9
De deelmannetjes
De deelmannetjes hebben in zes dagen precies 14 507,4 km afgelegd om uiteindelijk op hun planeet aan te komen. Hun ruimteschip landde met 144 deelmannetjes op de planeet Formula. Na de landing dreigt er gevaar op Formula. Een vijandig ruimteschip nadert met grote snelheid de planeet. De deelmannetjes kunnen aan het gevaar ontsnappen door in een krater te springen. Maar in elke krater kunnen slechts 15 deelmannetjes. Hoeveel deelmannetjes kunnen er niet ontsnappen?
Hoeveel km legde het schip per dag af?
Hoeveel kraters zouden er minstens moeten zijn om iedereen te beschermen?
Formule 1B_2019.indb 249
Hoeveel plaatsjes zou één krater minstens moeten hebben om iedereen in veiligheid te brengen?
13/06/19 12:22
Planner Aan de slag
1 Wiskundetaal 1.1 Benamingen bij de deling 1.2 Wiskundetaal en de deling 2 Hoofdrekenen 2.1 Hoofdrekenen met natuurlijke getallen 2.2 Hoofdrekenen met kommagetallen 3 Schatten 4 Cijferen 4.1 Natuurlijke getallen delen door te cijferen 4.2 Kommagetallen delen door te cijferen 5 Rekenen met je rekentoestel
253 253 253 254 254 256 257 258 258 259 260
Ben ik mee?
Op mijn maat
Even samenvatten
276
Test op mezelf
277
Gamezone
279
261 1 2 3 4 5
Wiskundetaal Hoofdrekenen Schatten Cijferen Rekenen met je rekentoestel
263 264 269 270 272
Pitstopoefeningen en gaspedaaloefeningen Hoofdstuk 9
In dit hoofdstuk leer je alles over delen.
250
Formule 1B_2019.indb 250
13/06/19 12:22
Formule 1B_2019.indb 251
Hoofdrekenen
Schatten
Cijferen
Rekenen met je
2
3
4
5
p. 260
p. 258
p. 257
p. 254
p. 253
Totaal
BIM5
BIM4
BIM3
BIM2
BIM1
/40
/5
/6
/3
/18
/8
Ben ik mee?
Oef 33
Oef 26
Hoofdstuk 9
0-2
0-2
Oef 37
Oef 35
Oef 28 Oef 36
3-4
3-4
2
Oef 19
Oef 18
Oef 17
Oef 34
Oef 27
Oef 23
Oef 12
Oef 11
Oef 10
Oef 9
Oef 39
Oef 38
Oef 29
Oef 24
Oef 14
Oef 13
Oef 5
Oef 3 11-14
Oef 4
Oef 2
5-6
5 Oef 40
Oef 30
Totaal
5-6
3
Oef 21
Oef 20
15-18
7-8
/
/
/
/
/
/
Resultaat
Totaal
TOM5
TOM4
TOM3
TOM2
TOM1
/40
/5
/6
/3
/18
/8
Test op mezelf
Klas:
Oef 32
Oef 31
Oef 25
Oef 22
0-1
Oef 16
Oef 8
Oef 15
Oef 7
0-10 Oef 6
Oef 1
0-4
Op mijn maat
Nr.:
rekentoestel
Wiskundetaal
1
Aan de slag
Mijn circuit Naam: Datum: / / 20 /
251
13/06/19 12:22
Scoreblad Ik behaalde deze resultaten BIM
/
TOM
/
Taak 1
/
Taak 4
/
Taak 2
/
Taak 5
/
Taak 3
/
Taak 6
/
Extra opdracht 1 :
/
Extra opdracht 2 :
/
Extra opdracht 3 :
/
Extra opdracht 4 :
/ TOTAAL
/
Ik denk even na over mijn prestaties Wat kon ik zeer goed? Waar had ik moeite mee? Bij dit hoofdstuk moet ik extra letten op Ik denk even na over mijn attitudes en vaardigheden Hoofdstuk 9
Aandachtspunt
Evaluatie leerling
Evaluatie leraar
Heb ik net gewerkt?
0
1
2
3
0
1
2
3
Heb ik goed doorgewerkt?
0
1
2
3
0
1
2
3
Was ik telkens in orde?
0
1
2
3
0
1
2
3
Was mijn oplossing telkens waarheidsgetrouw?
0
1
2
3
0
1
2
3
Heb ik telkens een antwoordzin geformuleerd?
0
1
2
3
0
1
2
3
TOTAAL
15
Commentaar van de leraar
Handtekening leerling
Handtekening leraar
Handtekening ouders
252
Formule 1B_2019.indb 252
13/06/19 12:22
Aan de slag 1 Wiskundetaal 1.1 Benamingen bij de deling Op school organiseer je een quiz om geld in te zamelen voor een goed doel. Er schreven zich al 52 mensen in. Er worden ploegjes gemaakt van zes personen.
THE
BIG
Hoeveel ploegjes van zes personen kun je al maken? Berekening:
QUIZ
Antwoordzin: Hoeveel personen zijn er nog over? Berekening: Antwoordzin:
het quotiënt
52 : 6 = 8 rest 4 het deeltal
de deling
de rest
de deler Hoofdstuk 9
de factoren
Hoeveel personen zijn er nog te kort om een extra ploegje te maken? 1.2 Wiskundetaal en de deling Schrijf de volgende zinnen als een deling en bereken. a De helft van 12.
=
b Een derde van 18.
=
c Het quotiënt van 25 en 5.
=
d Een negende van 45.
=
e Een achtste van 72.
=
f 64 gedeeld door 8.
=
g 42 cm splitsen in 7 gelijke stukken.
=
h 24 euro verdelen over 6 mensen.
=
253
Formule 1B_2019.indb 253
13/06/19 12:22
2 Hoofdrekenen 2.1 Hoofdrekenen met natuurlijke getallen • Natuurlijk moet je de deeltafels nog kennen 12 : 3
=
18 : 3
=
36 : 6
=
25 : 5
=
20 : 4
=
64 : 8
=
35 : 7
=
0:8
=
15 : 3
=
24 : 8
=
28 : 7
=
9:1
=
42 : 7
=
45 : 9
=
18 : 2
=
54 : 9
=
81 : 9
=
25 : 5
=
36 : 4
=
72 : 8
=
30 : 6
=
40 : 5
=
14 : 2
=
49 : 7
=
• Splitsen lukt altijd
Los op door te splitsen.
Hoofdstuk 9
86 : 2 = (80 + 6) : 2 = (80 : 2) + (6 : 2) = 40 + 3 = 43
a 56 : 2
=
=
of
258 : 6 = (240 + 18) : 6 = (240 : 6) + (18 : 6) = 40 + 3 = 43
c 84 : 3 =
b 176 : 2 =
=
=
d 336 : 8 =
=
e 364 : 7 =
=
254
Formule 1B_2019.indb 254
13/06/19 12:22
• Delen door 4
Los op.
128 : 4 = (128 : 2) : 2 = 64 : 2 = 32 TRUCJE :4=:2:2
a
48 : 4
= =
b
96 : 4
= =
c
116 : 4
= =
d
180 : 4
= =
• Delen door 10, 100 of 1 000
Los op.
3 700 : 10 = 3 700 : 10 = 370
a
350 : 10
=
21 000 : 100 = 21 000 : 100 = 210
b
55 000 : 100
=
43 000 : 1 000 = 43 000 : 1000 = 43
c
4 200 : 10
=
d
18 000 : 1 000 =
e
26 000 : 100
Om een getal te delen door 10, 100 of 1 000 schrap je één, twee of drie nullen in de opgave. • Delen door 5
=
Los op. a
80 : 5
= =
b
120 : 5
=
Hoofdstuk 9
240 : 5 = (240 : 10) x 2 = 24 x 2 = 48 TRUCJE : 5 = : 10 x 2
= c
135 : 5
= =
d
je de Waarom snijd ukken? st 10 in spacekoek 5, hoor. t me ar ma jn We zi
465 : 5
Als ik jullie elk 2 stukken geef, dan komt dat toch op hetzelfde neer?
= =
255
Formule 1B_2019.indb 255
13/06/19 12:22
2.2 Hoofdrekenen met kommagetallen • Splitsen lukt altijd 12,58 : 2 = (12 + 0,58) : 2 = (12 : 2) + (0,58 : 2) = 6 + 0,29 = 6,29
• Delen door 4 of 5
Los op door te splitsen. a 2,40 : 2
=
=
b 3,60 : 3
=
=
c 15,35 : 5
=
=
d 54,12 : 6
=
=
Los op.
Hoofdstuk 9
10,40 : 4 = (10,40 : 2) : 2 = 5,20 : 2 = 2,60 TRUCJE :4=:2:2
a 12,24 : 4
=
=
b 36,4 : 4
=
=
30,20 : 5 = (30,20 : 10) x 2 = 3,02 x 2 = 6,04 TRUCJE : 5 = : 10 x 2
c 8,10 : 5
=
=
d 7,2 : 5
=
=
• Delen door 10, 100 of 1 000 Om een getal te delen door 10, 100 of 1 000 schuif je de komma één, twee of drie plaatsen op naar links.
En wat als er geen komma is?
Dan plaats je er zelf één na het cijfer van de eenheden.
a 235 : 10
=
d 33,5 : 10
=
b 725 : 100
=
e 15,5 : 100
=
c 750 : 1 000 =
f 65 : 1 000
=
256
Formule 1B_2019.indb 256
13/06/19 12:22
3
Schatten
Een schatting geeft je een eerste benaderende uitkomst van een berekening. Een getal zinvol afronden helpt je vaak vlug iets uit te rekenen. Schat hieronder telkens de kostprijs per stuk. Heb je met 3 euro genoeg om 1 stuk te kopen? Vink aan.
ultra soft
ultra soft
ultra soft
ultra soft
ultra soft
ultra soft
shampoo voor droog haar shampoo voor droog haar met amandelolie shampoo voor droog haar met amandelolie shampoo voor droog haar met amandelolie shampoo voor droog haar met amandelolie shampoo voor droog haar met amandelolie met amandelolie
€ 11,95
€ 16,25
afgeronde kostprijs aantal stuks afgeronde prijs per stuk
ja neen
ja neen
Wie maakte de beste schatting bij onderstaande oefeningen? Vink aan. 24,55 : 5 Oona Sem Cas
4 5 6
814,5 : 4
1 540 : 20
200 204 205
70 75 80
berekening
JA
NEEN
a Je gaat met je klas van 18 leerlingen naar het zwembad. In één auto kunnen vier leerlingen. Heb je met vier wagens voldoende vervoer?
b Volleybal speel je met zes spelers. Op volleykamp zijn er 45 spelers. Heb je met 9 ballen genoeg zodat elke ploeg één bal heeft?
c De kippen legden 148 eieren. Je wilt ze verpakken in doosjes per zes. Heb je met 20 doosjes voldoende? d Drie bezoekers betaalden in totaal 27,60 euro voor een toegangsticket. Heb jij met 10 euro genoeg voor één ticket?
Hoofdstuk 9
Heb je genoeg? Maak telkens een gepaste schatting. Vink aan.
257
Formule 1B_2019.indb 257
13/06/19 12:23
4 Cijferen 4.1 Natuurlijke getallen delen door te cijferen Er zijn 144 deelmannetjes en acht kraters op Formula. Hoeveel deelmannetjes moeten er in één krater kunnen om iedereen in veiligheid te brengen? • Rond deeltal en deler af tot getallen waarmee je makkelijk uit het hoofd kunt rekenen. • Deel de afgeronde getallen uit het hoofd.
Stap 1: schatten
Schatting: : = Stap 2: cijferen
en Stap 3: controleren
Plaats een brug als het eerste cijfer niet gedeeld kan worden
Antwoordzin :
Hoofdstuk 9
Schat, noteer in het rooster en bepaal het quotiënt. a 856 : 4
b 952 : 8
c 437 : 5
Schatten:
Schatten:
Schatten:
258
Formule 1B_2019.indb 258
13/06/19 12:23
4.2 Kommagetallen delen door te cijferen De deelmannetjes hebben in zes dagen precies 14 507,4 km afgelegd om uiteindelijk op hun planeet Formula aan te komen. Hoeveel kilometer legden ze per dag af? • Rond deeltal en deler af tot getallen waarmee je makkelijk uit het hoofd kunt rekenen. • Deel de afgeronde getallen uit het hoofd.
Stap 1: schatten
Schatting: : = Stap 2: cijferen
en Stap 3: controleren ds je Vergelijk stee rd met je oo tw gecijferde an schatting.
Antwoordzin:
a 79,2 : 6
b 84,2 : 4
c 7,29 : 9
Schatten:
Schatten:
Schatten:
Hoofdstuk 9
Schat, noteer in het rooster en bepaal het quotiënt.
Een brug over de komma plaatsen is verboden.
259
Formule 1B_2019.indb 259
13/06/19 12:23
5 Rekenen met je rekentoestel Er zijn 144 deelmannetjes en acht kraters op de planeet Formula. Bij het landen storten er drie kraters in waardoor die onbruikbaar worden! Hoeveel deelmannetjes moeten er nu in één krater kunnen om iedereen in veiligheid te brengen? Schatten: Berekening:
Antwoordzin: Febe en Tristan besluiten hun slaapkamer een likje verf te geven. Ze kiezen ervoor om één muur flashy groen te schilderen. Ze kopen in de verfwinkel een pot groene verf van 2,5 liter voor 58,95 euro. Hoeveel kost één liter groene verf? Schatten: Berekening:
Hoofdstuk 9
Antwoordzin: Van al dat schilderen krijgen ze dorst. In de supermarkt staan de blikjes chocomelk van 25 cl in de aanbieding. Een pakket van 24 blikjes kost er nog slechts 30,08 euro. Hoeveel kost één blikje? Bereken tot op twee cijfers na de komma. Schatten: Berekening:
%!
Je bespaart 15
€ 35,39 Adviesprijs
€ 30,08
Antwoordzin:
260
Formule 1B_2019.indb 260
13/06/19 12:23
Ben ik mee? Naam: Nr.: Klas:
Datum: / / 20
/ 40
1 Wiskundetaal Vul de juiste benamingen aan.
BIM1.1
Deze bewerking noem je een 88 is het
88 : 4 = 22
4 is de
4
Het resultaat, 22, noem je het Zet de wiskundetaal om in een berekening. Bereken.
BIM1.2
De helft van 18.
= Een vierde van 32.
=
Een tiende van 40. = Het quotiënt van 45 en 9. =
4
2 Hoofdrekenen Bereken uit het hoofd. a 45 : 9
=
f 72 : 3
=
b 104 : 2
=
g 176 : 8
=
c 256 : 4
=
h 644 : 4
=
d 305 : 5
=
i 900 : 5
=
e 1 650 : 10
=
j 32 000 : 100 =
10
Hoofdstuk 9
BIM2.1
Bereken uit het hoofd.
BIM2.2
a 6,24 : 2
=
e 16 : 100
=
b 0,48 : 4
=
f 4,6 : 10
=
c 30,40 : 4
=
g 19,40 : 10
=
d 45,35 : 5
=
h 416,2 : 100
=
8
3 Schatten BIM3.1
Oma heeft 4,2 liter soep gemaakt. In haar soepborden kan 30 cl. Ze heeft bezoek van 12 familieleden. Kan oma iedereen een bord soep aanbieden? Berekening:
Antwoordzin:
1
261
Formule 1B_2019.indb 261
13/06/19 12:23
De kippen van je buurvrouw hebben in één week tijd 358 eieren gelegd. De buurvrouw wil ze verdelen in doosjes met eenzelfde hoeveelheid. Van welke soort(en) dozen heeft ze er zeker nog genoeg? Vink aan.
BIM3.2
50 dozen
40 dozen
90 dozen
2
4 Cijferen Bepaal het quotiënt door te cijferen. Schat eerst je uitkomst.
BIM4
a 2 135 : 7 Schatten:
300
b 7,32 : 6 Schatten:
c 503,4 : 4 1
125 Schatten:
Hoofdstuk 9
6
5 Rekenen met je rekentoestel BIM5.1
Je koopt twee pakken water van € 4,92 per pak van 6 flessen. Wat is de prijs per fles? Schatten: Berekening: Antwoordzin:
BIM5.2
2
Vader trakteert jou en je vrienden op een braadworst. Hij geeft je een briefje van 20 euro. Na je bestelling aan het kraampje kun je hem nog twee euro teruggeven. Eén braadworst kost 3 euro. Hoeveel braadworsten heeft je vader getrakteerd? Schatten: Berekening: Antwoordzin:
3
262
Formule 1B_2019.indb 262
13/06/19 12:23
Op mijn maat 1
Wiskundetaal 1
Markeer telkens het deeltal in het groen, de deler in het roze, het quotiënt in het geel.
36 : 3 = 12 2
3 = 45 : 15
120 : 20 = 6
Vul de juiste benamingen aan. Deze bewerking noem je een
48 : 4 = 12
48 is het 4 is de Het resultaat, 12, noem je het
3
Zet de wiskundetaal om in een berekening. Bereken.
a Een vierde van 24.
=
d Een achtste van 40.
=
b Een derde van 27.
=
e Het quotiënt van 15 en 3.
=
c De helft van 8.
=
f De helft van het dubbel van 10.
=
4
Vul aan. Hoofdstuk 9
a Wat is de rest als je 40 deelt door 6? b Wat is de deler van deeltal 24 en quotiënt 6? c
Bepaal het quotiënt van 45 en 9.
d Wat is het deeltal van een deling door 4 met 6 als quotiënt en rest 1? 5
Vul de tabel verder aan. deeltal
deler
20
3 5
68 48
8
92
7
quotiënt
rest 2
7
3
7
5
6
263
Formule 1B_2019.indb 263
13/06/19 12:23
2
Hoofdrekenen 6
Elk quotiĂŤnt hoort bij de overeenkomstige letter op de bal. quotiĂŤnt 9R
8A
2C
letter
30 : 5 12 : 4 36 : 4
3I
24 : 4
4E
56 : 7 49 : 7
6D
5L
7M
15 : 3 64 : 8 36 : 9 72 : 8
Welke bekende voetbalploeg vind je? 7
Vier klasvrienden hadden een test van de deeltafels. Controleer de antwoorden en verbeter waar nodig. Wie behaalde de meeste punten?
Hoofdstuk 9
Jolien Naam .......................
Pieter Naam .......................
18:3 = 6
54:9 = 6
7:1 = 1
42:6 = 6
25:5 = 5
63:7 = 8
14:2 = 7
49:7 = 8
42:6 = 7
72:8 = 9
21:3 = 6
56:7 = 9
54:6 = 9
81:9 = 9
28:7 = 4
63:9 = 7
32:8 = 4
90:9 = 10
35:5 = 7
70:10 = 7
Score:
/10
Score:
/10
Slis Naam .......................
Hasse Naam .......................
4:4 = 0
24:4 = 6
6:1 = 6
36:6 = 6
8:2 = 4
28:4 = 7
12:6 = 2
42:6 = 7
12:3 = 4
32:8 = 5
18:6 = 3
48:6 = 8
16:4 = 4
36:6 = 9
24:4 = 6
54:6 = 9
20:4 = 5
40:4 = 4
30:6 = 5
60:6 = 10
Score:
/10
Score:
/10
Wie kent het beste zijn deeltafels?
264
Formule 1B_2019.indb 264
13/06/19 12:23
8
Wie wint de iPhone?
Yana volgt het pad van getallen die ze kan delen door 3. Het pad dat Rik volgt is dat van getallen die hij door 4 kan delen. Jasper volgt een pad met getallen die hij door 6 kan delen. Kleur in drie verschillende kleuren hun weg naar de iPhone. Wie de minste hokjes moet inkleuren wint de iPhone. Rik
Jasper
5
15
30
8
21
40
9
11
60
20
2
12
26
1
28
18
14
12
54
64
15
32
29
24
75
81
90
3
11
8
36
20
40
41
34
6
64
45
41
37
18
32
29
5
7
17
18
25
50
49
11
5
6
36
1
81
49
64
9
64
8
54
42
13
3
16
30
25
47
20
27
41
18
24
12
40
7
24
42
56
19
2
36
28
8
25
2
21
9
Bereken uit het hoofd.
a
84 : 2
=
g
706 : 2
=
b
64 : 4
=
h
796 : 4
=
c
85 : 5
=
i
845 : 5
=
d
146 : 2
=
j
1 208 : 2
=
e
204 : 4
=
k
2 500 : 4
=
f
235 : 5
=
l
3 620 : 5
=
Hoofdstuk 9
Yana
10 Bereken uit het hoofd. a
90 : 10
=
f
48 000 : 1 000 =
b
2 500 : 100
=
g
7 500 : 10
=
c
18 000 : 100 =
h
3 760 : 10
=
d
780 : 10
=
i
85 400 : 100 =
e
1 500 : 100
=
j
12 000 : 1 000 =
265
Formule 1B_2019.indb 265
13/06/19 12:23
11 Vul de lege hokjes aan.
x
1
5
3
9
6
21 48 16
2 49 5
10 36
81
12 Vul op de invullijntjes de verdwenen getallen aan. 0
18 10
26 17
32
13 Vul op de invullijntjes de verdwenen getallen aan. 0
8
Hoofdstuk 9
0
24
0
36
14 Bereken uit het hoofd. a
72 : 3
=
h
960 : 8
=
b
96 : 6
=
i
1 421 : 7
=
c
105 : 7
=
j
2 781: 9
=
d
128 : 8
=
k
3 609 : 3
=
e
216 : 9
=
l
4 120 : 8
=
f
345 : 3
=
m 900 : 50
=
g
870 : 6
=
n
=
3 250 : 50
266
Formule 1B_2019.indb 266
13/06/19 12:23
15 Bereken telkens de prijs per stuk. 3 voor € 4,20 4 voor € 4,80
2 voor € 1,70 berekening prijs per stuk
€
/ stuk
€
/ stuk
€
/ stuk
16 Bereken telkens de prijs voor het tweede stuk. 2e aan halve prijs
2e aan halve prijs prijs per stuk
2e aan halve prijs
€ 2,80
prijs voor het tweede stuk
€ 2,38
€
€ 3,90
€
€
a
€ 0,50 : 2
=
g
€ 2,10 : 3
=
b
€ 12,80 : 4
=
h
€ 4,30 : 2
=
c
€ 15,35 : 5
=
i
€ 5,20 : 4
=
d
€ 24,36 : 6
=
j
€ 15,40 : 5
=
e
€ 8,80 : 8
=
k
€ 12,30 : 6
=
f
€ 1,80 : 3
=
l
€ 32,40 : 8
=
Hoofdstuk 9
17 Bereken uit het hoofd.
18 Bereken uit het hoofd. a
12,5 : 10
=
f
7,05 : 100
=
b
35,6 : 100
=
g
605,3 : 100
=
c
355,15 : 100
=
h
9,85 : 10
=
d
150,5 : 10
=
i
1 208,2 : 1 000
=
e
4 700,25 : 1 000 =
j
208,2 : 100
=
267
Formule 1B_2019.indb 267
13/06/19 12:23
19 Bereken telkens de kostprijs voor de gewenste hoeveelheid.
€ 22,88/kg
€ 9,50/kg
Orloff kalfsgebraad
€ 18,00/kg
Zomersla fijne groenten
€ 12,80/kg
Chateaubriand
€ 19,00/kg
Peking noedels
€ 14,80/kg Pastasalade met kip
€ 9,10/kg
Barbecuehesp
€ 7,50/kg
Balletjes in saus
Macaroni met hesp en kaas
a
500 gram kalfsgebraad
d
250 gram Peking noedels
b
100 gram pastasalade
e
500 gram balletjes in saus
c
1,5 kg chateaubriand
f
100 gram zomersla
20 Vul het ontbrekende getal op het kasticket aan en bereken. KASSATICKET
a
Hoeveel kost een frikandel special?
b
In het Frietuurtje bestel je ook een groot bakje friet met 1 keer mayonaise, een bicky van het huis en een cola. Hoeveel zul je moeten betalen?
Frietuurtje
Hoofdstuk 9
3x 2x 5x 1x 3x
BAKJE FRIET GROOT FRIKANDEL SPECIAL SAUS FRIET BICKY VAN HET HUIS FRISDRANK
€ 10,80 € 3,60 € 2,50 € 4,20 €
Totaal
€ 24,70 Bedankt en tot ziens!
21 Gsm-werpen Op het Belgisch kampioenschap gsm-werpen in Middelkerke gooide Liv een gsm 27,95 m ver. Anke gooide 27,65 m, Kim 27,20 m en Cynthia 26,9 m. Plaats de eerste letter van hun naam op de juiste plaats op de getallenas.
26
29
268
Formule 1B_2019.indb 268
13/06/19 12:24
3
Schatten 22 De kostprijs per stuk vind je door een berekening te maken. Heb je genoeg geld om één stuk te kopen? Schat. Vink aan. a
c
e
€ 3,85 Heb ik met 0,50 euro genoeg om één sapje te kopen?
€ 23,95
Heb ik met 6 euro genoeg Heb ik met 12,50 euro om één handdoek te genoeg om één cartridge kopen? te kopen?
ja neen b
ja neen d
€ 30,95
ja neen f
€ 11,80
€ 16,50
Heb ik met 7 euro genoeg Heb ik met 1,50 euro om één kom te kopen? genoeg om één doos te kopen?
ja neen
€ 37,45
ja neen
Heb ik met 4 euro genoeg om één pak vochtige doekjes te kopen?
ja neen
Hoofdstuk 9
23 Een pizzeria krijgt een bestelling van 8 pizza’s. In de keuken ligt nog een bol pizzadeeg van 1,375 kg. Per pizza heeft men ongeveer 200 gram nodig. Heeft men nog voldoende deeg om de pizza’s te maken? Berekening: Antwoordzin: 24 Mama wil met het gezin op reis. Een drietal vakantieparken hebben een reis in de aanbieding. Mama wil echter niet meer dan 200 euro per dag besteden. Welk vakantiepark behoort nog tot de mogelijkheden? Berekening:
België € 1 398,60 7 dagen
Frankrijk € 874,00 4 dagen
Duitsland € 998,75 5 dagen
Antwoordzin:
269
Formule 1B_2019.indb 269
13/06/19 12:24
4
Cijferen 25 Schat en bepaal het quotiënt door te cijferen. a
369 : 3
b
Schatten:
892 : 4
c
Schatten:
605 : 5 Schatten:
26 De brug komt eraan. Schat en bepaal het quotiënt door te cijferen. a
2 488 : 8
b
Schatten:
3 584 : 7
c
Schatten:
5 892 : 6 Schatten:
Hoofdstuk 9
27 Schat en bepaal het quotiënt door te cijferen. a
45,39 : 3 Schatten:
b
57,12 : 4 Schatten:
c
87,6 : 5 Schatten:
270
Formule 1B_2019.indb 270
13/06/19 12:24
28 Schat en bepaal het quotiënt door te cijferen. b 1 485,4 : 7 a 38,08 : 8 Schatten:
Schatten:
c
3,65 : 5 Schatten:
Hoofdstuk 9
29 Vier vrienden wonnen met een kansspel 5 712 euro. Ze willen hun winst eerlijk verdelen. Hoeveel krijgt elk? Berekening:
Antwoordzin: 30 Ine bestelde voor elk van de negen leden van haar balletgroep een paar balletschoenen. Ze betaalde in totaal 359,55 euro. Hoeveel kost één paar balletschoenen? Berekening:
Antwoordzin:
Formule 1B_2019.indb 271
271
13/06/19 12:24
5
Rekenen met je rekentoestel 31 Bereken de prijs per stuk.
5 voor € 79,75
300 kopies € 12
1 bak voor € 10,80
4 voor € 17,60
6 pack € 6,90
1 bloempot
1 pilsje
1 kopie
1 zak chips
1 lippenstift
32 Vader betaalt € 127,75 voor een dagje Planckendael. Het gezin telt zeven personen. Wat kost de inkom per persoon? Schatten: Berekening: Hoofdstuk 9
Antwoordzin: 33 Op de Internationale Vrouwendag wil een directeur van een bedrijf zijn vrouwelijke personeelsleden eens extra in de bloemetjes te zetten. Hij bestelt 24 boeketten bloemen voor € 624. Hoeveel kost een boeket? Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
272
Formule 1B_2019.indb 272
13/06/19 12:24
34 Youssef betaalt in een hamburgerrestaurant 40,50 euro. Hij heeft vijf vrienden meegenomen. Ze kozen elk hetzelfde menu. Hoeveel kost het menu per persoon? Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
35 Tussen onze tuin en die van de buren worden 15 tuinschermen geplaatst. De buurman betaalt de helft van de kostprijs en geeft aan vader € 711,30. Wat is de prijs voor één tuinscherm? Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
8
€ 29
€ 39,9
5
Hoofdstuk 9
36 Je wilt een nieuwe Playstation 4 kopen met twee games erbij. Je schrikt wel van de kostprijs. Je ouders besluiten de helft te betalen. De rest moet je gedurende vijf maanden terugbetalen door iedere maand een gelijk stuk af te betalen. Hoeveel moet je per maand afbetalen?
€ 58
,95
Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
273
Formule 1B_2019.indb 273
13/06/19 12:24
37 183 leerlingen en 15 begeleidende leraren gaan op schooluitstap. Een bus biedt plaats aan 52 passagiers. Hoeveel bussen moet de verantwoordelijke leraar voorzien? Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
38 Kaartjes voor een circusvoorstelling kosten 6,50 euro voor volwassenen en 3,50 euro voor kinderen (< 12 jaar). Er waren 20 volwassenen die een kaartje kochten. Na de voorstelling zit er 228 euro in de kassa. Hoeveel kinderen waren er tijdens de voorstelling aanwezig? Schatten: Berekening:
Antwoordzin:
Hoofdstuk 9
39 Bereken het verbruik van deze toekomstige auto’s. Duid in de onderste rij van de tabel de zuinigste wagen aan.
merk
BMW
NISSAN
PEUGEOT
tankinhoud
21 liter
25 liter
40 liter
aantal km/ volle tank
600 km
800 km
1 000 km
verbruik per 100 km
274
Formule 1B_2019.indb 274
13/06/19 12:24
40 De bewerkingen door elkaar. Schrijf de uitkomsten op. Controleer nadien de som van alle uitkomsten.
a
Hoeveel glazen van 25 cl kun je vullen uit drie flessen frisdrank van 1,5 l?
b
Je zaagt van een plank van 2,5 m een stuk af van een halve meter en nog drie stukken van 45 cm. Hoeveel stukken van 20 cm kun je nog zagen uit de rest?
c
Een bedrijf wil balpennen met zijn logo erop uitdelen op zijn opendeurdag. Hoeveel dozen van 30 balpennen moet het minimaal bestellen als er 700 mensen verwacht worden?
d
Voor 5 meter omheining betaalt boer Gilles 65 euro. Hoeveel zal hij moeten betalen voor 8 m omheining?
e
Op de kilometerteller staat bij het vertrekken 354 km. Bij aankomst staat er 382 km op. Hoeveel km heb je die dag afgelegd?
f
Vader trakteert zijn twee dochters en zijn zoon op een pizza. Elke pizza kost 5,95 euro. Hoeveel krijgt hij terug van 20 euro?
g
Mama, Warre en Tuur kopen voor papa een mooie sjaal van 38,40 euro. Mama betaalt de helft. Warre en Tuur betalen elk evenveel. Hoeveel betaalt Tuur?
h
Jens koopt een fles witte wijn van 4,75 euro en een fles rode wijn die 50 cent duurder is. Hoeveel moet Jens betalen?
i
Bij de slager kost hesp â‚Ź 14,25/kg. Hoeveel betaal je voor 200 gram?
j
Wim, Sam en Koen gaan lopen in het park. Sam loopt acht rondjes. Dat zijn twee rondjes meer dan Wim. Koen loopt twee keer zoveel als Sam. Hoeveel km loopt Koen als je weet dat Wim drie km heeft gelopen?
k
Schepsnoep kost 7,40 euro/kg. Samen met een vriend koop je er 500Â gram van. Je koopt ook nog twee frisdrankjes van 85 cent per stuk. Hoeveel moet je samen betalen?
Hoofdstuk 9
uitkomst
SOM =
SOM = 215
275
Formule 1B_2019.indb 275
13/06/19 12:24
Even samenvatten • Wiskundetaal
de factoren
het quotiënt
142 : 6 = 23 rest 4 het deeltal
de deling
de rest
de deler
• Helft, een derde, een vierde,... • Hoofdrekenen 258 : 6 = (240 + 18) : 6 = (240 : 6) + (18 : 6) = 40 + 3 = 43
Splitsen lukt altijd
Om een getal te delen door 10, 100 of 1000 schuif je de komma één, twee of drie plaatsen op naar links. Of schrap je één, twee of drie nullen. Om te delen door 4 deel je het getal twee keer door twee. Om te delen door 5 deel je eerst door 10 en vermenigvuldig je dan met 2. Hoofdstuk 9
• Cijferen Schatten Cijferen Controleren 7
2
4
0
-4
4 1 810
3
2
-3
2 0
4 -4 0
0 -0 0
276
Formule 1B_2019.indb 276
13/06/19 12:24
Test op mezelf Naam: Nr.: Klas:
Datum: / / 20
/ 40
1 Wiskundetaal TOM1.1
Vul de juiste benamingen aan. Deze bewerking noem je een 100 : 25 = 4
100 is het 25 is de 4
Het resultaat 4 noem je het Schrijf de wiskundetaal om in een berekening. Bereken.
TOM1.2
Een derde van 18. = De helft van 26.
=
Een achtste van 56 . = 27 in 3 verdelen.
=
f 670 : 5
=
4
2 Hoofdrekenen
TOM2.2
Bereken uit het hoofd. = a 63 : 7 b 96 : 2
=
g 1 326 : 6
=
c 165 : 3
=
h 4 500 : 10
=
d 524 : 4
=
i 132 : 4
=
e 2 300 : 100
=
j 25 000 : 100
=
Bereken uit het hoofd. = a 10,46 : 2
e 36,24 : 6
=
b 0,52 : 4
=
f 68,8 :10
=
c 20,40 : 5
=
g 35 : 100
=
d 21,2 : 2
=
h 515 : 10
=
10
Hoofdstuk 9
TOM2.1
8
3 Schatten TOM3
Heb je genoeg? Maak telkens een gepaste schatting. Vink aan. berekening a De persoon voor je betaalde 14 euro voor vijf broodjes. Zelf heb je drie euro op zak. Kun je daarmee een broodje betalen? b De speelkamer is 2,35 m hoog. Een opbergdoos is 42 cm hoog. Kan ik 6 dozen boven elkaar plaatsen?
c Een auto verbruikt 6 liter benzine per 100 km. Ik moet nog 789 km rijden en heb nog 40 liter in de tank. Kan ik de bestemming bereiken zonder te tanken?
JA NEEN
3
Formule 1B_2019.indb 277
277
13/06/19 12:24
4 Cijferen TOM4
Bepaal het quotiënt door te cijferen. Schat eerst je uitkomst. a 7 648 : 8
b 346,2 : 5
c 5,22 : 6
Schatten:
Schatten:
Schatten:
6
5 Rekenen met je rekentoestel TOM5.1
Sem en Cas willen in de vakantie een trektocht maken met de fiets. De tocht is ongeveer 585 km lang. Ze willen 65 km per dag rijden. Hoeveel dagen zullen ze onderweg zijn? Schatten: Berekening:
Antwoordzin: Hoofdstuk 9
2
TOM5.2
De melkfabriek krijgt van een melkveehouder een tank van 400 liter melk binnen. 300 liter daarvan vergieten ze in flessen van één liter. De rest doen ze in flesjes van een halve liter. Hoeveel flesjes van een halve liter kunnen ze verkopen? Schatten: Berekening:
Antwoordzin: 3
278
Formule 1B_2019.indb 278
13/06/19 12:24
Gamezone 1
Kleur alle vakjes waarvan de uitkomst tussen 40 en 70 ligt en ontdek de verborgen tekening.
2
Welk getal ontbreekt in de rij? Zie je het verband?
3
16
18
20
2
4
8
16
32
6
12
24
30
1
2
5
24 Hoofdstuk 9
14
36 122
14
80
90
70
80
60
70
20
18
17
15
14
12
11
1
3
4
7
11
18
1
2
4
5
7
8
50
8 47
10
60 76
11
Wat is het nummer van de parkeerplaats waar de wagen staat? Veel wiskundigen hebben er zich al suf naar gezocht. Jij vindt het misschien wel vlugger!
279
Formule 1B_2019.indb 279
13/06/19 12:24
4 Cijfer op een kladblad. Daarna vul je de uitkomsten in in het rooster. Doe dat zoals in een kruiswoordraadsel. Komma’s schrijf je niet. Vervang vervolgens elk getal door de bijbehorende letter in het alfabet: 1 = A, 2 = B , 3 = C enzovoort. De eerste oplossing krijg je cadeau. 1
2
1
3
4
2
12
5
6
13
20
21
8
14 16
,
7
17
9
10
11
15 18
19
22
!
HORIZONTAAL
VERTICAAL
2
96 : 8 = 12
1
6 070 : 5 =
4
3,8 x 0,5 =
3
2,625 x 8 =
7
7,15 + 3,85 =
4
76,2 x 15 =
10
0,5 x 40 =
5
384 : 8 =
13
168 : 12 =
6
2 099,6 x 2,5 =
14
28 x 0,75 =
8
2 383 – 387 =
15
81 : 9 =
9
23,1 x 5 =
17
4 x 3,5 =
11
4 – 3,056 =
20
40 x 0,125 =
12
58 : 2 =
21
10,71 + 2,29 =
16
69,6 : 58 =
22
16,8 : 8 =
18
2 000 x 0,006 =
19
7,15 + 3,85 =
Hoofdstuk 9
Welke boodschap kun je ontcijferen?
5 Hoe vaak komt het cijfer 9 voor in de getallenreeks van 0 tot en met 100? Antwoord: 6 Een autobus rijdt op de snelweg. In de bus zitten zeven kinderen. Elk kind heeft zeven boekentassen met in elke boekentas een kat. Elke kat heeft bovendien zeven kittens die ook in de boekentassen zitten. Alles en iedereen is perfect gezond en heeft de normale hoeveelheid poten en benen gekregen. Hoeveel poten en benen bevinden er zich in de bus?
Antwoord:
280
Formule 1B_2019.indb 280
13/06/19 12:24