Groot
SPECIAL
DUUR AM HE PAPIERZA EN KARTIDON
DE GROENE KIJK VAN RIEN
VIBES VAN EINDHOVEN
OKTOBER 2023
WAAROM DEZE SPECIA
Lezen en ijven vanaf papschr ier goed voo ontwikkeling r kind
Papier en karton L? zijn natuurpro een hernieuw bare grondstof ducten gemaakt van baar. Ze spelen en keer op keer dan recycleculaire economie ook een belangrijke rol in de cirdat je deze naar . Neem deze krant. Op het moment de papierbak meer, maar grondstof brengt, is het geen afval voor nieuw papier en karton. Maar er is meer. andere belangrijkPapier en karton hebben ook snel aan wordt e voordelen waar misschien nog gedacht . In minder deze special feiten en ontrafelen onthullen we fabels over we papier en karton.
SPECIAL OVER DUURZAAMHEID
SPECIAL OVER DE BEGROTING 2024
Groot ‘Je bent hier snel op je gemak’ Groot ” t o o Gr 17
24
Minder afleiding
met
papier Hoe kan dat ven. Schrijven dan eigenlijk: met pen en maakt het wat zorgt ervoor verschil bij papier dat bijvoorbee lezen schrijven vanaf Meer aandac lingsregels papier? Volgens en en aantekenin ld spelderwijspsycholoog ‘ouderwets’ ht voor het handsc ongen onthouden Paul Kirschner schrijven en hrift worden. Hetzelfde beter (Kidsweek.nl, voor rekenen: lezen vanaf en oktober 2022) geldt wie de hersenen maken papier Op scholen van rekensomm de tussenstappen als het ware zie je een plaatje van dat wat leerlingen werkenhet steeds vaker: ineens het grotereen uitschrijft, ziet we op papier van de hersenen in de klas hebben gelezen en dat plaatje.” Schrijven opdrachten gebruikt én aan met de hand zorgt dat het hersendelen op hun tablet die beter helpt zodoende onthouden. worden met top. Logisch, of laplingen in hun Lezen en schrijven wordt elkaar verleerbonden, veel de leerproces; papier biedt meer dan bij vanaf daar en techniekmogelijkheden zijn vóóral als het schrijven de hersenen typen. Je moet zonder staat voor hen makkelijk veel meer uitdaging en autocorrectie Papieren en niets. Kennisrotonde.nl, dat is belangrijk afgaat. toch echt zelf gaan nadenken digitale midde hersenontw voor je een kennis len hoeven elkaar hoe je een ikkeling.” voor de onderwijss loket schrijft. Ook ook de spaties maak woord sluiten, integendeezeker niet uit te ector, verwijst in een notitie dus hoeveel je zelf, l! Toch zit er (januari 2022) ruimte houd ’Bij schrijven keerzijde aan een verse studies naar dije tussen met woorden? Die digitalisering die echt je hersenen de hand zet je inspanning klaslokaal. in het tussen een goed een verband leggen zorgt dat je meer met Leerkrachten aan het werk’ handschrift de stof bezig zien bij kinderen re prestaties en betebent en dat zet aan tot de fijne motoriek dat in rekenen nadenken. Louise teruit gaat achSchrande en taal. Als Dat heeft efschrijven minder en handschri fect. Schrijven schrift, betere r: Goed handften steeds met de hand minder leesbaar er meer ruimte moeite kost, blijft bewezen bij zijn. En dat Als leerlingen prestaties aan de breinontwdraagt weer andere, heeft voor de inhoud in het hoofd over toetsen maken ling van het nadelige gevolgen. ikkeen dus het leren. pen en papier kind.” kost het leerkrachtmet iets meer tijd Erik Scherder Van basisscho om na te kijken. en OESO: Beter ol investering tekstbegrip Een terug in het : Schrijfblok Voor Erik Scherdertot collegebank in tijd om meer leesplezie en lokaal leerlingen écht vooruit is er geen twijfel Met de digitaliserin r mogelijk: “Wat te helpen, meent Lezen vanaf g wordt wel mij betreft verdwijnen 8 leerkracht papier biedt groep gedacht dat eens de laptops en eveneens voordelen. Louise Schrander. schrijven met tablets “Schrijvende De Organisati papier niet meer pen en komen de schrijfblokuit het lokaal en leerlingen Economische e voor zijn kritischer en lezen Samenwerking tegendeel is waar. zo belangrijk is. Het ken weer terug en dat helemaal beter wát ze Ontwikkeling Schrijven met en opschrijtot in de college(OESO) deed papier biedt pen en banken”, aldus uitgebreide namelijk via een Erik Scherder. leestest onder langrijke voordelen. vele andere be• gen leerlinhier onderzoek Hoogleraar NeuroKlimaatakkoord psychologie Erik naar. Uit publiceerde Scherder pleit en papier en resultaten (juli de geNederland al jaren ervoor daarom karton wil in 2030 blijkt dat leerlingen 2022) dat het schrijfblok bijna helft (49%) gewoon weer die voornameminder broeikasgade het in de atmosfeer lijk papieren terugkomt in het lokaal. vrij. Recyclen boeken lezen, sen uitstoten En niet alleen tekstbegrip dan we in 1990 s- is mede daarom belangrijk in het basisonder beter hebben den. Het belangrijk maar tot in de de- zorgt wijs; en het die vooral digitaal dan leerlingen bovendien universiteitslokalen. ste broeikasgas is CO . Wat lezen; beide val. Oud papier voor minder afpen scoren groehebben papier 2 is een secundaiop leesniveau karton hiermee Hersenen aan en re grondstof overigens beter dan diegenen te maken? waardoor er Erik Scherder: het werk die niet of minder verse houtvezel welijks lezen. ”Bij schrijven in het productieZeker dit laatste nauBomen slaan de hand zet met proces aan dat lezen je echt je hersenen co toont hoeft te worden via welke vorm opgeslagen in 2 op en dat blijft En het werk. Er gebruikt. dat betekent ook ontwikkeli al die worden én meer aan dat er dankzij ngswinst oplevert.dan van hout worden producten die recycling delen langer we papier gemaakt. Hoe bomen van oud papier minder VOOR MEER hoeven te worden INFORMATIE hergebruiken recyclen, hoe NEEM EENS en Zo gaan gekapt. EEN KIJKJE OP langer de co we blijft. Pas bij erin grondstoff spaarzaam om met de PAPIERENKARTON.NL verbranding 2 en voor de komt productie van papier en karton. •
50
6
Zaterdag 7 oktober 2023 Week 40
HET EINDHOVEN-GEVOEL VAN BJÖRN VAN DER DOELEN
Hier is ie dan: Groot Eindhoven in een nieuw jasje! Voortaan bezorgen we in het weekend je wekelijkse portie Eindhovengevoel. Maar wat is nou dat typische gevoel van onze stad? We peilden het bij Björn van der Doelen (47). Een gesprek over PSV, muziek, dialect en waarom Eindhoven voor hem bijzonder is. DOOR MARJOLEIN VAN HOOF
“Als ik over de Kennedylaan rijd en die lelijke kegels zie, dan denk ik: ah, ik ben weer thuis. Dat voelt altijd fijn”, lacht hij. We zitten aan een gezellige houten eettafel in zijn huis aan de Elzentlaan. Hier woont de oud-PSV’er en muzikant Björn van der Doelen samen met zijn vrouw Ellen – “m’n meiske”- en hun drie zonen van 17, 16 en 14. “Je vroeg naar mijn favoriete plek in de stad? Nou, dat is hier. Het liefst ben ik gewoon thuis. We hebben het knus gemaakt en we zijn graag samen: dat is ook onderdeel van thuis zijn. Eigenlijk gaan we zelden op stap. Je hebt hierachter dat hok gezien; we zitten hier wel goed.”
Dat ‘hok’ is een gezellige ruimte in de tuin, met een drumstel, piano, hangbank en muren vol foto’s en posters. “Geluidsdicht, dus als we ’s avonds harde muziek willen draaien, kan dat. Je kunt er gewoon roken, dansen én platen draaien die jij leuk vindt: wat wil een mens nog meer?”
”Ik heb me hier gewoon altijd thuis gevoeld”
Dialect Björn groeide op in Hintham (Den Bosch) en maakte kennis met Eindhoven toen hij als 10-jarig ventje bij de jeugdopleiding van PSV kwam. “Wat me meteen opviel, was het dialect. In Den Bosch spreken ze met een rollende r, hier is het allemaal wat zachter. Toen vond ik Eindhovens nog Vlaams klinken”, grinnikt hij. Op zijn 14e verhuisde Björn naar het PSV-internaat in Geldrop en ging hij in Eindhoven naar het Sint Joris College. “Ik was alleen maar op de Herdgang te vinden totdat ik ging stappen op Stratumseind. Dat was mijn eerste échte kennismaking met de stad.” vervolg op pagina 9
OP ZOEK NAAR EEN (NIEUWE) BAAN? KIJK OP PAGINA 37 T/M 47
Vacatures IN DE REGIO
Björn van der Doelen: “Mijn favoriete plek in Eindhoven is eigenlijk gewoon thuis. Hier zijn we graag samen.” Foto: Bert Jansen