5
I N H O U D S O P G AV E
Over de auteurs ...................................................................................................................... 9
Inleiding ............................................................................................................................25 Bruno Verbergt, Annick Schramme 1. Een handboek over kunst- en cultuurmanagement ..................................................11 2. Een eigen management voor kunst en cultuur? ........................................................11 3. De maatschappelijke omgeving van de cultuurmanager: actuele tendensen..........14 4. Zeven sporen van het cultuurmanagement ............................................................... 18 5. Een leeswijzer .............................................................................................................. 21
HOOFDSTUK 1 Cultuur, overheid en beleid ..............................................................................................25 Annick Schramme 1. Beknopte historiek van het Vlaamse cultuurbeleid ..................................................25 2. Wat is cultuur? ............................................................................................................38 3. Wat is beleid? ...............................................................................................................42 4. Bestuurlijke context van het cultuurbeleid in Vlaanderen ....................................... 48 5. Welke rol voor de overheid ......................................................................................... 56 6. Legitimaties van het cultuurbeleid ............................................................................ 61 7. Beleidsinstrumenten ..................................................................................................66 8. Meten is weten? ..........................................................................................................80 9. Conclusie .....................................................................................................................86
HOOFDSTUK 2 Algemeen en strategisch management ...........................................................................95 Bruno Verbergt 1. Wat is management? En cultuurmanagement? ........................................................95 2. De managementcontext ........................................................................................... 110 3. Missies, SWOT-analyses en doelstellingen .............................................................122 4. Strategisch management ..........................................................................................135 5. Organisatiemanagement en -ontwerp ..................................................................... 161 6. Controle en kwaliteitsmanagement ......................................................................... 183
6
cultuurmanagement
HOOFDSTUK 3 Financieel Management .................................................................................................193 Dirk De Corte 1. Financieel management van kunst en cultuur: een conceptueel kader ................ 193 2. Budgetteren ............................................................................................................... 207 3. Prijszettingsmechanismen ...................................................................................... 224 4. Financieringsbronnen .............................................................................................. 242 5. Fiscaliteit en de kunsten in een internationaal perspectief ................................... 252
HOOFDSTUK 4 Accountancy en rapportering in culturele omgevingen ................................................271 Rita De Graeve 1. Algemeen ...................................................................................................................271 2. Financial Accounting ................................................................................................272 3. Management Accounting .........................................................................................290 4. Overheidscontext ...................................................................................................... 290
HOOFDSTUK 5 Marketing management .................................................................................................295 Patrick De Pelsmacker 1. Marketing voor kunst en cultuur ..............................................................................295 2. Strategische marketingplanning .............................................................................. 302 3. Segmenteren, doelgroepen bepalen en positioneren ............................................. 314 4. De instrumenten van het marketingbeleid ............................................................. 325 5. Marktonderzoek ........................................................................................................ 352 6. Ter afronding .............................................................................................................361
HOOFDSTUK 6 Het duurzaam managen van engagement en talent binnen culturele organisaties. De meerwaarde van HRM ..............................................................................................365 Peggy De Prins 1. Duurzaam HRM: de vlag en de lading ....................................................................365 2. Zin en onzin van duurzaam HRM in de culturele sector ......................................376 3. Engagement- versus retentiemanagement ............................................................. 379
inhoudsopgave
4. 5.
7
Competentie- versus talentmanagement ................................................................ 387 Besluit ........................................................................................................................393
HOOFDSTUK 7 Juridische vraagstukken .................................................................................................395 Luc Ballon, Daniel Cuypers, Greet Souvereyns, Frederik Swennen 1. Inleiding (D. Cuypers) ...............................................................................................395 2. Rechtspersonen (D. Cuypers) .................................................................................. 396 3. De arbeidsverhouding (D. Cuypers) ........................................................................ 401 4. Het kunstenaarsstatuut (G. Souvereyns) .................................................................406 5. Artistieke creatie en de uitvoering ervan (F. Swennen) ..........................................414 6. Voornaamste contracten (L. Ballon) ........................................................................418 7. Fiscale aspecten (G. Souvereyns) .............................................................................. 422
HOOFDSTUK 8 Cultureel ondernemerschap. Balanceren tussen verbeeldingskracht en klinkende munt ..........................................................................................................435 Giep Hagoort 1. Inleiding ..................................................................................................................... 435 2. Wat is cultureel ondernemerschap? ........................................................................436 3. Kunst, cultuur en ondernemerschap ....................................................................... 438 4. Creatieve economie ...................................................................................................449 5. Toekomst ...................................................................................................................464 6. Epiloog ........................................................................................................................472 BibliograďŹ e .........................................................................................................................475 Begrippenlijst .................................................................................................................... 493 Index ..................................................................................................................................507