Hoe werk je 4 delen
Elk deel bestaat uit
VAARDIGHEDEN
p.
16
JZER LEERWI
Mars Venus en Deel 1
je? Wat leer oefen je? Kennis: en: Wat verwacht? Vaardighed wordt er van je Wat Attitude:
Inhoud
ns en meis Over jongeijt 1 De weg kw 1.1
KIJKEN
• LEZEN
e tekst toe. ij een nieuw t. -strategie b n teks ksten. st de OVUR de inhoud van ee figuren in te Je pa dachte ruik en stijl ecteert op en hoofdge lijk taalgeb Je refl ort. ron, zender rkent figuur lumn als tekstso espubliek, b Je he rkent de co oel, onderwerp, le Je he . paalt tekstd. ikte zinnen Je be ttype on-fictie. te en ondergesch bij een teksheidt fictie van n vengeschik dersc ge, ne Je on voudi . rkent enkel egenover clichés argumenteert. menten. Je he tegenargu at kritisch t igen mening en je formuleert en je Je sta rt je e etoog mulee ndermans b Je for stert naar a Je lui t inplannen. r week kun tudietijd pe planning op. oldoende s ciënte g. at na of je v etailleerde en effi rete plannin Je ga aakte conc . en. akt een ged zelf opgem werk e te verhog Je ma alueert een egenover je eigen studie-efficiënti Je ev nt kritisch t r suggesties om je Je be at open voo Je sta t. . rgumenteer isie en je a van klasgenoten lijke v je persoon twoorden met die n. Je uit rgelijkt je ane visie van andere ie. en vis Je ve gie toe. stert naar d t schriftelijk je eig VUR-strate ekst. Je lui rwoordt kor ieuwe tekst de O tijl van een t Je ve st bij een n de inhoud en de s Je pa ecteert op typen. Je refl rkent stereo Je he . et. n sprookjes erken voldo nmerken va an de kenm n corrigeer t ze. rkent de ke jden e rookje dat a Je he zelf een sp n de werkwoordsti hrijft n tege Je sc rkent foute Je he
Teksten, te 1.2
19 19
jes
ksten en no
22 g mee
r teksten
schik … nevenge FOCUS op ben jij? 1.3 Hoe cliché 1.4
2
Plan je
geschikte z
te en onder
innen
28 29
39
dag!
• LUISTER
44 44
EN • SCH
Beestige 3 Fotoronde 3.1
schoonhe
id
RIJVEN
Disneyfilms 3.2
N • SPREKE
kjes Over sproorsonages 4 Typische pe 4.1 veren rdstijden De drie … werkwoo 4.2 FOCUS op 4.3
47
50 50 52 59
Op de beginpagina’s van elk deel vind je niet alleen de inhoud van dat deel, maar ook een overzicht van de vaardigheden en de kennis die erin aan bod komen.
*
prefereren: verkiezen, de voorkeur geven aan
In deze kadertjes ontdek je de betekenis van typische schooltaalwoorden. Dat zijn woorden die je op school nog vaak zult tegenkomen en die je dus zeker moet kennen. In de tekst zijn ze aangeduid met een sterretje of asterisk (*).
Bij die opdracht zal je een videofragment bekijken.
Focus 4 tso
Deze pictogrammen vind je bovenaan een nieuw hoofdstuk. Ze geven aan op welke vaardigheden je vooral zal trainen.
*
empathisch: meelevend, veel inlevingsvermogen hebbend
Ook moeilijke woorden worden onder aan de bladzijde verklaard. In de tekst zijn ze aangeduid met een sterretje of asterisk (*).
Bij die tekst of oefening zal je leerkracht je een audiofragment laten beluisteren.
met Focus 4 tso? 5.3 FOCUS op … de werkwoordelijke eindgroep FO C US Opdracht 7 Hieronder staat nog een lezersbrief. Hij is vlot geschreven, maar er staan enkele fouten in met betrekking tot de werkwoordelijke eindgroep.
+
bv. een foute constructie: beter:
Ik vind dat zal moeten worden aan verbetering gewerkt. NADENKEN OVER TAAL Ik vind dat aan verbetering zal moeten worden gewerkt.
Waarom is de tweede zin wel correct? 5.3 FOde CUS Er staan geen andere zinsdelen tussen werkwoorden. op … de we
rkwoordelij ke eindgroe p
Binnen de werkwoordelijke eindgroep mogen nooit andere zinsdelen staan. Bovendien moeten de hulpwerkus csamen woorden ofwel voor ofwel na het voltooid deelwoord staan. Fo Markeer de fouten in de tekst en verbeter ze in de tabel. Opdracht 7
FO C US Hieronder staa t nog een leze rsbrief. Hij is werkwoordeli vlot geschrev jke eindgroe en, maar er p. staan enkele bv. een fout fouten in met e constructie: betr ekki Ik vind dat za ng tot de beter: l moeten wor den aan verb Ik vind dat aa Waarom is de etering gewer n verbetering tweede zin wel kt. zal moeten wo correct? rden gewerkt. Er staan geen andere zins delen tussen de werkwo orden. Binnen de werk woordelijke eindgroep mog woorden sam en ofwel voor en nooit ande re zinsdelen ofwel na het Markeer de staan. Bovendie voltooid deel fouten in de woord staan. tekst en verb n moeten de eter ze in de hulpwerktabel.
TAAL
Dochter krijgt tijgerkleding Je zoomt even in op een Beste Beatrijs stukje spelling, zinsleer Mijn zoon heeft sinds een half jaar een vriendin. Een vriendelijk meisje, maar uit een heel of taalbeschouwing. ander milieu. Aan haar kledingkeuze dat al goed af te lezen, het is duidelijk dat moet worden 5.3 FOis CUS op … de In de hoofdstukken werk daaraan gewerkt. Ze draagt het liefst ‘tijger’-bloesjes, -rokjes dergelijke en is er trots op dat ze woordeen lijke eindgroep die voor paar euro heeft op de markt gekocht. Ieder z’n smaak. nadenken overeentaal staan daarover Nu heeft zeextra mijn dochter eenzelfde setje cadeau gedaan. En hoewel mijn dochter het SPELLING wel mooi vindt, herken ik daar niet meer mijn goed geklede kind in. Ik zou de kleding natuurlijk ‘te heet’ oefeningen. kunnen wassen, Je leerkracht zal je maar dat is niet eerlijk. Ouders moeten zich heel goed bewust zijn wat dergelijke kleding met een kind doet. zeggen wanneer je die Het zijn nog te jonge moet maken, nu meteenindividuen, met wie heel veel moet worden rekening gehouden. Hoe kan ik op een nette manier proberen de stijl te behouden die ons gezin heeft of later.al die jaren gekenmerkt? Dochter krijgt
tijgerkleding
Beste Beatrijs Mijn zoon heef t sinds een half jaar een vrien ander milieu. din. Een vrien Aan haar kledi delijk meisje, ngkeuze is dat daaraan gewe maar uit een al goed af te rkt. Ze draagt heel lezen, het is het liefst ‘tijge die voor een duidelijk dat r’-bloesjes, -rokj paar euro heef moet worden es en dergelijke t op de mark t gekocht. Iede en is er trots Nu heeft ze r z’n smaak. op dat ze mijn dochter eenzelfde setje vindt, herken cadeau geda ik daar niet mee an. En hoewel mijn r mijn goed gekle kunnen wass dochter het en, maar dat de kind in. Ik wel mooi is niet eerlijk. zou de kleding natuurlijk ‘te Ouders moe heet’ ten zich heel goed bewust Het zijn nog zijn wat derg te jonge indiv elijke kleding iduen, met wie Hoe kan ik op met een kind heel veel moe een nette man doet. t worden reke ier proberen al die jaren geke ning gehouden de stijl te beho . uden die ons Opdracht 7 nmerkt? gezin heeft M.V. FO C US Hieronder staa t nog een leze rsbrief. Hij is werkwoordeli vlot geschrev jke eindgroe en, maar er p. staa Naar: n enkehttp:/ bv. een fout le fout /www en.beatr e constructie: ijs.combetr in met / ekki Ik vi ng tot de nd dat zal mo beter: moe eten worden t worden daar Ik vi aan verbeteri aannd d Waarom is de at aa gew ng gewerkt. n verbetering erkt tweede zin wel zal moeten wo correct? rdenaan daar gewmoe erkt.t wor Er staan geenheef t op de markt den gewerkt gekocht andere zins delen tussen de werkwoorde moet rekening op de markt n. Binnen de werk heef t gekocht woordelijkeworden gehouden eindgroep mog woorden sam en ofwel voor en nooit ande rekening moe re zinsdelen ofwel na het Markeer de heef t al die worden staan. Bovete voltooid deel fouten in de jaren geke nmerkt uden ndien moegeho woord staan. tekst en verb ten de hulpwerk eter ze in de al die tabel. jaren heef t gekenmerkt Docrhte Mee krijen oeferning gtop tijg deerk led werkwo ing ordelijke eind Beste Beatrijs groep vind je bij 10.2 De werkwoord Mijn zoon heef elijke eind t sinds een half groep. jaar een vrien ander milieu. din. Een vrien Uitsmijter Aan haar kledingke delijk meisje, daaraan uze is dat al maar uit een gewerkt. Ze goed af te lezen Bekijk het draagt het liefst heel , filmp het die voor is je duidelijk dat ‘tijge Doing Dolly een paar euro oesjes, -rokjes moet worden Parton enr’-bl heeft op de en zie derg hoe mark elijke ver je kunt gaan t gekocht. Iede en is er trots Nu heeft ze r z’n smaak. met sexy op dat ze mijn dochter kinderkle eenzelfde setje vindt, herken ding … cadeau ik daar niet mee r mijn goed gekle gedaan. En hoewel mijn kunnen wass dochter het en, maar dat de kind in. Ik wel mooi is niet eerlijk. zou de kleding natuurlijk ‘te Ouders moe heet’ ten zich heel goed bewust Het zijn nog zijn wat derg te jonge indiv elijke kleding iduen, met wie Hoe kan ik op met een kind heel veel moe 5 Uitlaat een nette man doet. t worden reke ier proberen al die jaren geke 71 ning gehouden de stijl te beho nmerkt? . uden die ons gezin heeft M.V.
M.V.
ZINSLEER
Naar: http://www.beatrijs.com/
Naar: http:/
/www.beatr ijs.com
moet worden
daaraan gew erkt
moet worden daaraan gewerkt heef t op de
moet rekening heef t al die
markt geko
cht
rekening moe te
en op de wer
kwoordelijke
eindgroep vind
al die jaren
Kenniskoffers moet rekeningUitsworden gehouden bevatten mijt
/
t worden gew erkt
op de markt
worden geho uden
jaren gekenme rkt
heeft op de markt gekocht Meer oefening
daaraan moe
heef t gekocht
worden geho uden
heef t gekenme rkt
daaraan moet worden gewerkt op de markt heeft gekocht
kennis die onmisbaar om degehouden rekening moete is worden vaardigheden in dit boek onder de knie te krijgen. je bij 10.2 De
werkwoord
elijke eind groep.
er Bekijk het filmp
je Doing Doll y Parton en zie
hoe ver je kunt
heeft al die jaren gekenmerkt
gaan met sexy
kinderkleding
…
al die jaren heeft gekenmerkt
Om de leerstof in te oefenen of te studeren kun je de belangrijkste woorden onleesbaar maken met de rode mica die bij je boek zit. 5 Uitlaat
71
Meer oefeningen op deAndere werkwoordelijke vind nog je bijinvullen. 10.2 De werkwoordelijke eindgroep. woordeneindgroep moet je zelf
Uitsmijter
De website dit boek focus.deboeck.com Bekijkdie het bij filmpje Doing hoort. Dolly Parton en zie hoe ver je kunt gaan met sexy kinderkleding … De oefening, tekst of link die je nodig hebt, vind je terug onder hetzelfde deel en paginanummer 5 Uitlaat Deel 1 Venus en Mars 71 70 als in je boek. Op de site is bovendien een schat aan extra informatie en oefeningen verzameld. Die kun je Onderaan op de linkerpagina zie je in welk deel je aan het werken ook op eigen houtje verkennen. bent, onderaan op de rechterpagina in welk hoofdstuk.
Hoe werk je met Focus 4 tso?
nadenken over taal
KIJKEN • LEZEN • LUISTEREN • SCHRIJVEN • SPREKEN
1 Venus en Mars 1 1.1 1.2 1.3
2 Iedereen uniek Versneld – vertraagd Verteltempo De woorden van zijn vingers FOCUS op … mijn rechten
131 131 136 140
Je bent gezien! Lichaamstaal Cultuurgebonden lichaamstaal Opgelet, je lichaam spreekt (ook) Soften
141 141 144 145 146
Legendarisch toch? Legende en sage De stadssage Over urban legends gesproken
154 154 157 167
Turen naar structuren Tekststructuren FOCUS op … signaalwoorden
169 169 178
De app komt uit de mouw
179
Unieke poëzie Lettertypes in niet-zakelijke teksten FOCUS op … typografie Visuele poëzie
186 186 187 188
7
Kruip in je pen
191
8
Webquest: mijn rechten
197
9
Genietend lezen
201
95 10 95 10.1 102 10.2 103 11 106 11.1 106 11.2 116 11.3
Over zinnen en woorden Word actief! Woordsoorten
207 207 210
Correct gespeld Werkwoordspelling Het trema Het meervoud
214 214 218 220
124 12 124 12.1 12.2 12.3
Taal en stijl Signaalwoorden Dialect versus standaardtaal Unieke lettertypes
225 225 227 233
19 19 22 28
1 1.1 1.2 1.3
1.4
Over jongens en meisjes De weg kwijt Teksten, teksten en nog meer teksten FOCUS op … nevengeschikte en ondergeschikte zinnen Hoe cliché ben jij?
2
Plan je dag!
3 3.1 3.2
Beestige schoonheid Fotoronde Disneyfilms
29 2 2.1 39 2.2 2.3 44 2.4 44 47 3
Over sprookjes Typische personages De drie veren FOCUS op … werkwoordstijden
3.1 50 3.2 50 3.3 52 59 4
4 4.1 4.2 4.3 5 5.1 5.2 5.3
Uitlaat Terug naar schoolmode De lezersbrief FOCUS op … de werkwoordelijke eindgroep
4.1 60 4.2 60 66 5
6
Liefdespoëzie
7
Mathilde en co
71 6 6.1 72 6.2 6.3 77
8
Een jongen of een meisje?
86
9
Genietend lezen
89
10 10.1 10.2 10.3
Over zinnen en woorden Nevenschikking en onderschikking De werkwoordelijke eindgroep Gebruik van werkwoordstijden
11 11.1 11.2
Correct gespeld Werkwoordspelling Leestekens en hoofdletters
12
Taal en stijl Verwijswoorden
Focus 4 tso
KIJKEN • LEZEN • LUISTEREN • SCHRIJVEN • SPREKEN
3 Open doek 1 1.1 1.2 1.3
4 En ... actie! Een fantastische toekomst? Een vlucht naar … FOCUS op … romantiek en realisme
339 339 347
2
241 1 De mythe 241 1.1 Titanen 247 1.2 FOCUS op … de apostrof Enkele ‘straffe’ personages uit de Griekse 248 mythologie 2 2.1 253 2.2 Gekloond
Humor Letterlijk en figuurlijk LOL
349 349 351
3 3.1 3.2 3.3 3.4
T-eater Dit is theater Hedendaags theater De schouwburg Van tekst naar voorstelling
In ’t kort Het kortverhaal De kortfilm
361 361 368
4
Radio Ga-ga
4 4.1 271 4.2
Gepakt en gezakt Op reis … of toch niet? Geen vuiltje aan de lucht?
375 375 382
5 5.1 5.2 5.3
274 5 274 275 6
Te laat voor het klimaat?
385
Echt of gespeeld?
393
5.4
Poëzie in beweging Muziek en woord Poetry slam FOCUS op … bijvoeglijk naamwoord en bijwoord Poëzieperformance!
279 7 280
6 6.1 6.2
Spot op informatieve teksten Game over Vreemde smaakjes
7.1 283 7.2 283 7.3 286
Redelijk gevoelig: romantiek en realisme Realistisch of romantisch? Romantiek, vroeger en nu Realisme, vroeger en nu
401 401 404 408
7
Gestripte helden
8
Genietend lezen
Voor m/v met talent Solliciteren NBN-normen Een sollicitatiebrief schrijven
410 410 418 419
Genietend lezen
429
261 261 263 264 267
3 3.1 3.2
8 296 8.1 8.2 305 8.3
nadenken over taal
9 9
Over zinnen en woorden Bijvoeglijk naamwoord versus bijwoord
313 10 313
Over zinnen en woorden De hulpwerkwoorden hebben en zijn
451 451
10 10.1 10.2 10.3
Correct gespeld Werkwoorden van Engelse herkomst Tussenletters De apostrof
318 11 11.1 318 11.2 321 11.3 323
Correct gespeld Syntheseoefeningen werkwoorden Los, koppelteken of aan elkaar? Telwoorden
454 454 458 466
11
Taal en stijl Modaliteit
Taal en stijl Schrijftips
469 469
326 326
12
Inhoud