprakelijkheid en risicobeheer
74
4.6
Conflictbeheersing en geschillenbeslechting
75
Hoofdstuk 4 Vaak voorkomende IT-contracten
77
1
Koop en verkoop van hardware
77
1.1
In welke hoedanigheid handelen de partijen?
77
1.2
Zijn specifieke afspraken van belang?
78
2
3
Softwarelicentieovereenkomsten
78
2.1
Situering en definitie
78
2.2
Op grote schaal verspreide software
79
2.3
Software op maat
79
Softwareontwikkeling
80
3.1
Situering en definitie
80
3.2
Belangrijkste aspecten
80
4
Onderhoud en support
81
5
Cloudservices
82
5.1
Situering en definitie
82
5.2
Soorten cloudservices
82
5.2.1
82
5.3
6
7
8
Situering
Drie dienstmodellen
5.2.2 Vier gebruiksmodellen
83
Meest voorkomende bedingen
84
IT-consultancy
85
6.1
Situering en definitie
85
6.2
Belangrijkste clausules
85
IT-outsourcing
85
7.1
Situering en definitie
85
7.2
Belangrijkste criteria
86
7.2.1
Single- versus multisourcing
86
7.2.2
Onderscheiden fases in een outsourcingproject
86
Inhoud
8
Servicelevelagreements (SLA)
87
8.1
Situering en definitie
87
8.2
Belangrijkste criteria
87
8.2.1
87
Kwaliteitsniveaus (servicelevels)
8.2.2 Sancties bij niet-nakoming
87
9
Escrow
87
10
Verwerkersovereenkomsten
89
Hoofdstuk 5 Toekomstige trends en ontwikkelingen
91
Deel 3 Digitale economie
93
Hoofdstuk 1 E-Commerce
95
1
Inleiding
95
1.1
Definitie en situering
95
1.2
Toepasselijke bepalingen
95
1.2.1
95
2
3
4
Context matters: startvragen
1.2.2 Consumentenbescherming en andere aandachtspunten
99
1.2.3 Handhaving
99
Informatieverplichtingen
100
2.1
Definitie en situering
100
2.2
Toepasselijke bepalingen
100
2.2.1
100
Op elk moment
2.2.2 Bij het aanprijzen van producten/diensten
103
2.2.3 Uiterlijk aan het begin van het bestelproces
104
2.2.4 Uiterlijk vóór sluiting van de overeenkomst
105
2.2.5 Direct vóór het sluiten van de overeenkomst
107
2.2.6 Na de bestelling
107
Levering en risico-overdracht (b2c)
108
3.1
Definitie en situering
108
3.2
Toepasselijke bepalingen
108
3.2.1
Leveringstermijn
108
3.2.2 Risico-overdracht
109
3.2.3 Niet-conforme levering
109
Herroepingsrecht (b2c)
109
4.1
Definitie en situering
109
4.2
Toepasselijke bepalingen
110
9
Inhoud
5
Wettelijke garantie (b2c)
112
5.1
Definities en situering
112
5.1.1
Professionele verkoop aan consumenten
112
5.1.2
Digitale inhoud en digitale diensten
112
5.2
6
7
8
112
5.2.1
112
Wettelijke garantie op goederen
5.2.2 Conformiteit van digitale inhoud en digitale diensten
113
5.2.3 Commerciële garantie
115
5.2.4 Right to Repair-richtlijn – reparatie als voorkeursoplossing
115
Verbod op geoblocking
116
6.1
Definitie en situering
116
6.2
Toepasselijke bepalingen
116
Cross border btw
117
7.1
Definitie en situering
117
7.2
Toepasselijke bepalingen
117
7.2.1
Btw-tarieven en aangifte
117
7.2.2
Btw-aangifte voor verkopen via online platformen
117
Regulering van tussenhandelsdiensten (p2b-verordening)
118
8.1
Definities en situering
118
8.1.1
Online verkoop via tussenhandelsdiensten
118
8.1.2
Bescherming van handelaars met de p2b-verordering
118
8.2
Toepasselijke bepalingen
119
8.2.1
119
Toepassingsgebied
8.2.2 Informatieverplichtingen ten aanzien van zakelijke gebruikers
119
8.2.3 Opzeggingsregeling bij aanpassing algemene voorwaarden
120
8.2.4 Beperking/opschorting/beëindiging door de tussenhandelsdienst
120
Hoofdstuk 2 E-business in een eengemaakt Europa
121
1
Inleiding
121
1.1
Economische integratie
121
1.2
De toekomst is digitaal
121
2
10
Toepasselijke bepalingen
Vertrouwensdiensten (eIDAS-verordening)
122
2.1
Definitie en situering
122
2.2
Toepasselijke bepalingen
123
2.2.1
123
Elektronische identificatiediensten
2.2.2 Elektronische handtekening
125
2.2.3 Elektronische tijdstempels
128
2.2.4 Elektronische aangetekende zendingen
129
2.2.5 Websiteauthenticatie
130
2.2.6 Elektronisch archiveren (België)
131
2.2.7 European Digital Identity Wallet (EUDI)
134
Inhoud
3
4
5
6
7
8
Elektronische facturatie
136
3.1
Definities en situering
136
3.2
Toepasselijke bepalingen
137
3.3
Technische infrastructuur: het PEPPOL-netwerk en standaarden
138
3.4
Links
140
Betaalsystemen (PSD2)
140
4.1
Definitie en situering
140
4.2
Toepasselijke bepalingen
141
Markets in Crypto-assets (MiCA) – Bescherming van gebruikers en houders van cryptoactiva
143
5.1
Definitie en situering
143
5.2
Toepasselijke bepalingen
144
Digital Services Act – Betere bescherming voor burgers die gebruikmaken van ‘digitale diensten’
144
6.1
Definities en situering
144
6.2
Toepasselijke bepalingen
145
Digital Markets Act – De macht van ‘Big Tech’ wordt beteugeld
146
7.1
Definities en situering
146
7.2
Toepasselijke bepalingen
148
Toegankelijkheid
149
8.1
Definities en situering
149
8.2
Toepasselijke bepalingen
150
8.2.1
150
Toepassingsgebied
8.2.2 Verplichtingen
151
8.2.3 Uitzonderingen
154
8.2.4 Handhaving en sancties
154
8.2.5 Standaarden en best practices
154
Hoofdstuk 3 Data
157
1
Open-datarichtlijn
157
2
Inspire-richtlijn
159
3
Data Governance Act (DGA)
160
4
European Data Act (EDA)
162
4.1
Definities en situering
162
4.2
Toepasselijke bepalingen
163
5
Datahubs
164
11
Inhoud
Hoofdstuk 4 Artificiële Intelligentie
165
1
De AI Act
165
1.1
Situering
165
1.1.1
Doel
165
1.1.2
Ethische richtsnoeren voor betrouwbare AI
165
1.2
1.3
Juridisch kader
167
1.2.1
Wetgeving
167
1.2.2 Begrippen
167
Materiële bepalingen
170
1.3.1
Toepassingsgebied
170
1.3.2
Risicoclassificatie
171
1.3.3
Verboden toepassingen (onaanvaardbaar risico)
171
1.3.4
Hoogrisicotoepassingen
172
1.3.5
Toepassingen met beperkt risico
177
1.3.6
Laagrisicotoepassingen
179
1.3.7 General Purpose AI-modellen (GPAI)
179
1.3.8
Regulatory sandboxes voor innovatie
180
1.3.9
Implementatietijdlijn
180
1.3.10 Handhaving en sancties
181
AI-regulering buiten de EU
182
Deel 4 Intellectuele eigendom
183
Hoofdstuk 1 Intellectuele eigendom – algemeen
185
1
Situering en belang
185
1.1
Historiek
185
1.2
Belang
185
1.4
2
Wat is intellectuele eigendom?
186
3
Vormen van intellectuele eigendom
187
Hoofdstuk 2 Auteursrechten en software
189
1
Situering
189
2
Wettelijke basis van het auteursrecht
189
3
Definitie en principes van het auteursrecht – sensu stricto
191
3.1
Wat beschermt het auteursrecht?
191
3.2
Uitzonderingen op het auteursrecht
193
3.2.1
194
Het citaatrecht
3.2.2 Bloemlezing voor het onderwijs
12
194
Inhoud
3.2.3 Tijdelijke reproductiehandelingen
195
3.2.4 Actuele verslaggeving
195
3.2.5 Occasionele achtergrondinformatie
195
3.2.6 Kosteloze privé-uitvoering in familiekring of in het kader van schoolactiviteiten
195
3.2.7 Reproductie (kopie)
196
3.2.8 Privékopie of thuiskopie
196
3.2.9 Karikatuur, parodie en pastiche, rekening houdend met de ‘eerlijke gebruiken’
197
3.3
De panoramavrijheid
198
3.4
Omvang van de bescherming: welke rechten en hoelang gelden ze?
199
3.4.1
199
Morele en vermogensrechten
3.4.2 Duur van de (vermogens)rechten
200
3.4.3 Naburige rechten
201
Specifieke of van het auteursrecht afgeleide rechtsvormen
201
3.5.1
Het portretrecht
201
3.6
Wie beschermt het auteursrecht?
202
3.7
Handhaving
204
3.7.1
Burgerrechtelijke handhaving
204
3.7.2
Strafrechtelijke handhaving
205
3.5
3.8
3.9
Auteursrechten inzake software en digitale creaties
205
3.8.1
205
De Softwarewet
3.8.2 Belangrijke verschillen met de Auteurswet
206
Voorbeelden en issues inzake auteursrechtelijke bescherming in de IT-sector
208
3.9.1
Softwarecode
208
3.9.2
Grafische userinterfaces (GUI’s)
209
3.9.3
Websites en webdesign
209
3.9.4
Multimedia(werken)
209
3.9.5
API’s en interfaces
209
3.9.6
Artificiële intelligentie en algoritmen
209
3.9.7
Opensourcesoftware, licenties en copyleft
209
3.9.8
Grenzen: ideeën vs. uitdrukkingsvormen
212
3.10 Links
212
Hoofdstuk 3 Databanken
213
1
Situering
213
2
Juridisch kader en begrippen
213
2.1
De auteursrechtelijke bescherming onder de Auteurswet
214
2.2
Het sui generis-recht op databanken
214
2.3
Links
216
13
Inhoud
Hoofdstuk 4 Chips
217
1
Situering
217
2
Juridisch kader en begrippen
217
3
Beschermingsvoorwaarden
217
4
Duur van de bescherming
218
5
Rechten en uitzonderingen
218
6
Handhaving
218
7
Links
218
Hoofdstuk 5 Octrooien en IT-innovatie
219
1
Situering
219
2
Juridisch kader en begrippen
219
3
Beschermingsvoorwaarden
220
4
Octrooirechten en -beperkingen
220
5
De octrooiaanvraag
221
5.1
Een Belgisch octrooi
221
5.2
Een Europees octrooi
221
5.3
Een internationaal octrooi
222
6
14
Handhaving
222
6.1
Nietigverklaring, verval, afstand en herroeping
222
6.2
Het Unified Patent Court (UPC): waar procedeer je en waarom is dat belangrijk?
223
6.3
De Belgische wet op de bescherming van bedrijfsgeheimen, een alternatief?
224
7
Uitdagingen bij octrooirecht voor de IT-sector
224
8
Links
225
Hoofdstuk 6 Merken en de IT-industrie
227
1
Situering
227
2
Juridisch kader en begrippen
227
3
Voorwaarden voor registratie
227
3.1
Onderscheidend vermogen
228
3.2
Toelaatbaarheid
229
3.3
Beschikbaarheid
229
4
Waar registreren?
229
5
Omvang en beperkingen van de bescherming
230
5.1
230
Merkregistratie
Inhoud
5.2
Geldigheidsduur
230
5.3
Overdracht en licenties
230
5.4
Beperkingen en uitzonderingen
231
5.5
Verlies merkbescherming
231
5.6
Verval merkbescherming
231
6
Handhaving
232
7
Extra bescherming onder het handelsnaamrecht
232
8
Links
232
Hoofdstuk 7 Domeinnamen
233
1
Situering
233
2
Juridisch kader en begrippen
233
3
Handhaving
233
4
Links
234
5
Samengevat
235
Deel 5 Gegevensbescherming
237
Hoofdstuk 1 AVG
239
1
Inleiding
239
2
Wettelijk kader
239
3
Recht op privacy
239
4
Algemene bepalingen
240
4.1
Materieel toepassingsgebied
240
4.2
Territoriaal toepassingsgebied
241
4.2.1
241
4.3
5
Vestiging in de EU
4.2.2 Gerichtheid naar betrokkenen in de EU
242
4.2.3 Samengevat
243
Definities
243
4.3.1
243
Persoonsgegevens
4.3.2 Verwerken
244
4.3.3 Gebruikers van persoonsgegevens
245
Beginselen
248
5.1
Rechtmatig, behoorlijk en transparant
248
5.1.1
Rechtmatige verwerking
248
5.1.2
Behoorlijkheid van de verwerking
251
5.1.3
Transparantie
251
15
Inhoud
6
7
Doelbinding
252
5.3
Minimale gegevensverwerking
252
5.4
Juistheid
252
5.5
Opslagbeperking
253
5.6
Integriteit en vertrouwelijkheid
253
5.7
Verantwoordingsplicht
253
Rechten van de betrokkene
253
6.1
Recht op informatie
254
6.2
Recht op inzage
255
6.3
Recht op verbetering
256
6.4
Recht op gegevenswissing
256
6.5
Recht op beperking
256
6.6
Recht op gegevensoverdraagbaarheid
257
6.7
Recht van bezwaar
257
6.8
Recht om niet aan geautomatiseerde besluitvorming onderworpen te worden
257
6.9
Beperkingen
258
6.10 Rechten van de betrokkene versus de rechtsgrond
258
Verwerkingsverantwoordelijke en verwerker
259
7.1
Intern register verwerkingsactiviteiten
259
7.2
Privacy by design en privacy by default
260
7.3
Omgaan met beveiligingsinbreuken/datalekken
260
7.4
Gegevensbeschermingseffectenbeoordeling
261
7.5
Functionaris voor gegevensbescherming
263
7.5.1
Aanwijzing
263
7.5.2
Positie
264
7.5.3
Taken
264
8
Doorgiften buiten de Europese Unie
264
9
Onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten
267
9.1
European Data Protection Board (EDPB)
267
9.2
European Data Protection Supervisor (EDPS)
267
9.3
Belgische toezichthoudende autoriteit
267
9.3.1
268
10
16
5.2
Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA)
9.3.2 Politioneel controleorgaan (COC)
268
9.3.3 Vlaamse Toezichtscommissie (VTC)
269
Sancties
269
Hoofdstuk 2 e-Privacy
271
1
Situering
271
2
Juridisch kader
272
Inhoud
3
Toepassingsgebied
272
4
Verplichtingen en implicaties
273
4.1
Cookies en soortgelijke technieken
273
4.1.1
Toepassingsgebied
273
4.1.2
Gebruik onder voorwaarden
273
4.1.3
Informatieplicht
274
4.1.4
Toestemmingsvereiste
274
4.1.5
Technisch noodzakelijke cookies
274
4.1.6
Praktische implementatie: consent management
275
4.2
4.3
4.4
5
Web analytics (o.a. Google Analytics)
280
4.2.1
280
Web analytics en e-privacy
4.2.2 Google Analytics als concreet voorbeeld
280
4.2.3 Veelgemaakte fouten
281
4.2.4 Privacyvriendelijke analytics
281
Direct marketing
283
4.3.1
283
Toepassingsgebied
4.3.2 Basisprincipe: opt-in en soft opt-in
283
4.3.3 Identificatieplicht en transparantie
284
4.3.4 Afmeldrecht (opt-out)
284
4.3.5 Verhouding tot de AVG
285
4.3.6 Direct marketing via andere kanalen
286
Vertrouwelijkheid van communicatie
287
4.4.1
Basisprincipe
287
4.4.2 Wat wordt beschermd?
287
4.4.3 Verbod op interceptie en monitoring
287
4.4.4 Uitzonderingen
288
Toezicht, handhaving en sancties
289
5.1
Toezicht
289
5.2
Handhaving
290
5.3
Sancties
290
Hoofdstuk 3 Camerawetgeving
293
1
Situering
293
2
Juridisch kader
293
3
Toepassingsgebied
294
4
Verplichtingen en implicaties
294
4.1
Verplichtingen
294
4.1.1
Aangifteplicht
294
4.1.2
Register van beeldverwerkingsactiviteiten
295
17
Inhoud
4.2
Informatieplicht via pictogram
295
4.1.4
Naleving van de AVG
296
Uitzonderingen
296
4.2.1
296
Privégebruik binnen de woning
4.2.2 Door de overheid aangeduide risicoplaatsen
296
4.2.3 In geval van een incident of bij gebruik als bewijs
296
5
Toezicht, handhaving en sancties
300
6
Wat brengt de toekomst?
300
Deel 6 Cybersecurity
303
1
Inleiding
305
2
Relevante wetgeving
305
3
Definities
306
4
Cybersecurityactoren in Europa
307
4.1
ENISA
307
4.2
CSIRT (Computer Security Incident Response Team)
307
4.3
EU-CyCLONe (European Cyber Crisis Liaison Organisation Network)
309
4.4
Andere Europese en internationale actoren
309
5
6
Cybersecurityactoren in België
309
5.1
Centrum voor Cybersecurity België (CCB)
309
5.2
CERT.be
310
NIS2 (organisaties en diensten)
310
6.1
Toepassingsgebied
310
6.2
Verplichtingen
312
6.3
Handhaving en sancties
313
CRA (producten en software)
313
7.1
Toepassingsgebied
313
7.2
Verplichtingen
315
7.3
Productcategorieën onder de CRA
317
7.4
Handhaving en sancties
318
Deel 7 Cybercrime
319
1
Historiek
321
1.1
Digitale evolutie
321
1.2
Belgian Information System by Telephone (Bistel)
321
1.3
Het begrip cybercrime
323
7
2
18
4.1.3
Wettelijk kader
325
2.1
325
Convention on cybercrime
Inhoud
3
2.2
Wet inzake informaticacriminaliteit (28 november 2000)
325
2.3
De zogenaamde cyber-kerstwet van 2016
326
2.4
De zogenaamde dataretentiewet van 2022
327
Basisprincipes strafrecht
328
3.1
Publiek recht
328
3.1.1
Strafrecht als onderdeel van het publiek recht
329
3.1.2
Omstandigheden
329
3.1.3
Tegenover personen
329
3.1.4
Sancties en/of maatregelen
330
3.2
Legaliteitsbeginsel: geen straf zonder wet
330
3.3
Territoriale bevoegdheid
332
3.3.1
332
3.4
4
Belgisch grondgebied
3.3.2 Plaatsbepaling
332
Internationale samenwerking
334
3.4.1
334
Europol – EC3
3.4.2 Eurojust
335
3.4.3 Interpol
335
Cybercrime – materieel
335
4.1
Terminologie
336
4.2
Constitutieve bestanddelen
337
4.2.1
337
Materieel bestanddeel
4.2.2 Moreel bestanddeel
338
4.2.3 Wederrechtelijkheid
340
4.2.4 Schuldontheffingsgronden
340
4.2.5 Niet-toerekeningsvatbaarheid
341
4.2.6 Verzwarende omstandigheden
341
4.2.7 Verzachtende omstandigheden
342
4.3
Schematische voorstelling
342
4.4
Valsheid in geschriften of op andere duurzame dragers en het gebruik van valse stukken (art. 451 Sw.) 343 4.4.1
4.5
4.6
Begripsomschrijving en draagwijdte
344
4.4.2 Bestanddelen van het misdrijf
344
4.4.3 Bestraffing
345
4.4.4 Gebruik van valse stukken
345
Informaticabedrog (art. 488 Sw.)
346
4.5.1
346
Begripsomschrijving en draagwijdte
4.5.2 Bestanddelen van het misdrijf
346
4.5.3 Bestraffing
347
4.5.4 Onderscheid met andere informaticamisdrijven
347
4.5.5 Aandachtspunt in IT- en ondernemingscontext
348
Hacking – ongeoorloofde toegang tot informaticasystemen (art. 524 e.v. Sw.)
348
19
Inhoud
4.6.1
4.7
5
349
4.6.2 Externe hacking (art. 524 Strafwetboek 2024)
349
4.6.3 Interne hacking (art. 525 Strafwetboek 2024)
350
4.6.4 Verzwaarde interne of externe hacking (art. 526 Strafwetboek 2024)
350
4.6.5 Poging tot hacking (art. 527 Strafwetboek 2024)
350
4.6.6 Hackingtools en instrumenten (art. 528 Strafwetboek 2024)
351
4.6.7 Uitlokking van hacking (art. 529 Strafwetboek 2024)
351
4.6.8 Heling van informaticagegevens (art. 530 Strafwetboek 2024)
351
4.6.9 Ethisch hacken: wanneer is testen wél geoorloofd?
352
4.6.10 Praktische samenhang: hoe kwalificeer je feiten?
352
Informaticasabotage (art. 531 e.v. Sw.)
353
4.7.1
Begripsomschrijving en draagwijdte
353
4.7.2
Bestanddelen van het misdrijf
354
4.7.3
Informaticasabotage zonder verzwarende omstandigheden
354
4.7.4
Verzwaarde informaticasabotage
354
4.7.5
Poging tot informaticasabotage
355
4.7.6
Samenloop met hacking en andere informaticamisdrijven
355
4.7.7
Aandachtspunt in een IT- en ondernemingscontext
355
Cybercrime – procedureel
357
5.1
Algemeen
357
5.2
Gerechtelijke organisatie in strafzaken
358
5.2.1
358
5.3
20
Begripsomschrijving en draagwijdte
Gerechtelijke politie
5.2.2 Openbaar Ministerie – opsporingsonderzoek o.l.v. procureur des Konings
359
5.2.3 Onderzoeksrechter – gerechtelijk onderzoek
360
Onderzoeksdaden afgestemd op een geïnformatiseerde context
361
5.3.1
361
Terminologie
5.3.2 Databeslag (art. 39bis Sv.)
361
5.3.3 Bevriezing van gegevens (art. 39ter en 39quater Sv.)
363
5.3.4 Identificering (art. 46bis Sv.)
363
5.3.5 Opsporen en lokaliseren (art. 88bis Sv.)
364
5.3.6 Netwerkzoeking (art. 88ter Sv.)
364
5.3.7 Medewerkingsplicht (art. 88quater Sv.)
365
5.3.8 Inkijkoperatie (art. 89ter Sv.)
365
5.3.9
366
Data-interceptie en ‘legal hacking’ (art. 90ter Sv.)