5
Inhoud
Voorwoord
9
Prof. Dr. Robert N. Emde, eerste auteur van de I Feel Pictures test
Voorwoord
11
Dr. Marcel Schmeets, Nederlands Psychoanalytisch Instituut
Inleiding
13
·
Hoofdstuk 1 Conceptueel kader over affectinterpretatie als deelproces van emotieregulatie en psychometrische eigenschappen van de I Feel Pictures test 15 1.1. Affectinterpretatie en emotieregulatie 1.1.1. Gebruik van de IFP test in psychodiagnostiek en in therapeutisch proces- en effectonderzoek 1.1.2. ‘I F.E.E.L’ Pictures Test (IFP test) 1.1.3. Klinische toepassingsdomeinen van de IFP test 1.1.4. Normtabellen met betrekking tot affectinterpretatie bij Nederlandstalige subjecten 1.1.5. Klinische en onderzoeksrelevantie van de IFP test: affectregulatie, coregulatie, zelfregulatie 1.1.6. Affectidentificatie en affectinterpretatie 1.1.7. Affectcontrole, affectregulatie, affecttolerantie, emotionele flexibiliteit en emotieresolutie 1.1.8. Affectinterpretatie en het verband met het ‘procedurele’ versus het ‘autobiografische’ geheugen 1.1.9. ‘Foutieve’ affectinterpretatie als ‘risicoaanduider’ voor psychopathologie: erfelijke, genetische (biologische) aspecten
1.2. De I Feel Pictures als instrument met een gecombineerde categoriale en dimensionale affectbenadering 1.2.1. De categoriale en de dimensionale benadering van het affect
15 16 17 18 19 19 21 23 24 25
26 26
6
Affectinterpretatie en emotieregulatie
1.2.2. Relatie tussen categorisatie, evaluatie en arousal-inschatting 1.2.3. Een historiek van de categoriale en dimensionale affecttheorie毛n 1.2.4. De categoriale en dimensionale affectbenadering in de I Feel Pictures
1.3. Psychometrische eigenschappen van de I Feel Pictures 1.3.1 Validiteitstudies 1.3.2 Betrouwbaarheidsstudies 1.3.3 Gelijkaardige testinstrumenten
1.4. Adaptieve en afwijkende ontwikkelingslijnen van affectinterpretatie
路
Hoofdstuk 2 Lexicon van emotiewoorden in het Nederlands en hun affectcategorie
28 30 31 33 33 36 38 39
41
2.1. Procedure voor het samenstellen van het lexicon met gevoelswoorden uit het Nederlands
41
2.2. Nederlandstalig Lexicon bij de I Feel Pictures
45
2.3. Testmateriaal, afnameprocedure, instructies en verwerking van de ruwe antwoorden 2.3.1. Het testmateriaal 2.3.2. De afname 2.3.3. De instructie die de onderzoeker aan het onderzochte subject geeft 2.3.4. Het invullen van gegevens op de antwoordkaart 2.3.5. De verwerking van de antwoorden
70 70 71 72 72 73
路
Hoofdstuk 3 Normtabellen van affectinterpretatie bij Nederlandstalige kinderen en volwassenen (moeders) 75 3.1. Affectinterpretatie bij volwassenen
75 3.1.1. Subjectkenmerken en karakteristieken van de affectinterpretatie in de referentiegroep van jongvolwassen moeders 75 3.1.2. Subjectkenmerken en karakteristieken van de affectinterpretatie in de klinische groep van jongvolwassen moeders met depressieve symptomatologie 78
3.2. Affectinterpretatie bij kinderen
81
Inhoud
7
3.2.1. Subjectkenmerken en karakteristieken van affectinterpretatie in de referentiegroep van kinderen tussen zeven en veertien jaar 81 3.2.2. Subjectkenmerken en karakteristieken van affectinterpretatie in de klinische groep van kinderen tussen zeven en veertien jaar met internalisatiestoornissen 87 3.2.3. Subjectkenmerken en karakteristieken van affectinterpretatie in de klinische groep van kinderen tussen zeven en veertien jaar met antisociale-externalisatiestoornissen 94 3.2.4. Subjectkenmerken en karakteristieken van affectinterpretatie in de klinische groep van kinderen tussen zeven en veertien jaar met autismespectrumstoornissen 101 3.2.5. Subjectkenmerken en karakteristieken van affectinterpretatie in de klinische groep van kinderen tussen zeven en veertien jaar met externalisatiestoornissen die niet van het antisociale type zijn (ADHD of ODD) 106 3.2.6. Besluit omtrent de specificiteit van de ontregeling van de affectinterpretatie bij kinderen met klinische syndromen 108
路
Hoofdstuk 4 Normtabellen voor affectinterpretatie bij Nederlandstalige kinderen en pubers, per leeftijd en geslacht 113 4.1. Normtabellen van kinderen op verschillende leeftijd 4.2.Normtabellen voor de kinderen van verschillende leeftijden per geslacht
113 116
路
Hoofdstuk 5 Profielen van affectinterpretaties: normtabellen en referentiewaarden per groep, leeftijd en geslacht 117 Profielen van affectinterpretatie: moeders (20-40 jaar) Profielen van affectinterpretatie: kinderen (7 tot 14 jaar) Profielen van affectinterpretatie: kinderen van 7 en 8 jaar Profielen van affectinterpretatie: kinderen van 9 en 10 jaar Profielen van affectinterpretatie: kinderen van 11 en 12 jaar Profielen van affectinterpretatie: kinderen van 13 en 14 jaar Profielen van affectinterpretatie: jongens (7 en 8 jaar) Profielen van affectinterpretatie: jongens (9 en 10 jaar) Profielen van affectinterpretatie: jongens (11 en 12 jaar) Profielen van affectinterpretatie: jongens (13 en 14 jaar) Profielen van affectinterpretatie: meisjes (7 en 8 jaar) Profielen van affectinterpretatie: meisjes (9 en 10 jaar) Profielen van affectinterpretatie: meisjes (11 en 12 jaar) Profielen van affectinterpretatie: meisjes (13 en 14 jaar)
118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131
8
Affectinterpretatie en emotieregulatie
路
Voorbeeld 1 Individueel protocol IFP test, scorebladen en bespreking van affectinterpretatieprofiel van een subject uit de klinische groep van depressieve moeders 133
路
Voorbeeld 2 Individueel protocol IFP test, scorebladen en bespreking van affectinterpretatieprofiel van subject uit referentiegroep van kinderen met normaal ontwikkelingsprofiel 139 Besluit
145
Bijlagen
147
Bijlage 1: Scorebladen (p.1-3) en subjectprofiel (p.4)
148
Bijlage 2: Instructies voor kinderen en volwassenen
152
Bijlage 3: Visuele voorstelling van de dimensies hedonische tonus en intensiteit
153
Bijlage 4: Zoekschema en stappen bij afname en scoring van de I Feel Pictures Test
154
Lijst van tabellen
159
Literatuurlijst
163