Inhoud
Inhoud Woord vooraf
3
Opbouw van het boek
5
Begrippenlijst
7
Inleiding
21
Hoofdstuk 1 De belastbare handelingen
25
Hoofdstuk 2 Levering van goederen
26
1
Het begrip goederen
26
2
Definitie van de levering
27
3
De plaats van de levering
31
3.1
Principes
31
3.2
Afwijkende criteria
33
3.3
Levering of dienst, aard van de handeling
34
4
Tijdstip van levering, belastbaar feit en tijdstip van opeisbaarheid
37
4.1
Belastbaar feit
37
4.2
Opeisbaarheid
40
5
De overdracht van een algemeenheid van goederen of van een bedrijfsafdeling
45
6
Gelijkstelling van sommige materiële feiten met een levering onder bezwarende titel
50
6.1
6.2
6.3
De onttrekking aan het bedrijf van ROERENDE GOEDEREN voor privédoeleinden, voor privédoeleinden van het personeel of voor andere doeleinden dan de economische activiteit (art. 12, §1, 1° WBTW)
51
De onttrekking aan het bedrijf van een ROEREND of een ONROEREND GOED om het om niet te verstrekken uitgezonderd: handelsmonsters en handelsgeschenken van geringe waarde (art. 12, §1, 2° WBTW)
52
De ingebruikneming van een ROEREND of een ONROEREND GOED als bedrijfsmiddel (art. 12, §1, 3° WBTW)
53
6.4
De ingebruikneming anders dan als bedrijfsmiddel van een zelf vervaardigd ROEREND GOED, waarop de btw werd afgetrokken en waarvoor bij de ingebruikneming geen volledig recht op aftrek meer bestaat (art. 12, §1, 4° WBTW) 53
6.5
Het behouden van een ROEREND of ONROEREND GOED bij stopzetting van de economische activiteit (art. 12, §1, 5° WBTW)
56
Onttrekking voor eigen behoeften door een beroepsoprichter (art. 12, §2 WBTW)
56
6.6
11
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 11
1/06/2022 16:05
Inhoud
7
8
De uitvoer
58
7.1
Bedoelde handelingen
58
7.2
Vrijstellingen
60
De intracommunautaire levering
64
8.1
Algemeen
64
8.2
(Vereenvoudigd) driehoeksverkeer
80
9
Verwerking van de leveringen in de btw-aangifte
83
10
Oefeningen
90
Hoofdstuk 3 Diensten
95
1
Definitie en het begrip dienst
95
2
De verschillende diensten
97
2.1
Overzicht
97
2.2
Topics
3
4
5
105
Plaats van de dienst
118
3.1
Invoering van Europese vereenvoudigingsmaatregelen
118
3.2
Hoofdregels plaatsbepaling en verlegging van heffing in B2B
119
3.3
Specifieke afwijkingen op de hoofdregels in richtlijn
120
3.4
Afwijkingen door lidstaten mogelijk: use and enjoyment ...
121
3.5
Toepassingen
121
Het belastbare feit en het tijdstip van opeisbaarheid van de btw
123
4.1
Algemene regel
123
4.2
Intracommunautaire diensten
126
Het stelsel van de verlegging van de heffing naar de medecontractant (KB 1, artikel 20)
126
5.1
Werk in onroerende staat voor een volledige btw-belastingplichtige indiener
127
5.2
Werk in onroerende staat voor een gedeeltelijke btw-belastingplichtige
128
5.3
Werk in onroerende staat voor een gemengde btw-belastingplichtige
128
5.4
Werk in onroerende staat gefactureerd door niet in België gevestigde dienstverrichters
129
5.5
Contract voor een geheel van handelingen – sommige onder verlegging van heffing en andere niet 129
5.6
Samenvattend
130
6
Verwerking van de diensten in de btw-aangifte
130
7
Oefeningen
134
12
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 12
1/06/2022 16:05
Inhoud
Hoofdstuk 4 Invoer
140
1
Principe
140
2
Afwijkingen
142
3
Vrijstellingen bij invoer
143
4
Tijdstip, belastbaar feit, tijdstip van opeisbaarheid, maatstaf van heffing, btw-tarief en schuldenaar
145
De geadresseerde bij invoer
147
5
5.1 5.2
Invoer ingevolge een contract dat de macht om als eigenaar over een goed te beschikken overdraagt
148
Invoer niet ingevolge een contract dat de macht om als eigenaar over een goed te beschikken overdraagt
148
6
Verwerking van de invoer in de btw-aangifte
148
7
Het btw-entrepot
149
7.1
Omschrijving
149
7.2
Werking van de regeling
149
7.3
Voorbeelden
150
8
Oefeningen
151
Hoofdstuk 5 Intracommunautaire verwervingen
156
1
Principe
156
2
Plaats van de intracommunautaire verwerving
156
2.1
Principe
156
2.2
Afwijking
157
3
4
Voorwaarden voor belastbaarheid van de intracommunautaire verwerving
157
3.1
Algemene voorwaarden
157
3.2
Leveringen met installatie of montage
160
3.3
Intracommunautaire afstandsverkoop
161
3.4
Randopmerkingen
161
In aanmerking te nemen datum voor de berekening van de drempel bij intracommunautaire verwervingen
162
Tijdstip, belastbaar feit, tijdstip van opeisbaarheid, maatstaf van heffing, btw-tarief en schuldenaar
163
6
De verwerking van de intracommunautaire verwervingen in de btw-aangifte
164
7
Intracommunautaire verwervingen van goederen onder de voorwaarden van artikel 25quinquies, §3, laatste lid WBTW
166
De veiligheidsbepaling
166
5
8
13
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 13
1/06/2022 16:05
Inhoud
9
Leveringen van goederen verricht onder de voorwaarden van art. 25ter, §1, tweede lid, 3° WBTW waarvoor de aangever de btw verschuldigd is overeenkomstig art. 51, §2, 2° WBTW
168
10
Samenstelling van de te vermelden handelingen in rooster 86
170
11
Denkschema voor intracommunautaire handelingen
171
12
Oefeningen
176
Hoofdstuk 6 De btw-belastingplichtige
182
1
De gevolgen van de btw-belastingplicht
182
1.1
Begrip
182
1.2
Kenmerken
183
2
Soorten btw-belastingplichtigen
185
2.1
Btw-belastingplichtigen die geen aangiften indienen
185
2.2
Btw-belastingplichtigen die periodieke btw-aangiften indienen
195
3
Toevallige belastingplichtigen
198
4
Buitenlandse btw-belastingplichtigen
198
4.1
Principe
198
4.2
De buitenlandse btw-belastingplichtige met vaste inrichting in België
199
4.3
De buitenlandse btw-belastingplichtige zonder vaste inrichting in België
199
4.4
Regels inzake voldoening van de btw en de btw-registratie van buitenlandse btw-belastingplichtigen 200
5
Belastingregeling en het soort btw-identificatienummer
207
6
De btw-eenheid
208
6.1
Wie kan een btw-eenheid vormen?
208
6.2
Oprichting en duur van de btw-eenheid
209
6.3
Onroerend goed optimalisatie
210
6.4
Voorfinanciering wordt vermeden
210
6.5
Administratieve vereenvoudigingen
210
6.6
Outsourcing van activiteiten
210
6.7
Interne financiering heeft geen invloed op de aftrek van de btw van de eenheid
211
6.8
Recht op aftrek
211
6.9
Hoofdelijke aansprakelijkheid
211
7
Oefeningen
212
Hoofdstuk 7 De verplichtingen van de btw-belastingplichtige214 1
De aangifte van aanvang, wijziging en stopzetting van de activiteit
214
1.1
Aangifte van aanvang van activiteit (art. 1 van KB 10)
214
1.2
Aangifte van wijziging van activiteit (art. 2 van KB 10)
216
14
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 14
1/06/2022 16:05
Inhoud
2
3
4
5
1.3
Aangifte van stopzetting van activiteit (art. 3 van KB 10)
217
1.4
Andere verklaringen (art. 4, art. 5 en art. 7 van KB 10)
217
De facturering
217
2.1
Belang van de factuur binnen het btw-stelsel
217
2.2
Tijdstip van uitreiking van de factuur
219
De uitreiking van een rekening of een ontvangstbewijs
241
3.1
De rekening of het ontvangstbewijs versus de factuur
241
3.2
Btw-belastingplichtigen gehouden tot het uitreiken van een rekening of een ontvangstbewijs
242
3.3
Inhoud en vorm van de rekening of het ontvangstbewijs
242
3.4
Inschrijving van de ontvangsten
244
3.5
Bewaringsplicht en verplichting tot voorlegging
244
3.6
Vergunningen
244
3.7
Geregistreerde kassa
244
De btw-aangifte en de betaling van de btw aan de schatkist
247
4.1
Personen gehouden tot het indienen van periodieke aangiften
247
4.2
Teruggaafmogelijkheden op uitdrukkelijk verzoek van de btw-belastingplichtige
248
4.3
De elektronische btw-aangifte
249
4.4
Bijzondere btw-aangifte
249
De boekhouding
256
5.1
Algemeen
256
5.2
Vorm en inhoud van de boeken inzake het WBTW
257
6
De opgave voor de intracommunautaire handelingen
260
7
De jaarlijkse opgave afnemers-belastingplichtigen
261
8
De intrastat-verplichtingen
262
9
Door bepaalde btw-belastingplichtigen te houden registers
263
10
Soorten geldboeten
263
11
Oefeningen
265
Hoofdstuk 8 De maatstaf van heffing voor handelingen in België verricht
270
1
De tegenprestatie bestaat alleen uit een geldsom
271
1.1
De maatstaf van heffing in schemavorm
271
1.2
Intresten, voorschotten en schadevergoedingen
273
1.3
Kosten van vervoer en verzekering, kosten van commissie, verpakkingskosten en drinkgeld (fooien)
273
1.4
Financiële kortingen en (verkregen) prijsverminderingen
274
1.5
Praktisch berekeningsschema
275
1.6
Bedragen btw inbegrepen
275
15
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 15
1/06/2022 16:05
Inhoud
2
De tegenprestatie bestaat niet of niet uitsluitend uit een geldsom
276
3
Handelingen zonder tegenprestatie
277
3.1
Artikel 12 WBTW en artikel 19 WBTW
277
3.2
Verwerking in de btw-aangifte
286
4
5
6
De minimummaatstaf van heffing
286
4.1
De levering van ‘nieuwe’ gebouwen
286
4.2
Werk in onroerende staat aan een op te richten gebouw
287
4.3
Eigen werk en kosteloze hulp
287
4.4
Minimummaatstaf van heffing in verbonden relaties
289
4.5
Het bewijs volgens de regels van het gemeen recht
289
4.6
Bijzondere bepalingen i.v.m. de maatstaf van heffing
290
Geschenken, het gezamenlijk aanbod en kortingbonnen
294
5.1
Geschenken
294
5.2
Het gelijktijdige aanbod van een goed met een ander goed tegen een enige prijs
296
5.3
Het aanbod van een goed met een titel die recht geeft op een ristorno in geld
298
5.4
Het aanbod van een goed samen met een titel waarmee een gelijk product verkregen kan worden 298
5.5
Kortingbonnen en geld-terugbonnen
Oefeningen
300 302
Hoofdstuk 9 De aftrek van de voorbelasting
304
1
Algemene beginselen
304
2
De omvang van het recht op aftrek
305
2.1
Algemeen
305
2.2
Uitsluitingen van het recht op aftrek
307
2.3
Beperking van het recht op aftrek
313
2.4
Bijzondere gevallen
321
2.5
Het recht op aftrek van een gemengde btw-belastingplichtige
349
2.6
Het btw-statuut van de vastgoedkantoren
352
3
Het uitoefenen van het recht op aftrek van de voorbelasting
353
4
De voorwaarden om het recht op aftrek te kunnen uitoefenen
354
5
Oefeningen
355
Hoofdstuk 10 De verwerking van de creditnota’s in de btw-aangifte
366
1
Creditnota’s i.v.m. een Belgische levering of dienst
366
2
Creditnota’s i.v.m. een Belgische aankoop van goederen of diensten
367
3
Creditnota’s i.v.m. intracommunautaire verwervingen of handelingen waarvoor de aangever oorspronkelijk als medecontractant zelf de btw verschuldigd was
370
16
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 16
1/06/2022 16:05
Inhoud
4
Creditnota’s i.v.m. uitvoer
5
Creditnota’s i.v.m. een intracommunautaire levering of een andere oorspronkelijk in rooster 44 372 of 46 opgenomen handeling
6
Creditnota’s i.v.m. leveringen aan particulieren in een andere lidstaat, die niet vallen onder het 373 stelsel van de verkopen op afstand
7
Creditnota’s i.v.m. invoer
374
8
Verbeteringen i.v.m. uitgaande handelingen
375
9
Verbeteringen i.v.m. inkomende handelingen
376
10
Oefeningen
377
372
Hoofdstuk 11 De herziening van de aftrek
381
1
Herziening van de afgetrokken btw op andere dan bedrijfsmiddelen
381
2
Herzieningen van de afgetrokken btw op bedrijfsmiddelen
385
3
Oefeningen
407
Hoofdstuk 12 Teruggaaf van de btw 1
2 3
Teruggaaf van btw-belastingplichtigen die in België gevestigd zijn of er een aansprakelijke vertegenwoordiger erkend hebben (of direct geregistreerd zijn). Teruggaaf aan btw-belastingplichtigen met recht op aftrek waar een overschot uit een periodieke btw-aangifte blijkt (art. 76, §1 WBTW)
408
Teruggaaf aan andere btw-belastingplichtigen met recht op aftrek die geen periodieke btw-aangifte indienen (art. 76, §2 WBTW)
408
De bespreking van de andere mogelijke gevallen van teruggaaf bij leveringen van goederen, diensten of intracommunautaire verwervingen in België (art. 77, §1 WBTW)
409
3.1
De betaalde btw > de wettelijk verschuldigde btw
409
3.2
Prijsverminderingen
410
3.3
Terugzending van verpakkingsmiddelen
411
3.4
Verbreking van de overeenkomst voor de levering of de uitvoering van de dienst
411
3.5
Minnelijke of gerechtelijke vernietiging of ontbinding van een overeenkomst
412
3.6
Terugzending van het goed binnen 6 maanden zonder dat een van de partijen een geldelijk voordeel heeft gekregen t.a.v. de prijs
412
Geheel of gedeeltelijk verlies van de schuldvorderingen
412
3.7
4 5
408
De bespreking van de andere mogelijke gevallen van teruggaaf bij invoer (art. 77, §1bis WBTW)
413
Teruggaaf aan bepaalde gehandicapten of invaliden van de btw betaald bij de aankoop, de intracommunautaire levering en de invoer van een auto voor personenvervoer (art. 77, §2 WBTW)
414
17
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 17
1/06/2022 16:05
Inhoud
6
Teruggaaf aan niet-belastingplichtige rechtspersonen bij invoer in een andere lidstaat dan de lidstaat van uiteindelijke bestemming van de goederen (art. 77bis WBTW)
415
7
Uitsluitingen op het recht op teruggaaf
415
8
Rechthebbende op de teruggaaf
416
8.1
Teruggaaf bedoeld in art. 76, §1
416
8.2
Teruggaaf bedoeld in art. 76, §2
416
8.3
Teruggaaf bedoeld in art. 77, §1
416
8.4
Teruggaaf bedoeld in art. 77, §1bis en art. 77bis
416
8.5
Teruggaaf bedoeld in art. 77, §2
416
9
Het ontstaan van de vordering tot teruggaaf 9.1 9.2
416
Bij btw-belastingplichtigen of niet-belastingplichtige rechtspersonen die gehouden zijn een periodieke of een bijzondere btw-aangifte in te dienen
416
Bij btw-belastingplichtigen bedoeld in art. 8 WBTW
418
10
Maandelijkse teruggaaf
418
11
Formaliteiten
418
11.1 Voor de indieners van periodieke of bijzondere btw-aangiften
418
11.2 Voor de andere personen
419
12
VAT-package: teruggaafregels
419
13
Oefeningen
420
Hoofdstuk 13 De tarieven
423
1
Algemeen
423
2
Het btw-tarief van 6 % voor verbouwingen van woningen
427
2.1
Oudere woningen
427
2.2
Toepassingsgebied
427
2.3
Uitsluitinggevallen en beperkingen
428
2.4
Het particuliere karakter
429
2.5
De factureringsverplichting
430
3
4
Het btw-tarief van 6 % voor bepaalde vormen van nieuwbouw
431
3.1
Afbraak en heropbouw in stadsgebieden aan 6 % btw
431
3.2
Bouw- en verbouwingswerken aan particuliere woningen voor gehandicapten
434
Oefeningen
435
Hoofdstuk 14 De fiscale procedure btw
436
1
De administratieve fase
436
1.1
Het ontstaan van een btw-vordering
436
1.2
De invordering via een bijzondere rekening
437
18
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 18
1/06/2022 16:05
Inhoud
2
3
4
1.3
De invordering via een correctieopgave of via een proces-verbaal
437
1.4
Het innings- en invorderingsregister
438
1.5
Het administratief beroep
442
1.6
Kwijtschelding of vermindering van boeten en intresten
443
De gerechtelijke fase
444
2.1
De inleiding van het geding en de procedure
444
2.2
De consignatieverplichting
445
2.3
De kwijtschelding of vermindering van boeten
447
Verjaringstermijnen inzake btw
447
3.1
De regeling
447
3.2
Stuiting en schorsing van de verjaringstermijn
460
Toerekening en inhouding van btw-tegoeden
462
4.1
Toerekening op niet-betwiste schulden
462
4.2
Inhouding van tegoeden
463
Hoofdstuk 15 Controlemiddelen en bewijsmiddelen
466
1
Controlemiddelen
466
1.1
De verplichting tot bewaren (art. 60 en art. 64, §4 WBTW)
466
1.2
De verplichting tot voorlegging ter inzage (art. 61 en art. 64, §4 WBTW)
467
1.3
De verplichting tot het verschaffen van inlichtingen (art. 62 WBTW)
468
1.4
De mogelijkheid tot controle van het vervoer van goederen (art. 63, vierde lid en art. 63bis WBTW, art. 1 van KB 11) 468
1.5
De mogelijkheid tot toegang tot de lokalen (art. 63, eerste, tweede en derde lid WBTW)
2
3
469
Bewijsmiddelen
469
2.1
Het schriftelijk bewijs
469
2.2
De bekentenis
469
2.3
De wettelijke vermoedens
469
2.4
De deskundige schatting
471
2.5
De ambtelijke aanslag
472
2.6
Het proces-verbaal
474
2.7
De feitelijke vermoedens
476
2.8
Het bewijs door getuigen
476
2.9
Het bewijs van de vrijgestelde uitvoer
476
2.10 Het bewijs van de vrijgestelde intracommunautaire levering
478
2.11 De bewijsmiddelen uit het gemeen recht
484
2.12 Het akkoord
486
Oefeningen
487
19
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 19
1/06/2022 16:05
Inhoud
Hoofdstuk 16 De btw-rekeningen
489
1
De boekhoudkundige verwerking van de btw-rekeningen
489
1.1
Het rekeningenstelsel
489
1.2
De aanpassing van het rekeningenstelsel in het licht van de periodieke btw-aangifte
489
1.3
De opsplitsing van de btw-rekeningen
490
1.4
De onderverdeling van de omzet
490
1.5
De uitsplitsing van de aankopen
491
1.6
De niet-aftrekbare btw
493
1.7
De werking van de rekeningen inzake verschuldigde btw
495
1.8
De werking van de rekeningen inzake aftrekbare btw
503
1.9
De werking van de rekening-courant van de Btw-administratie
508
1.10 De verdere bestemming van het overgeboekte eindresultaat van de periodieke aangifte
509
1.11 De boeking van het ontvangstenboek
510
1.12 De boeking van intresten en boeten
511
2
Oefeningen op correcte verwerking in de roosters van de btw-aangifte
512
3
Van boekhouding naar aangifte: uitgewerkte voorbeelden
514
3.1
De maandaangifte
514
3.2
De kwartaalaangifte
523
Hoofdstuk 17 E-commerce in 2021
536
1
Wijziging regeling verkopen op afstand
537
2
E-commerce goederenleveringen afkomstig buiten de EU
538
3
E-commerce via platforms
539
3.1
Faciliteren van verkopen binnen de EU
540
3.2
Faciliteren van verkopen van goederen die nog moeten worden ingevoerd
540
Niet-limitatieve literatuurlijst
545
Bijlagen
551
20
600000_Praktisch_btw-recht_2022_Inner.indb 20
1/06/2022 16:05